Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2020Z14266
Vragen van het lid Lodders (VVD) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over het bericht «Opnieuw betwiste ruiming kippen door
salmonella» (ingezonden 23 juli 2020).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Opnieuw betwiste ruiming kippen door
salmonella»?1
Vraag 2
Klopt de informatie in het bericht dat in opdracht van het Ministerie van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) de Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit (NVWA) de vleeskuikenouderdieren vervroegd heeft laten
afvoeren naar een slachterij omdat bij een routineonderzoek door de
pluimveehouder het genomen monster van de stal een positieve uitslag gaf
op salmonella en dat er geen herbemonstering heeft plaatsgevonden door de
NVWA? Zo ja, wat vindt u van deze maatregel terwijl de Gezondheidsdienst
voor Dieren en de dierenarts na het routineonderzoek deze dieren getest
hebben, in beide gevallen met een negatieve uitslag (dus niet met salmonella
besmet)?
Vraag 3
Deelt u de mening dat zowel in het belang van de volksgezondheid als in het
belang van het dierenwelzijn het onderzoek naar mogelijke salmonellabesmetting bij pluimvee adequaat en zonder twijfel moet kunnen plaatsvinden?
Vraag 4
Deelt u de mening dat de Nederlandse pluimveehouders hier zelf ook hoge
prioriteit aan geven en dat zij ook het belang zien van veilig en gezond
voedsel?
Vraag 5
Deelt u de mening dat onze pluimveehouders ook internationaal hoog staan
aangeschreven met betrekking tot het voorkomen van een salmonellabesmetting?

1

kv-tk-2020Z14266
’s-Gravenhage 2020

Boerderij.nl, 15 juli 2020, «Opnieuw betwiste ruiming kippen door salmonella»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

1

Vraag 6
Klopt het dat alle Nederlandse pluimveehouders zichzelf strengere eisen
hebben opgelegd met het Nederlandse salmonellaprogramma?
Vraag 7
Klopt het dat pluimveehouders iedere twee weken de stallen (i.p.v. de
verplichte drieweekse monstername) en daarmee de dieren controleren op
een mogelijke besmetting?
Vraag 8
Deelt u de mening dat pluimveehouders hiermee laten zien dat zij een
mogelijke besmetting serieus nemen en hier dus ook actief werk van maken?
Vraag 9
Klopt het dat vleeskuikenouderdieren een zogenoemde voorschakel zijn en de
geproduceerde eieren niet voor de consumptie bedoeld zijn maar naar
broederijen gaan om vervolgens naar vleeskuikenbedrijven te gaan, waar de
kuikens op verschillende momenten nogmaals bemonsterd worden?
Vraag 10
Kunt u aangeven of de casus zoals in het artikel beschreven vaker voorkomt?
Vraag 11
Onderschrijft u de cijfers uit de Salmonella-database 2014–2019, waaruit blijkt
dat een standaard onderzoek/monstername (of verificatieonderzoek) na een
positieve uitslag bij een routineonderzoek, zoals gebruikelijk was, van
toegevoegde waarde is omdat het routineonderzoek ondanks het gebruik van
geaccrediteerde laboratoria omissies kent?2
Vraag 12
Deelt u de analyse dat een herbeoordeling door een onafhankelijk instituut
zoals de Wageningen Food Safety Research (WFSR), de Gezondheidsdienst
voor Dieren of een dierenarts van belang is omdat in gemiddeld 50–60% van
de gevallen het routineonderzoek een andere uitslag laat zien dan het
verificatieonderzoek? Zo nee, waarom niet? Kunt u reflecteren op het beeld
dat dus met andere woorden in 50–60% van de gevallen blijkt dat de dieren
niet besmet zijn en dat deze ten onrechte vervroegd geslacht zouden zijn?
Vraag 13
Klopt het dat er vanuit de sector extra aandacht is geschonken aan de
monstername door de pluimveehouders om zo het aantal «vals positieve» te
verlagen?
Vraag 14
Deelt u de mening dat zolang het verschil tussen beide testen zo groot is, het
gerechtvaardigd is om het verificatieonderzoek te handhaven bij gerede
twijfel? Zo nee, waarom niet? Vindt u het gerechtvaardigd dat bij gerede
twijfel de helft van de dieren ten onrechte vroegtijdig naar de slacht gaan?

2

Stichting AVINED, cijfers Salmonella-database 2014–2019, https://www.avined.nl/artikel/
salmonella-aangetoond-wat-nu
– 2014: 34 bedrijven verdacht waarvan 15 bedrijven besmet en 19 bedrijven na herbemonstering negatief
– 2015: 30 bedrijven verdacht waarvan 18 bedrijven besmet en 12 bedrijven na herbemonstering negatief
– 2016: 23 bedrijven verdacht waarvan 10 bedrijven besmet en 13 bedrijven na herbemonstering negatief
– 2017: 6 bedrijven verdacht waarvan 3 bedrijven besmet en 3 bedrijven na herbemonstering
negatief
– 2018: 9 bedrijven verdacht waarvan 0 bedrijven besmet en 9 bedrijven na herbemonstering
negatief
– 2019: 18 bedrijven verdacht waarvan 9 bedrijven besmet en 9 bedrijven na herbemonstering
negatief
– 2020: (de gegevens 2020 zijn nog niet officieel) 14 bedrijven verdacht waarvan bij 2 bedrijven
een heronderzoek heeft plaats gevonden (op eigen verzoek) welke negatief waren. Bij 2
bedrijven was de hertest positief. Alle dieren zijn vervroegd geslacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

2

Vraag 15
Klopt het dat de Europese regels veranderd zijn? Zo ja, wanneer zijn deze
regels aangepast en wat is de inbreng van Nederland geweest bij deze
wijziging? Is hierover contact gezocht met pluimveehouders, de Gezondheidsdienst voor Dieren en dierenartsen? Zo ja, wat was hun oordeel? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 16
Klopt het dat de gewijzigde Europese regels het toelaten om bij «gerede
twijfel» een heronderzoek (of verificatieonderzoek) te laten plaatsvinden? Wat
verstaat u onder «gerede twijfel»?
Vraag 17
Deelt u de mening dat als een routineonderzoek in 50–60% van de gevallen
een andere uitslag laat zien, een heronderzoek (of verificatieonderzoek) op
zijn plaats zou zijn en onder de uitwerking van «gerede twijfel» zou moeten
vallen? Zo nee, welke wetenschappelijke en diergeneeskundige argumenten
heeft u om te stellen dat een heronderzoek (of verificatieonderzoek) niet van
toegevoegde waarde is? Kunt u de achterliggende informatie met de Kamer
delen?
Vraag 18
Bent u op de hoogte van het hieronder puntsgewijs opgesomde voorstel van
de pluimveehouders (ondersteund door de Gezondheidsdienst voor Dieren,
die laat weten dat het verleden heeft aangetoond dat een verificatieonderzoek
van toegevoegde waarde is en in deze goed om op te merken dat zij «partij»
zijn bij een herbeoordeling maar geen «partij» zijn bij het verificatieonderzoek) waarmee invulling wordt gegeven aan het begrip «gerede twijfel»,
waartoe ook ruimte is binnen de Europese regels? Zo ja, waarom is hier in
het afgelopen jaar nog geen invulling aan gegeven? Wat zijn de wetenschappelijke en diergeneeskundige argumenten om hier niet in mee te kunnen
gaan en wat zijn de juridische beperkingen waarom dit niet zou kunnen?3
Vraag 19
Klopt het dat het salmonellaonderzoek niet beperkt is tot de moederdieren
maar ook later in de keten blijft plaatsvinden?
Vraag 20
Wat is het Europees krachtenveld op dit thema in Europa? Bent u met andere
lidstaten in gesprek over de gewijzigde regels die op basis van gegevens uit
de praktijk leiden tot het overgaan tot verregaande maatregelen (zoals jonge
dieren die geen besmetting blijken te hebben onnodig vervroegd laten
slachten) terwijl een gedegen verificatieonderzoek zijn nut bewezen heeft? Zo
nee, waarom niet?
Vraag 21
Bent u zich ervan bewust hoe groot de impact is op een pluimveehouder die
lijdzaam moet toezien hoe zijn gezonde dieren worden afgevoerd naar de
slachterij en die met een lege stal achterblijft?
Vraag 22
Bent u bereid om op korte termijn met de sector, de Gezondheidsdienst voor
Dieren en de veterinaire sector in overleg te treden en te komen tot een
oplossing waarbij een invulling wordt gegeven aan het begrip «gerede

3

• Pluimveehouders laten regulier onderzoek plaatsvinden (uiteraard met dezelfde frequentie
zoals nu plaatsvindt)
• Bij een positieve uitslag volgt een sneltest
• Indien deze sneltest ook een positieve uitslag laat zien wordt het bedrijf (of stal) als positief
aangemerkt en gaat over tot het nemen van de afgesproken maatregelen.
• Indien de sneltest een negatieve uitslag laat zien wordt er een verificatieonderzoek gestart
omdat er dan sprake is van «gerede twijfel». Dit verificatieonderzoek wordt uitgevoerd door de
NVWA waarbij de WFSR de uitvoerende partij is zoals in het verleden ook het geval was.
Tijdens de sneltest en een mogelijk verificatieonderzoek zal het bedrijf gesloten zijn en worden
er geen eieren of dieren afgevoerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

3

twijfel» en de Kamer hierover voor de begrotingsbehandeling 2021 over te
informeren?
Vraag 23
Bent u op de hoogte van het onderzoek dat is uitgezet bij de WFSR? Zo ja,
kunt u aangeven wat de opdracht van dit onderzoek is geweest en wat de
uitkomsten van dit onderzoek zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Vragen

4