Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 633

Wijziging van de Wet verbod pelsdierhouderij in
verband met een vervroegde beëindiging van de
pelsdierhouderij

Nr. 6

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2020
Op 28 augustus kondigde het kabinet aan wetgeving te zullen voorbereiden op basis waarvan het verbod op het houden van nertsen in
Nederland wordt vervroegd. Op 16 november heeft uw Kamer de
voorgestelde wetswijziging ter vervroeging van het verbod op de
pelsdierhouderij ontvangen (Kamerstuk 35 633). De wetswijziging regelt
het vervroegde verbod op het houden van nertsen. Hiermee wordt
invulling gegeven aan het advies van het OMT-Z van 24 augustus en het
vervolgadvies van 9 november, waarover uw Kamer op 10 november
geïnformeerd werd (Kamerstuk 28 286, nr. 1133). Het OMT-Z ziet de
verplichte beëindiging van de pelsdierhouderij na afloop van de pelsperiode als de beste optie om het volksgezondheidsrisico op de lange
termijn (reservoirvorming en daaruit volgende infecties) te couperen.
Zoals aangekondigd in de Kamerbrief van 28 augustus 2020 (Kamerstuk
28 286, nr. 1124) beoogt de wetswijziging een vervroeging van het verbod
op de pelsdierhouderij.1 Het huidige verbod op de pelsdierhouderij gaat in
op 1 januari 2024. De wetswijziging vervroegt dit verbod: vanaf 13 dagen
na de inwerkingtreding is het verboden om nertsen te houden op
pelsdierbedrijven in Nederland. Streven is dat de wetswijziging zo
spoedig mogelijk, in elk geval voor het nieuwe fokseizoen, in werking kan
treden. Bij een spoedige behandeling door beide Kamers van het
wetsvoorstel zou dit naar verwachting begin 2021 kunnen zijn.
In de wetswijziging is bepaald dat aan pelsdierhouders nadeelcompensatie wordt verstrekt in verband met de vervroegde beëindiging. Nadere
1

kst-35633-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

In het kader van de Rijksbrede Operatie Inzicht in Kwaliteit vindt tot het einde van 2020 een
pilot plaats waarbij Kamerbrieven die ingaan op een nieuw beleidsvoorstel worden voorzien
van een aparte bijlage die puntsgewijs ingaat op de vereisten van Artikel 3.1 van de Comptabiliteitswet. Deze is als bijlage 5 bij deze brief bijgevoegd. Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 6

1

regels over de nadeelcompensatie zijn uitgewerkt in een beleidsregel, die
u in de bijlage bij deze brief aantreft2.
Nadeelcompensatie
Met de vervroegde beëindiging wordt de eerder gegunde overgangstermijn van 11 jaar, waarin pelsdierhouders de gelegenheid zouden
hebben gehad om de investeringen terug te verdienen, met drie jaar
ingekort. Het vervroegen van het verbod is immers geen tijdelijke
maatregel, maar een permanente maatregel om de pelsdierhouderij zo
spoedig mogelijk volledig te beëindigen. Dit terwijl pelsdierhouders
oorspronkelijk tot 1 januari 2024 in bedrijf zouden mogen blijven. Zoals in
de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel is uitgelegd, brengt onder
andere de zeer korte en abrupte termijn waarbinnen de pelsdierhouders
hun bedrijf permanent moeten staken, met zich dat de schade niet
volledig voor hun rekening hoort te blijven. In het licht van het eigendomsrecht hebben de pelsdierhouders dan ook recht op compensatie.
Zonder compensatie kan niet de vereiste «fair balance» worden bereikt,
zoals dat is voorgeschreven in het Eerste Protocol bij het Europese
verdrag voor de Rechten van de Mens.
In de beleidsregel wordt nader ingevuld welke schade onder welke
voorwaarden voor vergoeding in aanmerking komt. Het moet dan in elk
geval gaan om schade als rechtstreeks gevolg van de omstandigheid dat
de pelsdierhouder drie jaar eerder moet stoppen (het causaliteitsvereiste).
Maar ook niet alle «causale» schade wordt vergoed; een deel van de
schade valt onder het normaal maatschappelijk risico (ondernemersrisico). Deze kosten horen voor eigen rekening van de pelsdierhouder te
komen. Het normaal maatschappelijk risico bedraagt 15% van het
totaalbedrag aan compensatie. De uitwerking in de beleidsregel is zodanig
dat het een eerlijke compensatie is voor de geleden schade, terwijl
tegelijkertijd ook niet meer wordt vergoed dan redelijkerwijs aan de
vervroegde beëindiging als schadepost kan worden toegerekend.
In de bijgevoegde beleidsregel en bijbehorende toelichting (bijlage 1)3
wordt uitgewerkt welke posten voor vergoeding in aanmerking komen.
Samenvattend gaat het om de volgende vier componenten:
1. Vergoeding inkomensschade, gebaseerd op het aantal fokteven dat
mag worden gehouden op de betreffende locatie;
2. Vergoeding ter overbrugging van de benodigde periode voor het
vinden van vervangende arbeid, voor de ondernemer(s) en ondernemende gezinsleden;
3. Vergoeding hogere afvloeiingskosten personeel, gebaseerd op de
transitievergoeding die de ondernemer aan zijn werknemer dient uit
te keren;
4. Vergoeding waardeverlies fokteven in verband met het geldende
vervoersverbod.
Op het totaalbedrag op basis van bovenstaande componenten is de
korting van 15% vanwege het normaal maatschappelijk risico van
toepassing. Bij de bepaling van dit percentage is onder meer in acht
genomen dat pelsdierhouders redelijkerwijs niet hadden kunnen voorzien
dat de wettelijk verankerde overgangstermijn van 11 jaar zou worden
ingekort. Hierover vindt u meer informatie in de toelichting op de
beleidsregel in bijlage 14.

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
4
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 6

2

Bij de berekening van de nadeelcompensatie wordt onderscheid gemaakt
tussen bedrijven die op dit moment nog in productie zijn en bedrijven die
geruimd zijn (en daarvoor een ruimingsvergoeding ontvangen) zodat de
ene categorie bedrijven geen voordeel of nadeel ondervindt ten opzichte
van de andere. Daarnaast bestaat een derde categorie van bedrijven, die
in 2020 niet in productie waren. Als deze bedrijven aannemelijk maken dat
zij wel van plan waren om in de periode 2021–2023 opnieuw te gaan
produceren, dan kunnen zij nadeelcompensatie aanvragen voor deze drie
gemiste productiejaren.
Bijlage 2 bij deze brief bevat een voorbeeldberekening voor een middelgroot bedrijf met 4.000 fokteven voor de situaties van een bedrijf dat op
dit moment nog in productie is, is geruimd of geheel 2020 geen dieren
hield5. De nadeelcompensatie wordt per bedrijf berekend en zal per
nertsenhouder verschillen. Voor de regeling reserveert het kabinet een
bedrag van maximaal € 150 miljoen (inclusief maximaal € 20 miljoen
uitvoeringskosten).
Ten behoeve van de inschatting van de economische gevolgen voor de
sector is onderzoek gedaan door Wageningen Economic Research (WEcR).
Dit rapport vindt u in bijlage 36. Van Ameyde Waarderingen, expert op het
gebied van de bedrijfseconomische aspecten van nadeelcompensatie,
heeft onderzoek gedaan naar de verschillende schadeposten. Dit rapport,
waarin advies wordt uitgebracht over de schade die als rechtstreeks
gevolg van de vervroegde beëindiging is geleden en welke kostenposten
dit betreft, vindt u in bijlage 47. Deze adviezen zijn bij de opstelling van de
beleidsregel betrokken. Ter voorbereiding van de beleidsregel is voorts
overleg gevoerd met de sector om inzicht te krijgen in de gevolgen die de
vervroegde beëindiging van de pelsdierhouderij met zich brengt. De
beleidsregel is vastgesteld op basis van objectieve maatstaven. Met de
pelsdiersector wordt niet onderhandeld over de nadeelcompensatie.
De pelsdiersector heeft aangegeven dat, zodra er duidelijkheid is over de
nadeelcompensatie, de verwachting is dat alle dieren voor het eind van
het jaar gepelsd zijn. Hoe dan ook is het vanaf 13 dagen na de datum
waarop de gewijzigde wet in werking treedt, verboden voor de bedrijven
om nog dieren te houden. Het kabinet handhaaft het vervoersverbod voor
nertsen totdat alle dieren inclusief fokteven op de bedrijven gedood zijn.
Pelsdierhouders worden deze week geïnformeerd over de nadeelcompensatieregeling, en zullen begin 2021 verder geïnformeerd worden over het
doen van de aanvraag.
Sloop- en ombouwregeling
De bestaande sloop- en ombouwsubsidieregeling voor pelsdierhouders
moet naar aanleiding van de voorgestelde wetswijziging worden
aangepast. Op grond van de bestaande regeling kan enkel sloopsubsidie
worden toegekend indien sprake is van vrijwillige beëindiging door de
pelsdierhouder, waarvan geen sprake meer kan zijn gezien het aangekondigde vervroegde verbod.
Het kabinet wil het slopen en ombouwen van stallen of gebouwen blijven
subsidiëren, vanuit dezelfde doelen als oorspronkelijk beoogd, waaronder
het stimuleren van het maken van een doorstart en het tegengaan van

5

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
7
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 6

3

verrommeling van het landschap. Hiertoe zal de huidige sloop- en
ombouwsubsidieregeling worden gewijzigd, welke u op termijn zult
ontvangen.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 633, nr. 6

4