1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

34 840 (R2095)

Wijziging van de Constitutie van de
Wereldpostunie, van het Algemeen Reglement
van de Wereldpostunie en hernieuwde
vaststelling van het Algemeen Postverdrag en
van het Verdrag inzake postale financiële
diensten; Istanboel, 6 oktober 2016

A/ nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
23 november 2017.
De wens dat het verdrag aan de uitdrukkelijke
goedkeuring van de Staten-Generaal wordt
onderworpen kan door of namens een van de
Kamers of door ten minste vijftien leden van
de Eerste Kamer dan wel dertig leden van de
Tweede Kamer of door de Gevolmachtigde
Ministers van Aruba, Curaçao of Sint Maarten
te kennen worden gegeven uiterlijk op
23 december 2017.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 14 november 2017
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking
verdragen, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u
hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen de op 6 oktober 2016
te Istanboel tot stand gekomen wijziging van de Constitutie van de
Wereldpostunie, van het Algemeen Reglement van de Wereldpostunie en
hernieuwde vaststelling van het Algemeen Postverdrag en van het
Verdrag inzake postale financiële diensten (Trb. 2017, nr. 162 en Trb. 2017,
nr. 180).
Een toelichtende nota bij deze verdragen treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor het gehele Koninkrijk gevraagd.
Aan de Gouverneurs van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten is verzocht
hogergenoemde stukken op 24 november 2017 over te leggen aan de
Staten van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten.
De Gevolmachtigde Ministers van Aruba, Curaçao en van Sint Maarten
zijn van deze overlegging in kennis gesteld.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H. Zijlstra

kst-34840-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

1

TOELICHTENDE NOTA
1. Algemeen
Van 20 september tot en met 7 oktober 2016 vond in Istanboel het 26e
Congres plaats van de Wereldpostunie (naar de Engelse benaming
meestal aangeduid als «UPU»; hierna te noemen «de Unie»).
De Unie, als gespecialiseerde organisatie van de Verenigde Naties, heeft
momenteel 192 leden. De Unie bevat vier organen: het Congres, de Raad
van Bestuur, de Postraad en het Internationaal Bureau. Het Congres is het
hoogste orgaan van de Unie en bestaat uit vertegenwoordigers van de
lidstaten van de Unie. Het Congres houdt elke vier jaar zitting waar onder
meer de strategische en financiële plannen voor de Unie aan de orde
komen. Daarbij kan tevens worden besloten tot wijziging en herziening
van de verdragen van de Unie.
De volgende vier verdragen zijn bij het 26e Congres gewijzigd, c.q.
opnieuw vastgesteld:
– de Constitutie, die betrekking heeft op de beginselen waarop de Unie
berust;
– het Algemeen Reglement, dat bepalingen bevat met betrekking tot de
organisatie en de werkwijze van de Unie;
– het Algemeen Postverdrag, met Slotprotocol, dat bepalingen bevat
inzake de internationale postdienst en de briefpostdienst; en
– het Verdrag inzake postale financiële diensten, met Slotprotocol.
Voor het Koninkrijk der Nederlanden zijn de verdragen tot wijziging van de
Constitutie en het Algemeen Reglement ondertekend alsmede het
herziene Algemeen Postverdrag en het herziene Verdrag inzake postale
financiële diensten (hierna: de Akten). Daarbij zij opgemerkt dat het
Verdrag inzake postale financiële diensten uitsluitend van belang is voor
Curaçao en Caribisch Nederland, omdat in de andere delen van het
Koninkrijk deze diensten niet worden aangeboden. Deze toelichting is dan
ook van belang in het kader van de goedkeuringsprocedure van dit
verdrag voor Curaçao en Caribisch Nederland.
De goedkeuring van de vier Akten wordt mede namens de Minister van
Buitenlandse Zaken gevraagd.
2. Het Negende Aanvullend Protocol bij de Constitutie van de
Unie
Het Congres van Istanboel besloot de Constitutie op enkele onderdelen te
wijzigen en aan te vullen door middel van het Negende Aanvullend
Protocol.
Daarbij wordt in de eerste plaats de bepaling over de doelstelling van de
Unie in lijn gebracht met de preambule (artikel I). Ter bevordering van een
uniforme uitleg van de Akten van de Unie wordt bij de algemene
begripsbepalingen de definitie van poststuk opgenomen, die voorheen in
het Algemeen Postverdrag was opgenomen. In het kader van het
stappenplan tot herdefiniëring van de door postale bedrijven aangeboden
diensten in het licht van de veranderende marktomstandigheden wordt
daarbij bepaald, dat de wederzijdse uitwisseling van poststukken onder de
regels van de Unie niet beperkt is tot brieven, maar alle postale stukken
betreft (artikel II).

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

2

3. Het Eerste Aanvullend Protocol bij het Algemeen Reglement
van de Unie
Met het Eerste Aanvullend Protocol wordt het Algemeen Reglement op
een aantal, overwegend technische, aspecten gewijzigd. Zo wordt de taak
van het Congres vastgelegd om als hoogste orgaan van de Unie het
vierjaarlijkse beleidsplan voor de Unie goed te keuren (artikel I). Verder
wordt met het oog op kostenbesparing en bescherming van het milieu
bepaald dat door het Internationaal Bureau alle documenten, zoals
circulaires en vergaderstukken, uitsluitend op verzoek van een lidstaat als
papieren versies beschikbaar worden gesteld (artikel VII).
Op dit moment moet de Postraad in principe vier jaar wachten op
instructies van het Congres om bepaalde technische zaken op te kunnen
pakken en de postale regelingen te kunnen wijzigen. Alleen bij spoedeisende aangelegenheden kan de Postraad de postale regelingen wijzigen
tijdens andere zittingen. Met het oog op efficiënter werken en snellere
besluitvorming wordt deze beperking niet wenselijk geacht. In de praktijk
beoordeelt de Postraad nu ook al voorstellen op eigen initiatief. Gelet
hierop wordt in het Algemeen Reglement de voorwaarde geschrapt dat
het om spoedeisende aangelegenheden moet gaan (artikel IV). De
Postraad blijft wat betreft het beleid en de fundamentele beginselen
onderworpen aan de richtlijnen van de Raad van Bestuur.
Onder de Raad van Bestuur valt een Adviescommissie, die vooral tot taak
heeft de inbreng van de kant van belangengroepen in het werk van de
Unie te bevorderen. De commissie bestaat uit vertegenwoordigers van
belangengroepen, zoals consumentenorganisaties, vakbeweging en
bedrijven die express en direct mail verzorgen. De Adviescommissie dient
als forum voor een dialoog tussen deze partijen en als klankbord voor de
intergouvernementele organen van de Unie. Met de wijziging van het
Algemeen Reglement wordt het lidmaatschap voor de Adviescommissie
ook opengesteld voor hooggeplaatste personen uit de postale sector,
voorgedragen door lidstaten, en voor maatschappelijke organisaties
(artikel V).
Daarnaast wordt een aantal bepalingen gewijzigd die zien op het indienen
van voorstellen ten behoeve van behandeling ervan door het Congres en
op amendementen op voorstellen (artikelen IX en X). Andere aanpassingen van het Algemeen Reglement houden verband met de
voornoemde wijzigingen of zijn alleen van redactionele aard.
4. Het Algemeen Postverdrag, met Slotprotocol
Het Congres heeft zoals gebruikelijk het Algemeen Postverdrag opnieuw
vastgesteld, met inbegrip van een aantal wijzigingen. Het betreft onder
meer, als gebruikelijk, de eindkostenvergoedingen die nu zijn bepaald
voor de periode vanaf 1 januari 2018 (artikelen 28, 29 en 30). Eindkostenvergoedingen zijn vergoedingen die postbedrijven elkaar betalen voor de
binnenlandse bezorging van internationale post. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen de vergoedingen voor landen die behoren tot het
«doelsysteem» (de geïndustrialiseerde landen) en die voor landen in het
overgangssysteem (ontwikkelingslanden). Verder wordt een nieuw
systeem van eindvergoedingen geïntroduceerd dat voortborduurt op het
huidige systeem, maar waarbij ook wordt ingespeeld op de toenemende
hoeveelheid (vaak aangetekende) e-commerce zendingen uit Azië.
Aangetekende zendingen worden onder het huidige systeem belast met
een specifieke stukvergoeding. Deze is echter veel te laag om de hoge
afwikkelingskosten (handtekening voor ontvangst) van deze zendingen
voor de ontvangende landen te dekken. Het huidige systeem zorgt er

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

3

bovendien voor dat de vergoedingen aan de postdienst die de finale
distributie van de postzendingen verzorgt voor de zwaardere E-formaat
items (kleine pakketjes), relatief hoog zijn. Met de wijziging van de
betreffende bepalingen van het Algemeen Postverdrag wordt een aparte,
meer marktgeoriënteerde vergoeding voor E-formaat items geïntroduceerd (artikelen 29 en 30). Daarnaast wordt een graduele verhoging van
de bijkomende vergoeding voor aangetekende poststukken geïntroduceerd (artikel 28).
Een andere wijziging heeft betrekking op de definiëring van de basisdiensten die aangewezen postaanbieders in het kader van de universele
postale dienstverlening van en naar gebieden buiten hun landsgrenzen
moeten aanbieden. De huidige definities worden geacht te weinig ruimte
te bieden om in te spelen op de veranderende marktomstandigheden en
de wensen van de consument. Om die reden wordt in het internationale
postverkeer door middel van wijziging van de betreffende bepalingen in
het Postverdrag een classificering geïntroduceerd, die is gebaseerd op
inhoud (goederen of documenten), snelheid (non-priority, priority of
premium) en bijkomende diensten (aangetekend, tracked, etc) (artikel 17).
Daarnaast worden aan de begripsomschrijving enkele ontbrekende
begrippen toegevoegd, die in het Algemeen Postverdrag worden
gehanteerd (artikel 1).
Op grond van het Postverdrag moeten lidstaten het Internationaal Bureau
van de Unie informeren welk overheidsorgaan belast is met het toezicht
op de postzaken en welke organisaties zijn aangewezen voor de
verzorging van de universele postdienst op grond van de Unieverdragen.
De hierbij opgenomen termijn ziet alleen op een periode na afloop van het
Congres. Het komt echter ook voor dat wijzigingen tussen twee
Congressen in plaatsvinden. Omdat die wijzigingen vaak laat worden
doorgegeven en dit tot problemen kan leiden voor bijvoorbeeld de nieuw
aangewezen postdienstverlener, wordt bepaald dat dit zo spoedig
mogelijk moet gebeuren. Daarbij moet tevens worden aangegeven welke
diensten de postdienstverlener zal gaan aanbieden (artikel 2).
Voor een goede uitvoering van internationale postdiensten is het nodig
dat regels zijn gesteld voor het gebruik van persoonsgegevens. Deze
gegevens mogen alleen door de relevante autoriteiten worden gebruikt
voor het doel waarvoor ze zijn verstrekt in overeenstemming met
toepasselijke nationale regelgeving. Zonder aan deze regels afbreuk te
doen wordt hier in het Postverdrag aan toegevoegd dat aangewezen
postdienstverleners deze gegevens elektronisch met elkaar mogen
uitwisselen wanneer dit voor een goede taakuitoefening nodig is (artikel
10). Over een eventueel gebruik dienen de betrokken personen te worden
geïnformeerd en de veiligheid en vertrouwelijkheid van de gegevens dient
te worden gewaarborgd.
Op grond van de verdragen van de Unie hebben de aangewezen
postdienstverleners van de lidstaten de verplichting om internationale
postdiensten te verlenen en te voldoen aan de andere verplichtingen die
uit die verdragen voortvloeien. Gelet hierop mag alleen de aangewezen
postdienstverlener een postsorteercentrum vestigen in een ander land
dan het land van waaruit zij zelf postdiensten verleent. Voor het opereren
van een dergelijk internationaal postsorteercentrum moet gebruik worden
gemaakt van de formulieren van de Unie. In het Postverdrag wordt nu
bepaald dat alleen de aangewezen postdienstverlener van deze formulieren gebruik mag maken (artikel 13). Daarbij worden ook regels
opgenomen die zien op het functioneren van internationale postsorteercentra. Voor deze onderwerpen was eerder geen regeling in de verdragen
van de Unie opgenomen. Deze regels zijn in overeenstemming met het

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

4

beleid dat Nederland hanteert ten aanzien van het toelaten van internationale postsorteercentra op haar grondgebied.
Verder is wederom de bepaling betreffende de veiligheid van de
postdienstverlening aangescherpt (artikel 19). Het is van groot belang dat
de verdragen van de Unie in overeenstemming zijn met de aangescherpte
regels ten aanzien van veiligheid binnen de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie en de Werelddouaneorganisatie. Er worden nog steeds
veel verboden voorwerpen per internationale post verzonden. Dit
probleem neemt toe met de groei van
e-commerce. In het Postverdrag zijn regels opgenomen over de behandeling van zendingen waarin zich verboden voorwerpen bevinden en die
ten onrechte tot het internationale postverkeer zijn toegelaten. Deze
worden in geen geval naar de bestemming verzonden, noch bij de
geadresseerden bezorgd, noch teruggestuurd naar de plaats van
herkomst. De huidige regels verwijzen daarbij naar de wetgeving van de
lidstaten, die in veel gevallen echter alleen betrekking heeft op nationale
zendingen en niet op internationale zendingen en daardoor vaak ook niet
in lijn is met de wijze waarop binnen de Unie wordt omgegaan met deze
zendingen. Vanuit een oogpunt van transparantie en om de diensten aan
de consument te verbeteren wordt nu bepaald, dat de postdienstverlener
gevaarlijke goederen uit een zending mag halen en de wel toegelaten
voorwerpen naar de geadresseerde mag doorzetten (artikel 19, lid 8.1).
Deze wijziging van de betreffende bepaling in het Postverdrag doet geen
afbreuk aan nationale wetgeving die betrekking heeft op de bevoegdheid
om poststukken te openen. Ook overigens heeft deze wijziging geen
gevolgen voor de Nederlandse douanewetgeving.
De Unie kent een fonds dat ziet op het financieren van projecten ten
behoeve van het verbeteren van de kwaliteit van briefpostdiensten van
individuele aangewezen postdienstverleners. Het huidige model wordt
gefinancierd door het systeem van eindvergoedingen, waarbij de
betalende landen van oorsprong additionele betalingen doen aan de
ontvangende landen van bestemming, bovenop de eindvergoeding voor
briefpost volumes. Doel van het fonds is te borgen dat eindvergoedingen
ten goede komen aan het dekken van de kosten van postbedrijven. Een
groot probleem bij het huidige fonds is dat fondsen jarenlang ongebruikt
blijven doordat postbedrijven geen projectvoorstellen indienen. Naar
aanleiding van het 25e Congres in 2012 (Doha) is onderzoek gedaan naar
de werking van het fonds en zijn aanbevelingen gedaan voor een
toekomstig model. Daarbij is een model naar voren gekomen waarbij een
nieuw gezamenlijk fonds wordt geïntroduceerd met als doel het financieren van mondiale projecten ter verbetering van onder meer het UPU
e-commerce netwerk. Het gezamenlijke fonds wordt gevuld door middel
van het overhevelen van ongebruikte middelen van het fonds na een
bepaald aantal jaren en door een extra heffing op de te betalen
eindkosten. De betreffende bepaling in het Postverdrag wordt met dit
nieuwe model in overeenstemming gebracht (artikel 31).
Andere aanpassingen van het Algemeen Reglement houden verband met
de voornoemde wijzigingen of zijn alleen van redactionele aard.
5. Het Verdrag inzake postale financiële diensten, met Slotprotocol
Ook het Verdrag inzake postale financiële diensten is opnieuw vastgesteld,
met een aantal wijzigingen. Onder meer wordt de doelstelling van het
Verdrag uitgebreid met het bevorderen van financiële inclusie. Hiermee
wordt de rol benadrukt van de postale sector bij het bevorderen van
financiële insluiting in de samenleving van achtergestelde groepen, in

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

5

overeenstemming met de Sustainable Development Goals van de
Verenigde Naties (considerans en artikel 10).
Ten aanzien van de verplichting van lidstaten het Internationaal Bureau te
informeren welk overheidsorgaan belast is met het toezicht op de
postzaken en welke organisaties zijn aangewezen voor de verzorging van
de universele postdienst op grond van de Unieverdragen wordt de
betreffende bepaling in het Verdrag inzake postale financiële diensten in
lijn gebracht met de wijziging van het Postverdrag (artikel 3; zie punt 4).
Ook wordt een bepaling aan het Verdrag inzake postale financiële
diensten toegevoegd die de mogelijkheid vastlegt voor aangewezen
postdienstverleners om onderaannemers in te schakelen voor het
verrichten van financiële diensten (artikel 5). Tot slot wordt een aantal
technische wijzigingen doorgevoerd, waaronder regels met betrekking tot
het onderscheid tussen kasbetalingen en betalingen op rekening,
risicoverdeling en het nakomen van regels van de financiële sector die
verbinding mogelijk maken van postale financiële diensten met de
netwerken van banken en andere aanbieders of financiële instituties
(artikel 10).
Deze toelichting strekt er toe goedkeuring van dit Verdrag voor Curaçao
en Caribisch Nederland te bewerkstelligen (zie punt 1 van deze toelichtende nota). Zoals vermeld in de toelichting bij de verdragen die bij het
voorgaande Congres tot stand zijn gekomen (zie Kamerstuk 33 814
(R2022), A/nr. 1, paragraaf 4) wenst Curaçao de mogelijkheid te behouden
om gebruik te maken van postwissels. Dit geldt nu ook voor Caribisch
Nederland. In de andere landen van het Koninkrijk zijn postwissels in
onbruik geraakt en daarom achten deze landen aansluiting bij dit Verdrag
niet van belang.
6. Positie van de Europese Unie
De lidstaten van de Europese Unie hebben, evenals bij eerdere
congressen van de Unie, tijdens het Congres van Istanboel een verklaring
afgelegd welke inhield dat zij de Akten, zoals aangenomen door het
Congres, zullen toepassen in overeenstemming met hun verplichtingen
voortvloeiend uit het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (nu «EU-werkingsverdrag», Trb. 2008, 51) en met de Algemene
Overeenkomst inzake de handel in diensten (verder: GATS, zie Trb. 1994,
235, blz. 304 en volgende) van de Wereldhandelsorganisatie. Hiermee
wordt verduidelijkt dat bij een mogelijke strijdigheid met bepalingen uit
de EU-verdragen of de GATS, de bepalingen van deze laatste verdragen
voorgaan.
7. Inwerkingtreding en voorlopige toepassing
In de slotbepalingen van de vier Akten (of, in geval van de Constitutie en
het Algemeen Reglement, de Aanvullende Protocollen bij de Akten) over
de inwerkingtreding wordt 1 januari 2018 als datum van inwerkingtreding
genoemd. De officiële inwerkingtreding voor partijen vindt plaats op het
moment van het deponeren van de instrumenten van bekrachtiging of
toetreding. De datum van 1 januari 2018 wordt uitgelegd als de vroegste
datum van inwerkingtreding voor partijen die hun instrument van
bekrachtiging of toetreding hebben gedeponeerd. Aan de Akten wordt
echter in de praktijk door de lidstaten van de Unie vanaf de in de Akten
genoemde datum uitvoering gegeven, hetgeen kan worden beschouwd
als een voorlopige toepassing van deze verdragen door de lidstaten die
nog niet hebben geratificeerd. Dit geldt ook voor het Koninkrijk.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

6

8. Koninkrijkspositie
Het belang van medegelding van de desbetreffende Akten voor Aruba,
Curaçao en Sint Maarten en het belang voor Caribisch Nederland vloeit
voort uit de noodzaak om aangesloten te blijven op het wereldnet van
brieven, documenten- en pakkettransport. Dit is niet enkel in het belang
van de burgers die gebruik maken van die diensten, maar ook in het
belang van de economische ontwikkeling van die delen van het Koninkrijk.
De wijziging van de Constitutie, het Algemeen Reglement en het
Algemeen Postverdrag zullen voor het gehele Koninkrijk gelden. Het
Verdrag inzake postale financiële diensten zal alleen voor Curaçao en
Caribisch Nederland gelden (zie punt 5).
De bij het Congres van Istanboel namens de lidstaten van de Europese
Unie afgelegde verklaring (zie punt 6) heeft alleen betrekking op het
Europese deel van Nederland en niet op Aruba, Curaçao, Sint Maarten en
Caribisch Nederland.
Wanneer de wijzigingen zullen worden bekrachtigd zal voor Aruba,
Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland ten tijde van de bekrachtiging van de Akten een verklaring worden afgelegd dat bij een mogelijke
strijdigheid van de bepalingen van de Akten met bepalingen van de GATS,
de bepalingen van de GATS voor gaan.
9. Uitvoeringswetgeving, een ieder verbindende bepalingen en
financiële verplichtingen
De vier Akten zullen voor het Koninkrijk der Nederlanden niet leiden tot
wijzigingen op het gebied van wet- en regelgeving. Naar het oordeel van
de regering bevatten de wijzigingen van de Akten een ieder verbindende
bepalingen in de zin van de artikelen 93 en 94 Grondwet, die aan
natuurlijke personen danwel rechtspersonen rechtstreeks rechten
toekennen of plichten opleggen. Dit betreft met name de artikelen 10, 13
en 19, lid 8.1 van het herziene Postverdrag en artikel 5, lid 4, van het
herziene Verdrag inzake postale financiële diensten. Het budget van de
Unie is gelijk aan het budget van de afgelopen vier jaar. De contributie van
Nederland blijft evenals in de voorgaande jaren staan op vijftien
eenheden. De instelling van een nieuw gezamenlijk fonds (zie punt 4)
verandert dit niet. De contributie voor Aruba, Curaçao en Sint Maarten
gezamenlijk blijft staan op één eenheid. Naar aanleiding van wijzigingen
in de bijdragen van andere lidstaten kan het bedrag van de definitieve
contributie nog licht wijzigen ten opzichte van voorgaande jaren. Verder
wordt momenteel binnen de Unie besproken of de lidstaten een buitengewone contributiebetaling moeten doen om een tekort in het pensioenfonds van de medewerkers van het Internationaal Bureau van de Unie te
dekken. Nederland zet zich ervoor in om dit probleem op een andere wijze
op te lossen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

Staten-Generaal, vergaderjaar 2017–2018, 34 840 (R2095), nr. 1

7