Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 541

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 september 2020
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft mij,
naar aanleiding van het artikel in NRC d.d. 9 september 2020 «VWS zet
maaltijdbezorgers onder druk om corona-app», verzocht om een
uitgebreide reactie op deze berichtgeving.
Ik heb kennisgenomen van het artikel waarin wordt beschreven dat vanuit
mijn ministerie een beroep is gedaan op de Nederlandse Vereniging van
Maaltijdbezorgers (NLVVM) om de app breder onder de aandacht te
brengen. Daarbij is voorgesteld om werknemers te vragen de app te
downloaden. Dit had niet mogen worden voorgesteld. Met deze brief ga ik
in op het verzoek van de commissie om een uitgebreide reactie.
Partnerships
In andere landen met een Corona-app, zoals bijvoorbeeld Duitsland, is ter
ondersteuning van de publiekscampagne gebruik gemaakt van zogeheten
«partnerships» om de app nog meer onder de aandacht te brengen. Ter
ondersteuning van de massamediale publiekscampagne die ingezet zal
worden bij landelijke introductie van CoronaMelder, wordt ook in
Nederland gekeken naar organisaties die in een opvolgend stadium bereid
zijn te helpen bij de adoptie van de app. Het doel van de partnerstrategie
is om de boodschap over het bestaan van CoronaMelder breder binnen de
samenleving te verspreiden. Het gaat daarbij om zoveel mogelijk
doelgroepen te informeren, inclusief het benadrukken van de vrijwilligheid van het gebruik van de app. Vrijwilligheid is en blijft hierbij een
belangrijk uitgangspunt. Ook in het benaderen van mogelijke partners en
bij hun rol in het informeren van mensen.
Tijdlijn
Begin juli zijn de eerste voorbereidingen gedaan voor het opzetten van
partnerships voor CoronaMelder. Hierbij zijn mogelijke (partner)organi-

kst-25295-541
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 541

1

saties gezocht met een groot bereik, grote werkgevers en organisaties die
actief zijn in een omgeving waar kans op virusverspreiding groter dan
gemiddeld is. In de opvolgende periode is geprobeerd de juiste contactpersonen te benaderen, om informatiebehoeften vast te stellen en nadere
afspraken te maken over communicatie-uitingen.
Concrete resultaten
In totaal zijn 116 organisaties benaderd met de vraag of zij CoronaMelder
onder de aandacht willen brengen. Hiervan hebben 44 organisaties
aangegeven het initiatief te willen ondersteunen en nog eens 32 hebben
toegezegd het intern te bespreken. Tien organisaties gaven aan niet mee
te doen en nog eens 30 hebben geen reactie gegeven. Om een concreter
beeld te schetsen van de partnerships die in de afgelopen periode zijn
aangegaan en hoe deze kunnen bijdragen aan het informeren van mensen
over CoronaMelder geef ik u een aantal voorbeelden.
Voorbeeld partnerships
In de praktijktest is samenwerking gezocht met de bibliotheken in de
regio’s Drenthe en Twente. In deze pilot konden gebruikers in een groot
aantal bibliotheken desgewenst ondersteund worden met het downloaden
en installeren van de app. Deze samenwerking zal ook bij de landelijke
introductie voortgezet worden in alle bibliotheken die dit kunnen en willen
faciliteren. De NS is voornemens CoronaMelder onder de aandacht te
brengen via de beeldschermen in de treincoupés. Ook Schiphol is van
plan middels de beeldschermen boven de bagageband en fysieke
rolbanners reizigers te wijzen op de mogelijkheid de app te installeren.
Pathé Nederland bioscopen willen voorafgaand aan een film een
stilstaand beeld over CoronaMelder tonen en Google heeft aangegeven
CoronaMelder extra zichtbaar te willen maken in bijvoorbeeld de Google
Play Store. De meeste overige organisaties geven aan gebruik te willen
maken van de standaard middelen uit de toolkit die ten behoeve van de
partnerstrategie ontwikkeld wordt. Deze toolkit bestaat onder meer uit
posters, een consumentenfolder en online banners.
Wat ging er mis?
De mail die vanuit mijn ministerie is uitgegaan naar de Nederlandse
Vereniging van Maaltijdbezorgers (NLVVM) had anders gemoeten. Hoewel
deze mail met de beste bedoelingen is geschreven had de suggestie om
«medewerkers te vragen de app te downloaden» niet gedaan mogen
worden omdat hier sprake is van een gezagsrelatie.
Wel had aan organisaties gevraagd mogen worden om via de eigen
communicatiekanalen CoronaMelder in algemene zin onder de aandacht
te brengen. Dit is ook belangrijk om de boodschap over het bestaan, het
doel en de werking van CoronaMelder zo breed mogelijk bekend te
maken. Als duidelijk wordt aangegeven dat het downloaden en gebruiken
van CoronaMelder vrijwillig is en mensen niet persoonlijk worden
gevraagd CoronaMelder te gebruiken, is er geen sprake van direct of
indirect verplichten.
Met de bedoelde mail is onbedoeld onzorgvuldig gehandeld in het
benaderen van mogelijke partners. Benadrukt had juist moeten worden
dat het gebruik van CoronaMelder te allen tijde vrijwillig is. Hier hecht ik
veel waarde aan, zoals ook uit de antimisbruikbepaling in mijn
wetsvoorstel (Kamerstuk 35 538) volgt die zowel direct als indirect
verplichten tot het gebruik van CoronaMelder verbiedt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 541

2

In navolging op de berichtgeving is een aantal acties ondernomen.
Allereerst zijn alle e-mails die in het kader van de partnerships zijn
verstuurd door juristen beoordeeld. Bestudering van de communicatie
met de eerdergenoemde 116 partijen heeft uitgewezen dat in twee andere
gevallen een beroep op organisaties is gedaan waarbij vrijwilligheid van
gebruik van de app onvoldoende is benadrukt. Het gaat om communicatie
richting PostNL (14 augustus 2020) en de ANWB (10 juli 2020). Deze
partijen zijn benaderd om aan te geven dat de eerdere communicatie
anders had gemoeten en om te benadrukken dat het gebruik van de app
te allen tijde vrijwillig is.
Voor toekomstige communicatie met partners zal er nog meer dan
voorheen op worden toegezien dat het vrijwillige karakter van CoronaMelder expliciet wordt meegenomen. Ook in het materiaal in de toolkit zal
de vrijwilligheid blijvend benadrukt worden.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
H.M. de Jonge

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 25 295, nr. 541

3