Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 XII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Infrastructuur en Milieu (XII) voor
het jaar 2011

Nr. 8

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 26 november 2010
De vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu1 heeft op 10 november
2010 overleg gevoerd met minister Schultz van Haegen-Maas
Geesteranus van Infrastructuur en Milieu en staatssecretaris Atsma van
Infrastructuur en Milieu over:
– de beleidsvoornemens van de bewindspersonen van Infrastructuur en Milieu, zoals onder andere vastgelegd in het regeerakkoord.
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Snijder-Hazelhoff
De griffier van de vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,
Sneep

1
Samenstelling:
Leden: Dijksma (PvdA), Van Gent (GroenLinks), Snijder-Hazelhoff (VVD) (voorzitter),
Slob (CU), Haverkamp (CDA), Aptroot (VVD),
Samsom (PvdA), Jansen (SP), Koppejan
(CDA), Graus (PVV), Ouwehand (PvdD), De
Rouwe (CDA), Bashir (SP), De Mos (PVV), Van
Tongeren (GroenLinks), Monasch (PvdA), Van
Dekken (PvdA), Dijkgraaf (SGP), Van Veldhoven (D66), Koolmees (D66), Huizing (VVD) en
Leegte (VVD).
Plv. leden: Groot (PvdA), Braakhuis (GroenLinks), Houwers (VVD), Wiegman-van
Meppelen Scheppink (ChristenUnie),
Koopmans (CDA), Lucas (VVD), Smeets
(PvdA), Van Gerven (SP), Van Hijum (CDA),
Bontes (PVV), Thieme (PvdD), Van Bochove
(CDA), Karabulut (SP), Agema (PVV), El Fassed
(GroenLinks), Plasterk (PvdA), Jacobi (PvdA),
Van der Staaij (SGP), Van der Ham (D66),
Verhoeven (D66), De Boer (VVD), Lodders
(VVD) en Van Bemmel (PVV).

kst-32500-XII-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

1

Voorzitter: Snijder-Hazelhoff
Griffier: Sneep
Aanwezig zijn vijftien leden der Kamer, te weten: Snijder-Hazelhoff, Bashir,
Dijksma, Jansen, Samson, Monasch, Koppejan, Slob, Ouwehand, De
Rouwe, Aptroot, Leegte, Huizing, Houwers en Koolmees
en minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus van Infrastructuur en
Milieu en staatssecretaris Atsma van Infrastructuur en Milieu, die
vergezeld zijn van enkele ambtenaren van hun ministerie.
De voorzitter: Ik open dit algemeen overleg van de vaste commissie voor
Infrastructuur en Milieu. Ik heet beide bewindslieden van harte welkom.
Volgens mij is dit het eerste optreden van de staatssecretaris in de Kamer.
Ook welkom aan de publieke tribune. Fijn dat u er bent om kennis te
maken met hoe het hier gaat. Er zijn veel fracties met veel leden. Wij
hebben afgesproken dat wij hier twee uur met elkaar willen spreken. Mijn
voorstel is dan ook om per fractie drie minuten spreektijd of drie vragen
toe te kennen. Ik zie de leden knikken, dus hier houd ik aan vast. U wilt
geen interrupties, want u wilt vooral de staatssecretaris en de minister
horen.
De heer Bashir (SP): Voorzitter. Ik heb de minister al een paar keer mogen
feliciteren, de staatssecretaris nog niet. Bij dezen dus mijn felicitaties aan
deze staatssecretaris. Beiden zijn niet onbekend met de onderwerpen op
het gebied van verkeer en/of milieu. Daarom hoop ik dat wij snel aan de
slag kunnen, want er staat veel te gebeuren op dit terrein.
Wel wil ik van beide bewindslieden weten of zij nevenactiviteiten hebben
die zij nog niet hebben doorgegeven. Welke commissariaten en bestuursfuncties hebben de ministers nog openstaan?
Eerst maar het positieve voor de minister van Verkeer. Wij zijn erg
verheugd dat er een streep gaat door de filebelasting. Helemaal verrast
zijn wij door het feit dat de regering voor onze variant heeft gekozen,
namelijk het gebruik van de auto belasten en niet het bezit daarvan, maar
dan afrekenen bij de pomp. Dat was onze variant. Wij zijn ook heel blij dat
de regering, die gesteund wordt door de ideologisch andere kant van de
Kamer, juist voor onze optie heeft gekozen. Nu de kilometerheffing
helemaal niet doorgaat, is mijn vraag of dan ook de provinciale opcenten
worden afgeschaft.
Op het gebied van het openbaar vervoer staat in het regeerakkoord dat de
gebruiksvergoeding op het spoor fors zal stijgen. Maar weet de minister
dat dit met de huidige systematiek die NS hanteert rechtstreeks zal
worden doorgerekend aan de klanten? De prijs van de treinkaartjes dreigt
nu namelijk met 10% te stijgen, een forse lastenverhoging dus. Wat gaat
de minister doen om dit te voorkomen?
Bij het stads- en streekvervoer dreigt een echte kaalslag. De bezuiniging
op de brede doeluitkering zal flinke gevolgen hebben op het onderliggende wegennet. Dit zal desastreuze gevolgen hebben voor het openbaar
vervoer. In drie grote steden wil het kabinet nu zelfs de overheidsbijdragen met de helft verminderen. Waarom gaan de bewindspersonen
verder dan volgens de heroverwegingen – de 20 werkgroepen van
ambtenaren – is berekend, maar ook verder dan door hun eigen politieke
partijen in het verkiezingsprogramma is genoteerd, namelijk dat er
maximaal 50 mln. te halen valt bij die drie grote steden? Waarom gaan zij
ook verder dan het ultieme bod van de concurrenten van deze
vervoerders, namelijk dat zij ook 50 mln. kunnen bezuinigen? Waarom
wordt er gekozen voor kaalslag op het openbaar vervoer bij de drie grote
steden?
In Amsterdam had geen enkele partij kritiek op het resultaat van het
inbesteden, ook de partijen van deze bewindslieden niet. Aanbesteden is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

2

namelijk niet goedkoper. Mijn vraag is dan ook meteen gericht aan de
PVV. Waarom wordt hiervoor gekozen? De PVV heeft nu namelijk opeens
wel gekozen voor aanbesteden. Ik constateer overigens dat de PVV bij dit
debat verstek heeft laten gaan. Dat zal niet zonder reden zijn, maar mijn
vraag laat ik hier toch vallen, want de PVV kiest er nu wel voor om in feite
toch heel veel mensen in de drie grote steden in de steek te laten.
Tot slot de binnenvaart. Waar is de binnenvaart gebleven in de financiële
paragraaf van het regeerakkoord?
De heer Jansen (SP): Ik heb een aantal vragen aan de staatssecretaris.
De voorzitter: Ja, maar wij hebben afgesproken: drie minuten of nog een
vraag, dus bewaart u die dan eventueel voor de tweede termijn, want ik
dacht dat wij goede afspraken hadden gemaakt.
De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Vriendelijkheden richting de
minister hebben wij vorige week al uitgewisseld, in het overleg zowel in
de vergaderzaal als in de plenaire zaal. Richting de staatssecretaris zou ik
dat nu willen doe. Ik wens hem heel veel wijsheid toe bij de grote
verantwoordelijkheid die hij nu draagt. Ik heb voor hem ook direct een
vraag. Hij heeft de prachtig mooie waterportefeuille gekregen, waaraan
wij als ChristenUnie in de vorige periode bijdragen hebben kunnen
leveren in het kader van de Deltacommissie en alle plannen die daaruit
zijn voortgekomen. Die prachtig mooie erfenis moet hij nu gaan beheren.
Ik heb de toespraak gelezen die de staatssecretaris vorige week bij zijn
eerste publieke optreden op het eerste nationale Deltacongres heeft
gehouden. Ik merkte dat hij zich met heel veel passie daarvoor sterk wil
maken. Toch zie ik financieel wel wat leeuwen en beren op de weg, omdat
er grote problemen zijn om de financiering rond te krijgen. Met name het
hoogwaterbeschermingsprogramma zal een stuk duurder uitvallen.
Mijn indruk is dat de belangrijkste opgave van de staatssecretaris
misschien wel is om voor de komende periode geld te vinden om de
periode tot 2020 te overbruggen. Dan komt namelijk het Deltafonds
waarvoor wij in het vorige kabinet hebben gezorgd en zal er wel 1 mld.
voeding per jaar zijn. Hoe gaat de staatssecretaris dit doen? Wat is zijn
ambitie op dat punt?
Dan heb ik nog twee vragen voor de minister. De kilometerheffing is van
de baan. Dat konden wij ook in het akkoord lezen. Dat vinden wij jammer,
wat wij vinden het heel eerlijk dat je niet het bezit maar het gebruik
beprijst, maar dat zij zo. Wij weten allemaal dat je op het moment dat je
de kilometerbeprijzing wegschiet wel compenserende maatregelen moet
nemen, die zelfs in de miljarden lopen. Die ben ik niet tegengekomen in
de financiële paragraaf van het regeerakkoord, dus hoe gaat de minister
dit doen? Want als die financiële middelen er niet zijn – ik weet wel dat
mijn collega Pieter van Geel in de vorige periode een aantal keren de VVD
erop heeft aangesproken dat het echt noodzakelijk was – betekent dit dat
de files alleen nog maar langer zullen worden. Dat kan toch niet de
ambitie en de doelstelling van dit kabinet zijn?
Over het regionaal openbaar vervoer zijn wij heel erg geschrokken. Ik zeg
het maar even in alle openheid. De 1,1% groei van de brede doeluitkering
die er was, wordt wegbezuinigd. Daar gaat 5% van de rijksbijdrage
overheen en nog eens 120 mln. voor de grote steden. Dat betekent dat op
de brede doeluitkering op het regionaal openbaar vervoer 320 mln. wordt
bezuinigd in de komende periode. Dat is ontzettend veel. Dat zullen met
name de mensen op het platteland heel sterk merken. Dat is denk ik niet te
compenseren met het extra geld dat nog in het coalitieakkoord zit, dus
mijn vraag is: hoe ziet u de gevolgen van deze forse bezuiniging? Ik hoop
dat u mij kunt geruststellen dat in ieder geval de loon- en prijsbijstelling
overeind blijft. Als dat niet zo is, is de bezuiniging nog vele malen hoger,
dus graag duidelijkheid op dit punt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

3

Mevrouw Dijksma (PvdA): Voorzitter. Nu het VVD-verkiezingsprogramma
als uitgangspunt is genomen voor het autobeleid en het CPB eerder al in
de campagne uitrekende dat dit tot vier jaar stilstand zou leiden, zou ik
graag willen weten hoe de minister er desondanks voor gaat zorgen dat
wij in dit land een beetje kunnen blijven doorrijden. Want dat wordt wel
problematisch, lijkt mijn fractie.
De tweede vraag is waar wij dan uiteindelijk 130 kilometer kunnen gaan
rijden, want er zijn ook allerlei voorwaarden gesteld – terecht, lijkt ons –
op het terrein van luchtvervuiling en veiligheid. Betekent dit dat wij alleen
zo ongeveer in de buurt van mijn huis 130 kilometer kunnen rijden? Dat is
namelijk aan de Duitse grens. Of kan dat ook op andere plekken en
wanneer gaan wij dat doen? Wie weegt dat uiteindelijk af?
De laatste vraag is: hoeveel netto-investeringsgeld hebt u?
De heer Monasch (PvdA): Voorzitter. Ook ik spreek een woord van
welkom tot de minister en de staatssecretaris, want dit is mijn eerste
ontmoeting met beiden. Wij hebben vanochtend in een procedurevergadering een aantal onderwerpen bij de kop gepakt om hier voor te leggen,
met het verzoek om een snelle visie van het kabinet. Ik vat ze even samen.
Het eerste gaat over het grondbeleid. Daarover zijn veel notities en
brieven geschreven, ook door het kabinet. Wij zouden graag zien dat zij bij
elkaar gestopt worden en dat daarop een visie komt van het kabinet. Ik
neem aan dat de griffie dit ook zal doorgeleiden maar dat de stukken die
dit aangaat om een standpunt van het kabinet vragen.
Het tweede is dat wij heel graag zouden zien hoe het kabinet nu tegen de
ontwikkelingen rond de Zuidas aankijkt en hoe wij daar nu mee
verdergaan in het licht van de problemen die zijn ontstaan. Met de heer
Slob delen wij de grote zorgen over de bezuiniging op het regionaal
openbaar vervoer. Ook daarvoor wachten wij op een echte visie van het
kabinet. Wanneer kunnen wij die met elkaar bespreken?
Tot slot hebben wij grote zorgen over het verplicht aanbesteden in het
stads- en streekvervoer en over de consequenties die dat kan hebben, met
name in de grote steden. Waarom is hier toch per se voor verplicht
aanbesteden gekozen?
De heer Samsom (PvdA): Voorzitter. Ik wil bij deze kennismakingsbijeenkomst met de staatssecretaris van Milieu vooral weten waar hij nu nog
wel over gaat. Dan bedoel ik niet zozeer de waterportefeuille, want die is
prima afgebakend en ook wel duidelijk. Daar heeft de heer Slob al iets
over gezegd. Vooral doel ik op de milieu- en klimaatportefeuille. Want
formeel gaat het ministerie van I&M, en dus de staatssecretaris van
Milieu, nog steeds over klimaat, maar niet over verkeer of energie. Welke
knop heeft de staatssecretaris nog in handen om daar überhaupt iets aan
te doen? Is dan de energiebesparing in de gebouwde omgeving nog wel
bij dit ministerie ondergebracht en zo ja, op welke manier willen wij daar
invulling aan geven?
De vorige minister had allerlei coördinerende bevoegdheden en kreeg
zelfs een heel werkprogramma mee vanuit het regeerakkoord. Dat is bij dit
regeerakkoord niet gelukt. Dat vind ik wel jammer, maar er is een
precedent. Een van uw voorgangers, de heer Van Geel, kon uit die niet al
te riante uitgangspositie nog wel iets maken met een eigen agenda, de
Toekomstagenda Milieu, met de afkorting TAM. Of dat veel zei weet ik
niet, maar uiteindelijk is er wel een Toekomstagenda Milieu gekomen. Is
deze staatssecretaris van Milieu van plan om van zijn niet al te riante
uitgangspositie toch iets moois te maken door met zon agenda op vrij
korte termijn te komen, zodat ook de Kamer weet waar zij aan toe is?
De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Ook een zeer warm welkom aan de
minister en de staatssecretaris van onze kant. Wij hebben met Verkeer en
Waterstaat altijd heel mooie en goede resultaten geboekt in de afgelopen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

4

jaren en wij hopen ook van harte dat wij dit met dit goede programma
kunnen voortzetten.
Ik wil de beschouwingen niet overdoen. Wij krijgen nog veel debatten met
elkaar, dus alle details komen nog. Ik heb eigenlijk maar twee vragen aan
de minister; de rest zal mijn collega Koppejan aan de staatssecretaris
vragen.
Wat ziet de minister als haar grote ambitie voor de komende jaren? Wat
zal wat haar betreft nu het punt moeten zijn dat zij heel graag wil bereiken
en op de agenda wil zetten?
Ik hoor terecht veel collegas vragen wanneer nu precies wat komt.
Eigenlijk zou je dat bij elk onderdeel van het regeerakkoord wel kunnen
vragen. Wij zouden de minister ook in het algemeen kunnen vragen om in
een brief aan de Kamer uiteen te zetten hoe zij de komende jaren de
verschillende punten wil oppakken en wil uitvoeren, zodat wij ook een
beeld krijgen van wat wij de komende tijd kunnen verwachten.
De heer Koppejan (CDA): Voorzitter. Mijn eerste vraag is aan de
staatssecretaris. Een jaar geleden hebben wij een Luchtvaartnota
ontvangen. Komt daar nog een aangepaste versie van of kunnen wij deze
nu snel gaan behandelen?
Ik sluit mij aan bij de woorden van de heer Slob over het water. Ik heb de
staatssecretaris in levenden lijve mogen zien optreden op het Deltacongres. Daar maakte hij inderdaad een heel bevlogen indruk, dus op het
gebied van water verwachten wij veel van hem. Maar hoe wil hij nu zelf
over vier jaar worden herinnerd op het dossier water? Wat wordt zijn punt
waarbij je denkt: o ja, dat was niet alleen een Atsmaatje, dat was een
Atsma?
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. Felicitaties aan het adres van de
nieuwe bewindspersonen. De heer Atsma had ik al via Twitter gefeliciteerd, maar dat telt toch niet helemaal, dus ik feliciteer hem nu ook hier.
Misschien kan ik al een voorspelling doen waar de staatssecretaris op
afgerekend zal worden met betrekking tot water, want ik moest eigenlijk
wel een beetje lachen toen ik het regeerakkoord las. Daarin staat dat de
kwaliteit van ons oppervlaktewater zal worden verbeterd, met name in de
stedelijke gebieden, terwijl de waterkwaliteit in de landbouwgebieden
belabberd is door het grootschalige gifgebruik en de enorme uitspoeling
van mest . Wordt dit dan de staatssecretaris die het water in de steden
ietsje schoner heeft gemaakt maar het water in het buitengebied aan zijn
droeve lot heeft overgelaten? Dat lijkt me een weinig ambitieuze
doelstelling. Maar misschien kan daar vandaag al wat licht over schijnen.
Ik vraag mij ook af hoe het zit met de ambities van de Kaderrichtlijn Water,
want in de begroting die voorligt wordt geschreven over een substantiële
verbetering per 2015, maar de afspraak is natuurlijk: normen halen in
2015. Staat die norm nog steeds? Graag krijg ik hierover een verduidelijking.
Een ander belangrijk discussiepunt is de ontpoldering en de ruimte voor
de natuur. Hoe staat het met België als het gaat om de Westerschelde? Wij
zien ook dat er plannen zijn om de Eems uit te diepen. Als daar natuurcompensatie moet komen omdat wij daar schade aanrichten, zou ik
zeggen: doe dat niet, want als dit kabinet niet wil ontpolderen, moet je ook
niet verdiepen waar dat niet kan.
Met betrekking tot de verwerving van gebieden en de ruimte voor de
natuur heb ik vragen over de waterretentiegebieden. Daar is vaak een
mooie synergie tussen natuur en landbouw, maar als dit kabinet zegt
verbindingszones te willen schrappen, dan komen juist die gebieden in
gevaar. Hoe ziet de staatssecretaris dat? Ik hoef hem er, denk ik, gezien zijn
oude portefeuille, niet op te wijzen dat vorig jaar de uien letterlijk van het
land af dreven, dus als hier strepen gaan door verbindingszones dan denk
ik dat het voor de boeren nog wel eens heel erg zuur kan uitpakken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

5

Tot slot sluit ik mij aan bij de vraag van de heer Samsom welke knoppen
de staatssecretaris nog in handen heeft en ook in handen wil hebben met
betrekking tot het klimaatbeleid.
De heer Koolmees (D66): Voorzitter. Ook namens de D66-fractie heet ik de
minister en de staatssecretaris welkom. Dat hadden wij nog niet officieel
gedaan. Ik zit hier nu in mijn eentje, maar mijn collegas Stientje van
Veldhoven en Kees Verhoeven hebben ook zitting in deze commissie.
Stientje gaat zich bezighouden met lucht, water en milieu en Kees met
spoor en wegen. Ik ben vanochtend gekozen tot ondervoorzitter van deze
commissie en zal meer naast u komen zitten.
Er zijn al veel vragen gesteld. Ik zal het heel kort houden. Ik sluit mij aan
bij de opmerkingen van de heer Slob en de heer Bashir over het regionaal
openbaar vervoer en de bezuinigingen die daar zijn ingeboekt. Die zijn
naar mijn idee niet realistisch. Het is ook de vraag hoe je daartegenaan
kijkt. Bij de besparing op de drie grote steden en de uitbesteding van het
openbaar vervoer heb ik grote vraagtekens.
Een tweede punt is het terugtrekken van de kilometerheffing in relatie tot
ontwikkelingen in de buurlanden, met name in Vlaanderen. Daar zijn wel
ideeën om een kilometerheffing in te voeren. Wat kunt u doen om
bijvoorbeeld Vlaanderen mee te krijgen om de accijnsverhoging alsnog
door te voeren of gaat u – hopelijk – alsnog de kilometerheffing realiseren?
In het verlengde daarvan mijn derde vraag. Tijdens het debat over de
regeringsverklaring is gesproken over de «groene doorrekening». Ik denk
bijvoorbeeld aan de opmerking die net is gemaakt over 130 kilometer per
uur rijden, maar ook aan het intrekken van de kilometerheffing. Wat
betekent dit voor de milieukwaliteit, de luchtkwaliteit en dat soort zaken?
Kunt u zo’n doorrekening toezeggen?
De heer Leegte (VVD): Voorzitter. Ook van de VVD een compliment aan
deze regering voor het robuuste regeerakkoord. Mijn rol in deze
commissie is dat ik woordvoerder Milieu ben van de VVD. Mijn stelling is
dat dit kabinet wel eens het groenste kabinet ooit zou kunnen worden,
vooral omdat er weinig belemmeringen in het regeerakkoord staan en er
veel kansen zijn voor deze Kamer en voor de samenleving om gemeenschappelijk dingen te doen. Mijn vraag aan de staatssecretaris is wat zijn
visie daarop is. Daarbij kijken wij dan ook naar Europa, met als belangrijk
uitgangspunt het gelijke speelveld en hoe wij elkaar over de ontwikkelingen in Europa op de hoogte kunnen houden.
De heer Huizing (VVD): Voorzitter. Ik sluit mij uiteraard aan bij de
complimenten over het regeerakkoord. Ik ben woordvoerder op het
gebied van de luchtvaart, de zeevaart, de binnenvaart en de mainports. Ik
beperk mij nu even tot de binnenvaart, want uiteraard heb ik met
genoegen gelezen dat het kabinet zal gaan investeren in de binnenvaart.
Dat heeft in zich dat je daarmee wegen en milieu kunt ontlasten. Kunt u
ons al iets vertellen over de investeringen die dit behelst en over de orde
van grootte waarin wij kunnen denken?
De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. Ik heb twee korte vragen. De eerste
gaat over privaat gefinancierde en uitgevoerde projecten die ook in
onderhoud gaan. Er staat in het regeerakkoord dat voor dat soort
projecten de begrotingsregel kan worden gewijzigd. Wanneer denkt de
regering met een voorstel te komen?
Het andere punt gaat over het MIRT. Wij gaan daar in december over
praten. Een wens van de VVD-fractie is :meer planning in de tijd met een
absolute prioriteitsstelling. Misschien gaat dat met dit kabinet ook lukken.
Wij zijn toch altijd maar met elkaar bezig om heel veel ballen in de lucht te
houden en wij zijn bezig met heel veel projecten, die allemaal in concur-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

6

rentie met elkaar zijn. Wij wensen dat de regering zou zeggen: dat is
prioriteit nummer één, dat nummer twee en dat nummer drie, en dat wij
daar dan als Kamer over kunnen praten, zodat wij op een gegeven
moment ook echt duidelijkheid krijgen wat eerst moet en wat dus helaas
later zal gebeuren.
De voorzitter: Wij blijven mooi binnen de tijd. Dan geef ik de heer Jansen
de mogelijkheid om zijn ene vraag te stellen.
De heer Jansen (SP): Voorzitter. Mijn vragen zijn gericht aan de staatssecretaris. Mijn eerste vraag is wat hij nu bedoelt met de inspectievakantie
in het regeerakkoord, in relatie tot zelfregulering en certificering. De
platforms van BP in de Golf van Mexico waren toch ook prima gecertificeerd? In het regeerakkoord staat ook dat als het antwoord op vergunningaanvragen lang op zich laat wachten, de vergunning automatisch zal
worden verleend. Hoe is dat te rijmen met de rechtsbescherming van
omwonenden? Hoe ziet u dat in relatie tot overheden die zichzelf
vergunningen verlenen, de ene overheid versus de andere? Is dit niet een
opzetje om je eigen vergunningen automatisch te laten verlenen?
Ten slotte een algemene vraag: hoe denkt u de verlaagde klimaatdoelstellingen te kunnen realiseren als het instrumentarium, voor zover wij
kunnen beoordelen, flink is uitgekleed?
De voorzitter: Wij hebben een mooi scala aan vragen. Ik spreek toch
maar weer iets met de Kamer af. Wij geven beide bewindslieden de
gelegenheid om alle vragen in volgorde te beantwoorden. Vervolgens
kijken wij hoeveel tijd wij over hebben en dan kijk ik of er nog een
mogelijkheid is voor een of twee toelichtende vragen. Ik sta geen
interrupties toe.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Voorzitter. Ik
beantwoord de vragen niet op volgorde maar op thema.
Ik begin met de vraag van de heer De Rouwe naar mijn grote ambities. Ik
probeer de opgaven die wij hebben op ons ministerie in drie lijnen samen
te vatten. Enerzijds is dat prioriteit geven aan projecten die bijdragen aan
de nationale economie. Dat staat ook duidelijk in het regeerakkoord. Wij
moeten echt investeren in economisch herstel. Dat betekent dat je in
tijden van schaarste je prioriteiten moet leggen waar je de beste oplossingen kunt organiseren. Dat betekent dat wij ons, zoals ook in het
regeerakkoord staat, richten op de mainports, brainports, greenports en
een aantal valleys. Het betekent ook dat de investeringen die de komende
periode vanuit het ministerie zullen plaatsvinden zich vooral op die regio’s
zullen richten waar deze kansen zich het meest voordoen.
Daarbij komt dat wij ook opnieuw moeten kijken naar de vorm van de
investeringen. Ik ga straks wat dieper in op de kilometerheffing, maar met
het afschaffen daarvan is natuurlijk met het benutten, beprijzen en
bebouwen een van de instrumenten weggevallen. Dat betekent ook dat ik
de komende periode veel meer ga kijken naar het bouwen. Wij hebben
een forse investeringsmogelijkheid dit jaar en komend jaar. Het is goed
dat je ten tijde van een crisis goed investeert om zo het land draaiende te
houden. Maar naast het bouwen gaan wij ook nog veel meer kijken naar
het beter benutten. Wij hebben ook al een aantal goede voorbeelden om
met beter benutten een en ander te realiseren. Dat betekent dus ook wat
voor de focus in de komende periode. Wij komen straks nog even op het
totale pakket aan investeringen als wij het hebben over de kilometerheffing en andere zaken. Daar kom ik zo op terug. De eerste lijn is dus
investeren in de economische prioriteit.
De tweede lijn is decentralisatie en actualisatie van beleid. Op het gebied
van ruimte komen wij met onze visie op wat wij gaan doen met decentralisatie. In de Nota Ruimte staat eigenlijk al: centraal als het moet, decentraal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

7

als het kan, maar er zijn toch nog vrij veel zaken centraal benoemd. Ik
denk dat dat ook komt doordat het ook nog voor een groot deel een
voortgang op de Vijfde Nota Ruimtelijke ordening was, waarin dat ook
heel sterk zat. Ik wil daar toch komen met wat wij meer bij de provincies
en de gemeenten willen neerleggen. In het regeerakkoord staat ook: je
gaat erover of je gaat er niet over. Ik vind dat je de dingen zo moet
organiseren dat zij ook daar liggen waar men er het beste over kan gaan.
Decentralisatie van het openbaar vervoer heeft natuurlijk al eerder
plaatsgevonden, maar ik wil wel met u kijken hoe het zit met de gelden
voor het openbaar vervoer, die natuurlijk nog ten dele centraal worden
beheerd. Ik overweeg ook op dat punt een decentralisatie, maar dan vind
ik het wel van belang dat je eerst een goede visie hebt op het regionaal
openbaar vervoer voordat je de budgetten overhevelt, zodat je ook kunt
zien dat dat uiteindelijk goed terechtkomt.
Nog even over die actualisatie van beleid. Ik ben niet van plan om een
nieuwe Nota Ruimte of een nieuwe Nota Mobiliteit te schrijven. Dat neemt
veel te veel tijd in beslag en het past ook niet bij de huidige regering om
zulke grote trajecten opnieuw te doen. Ik wil ze wel beide actualiseren
omdat er veel veranderd is. Ik kom daar zo nog even op.
De derde lijn is krachtige uitvoering. Dat is denk ik nog het meest
belangrijk. Dat betekent permanent maken van de Crisis- en herstelwet,
modernisering van het omgevingsrecht, kijken naar nieuwe methoden om
zaken te financieren, of dat nu de pps-financiering, de voorfinanciering of
de medefinanciering van regionale partners is. Ik denk ook aan tol, maar
dan alleen bij nieuwe wegen, of andersoortige financieringsconstructies,
zoals de supersnelweg. Dat hoort allemaal bij de krachtige uitvoering. Ik
heb nu al een aantal dagen van bestuurlijke overleggen met de regio’s
over het MIRT achter de rug. Maandag was ik in Brabant bij de opening
van de A2 Leenderheide–Valkenswaard. Daar hebben we een jaar
versnelling gerealiseerd als gevolg van de spoedwet, drie maanden als
gevolg van goede samenwerking met de aannemer door een aantal zaken
tegelijk op te pakken, en ook nog eens acht weken als gevolg van goed
overleg met gemeenten die bij het afsluiten van de weg geregeld hebben
dat het verkeer door de gemeente werd afgevoerd. Dat soort projecten
wordt meestal veel te laat opgeleverd, maar soms gebeurt het dus dat je
juist heel goed en veel eerder binnen het budget weet op te leveren door
goed samen te werken. Eigenlijk is het ook mijn wens voor de toekomst
om dat met die krachtige uitvoering veel beter te kunnen doen.
Dat is op hoofdlijnen de ambitie. Volgens mij praten wij op niet al te lange
termijn ook nog twee dagen lang met elkaar over alle ambities.
U vraagt of ik alvast kan zeggen wanneer wat komt en wat de prioriteitstelling is. Ik ben aan het kijken of wij in een brief voorafgaand aan de
begrotingsbehandeling in staat zijn om een aantal thema’s heel goed en
duidelijk op te schrijven, maar dit kabinet heeft al vaker gezegd: wij
schrijven geen brieven om de brieven, dus er moeten echt scherpe keuzes
in staan waar wij met elkaar het debat over kunnen voeren. Daar zou die
prioriteitstelling dan ook voor een deel in naar voren kunnen komen.
Voor prioriteitstelling op de trajecten voer ik nu overleggen over het
BO-MIRT. Dat moet ik ook afgewogen doen. Die budgettendiscussies met
de regio’s zullen pas in het late voorjaar komen, nadat de volgende ronde
van het MIRT is afgerond. Dan kun je echt zeggen: wie geven wij prioriteit
en wie niet? Dan kunnen wij daarover het debat met elkaar voeren. De
vraag is: bent u het eens met die prioriteitsstelling of heeft u daar een
andere gedachte over?
Laten wij beginnen met de weg en vooral de kilometerheffing waar veel
naar gevraagd is. Er is allereerst gevraagd wat dit betekent voor de
provinciale opcenten. Na het afschaffen van het plan voor de kilometerheffing wordt inderdaad gezocht naar andere instrumenten. Een van deze
instrumenten is een accijnsverhoging. Wij willen bezien of dat mogelijk is.
Dat zal ik samen met mijn collega van Financiën moeten doen, omdat dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

8

een grensoverschrijdende discussie is. De woordvoerder van D66 vroeg
wat dit betekent voor de kilometerheffing in Vlaanderen. Op dit moment is
de minister-president in gesprek met de heer Peeters, zijn counterpart aan
Vlaamse kant, over de wijze waarop je hierin het beste gezamenlijk kunt
optrekken. Ik ga samen met de minister van Financiën aan de slag met de
accijnzen. Wij zullen nagaan wat de mogelijkheden zijn. De provinciale
opcenten blijven daarin gewoon bestaan. Dat is een apart instrument van
de provincie. Wij hebben daar verder geen rol in.
De woordvoerder van de ChristenUnie heeft gevraagd wat het afschaffen
van de kilometerheffing betekent, omdat je daardoor andere effecten krijgt
op het verkeer. De vraag was hoeveel miljarden extra wij gaan investeren
om de problemen op te lossen. Bij de ambitie heb ik net genoemd dat ik
wil kijken naar een betere benutting en de effecten daarvan. Hierover
ontvangen wij binnenkort een aantal adviezen. Prioritering met de
economische gebieden zal ook wel een oplossing bieden op dat terrein en
zal ons helpen om de vraagstukken sneller op te lossen. Wij investeren
500 mln. extra. Weliswaar staat daar op de korte termijn het verlies van de
door ons gewenste ruimte van de FES-gelden tegenover, maar op de
lange termijn is er sprake van een doorlopende, structurele financiering.
In 2020 zou je de extra investering opgeheven hebben tegen het FES-deel
dat vervalt. Vanaf dat moment is het structureel, dus gaat het dan wel om
een extra investering? Hetzelfde geldt voor de verlenging van de bijdrage
uit het infrafonds van 2020 tot 2028. Op een gegeven moment zal ik met
een beleidsactualisatie bij de Kamer terugkomen. Dan kunnen wij spreken
over het effect van andere maatregelen dan de voorgaande, over de vraag
of wij halen wat wij moesten halen en over de wijze waarop wij dat
financieel het beste kunnen regelen.
Verder is gevraagd naar het doorrijden met 130 km per uur: waar zou dat
kunnen? Ik heb aangegeven, door medeondertekening van de antwoorden
op de vragen die al op het gebied van justitie waren gesteld over het
afschaffen van de boetes daarop, dat wij in het voorjaar met een plan
zullen komen waaruit blijkt waar dat mogelijk is, indachtig geluidsoverlast
en veiligheidseisen. Het zal overigens niet alleen gaan over het doorrijden
met 130 km per uur, maar ook over het flexibiliseren van snelheden. Dat is
dus breder. Daarbij gaat het om de vraag: waar kun je misschien van 80
km per uur naar 90 km per uur of 100 km per uur? Dat geeft, denk ik,
antwoord op de vraag van mevrouw Dijksma of het doorrijden met 130
km per uur alleen bij de Duitse grens kan. Wat ons betreft gaat de
discussie niet over de vraag of je harder kunt rijden, maar meer over de
vraag of je kunt doorrijden op momenten dat dit mogelijk is. Op heel veel
plekken in het land heb je op verschillende momenten dit soort mogelijkheden. In filetijd kun je geen 130 km per uur halen en soms ook geen 80
km per uur, maar er zijn andere momenten waarop de weg leeg voor je
ligt en waarop dit goed kan. Ik ga ervan uit dat het op heel veel plekken
mogelijk is. Ik denk dat bijna iedereen hier – de Kamerleden wonen
immers verdeeld over het hele land – daar wel eens ervaring mee heeft
gehad, dus dan kunnen de Kamerleden zich wel voorstellen waar de
mogelijkheden zich zullen voordoen.
Hoeveel netto investeringsgeld is er? Dat is een lastige vraag om goed te
beantwoorden. De handigste manier lijkt mij om de omvang van het
infrafonds tot 2020 te schetsen. Die bedraagt 75,5 mld. Daarnaast is er een
intensivering, een aanvullende post, van 3,3 mld. Dat brengt het totaal in
2020 op zo’n 79 mld. Daarnaast is er een verruiming van het infrafonds
van 2020 tot 2028. Dat levert extra budgetten op. Datzelfde geldt voor de
500 mln. die dan doorgetrokken wordt. Daar ben ik altijd heel voorzichtig
mee, want hoever van tevoren ga je je geld uitgeven? Mijn opvolgers
zullen ook nog wel eens iets willen doen! Infrastructuur gaat altijd over de
lange termijn, dus wij houden bij de planning altijd rekening met de
dingen die nog komen gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

9

Verder is gevraagd naar de pps en de begrotingsregel. Er zijn twee
trajecten. Aan de ene kant is tijdens de totstandkoming van het regeerakkoord afgesproken dat de pps-verruiming, het mogen lenen van de
toekomst, van 10% naar 20% gaat. Aan de andere kant is er discussie
geweest over de vraag of de begrotingsregel helemaal moest worden
aangepast, zodat bij het aangaan van een pps-constructie niet alles meer
voor het huidige jaar geboekt hoefde te worden, maar dat dit veel meer
over de lange termijn zou kunnen. De begrotingsregels zijn onlangs door
de minister van Financiën vastgesteld. Daarbij is de laatste regel niet
veranderd. Wel is de genoemde verruiming van 10% naar 20% er
gekomen. Voor een verdere toelichting op de begrotingsregels denk ik dat
de Kamer met mijn collega van Financiën in discussie moet gaan. Ik ga er
in ieder geval aan werken om zo snel mogelijk pps-constructies mogelijk
te maken. Als de kansen zich voordoen, zullen wij heel goed moeten
kijken en discussie moeten voeren over de vraag wat de beste financieringsmethode daarvoor is.
Ik ga van de weg naar het spoor en het regionale ov. Wat betekent de
gebruiksvergoeding voor de klant? De bezuinigingen leiden tot een hoge
gebruiksvergoeding; wordt deze dan niet automatisch aan de klant
doorgerekend? Dat hoeft natuurlijk niet. De NS heeft de mogelijkheid om
de gebruiksvergoeding door te rekenen, maar kan ook kiezen voor meer
efficiëntie in de spoorsector. Wij zullen samen met de NS en ProRail
nagaan op welke manier de bezuiniging zo goed mogelijk kan worden
ingevuld. Zij hebben zelf aangeboden om dit samen met ons na te gaan.
Voor hen speelt hetzelfde dilemma als voor ons: wat reken je een-op-een
door aan een klant? De klant zorgt er toch voor dat zij in leven blijven. Wat
kan de organisatie zelf doen om efficiënter te werken en kosten te
besparen? Zij zullen net als wij de hand op de knip moeten houden. Het is
te vroeg om te zeggen dat het een-op-een terugkomt in de prijs van het
treinkaartje. Ik sluit niet uit dat zich doorrekeneffecten zullen voordoen,
maar ik ga ervan uit dat er op het gebied van efficiëntie ook veel te doen
valt.
Het regionaal ov heeft al veel discussie opgeroepen. Wat is de betekenis
van de bezuinigingen? Waar komt de aanbesteding vandaan? Ik heb mij
daar ook even in moeten verdiepen; ik was geen medeonderhandelaar bij
wie dat vandaan kwam. Er ligt echter een heel goede redenering aan ten
grondslag. Tijdens de evaluatie van de Wet op het personenvervoer 2006
is gebleken dat de aanbestedingen in het streekvervoer gemiddeld 15%
aan efficiëntie hebben opgeleverd. In het regeerakkoord is ervoor gekozen
om de aanbestedingen binnen de G3 mede op basis van deze 15%-regel
vorm te geven. Zo is het bedrag van 120 mln. tot stand gekomen. Wij
moeten nu met de grote steden discussiëren over de vraag of dit klopt. Is
dit ook hun beeld van de wijze waarop dit gerealiseerd zal worden?
Ik merk dat er veel angst is voor verschraling en verslechtering. De andere
aanbestedingen hebben wel geleid tot kwalitatief beter vervoer en vaak
meer keuze voor de klanten. Dat wil je natuurlijk ook realiseren met de
aanbesteding in de G3. Nogmaals: ik zal zelf in gesprek gaan met de grote
steden om na te gaan hoe wij dat zo goed mogelijk kunnen doen. De
bedoeling is dat de klant een goed regionaal openbaar vervoer heeft. Deze
aanbesteding moet niet leiden tot verslechtering, maar moet juist meer
kansen opleveren.
Er is gevraagd of ik de loon- en prijsbijstelling op de BDU kan garanderen.
Het kabinet beslist jaarlijks over het al dan niet toevoegen van loon- en
prijsbijstelling aan de verschillende begrotingen. De BDU loopt daar
volledig in mee. Wordt de loon- en prijsbijstelling aan mijn begroting
toegevoegd, dan hoort de BDU daar gewoon bij. Zo werkt het principe. Of
dat zo gerealiseerd zal worden, wordt op een ander moment besloten.
Dan kom ik op de vragen over de binnenvaart. Wat doet het kabinet op dit
terrein? Het hecht hier immers waarde aan en de binnenvaart is van
belang om de wegen en het milieu te ontlasten. Wij willen onverkort

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

10

doorgaan met de bestaande programma’s: het aanpakken van het
achterstallig onderhoud van de vaarwegen, het programma Huis op Orde,
het aanpakken van de capaciteitsproblemen door het goed uitvoeren van
het MIRT-programma voor vaarwegen en het beter benutten van de
vaarwegen – ook hier komt het benutten weer aan de orde – door een
extra impuls te geven aan vaarwegmanagement, want ook dat speelt een
grote rol. Binnenvaartschepen toeren soms eindeloos rond in de havens
en zitten elkaar logistiek in de weg; daar valt heel veel te besparen en daar
valt voordeel te behalen voor de binnenvaart. Verder willen wij doorgaan
met het investeren in de kwaliteit van de binnenhavens en de nattebedrijventerreinen en het versterken van de concurrentiekracht van de
binnenvaart door te investeren in een robuustere, slimmere en
duurzamere sector. Onlangs heeft de binnenvaartambassadeur een aantal
tips voor de toekomst gegeven. Op de korte termijn kon hij niet zo veel
doen vanwege de crisis, maar hij zei dat de sector voor de opgave staat
om zich beter te organiseren om daardoor kansen te benutten en extra
financieel voordeel te behalen. Dat zullen wij niet alleen tegen de sector
zeggen, maar wij zullen de sector daar ook bij helpen en ondersteunen
vanuit het ministerie.
Er zijn twee vragen gesteld over de ruimtelijke ordening: een over het
grondbeleid en een over het standpunt over de Zuidas. Ten aanzien van
het grondbeleid heb ik al gezegd dat ik de Nota Ruimte en de Nota
Mobiliteit wil actualiseren. Bij de actualisatie van de Nota Ruimte hoort
ook het financieringsinstrument, het grondbeleid. Binnenkort heb ik een
gesprek met de gemeenten over hun problemen met het grondbeleid. Ik
heb als wethouder ooit het grondbedrijf in portefeuille gehad, dus ik weet
precies hoe opgaven samenhangen met wat je gedacht had vanuit je
grondbeleid te kunnen realiseren. Ik wil daar geen aparte notitie over
maken, maar ik wil dat een plek geven bij de beleidsactualisatie, zodat dit
integraal bekeken kan worden.
De verkenning over de Zuidas heeft even stil gelegen in afwachting van
het aantreden van de nieuwe bewindslieden en omdat de Kamer had
gezegd: geen vaart maken zonder dat wij het daarmee eens zijn. Ik zal de
verkenning zo snel mogelijk afronden. In het voorjaar zal ik de ideeën over
het project Zuidas geïnventariseerd hebben. Ik heb daarover vandaag met
de bestuurders gesproken. Wij zijn er helemaal klaar voor om dit af te
maken. Dat hoeft wat mij betreft niet te wachten.
Ik denk dat ik hiermee alle vragen heb beantwoord. Zo niet, dan zullen de
Kamerleden mij wel helpen door mij te herinneren aan de vragen die zijn
blijven liggen.
Staatssecretaris Atsma: Voorzitter. Dank voor de warme woorden van
welkom. Het is voor mij nieuw dat ik op deze plek zit. Ik kan u verzekeren
dat het een buitengewone ervaring is, althans tot nu toe. De verschillende
afgevaardigden hebben aangegeven dat er een breed scala aan onderwerpen op de agenda staat voor de portefeuille die ik namens het kabinet
mag beheren. Ik wil proberen om, voor zover mogelijk, een aantal vragen
te clusteren. Er zijn zeker raakvlakken tussen de vragen.
De vraag van de heer Bashir over de nevenfuncties was fundamenteel,
maar daar kom ik graag als laatste op terug. Ik begin met de vragen van
de heer Slob. Hij ging in op het eerste Deltacongres, waar ik vorige week
donderdag mocht spreken. Dat was overigens niet mijn eerste optreden.
Ik ben ook bij de Uniedag van de Unie van Waterschappen geweest;
volgens mij heb ik de heer Jansen daar gezien. Daarnaast zijn er nog
enkele andere activiteiten geweest. Het Deltacongres was een veelbetekenend begin omdat het voor de eerste keer werd gehouden. Ik vond het
belangrijk om daar een aantal zaken scherp naar voren te brengen.
De heer Slob vroeg of de ambities op het gebied van de wateragenda niet
verder en hoger reiken dan ik kan waarmaken. Het is waar dat er nogal
wat ambities zijn. Het Deltaprogramma is er een van; dat is misschien,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

11

met het oog op wat daar de komende jaren in zal moeten worden
geïnvesteerd, het meest ambitieuze programma. Daarnaast is er het
waterbeschermingsprogramma. Daar is door de heren Slob en Koppejan
op gewezen. Van beide ambities kun je zeggen dat de wensenlijstjes
kunnen leiden tot de conclusie dat er meer geld gewenst wordt dan er
beschikbaar is. Daar komt nog bij dat de inventarisatie van de zwakke
plekken in onze dijken en duinen compleet moet worden gemaakt. Als je
prioriteiten moet stellen, moet je ook het totale verlanglijstje van
Nederland in beeld hebben, van zuid naar noord en van oost naar west.
Wat mij betreft is 2011 het jaar van de duidelijkheid. Het moge duidelijk
zijn dat het, als je alle wensen bij elkaar optelt, gaat om miljarden aan
claims. Ik heb daaraan toegevoegd dat in Nederland de prioriteit was, is
en moet blijven dat onze zestien miljoen inwoners droge voeten houden.
Dat meen ik uit de grond van mijn hart. Kortom: de veiligheid op
watergebied staat centraal. Of het nu gaat om een dreiging van de zee of
om een dreiging van de rivieren, in alle gevallen staat de veiligheid
centraal.
Medio volgend jaar moet het totale wensenlijstje bekend zijn. Dan kun je
prioriteiten stellen. Ik zeg niet dat er op dit moment te weinig geld is. Ik
heb wel een aantal wensen gezien waarvan ik mij afvraag of je die wilt en
moet realiseren. Vanaf 2020 komt er structureel 1 mld. beschikbaar voor
met name de uitvoering van het Deltaprogramma. Als je voor de periode
2015–2020 mogelijk te weinig middelen hebt voor de korte en middellange
termijn, zou je kunnen nagaan hoe je dat probleem kunt oplossen door op
een creatieve wijze te kijken naar het benutten van de middelen die na
2020 structureel vrijkomen.
De heer Slob vroeg ook naar de verruiming van de maximumsnelheid
naar 130 km per uur – de minister is daar al zijdelings op ingegaan – en de
spanning die er kan zijn met het milieubeleid. Hij zei: het rekeningrijden is
geschrapt; is het nu wel mogelijk om in Nederland op bepaalde trajecten
130 km per uur te rijden? Natuurlijk moet je daarbij een aantal randvoorwaarden voor ogen houden. Net als de minister ben ik ervan overtuigd
dat het niet overal kan, maar dat het in een aantal delen van het land
wellicht heel goed kan. De randvoorwaarden hebben te maken met de
leefomgeving en, niet in de laatste plaats, de verkeersveiligheid. Er is
gevraagd of het vanuit het oogpunt van het milieu verantwoord is en of ik
garanties kan geven dat de kwaliteit niet achteruit gaat. Ik denk dan
bijvoorbeeld aan extra investeringen. Zo is het schoner maken van het
vervoer in algemene zin en van het openbaar vervoer in het bijzonder een
ambitie van het kabinet. Een andere mogelijkheid is het fiscaal stimuleren
van het «groener rijden» op tal van manieren. Morgen is Duurzame
Donderdag. Ik mag daar bij de presentatie van een project met elektrische
auto’s zijn. Op een aantal terreinen valt dus nog flinke winst te boeken en
zijn er nog flinke stappen te zetten. Daardoor kan de suggestie die ik hier
en daar gehoord heb, dat het volstrekt onmogelijk zou zijn om in delen
van Nederland 130 km per uur te rijden, gelogenstraft worden.
De heer Samsom vroeg nadrukkelijk naar de klimaatambities van het
kabinet. Wereldwijd worden de stijging van de zeespiegel en de verandering van het klimaat onderkend en erkend. Het heeft geen enkele zin en
het dient geen enkel doel om dat te ontkennen. Dit betekent dat je er in je
beleid, zowel nationaal als internationaal, naar moet streven om de
klimaatverandering waar mogelijk tegen te gaan, binnen de ruimte die je
hebt en met het instrumentarium dat je hebt. Dat hebben wij al eerder
afgesproken Europa heeft een aantal ambities geformuleerd. Volgend jaar
brengt de Europese Commissie een roadmap voor een klimaatneutrale
economie uit. De stip op de horizon is 2050. Daarnaast hebben wij een
aantal andere ambities geformuleerd. Die hoef ik de Kamer zeker niet uit
te leggen, want voor het totale plaatje kunnen wij volgens mij nog veel
van de Kamer leren op dat punt. Ik sta ook open voor suggesties.
Binnenkort is de klimaatconferentie in Cancún, Mexico. Ik hoorde hier en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

12

daar enige scepsis: het heeft geen zin om daarnaar toe te gaan en het
heeft geen enkele zin om daarbij te zijn. Dat bestrijd ik. Nederland is een
van de landen die wereldwijd de kar trekt, een van de landen die in de top
dertig staat van landen met aandacht voor het klimaat. Als Nederland die
houding zou uitstralen, heeft het inderdaad geen zin. Ik vind dat
Nederland daar aanwezig moet zijn. Ook al zet je kleine stapjes, je gaat
wel vooruit. Die stapjes kunnen betekenisvol zijn; dat moet je je goed
realiseren.
Laat ik twee voorbeelden geven. Als je in Cancún spreekt over het
veiligstellen van een gedeelte van de financiering voor de aanpak van de
klimaatbedreiging, spreek je een commitment uit met de daar aanwezige
landen. Naar mijn stellige overtuiging zullen vertegenwoordigers van
tegen de 190 landen aanwezig zijn. Met die toezegging kun je slagen
maken. Als er wordt gesproken over het vraagstuk van de ontbossing –
een onderwerp dat mevrouw Ouwehand niet vreemd zal voorkomen; de
afgelopen jaren is vele malen over dit thema gesproken – denk ik dat het
ertoe doet dat Nederland hierin een proactieve inzet toont. Daar mag de
Kamer mij ook op aanspreken.
Door verschillende afgevaardigden is gevraagd naar de positie van de
staatssecretaris in het milieubeleid. Wat houdt de coördinerende rol van
het staatssecretariaat op de gebieden infrastructuur en milieu in? Het feit
dat milieu nadrukkelijk wordt genoemd in de naam van het ministerie
betekent dat het voor het kabinet geen vrijblijvend onderwerp is; dat heb
ik al eerder gezegd. Sterker nog: wij vinden dat je, door de koppeling van
milieu aan ruimtelijke ordening, water en infrastructuur, juist integraliteit
kunt realiseren in beleid en uitvoering. Milieurandvoorwaarden moeten
vanzelfsprekend zijn bij het realiseren van projecten en het uitspreken van
doelen. Ik vind dat dit nu de kans is. Het ministerie van Infrastructuur en
Milieu mag daarop als geen ander worden aangesproken, als een soort
waakhond ten opzichte van de andere ministeries. Niet alleen dit
ministerie kan aangesproken worden op het realiseren van milieudoelstellingen en het uitvoeren van beleid op dat gebied; wij vinden dat alle
ministeries daarop aangesproken moeten kunnen worden. Het is onze
taak om als een bok op de haverkist te zitten om ervoor te zorgen dat het
daadwerkelijk gebeurt. Dat is een heel belangrijke opgave. Zowel de heer
Samsom als mevrouw Ouwehand als de heer Leegte hebben daarnaar
gevraagd. Wij willen Nederland vooral sterker, veiliger en welvarender
maken. De minister heeft daar ook op gewezen. Bij alles wat je doet, moet
je je dus realiseren dat je je in een competitieve omgeving bevindt, niet
alleen in Nederland, maar ook in Europa. Wij kunnen de lat natuurlijk heel
erg hoog leggen, maar wij blijven liever realistisch: de Europese doelen
zijn voor ons het vertrekpunt. Wij zullen er met ons allen keihard aan
werken om die te realiseren. Als dat lukt, presteren wij buitengewoon veel
ten opzichte van veel omringende landen. Dat is de ambitie van dit
kabinet en daar mag de Kamer mij en het kabinet op aanspreken, of het
nu gaat om de CO2-reductie, het realiseren van het aandeel duurzame
energie of energiebesparing in algemene zin. Wij komen daar later op
terug bij de bespreking van verschillende beleidsdocumenten. Het moet
realistisch zijn: haalbaar en betaalbaar.
De heer Koppejan vroeg naar de Luchtvaartnota: maakt het kabinet een
geactualiseerde versie van de Luchtvaartnota en zo ja, wanneer? Het
kabinet moet naar mijn mening op korte termijn met een Luchtvaartnota
komen; deze moet, als het kan, aan het einde van december of in ieder
geval rond de jaarwisseling aan de Kamer gestuurd worden. Ik wil eerst
nagaan of deze nota moet worden aangepast. Er zijn ontwikkelingen
gaande waarvan de Kamer ongetwijfeld kennis heeft genomen. Deze
kunnen tot een kleine aanpassing van de nota leiden. Vorige week is het
akkoord van de Alderstafel ondertekend. De Kamer weet welke kansen dit
biedt voor zowel Schiphol en omgeving, als de regionale luchthavens. Dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

13

is een-op-een verwoord in de Luchtvaartnota, dus in die zin is geen
specifieke aanpassing nodig.
Mevrouw Ouwehand ging in op het retentiebeleid. Zij sprak haar zorg uit
over wat er zou gebeuren als de mogelijkheden minder worden dan zij en
de Kamer wellicht zouden willen. Op dit moment heb ik daar onvoldoende
zicht op. Het is lastig voor mij om hier zo een, twee, drie te zeggen wat de
stand van zaken is. Samen met mijn collega van EL&I zal ik ervoor zorgen
dat daarover op korte termijn duidelijkheid komt. Wij komen daarop terug,
waarschijnlijk na een van de eerstvolgende wateroverleggen die op de
agenda staan. Mevrouw Ouwehand sprak over de ambitie dat alles wat in
de Kaderrichtlijn Water is opgenomen in 2015 gerealiseerd moet zijn. Wij
hebben echter tot 2027 de tijd. Om de ambities uit de kaderrichtlijn te
realiseren, is het alle hens aan dek en moet alles uit de kast worden
gehaald. Wij hebben te maken met enerzijds een Europese ambitie,
anderzijds een nationale ambitie. Het is een enorme financiële inspanning.
In een ander verband heb ik al gezegd dat het realistisch, haalbaar en
betaalbaar moet zijn. Je kunt het jaar 2015 noemen, maar uiteindelijk
hebben we de tijd tot 2027. Linksom of rechtsom blijft dat de horizon waar
wij naartoe werken.
Kijk, de inspectie gaat niet op vakantie. Bij inspecties moet je natuurlijk
ook, gelet op de zelfregulering in heel veel sectoren en heel veel branches,
vertrouwen schenken aan de sectoren en branches die het goed doen en
die op basis van zelfregulering doen wat wij met ons allen hebben
vastgesteld. Als de inspectie dan meer steekproefsgewijs actief kan zijn,
omdat de doelen en ambities via de zelfregulering kunnen worden bereikt,
hebben wij daar allemaal baat bij. Niet alleen schenk je dan het
vertrouwen aan alle betrokkenen, je houdt de beleidsdoelstellingen recht
overeind en kunt die ook realiseren, en wellicht kan in de toekomst
worden volstaan met kleinere inspecties of kunnen de inspecties andere
prioriteiten stellen. Ik weet als geen ander dat bij de Kamer de wens leeft
om de inspecties meer en nog meer te laten doen. Dit zou een goede
gelegenheid zijn om de accenten te verleggen.
Over de vergunningverlening is nog gezegd dat de rechtspositie van
burgers niet in het geding mag komen. Ik ben het daarmee eens en dat is
ook niet de bedoeling van die passage in het regeerakkoord. De bedoeling
is dat ondernemers of burgers die bij een vergunningverlenende instantie
aankloppen voor medewerking, onverlet de vraag of die medewerking tot
groen licht leidt of niet, kunnen verwachten dat de betreffende overheden
binnen afzienbare tijd het licht een kleur geven, groen, rood of oranje. Er
moet snel duidelijkheid ontstaan. Zo kan worden voorkomen dat
ondernemers en burgers maanden en maanden moeten wachten voordat
die duidelijkheid wordt gegeven. Dat is de achtergrond en die doet niets af
aan de positie van individuele burgers.
Ik heb beloofd, nog in te gaan op de vraag van de heer Bashir of onze
nevenactiviteiten en -functies zijn stopgezet. Ik was op dit punt inderdaad
even de tel kwijt. Dat verwijt ik u niet, dat kan ik alleen mezelf verwijten. Ik
kan u verzekeren dat alle nevenactiviteiten, inclusief alle erecomités en
weet ik veel wat, zijn beëindigd en alle nevenfuncties zijn neergelegd. Een
geliefde activiteit zet ik wel voort, namelijk fietsen. Ik heb daarnaast thuis
nog een activiteit op me genomen, namelijk het reguliere tuinonderhoud.
De laatste appels moeten nog geplukt worden, dus als u tijd en mogelijkheden hebt, bent u welkom.
De heer Koppejan heeft nog gevraagd hoe ik herinnerd wil worden. Ik
hoop dat deze kabinetsperiode een langer leven is beschoren dan de drie
jaar waarover hij sprak. Dan hoop ik dat wij herinnerd worden als
bewindslieden die krachtig hebben gewerkt aan het herstel van
Nederland. Tegelijkertijd hoop ik dat ik mijn verantwoordelijkheid, die
raakt aan schone bodem, schone lucht en schoon water, zo opneem dat ik
mij nu en in de toekomst als rentmeester zal gedragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

14

De voorzitter: Ik geef de minister nog even de gelegenheid, op de vraag
naar de nevenactiviteiten te antwoorden.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Die was ik inderdaad
vergeten. Ook ik heb soms met pijn in het hart afscheid moeten nemen
van allerlei nevenfuncties. Het is zo nu en dan verrassend om te zien waar
je ooit ja tegen hebt gezegd. Soms zijn het ook comités van aanbeveling.
Ik heb het gecheckt en nog eens gecheckt en volgens mij heb ik alles
neergelegd. Naast mijn werkbare bestaan heb ik geen andere nevenfuncties dan het zijn van moeder en vrouw.
De voorzitter: Dan hebben wij nog ruim een half uur de tijd. Er zijn zeven
fracties hier aan tafel. Ik stel voor dat iedere fractie nog een minuut
spreektijd krijgt voor interrupties.
De heer Bashir (SP): Voorzitter. Naar aanleiding van de bezuinigingen in
de richting van de drie grote steden wijs ik erop dat niemand hier tegen
een efficiënter opereren van het openbaar vervoer is. Het gaat hier echter
om flink bezuinigingen en niet om een beetje efficiënter opereren. De
werkgroepen hebben aangegeven dat het efficiënter opereren maximaal
50 mln. kan opleveren. Zo staat het ook in het verkiezingsprogramma van
de partij van de minister. Hoe komt het kabinet dan aan het bedrag van
120 mln.? Dat is toch bezuinigen met de botte bijl!
De heer Jansen (SP): Voorzitter. Ik kom terug op mijn vraag in eerste
termijn over de vergunningaanvragen. Ik citeer uit het regeerakkoord: «Als
te laat op de vergunningaanvraag wordt beslist, wordt de vergunning zo
veel mogelijk automatisch verleend, met uitzondering van het vreemdelingenbeleid.» Stel, een bedrijf vraagt een milieuvergunning aan, daartegen
maken 100 omwonenden bezwaar en de gemeente is te laat met het
afgeven van de vergunning. Wordt de vergunning dan van rechtswege
verleend of niet?
De heer Slob (ChristenUnie): Voorzitter. Ik dank de bewindspersonen voor
de antwoorden. Mijn zorgen over de bezuinigingen op het regionaal
openbaar vervoer zijn niet weggenomen. De minister is alleen ingegaan
op de toch ook forse bezuinigingen op de G3. Ik ben ook van mening dat
dit bedrag veel te hoog is geschat. Het zal echter ook neerslaan op het
platteland. Wij zullen daar op een later moment over spreken, maar ik ga
er wel van uit dat er pas sprake zal zijn van decentralisatie, dat wil zeggen
dat de brede doeluitkering pas in het Gemeentefonds wordt opgenomen,
als dit op een evenwichtige manier met de provincies is besproken. Dat
kan natuurlijk niet met zo’n forse bezuiniging.
Het is prachtig dat de staatssecretaris bij zijn antwoord op de vragen over
het waterbeheer ook het woord «rentmeesterschap» in de mond neemt. Ik
kan dit alleen maar onderstrepen. Hij heeft tijdens het congres gezegd dat
je met veiligheid niet mag sjoemelen. Wij zullen hem daaraan houden als
wij in de komende periode met hem komen te spreken over het waterbeheer. Ik ga er dus ook van uit dat hij zich zal inzetten om de financiële
problemen van het Hoogwaterbeschermingsprogramma op te lossen
opdat onze veiligheid echt is gegarandeerd en wij onze voeten droog
kunnen houden. Ook hierover komen wij later nog te spreken, om te
beginnen op 13 december aanstaande als het MIRT-water aan de orde is.
Mevrouw Dijksma (PvdA): Voorzitter. Ik dank de minister voor haar
openhartigheid, want zij heeft toch vrij eerlijk toegegeven dat zij tot 2020
hooguit 200 mln. tot 300 mln. totaal aan extra middelen heeft door het
wegvallen van het FES. Dat is wel iets heel anders dan de suggestie dat er
ieder jaar 500 mln. bijkomt. Mijn vraag is dan ook of de actualisatie van
het MIRT, die de minister zich heeft voorgenomen, te maken heeft met het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

15

feit dat zij de komende tijd eerder moet bezuinigen dan dat er veel geld
kan worden uitgegeven.
De heer Monasch (PvdA): Voorzitter. Ik zie uit naar de discussie over het
grondbeleid. Het is goed om te horen dat de minister daarmee uitgebreide
ervaring heeft. Ik verwacht dat dit een sleuteldebat zal worden over de
vraag hoe wij tegen een aantal zaken aankijken zoals het binnenstedelijk
bouwen.
De minister heeft een groot departement, maar tegelijkertijd is zij ook iets
kwijtgeraakt, namelijk volkshuisvesting. In het veld en ook binnen mijn
partij is er ongeveer een fiftyfifty verdeling of dat een verstandige
beslissing is of niet. Daarom hebben wij het zo gelaten. Dit moet nog
blijken. De coördinatie met volkshuisvesting is vrij cruciaal.
Ik wil er een punt uitpikken dat bij de uitvoering van de Nota Ruimte aan
de orde komt, de leegstand van kantoren. Dit is een toenemend probleem
in veel steden. Die kantoren worden naar verwachting niet meer bezet
terwijl er aan de andere kant lange wachtlijsten zijn voor de volkshuisvesting. Er is een brief van juli over dit onderwerp van het vorige kabinet.
Wellicht moeten wij met dit onderwerp niet wachten op de actualisatie. De
minister houdt van aanpakken. De steden kennen lange wachtlijsten en er
zijn nu mogelijkheden om die ruimte te benutten. Zullen wij dit naar voren
halen en dit in een eerder stadium bespreken?
De heer De Rouwe (CDA): Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor hun antwoorden. Wij kunnen het nu wel over allerlei details
hebben, maar ik spreek graag uit dat wij een goede samenwerking
hebben. De lat ligt altijd hoog bij Verkeer en Waterstaat. Ik herhaal de
woorden van de minister dat er niet allerlei nieuwe dikke nota’s zullen
worden geschreven, maar dat zij gewoon aan de slag gaat. Als er een
wijziging nodig is, kan die ook in een brief worden aangekondigd. Ik
onderstreep dat. Als wij met een goede brief duidelijk orde op zaken
kunnen stellen, kunnen wij ons heel veel werk en dikke nota’s besparen.
Dat is een goed uitgangspunt. Dit geldt ook voor de Luchtvaartnota. Die
hoeft niet herschreven te worden; een korte wijziging erop is prima. Dit
geldt eigenlijk voor alle nota’s. Zo kunnen wij snel aan de slag. Dat willen
wij graag.
Ook ik heb namens mijn fractie de term «rentmeesterschap» genoteerd.
Dit is een punt waarop wij het beleid de komende tijd mogen toetsen.
Wil de minister toezeggen dat zij de Kamer meeneemt in de agenda voor
de toekomst waarin zij zal aangeven voor welke speerpunten zij kiest? Het
zou mooi zijn als die voor de komende begrotingsbehandeling aan de
Kamer kan worden voorgelegd, want dan hebben wij een goed beeld voor
de komende vier succesvolle jaren.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. De staatssecretaris zal er als een
bok op de haverkist op toezien dat andere ministeries de milieurandvoorwaarden en milieuafspraken respecteren. Ik ben heel erg benieuwd hoe
dit eruit zal zien, in het bijzonder voor het ministerie waaronder nu de
landbouw valt.
Ik heb geen antwoord gekregen op de vraag aan welke klimaatknoppen de
staatssecretaris nu nog kan draaien. Wat valt er onder zijn verantwoordelijkheid? Welke verantwoordelijkheid en regie zal hij nemen?
Tijdens dit kennismakingsoverleg hebben wij vooral ambities gehoord en
weinig concrete punten. Dat kan ik mij ook wel voorstellen, maar daarom
wil ik nu afsluiten met een kennisvraag. Ik geef gelijk toe dat het mij leuk
lijkt om het antwoord van de staatssecretaris te horen. Wat was ook al
weer het meest milieuvervuilende onderdeel van ons voedselpakket?
De heer Koolmees (D66): Voorzitter. Ik dank de minister en de staatssecretaris voor de beantwoording van de vragen. Er staan nog twee punten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

16

open. Ik sluit mij aan bij de kritiek van de heren Bashir en Slob op de
voornemens voor het regionaal openbaar vervoer. De minister heeft
gezegd dat er 15% kan worden bezuinigd door efficiencymaatregelen. Bij
de G3 ligt een deel van de concessies echter langjarig vast tot 2017.
Daarom ben ik bang dat dit een te grote bezuinigingsopdracht is om de
kwaliteit en toegankelijkheid van het openbaar vervoer te kunnen
waarborgen.
Het is heel goed dat de integraliteit van het milieubeleid verankerd is. De
staatssecretaris heeft echter geen antwoord gegeven op de vraag naar de
groene doorrekening.
De heer Houwers (VVD): Voorzitter. Overal in het land worden recreatiewoningen permanent bewoond. Dat is al eerder een aandachtspunt
geweest. Hiermee wordt door verschillende gemeenten op een verschillende manier omgegaan. Het zou goed zijn als wij over een visie van de
minister daarop kunnen beschikken. Wanneer kunnen wij die verwachten?
De heer Aptroot (VVD): Voorzitter. De overstap van de heer Atsma naar
het kabinet gaat hem goed af, maar heeft wel tot gevolg dat geen enkele
fractie het fietsbeleid tot topprioriteit nummer één van het kabinet heeft
verklaard. Heeft het kabinet hiervoor wel aandacht in de komende vier
jaar?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Voorzitter. Ik begin
met het regionaal openbaar vervoer. Ik hoor de zorg van de Kamer goed.
De leden vroegen hoe het bedrag van 120 mln. tot stand is gekomen. Ik
heb mij dit ook afgevraagd toen ik kennismaakte met het regeerakkoord.
Ik heb op die vraag geantwoord dat dit voorkomt uit effiencyoverwegingen bij de evaluatie van de Wet personenvervoer 2006. Die leidde voor
andere onderdelen tot 15% efficiencywinst en is ook hier doorgevoerd. Dit
laat onverlet dat de gemeenten daarnaast moeten kijken naar de actuele
situatie en wat zij precies moeten doen om te kunnen aanbesteden. Zij
hebben zich al lang kunnen voorbereiden op die discussie, want die is niet
nieuw. Ik heb al gesproken met de meeste wethouders die hierover gaan.
Ik wil samen met hen bezien hoe wij dit zo goed mogelijk kunnen
implementeren.
Wat mij betreft kan aanbesteden als zodanig, dus los van de bezuinigingsopgave, leiden tot kwaliteitsverbetering en tot een beter keuzepakket voor
de klant. Het aanbesteden zal natuurlijk ook leiden tot personele onrust.
Wij moeten ook goed bekijken hoe wij daarmee moeten omgaan. Als er
problemen ontstaan, zal ik met de gemeenten bekijken wat je in de
tussentijd nog zou kunnen doen met een nood-algemene maatregel van
bestuur als er bijvoorbeeld nog geen aanbesteding kan plaatsvinden. Ik
zal dit samen met de bestuurders vormgeven, maar je moet aanleiding,
kansen en begrotingstaakstelling wel van elkaar loskoppelen.
De heer Slob heeft gezegd dat de brede doeluitkering pas kan worden
overgeheveld als die evenwichtig is besproken met de provincies.
Daarmee kan ik wel akkoord gaan. Hij zei daarna echter dat dit natuurlijk
niet kan met de bezuinigingen die nu zijn aangekondigd. Naar mijn
mening zijn er twee wegen. Wij hebben de opdracht te bezuinigen op de
BDU. Wij doen dit op nationaal niveau en de provincies krijgen vervolgens
bij de verdeling van de regionale gelden minder ter beschikking. Je zou
ook kunnen vragen: willen jullie zelf de keuzen maken en over het kleinere
budget gaan? Ik kan hier niet de bezuiniging ongedaan maken die
onderdeel uitmaakt van het pakket van het regeerakkoord. Als de Kamer
daarover andere gedachten heeft, zal dat wel blijken tijdens de begrotingsbehandeling. Zelf zou ik denken dat een provincie die toch met een
kleiner budget te maken krijgt, zegt: dan wil ik er ook wel zelf over gaan,
want ik kan het beter invullen en zo voorkom ik dat men voor mij besluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

17

Mevrouw Dijksma vroeg of de actualisatie van het MIRT, de Nota Ruimte
en de Nota Mobiliteit alleen wordt ingegeven door bezuinigingen. Dat is
niet het geval. Uit de verkenningen, die de afgelopen tijd zijn uitgevoerd
als onderdeel van de Mobiliteitsbalans, bleek dat de doelstellingen
daarvan niet meer gehaald zouden worden. Voor ons staat de komende
tijd de vraag centraal wat je moet doen als je de economische problemen
wilt oplossen, welke instrumenten je het beste kunt inzetten en op welke
gebieden je het beste aan de slag kunt gaan. Dan kijk je dus ook opnieuw
naar het MIRT. Daarbij speelt ook een rol dat er in deze tijden niet langer
een FES ligt te wachten op grond waarvan je allerlei beloften kunt doen
zoals in het verleden wel gebeurde. Je moet nu kritisch kijken naar de
projecten die eerder in beeld zijn gebracht om vast te stellen wat wel en
wat niet kan worden uitgevoerd. In de gesprekken die ik nu voer met de
provinciale en gemeentelijke bestuurders, vraag ik waaraan zij prioriteit
geven en wat zij het liefst gezamenlijk willen realiseren. Dit is mede een
reden om naar de actualisatie te kijken. Het komt dus uit allerlei hoeken.
De heer Monasch heeft gevraagd naar het grondbeleid en het feit dat
volkshuisvesting nu bij BZK zit. In het stuk over decentralisatie dat ik aan
de Kamer zal voorleggen, zal ik ook ingaan op de rol van gemeenten en
provincies bij de invulling van de herstructureringsvraagstukken. Ik ben
van mening dat dit ministerie niet als eerste de discussie moet aangaan
over de leegstand van kantoren en over de vraag of die moeten worden
omgevormd tot woonruimte. Ik zal hierop terugkomen in de brief die ik
voor de begrotingsbehandeling aan de Kamer zal sturen.
De heer De Rouwe heeft gevraagd naar de Kameragenda. Ik heb dit al
gezegd, maar misschien nog niet duidelijk genoeg. In de najaarsbrief,
voorafgaand aan de begroting, zullen wij duidelijkheid verschaffen over
de keuzes die wij maken, welke nota’s daarbij horen en wanneer die
worden uitgebracht. Wij kunnen dan discussiëren over de vraag of dit de
weg is die wij moeten volgen of dat er andere prioriteiten moeten worden
gesteld.
De heer De Rouwe (CDA): Dat gaat dus verder dan het MIRT?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: In de brief zal ik
aangeven wanneer de actualisatie van de Nota Ruimte en de Nota
Mobiliteit komt, welke keuzen wij maken en waarom. De actualisatie van
het MIRT komt wat later, omdat die samen met alle partijen in het veld
moet worden besproken. Immers, niet alleen de rijksoverheid kampt met
een relatief beperkt budget, al wordt er dit jaar nog meer uitgegeven dan
ooit en ziet het er voor volgend jaar ook nog heel gunstig uit. In de
toekomst zal het echter krapper worden als gevolg van het algemene
bezuinigingsplaatje. Wij doen dit dus samen met de gemeenten en de
provincies en ik wil dit zo goed mogelijk met hen afstemmen.
Het onderwerp recreatiewoningen komt terug in het decentralisatiebeleid.
Naar mijn mening is hier geen rol weggelegd voor de rijksoverheid, als ik
een schot voor de boeg mag geven. Ik kom daarop terug in de actualisatie.
Het fietsbeleid behoort tot mijn portefeuille. Dit is zo afgesproken omdat
de portefeuille van de staatssecretaris anders nog veel zwaarder zou
worden. Hij heeft echter toegezegd dat hij mij op dit punt wel gratis zal
adviseren.
Staatssecretaris Atsma: Voorzitter. Dit heeft natuurlijk ook een heel
andere reden. Ik kreeg gisteren toevallig een aantal vragen voorgelegd.
Het is toch ingewikkeld als je opeens je eigen moties van commentaar
moet voorzien en je eigen vragen moet beantwoorden. Ik heb al tegen een
van de medewerkers gezegd: zet er maar onder dat dit niet meer van
toepassing is. Het leek ons een praktische oplossing als de minister het
fietsbeleid integraal voor haar rekening neemt. Als de leden er dan voor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

18

zorgen dat de ingediende moties door de minister op hun merites worden
beoordeeld, komt het vast goed.
De vragen die nog aan mij zijn gesteld, zijn redelijk overzichtelijk.
De heer Jansen sprak over de vergunningverlening en vroeg hoe die in de
praktijk zal verlopen. Als een verzoek voldoet aan de algemene regels die
in het kader van de Algemene wet milieubeheer worden gesteld, zou de
vergunning binnen zo veel weken moeten kunnen worden verleend. De
intentie achter deze passage in het regeerakkoord is natuurlijk dat wij
proberen om letterlijk een stok achter de deur te hebben opdat de
vergunningsverleners ook echt werk maken van de taak waarvoor zij zijn
ingehuurd. Dit geldt ook voor de rijksoverheid. De overdaad aan bureaucratie die hier en daar echt een probleem is, moet verdwijnen. Kortom:
aanpakken en niet te lang laten liggen. Als de aanvraag aan de eisen
voldoet die redelijkerwijs gesteld mogen worden op basis van bestaande
wet- en regelgeving, kan er een moment komen waarop wordt gesteld dat
de vergunning wordt verleend. Het is dan aan de gemeente om actie te
ondernemen.
Overigens voeg ik hieraan toe dat wij op korte termijn met gemeenten,
waterschappen en provincies bestuursakkoorden willen sluiten met de
intentie dat bij vergunningverlening en het verwerken van aanvragen in
plaats van drie of soms wel meer bestuurslagen, maximaal twee
bestuurslagen zijn betrokken. Die passage moet in die context worden
gezien, dus als een stok achter de deur en aan de slag.
De heer Slob heeft opmerkingen gemaakt over de waterveiligheid. Ik zie
ze vooral als een aansporing om te doen wat ik vorige week en vandaag
heb gezegd. Ik mag worden aangesproken op het adagium «veiligheid
voor alles». Ik herhaal dit graag.
De heer Koolmees vroeg naar de uitvoering van de motie-Halsema die is
ingediend tijdens het debat over het regeerakkoord. De minister-president
is daarop al ingegaan. In de motie wordt de regering gevraagd voor
Prinsjesdag 2011 aan het verzoek gehoor te geven. Wij hebben dus nog
zo’n 350 dagen de tijd, maar de Kamer moet tijdig worden geïnformeerd,
dus houd het maar op 300 dagen. Je kunt dit uiteindelijk natuurlijk alleen
maar doen aan de hand van concrete maatregelen en de maatregelen
moeten daarop worden beoordeeld. In die zin is toen een positief advies
gegeven.
De heer De Rouwe heeft geen behoefte aan een nieuwe luchtvaartnota.
Dit geldt ook voor ons. De Luchtvaartnota ligt bij de Kamer en ik heb in
eerste termijn gezegd dat het kabinet daarop een korte aanvulling zou
kunnen geven opdat de nota snel kan worden behandeld. De luchtvaartsector zit erop te wachten en ik verwacht dat de aanvulling veel duidelijkheid zal verschaffen. De heer De Rouwe spoort ons aan om vooral niet
meer te doen en geen nieuwe nota’s meer te schrijven. Dat hebben wij
goed in onze oren geknoopt.
Mevrouw Ouwehand heeft gezegd dat de klimaatambities van dit kabinet
en deze staatssecretaris haar niet duidelijk zijn. Ik zal niet herhalen wat ik
in eerste termijn heb gezegd. Ik heb erop gewezen dat wij een Europese
agenda hebben die ook het komende jaar zal worden ingevuld. Verder heb
ik aangegeven dat de aanstaande klimaatconferentie naar mijn mening
kleine maar betekenisvolle stappen zal kunnen opleveren. Als laatste heb
ik gezegd dat wij niet alleen ver weg, in Europa, in Mexico of waar dan
ook ter wereld, dit soort signalen moeten afgeven, maar dat wij dit ook in
eigen huis en in andermans ministerie moeten doen. De Kamer mag mij
daarop aanspreken.
Mevrouw Ouwehand heeft mij tot slot de vraag gesteld wat het meest
vervuilend onderdeel is van ons voedselpakket. Dat is vooral datgene wat
van hot naar her wordt gesleept, soms met vliegtuigen, soms op een
andere manier en wat soms wel tienduizenden kilometers moet
overbruggen. Als zij mij zou vragen wat ik het lekkerst vind, is mijn
antwoord dat mijn voorkeur uitgaat naar een goed stuk vlees, maar dan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

19

wel vlees dat op een duurzame wijze is geproduceerd. Daar praten wij
morgen over. Bovendien moet het met mate worden gegeten, maar daar
gaat ieder individu zelf over. Als wij hier op een verstandige manier mee
omgaan, kom ik weer terug op het rentmeesterschap waarmee ik de
eerste termijn afsloot.
De heer Samsom (PvdA): Misschien is het wat vreemd, maar wij vroegen
deze keer echt niet naar de inhoud van het beleid. Daarover heeft de
staatssecretaris al iets gezegd in eerste termijn, met allerlei mooie
woorden over Europa en de wereld. De staatssecretaris heeft de volkshuisvesting niet in zijn portefeuille en energie is naar een ander ministerie
gegaan. Ik wijs nu op de energiebesparing in de gebouwde omgeving.
Energiebesparing is de helft van het klimaatbeleid. Daar ging de minister
van VROM over. Gaat de staatssecretaris daar ook nog over of moet ik bij
een ander zijn?
Staatssecretaris Atsma: Voorzitter. Daar kan ik heel kort over zijn. Wij
hebben een doel geformuleerd en dat heb ik in eerste termijn al genoemd.
Ik ben er in de eerste plaats om ook anderen op die doelen aan te spreken.
De Kamer kan mij dan vervolgens aanspreken op het realiseren van die
doelen, ministeriebreed.
Mevrouw Ouwehand (PvdD): Voorzitter. De staatssecretaris is gezakt voor
de kennisquiz.
De heer Bashir (SP): Ik ben een beetje verbaasd over het feit dat de
minister ook niet wist hoe het bedrag van 120 mln. van de drie grote
steden bij elkaar is geraapt. Is zij bereid, ons in een brief te informeren
over de opbouw van dit bedrag en hoe wij dit concreet moeten zien?
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Ik heb niet gezegd
dat ik het niet wist. Ik ben echter geen medeonderhandelaar geweest. Als
je het regeerakkoord te zien krijgt en je de vraag wordt gesteld of je ermee
akkoord kunt gaat, vraag je ook wat er achter de afspraken zit. Ik heb toen
te horen gekregen hoe die 120 mln. is samengesteld. Volgens mij heb ik
dit al twee keer uitgelegd. Ik kan er een brief over schrijven, maar dan zal
ik voor de derde keer op dezelfde manier hetzelfde verhaal vertellen.
De heer Bashir (SP): Nu wordt er alleen verwezen naar de Wet
personenvervoer.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Zo is het bedrag ook
tot stand gekomen. De onderhandelaars hebben zich de vraag gesteld
welke bezuinigingsmaatregelen kunnen worden doorgevoerd op allerlei
vlakken. Het bedrag van 120 mln. is tot stand gekomen door een doorrekening te maken van ervaringen elders in het land.
De voorzitter: Dit eerste overleg met beide bewindslieden heeft vier
toezeggingen opgeleverd, drie van de minister en één van de staatssecretaris. Ik zal ze kort opsommen.
De minister zal de Kamer voor de begrotingsbehandeling nader informeren over de concrete uitwerking van de ambities met betrekking tot
onder andere actualisatie en decentralisatie van de Nota Ruimte en de
Nota Mobiliteit.
De minister zal de Kamer in het voorjaar van 2011 informeren over
mogelijkheden voor verhoging van de snelheden op autosnelwegen tot
130 km en de dynamisering van snelheden.
De minister komt voor de begrotingsbehandeling met een actualisatie van
het grondbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

20

De staatssecretaris heeft toegezegd dat hij in december 2010 een brief zal
uitbrengen over de actuele ontwikkelingen in relatie met de Luchtvaartnota.
Minister Schultz van Haegen-Maas Geesteranus: Naar aanleiding van
de derde toezegging merk ik op dat ik heb geprobeerd te zeggen dat ik nu
juist niet met een aparte actualisatie van het grondbeleid zal komen. Ik wil
dat meenemen bij het decentralisatiebeleid, de Nota Ruimte en de Nota
Mobiliteit. Ik denk dat het daarbij het beste past. De heer Monasch knikte
toen alsof hij het eens was met die integrale aanpak.
De heer Monasch (PvdA): De minister zei daarbij dat wij de actualisatie
dit voorjaar tegemoet kunnen zien. Ik heb een haakje gezet bij de
leegstand van kantoren. Ik zal dit morgen tijdens de procedurevergadering
van de vaste commissie voor BZK naar voren brengen.
De voorzitter: Ik sluit de vergadering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XII, nr. 8

21