Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

29 628

Politie

Nr. 275

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 24 oktober 2011
De invoering van de dierenpolitie heeft een nieuwe fase bereikt: de
eersten van 500 medewerkers dierenpolitie gaan binnenkort aan de slag.
Er zijn convenanten dierenhandhaving en dierenhulpverlening afgesloten
en het meldnummer «144, red een dier» wordt op 15 november 2011 voor
het publiek geopend. In deze brief informeer ik u, mede namens de
Staatsecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, over
deze ontwikkelingen. Tevens werk ik de uitgangspunten in onze brief van
28 april 2011 (kamerstuk 29 628, nr. 257) aan uw Kamer over de dierenpolitie uit en doe ik mijn toezeggingen over de dierenpolitie uit het algemeen
overleg politie van 16 juni 2011 gestand (kamerstuk 29 628, nr. 266).
De invoering van de dierenpolitie betekent een forse intensivering van het
werk van de politie rond dierenhandhaving en dierenhulpverlening. Niet
alle effecten van de komst van de dierenpolitie zijn te overzien en niet alle
risico’s zijn (daardoor) te «managen». Daarom is gekozen voor een
groeimodel: stapsgewijs wordt de capaciteit van dierenpolitie uitgebreid
en pas als 144 goed op stoom is, wordt een landelijke publiciteitscampagne gevoerd. Dat gebeurt niet in de verwachting dat deze geleidelijke
weg zonder horten of stoten zal verlopen, maar in de verwachting dat
deze weg uiteindelijk het beste resultaat zal bieden.
Uitwerking uitgangspunten
In onze brief van 28 april 2011 (kamerstuk 29 628, nr. 257) informeerden de
Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en ik uw
Kamer over de uitgangspunten die voor de introductie van de dierenpolitie werden gehanteerd. Na overleg met diverse partijen waaronder het
korpsbeheerdersberaad en de raad van korpschefs heb ik deze uitgangspunten uitgewerkt tot de onderstaande:
1. de dierenpolitie bestaat uit 100% vrijgestelde functionarissen,
2. de dierenpolitie voert haar taken uit conform de convenanten
samenwerking dierenhandhaving en dierenhulpverlening (zie hierna),
3. de dierenpolitie wordt geworven op basis van vrijwilligheid,

kst-29628-275
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 628, nr. 275

1

4.

de 500 medewerkers dierenpolitie worden territoriaal verdeeld en
ingebed in de basispolitiezorg.

Bij deze uitgangspunten wil ik het volgende opmerken:
Ad 1. De dierenpolitie is werkzaam binnen de algemene politietaak van
artikel 2 Politiewet 1993 en beschikt over reguliere (politie)bevoegdheden.
Als de dierenpolitie tijdens de vervulling van zijn werkzaamheden een
ernstig strafbaar feit constateert, waartegen optreden geen uitstel kan
dulden, dan kan uiteraard worden opgetreden.
Ad 3. In aanvang is ervoor gekozen om hondengeleiders op basis van
vrijwilligheid te werven en op te leiden. De keuze voor deze doelgroep
was gelegen in het feit dat hondengeleiders al basiskennis hadden met
betrekking tot dieren en dierenverzorging. Hondengeleiders voeren deze
taak dikwijls als taakaccent uit (dat wil zeggen: naast andere werkzaamheden). Een combinatie met de dierenpolitie die bestaat uit 100%
vrijgestelde functionarissen, is derhalve niet (meer) mogelijk.
De hondengeleiders die de opleiding dierenpolitie hebben afgerond
mogen kiezen: of zij blijven hun huidige functie uitoefenen of zij kiezen
voor 100% vrijstelling ten behoeve van de dierenpolitie. Om mogelijke
uitval op te vangen, heb ik de Politieacademie gevraagd extra opleidingen
te organiseren. Op 11 oktober, 24 oktober, 3 november en 14 november
starten deze opleidingen. Zo zijn er, ondanks mogelijke uitval, eind 2011
tenminste 125 medewerkers van de dierenpolitie. Met ingang van oktober
vindt de opleiding (zie hierna) plaats volgens het uitgangspunt 100%
vrijgestelde functionarissen.
Ad 4. De territoriale verdeling houdt in dat de dierenpolitie evenredig over
alle korpsen wordt verdeeld. De korpsen zijn geïnformeerd over de exacte
aantallen die zij jaarlijks mogen werven en opleiden om eind 2014
gezamenlijk tot 500 medewerkers dierenpolitie te komen. Met de komst
van de nationale politie zullen de evenredig verdeelde 500 medewerkers
dierenpolitie van de regionale korpsen worden opgeteld op het niveau
van de territoriale eenheden. Meer in het algemeen heb ik de kwartiermaker nationale politie gevraagd bovenstaande uitgangspunten bij zijn
voorstellen voor de inrichting van de nationale politie te betrekken.
Opleiding
In mei 2011 is de Politieacademie gestart met de opleiding «opsporing en
handhaving in het kader van dierenwelzijn». De eerste deelnemers
hebben deze opleiding onlangs afgerond. In het eindstadium van de
opleiding, is een evaluatie uitgevoerd onder zowel studenten als
docenten. Deze evaluatie resulteerde in een drietal aanbevelingen,
namelijk:
– verbeter de onderdelen «dierenverzorging» en «afhandeling» in het
curriculum,
– versterk de relevantie voor de praktijk door meer praktijkvoorbeelden
te gebruiken,
– stem de verschillende onderdelen en bijdragen van gastdocenten in
het curriculum nauwkeuriger op elkaar af.
Deze aanbevelingen heeft de Politieacademie integraal overgenomen.
Inmiddels is het curriculum conform de aanbevelingen aangepast. Tevens
is door de Politieacademie een opleiding «medewerker 144» ontwikkeld,
die op dit moment wordt gevolgd door de eerste medewerkers van 144.
Ook deze opleiding laat ik aan het eind van de opleiding van de eerste
studenten evalueren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 628, nr. 275

2

Naast bovenstaand onderwijsaanbod ontwikkelt de Politieacademie een
e-learning module. Deze module kan op termijn worden gebruikt als
leermiddel binnen het initiële politieonderwijs.
Convenant samenwerking dierenhandhaving
Het convenant samenwerking dierenhandhaving beschrijft (de veranderingen) in het handhavingslandschap met de komst van de dierenpolitie
en de verantwoordelijkheden tussen de verschillende organisaties op dat
terrein. Het convenant bevat niet alleen generieke (keten)taakafspraken
maar ook specifieke taakafspraken per partij. Bij het convenant zijn de
belangrijkste organisaties die handhavingstaken rond dieren verrichten
betrokken, namelijk de politie, de nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit
(nVWA), het OM en de Landelijke Inspectiedienst Dierenbescherming
(LID).
Het convenant is als bijlage bij deze brief gevoegd.*)
Verzwaring strafvorderingsbeleid
In de brief van 28 april werd uw Kamer gemeld dat werd onderzocht of
zwaardere strafeisen voor dierenmishandeling binnen het bestaande
strafvorderingsbeleid zouden kunnen worden gehanteerd dan wel of tot
aanpassing van het strafvorderingsbeleid zou moeten worden
overgegaan, conform het dictum van de motie Graus/Helder van
7 december 2010. Er is een analyse gemaakt van het strafvorderingsbeleid
en de opgelegde straffen in de afgelopen jaren. Daarnaast zijn in drie
burgerfora en via een internetenquête vragen gesteld over de bestraffing
van dierenmishandeling. Op basis hiervan is geconcludeerd dat de
strafeis dient te worden verzwaard. Dit is gedaan door aan het
zogenaamde basisdelict dierenmishandeling een factor toe te voegen die
rekening houdt met het letsel of de dood van het dier. Ook is een factor
reclasseringsrapportage toegevoegd, waarbij omstandigheden worden
genoemd die dienen te leiden tot het aanvragen van een reclasseringsrapport, zoals bijvoorbeeld grote maatschappelijke verontwaardiging of
sadistische inslag. Het verzwaarde strafvorderingsbeleid is met ingang
van 1 oktober 2011 in werking getreden.
Convenant dierenhulpverlening
Het convenant dierenhulpverlening is gericht op een verbetering en
professionalisering van dierenhulpverlening, om te komen tot een
landelijk dekkend netwerk van die hulpverlening achter het meldnummer
144. Gelet op de (te lage) organisatiegraad en de (te geringe) landelijke
dekking van dierenhulpverlening en het niet-publiekrechtelijke karakter
van dierenhulpverleningsorganisaties, is het op dit moment onvoldoende
mogelijk om tot een dergelijk netwerk te komen. Partijen committeren zich
in dit convenant om op korte termijn tot een dergelijke netwerk te komen.
Bij het convenant zijn de belangrijkste organisaties rond dierenhulpverlening betrokken, namelijk de politie, de Dierenbescherming, de Dienst
Regelingen van het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie, de Federatie Dierenambulances Nederland en de Koninklijke
Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde.
Het convenant is als bijlage bij deze brief gevoegd.1
«144, red een dier»

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Het meldnummer «144, red een dier» is ondergebracht bij het KLPD als
onderdeel van een expertisecentrum (zie hierna). Het meldnummer maakt
door een gedegen uitvraag een schifting in de meldingen rond dierenhandhaving en dierenhulpverlening en zet deze meldingen – indien van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 628, nr. 275

3

toepassing – door naar de partners in de handhaving of hulpverlening
conform een vaststaand protocol. Een melding met strafrechtelijke
elementen wordt zo bijvoorbeeld doorgezet naar de regionale politiekorpsen, terwijl een melding over hulpverlening wordt doorgezet naar een
dierenambulance.
Het meldnummer 144 wordt op 15 november opengesteld voor het
publiek. Bestaande meldnummers rond dierhandhaving en dierhulpverlening, zoals bijvoorbeeld het meldnummer van de Dierenbescherming,
worden dan doorgeleid naar 144.
De medewerkers van het meldnummer 144 zijn reeds op 3 oktober aan de
slag gegaan. De periode tussen 3 oktober en openstelling voor het publiek
benutten zij door aan de hand van casuïstiek en training door dierexperts
zoveel mogelijk kennis en routine te ontwikkelen. Hoewel met opleiding
(zie hiervoor), casuïstiekoefening en experttraining een zo goed mogelijke
basis voor een adequaat functioneren van het meldnummer 144 wordt
gelegd, bestaat er geen finaal zicht op de hoeveelheid meldingen die het
meldnummer 144 mag verwachten, noch op de complexiteit daarvan. Er
wordt daarom robuust met 144 gestart. Na een korte periode wordt bezien
of deze overcapaciteit kan worden afgeschaald.
Begin 2012 zal een landelijke publiekscampagne voor het meldnummer
144 worden gevoerd.
Zicht op resultaten
Binnen het KLPD wordt een expertisecentrum ingericht. Dit expertisecentrum heeft als doel de actiekracht van de dierenpolitie te vergroten en
krijgt in ieder geval tot taak:
a. Het zijn van een professionele frontoffice voor 144,
b. het bieden van directe ondersteuning aan de dierenpolitie op straat,
het opbouwen van politiële expertise op het terrein van dierenmishandeling en -verwaarlozing en het toegankelijk maken van deze
expertise.
c. Het (laten) uitvoeren van onderzoek naar het verband tussen
dierenmishandeling en -verwaarlozing en daaraan mogelijk gelieerde
strafbare feiten zoals partnermishandeling en kindermishandeling,
d. Het in overleg met de handhavingspartners (laten) uitvoeren van
onderzoek naar internationale verbanden op het terrein van de
illegale dierenhandel en dierenmishandeling.
Het expertisecentrum zal om deze taken uit te kunnen voeren zicht houden
op zowel de intake van 144 (aantal meldingen, aard van de melding,
verdeling over ketenpartners, etc) als de afhandeling van de melding,
waarover door de ketenpartners zal worden teruggemeld (bijvoorbeeld
proces verbaal opgemaakt, bestuurlijke opslag, etc). Zo ontstaat goed
zicht op de resultaten van de dierenpolitie.
De dierenpolitie is een van de landelijke prioriteiten voor de politie,
waarover ik uw Kamer bij brief van 2 mei 2011 informeerde. Het is
gebruikelijk dat uw Kamer jaarlijks over de voortgang op deze landelijke
prioriteiten wordt geïnformeerd via het jaarverslag Politie. Elk jaar zullen
de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en ik
uw Kamer derhalve informeren over de opbouw en resultaten van de
dierenpolitie en over de samenwerking met de convenantspartijen.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 29 628, nr. 275

4