WWOR
WOR 699

Ondercompensatie van verzekerden
met V&V-gebruik in het
voorafgaande jaar
Eindrapportage

Nils Ellwanger
Maaike van Asselt
Tom Everhardt

Onderzoek voor het ministerie van Volksgezond, Welzijn en Sport

© Aarts De Jong Wilms Goudriaan Public Economics bv (APE)

Den Haag, versie 1 augustus 2014

Ondercompensatie van verzekerden met gebruik V&V in het voorafgaande
jaar
Nils Ellwanger, Maaike van Asselt en Tom Everhardt
Ape rapport nr. 1243

© 2014 Aarts De Jong Wilms Goudriaan Public Economics bv (APE)
Website: www.ape.nl

Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt via druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming.

INHOUD
SAMENVATTING

3

1

INLEIDING

7

1.1 Aanleiding

7

1.2 Onderzoeksvragen

7

1.3 Indeling van het rapport

8

2

GEGEVENS EN BEWERKINGEN

11

3

OPZET VAN DE ANALYSES

13

4

RESULTATEN

15

4.1 Uitgangsmodel en Uitgangsmodel Plus

15

4.1.1 Verevenende werking modellen

15

4.1.2 (Norm-)kosten en resultaat per verzekerdenjaar

16

4.2 Uitgebreide Uitgangsmodel en Uitgebreide Uitgangsmodel plus

5

19

4.2.1 Verevenende werking modellen

20

4.2.2 (Norm-)kosten en resultaat per verzekerdenjaar

20

4.3 Chroniciteit V&V-gebruikers

23

CONCLUSIES

27

LITERATUUR

29

A

BIJLAGE: NORMBEDRAGEN

31

B

BIJLAGE: TABELLEN O.B.V. INDICATIE T-1

37

Ape

1

SAMENVATTING
Het Kamerlid Bruins Slot heeft een motie ingediend waarin wordt gesteld
dat verzekerden met gebruik verpleging en verzorging (V&V) in het
voorafgaande jaar in het risicovereveningsmodel (voor de somatische
zorg)

van

het

ondercompensatie

lopende
bedraagt

jaar

worden

enkele

ondergecompenseerd.

honderden

euro’s.

Uit

Deze

eerdere

onderzoeken van APE in opdracht van het ministerie van VWS is gebleken
dat verzekerden met een AWBZ-indicatie in het voorafgaande jaar (niet
naar sector uitgesplitst) een negatief resultaat hebben in de somatische
Zvw-zorg (€ -380 in 2009 en € -186 in 2010). Daarbij dient direct te
worden opgemerkt dat dit een gemiddeld resultaat is over indicaties in t-1
voor de sectoren V&V, de Geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en de
Gehandicaptenzorg (GHZ). In het onderzoek over 2010 is ook gebleken
dat het resultaat het meest negatief is in de sector V&V.
Deze rapportage geeft een berekening van de ondercompensatie voor de
groep verzekerden die gebruik maakt van V&V in het voorafgaande jaar.
Daarbij is onderscheid gemaakt tussen de situatie met alleen somatische
zorgkosten en de situatie met kosten van geriatrische revalidatiezorg
(GRZ) en de extramurale V&V toegevoegd aan de somatische zorgkosten.
Hierdoor is het mogelijk onderscheid te maken tussen somatische
zorgkosten en de (recente) overhevelingen uit de AWBZ.
De ondercompensatie van de zorgkosten van deze beide varianten is
vervolgens bepaald door het somatische risicovereveningsmodel toe te
passen

op

de

desbetreffende

kosten.

Vervolgens

zijn

de

twee

vereveningmodellen nogmaals toegepast, maar dan met een extra
kenmerk waarmee de groep verzekerden die gebruik maakt van V&V in
het voorgaande jaar mogelijk gecompenseerd wordt. Dit kenmerk is een
gecombineerd vereveningskenmerk met de klassen gezond 65-, ongezond
65-, gezond 65+ en ongezond 65. Dit gecombineerde vereveningskenmerk
wordt Generieke Somatische Morbiditeit genoemd, kortweg GSM.
Uit

de

genoemde

analyses

kunnen

we

concluderen

dat

de

ondercompensatie van gebruikers V&V in een vorig jaar substantieel is
(- € 701 bij het model voor alleen somatische zorgkosten1 en - € 3.681 bij
het model voor de zorgkosten inclusief (recente) overhevelingen uit de

1

Variabele kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties

Ape

3

AWBZ2).

De

ondercompensatie

is

groter

bij

verzekerden

met

een

extramurale indicatie, bij verzekerden met een intramurale indicatie
zonder behandeling (de verzekerden in voormalige verzorgingshuizen) en
bij jongere verzekerden (65-). Toevoeging van het criterium Generieke
Somatische Morbiditeit (GSM) verbetert het resultaat van verzekerden met
gebruik V&V in een vorig jaar nauwelijks. De GSM onderscheidt weliswaar
gezonde verzekerden van ongezonde verzekerden, maar binnen de groep
ongezonde verzekerden wordt te weinig gedifferentieerd naar de mate van
ongezondheid.
APE heeft eerder onderzoek uitgevoerd naar ondercompensatie voor
verzekerden met AWBZ indicaties in 2009 en 2010. Destijds is besloten
om geen vereveningskenmerk te ontwikkelen dat gebaseerd is op AWBZindicaties, omdat ongeveer 80% van het verlies wordt veroorzaakt door
onvoorspelbare kosten waarvoor de risicoverevening niet compenseert en
er teveel onzekerheden waren rondom de hervorming van de AWBZ om
een toekomstbestendig criterium te ontwikkelen. Deze onzekerheden zijn
nu verleden tijd. De resultaten van dit onderzoek nopen tot een
verbetering van het vereveningsresultaat voor gebruikers V&V. Dit
onderzoek signaleert daarvoor de volgende mogelijkheden:
-

Het

uitbreiden

van

de

huidige

morbiditeitscriteria

(farmacie-

kostengroepen , diagnosekostengroepen , hulpmiddelenkostengroepen) met diagnoses of prestaties die specifiek gebruikt worden
door verzekerden die ook gebruik maken van V&V.
-

Uit dit onderzoek blijkt dat de zorgkosten van gezonde ouderen fors
verschillen van ongezonde ouderen. Hetzelfde geldt voor het
onderscheid tussen gezonde en ongezonde jongeren. Om het
vereveningsresultaat
jongeren

als

afhankelijke

de

van

ongezonde

ouderen)

te

verzekerden

verbeteren,

morbiditeitskenmerken

(zowel

kunnen

ontwikkeld

de

leeftijds-

worden.

De

vereveningsbijdrage voor de morbiditeit wordt dan gedifferentieerd
naar leeftijd.
-

Maken van een specifiek regiomodel waarin de variabelen van
aanbod van V&V zorg en GRZ zorg worden meegenomen

-

Ook kan een vereveningskenmerk van het V&V gebruik in t-1
gemaakt worden. Dit gebruik in t-1 dient dan wel een goede
voorspeller te zijn van gebruik in t. De groep V&V gebruikers in t-1
heeft weliswaar een grotere overlijdenskans dan gemiddeld (ruim
15%), maar nog bijna 85% van deze groep leeft nog in jaar t. Ruim

2

Variabele kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties +
geriatrische revalidatiezorg + extramurale verpleging en verzorging

4

Ape

95% van de groep overlevenden heeft in jaar t somatische
zorgkosten (excl. V&V en GRZ). Bijna 45% maakt V&V-kosten en
ruim 12% GRZ-kosten.
We merken hierbij wel op dat de prikkelwerking van een criterium
dat alleen gebaseerd is op kosten in een vorig jaar discutabel wordt
geacht.

Ape

5

1

INLEIDING

1.1

Aanleiding

Het Kamerlid Bruins Slot heeft een motie ingediend waarin wordt gesteld
dat verzekerden met gebruik van verpleging en verzorging (V&V) in het
voorafgaande jaar in het risicovereveningsmodel (voor de somatische
zorg)

van

het

ondercompensatie

lopende

jaar

bedraagt

worden

enkele

ondergecompenseerd.

honderden

euro’s.

Uit

Deze

eerdere

onderzoeken van APE in opdracht van het ministerie van VWS is gebleken
dat verzekerden met een AWBZ-indicatie in het voorafgaande jaar (niet
naar sector uitgesplitst) een negatief resultaat hebben in de somatische
Zvw-zorg (€ -380 in 2009 en € -186 in 2010)3. Daarbij dient direct te
worden opgemerkt dat dit een gemiddeld resultaat is over indicaties in t-1
voor

de

V&V,

de

Geestelijke

gezondheidszorg

(GGZ)

en

de

Gehandicaptenzorg (GHZ). In het onderzoek over 2010 is ook gebleken
dat het resultaat per sector voor de verzekerden die in 2010 ook nog een
indicatie hebben het meest negatief is in de sector V&V (zie tabel 4.4, APE
rapport 1000).
De motie Bruins Slot vraagt om de berekening van de ondercompensatie
voor

de

groep

verzekerden

die

gebruik4

maakt

van

V&V

in

het

voorafgaande jaar. Ape heeft deze berekeningen uitgevoerd in opdracht
van het ministerie van VWS. In de voorliggende rapportage worden de
berekeningen getoond en besproken.

1.2

Onderzoeksvragen

De primaire onderzoekvraag luidt: wat zijn de gemiddelde kosten, de
normkosten en het resultaat op de somatische Zvw-zorg van de groep
verzekerden die gebruikt maakt van V&V in t-1 (2010) en de groep
verzekerden zonder V&V-gebruik in t-1. Deze vraag wordt beantwoord

3

4

Thiel, J.H., M.M. van Asselt en R. Goudriaan, 2012, Een analyse van de
vereveningsresultaten
van
geïndiceerde
AWBZ-cliënten
in
de
Zorgverzekeringswet: Eindrapportage, Den Haag: APE bv (APE-rapport 948),
en Asselt, M.M. van, J.H. Thiel en R. Goudriaan, 2012, Vereveningscriterium
gebaseerd op AWBZ-indicaties: Een kwantitatieve verkenning, Den Haag: APE
bv (APE-rapport 1000).
Eerder genoemde resultaten hebben betrekking op verzekerden met een
indicatie in t-1, hetgeen niet per definitie hoeft te betekenen dat dit ook
verzekerden zijn die gebruik maken van zorg in t-1.

Ape

7

voor

verschillende

varianten

waarbij

de

normkosten

conform

het

onderzoeksplan zijn berekend op basis van:
1. de specificatie van het risicovereveningsmodel somatische zorg 2014
en definitie van de variabele kosten van de somatische zorg (variabele
kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties) uit de
Overall Toets 2014 (Uitgangsmodel);
2. een

uitbreiding

van

vereveningskenmerk

het

Uitgangsmodel

Generieke

met

Somatische

een

gecombineerd

Morbiditeit

(GSM),

bestaand uit de klassen gezond 65-, ongezond 65-, gezond 65+ en
ongezond 65+, waarbij ongezond wordt gedefinieerd als een positieve
waarde voor een DKG, en/of een FKG, en/of een HKG en/of MHK
(Uitgebreide Uitgangsmodel).
3. de specificatie van het risicovereveningsmodel somatische zorg 2014
net als in het Uitgangsmodel, maar nu met kosten gedefinieerd als
variabele kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties
+

geriatrische

revalidatiezorg

+

verpleging

en

verzorging

(Uitgangsmodel Plus);
4. de specificatie van het uitgebreide Uitgangsmodel, maar met kosten
gedefinieerd als variabele kosten van medisch-specialistische zorg +
overige prestaties + geriatrische revalidatiezorg + verpleging en
verzorging (Uitgebreide Uitgangsmodel Plus).
Het onderzoek is gebaseerd op gegevens van de Overall Toets 2014
(gebaseerd op kostengegevens 2011 en gebruik V&V in 2010). Ten tijde
van de uitvoering van dit onderzoek waren de gegevens van de Overall
Toets 2015 nog niet voorhanden. Varianten 3 en 4 zijn toegevoegd om de
somatische zorgkosten te onderscheiden van de (recente) overhevelingen
uit de AWBZ. De somatische zorgkosten uit de OT 2014 zijn daartoe
aangevuld met de kosten die per 2015 onderdeel zijn van het somatische
vereveningsmodel5:

de

geriatrische

revalidatiezorg

(GRZ)

en

de

extramurale verpleging en verzorging (V&V). Het vereveningskenmerk
GSM is toegevoegd omdat in de Overall Toets 2015 een vereveningsmodel
wordt doorgerekend met dit kenmerk.

1.3

Indeling van het rapport

De indeling van het rapport is als volgt. Hoofdstuk 2 beschrijft de
gegevens en de bewerkingen. In hoofdstuk 3 komt de opzet van de
analyse kort aan de orde. Hoofdstuk 4 presenteert de resultaten en in
5

GRZ wordt onderdeel van de variabele zorgkosten, waarvoor verzekeraars
volledig risicodragend worden per 2015, de V&V blijft een apart deelbedrag
waarvoor verzekeraars niet volledig risicodragend worden per 2015.

8

Ape

Hoofdstuk 5 worden de conclusies getrokken. Normbedragen van de
modelschattingen zijn in bijlage A opgenomen. Bijlage B toont de
resultaten voor verzekerden met een indicatie V&V in t-1 in plaats van
verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1.

Ape

9

2

GEGEVENS EN BEWERKINGEN

Per 2013 is de geriatrische revalidatiezorg (GRZ) overgeheveld vanuit de
AWBZ naar de ZVW. Dit betreft revalidatiezorg voor verzekerden die niet
direct voorafgaand aan het gebruik van de GRZ zorg gebruik maken van
intramurale AWBZ-zorg inclusief behandeling. Per 1-1-2015 wordt ook de
extramurale verpleging en verzorging overgeheveld vanuit de AWBZ naar
de ZVW. Extramurale (persoonlijke) verzorging betreft ondersteuning bij
activiteiten op het gebied van de algemene dagelijkse levensbehoeften,
zoals wassen en aankleden. De overheveling hiervan vindt alleen plaats bij
cliënten die extramurale persoonlijke verzorging krijgen op basis van een
somatisch probleem of lichamelijke handicap. Dit betreft ongeveer 95%
van alle extramurale persoonlijke verzorging.
In het onderzoek hebben we gebruik gemaakt van het gegevensbestand
van het onderzoek naar de ontwikkeling van een regiocriterium voor de
V&V

(WOR

697).

Dit

onderzoeksbestand

bevat

naast

de

vereveningskenmerken en de kosten van medisch-specialistische zorg en
overige prestaties ook de kosten van de extramurale V&V. Van de
extramurale V&V zijn de kosten van medisch-specialistische verzorging
thuis (MSVT) reeds begrepen in de kosten van medisch-specialistische
zorg. De kosten van de Zichtbare Schakel en de V&V-kosten van de 18minners ontbreken in dit gegevensbestand.
Het oorspronkelijke onderzoeksbestand hebben we aangevuld met:
1.

informatie over gebruik en indicaties V&V t-1 uit het OLZ 2010

(uitgesplitst naar extramurale indicaties en intramurale indicaties met en
zonder behandeling);
2.

de kosten van de geriatrische revalidatiezorg 2011 (GRZ) uit het

OLZ 2011.
De drie afzonderlijke gegevensbestanden zijn op verzekerdenniveau via
het

gepseudonimiseerde

gekoppeld

tot

één

gegevensbestand

is

nieuw

burgerservicenummer
gecombineerd

vervolgens

het

(AWBZ-pseudoniem)

onderzoeksbestand.

GSM-kenmerk

In

dit

aangemaakt.

We

hebben de correlatie berekend van het GSM kenmerk met het gebruik van
V&V in 2010. Het blijkt dat deze niet heel hoog is. Dat komt omdat de
correlatie met de ongezonde mensen 65- licht negatief is (-0,01) en de
correlatie met ongezonde mensen 65+ positief (0,32).

Ape

11

In

tabel

2-1

is

de

opbouw

van

de

kosten

in

het

gekoppelde

onderzoekbestand samengevat.
Tabel 2-1: Aanpassing van de kosten 2011 van V&V totaal ten opzichte
van WOR 663
Kosten (x € 1 mld.)

Kosten per
verzekerdenjaar (€)

Variabele kosten medisch-special. zorg

17,48

1.063

Overige prestaties

11,86

722

Extramurale V&V

2,27

138

Geriatrische revalidatiezorg

0,73

44

Totaal

32,34

1.967

Bron: APE

12

Ape

3

OPZET VAN DE ANALYSES

Ten eerste schatten we het risicovereveningsmodel voor de somatische
zorg uit de Overall Toets 2014. Dit risicovereveningsmodel (1) vormt het
Uitgangsmodel van het huidige onderzoek. Ten tweede breiden we het
Uitgangsmodel uit met het gecombineerde kenmerk voor leeftijd en
gezondheid: GSM. Dit risicovereveningsmodel (2) duiden we aan als het
Uitgebreide Uitgangsmodel en wordt eveneens geschat. Ten derde voegen
we de GRZ en extramurale V&V toe aan de huidige kosten van de
somatische zorg toe en schatten we, op basis van deze kosten en de
specificatie van het Uitgangsmodel het Uitgangsmodel Plus (3). Ten vierde
schatten we voor de variabele kosten van somatische zorg + GRZ + V&V
het Uitgebreide Uitgangsmodel Plus (4) met het GSM-kenmerk. Al deze
modellen worden geschat op alle verzekerden (18+ en 18-) met de
kleinstekwadratenmethode (OLS).
Voor (1) het Uitgangsmodel, (2) het Uitgebreide Uitgangsmodel, (3) het
Uitgangsmodel Plus en (4) het Uitgebreide Uitgangsmodel Plus bepalen we
vervolgens de kosten en de normkosten van de individuele verzekerden en
het resultaat op deze verzekerden. In hoofdstuk 4 vergelijken we eerst
modellen 1 en 3 met elkaar, en vervolgens modellen 2 en 4. Daarna kijken
we naar de chroniciteit van de V&V gebruikers.

Ape

13

4

RESULTATEN

4.1

Uitgangsmodel en Uitgangsmodel Plus

In

deze

paragraaf

vergelijken

we

het

Uitgangsmodel

(het

risicovereveningsmodel voor de somatische zorg uit de Overall Toets
2014) met het Uitgangsmodel Plus (kosten GRZ en extramurale V&V
toegevoegd aan de huidige kosten van de somatische zorg).
4.1.1 Verevenende werking modellen
Op verzekerdenniveau ontloopt de verevenende werking van de twee
risicovereveningsmodellen

elkaar

niet

veel

(zie

tabel

4.1).

Het

Uitgangsmodel Plus presteert iets beter op zowel verklaarde variantie als
CPM. De verevenende werking van model 3 wijkt af van hetgeen dat
gepresenteerd is voor dezelfde modelspecificatie in eerder onderzoek van
iBMG (WOR 671). De reden hiervoor is dat de definitie van de over te
hevelen extramurale V&V-kosten veranderd is (zie WOR 697).
Tabel 4.1:

Verevenende werking op verzekerdenniveau van modellen 1
en 3 voor verpleging en verzorging, 2011
Verklaarde variantie
(R2 x 100)

CPM

Model 1

24,51

24,98

Model 3

26,38

25,61

Ook op verzekeraarsniveau (zie tabel 4.2) presteert het Uitgangsmodel
Plus iets beter op de verklaarde variantie, maar slechter op de GGAA en de
bandbreedte van het resultaat. Op subgroepniveau neemt de GGAA ook
toe in de Plus-variant.
Tabel 4.2:

Verevenende werking op subgroep- en verzekeraarsniveau
van modellen 1 en 3 voor verpleging en verzorging, 2011
Verzekeraarsniveau
Bandbreedte van
Verklaarde variantie
GGAA
het resultaat (€)
(R2 x 100)

Subgroepniveau
GGAA

Model 1

247,5

20,8

98,9

461,1

Model 3

258,4

26,6

99,0

571,9

Ape

15

4.1.2 (Norm-)kosten en resultaat per verzekerdenjaar
In deze paragraaf vergelijken we de kosten en de normkosten voor de
verzekerden met en zonder V&V gebruik in t-1. In tabel 4-3 zijn de (norm)kosten en het resultaat gegeven voor het uitgangsmodel. Verzekerden die
gebruik maken van V&V in het voorgaande jaar komen op een negatief
resultaat van - € 701. De 65-plussers hebben een minder negatief
resultaat dan de 65-minners. De normkosten voor de 65-minners zijn
lager dan die van de 65-plussers vanwege de lagere leeftijds/geslachts
normbedragen. De groep die gebruik maakt van V&V in het voorgaande
jaar bestaat voor ruim 60% uit vrouwen van 65+. De normkosten voor de
groep die gebruik maakt van V&V in t-1 heeft wel substantieel hogere
normkosten, maar dit is niet voldoende om de hogere kosten te
compenseren.
Het negatieve resultaat van V&V gebruikers in t-1 komt voornamelijk door
de verzekerden met een extramurale indicatie6 in het voorgaande jaar (€ 1.034 per verzekerdenjaar), terwijl de verzekerden met een intramurale
indicatie in het voorgaande jaar gemiddeld een positief resultaat hebben
(€ 104).
We kunnen de verzekerden met een intramurale indicatie vervolgens
splitsen

in

verzekerden

met

behandeling

(dit

zijn

verzekerden

in

voormalige verpleeghuizen) en verzekerden zonder behandeling (dit zijn
verzekerden in voormalige verzorgingshuizen). De verzekerden met
behandeling hebben een groot positief resultaat (€ 473). Dit positieve
resultaat wordt veroorzaakt doordat somatische kosten van verzekerden in
de voormalige verpleeghuizen ten laste van de huidige AWBZ kwamen, en
dus niet ten laste van de Zvw. De somatische Zvw-kosten voor deze groep
zijn daardoor lager dan de normkosten.
Verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een intramurale
indicatie
zonder
behandeling
(verzekerden
in
voormalige
verzorgingshuizen) hebben een negatief resultaat (- € 304). Bij deze
verzekerden kwamen de zorgkosten wel voor rekening van de Zvw.

6

16

Deze groep komt het meest overeen met de groep die wordt overgeheveld
naar de Zvw.

Ape

Tabel 4-3: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 1 naar V&V-gebruik en indicaties t-1,
2011
Gebruik t-1

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden
(x 1.000)

%

Geen V&V-gebruik
t-1
Man 65-

1.160

1.148

12

6.916

42,1

Man 65+

4.217

4.160

57

1.068

6,5

Vrouw 65-

1.425

1.413

12

6.816

41,5

Vrouw 65+

3.451

3.390

61

1.216

7,4

Totaal

1.651

1.632

19

16.016

97,4

Man 65-

7.729

10.896

-3.167

25

0,2

Man 65+

8.295

8.890

-595

102

0,6

Vrouw 65-

7.744

10.244

-2.500

33

0,2

Vrouw 65+

6.135

6.416

-281

263

1,6

Totaal

6.874

7.576

-701

423

2,6

Extramuraal

7.298

8.332

-1.034

317

1,9

Intramuraal

6.211

6.107

104

151

0,9

- met behandeling

5.670

5.196

473

79

0,5

- zonder

6.799

7.104

-304

72

0,4

Wel V&V-gebruik t-1

Type indicatie b

behandeling
a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in
een jaar. De verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een intramurale indicatie
in t-1 en de verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een extramurale indicatie
in t-1 tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden dat gebruik maakt van V&V
omdat deze personen bij de uitsplitsing bij beide worden meegeteld.

Vervolgens worden de variabele kosten van somatische zorg aangevuld
met de kosten geriatrische revalidatiezorg en verpleging en verzorging en
bovenstaande analyse herhaald. De resultaten van het Uitgangsmodel Plus
staan in tabel 4-4. Ten opzichte van het uitgangsmodel nemen de
negatieve resultaten flink toe voor V&V-gebruikers in het voorgaande jaar
(-€ 3.187; was -€ 701).
Hierbij moet wel worden opgemerkt dat de vereveningskenmerken nog
niet zijn aangepast aan de overhevelingen. Dat betekent bijvoorbeeld dat
de kosten GRZ en V&V niet meegenomen zijn bij het bepalen van de MHK,

Ape

17

en dat er geen specifieke diagnoses of prestaties die relevant zijn voor de
GRZ of de V&V zijn meegenomen in de FKG’s en DKG’s.
Voornamelijk ouderen

hebben hoge kosten V&V en GRZ. Met

de

vereveningskenmerken van het somatische vereveningsmodel krijgen
ouderen bij toevoeging van de GRZ en V&V-kosten ook een grotere
bijdrage. Dit blijkt uit de toename van de positieve resultaten bij 65+
verzekerden

zonder

gebruik

van

V&V

in

het

voorgaande

jaar.

Daartegenover staat dat de verzekerden met gebruik van V&V in het
voorgaande jaar (en vaak ook hoge kosten in het huidige jaar) een groot
negatief

resultaat

somatische

hebben.

Met

vereveningsmodel

de

vereveningskenmerken

worden

de

ouderen

uit

het

weliswaar

gecompenseerd bij toevoeging van de GRZ en V&V-kosten, maar voor de
ouderen met hoge kosten is dit niet voldoende.
Als we kijken naar het verschil tussen intramurale en extramurale
indicaties blijkt dat verzekerden met een extramurale indicatie sterk
ondergecompenseerd worden (€ -4.571 versus € -1.034). Voor verzekerden
met een intramurale indicatie is de ondercompensatie veel minder, zij het
nog steeds substantieel (€ -152). De reden hiervoor is dat intramuraal
gemaakte V&V-kosten niet overkomen naar de Zvw, maar onderdeel
blijven van de WLZ. Ook de kosten voor de thuiswonende verblijfsgeïndiceerden zijn niet meegenomen in de kosten V&V, omdat zij voorlopig
recht op zorg uit de WLZ blijven hebben. Hetzelfde geldt voor een aantal
lichtere (te extramuraliseren) ZZP’s die vanwege overgangsrecht niet
meegenomen zijn in de extramurale V&V kosten (zie WOR 697).
Als

we

kijken

naar

het

verschil

tussen

intramurale

indicatie met

behandeling (de voormalige verpleeghuizen) en zonder behandeling (de
voormalige verzorgingshuizen), zien we dat het resultaat positief is bij
verzekerden

met

behandeling

(dit

was

negatief)

en

negatief

bij

verzekerden zonder behandeling (dit was positief). Dit wordt grotendeels
veroorzaakt door de relatief hoge GRZ-kosten bij de verzekerden met
behandeling in t-1, die door de vereveningskenmerken van het somatische
model niet verklaard worden. Blijkbaar volgt de GRZ niet direct op de zorg
met behandeling omdat deze kosten anders voor rekening van de AWBZ
waren gekomen.

18

Ape

Tabel 4-4: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 3 naar V&V-indicaties t-1, 2011
Normkostena

Gebruik t-1

Kostena

Resultaat

Verzekerden
(x 1.000)

%

Geen V&V-gebruik
t-1
Man 65-

1.190

1.169

21

6.916

42,1

Man 65+

4.743

4.418

325

1.068

6,5

Vrouw 65-

1.462

1.436

26

6.816

41,5

Vrouw 65+

4.311

3.756

555

1.216

7,4

Totaal

1.780

1.696

84

16.016

97,4

Man 65-

9.054

14.878

-5.823

25

0,2

Man 65+

10.293

13.717

-3.424

102

0,6

Vrouw 65-

9.110

14.517

-5.407

33

0,2

Vrouw 65+

8.588

11.152

-2.564

263

1,6

Totaal

9.066

12.252

-3.187

423

2,6

Extramuraal

9.547

14.117

-4.571

317

1,9

Intramuraal

8.360

8.511

-152

151

0,9

- met behandeling

7.438

8.608

-1.170

79

0,5

- zonder

9.366

8.375

991

72

0,4

Wel V&V-gebruik t-1

Type indicatieb

behandeling
a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg + kosten GRZ + kosten V&V.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in
een jaar. De verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een intramurale indicatie
in t-1 en de verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een extramurale indicatie
in t-1 tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden dat gebruik maakt van V&V
omdat deze personen bij de uitsplitsing bij beide worden meegeteld.

4.2

In

Uitgebreide
Uitgangsmodel
Uitgangsmodel plus
deze

paragraaf

vergelijken

we

het

en

Uitgebreide

Uitgebreide

Uitgangsmodel

(Uitgangsmodel met gecombineerde kenmerk voor leeftijd en gezondheid:
GSM) met het Uitgebreide Uitgangsmodel Plus (variabele kosten van
somatische zorg + GRZ + V&V met het GSM-kenmerk).

Ape

19

4.2.1 Verevenende werking modellen
Op verzekerdenniveau ontloopt de verevenende werking van de twee
risicovereveningsmodellen elkaar niet veel (zie tabel 4.5). Het Uitgebreide
Uitgangsmodel Plus presteert net als in de vorige paragraaf iets beter op
zowel verklaarde variantie als CPM.
Tabel 4.5:

Verevenende werking op verzekerdenniveau van modellen 2
en 4 voor verpleging en verzorging, 2011
Verklaarde variantie
(R2 x 100)

CPM

Model 2

24,53

25,03

Model 4

26,39

25,62

Ook op verzekeraarsniveau (zie tabel 4.6) presteert het Uitgebreide
Uitgangsmodel Plus iets beter op de verklaarde variantie, maar slechter op
de GGAA en de bandbreedte van het resultaat. Op subgroepniveau neemt
de GGAA toe bij het toevoegen van de kosten GRZ en V&V.
Tabel 4.6:

Verevenende werking op subgroep- en verzekeraarsniveau
van modellen 2 en 4 voor verpleging en verzorging, 2011
Bandbreedte van
het resultaat (€)

Verzekeraarsniveau
Verklaarde variantie
GGAA
(R2 x 100)

Subgroepniveau
GGAA

Model 2

244,2

20,6

98,9

458,8

Model 4

260,2

26,7

99,0

570,9

4.2.2 (Norm-)kosten en resultaat per verzekerdenjaar
In deze paragraaf vergelijken we de kosten en de normkosten voor de
verzekerden met en zonder V&V gebruik in t-1.
Tabel 4-7 toont de (norm-)kosten en resultaten voor het Uitgebreide
Uitgangsmodel (inclusief het GSM-kenmerk). Het resultaat voor de V&Vgebruikers in het voorgaande jaar wordt iets negatiever in vergelijking met
het uitgangsmodel (-€ 711 versus -€ 701). Dit wordt veroorzaakt doordat
de 65-plussers een iets negatiever resultaat krijgen. De 65-minners
krijgen een iets positiever resultaat. Het effect van het GSM-kenmerk is
echter beperkt. De normkosten voor de groep die gebruik maakt van V&V
in t-1 heeft substantieel hogere normkosten dan de groep die geen

20

Ape

gebruik maakt van V&V in t-1, maar dit is niet voldoende om de hogere
kosten te compenseren.
Tabel 4-7: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 2 naar V&V-indicaties t-1, 2011
Gebruik t-1

Normkostena

Kostena

Resultaat Verzekerden
(x 1.000)

%

Geen V&V-gebruik
t-1
Man 65-

1.160

1.148

12

6.916

42,1

Man 65+

4.219

4.160

59

1.068

6,5

Vrouw 65-

1.425

1.413

12

6.816

41,5

Vrouw 65+

3.453

3.390

63

1.216

7,4

Totaal

1.651

1.632

19

16.016

97,4

Man 65-

7.751

10.896

-3.145

25

0,2

Man 65+

8.271

8.890

-618

102

0,6

Vrouw 65-

7.756

10.244

-2.488

33

0,2

Vrouw 65+

6.126

6.416

-290

263

1,6

Totaal

6.865

7.576

-711

423

2,6

Extramuraal

7.286

8.332

-1.046

317

1,9

Intramuraal

6.206

6.107

99

151

0,9

- met behandeling

5.668

5.196

471

79

0,5

- zonder

6.792

7.104

-312

72

0,4

Wel V&V-gebruik
t-1

Type indicatieb

behandeling
a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in
een jaar. De verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een intramurale indicatie
in t-1 en de verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een extramurale indicatie
in t-1 tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden dat gebruik maakt van V&V
omdat deze personen bij de uitsplitsing bij beide worden meegeteld.

Ten slotte staan de resultaten van het Uitgebreide Uitgangsmodel Plus in
tabel 4-8. Ten opzichte van het Uitgebreide Uitgangsmodel nemen de
negatieve resultaten flink toe voor V&V-gebruikers in het voorgaande jaar
(-€ 3.173; was -€ 711). Ook hier zijn de normkosten voor de groep die
gebruik maakt van V&V in t-1 wel substantieel hoger, maar niet voldoende
om de hogere kosten te compenseren.

Ape

21

Voornamelijk ouderen

hebben hoge kosten V&V en GRZ. Met

de

vereveningskenmerken van het somatische vereveningsmodel krijgen
ouderen bij toevoeging van de GRZ en V&V-kosten ook een grotere
bijdrage. Dit blijkt uit de toename van de positieve resultaten bij 65+
verzekerden

zonder

gebruik

van

V&V

in

het

voorgaande

jaar.

Daartegenover staat dat de verzekerden met gebruik van V&V in het
voorgaande jaar (en vaak ook hoge kosten in het huidige jaar) een groot
negatief resultaat hebben.
Als we kijken naar het verschil tussen intramurale en extramurale
indicaties blijkt dat verzekerden met een extramurale indicatie sterk
ondergecompenseerd worden (€ -4.552 versus € -1.046). Voor verzekerden
met een intramurale indicatie is de ondercompensatie veel minder, zij het
nog steeds substantieel (€ -144).

22

Ape

Tabel 4-8: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 4 naar V&V-indicaties t-1, 2011
Gebruik t-1

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden
(x 1.000)

%

Geen V&V-gebruik
t-1
Man 65-

1.190

1.169

22

6.916

42,1

Man 65+

4.742

4.418

324

1.068

6,5

Vrouw 65-

1.462

1.436

26

6.816

41,5

Vrouw 65+

4.305

3.756

549

1.216

7,4

Totaal

1.779

1.696

84

16.016

97,4

Man 65-

9.012

14.878

-5.866

25

0,2

Man 65+

10.311

13.717

-3.406

102

0,6

Vrouw 65-

9.059

14.517

-5.458

33

0,2

Vrouw 65+

8.612

11.152

-2.540

263

1,6

Totaal

9.079

12.252

-3.173

423

2,6

Extramuraal

9.565

14.117

-4.552

317

1,9

Intramuraal

8.367

8.511

-144

151

0,9

- met behandeling

7.423

8.608

-1.186

79

0,5

- zonder

9.399

8.375

1.024

72

0,4

Wel V&V-gebruik t-1

Type indicatieb

behandeling
a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg + kosten GRZ + kosten V&V.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in
een jaar. De verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een intramurale indicatie
in t-1 en de verzekerden die gebruik maken van V&V in t-1 met een extramurale indicatie
in t-1 tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden dat gebruik maakt van V&V
omdat deze personen bij de uitsplitsing bij beide worden meegeteld.

4.3
Om

Chroniciteit V&V-gebruikers
de

mogelijkheid

voor

een

compenserend

vereveningscriterium,

gebaseerd op het gebruik van V&V in t-1, te onderzoeken is het van
belang te weten in hoeverre de groep die ondergecompenseerd wordt een
chronisch karakter heeft. Wil het gebruik van V&V in jaar t-1 een goede
voorspeller zijn voor het gebruik in jaar t dan dient min of meer dezelfde
groep personen gebruik te maken van de zorg in jaar t als de groep
personen die gebruik maakt van V&V in jaar t-1.

Ape

23

In eerdere onderzoeken over 2009 en 2010 is gebleken dat de sterftekans
voor verzekerden met een indicatie hoger ligt7. Het is bekend dat
verzekerden meer kosten maken in het jaar waarin ze overlijden. In deze
paragraaf geven we daarom inzicht in de overlijdenskans en de prevalentie
van zorggebruik in jaar t van de V&V gebruikers in t-1.
Van de verzekerden die in 2010 een indicatie V&V hadden, is ruim 15%
overleden in datzelfde jaar. Het grootste aandeel overledenen vinden we in
de groep mannen van 65+ (21,7%). Van de groep die in 2011 nog
verzekerd is, heeft het grootste deel ook kosten in 2011, voornamelijk
somatisch. De meeste verzekerden die kosten PVVP of kosten GRZ
hebben, hebben ook somatische kosten. We hebben de ondergrens voor
de somatische kosten gelegd op €100, en voor de kosten V&V en GRZ op
€ 0.
Als we de groepen met en zonder V&V gebruik in t-1 vergelijken dan zien
we dat het percentage verzekerden met kosten in 2011 veel hoger is bij
de groep verzekerden die wel gebruik V&V hebben in t-1 dan in de groep
die geen gebruik V&V hebben in t-1. Ruim 40% van de mensen met V&V
gebruik in t-1 heeft ook nog kosten V&V in jaar t, tegen ruim 1% van de
verzekerden zonder V&V gebruik in t-1. Ook het aantal verzekerden dat
overlijdt in 2011 is groter in de groep verzekerden met V&V gebruik in t-1
dan in de groep zonder V&V gebruik in t-1.

7

Thiel, J.H., M.M. van Asselt en R. Goudriaan, 2012, Een analyse van de
vereveningsresultaten
van
geïndiceerde
AWBZ-cliënten
in
de
Zorgverzekeringswet: Eindrapportage, Den Haag: APE bv (APE-rapport 948),
en Asselt, M.M. van, J.H. Thiel en R. Goudriaan, 2012, Vereveningscriterium
gebaseerd op AWBZ-indicaties: Een kwantitatieve verkenning, Den Haag: APE
bv (APE-rapport 1000).

24

Ape

Tabel 4-9: overlijdenskans en aantal verzekerden met kosten in 2011 van
de verzekerden met V&V gebruik in t-1
Verzeker-

Waarvan

Waarvan

Waarvan

%

overleden den 2011

%

kostena

kostena

kostena

overleden

V&V

GRZ

in 2011

(%)

(%)

in 2010

(x 1.000) somatisch
(%)

Geen V&Vgebruik t-1
Man 65-

6.916

78,8

0,3

0,0

0,1

Man 65+

1.068

99,2

4,5

0,7

1,3

Vrouw 65-

6.816

89,0

0,4

0,0

0,1

Vrouw 65+

1.216

99,2

6,6

1,2

0,9

Totaal

16.016

86,0

1,1

0,2

0,2

V&V-gebruik
t-1
Man 65-

13,8

25

95,4

31,8

3,3

2,8

Man 65+

21,7

102

96,2

45,9

6,2

9,8

Vrouw 65-

11,2

33

97,8

37,8

2,9

2,5

Vrouw 65+

13,0

263

95,1

44,6

6,1

6,6

Totaal
15,2
423
95,6
43,6
5,7
a: kosten 2011 uitgangsmodel > € 100, kosten PVVP> € 0 en kosten GRZ > € 0.

6,8

Ape

25

5

CONCLUSIES

De primaire onderzoekvraag van dit onderzoek luidt: wat zijn de
gemiddelde kosten, de normkosten en het resultaat op de somatische
Zvw-zorg van de groep verzekerden die gebruikt maakt van V&V in t-1
(2010) en de groep verzekerden zonder dit gebruik in t-1? In de
beantwoording van deze vraag splitsen we gebruikers naar leeftijd,
geslacht en type indicatie, en onderscheiden we kosten (variabele
zorgkosten,

GRZ,

V&V).

Ook

onderzoeken

we

of

een

generiek

morbiditeitscriterium het resultaat van de gebruikers V&V in een voormalig
jaar verbetert.
We concluderen dat de ondercompensatie van gebruikers V&V in een vorig
jaar substantieel is (- € 701 bij het model voor met alleen somatische
zorgkosten8 en - € 3.681 bij het model voor de zorgkosten inclusief
(recente) overhevelingen uit de AWBZ9). De ondercompensatie is sterker
bij verzekerden met een extramurale indicatie, bij verzekerden met een
intramurale indicatie zonder behandeling (de verzekerden in voormalige
verzorgingshuizen) en bij jongere verzekerden (65-). Toevoeging van het
criterium Generieke Somatische Morbiditeit (GSM) verbetert het resultaat
van verzekerden met gebruik V&V in een vorig jaar nauwelijks. De GSM
onderscheidt weliswaar gezonde verzekerden van ongezonde verzekerden,
maar

binnen

de

groep

ongezonde

verzekerden

wordt

te

weinig

gedifferentieerd naar de mate van ongezondheid.
In eerdere onderzoeken naar ondercompensatie werd een gemiddeld
resultaat berekend over de indicaties V&V, Geestelijke gezondheidszorg
(GGZ)

en

Gehandicaptenzorg

(GHZ).

Wel

was

duidelijk

dat

de

ondercompensatie in de sector V&V het hoogste is. Destijds is besloten om
geen vereveningskenmerk te ontwikkelen dat gebaseerd is op AWBZindicaties om twee redenen. Ten eerste omdat uit het onderzoek bleek dat
ongeveer 80% van het verlies wordt veroorzaakt door onvoorspelbare
kosten waarvoor de risicoverevening niet compenseert, ten tweede omdat
er teveel onzekerheden waren rondom de hervorming van de AWBZ om
een toekomstbestendig criterium te ontwikkelen 10. Deze onzekerheden zijn
nu verleden tijd. De resultaten van dit onderzoek nopen tot een
8
9
10

Variabele kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties
Variabele kosten van medisch-specialistische zorg + overige prestaties +
geriatrische revalidatiezorg + extramurale verpleging en verzorging
Brief aan de Tweede Kamer 2012, Voorgenomen vormgeving ex ante
risicovereveningsmodel 2014, kenmerk 124084-105236-Z

Ape

27

verbetering van het vereveningsresultaat voor gebruikers V&V. Wij zien
hiervoor de volgende mogelijkheden:
-

Uitbreiden

van

kostengroepen,

de

huidige

morbiditeitscriteria

diagnosekostengroepen,

(farmacie-

hulpmiddelenkosten-

groepen) met diagnoses of prestaties die specifiek gebruikt worden
door verzekerden die ook gebruik maken van V&V.
-

Uit dit onderzoek blijkt dat de zorgkosten van gezonde ouderen fors
verschillen van ongezonde ouderen. Hetzelfde geldt voor het
onderscheid tussen gezonde en ongezonde jongeren. Om het
vereveningsresultaat
jongeren

als

de

van

ongezonde

ouderen)

te

verzekerden
verbeteren,

(zowel

de

kunnen

leeftijdsafhankelijke morbiditeitskenmerken ontwikkeld worden. De
vereveningsbijdrage voor de morbiditeit wordt dan gedifferentieerd
naar leeftijd.
-

Maken van een specifiek regiomodel waarin de variabelen van
aanbod van V&V zorg en GRZ zorg worden meegenomen

-

Ook kan een vereveningskenmerk van het V&V-gebruik in t-1
gemaakt worden. Dit gebruik in t-1 dient dan wel een goede
voorspeller te zijn van gebruik in t. De groep V&V-gebruikers in t-1
heeft weliswaar een grotere overlijdenskans dan gemiddeld (ruim
15%), maar nog bijna 85% van deze groep leeft nog in jaar t. Ruim
95% van de groep overlevenden heeft in jaar t somatische
zorgkosten (excl. V&V en GRZ). Bijna 45% maakt V&V-kosten en
ruim 12% GRZ-kosten.
We merken hierbij wel op dat de prikkelwerking van een criterium
dat alleen gebaseerd is op kosten in een vorig jaar discutabel wordt
geacht.

28

Ape

LITERATUUR
J.H. Thiel, Asselt, M.M. van, en R. Goudriaan, 2012, Een analyse van de
vereveningsresultaten

van

geïndiceerde

AWBZ-cliënten

in

de

Zorgverzekeringswet, Den Haag: APE (APE-rapport 948).
Asselt, M.M. van, J.H. Thiel, en R. Goudriaan, 2012, Vereveningscriterium
gebaseerd op AWBZ-indicaties, Den Haag: APE (APE-rapport 1000).
WOR 648, Eijkenaar, F., R.C. van Kleef, S.H.C.M. van Veen en R.C.J.A. van
Vliet,

2013,

Onderzoek

risicoverevening

2014:

Gegevensfase,

Rotterdam: iBMG.
WOR 649, Eijkenaar, F., R.C. van Kleef, S.H.C.M. van Veen en R.C.J.A. van
Vliet,

2013,

Onderzoek

risicoverevening

2014:

Overall

Toets,

Rotterdam: iBMG.
WOR 663, Mazzola G.J., M.M. van Asselt, T.P. Everhardt en R. Goudriaan,
2013, Kwantitatief onderzoek overheveling AWBZ: Een analyse van
het gebruik en de kosten, Den Haag: APE (APE-rapport 1149).
WOR 671, Eijkenaar, F., R.C. van Kleef, S.H.C.M. van Veen en R.C.J.A. van
Vliet, 2013, Vervolgonderzoek risicoverevening 2014: het somatische
vereveningsmodel

2014

inclusief

geriatrische

revalidatiezorg

uitgebreid met verpleging en verzorging, Rotterdam: iBMG.
WOR 697, Mazzola G.J., T.P. Everhardt M.M. van Asselt, en R. Goudriaan,
2013, Ontwikkeling van een regiocriterium voor de verpleging en
verzorging, Den Haag: APE (APE-rapport 1224).

Ape

29

A

BIJLAGE: NORMBEDRAGEN

Tabel A-1 geeft een overzicht van de normbedragen voor modellen 1 t/m 4. Model 1 is het Uitgangsmodel, model 2 het
Uitgebreide Uitgangsmodel (met een gecombineerd vereveningskenmerk met de klassen gezond 65-, ongezond 65-, gezond
65+ en ongezond 65+), model 3 het Uitgangsmodel Plus (kosten inclusief GRZ en V&V) en model 4 het Uitgebreide
Uitgangsmodel Plus.
Tabel A-1: Normbedragen voor modellen 1 t/m 4 (in €)

Mannen 0

Model 1

Model 2

Model 3

Model 4

4.060

4.056

4.164

4.140
1.482

Mannen 1-4

1.417

1.407

1.506

Mannen 5-9

1.350

1.340

1.438

1.414

Mannen 10-14

1.259

1.249

1.347

1.323

Mannen 15-17

1.309

1.300

1.398

1.374
1.270

Mannen 18-24

1.182

1.172

1.294

Mannen 25-29

1.139

1.127

1.245

1.222

Mannen 30-34

1.152

1.137

1.251

1.229

Mannen 35-39

1.246

1.228

1.341

1.321
1.397

Mannen 40-44

1.321

1.301

1.415

Mannen 45-49

1.472

1.447

1.563

1.550

Mannen 50-54

1.624

1.593

1.705

1.698

Mannen 55-59

1.948

1.911

2.026

2.029
2.234

Mannen 60-64

2.157

2.113

2.220

Mannen 65-69

2.564

2.676

2.590

2.687

Mannen 70-74

2.979

3.091

3.066

3.147

Mannen 75-79

3.339

3.452

3.616

3.683
4.304

Mannen 80-84

3.460

3.572

4.244

Mannen 85-89

3.405

3.508

4.984

5.042

Mannen 90+

3.417

3.505

6.263

6.322

Ape

31

Model 1

Model 2

Model 3

Model 4

Vrouwen 0

3.592

3.588

3.696

3.672

Vrouwen 1-4

1.262

1.254

1.355

1.331
1.312

Vrouwen 5-9

1.243

1.236

1.336

Vrouwen 10-14

1.234

1.226

1.324

1.300

Vrouwen 15-17

1.435

1.425

1.524

1.501

Vrouwen 18-24

1.520

1.506

1.626

1.604
2.031

Vrouwen 25-29

1.964

1.945

2.054

Vrouwen 30-34

2.120

2.096

2.198

2.176

Vrouwen 35-39

1.792

1.765

1.868

1.848

Vrouwen 40-44

1.556

1.530

1.634

1.616
1.725

Vrouwen 45-49

1.661

1.631

1.738

Vrouwen 50-54

1.786

1.753

1.866

1.858

Vrouwen 55-59

1.924

1.886

2.019

2.021

Vrouwen 60-64

2.057

2.015

2.176

2.186
2.559

Vrouwen 65-69

2.330

2.446

2.460

Vrouwen 70-74

2.631

2.746

2.935

3.019

Vrouwen 75-79

2.884

2.999

3.602

3.675

Vrouwen 80-84

2.985

3.094

4.551

4.618
5.687

Vrouwen 85-89

2.995

3.093

5.621

Vrouwen 90+

2.937

3.020

6.696

6.767

SES 0 (18-)

15

15

14

14

SES 1 (18-)

15

15

14

14
-22

SES 2 (18-)

-23

-23

-22

SES 3 (18-)

16

16

17

17

SES 0 (18-64)

28

34

30

24

SES 1 (18-64)

24

24

28

28
14

SES 2 (18-64)

19

19

14

SES 3 (18-64)

-38

-38

-35

-36

SES 0 (65+)

-130

-120

-1.162

-1.154

SES 1 (65+)

248

250

473

470

32

Ape

Model 1

Model 2

Model 3

Model 4

SES 2 (65+)

-34

-34

7

3

SES 3 (65+)

-67

-69

-108

-100

0

0

0

0

-250

-248

-261

-261

Werknemer (18-34)

17

18

11

11

Zelfstandige (18-34)

-108

-106

-113

-113
814

AVI overig (18- of 65+)
Student (18-34)

AO (18-34)

656

627

808

Bijstand (18-34)

232

225

223

224

Werknemer (35-44)

-45

-43

-46

-47

Zelfstandige (35-44)

-161

-156

-160

-162
749

AO (35-44)

715

686

733

Bijstand (35-44)

343

334

338

343

Werknemer (45-54)

-68

-66

-73

-76

Zelfstandige (45-54)

-228

-222

-230

-235
718

AO (45-54)

661

645

694

Bijstand (45-54)

443

434

480

491

Werknemer (55-64)

-99

-98

-118

-123

Zelfstandige (55-64)

-264

-260

-281

-292
589

AO (55-64)

505

500

564

Bijstand (55-64)

287

285

446

461

Regio 1

97

97

110

110

Regio 2

58

58

53

53

Regio 3

32

32

29

29
-6

Regio 4

2

2

-6

Regio 5

-2

-2

-7

-7

Regio 6

4

4

-1

-1

Regio 7

-24

-24

-26

-26
-43

Regio 8

-45

-45

-43

Regio 9

-49

-49

-43

-43

Regio 10

-68

-68

-62

-62

Ape

33

Model 1

Model 2

Model 3

Model 4

Geen FKG

-194

-152

-231

-205

Glaucoom

332

204

369

237
80

Schildklieraandoeningen

211

41

160

Psychose/Alzheimer/verslaving

519

329

624

557

Depressie

296

88

389

320

1.135

1.031

1.746

1.703
142

Neuropathische pijn
Hoog cholesterol

373

170

288

Diabetes type II zonder hypertensie

687

478

853

723

1.606

1.515

1.778

1.699

693

496

659

589
1.008

COPD/zware astma
Astma
Diabetes type II met hypertensie

1.010

842

1.148

Epilepsie

915

769

1.406

1.358

Ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa

964

835

915

871

1.431

1.352

2.100

1.980

559

494

646

615

Ziekte van Parkinson

1.553

1.493

3.444

3.352

Diabetes type I

1.441

1.311

2.006

1.921

Transplantaties

-353

-454

-1.054

-1.056

3.835

3.781

2.953

2.934

947

840

4.322

4.316

2.095

2.060

2.208

2.172

282

253

154

116
1.721

Hartaandoeningen
Reuma

Cystic Fibrosis/pancreasenzymen
Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg
Kanker
Hormoongevoelige tumoren
HIV /AIDS

3.651

3.545

1.698

Nieraandoeningen

5.592

5.617

5.681

5.672

DKG 0

-200

-185

-206

-198

DKG 1

432

310

261

230
555

DKG 2

703

505

654

DKG 3

865

665

739

630

DKG 4

1.169

989

1.079

981

DKG 5

1.592

1.449

1.870

1.772

34

Ape

Model 1

Model 2

Model 3

Model 4

DKG 6

2.166

2.052

2.243

2.162

DKG 7

2.820

2.682

2.991

2.905
4.373

DKG 8

3.952

3.808

4.468

DKG 9

3.764

3.590

4.117

4.014

DKG 10

6.890

6.727

7.742

7.648

DKG 11

9.357

9.173

10.717

10.610
9.916

DKG 12

9.362

9.253

9.989

DKG 13

16.218

16.061

18.679

18.606

DKG 14

65.927

65.796

65.204

65.139

DKG 15

62.076

61.779

60.779

60.687
-281

Geen MHK

-234

-231

-284

MHK: 2 x top 10%

2.377

2.250

2.701

2.643

MHK: 3 x top 15%

2.039

1.976

2.364

2.312

MHK: 3 x top 10%

3.210

3.180

3.953

3.918
6.297

MHK: 3 x top 7%

4.970

4.967

6.315

MHK: 3 x top 4%

8.664

8.683

11.165

11.169

MHK: 3 x top 1,5%

23.742

23.743

27.764

27.783

Geen HKG

-13

-13

-25

-25

Insuline infuuspompen

529

473

-941

-878
3.767

Katheters/urineopvangzakken

1.455

1.357

3.846

Stoma

2.072

1.980

3.271

3.197

Tracheo-stoma

5.727

5.667

9.070

9.019

Ongezond (65-)

322

76

Gezond (65-)

-57

-14

Ongezond (65+)

144

199

Gezond (65+)

-201

-277

Bron: APE

Ape

35

B

BIJLAGE: TABELLEN O.B.V. INDICATIE T-1

In deze bijlage presenteren we tabellen op basis van indicaties in t-1 in plaats van
gebruik t-1, die in de hoofdtekst zijn gegeven. De verschillen tussen deze tabellen
en de tabellen in de hoofdtekst zijn beperkt.
Tabel B-1: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 1 naar V&V-indicaties t-1
Indicatie

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden

Geen V&V-indicatie t-1
Man 65-

1.145

1.127

18

6.896.925

Man 65+

4.161

4.098

63

1.052.039

Vrouw 65-

1.410

1.393

17

6.797.431

Vrouw 65+

3.392

3.327

66

1.181.143

Totaal

1.624

1.600

24

15.927.538

Man 65-

7.152

9.994

-2.843

44.718

Man 65+

8.227

8.788

-560

117.850

Vrouw 65-

7.390

9.631

-2.241

51.482

Vrouw 65+

6.057

6.317

-260

297.372

Totaal

6.787

7.542

-755

511.422

Extramuraal

7.252

8.395

-1.143

360.108

Intramuraal

6.182

6.168

14

197.860

- met behandeling

5.495

4.960

535

85.313

- zonder behandeling

6.703

7.084

-381

112.547

Wel V&V-indicatie t-1

Type indicatieb

a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in een jaar. De
verzekerden met een intramurale indicatie t-1 en de verzekerden met een extramurale indicatie t-1
tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden met een indicatie t-1 omdat deze personen bij
de uitsplitsing bij beiden worden meegeteld.

Ape

37

Tabel B-2: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 2 naar V&V-indicaties t-1
Indicatie

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden

Geen V&V-indicatie t-1
Man 65-

1.145

1.127

18

6.896.925

Man 65+

4.164

4.098

65

1.052.039

Vrouw 65-

1.410

1.393

17

6.797.431

Vrouw 65+

3.395

3.327

68

1.181.143

Totaal

1.624

1.600

24

15.927.538

Man 65-

7.187

9.994

-2.807

44.718

Man 65+

8.205

8.788

-583

117.850

Vrouw 65-

7.413

9.631

-2.218

51.482

Vrouw 65+

6.048

6.317

-270

297.372

Totaal

6.782

7.542

-760

511.422

Extramuraal

7.246

8.395

-1.149

360.108

Intramuraal

6.176

6.168

9

197.860

- met behandeling

5.492

4.960

533

85.313

- zonder behandeling

6.695

7.084

-389

112.547

Wel V&V-indicatie t-1

Type indicatieb

a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in een jaar. De
verzekerden met een intramurale indicatie t-1 en de verzekerden met een extramurale indicatie t-1
tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden met een indicatie t-1 omdat deze personen bij
de uitsplitsing bij beiden worden meegeteld.

38

Ape

Tabel B-3: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 3 naar V&V-indicaties t-1
Indicatie

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden

Geen V&V-indicatie t-1
Man 65-

1.173

1.135

37

6.896.925

Man 65+

4.670

4.299

371

1.052.039

Vrouw 65-

1.444

1.403

41

6.797.431

Vrouw 65+

4.215

3.618

598

1.181.143

Totaal

1.745

1.643

102

15.927.538

Man 65-

8.406

14.121

-5.715

44.718

Man 65+

10.179

13.493

-3.314

117.850

Vrouw 65-

8.704

14.063

-5.359

51.482

Vrouw 65+

8.472

10.846

-2.374

297.372

Totaal

8.883

12.066

-3.183

511.422

Extramuraal

9.348

14.253

-4.905

360.108

Intramuraal

8.373

8.586

-213

197.860

- met behandeling

7.229

8.143

-914

85.313

- zonder behandeling

9.241

8.923

319

112.547

Wel V&V-indicatie t-1

Type indicatieb

a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg + kosten GRZ + kosten V&V.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in een jaar. De
verzekerden met een intramurale indicatie t-1 en de verzekerden met een extramurale indicatie t-1
tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden met een indicatie t-1 omdat deze personen bij
de uitsplitsing bij beiden worden meegeteld.

Ape

39

Tabel B-4: Uitsplitsing van de kosten, de normkosten en het resultaat per
verzekerdenjaar in model 4 naar V&V-indicaties t-1
Indicatie

Normkostena

Kostena

Resultaat

Verzekerden

Geen V&V-indicatie t-1
Man 65-

1.173

1.135

37

6.896.925

Man 65+

4.668

4.299

369

1.052.039

Vrouw 65-

1.444

1.403

41

6.797.431

Vrouw 65+

4.210

3.618

592

1.181.143

Totaal

1.745

1.643

102

15.927.538

Man 65-

8.375

14.121

-5.746

44.718

Man 65+

10.197

13.493

-3.295

117.850

Vrouw 65-

8.662

14.063

-5.401

51.482

Vrouw 65+

8.495

10.846

-2.351

297.372

Totaal

8.894

12.066

-3.172

511.422

Extramuraal

9.363

14.253

-4.890

360.108

Intramuraal

8.382

8.586

-205

197.860

- met behandeling

7.207

8.143

-936

85.313

- zonder behandeling

9.272

8.923

350

112.547

Wel V&V-indicatie t-1

Type indicatieb

a

Gebaseerd op de variabele kosten van somatische zorg + kosten GRZ + kosten V&V.

b

Het komt voor dat personen zowel een intramurale als extramurale indicatie hebben in een jaar. De
verzekerden met een intramurale indicatie t-1 en de verzekerden met een extramurale indicatie t-1
tellen op tot meer dan het totaal aantal verzekerden met een indicatie t-1 omdat deze personen bij
de uitsplitsing bij beide worden meegeteld.

40

Ape