Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2007–2008

26 442

Veteranenziekte

Nr. 39

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 juni 2008
Tijdens het Algemeen Overleg met de vaste commissie voor VROM op
1 november 2007 (TK 2007–2008, 26 442, nr. 34) heb ik toegezegd dat ik in
het voorjaar van 2008 zou laten weten hoe ik de problematiek rond de
naleving van de regelgeving voor legionellapreventie in leidingwater zou
aanpakken. Daarnaast heb ik u toegezegd dat ik in overleg zou treden met
het Openbaar Ministerie (OM) over de hoogte van de boetes bij overtreding van de legionellaregelgeving. Ook zou ik u informeren of strengere
controles op de inzet van alternatieve technieken effect hebben gehad.
Met deze brief geef ik uitvoering aan deze toezeggingen.
1. De interventiestrategie legionellapreventie in leidingwater
1.1 Inleiding
Om zicht te krijgen op de mogelijkheden die kunnen leiden tot een betere
naleving van de regelgeving voor legionellapreventie in leidingwater, is
gebruik gemaakt van de methode «Programmatisch Handhaven», die
door het ministerie van Justitie is ontwikkeld.1

1

In hoofdlijnen richt deze methode zich op het ontwikkelen van interventies
die het gedrag beïnvloeden van degenen waarvoor de regelgeving is
bedoeld, uitgaande van de achtereenvolgende vragenreeks «weet men
het – kan men het – wil men het – doet men het?». Handhaving van de
regelgeving blijft daarbij natuurlijk een belangrijke interventie om (on)bewuste niet-nalevers tot nalevers te maken. Maar met Programmatisch
Handhaven wordt ook op een gestructureerde wijze gekeken naar andere
mogelijkheden om de naleving van de betreffende regelgeving te verbeteren. Door het inzetten van communicatie en het beschikbaar stellen van
kennis en ervaring, kunnen onbewuste niet-nalevers veranderen in
bewuste nalevers. Door het inzetten van motiverende of verleidende inter-

KST119456
0708tkkst26442-39
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

Zie http://www.servicecentrumhandhaving.
nl/ Onderwerpen/Instrumenten/
Programmatisch%5Fhandhaven/

1

venties kunnen bewuste niet-nalevers er toe gebracht worden om eveneens bewuste nalevers te worden. Ik kom hier verderop in deze brief
terug.
Bij het ontwikkelen van de interventiestrategie voor legionellapreventie in
leidingwater zijn vertegenwoordigers en deskundigen van diverse organisaties benaderd, die op persoonlijke titel een bijdrage hebben geleverd. U
moet hierbij denken aan de drinkwaterbedrijven, de GGD’en, enkele
ziekenhuizen, grote en kleinere brancheorganisaties en materiedeskundigen op het gebied van ontwerp, aanleg, beheer en onderhoud van
waterleidinginstallaties.
Voor ik verder in ga op de interventiestrategie die ik de komende jaren wil
gaan inzetten, wil ik vooraf duidelijk maken dat ik primair uitga van de
verantwoordelijkheid van de bedrijven en de instellingen zelf. Voor de
inzet van de ontwikkelde, niet-handhavingsgerelateerde interventies wil ik
daarbij dan ook vooral samenwerken met de brancheorganisaties. Mijn
voorstel is om de drinkwaterbedrijven te verzoeken op grond van hun
wettelijke taak de controleactiviteiten gericht op de prioritaire instellingen
per 1 januari 2009 aan de hand van een meerjarig programma uit te
voeren. De regie en het zo nodig daadwerkelijk handhavende optreden
geschiedt door de VROM-Inspectie. Hierover worden nadere afspraken
met de drinkwaterbedrijven gemaakt.
1.2 Interventies gericht op het verbeteren van de kennis (weet en
kan men het?)
Deze interventies zijn erop gericht kennis en informatie over te dragen aan
de onbewuste niet-nalevers. Hierdoor worden diegenen waarop de regelgeving zich richt in staat geacht de regelgeving daadwerkelijk na te leven,
zodat zij daar dan ook toe overgaan. Onbewuste niet-nalevers worden
hiermee bewuste nalevers. Daarnaast wordt met de inzet van communicatieve interventies ook bereikt dat de samenleving beter geïnformeerd
wordt over de aspecten van legionella(besmettingen) en over de wijze
waarop de verantwoordelijke bedrijven en instellingen zich houden aan de
betreffende regels. Hiervoor wordt door de VROM-Inspectie nog dit jaar
een communicatieplan opgesteld.
In samenwerking met kennisinstituten en brancheorganisaties wordt
daarnaast geïnventariseerd op welke wijze kennis via instructies en
cursussen kan worden overgedragen. Een goed voorbeeld is het actieplan
dat UNETO-VNI mij vorig jaar heeft aangeboden. Naar aanleiding van de
berichtgeving over onvoldoende naleving, heeft deze brancheorganisatie
zelf het initiatief genomen voor een aanpak om nieuwe regels, richtlijnen
en (preventie)technieken te implementeren tot op de werkvloer.
Communicatieplan
Het communicatieplan heeft de volgende doelen:
– Gerichte kennis beschikbaar stellen over het volgens de wettelijke
regels uitvoeren van legionellapreventie in leidingwater bij de prioritaire instellingen.
– Aan de prioritaire instellingen duidelijk maken dat de naleving van de
regelgeving gecontroleerd wordt.
– De samenleving regelmatig informeren over het kwaliteitsniveau van
de legionellapreventie in leidingwater bij prioritaire instellingen.
– De samenleving – indien er toch een ernstige besmetting heeft plaatsgevonden – informeren over de gevolgen van lokale besmettingen bij
prioritaire instellingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

2

Het communicatieplan zal daartoe op hoofdlijnen de volgende elementen
bevatten:
– Allereerst wordt er specifieke informatie ontwikkeld voor diegenen die
een bepaalde verantwoordelijkheid hebben om de legionellapreventie
van leidingwater op de voorgeschreven wijze uit te voeren. De tot nu
toe ontwikkelde algemene informatiebronnen voldoen op hoofdlijnen,
maar gebleken is dat de verschillende branches behoefte hebben aan
meer specifieke informatie die toegeschreven is op hun situatie.
Brancheorganisaties kunnen hierbij, voorafgaand aan controleactiviteiten, een belangrijke «zendende» rol spelen. Daarbij heb ik naast de
ontwikkeling van specifieke informatiebladen ook het ontwikkelen van
«helpdesk» websites met informatie over bijvoorbeeld «best practices»
voor ogen, die beheerd worden door de brancheorganisaties.
– Daarnaast ondersteunt dit communicatieplan de geprogrammeerde
controleactiviteiten en -taken die door de drinkwaterbedrijven worden
uitgevoerd. Het gaat daarbij om communicatie waarin aard en diepgang van de controles door de drinkwaterbedrijven vooraf worden
aangekondigd bij de verschillende prioritaire instellingen. Ook zullen
de resultaten van controleacties aan de branche en de samenleving
bekend worden gemaakt, waarbij bijvoorbeeld instellingen met een
goed werkende legionellapreventie op een positieve manier aandacht
krijgen («naming and faming»).
– Als derde zal de communicatie zich ook richten op mogelijkheden om
het publiek breder te informeren over de wijze waarop prioritaire
instellingen omgaan met legionellapreventie in leidingwater. Ter illustratie noem ik daarvoor de periodieke benchmark van zorginstellingen
en ziekenhuizen, die regelmatig in opdracht van media worden
gehouden. De wijze waarop met legionellapreventie in leidingwater
wordt omgegaan, zou één van de meetellende parameters kunnen
worden.
– Ten slotte wordt de communicatie rondom incidenten verbeterd. Enerzijds wordt in samenwerking met de GGD’en en het Landelijk Centrum
voor Hygiëne en Veiligheid (LCHV) een nieuw communicatieprotocol
rondom incidenten ontwikkeld, dat is afgestemd met de VROM-Inspectie. Hierbij worden landelijk geldende, eenduidige procesafspraken
gemaakt over de wijze waarop de betrokken partijen met de samenleving communiceren bij een gebleken ernstige legionellabesmetting (al
dan niet met legionellosepatiënten) van de waterleidinginstallatie.
Anderzijds worden door VROM in overleg met de brancheorganisaties
meer proactieve communicatiemiddelen ontwikkeld, waarin vooraf
helder wordt gemaakt wat van de betreffende instelling wordt
verwacht doet als er een legionellabesmetting in de installatie is
aangetroffen. Hieraan blijkt vooral bij ziekenhuizen en mogelijk ook
zorginstellingen behoefte te bestaan.
Kennis ontsluiten en delen
Doel van het ontsluiten van kennis en ervaringen met inmiddels bijna 10
jaar legionellapreventie in leidingwater is om de kwaliteit van het beheer
op een hoger plan te brengen. Vooral aan de voorkant van de beheersketen (ontwerp en aanleg van nieuwe installaties, maar ook bij wijzigingen
en uitbreidingen van bestaande installaties) kan nog veel verbeterd
worden.
De afgelopen jaren is veel geleerd van de wijze waarop in het verleden
waterleidinginstallaties zijn ontworpen die de groei van legionellabacteriën bevorderden. Een voorbeeld daarvan is een weinig gebruikte koudwaterleiding die samen met de verwarmingsbuizen in dezelfde leidingkoker werd aangebracht. Ook wordt steeds meer kennis en ervaring

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

3

opgedaan in de wijze waarop beheer van collectieve installaties moet
worden uitgevoerd.
Daarnaast kan het delen van ervaringen over de oorzaken van legionellabesmettingen in collectieve installaties en de wijze waarop deze weer
onder controle zijn gebracht, ertoe leiden dat het beheer bewuster,
gerichter en effectiever kan worden gemaakt. Hierbij kan gedacht worden
aan het volgende:
– Het opstellen van richtlijnen voor architecten voor het legionellaveilig
ontwerpen van waterleidinginstallaties.
– Het ontsluiten van kennis en ervaring van het LCHV en andere instanties bij het onderzoeken van de oorzaak van ernstige besmettingen die
in het verleden hebben plaatsgevonden.
– Opleidingen, instructies, cursussen, seminars en workshops.
– Periodieke evaluaties voor kruisbestuiving en kennisuitwisseling
tussen betrokken instanties.
– Verder ontwikkelen van websites voor legionellaproblematiek (met
vraag en antwoord).
1.3 Interventies gericht op de motivatie (wil men het?)
De interventies die onder deze noemer vallen, omvatten een breed palet
van mogelijkheden. Het doel van deze interventies is dat zij de naleving
bevorderen, niet zozeer omdat men het niet weet, maar meer omdat men
overtuigd of verleid moet worden om de regelgeving na te leven. Deze
interventies zijn met name gericht om veronderstelde hindernissen die
bewuste niet-nalevers ondervinden weg te nemen of te verminderen
zodat zij bewuste nalevers worden.
Stimulerende interventies
–

–

–

–

Verhogen betrokkenheid eigenaar en management van prioritaire
instellingen
Zeker bij grotere instellingen zal de verantwoordelijkheid en betrokkenheid van eigenaar en management sterker benadrukt kunnen en
moeten worden.
Positieve belastingmaatregelen
Onderzocht zal worden in hoeverre het mogelijk is dat de kosten voor
een noodzakelijke aanpassing van de collectieve installatie bij prioritaire instellingen via belastingmaatregelen (versneld) kunnen worden
afgeschreven.
Verlaging van de toezichtslast bij gebleken naleving
Indien bij een goed werkend certificeringsysteem (zie verderop) blijkt
dat bedrijven zich goed aan de legionellaregelgeving houden, kan dit
leiden tot een verlaging van de controlefrequentie. Overigens is deze
frequentie nu ten minste eens in de drie tot vier jaar.
Digitale ontsluiting relevante documenten
De toezichtlast bij bedrijven en instellingen zou verlaagd kunnen
worden als bedrijven via afgeschermde websites aan de controlediensten van de drinkwaterbedrijven en de VROM-Inspectie inzage
geven in de wijze waarop het beheer wordt uitgevoerd. Met name de
risicoanalyse, het beheersplan en het logboek zijn daarbij van belang.
Steekproefsgewijze controles kunnen daarbij ingezet worden om de
betrouwbaarheid van deze gegevens te monitoren. De haalbaarheid
hiervan zal eerst met een proefproject worden onderzocht.

Ondersteunende interventies
–

Arbo-verantwoordelijkheid meer benadrukken
Eigenaren en beheerders van collectieve installaties hebben niet alleen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

4

–

–

–

een verantwoordelijkheid naar de gebruiker van deze installatie, maar
ook naar de werknemers die onder hun verantwoordelijkheid vallen en
met de collectieve installatie werken. Denk daarbij bijvoorbeeld aan
verzorgend en verplegend personeel in zorginstellingen en ziekenhuizen. Deze arboverantwoordelijkheid zal zowel in de communicatie
als tijdens controleacties meer benadrukt worden.
Certificering en kwaliteitsborging
Onderzocht wordt in hoeverre legionellapreventie in leidingwater
meegenomen kan worden in bestaande keurmerken en certificering.
Denk daarbij aan de ANWB-erkenningen voor campings en hotels,
maar ook aan kwaliteitszorgsystemen die in de zorgsector gehanteerd
worden. Ik merk daarbij overigens op dat daarmee niet het idee moet
ontstaan dat een gecertificeerde collectieve installatie absoluut legionellavrij is. Het certificaat zegt alleen iets over de kwaliteit van het
beheer. Uit de praktijk is immers gebleken dat ook bij goed beheerde
installaties altijd een kans op ongewenste aangroei van legionellabacteriën blijft bestaan.
Aanpassen wet- en regelgeving
In Nederland wordt door gecertificeerde laboratoria periodiek onderzocht of een besmetting met legionellabacteriën heeft plaatsgevonden.
Dit doen zij uitsluitend in opdracht van eigenaren en/of beheerders van
prioritaire collectieve installaties, die daartoe een wettelijke verplichting hebben. Onderzocht wordt in hoeverre er mogelijkheden zijn om
wettelijk te regelen dat laboratoria bij geconstateerde ernstige besmettingen verplicht kunnen worden daarvan direct melding te doen bij de
VROM-Inspectie. Daarnaast zal worden onderzocht of er wettelijke
mogelijkheden zijn om voor eenvoudige collectieve installaties (bijvoorbeeld bij de kleinschalige bed & breakfast ondernemingen) een vereenvoudigde opzet voor de risicoanalyse en het beheer te gebruiken.
Meldingen ook aan drinkwaterbedrijven bekend maken
Prioritaire instellingen zijn op dit moment niet wettelijk verplicht om bij
de controlediensten van de drinkwaterbedrijven te melden dat een
legionellabesmetting is geconstateerd. Deze meldingen moeten wel bij
de VROM-Inspectie worden gedaan. Onderzocht wordt of deze informatie structureel gedeeld kan worden met de controlediensten van de
drinkwaterbedrijven, bijvoorbeeld door digitale dossiers (e-dossiers)
aan te leggen. Het op deze wijze delen van de informatie kan de
controlediensten steunen bij de prioritering en uitvoering van hun
werk.

Afschrikkende interventies (anders dan handhaving door de overheid)
–

Aansprakelijkheid
Incidenteel loopt een gebruiker van een collectieve installatie of een
werknemer die daarmee moet werken, legionellose op met langdurig
ziek zijn of overlijden tot gevolg. In dat geval kunnen eigenaren van
collectieve installaties, bij gebleken verwaarlozing van hun
beheerstaak, civielrechtelijk aansprakelijk worden gesteld. Ook deze
civielrechtelijke aansprakelijkheid zal zowel in de communicatie als
tijdens controleacties worden.

1.4 Interventies gericht op het daadwerkelijk laten uitvoeren van
legionellapreventie (doet men het?)
In het voorgaande ben ik op hoofdlijnen ingegaan op interventies die de
naleving van de regelgeving op een andere wijze bevorderen dan door
inzet van controle en handhaving door de overheid. Toch blijft ook de
inzet van handhavingsgerichte interventies noodzakelijk. Deze zijn vooral
gericht op diegenen die ondanks aangereikte kennis en motivatie niet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

5

overgaan tot naleving van de regelgeving. Met deze interventies wordt het
aantal bewuste niet-nalevers verlaagd.
De taakverdeling tussen de controlediensten van de drinkwaterbedrijven
en de VROM-Inspectie blijft ongewijzigd. De prioritaire instellingen
worden als klant van het drinkwaterbedrijf gecontroleerd en op eventuele
tekortkomingen gewezen die binnen een bepaalde termijn moeten
worden opgeheven. Als na de afgesproken termijn een hercontrole wordt
uitgevoerd en de tekortkomingen zijn niet opgeheven, dan wordt het
dossier door het drinkwaterbedrijf overgedragen aan de VROM-Inspectie.
Deze zal dan onmiddellijk handhavend optreden met bestuurs- en/of strafrechtelijke middelen aan de hand van een met het OM overeengekomen
Sanctiestrategie.
1.5 Ontwikkeling toezichtsprogramma
In Nederland zijn momenteel tien drinkwaterbedrijven verantwoordelijk
voor de levering van drinkwater van hoge kwaliteit. Met de VROM-Inspectie is afgesproken dat de prioritaire instellingen voor legionellapreventie
in leidingwater vóór 1 januari 2009 ten minste één keer door de controlediensten van deze drinkwaterbedrijven zijn gecontroleerd. Vanaf die
datum wil ik in overleg met de drinkwaterbedrijven de komende jaren na
elkaar gerichte controleacties bij de verschillende categorieën prioritaire
instellingen uit laten voeren. De controles worden daarbij door de
controlediensten van de drinkwaterbedrijven uitgevoerd.
Opzet controleacties
Een groot deel van de hiervoor genoemde interventies zullen een maximaal effect bereiken indien zij gecombineerd ingezet worden en daarbij de
controleactiviteiten ondersteunen. Hierbij wordt per controleactie een
regiegroep samengesteld die onder verantwoordelijkheid van de VROMInspectie het volgende standaard stappenplan doorloopt.
Stap 1. Bij de drinkwaterbedrijven en VROM (inspectie en beleid) wordt
geïnventariseerd welke informatie over legionellabeheer er voor de specifieke groep prioritaire instellingen is ontwikkeld en beschikbaar is.
Stap 2. Geïnventariseerd wordt welke brancheorganisaties voor de betreffende groep prioritaire instellingen actief zijn. Bij hen wordt nagegaan
welke informatie over legionellapreventie in leidingwater specifiek voor
de betrokken branche beschikbaar is of ontwikkeld wordt en welke rol zij
in de communicatie wil en kan spelen.
Stap 3. Via de brancheorganisatie en persberichten wordt duidelijk
gemaakt dat een controle wordt gehouden bij een substantieel aandeel
van de betreffende groep van prioritaire instellingen. Daarbij wordt vooraf
duidelijk gemaakt waarop specifiek zal worden gelet, hoe wordt omgegaan met overtredingen en welke informatie om tot naleving dan wel
adequaat beheer te komen beschikbaar is.
Stap 4. In samenwerking met de controlediensten van de drinkwaterbedrijven worden zoveel mogelijk standaard vragenlijsten en afhandelingsbrieven opgesteld.
Stap 5. De controlediensten van de drinkwaterbedrijven plannen de
controles bij de betreffende doelgroep en leggen de bezoeken in de
geplande periode af. Eventuele probleemdossiers van niet-nalevers
worden voor bestuurs- en/of strafrechtelijke handhaving overgedragen
aan de VROM-Inspectie.
Stap 6. De afgesproken controlegegevens worden centraal verzameld en
de VROM-Inspectie stelt een rapportage op, die wordt afgestemd met de
betrokken branches en drinkwaterbedrijven.
Stap 7. De resultaten worden via de brancheorganisaties gecommuniceerd met de achterban.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

6

Ik ga daarbij uit van een aantal controleacties die bij de volgende hoofdgroepen1 van prioritaire instellingen wordt uitgevoerd. In willekeurige
volgorde zijn dit:
– Badinrichtingen (sauna’s met een zwembad, zwembaden);
– Gebouwen en terreinen met een logiesfunctie (hotels, pensions, bed &
breakfast, campings en jachthavens);
– Gebouwen met een celfunctie (gevangenissen, politiebureaus met een
cellencomplex);
– Ziekenhuizen;
– Zorginstellingen met en zonder verblijf.
Samenwerking met andere inspectiediensten en front offices
De hierboven gemelde hoofdgroepen worden voor een groot deel ook
door andere overheidsinstanties gecontroleerd op deels vergelijkbare
terreinen. Om de effectiviteit van het toezicht te verhogen stel ik voor om
een informatie-uitwisselingsprotocol te ontwikkelen tussen de VROMInspectie en deze instanties, waarbij de betrokken diensten elkaar informeren over ervaringen met legionellapreventie.
Voor de ziekenhuizen en zorginstellingen denk ik hierbij aan de Inspectie
voor de Gezondheidszorg en het front-office ziekenhuizen. Voor badinrichtingen zou dit met de provincies moeten worden uitgewerkt. Voor gebouwen met een celfunctie met de Inspectie voor de Sanctietoepassing.
Voor de gebouwen en terreinen met een logiesfunctie denk ik vooral aan
het front-office horeca en het front-office recreatie.
1.6 Wat wordt dit jaar gedaan om de uitvoering voor te bereiden?
De in deze brief opgenomen interventies zijn afkomstig uit het onderzoek
dat de VROM-Inspectie in mijn opdracht heeft uitgevoerd. De eindrapportage voor dit onderzoek, met de titel «Interventiestrategie legionellapreventie in leidingwater» is momenteel in de afrondingsfase. Ik
verwacht deze eindrapportage in de loop van de zomer via de VROMwebsite openbaar te maken. Vanzelfsprekend informeer ik ook uw Kamer
daarover.
De «Interventiestrategie legionellapreventie in leidingwater» is daarmee
de basis voor een aantal vervolgdocumenten, die ik in 2008 – in nauw
overleg met gezamenlijke drinkwaterbedrijven – verder laat uitwerken
door de VROM-Inspectie. Deze documenten zijn van belang voor de wijze
waarop het toezicht op de naleving van de legionellaregelgeving in de
periode 2009–2011 uitgevoerd wordt.

1

Voor legionellapreventie in leidingwater bij
opvangcentra van het COA (Centraal orgaan
opvang asielzoekers) heeft het COA
momenteel een Plan van aanpak beheer
leidingwater in uitvoering, waarbij voor alle
vestigingen de risicoanalyses en beheersplannen worden geactualiseerd om te komen
tot een legionellaveilig beheer van de
leidingwaterinstallaties. De VROM-Inspectie
ziet toe op een adequate uitvoering van dit
plan van aanpak.

Het gaat hierbij om de volgende zaken:
– Een revisie van de Inspectierichtlijn 2005 (Controle leidingwaterinstallaties door waterleidingbedrijven), waarin werkwijze en afspraken
met de controlediensten van de drinkwaterbedrijven nader worden
uitgewerkt.
– Een uitgewerkt Communicatieplan.
– Een Plan van Aanpak voor de nalevingsondersteunende activiteiten.
– Een Toezichtsprogramma voor de periode 1 januari 2009 tot en met
31 december 2011.
– Een revisie van de Sanctiestrategie voor overtredingen van de legionellaregelgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

7

2. Overleg met het OM over de verhoging van strafrechtelijke
sancties
Zoals ik in de aanhef van deze brief heb vermeld heb ik u ook toegezegd
om met het OM te overleggen over de hoogte van de boetes bij overtreding van de legionellaregelgeving. De huidige regelgeving kent geen
koppeling met de Wet op de economische delicten, waardoor de mogelijke boetes relatief laag zijn. Deze koppeling wordt met de inwerkingtreding van de nieuwe Drinkwaterwet en het Drinkwaterbesluit wel gelegd. Ik
treed met het OM in overleg over de handhavingsmogelijkheden en
hoogtes van de boetes na de inwerkingtreding van de nieuwe wetgeving.
De VROM-Inspectie kan daarnaast met de komst van de bestuurlijke strafbeschikking ook zelf boetes opleggen, waarbij de hoogte van een boete
(tot € 10 000,–) in een aparte wettelijke regeling wordt vastgelegd.
3. Alternatieve technieken
Ik kan u meedelen dat in het najaar van 2008 door de VROM-Inspectie een
controleactie naar de toepassing van alternatieve legionellapreventietechnieken wordt uitgevoerd. Leveranciers die niet tijdig een volledige
aanvraag om toelating hebben aangevraagd, maar wel actief zijn op de
«markt», zijn of worden inmiddels wel al bestuursrechtelijk aangepakt.
Tevens zijn er brieven verzonden naar instellingen waarmee voorkomen is
dat zij in strijd met de preventieladder een alternatieve techniek plaatsen.
Tot slot
Ik zal u de komende jaren regelmatig rapporteren welke verbeteringen er
met de inzet van de hiervoor geschetste interventies op het gebied van de
naleving van de regelgeving voor legionellapreventie in leidingwater zijn
bereikt.
De minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer,
J. M. Cramer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 26 442, nr. 39

8