Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1830
Vragen van het lid Becker (VVD) aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking over een Amerikaans onderzoek naar
staalimporten/staaldumping (ingezonden 25 april 2017).
Antwoord van Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) (ontvangen 11 mei 2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Ook Trump komt in verzet tegen staaldump»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de Amerikaanse president opdracht heeft gegeven
onderzoek te doen naar staalimporten/staaldumping en de effecten daarvan?
Zo ja, kunt u die opdracht nader toelichten? Wat is de insteek en wat gaat
precies onderzocht worden?
Antwoord 2
De Amerikaanse president heeft op 20 april 2017 opdracht gegeven het effect
te onderzoeken van de import van staal op de nationale veiligheid van de
Verenigde Staten. Hij heeft een week later ook opdracht gegeven voor
eenzelfde onderzoek voor de import van aluminium. Dit onderzoek zal
plaatsvinden onder paragraaf 232 van de Trade Expansion Act of 1962. In het
onderzoek zullen de volgende facetten worden bestudeerd:
– De binnenlandse productie die nodig is voor de verwachte eisen van de
nationale defensie;
– Het vermogen van de binnenlandse industrie om aan deze eisen te
voldoen;
– Gerelateerde menselijke en materiële hulpbronnen;
– De hoeveelheid importen van het betreffende product en de bestemming
en het gebruik van deze importen;
– De relatie tussen de nationale economische welvaart met de nationale
veiligheid van de Verenigde Staten;

1

ah-tk-20162017-1830
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

https://www.trouw.nl/home/ook-trump-komt-in-verzet-tegen-staaldump~a61c2e344/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

–

Verlies van vaardigheden of investeringen, substantiële werkloosheid en
een daling van overheidsinkomsten; en
– Het effect van buitenlandse concurrentie op specifieke binnenlandse
industrieën en het effect van verdringing van binnenlandse producten
door excessieve importen.
Het onderzoek dient normaal binnen 270 dagen te worden afgerond en kan
mogelijk resulteren in additionele invoerrechten of een quotum op invoer van
staal in de Verenigde Staten. De Amerikaans president heeft echter de
opdracht gegeven het onderzoek te versnellen en wil graag binnen 30 tot 50
dagen de eerste uitkomsten van het onderzoek zien.
Paragraaf 232 van de Trade Expansion Act of 1962 wordt zeer zelden
toegepast. Sinds 1979 zijn er onder deze wetgeving slechts 14 onderzoeken
geweest op producten variërend van uranium tot olie. Van deze 14 onderzoeken hebben er slechts twee daadwerkelijk geresulteerd in handelsmaatregelen
(respectievelijk in het jaar 1979 en 1983). Beide betroffen ruwe olie. Sinds de
Verenigde Staten lid zijn geworden van de WTO in 1995, zijn er twee
onderzoeken geweest die beide niet hebben geresulteerd in maatregelen. Het
laatste onderzoek onder deze wetgeving vond plaats in 2001 en was gericht
op ijzererts en halffabrikaten van staal.
Vraag 3
Hoe verhoudt dit Amerikaanse onderzoek zich tot het onderzoek naar
staaldumping dat reeds is uitgevoerd door de Europese Unie? Wat zijn de
belangrijkste verschillen en overeenkomsten?
Antwoord 3
De Europese Unie kent drie soorten maatregelen in geval de Europese
industrie disproportionele schade heeft van importen uit derde landen:
antidumpingmaatregelen, compenserende maatregelen (ook wel antisubsidiemaatregelen genoemd) en vrijwaringsmaatregelen. Deze maatregelen zijn
toegestaan onder WTO-recht. Omdat antidumpingmaatregelen het meest
bekend zijn, wordt hieronder toegelicht wat de belangrijkste verschillen zijn
tussen het onderzoek onder paragraaf 232 en antidumpingonderzoeken, zoals
die onder WTO zijn toegestaan.
Net als antidumpingonderzoeken gaat het huidige onderzoek onder paragraaf
232 uit van de premisse dat de toegenomen staalimporten disproportionele
schade aanbrengen aan de binnenlandse industrie. Beide typen onderzoeken
kunnen resulteren in extra invoerrechten. Dit zijn de belangrijkste overeenkomsten tussen het huidige onderzoek onder paragraaf 232 en een antidumpingonderzoek.
Anders dan antidumpingonderzoeken geldt er voor het onderzoek op basis
van paragraaf 232 van de Trade Expansion Act of 1962 geen voorwaarde dat
er sprake is van prijsdumping. Ook richt het huidige onderzoek onder
paragraaf 232 zich – anders dan antidumpingmaatregelen – niet op importen
uit een specifiek land, maar is het gericht op alle staalimporten uit alle
landen. Daarnaast is het huidige onderzoek onder paragraaf 232 niet gericht
op een specifiek staalproduct, maar omvat het alle mogelijke staalproducten.
Ten slotte kent het onderzoek een andere grondslag in de WTO-regelgeving.
Antidumpingmaatregelen zijn onderhevig aan vele procedurele en materiële
vereisten, die zijn neergelegd in de WTO antidumpingovereenkomst.[2] Voor
eventuele maatregelen op basis van nationale veiligheid lijkt de enige
mogelijkheid voor de Verenigde Staten om zich te beroepen op artikel XXI
van de GATT[3] over uitzonderingen voor nationale veiligheid. WTO-leden zijn
zeer terughoudend in het gebruik van dit artikel, omdat het is bedoeld als
noodrem. Het artikel is bedoeld om aan te geven dat nationale veiligheid
altijd prevaleert boven handelsbelangen. Het geeft lidstaten veel vrijheid om
maatregelen te nemen vanwege veiligheidsoverwegingen. Wanneer de
schade aan de binnenlandse industrie echter ontstaat in het reguliere
economische verkeer, ligt het veel meer voor de hand dat een land zich
beroept op de andere mogelijkheden die het WTO-recht biedt, zoals boven
genomen antidumping-, antisubsidie of vrijwaringsmaatregelen. Het nemen

2

Agreement on Implementation of Article VI of the General Agreement on Tariffs and Trade
1994.
3
General Agreement on Tariffs and Trade

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

van maatregelen op basis van nationale veiligheid is daarmee zeer politiek
beladen en landen maken er weinig gebruik van. Het is de vraag of maatregelen met een beroep op dit artikel in de huidige politieke context stand zouden
houden voor het WTO-geschillenbeslechtingsmechanisme. Omdat dit zich
nog niet eerder heeft voorgedaan, zijn hier geen precedenten voor.
Vraag 4
Wat is uw reactie op het feit dat de Verenigde Staten hun staalindustrie
aanmerken als een kwestie van nationale veiligheid? Denkt u dat protectionistische maatregelen hiermee voor de Verenigde Staten makkelijker in te
voeren zijn dan voor de Europese Unie, die dit (vooralsnog) niet als een
veiligheidskwestie benadert?
Antwoord 4
Op dit moment wordt nog onderzocht of de importen van staal inbreuk
maken op de nationale veiligheid van de Verenigde Staten. Dit is op dit
moment nog niet vastgesteld.
Vraag 5
Is het mogelijk dat protectionistische maatregelen die eventueel voortvloeien
uit de resultaten van het Amerikaanse onderzoek, ook de staalindustrie in
Europa en Nederland negatief gaan treffen? Zo ja, aan welke consequenties
moet dan worden gedacht? Kunt u in uw reactie rekening houden met actuele
marktaandelen?
Antwoord 5
Het onderzoek richt zich op alle importen van staal en aluminium in de VS.
Het is niet specifiek gericht op een land en kan dus ook Nederland treffen.
Wanneer het onderzoek uitwijst dat de importen van staal en aluminium een
negatief effect hebben op de nationale veiligheid van de Verenigde Staten,
kan de president maatregelen treffen, bijvoorbeeld in de vorm van invoerrechten of quota. Wat de effecten zijn op het Nederlandse marktaandeel is
zonder nadere concretisering van een eventuele maatregel niet te zeggen.
Vraag 6
Deelt u de mening dat het onwenselijk is dat legitieme maatregelen tegen
(staal)dumping ook de staalindustrie treffen in landen die niets met die
dumping te maken hebben en daar vervolgens marktverstorend werken?
Antwoord 6
Ja. Nederland heeft zich er altijd voor hard gemaakt dat antidumpingmaatregelen niet meer verstorend of protectionistischer zijn dan nodig. Dat geldt
zowel voor maatregelen die door de EU als door andere landen worden
getroffen. Nederland pleit zowel in de EU, de WTO als in bilaterale contacten
voor terughoudendheid in het nemen van protectionistische maatregelen.
Vraag 7
Bent u zich bewust van zorgen die hierover leven binnen de staalindustrie in
Nederland? En bent u hierover in gesprek met deze bedrijven? Graag een
toelichting.
Antwoord 7
Ja. Er is bijvoorbeeld regelmatig contact tussen de Nederlandse overheid en
TATA. Zo heeft de Nederlandse ambassadeur in de Verenigde Staten begin
april uitgebreid overlegd met de voorzitter van de Raad van Bestuur van
TATA IJmuiden. De VS is een belangrijke markt voor TATA. In 2016 is vanuit
IJmuiden voor bijna 700.000 ton staal naar de VS geëxporteerd. Dat is zo’n
10% van de staalproductie in IJmuiden. TATA is in de VS al veroordeeld
wegens dumping van warmgewalst staal en er zijn al antidumpingmaatregelen van kracht van 3,73% op deze producten. De VS is daarnaast recentelijk
nog een aantal andere antidumpingonderzoeken begonnen tegen staal uit de
Europese Unie. Nederland wordt daar vooralsnog niet door geraakt, maar het
is niet uitgesloten dat dit in toekomst zal gebeuren. Nederland zal zich hier in
bilaterale contacten met de Verenigde Staten tegen blijven uitspreken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

Vraag 8
Bent u van plan het onderzoek en de mogelijke negatieve uitkomsten daarvan
proactief te bespreken met uw Amerikaanse collega? Zo ja, wanneer bent u
van plan dit onderwerp aan de orde te stellen en wat is uw inzet daarbij? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 8
Op 24 april 2017 heb ik in Washington gesproken met Secretary of Commerce
Wilbur Ross. Ik heb in dat gesprek mijn zorgen geuit over het toenemende
protectionisme in de VS en tevens specifiek mijn zorgen geuit over mogelijke
verdere antidumpingmaatregelen of andere handelsmaatregelen op staal uit
Nederland. Ik heb daarbij aangegeven dat de oplossing van de mondiale
overcapaciteit op de staalmarkt niet is gelegen in vergaand protectionisme,
maar in een mondiaal debat over hoe de overcapaciteit het beste kan worden
bestreden. Deze dialoog wordt momenteel in G20 verband gevoerd in het
Global Forum on Steel Excess Capacity waar Nederland deel vanuit maakt.
Vraag 9
Staat dit onderwerp geagendeerd om te worden besproken binnen de
Europese Unie? Zo ja, wanneer en wat zal de Nederlandse inzet daarbij zijn?
Antwoord 9
Vooralsnog staat dit onderwerp niet geagendeerd om te worden besproken
binnen de Europese Unie. Op 11 mei vindt een Raad Buitenlandse Zaken/
Handel plaats. Ik zal en marge van deze Raad de kwestie met Eurocommissaris Cecilia Malmström bespreken.
Vraag 10
Wilt u toezeggen de Kamer tijdig te zullen informeren over de uitkomsten van
de gesprekken die u over dit onderwerp voert met Amerikaanse en Europese
collega’s en over de uitkomsten van het Amerikaanse onderzoek?
Antwoord 10
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4