Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1604
Vragen van de leden Leijten en Van Gerven (SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het conflict tussen de directie en
radiologen in het Zuyderlandziekenhuis in Heerlen (ingezonden 15 maart
2017).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 12 april 2017). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2016–2017, nr. 1585.
Vraag 1, 2
Wat vindt u ervan dat er in het Zuyderlandziekenhuis in Heerlen een fel
conflict is uitgebroken tussen directie en radiologen en de communicatie
tussen beide partijen op dit moment alleen nog via advocaten verloopt?1
Hoe wordt de kwaliteit van zorg gewaarborgd, als in het Zuyderlandziekenhuis de vakgroep radiologen alleen nog via de advocaat met de directie
praat?
Antwoord 1, 2
Ik heb begrepen dat het Zuyderlandziekenhuis (Stichting Zuyderland Medisch
Centrum), zoals het NRC-artikel van 10 en 11 maart 2017 beschrijft, inderdaad
voornemens is het ZBC Mitralis Diagnostisch Centrum BV over te nemen. Dit
bevestigt het ziekenhuis in hun persbericht. Daartoe heeft het ziekenhuis een
bod uitgebracht op het belang in Mitralis Diagnostisch Centrum BV van
Diagnostisch Centrum Parkstad BV (DCP BV). Enkele radiologen die werkzaam
zijn voor het Zuyderlandziekenhuis zijn de aandeelhouder van DCP BV. Het
Zuyderlandziekenhuis geeft aan dat inmiddels een meerderheid van de
aandeelhouders van DCP BV zich heeft uitgesproken voor verkoop van het
belang van DCP BV in de ZBC Mitralis aan het Zuyderlandziekenhuis. De IGZ
staat in contact met de Raad van Bestuur van het Zuyderlandziekenhuis. Zij
heeft de IGZ laten weten dat alle reguliere overleggen tussen de medisch
specialisten onderling en met de raad van bestuur en anderen binnen het
ziekenhuis doorgang vinden zonder tussenkomst van advocaten. De Raad van
Bestuur heeft maatregelen getroffen om de kwaliteit van zorg doorlopend te
kunnen bewaken. De IGZ heeft geen signalen dat op enig moment de
kwaliteit en veiligheid van zorg in het geding is of is geweest.

1

ah-tk-20162017-1604
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Oorlog binnen het ziekenhuis om een gelieerde privékliniek, NRC 10 maart 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 3
Herinnert u zich de samenwerkingsproblemen tussen de longartsen van het
VUmc, wat uiteindelijk leidde tot twee sterfgevallen? Erkent u dat een conflict
in ziekenhuizen de kwaliteit van zorg ernstig in gevaar brengt? Wat doet u om
een herhaling van deze afschuwelijke incidenten te voorkomen?
Antwoord 3
Ja. Een vergelijking tussen deze twee situaties gaat echter mank. Zie hiervoor
ook mijn antwoord op vragen 1 en 2. Het is wel zo dat een conflict binnen
een ziekenhuis tot risico’s voor kwaliteit en veiligheid kan leiden. Het is
daarom van belang dat zorgprofessionals en de Raad van Bestuur tijdig hun
verantwoordelijkheid nemen en het patiëntenbelang te allen tijde laten
prevaleren. Indien de IGZ signalen bereiken dat de kwaliteit en veiligheid van
zorg in het geding zijn zal zij hier direct naar handelen.
Vraag 4
Wat vindt u ervan dat de ziekenhuisleiding de radiologen ervan verdenkt
kunstmatig wachtlijsten te hebben gecreëerd om zo patiënten van het
ziekenhuis naar hun privékliniek te kunnen sluizen? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 4
Het Zuyderlandziekenhuis heeft mij in een reactie laten weten dat het niet zo
is dat de raad van bestuur de radiologen ervan verdenkt kunstmatig
wachtlijsten te hebben gecreëerd om zo patiënten van het ziekenhuis naar het
ZBC Mitralis Diagnostisch Centrum BV door te sturen.
Vraag 5, 6
Kunt u uitleggen hoe het mogelijk is dat radiologen uit de vakgroep van het
Zuyderlandziekenhuis zowel werkzaam zijn in het ziekenhuis als in de
privékliniek, waar zij aandelen in bezitten? Vindt u dit wenselijk? Kunt u dit
toelichten?
Vindt u het wenselijk dat het Zuyderlandziekenhuis werkgever is van de
radiologen en tegelijkertijd met hen onderhandelt over de aanschafprijs van
aandelen van de privékliniek? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 5, 6
Het Zuyderlandziekenhuis is geen werkgever van de radiologen. De radiologen zijn namelijk niet in loondienst van het Zuyderlandziekenhuis, maar
vrijgevestigd en lid van het Medisch Specialistische Bedrijf. Zoals ik in het
antwoord op de vragen 1 en 2 heb aangegeven, is er in deze casus sprake
van onderhandelingen tussen het Zuyderland Ziekenhuis en het bestuur van
de DCP BV over de overname van het belang van DCP BV in de ZBC. Het
staat medisch specialisten vrij, binnen de reikwijdte van bestaande arbeidsovereenkomsten dan wel samenwerkingsovereenkomst van het MSB en het
ziekenhuis en de lidmaatschapsovereenkomst met de MSB, een direct dan
wel indirect belang in zorgaanbieders te hebben. Het is noodzakelijk dat
zowel de raad van bestuur van het ziekenhuis als de medisch specialisten
werkzaam binnen het ziekenhuis te alle tijde aandacht hebben en houden
voor de kwaliteit van zorg en de gelijkgerichtheid.
Vraag 7
Wat vindt u ervan dat de Raad van Bestuur van het Zuyderlandziekenhuis
genoodzaakt is alle aandelen van de radiologen op te kopen om maar een
einde te maken aan het voortslepende conflict? Kunt u dit toelichten?
Antwoord 7
Het is volgens het Zuyderlandziekenhuis niet juist dat zij het belang van DCP
BV in de ZBC Mitralis wil overnemen om een einde te maken aan een
conflict. Daaraan liggen inhoudelijke redenen ten grondslag.
Vraag 8
Erkent u dat de oorzaak van het conflict in het Zuyderlandziekenhuis inherent
is aan het feit dat ongeveer de helft van de specialisten in Nederland
vrijgevestigd is? Zo ja, erkent u dat dit soort conflicten voorkomen kunnen
worden als alle specialisten in loondienst treden van het ziekenhuis? Zo neen,
kunt u dit toelichten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Ongeacht het gehanteerde governancemodel in een ziekenhuis, met
loondienst dan wel vrije vestiging, kan er een conflict plaatsvinden tussen
een ziekenhuisbestuur enerzijds en aandeelhouders van een privékliniek,
waaronder bijvoorbeeld medisch specialisten. Ook medisch specialisten in
loondienst van een ziekenhuis kunnen aandelen hebben in een privékliniek.
Vraag 9
Erkent u dat de kwaliteit van zorg per definitie in het geding komt, wanneer
specialisten een eigen belang hebben bij het doorverwijzen van patiënten?
Kunt u dit toelichten?
Antwoord 9
Nee, artsen moeten handelen conform de Wet kwaliteit, klachten en
geschillen zorg (Wkkgz). Daarin heeft de overheid wettelijk vastgelegd dat
«goede zorg» verleend dient te worden.
Vraag 10
Bent u het ermee eens dat alles gedaan moet worden om bij specialisten (de
schijn van) belangenverstrengeling tegen te gaan? Zo ja, hoe gaat u dit
realiseren?
Antwoord 10
Dat ben ik met u eens. In de governancecode zorg is een bepaling opgenomen omtrent het voorkomen van (de schijn van) belangenverstrengeling. De
governancecode is een uitwerking van het uitvoeringsbesluit WTZi en geldt
daarmee voor alle toegelaten zorginstellingen. De IGZ en NZa gebruiken de
governancecode zorg in het toezicht op bestuur.
Vraag 11
Ziet u in dat het «Bernhovense model», waar specialisten van het Bernhoven
Ziekenhuis in loondienst treden en aandeelhouder kunnen worden, net zoals
bij het Zuyderlandziekenhuis tot ongewenste prikkels kan leiden? Wat gaat u
hieraan doen? Bent u bereid om te verbieden dat specialisten tegelijkertijd
aandeelhouders kunnen zijn?
Antwoord 11
Nee, die spanning zie ik niet. Zoals de Minister u eerder heeft laten weten in
de brief van 4 juli 2016 betreffende de stand van zaken van de invoering van
integrale bekostiging is het van belang dat er sprake is van (financiële)
gelijkgerichtheid tussen ziekenhuisbestuur en medisch specialisten en tussen
medisch specialisten onderling. Naar mijn oordeel zijn zowel het loondienstmodel als ook het participatiemodel naar hun aard (financieel) gelijkgerichter.
In voorgenoemde brief heeft de Minister zodoende aangegeven deze beide
modellen als stip op de horizon te zien.
Vraag 12
Erkent u dat marktwerking in de zorg ertoe heeft geleid dat ziekenhuizen
vooral bezig zijn met concurreren en het veiligstellen van financiële zekerheid,
in plaats van het waarborgen van de beste zorg voor de patiënt? Kunt u dit
toelichten?
Antwoord 12
Deze stelling doet geen recht aan de hoge kwaliteit van zorg die in het
algemeen door ziekenhuizen en specialisten in Nederland geleverd wordt. Het
kabinetsbeleid van de afgelopen jaren is erop gericht dat patiënten en
verzekeraars kunnen kiezen voor de beste zorg. Als ziekenhuizen geen goede
zorg zouden bieden, bestaat het risico dat verzekeraars geen contract meer
sluiten en patiënten niet meer naar dat ziekenhuis gaan. Dat ziekenhuizen
daarbij naar manieren zoeken om efficiënter met kosten om te gaan vind ik
met het oog op de betaalbaarheid van de zorg een goede ontwikkeling.
Bovendien houdt de IGZ toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg en
spreekt zij het bestuur aan als er risico’s zijn voor de kwaliteit van de zorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3