Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

28 741

Jeugdcriminaliteit

Nr. 24

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN
JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 april 2015
1. Inleiding
Op 7 september 2012 heeft mijn ambtsvoorganger uw Kamer geïnformeerd1 over de transitie van zeventien Halt-organisaties naar één
landelijke Halt-organisatie per 1 januari 2013. In die brief is aangekondigd
dat na de transitie adequaat extern toezicht op Halt zal worden vormgegeven. Inmiddels hebben de Inspectie Veiligheid en Justitie en de
Inspectie Jeugdzorg gezamenlijk een doorlichting uitgevoerd bij Halt
Cluster Zuid2. Het is de eerste doorlichting die de Inspecties bij Halt
uitvoeren3. De Inspecties hebben onderzocht of Halt Cluster Zuid bij het
uitvoeren van de Halt-afdoening voldoet aan de voor Halt geldende weten regelgeving en vastgesteld beleid, en wat de kwaliteit van de
uitvoering is.
Halt voert als Rechtspersoon met een wettelijke taak (RWT) de
Halt-afdoening uit in opdracht van en gefinancierd door het Ministerie van
Veiligheid en Justitie. De Halt-afdoening is een vrijwillig alternatief voor
minderjarigen om een strafrechtelijke vervolging te voorkomen. De
afdoening duurt maximaal 20 uur en bestaat uit een gesprek met de
jongere en diens ouder(s), het aanbieden van excuses, eventueel
vergoeden van de schade, het maken van één of meer leeropdrachten en
soms het uitvoeren van een werkstraf.
Het rapport van de Inspecties bied ik uw Kamer hierbij met een beleidsreactie aan. In deze brief informeer ik u ook over de aanstaande effectevaluatie van de Halt-afdoening en de afbouw van de Halt-straf Alcohol.

1

Kamerstuk 28 741, nr. 21.
Halt Cluster Zuid strekt zich uit over de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg.
3
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
2

kst-28741-24
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 741, nr. 24

1

2. Inspectierapport Halt
Oordeel Inspecties
De Inspecties oordelen positief over de wijze waarop Halt Cluster Zuid
invulling geeft aan de inhoud van de Halt-afdoening. Wat betreft de
uitvoering van de Halt-afdoening en de omgang met jongeren voldoet
Halt Cluster Zuid overwegend aan de geldende wet- en regelgeving en
levert zij voldoende kwaliteit. De uitvoering van de Halt-afdoening vindt
gestructureerd plaats. De Halt-medewerkers bejegenen de jongeren
correct en helpen hen te reflecteren op het eigen handelen. De ouderbetrokkenheid is hoog. Tijdens de gesprekken hebben de Halt-medewerkers
voldoende oog voor eventuele achterliggende problematiek bij een
jongere.
Tegelijkertijd zijn er enkele zaken die verbetering vragen. De Inspecties zijn
overwegend positief over hoe invulling wordt gegeven aan de rechtspositie, behalve over de informatievoorziening over de rechten aan de
jongere. Halt Cluster Zuid voldoet niet aan dat criterium, omdat de
medewerkers de jongeren en hun ouders niet over al hun rechten
informeren. Daarnaast moet in het belang van uniformiteit en kwaliteit er
meer inhoudelijke controle op de uitvoering van de Halt-afdoening
worden uitgeoefend dan nu het geval is. Ook de tijdigheid van de
uitvoering moet verder worden verbeterd evenals de screening en
doorverwijzing naar de jeugdhulp. Halt is niet overal aangesloten op de
Verwijsindex Risicojongeren. Hoewel medewerkers tijdens de gesprekken
voldoende oog hebben voor eventuele achterliggende problematiek bij
jongeren, verifiëren zij bij overdracht naar een zorginstelling onvoldoende
of de overdracht geslaagd is.
Op 1 januari 2013 zijn zeventien Halt-organisaties in één landelijke
Haltorganisatie opgegaan met verschillende vestigingen in het land. Die
transitie is nog gaande. De Inspecties constateren dat er nog verschillen
bestaan in de manier waarop enkele organisatieprocessen zijn georganiseerd. Daarnaast ontbreekt het Halt Cluster Zuid aan diverse beleidsdocumenten en plannen, zoals een gedragscode, integriteitsbeleid en een
Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E), waarin wordt beoordeeld waar er
risico’s zijn voor jongeren of medewerkers. Mede om deze redenen
voldoet Halt cluster Zuid wat betreft het signaleren en tegengaan van
onveilige situaties, niet aan de verwachtingen van de Inspecties. Andere
aandachtspunten zijn de afwezigheid van beleid gericht op de omgang
met incidenten en calamiteiten en de afwezigheid van een incidentenregistratiesysteem.
Beleidsreactie
Halt heeft een ingrijpende transformatie doorgemaakt. De laatste jaren is
veel energie gestoken in de omvorming naar één landelijke organisatie.
Dat is niet ten koste gegaan van de uitvoering van de Halt-afdoening, zo
concludeer ik op basis van het rapport van de Inspecties. Wel zijn er
andere zaken die door de recente transitie te weinig aandacht hebben
gehad. Ik heb het rapport van de Inspecties met de leiding van Halt
besproken. Met Halt ben ik van mening dat het rapport enerzijds tot
tevredenheid leidt en anderzijds als stimulans dient om reeds in gang
gezette activiteiten voort te zetten om de kwaliteit van de organisatie op
een hoger peil te brengen. Halt heeft in reactie op het rapport aangegeven
dat de door de Inspectie genoemde verbeterpunten nog in 2015 zullen
worden opgepakt. Afgesproken is dat Halt in het najaar rapporteert aan de
Inspecties over de uitvoering daarvan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 741, nr. 24

2

3. Effectevaluatie Halt
In 2012 is een procesevaluatie gedaan naar de uitvoering van de
Halt-afdoening.4 Op grond van die procesevaluatie werd een positief
effect op de jongere verwacht. Halt heeft de uitkomsten gebruikt om de
uitvoering van de Halt-afdoening verder te optimaliseren. Uit het
hierboven besproken inspectierapport blijkt dat de Halt-afdoening
gestructureerd wordt uitgevoerd. Nu is de tijd gekomen om te onderzoeken welke effecten de Halt-afdoening heeft op jongeren en of de
afdoening bijdraagt aan gedragsbeïnvloeding en de bestrijding van
jeugdcriminaliteit in een vroeg stadium. Deze effectevaluatie vangt nog in
2015 aan. De evaluatie is mede gericht op het versterken van de beoogde
effecten en op de doorontwikkeling van de Halt-afdoening.
4. Halt-straf Alcohol
De Halt-straf Alcohol is een reguliere Halt-afdoening aangevuld met een
leertraject van zes uur dat alcoholgebruik moet ontmoedigen. Het
leertraject wordt door een verslavingsinstelling uitgevoerd en veelal
gefinancierd door gemeenten. Bij het leertraject worden ook de ouders
betrokken. De Halt-straf Alcohol is in 2006 geïntroduceerd voor jongeren
die onder invloed van alcohol een Halt-waardig feit begaan. In die periode
had het alcoholgebruik onder de jeugd een alarmerende hoogte bereikt.
Tussen 2012 en 2014 is onderzocht in hoeverre het leertraject van de
Halt-straf Alcohol de beoogde effecten realiseert. Uit deze effectevaluatie5
blijkt dat die effecten vrijwel niet worden gerealiseerd. De ondervraagde
jongeren en ouders zijn van mening dat hun alcoholkennis is toegenomen, maar dit wordt niet door de feiten gestaafd. Ook is geen positief
effect gevonden op de houding van jongeren jegens alcoholgebruik en
hun drink- en delictgedrag.
Ik heb daarom besloten het leertraject in de huidige vorm af te bouwen.
Niet alleen omdat er vrijwel geen effecten zijn, ook omdat jarenlange,
intensieve preventiecampagnes, ertoe hebben geleid dat de alcoholproblematiek onder jongeren inmiddels is verminderd.
Jongeren zullen indien aangewezen nog steeds naar Halt verwezen
kunnen worden voor alcoholgerelateerde feiten. Halt ontwikkelt daarvoor
een eigen alcohol-module. Halt zal daarnaast zijn eigen signaleringsinstrument doorontwikkelen op het punt van middelengebruik. Jongeren
met zwaardere alcoholproblemen zullen in een vrijwillig kader worden
doorverwezen naar de verslavingszorg.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie,
K.H.D.M. Dijkhoff

4
5

Kamerstuk 28 741, nr. 22.
Doordringen of doordrinken; effectevaluatie Halt-straf Alcohol. 29 januari 2015 (te vinden op
www.wodc.nl).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 28 741, nr. 24

3