Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 161

Wijziging van de Wet werk en bijstand, de Wet
sociale werkvoorziening, de Wet werk en
arbeidsondersteuning jonggehandicapten en
enige andere wetten gericht op bevordering
deelname aan de arbeidsmarkt voor mensen met
arbeidsvermogen en harmonisatie van deze
regelingen (Invoeringswet Participatiewet)

Nr. 204

VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG
Vastgesteld 10 december 2015
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft op
29 oktober 2015 overleg gevoerd met Staatssecretaris Klijnsma van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid over:
(De volledige agenda is opgenomen aan het einde van het verslag.)
Van dit overleg brengt de commissie bijgaand geredigeerd woordelijk
verslag uit.
De voorzitter van de vaste commissie,
Van der Burg
De griffier van de vaste commissie,
Post

kst-33161-204
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

1

Voorzitter: Schut-Welkzijn
Griffier: Post
Aanwezig zijn acht leden der Kamer, te weten: Heerma, Karabulut,
Kerstens, Koşer Kaya, Nijkerken-de Haan, Schouten, Schut-Welkzijn en
Voortman,
en Staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, die
vergezeld is van enkele ambtenaren van haar ministerie.
Aanvang 14.00 uur.
De voorzitter: Ik heet de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de leden en alle mensen op de publieke tribune welkom. Ik stel
voor dat we een spreektijd hanteren van vier minuten. Omdat dit AO drie
kwartier te laat is begonnen, biedt de Staatssecretaris de mogelijkheid om
dit overleg een halfuur te laten uitlopen. Ik hoop dat we daarvan geen
gebruik hoeven maken, maar het kan dus wel.
Als eerste is het woord aan het lid Voortman van GroenLinks.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Voorzitter. De Participatiewet was
bedoeld om meer mensen aan het werk te helpen. Juist mensen met een
beperking zouden een baan krijgen, maar daar lijkt nog niet veel van
terecht te komen. Eerst schreef de Staatssecretaris dat zij goed op weg
was en dat 10.000 mensen met een beperking een baan hadden
gevonden. Later bleek ze dat aantal te moeten bijstellen naar 8.000.
GroenLinks maakt zich daar zorgen over, want een van de problemen lijkt
de toelating tot het doelgroepregister te zijn. Wat gaat de Staatssecretaris
doen om het aantal mensen in het doelgroepregister te vergroten? Wat
vindt zij van het idee om dit ook op de werkplek te laten bepalen en dit
niet alleen door het UWV te laten doen? Er zijn werkgevers die zeggen dat
ze banen hebben en er zitten mensen in het doelgroepregister, maar de
matching komt niet tot stand. Zijn de vaardigheden en competenties van
de personen in het doelgroepregister wel goed in beeld? Is er een
database waarin informatie over alle mensen uit de doelgroep staat, zodat
zij snel kunnen worden gevonden als er een geschikte baan is? Of hebben
wij dat niet, en zullen zij daardoor tussen wal en schip vallen?
Dat brengt mij op het punt van het beschut werken. De 30.000 plekken
voor beschut werken worden niet gerealiseerd. Hoe kan het dat pas 41
mensen zijn aangemeld voor beschut werken? In 2015 zouden 1.600
mensen een beschutte werkplek krijgen. Wat is er gebeurd met al die
andere mensen die niet zijn voorgedragen voor het doelgroepregister?
Hebben zij een goede voorziening en dagbesteding? Of zijn deze
kwetsbare mensen uit het oog verloren?
Een andere groep die uit het oog verloren dreigt te raken, is die van de
kwetsbare jongeren. In het vorige AO heb ik gevraagd hoe gemeenten
deze jongeren ondersteunen vanaf het moment dat zij zich melden.
Gemeenten mogen hen wel helpen in de wachtperiode, maar wat doen ze
daarna? Komen die jongeren ook terug, of raken zij uit beeld? De
Staatssecretaris beantwoordde mijn vraag met een onderzoek uit 2014.
Toen hadden gemeenten nog niets te maken met de nieuwe doelgroep
van jongeren met een arbeidsbeperking; toen hadden we namelijk nog
geen Participatiewet. Mijn motie had natuurlijk betrekking op de vraag
hoe gemeenten sinds 1 januari 2015 omgaan met jongeren. Als ik dan lees
dat 40% van de gemeenten voor 1 januari helemaal geen ondersteuning
in de eerste vier weken geeft, maak ik mij zorgen. Elke jongere met een
arbeidsbeperking die zich meldt bij de gemeente, zou wat ons betreft
ondersteund moeten worden. Wij als Kamer, en de Staatssecretaris met
haar stelselverantwoordelijkheid, zouden toch moeten willen weten hoe
het met deze jongeren gaat. Dus vraag ik de Staatssecretaris nogmaals

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

2

om de Kamer te informeren over hoe gemeenten nú omgaan met
kwetsbare jongeren die zich melden bij het loket. Blijven zij in beeld en zo
niet, wat gaat de Staatssecretaris eraan doen om ervoor te zorgen dat dat
wel gebeurt?
De Participatiewet zou meer mensen aan het werk moeten helpen. Door
meer maatwerk moeten gemeenten op een passende manier mensen
naar werk of dagbesteding geleiden. De krappe budgetten zouden ze
compenseren door innovatief en anders te werken. Gemeentebestuurders
lopen echter tegen de regels aan, ondanks de beloofde beleidsvrijheid.
GroenLinks roept de Staatssecretaris op om gemeenten dan ook echt
innovatief te laten zijn en te zoeken naar de juiste manieren om mensen
aan het werk te helpen. Laat gemeenten experimenteren met de bijstand
en deze socialer maken. De Staatssecretaris is daarmee bezig; wij willen
graag dat daar schot in komt. Wij zijn blij met de positieve reactie van de
Staatssecretaris afgelopen dinsdag op onze motie, maar wij willen ook
graag weten wanneer gemeenten met experimenten aan de slag kunnen.
Wanneer verwacht de Staatssecretaris de benodigde AMvB klaar te
hebben? Kan de Staatssecretaris de Kamer vertellen wat er nodig is om de
experimenten mogelijk te maken? Welke stappen moeten er dan genomen
worden? Is er al een plan van aanpak om de experimenten mogelijk te
maken?
Ik sluit af met een paar kleine punten. Wat vindt de Staatssecretaris van de
signalen over de gevolgen van de transitievergoeding voor SW-bedrijven?
En van de signalen over de Wet aanpak schijnconstructies in relatie tot de
hulp die SW-bedrijven aanbieden? Van de 60.000 Wajongers die moeten
worden geherindiceerd, is de groep 50-plussers in de vorige ronde niet
geherindiceerd. Hun is gezegd dat dat ook nooit meer zou gebeuren.
Moeten we deze groep niet uitzonderen van herindicatie? Dan kan het
UWV de werklast ook beter aan.
Ik ben ook heel benieuwd hoe het staat met de plannen van het kabinet
voor bijstand in natura aan vluchtelingen. Wat is het kabinet van plan en
wanneer komt de uitwerking daarvan naar de Kamer?
De heer Kerstens (PvdA): Voorzitter. We hebben het vandaag over de
Participatiewet. Als het aan mij ligt, gaat die twee dingen brengen. Ten
eerste méér banen voor mensen met een beperking dan zonder de wet
het geval zou zijn geweest. Dat hebben we afgesproken, dus dat moet ook
gebeuren in het bedrijfsleven en bij de overheid. Het is een belangrijke
stap op weg naar een inclusieve samenleving waarin iedereen meetelt.
Ten tweede een faire en respectvolle behandeling van mensen die zijn
aangewezen op een uitkering, waarbij rekening wordt gehouden met de
persoonlijke omstandigheden en waarbij gemeenten mensen stimuleren
om het beste uit zichzelf te halen. Soms moet er een beetje worden
geprikkeld als dat nodig is, maar zonder dat dat doorslaat in klagen of
pesten.
Wat het eerste betreft krijg ik in het land vaak te horen dat de eveneens
aangenomen Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten in
samenspraak met de Participatiewet ontegenzeggelijk tot beweging bij
bedrijven heeft geleid.
Het bieden van kansen aan mensen met een beperking is voor het eerst
echt een thema geworden in directiekamers, aan cao-tafels en op de
werkvloer. Zo hoort het ook. Net voor de zomer stuurde de Staatssecretaris ons haar eerste tussenmeting. Die leidde tot een hele discussie. Ook
ik moet zeggen dat het wel wat duidelijker had gekund. Na een vragenrondje vanuit de Kamer is die duidelijkheid er nu gekomen. De Partij van
de Arbeid is op zich blij met het gegeven dat in 2013 en 2014, toen we nog
maar net aan het opkrabbelen waren uit de ergste crisis sinds de Tweede
Wereldoorlog, meer mensen met een beperking werk hebben gevonden in
het bedrijfsleven en bij de overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

3

Helder is ook dat we er nog lang niet zijn en dat het niet vanzelf gaat.
Daarom zullen we er met z’n allen bovenop moeten blijven zitten en alert
moeten blijven op signalen. Zo’n signaal was bijvoorbeeld dat gemeenten
ondanks de afspraken daarover in het sociaal akkoord en in de wet,
onvoldoende werk maakten van beschut werk. Zij hadden het niet over
werk tegen een echt salaris, maar over vrijwilligerswerk of dagbesteding.
Dat zijn natuurlijk zonder meer nuttige bezigheden, maar er moet wel een
salaris tegenover staan. Ik ben dan ook blij met de 100 miljoen euro die de
Staatssecretaris op Prinsjesdag heeft vrijgemaakt om ervoor te zorgen dat
de 30.000 werkplekken voor mensen met de grootste afstand tot de
arbeidsmarkt er ook gaan komen, desnoods door ze hard in de wet te
verankeren. Zo’n signaal was ook het mogelijk bij gemeenten uit het zicht
raken van kinderen uit het speciaal onderwijs. Het is goed om te zien dat
inmiddels overal in het land de contacten tussen gemeenten en scholen
zijn aangehaald, en dat de leerlingen in kwestie zich nu rechtstreeks tot
het UWV kunnen wenden, om te zien of ze in het doelgroepregister
kunnen worden opgenomen. Wat mij betreft gaan we nog een stap verder.
Ik vind dat ze rechtstreeks, dus automatisch, in dat doelgroepregister
moeten komen. Zo kunnen leerlingen uit het speciaal onderwijs van een
stage via school direct in een garantiebaan bij een werkgever terechtkomen. Daarmee bieden we ze een mooie toekomst, precies zoals de wet
dat bedoelt.
Ook is er sprake van rompslomp om iemand op een garantiebaan
geplaatst te krijgen. Overigens is op basis van eerdere signalen al
besloten om niet meer per aangevraagde beoordeling een rekening te
sturen. Dat helpt.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): De heer Kerstens heeft het over het
toelaten van jongeren tot het doelgroepregister. Ik denk dat het ook
belangrijk is om het aantal mensen in het doelgroepregister te vergroten.
Mijn voorstel was om dat ook op de werkplek te laten bepalen, dus niet
alleen door het UWV. Wat vindt de heer Kerstens daarvan?
De heer Kerstens (PvdA): Als ik deze vraag niet nu gekregen had, zou het
onderwerp binnen twintig seconden in mijn spreektekst aan de orde zijn
gekomen. Ik vraag mevrouw Voortman dus om het antwoord even af te
wachten. Dan zal zij merken dat ik daar hetzelfde over denk als zij.
Ik heb al eerder aangegeven dat zorgvuldigheid gevat in regels op zich
nodig is, omdat we het hier hebben over de mensen met de zwakste
positie op de arbeidsmarkt. Als die zorgvuldigheid haar doel echter
voorbijschiet, en als dat de mensen in kwestie juist niet helpt, omdat er
bijvoorbeeld te veel geld en tijd gaat zitten in allerlei regels in plaats van
in banen, dan moeten we daar serieus naar kijken. Ik teken daar wel bij
aan dat ik ook niet te makkelijk wil zijn. Natuurlijk kunnen de cijfers
worden opgekrikt door de doelgroep op te rekken en daarmee het
realiseren van de banenafspraak te vergemakkelijken. Als dat echter ten
koste gaat van de allerzwaksten, schieten we ons doel voorbij. Dat kan
niet de bedoeling zijn. Daarom moet wat mij betreft niet de doelgroep
worden uitgebreid, maar moet er een beter werkbare regeling komen.
In verband daarmee moeten er vier dingen worden bekeken. Ten eerste
het versneld in beeld brengen van wie er al in het doelgroepregister zitten,
wat ze willen en wat ze kunnen.
Mevrouw Karabulut (SP): Ik merk bij de heer Kerstens dezelfde neiging
als bij de Staatssecretaris: erg veel spreken over registers, doelgroepen en
getallen en maar weinig over de mensen. Deelt de heer Kerstens, gegeven
alle voorbeelden, mijn mening dat mensen met een arbeidshandicap, of
ze nu wel of niet in het doelgroepregister of op de wachtlijst staan, het op
dit moment moeilijker hebben om een inclusieve baan te vinden dan
daarvoor?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

4

De heer Kerstens (PvdA): Ik heb juist geprobeerd om over en ook met de
betrokken mensen te spreken. Rond de administratieve rompslomp komt
een aantal zaken, waaronder het doelgroepregister, aan de orde. Ik ben
het niet met mevrouw Karabulut eens dat het na inwerkingtreding van
deze nieuwe wet voor de mensen over wie we spreken, ineens een stuk
moeilijker zou zijn geworden om aan een baan te komen. Ik zeg ook niet
dat het een stuk gemakkelijker is geworden. We hebben met z’n allen
steeds gezegd dat het allemaal niet vanzelf gaat; we zullen er dag in, dag
uit hard aan moeten trekken. Maar als ik naar de cijfers kijk, zie ik dat het
nu veel meer een thema is bij bedrijven dan voorheen en dat er meer
mensen in het bedrijfsleven aan de slag zijn gegaan dan voor inwerkingtreding van de wet. Dat we er nog lang niet zijn, is een gegeven en
daarom doe ik een aantal voorstellen voor verbetering.
Mevrouw Karabulut (SP): Dan toch heel concreet een tweede poging om
antwoord te krijgen op mijn vraag. Laatst zagen we het voorbeeld van een
meneer die voorheen via de sociale werkvoorziening werkte, nu op de
wachtlijst staat en voorrang zou moeten krijgen. Dat laatste bleef de
Staatssecretaris op televisie ook volhouden. Die man heeft echter nog
altijd geen baan. De heer Kerstens zal ook wel de signalen van jonggehandicapten krijgen die totaal in paniek zijn, omdat ze in groepen zijn
ingedeeld voor een herkeuring, maar niet aan een baan worden geholpen.
Dus hoe denkt de heer Kerstens dit probleem te gaan oplossen? Waar zijn
dan die banen voor de ten minste 350.000 mensen met een arbeidsbeperking? Ik zie dat ze door de bureaucratie, door de bezuinigingen, door
alle afstemmingsproblemen en door het afschuifgedrag van de Staatssecretaris alleen maar verder verwijderd raken van die inclusieve
samenleving.
De heer Kerstens (PvdA): Ik heb in eerste instantie al een serieuze poging
gedaan om een antwoord te geven. Dat ga ik nu nog een keer proberen. Ik
ken het verhaal van de meneer op de wachtlijst. Dat hebben we in de
Nieuwsuuruitzending allemaal gezien. Tegelijk zie ik dat juist nu veel
mensen op de wachtlijst doorstromen naar de banen die bij de overheid
en met name in het bedrijfsleven gecreëerd worden. Dat we die mensen
een voorrangspositie hebben gegeven, vertaalt zich in het feit dat aardig
wat mensen van de wachtlijst nu wellicht wat sneller aan het werk zijn
gekomen dan als ze hadden moeten wachten totdat er een plek was
vrijgekomen in de sociale werkvoorziening. Ik heb aangegeven dat we er
nog lang niet zijn en dat er nog veel meer moet gebeuren. Ik was net
begonnen met het noemen van een aantal aspecten die de Staatssecretaris wat mij betreft serieus in overweging zou moeten nemen om het
proces te versnellen en om meer mensen aan een baan te helpen, zodat
we in de richting van de 125.000 banen voor mensen met een beperking
komen.
De voorzitter: Ik verzoek u om uw betoog te vervolgen. U hebt nog een
halve minuut.
De heer Kerstens (PvdA): Dan noem ik nog de vier punten waar de
Staatssecretaris naar zou moeten kijken om een beter werkbare regeling
te creëren. Ik heb net gesproken over het in beeld brengen van de mensen
die al in het doelgroepregister zitten. Het is natuurlijk krankzinnig dat er
aan de ene kant 300.000 mensen in dat register zitten en dat aan de
andere kant werkgevers er steen en been over klagen dat ze geen mensen
kunnen vinden. In de tweede plaats vind ik dat de Staatssecretaris moet
nadenken over het ook op de werkplek mogelijk maken van de
zogenaamde loonwaardemeting. In de derde plaats moet de Staatssecretaris bezien of het mogelijk is om meer flexibiliteit aan te brengen in het
herhalen van die loonwaardemeting. Dat moet nu elk jaar. Wellicht zou

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

5

dat, als je maatwerk levert, soms wat minder vaak kunnen plaatsvinden,
waardoor er minder bureaucratie is. Ik hoor graag van de Staatssecretaris
of ze bereid is om daarover na te denken, of ze snel wil bekijken wat er
mogelijk is en of ze daarover bijvoorbeeld in De Werkkamer op korte
termijn afspraken wil maken.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Nu even concreet: wat is de vraag van de
heer Kerstens aan de Staatssecretaris? Zegt hij: als iemand geplaatst is bij
een werkgever en gemeenten en werkgever een loonwaarde hebben
bepaald met behulp van iemand die daarin gespecialiseerd is, dan wordt
het UWV daartussenuit gehaald? Of vraagt hij de Staatssecretaris om, als
het UWV alsnog een toets doet, het advies van de gemeente zwaarder te
laten wegen? Of vindt hij dat door de gemeente voor die hele groep moet
worden bepaald in welke groep zij zouden moeten vallen en welke
instrumenten daarvoor nodig zijn? En vindt hij dat wij ons daar niet mee
moeten bemoeien? Wat stelt hij nu concreet voor?
De heer Kerstens (PvdA): Ik wil niet in de val trappen om de doelgroep te
vergroten, omdat dat het risico in zich draagt dat de allerzwakste mensen
buiten de boot gaan vallen. Voor die groep mensen is deze wet nu juist
bedoeld. Wel wil ik dat er serieus over wordt nagedacht om regels die in
de weg zitten, te versoepelen, anders toe te passen of minder bureaucratisch te maken, zodat sneller geplaatst kan worden. Ik heb een viertal
elementen genoemd. Ik heb de Staatssecretaris gevraagd om te bekijken
of de loonwaardemeting op de werkplek kan plaatsvinden. Wat mij betreft
kan dat nog steeds door het UWV gebeuren. Dat laat ik graag over aan de
Staatssecretaris in overleg met werkgevers, vakbonden, UWV en
gemeenten. In ieder geval wil ik dat er serieus werk wordt gemaakt van de
signalen, zonder dat we het kind met het badwater weggooien en zonder
dat we alle regels, die voor een deel voortkomen uit zorgvuldigheid,
overboord gooien. Het mag niet zo zijn dat we achteraf constateren dat
juist de mensen met de zwakste positie op de arbeidsmarkt niet geholpen
zijn. Ik wil die mensen namelijk wel helpen.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik vraag de heer Kerstens niet of de groep
groter of kleiner moet worden. Daar gaat het hier nu niet om. Het gaat
erom dat we mensen zo snel mogelijk aan een baan helpen, zonder dat er
gedoe en administratie is. Er zijn een paar smaken om dat mogelijk te
maken en een paar knoppen om aan te draaien. We willen allemaal dat die
versnipperdheid verdwijnt, dat er één wet is en dat er direct hulp geboden
kan worden, maar daarvoor moet je aan de knoppen gaan draaien. Die
knoppen werken nog niet zo goed. Een mogelijkheid is dat de heer
Kerstens zegt: Staatssecretaris, geef de gemeenten de ruimte; als er een
loonwaarde is bepaald, haal dan het UWV ertussenuit; laat werkgevers en
gemeenten dat samen afspreken. De heer Kerstens kan ook zeggen: het
UWV mag daar best een advies over geven, maar als er verschil van
mening is, dan gaat het advies van de gemeente voor. Mijnheer Kerstens,
wees helder. Of u geeft ruimte aan gemeenten om dit mogelijk te maken
óf u zegt: er zitten allerlei haken en ogen aan, en dat wil ik niet.
De heer Kerstens (PvdA): Ik ben blij dat we geen discussie voeren over
het oprekken van de doelgroep. Dat is in het verleden bij de behandeling
van deze wet weleens anders geweest. Ik ben er blij mee dat we met z’n
allen nog steeds van mening zijn dat de mensen met de zwakste positie
op de arbeidsmarkt de meeste ondersteuning verdienen. De regels die er
nu zijn, zijn juist bedoeld om de mensen met de zwakste positie op de
arbeidsmarkt te ondersteunen. Ik constateer dat er links en rechts enige
discussie is over de rompslomp die dat met zich mee zou brengen. Ik weet
niet of die rompslomp minder zou worden als je alles zomaar bij
gemeenten zou leggen. Ik denk dat gemeenten nog heel wat moeten doen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

6

om de mensen te leren kennen. Het gaat er niet om dat je in dat register
zit maar dat men weet wie je bent, wat je wilt, wat je kunt en wat er voor
nodig is om op een plek te komen. Wat mij betreft kijkt de Staatssecretaris
naar al die zaken in overleg met haar andere partners. Het is immers een
van de kenmerken van deze wet dat zij uitgevoerd wordt door meerdere
partijen die samenwerken. Het UWV is daar één van, de gemeente is daar
partij bij, evenals werkgevers en vakbonden.
De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Koşer Kaya hierop wil reageren, maar
ik geef eerst mevrouw Schouten de gelegenheid om een vraag te stellen.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Dit is niet zozeer een nieuwe vraag. Of de
heer Kerstens is consistent en zegt: we hebben vertrouwen in gemeenten
en de controle op de gemeenten door de raadsleden. Of hij is dat niet.
De voorzitter: Mevrouw Koşer Kaya, u hebt tweemaal geïnterrumpeerd.
Als u een nieuwe ronde wilt ingaan, krijgt u daar straks de gelegenheid
voor. Nu heb ik het woord gegeven aan mevrouw Schouten van de
ChristenUnie.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): De heer Kerstens zegt steeds dat hij
niet wil dat de doelgroep wordt opgerekt. Op dit moment constateer ik dat
de mensen uit deze doelgroep helemaal niet op de plekken terechtkomen
waar we ze graag zouden willen hebben. Dat ligt niet per se alleen maar
aan werkgevers die onwillig zouden zijn, maar ook aan het feit dat wij
kennelijk een enorme bureaucratie met elkaar hebben opgetuigd, waarbij
mensen tussen de wal en het schip vallen. We hebben daar de afgelopen
week in de media een aantal voorbeelden van gezien. Vindt de heer
Kerstens dat dit nu goed gaat? Vindt hij dat het nu precies gaat zoals het
moet gaan? Hij noemt een paar puntjes die nog aangepast moeten
worden. Heeft hij er een goed gevoel bij hoe de wet nu wordt
geïmplementeerd?
De heer Kerstens (PvdA): Ik begon met te zeggen dat, wat mij betreft,
deze wet meer plekken voor mensen met een beperking gaat opleveren
dan zonder de wet het geval zou zijn geweest. Wij hebben gezien dat,
ondanks het feit dat Nederland in 2013–2014 uit een crisis aan het
krabbelen was, daadwerkelijk meer mensen aan de slag zijn gegaan in het
bedrijfsleven. Wat minder bij de overheid, maar wat meer bij het
bedrijfsleven. Ik heb ook gezegd dat het nog lang niet voldoende is, dat
we er nog niet zijn. Daarom wil ik de signalen die ik hoor over de
rompslomp serieus nemen. Daarom wil ik ook aan de Staatssecretaris
vragen om serieus, op zo kort mogelijke termijn, met die andere partijen
te bekijken op welke manieren die procedures verbeterd, versneld en
minder bureaucratisch gemaakt kunnen maken, juist om – en daarover
zijn wij het gelukkig met elkaar eens – de mensen met de zwakste positie
het beste te helpen.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Ik zit een beetje te zoeken naar wat
dan nog moet gebeuren behalve de punten die de heer Kerstens heeft
genoemd. Die punten zijn, met alle respect, niet meer dan wat draaien aan
knoppen. Misschien moeten we het in een wat breder perspectief
bekijken. Zijn er op dit moment niet te veel regels, die misschien ook nog
eens tegen elkaar inwerken? Moeten we de Staatssecretaris niet vragen
om met zo’n blik naar die wet te kijken zodat we weten hoe het in de
praktijk uitwerkt? Is de heer Kerstens het dus met mij eens dat we moeten
uitzoeken hoe het nu gaat? Het gaat nu niet zoals het de bedoeling was;
dat betreft ook de hele rompslomp om het quotum te kunnen vaststellen.
Wij hebben samen met de heer Kerstens moties ingediend om bijvoorbeeld SW-bedrijven daarin een positie te geven. Die moties worden nu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

7

niet uitgevoerd, waardoor die SW-bedrijven zeker hun deuren kunnen
gaan sluiten omdat ze geen opdrachten meer krijgen. Zij tellen nu immers
niet meer mee voor de Quotumwet. Van dat soort mechanismen kan de
heer Kerstens toch ook niet vrolijk worden? Laten we de Staatssecretaris
op veel scherpere toon oproepen om deze situatie te wijzigen.
De heer Kerstens (PvdA): Het gaat niet om een paar knoppen waar we
even aan draaien. Dit zijn de thema’s die door werkgevers, de SW-sector,
gemeenten en anderen die klagen over de bureaucratie, met name naar
voren zijn gebracht. Ik doe dus niets meer en niets minder dan hun
signalen serieus nemen. Ik ben het eens met mevrouw Schouten dat we
de sociale werkvoorziening een goede rol moeten geven in die nieuwe
wet. Daarover hebben wij inderdaad samen met collega’s moties
ingediend. Gelet op het feit dat ik maar vier minuten spreektijd heb, wil ik
in tweede termijn iets zeggen over de sociale werkvoorziening. Ik vind
inderdaad dat er naar méér gekeken moet worden dan de concrete zaken
die ik nu noem. Die heb ik overigens niet zelf verzonnen, maar die vloeien
voort uit de signalen van bijvoorbeeld werkgevers.
De voorzitter: Ik neem aan dat u aan het einde was van uw betoog.
De heer Kerstens (PvdA): Ja, ik heb nog het een en ander bewaard voor
mijn tweede termijn. Daar heb ik net al iets van verklapt.
De voorzitter: Er is toch nog een interruptie.
De heer Pieter Heerma (CDA): De Kamer heeft gisteren een presentatie
gehad van de Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) over het nieuwe
model voor het vaststellen van het bijstandsbudget, het BUIG-budget.
Volgens mij heeft ook de heer Kerstens daar in eerdere algemeen
overleggen regelmatig aandacht aan besteed, omdat het niet liep. De Rfv
concludeert dat het nieuwe model te snel is ingevoerd als gevolg van
politieke druk. De discussie over hoe het model werkt of niet werkt, neemt
steeds grotere vormen aan. Het conflict van de Staatssecretaris met de
VNG en Divosa is, zo bleek uit de persberichten van gisteravond, nog niet
opgelost. Hoe duidt de heer Kerstens deze conclusie van de Rfv? Wat zou
daarvan de consequentie moeten zijn?
De heer Kerstens (PvdA): Ik was gisteren helaas niet bij de presentatie,
maar ik heb een en ander wel ingezien. Ik heb de term «onder politieke
druk» dus ook zien staan. Ik had daar dezelfde vraag bij als de heer
Heerma. Ik heb die druk niet uitgeoefend. Een meerderheid van de Kamer
heeft op advies van mensen in het veld overigens wel gezegd dat het
handig zou zijn om over te stappen naar een nieuw model. Dat nieuwe
model leidt voor veel gemeenten tot een betere uitkomst dan het vorige
model, maar soms ook tot vreemde uitkomsten; dat is een punt van
discussie met de Staatssecretaris. Ik hoor dus graag van haar wat in dat
opzicht de laatste stand van zaken is. Ik weet niet waaraan de raad de
conclusie «onder politieke druk» ontleent. Ik ben niet betrokken geweest
bij het ontwikkelen van die politieke druk, maar wat mij betreft is het
helder dat er een nieuw systeem met een nieuw model zal komen.
Afgesproken is om dat steeds verder te perfectioneren in overleg met
betrokkenen. Ook zijn een aantal fouten geconstateerd en eruit gehaald.
Volgens mij heeft het ministerie de financiële gevolgen van die fouten
voor haar eigen rekening genomen en zijn zij dus niet ten koste van deze
of gene gemeente gegaan. De conclusie van de raad kan ik echter ook niet
plaatsen.
De heer Pieter Heerma (CDA): De laatste toevoegingen zijn inderdaad
terecht. Er moet namelijk niet alleen aan knoppen worden gedraaid, er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

8

worden ook aan de lopende band fouten uit het model gehaald door
gemeenten zelf, die eerst maandenlang bezig zijn geweest om überhaupt
toegang tot het model te krijgen. Recentelijk is er weer een fout uitgehaald. Voor de verhouding met gemeenten is het toch wel relevant waar
die politieke druk vandaan is gekomen. Het klopt dat die politieke druk niet
vanuit de Kamer is gekomen. Zij heeft niet gezegd dat het op stel en
sprong moet. Kennelijk is die politieke druk er wel geweest. Als vanuit het
ministerie of de Staatssecretaris zelf druk is uitgeoefend om het zo snel in
te voeren, en er nu allerlei fouten in blijken te zitten, dan zou dat toch ook
consequenties moeten hebben in het overleg met gemeenten over wat er
in de komende tijd mee gaat gebeuren?
De heer Kerstens (PvdA): Ik weet niet waar de politieke druk vandaan is
gekomen. Ik weet wel dat gemeenten destijds zelf vooraan stonden met
het verzoek om het oude model, waarover heel veel gemeenten
ontevreden waren, aan te passen. Bij mijn weten is er in het hele traject
sprake geweest van contact tussen het ministerie en gemeenten. Ik weet
niet of «het eruithalen van drie fouten in een jaar» gekwalificeerd kan
worden als «fouten aan de lopende band», maar ik ben het natuurlijk
helemaal met de heer Heerma eens dat het er beter nul hadden kunnen
zijn. In mijn beleving echter, los van het feit dat beide partijen het
uiteindelijk blijkbaar niet helemaal met elkaar eens zijn geworden, is er
onderling wel steeds gesproken over een, zoals beide partijen dat zelf
noemen, «verdere perfectionering van het model». Iets wat je verder
perfectioneert, lijkt mij tot op zekere hoogte op orde.
De voorzitter: Ik geef mevrouw Koşer Kaya de gelegenheid om haar
tweede interruptie te plegen.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Er ligt een brief van Divosa en VNG. We
hebben diverse mails van wethouders gekregen. De Raad voor de
financiële verhoudingen zegt dat het te snel is ingevoerd en dat er
imperfecties in zitten. Overigens geven ook heel veel wethouders dat aan.
Dat heeft tot gevolg dat er een verdeelmodel ligt dat kennelijk heel
intransparant is en door velen als een tombola wordt ervaren. Dan zou je
vervolgens toch tegen de Staatssecretaris moeten zeggen: gaat u maar
weer met ze aan tafel zitten, want dit is ontzettend belangrijk, zeker gezien
de decentralisaties waar die wethouders mee te maken hebben? Er moet
dus een slag overheen. Is de heer Kerstens dat met mij eens?
De voorzitter: Mijnheer Kerstens, kort graag.
De heer Kerstens (PvdA): Ik doe steeds mijn best om kort te zijn. Ik weet
eerlijk niet of de signalen van mevrouw Koşer Kaya kloppen dat het er nu
ineens veel meer zijn dan bij het oude model. De discussie begon juist
met het gegeven dat er ook vanuit gemeenten is aangedrongen op een
wijziging van het oude model. Overigens heeft de Kamer de Staatssecretaris steeds gevraagd om met de VNG in gesprek te blijven. Dat men het
aan het eind van de rit niet helemaal met elkaar eens is, constateer ik ook,
maar ik weet niet of dat ineens anders wordt als de hele exercitie nog een
keer opnieuw wordt gedaan. Overigens staat nog de afspraak tussen
partijen om ook het komende jaar te streven naar een verdere perfectionering van het model.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Wethouders, gemeenten, VNG, Divosa en
alle anderen die hier direct bij betrokken zijn, kunnen er best mee leven
als transparant zou zijn dat de uitkomst fair is. Die transparantie ontbreekt.
Anders zou het gesprek niet zijn geklapt. We willen dat dit in de toekomst
geen probleem meer oplevert. Wij willen hier beiden niet elk jaar weer
hetzelfde debat voeren. Ook wethouders en gemeenten moeten vooruit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

9

Die moeten ervan op aankunnen dat het eindelijk een keer goed komt.
Wetende dat dit geen fair en transparant resultaat oplevert, zou dit
gesprek dus opnieuw moeten worden gevoerd. Van in ieder geval de
woordvoerder van de Partij van de Arbeid zou ik dan toch verwachten dat
hij vraagt om het terug te leggen op het bord van de Staatssecretaris. Dat
hoor ik de heer Kerstens echter niet doen, en dat verbaast mij.
De heer Kerstens (PvdA): Ik heb aangegeven dat dit model in ieder geval
in de Kamer op brede steun kon rekenen toen het gepresenteerd werd. Er
lagen toen ook een aantal alternatieve modellen voor. Over één ding was
iedereen het ook eens, namelijk dat het oude model niet voldeed. Daarin
waren gemeenten het meest uitgesproken. Ik ga ervan uit dat de
Staatssecretaris de afspraak die gemaakt is met gemeenten om het model
verder te perfectioneren en in te vullen, gestand doet. Ik geloof echter niet
dat een nieuw overleg op heel korte termijn tot een oplossing gaat leiden.
Ik denk eerder dat dat tot heel veel gedoe op de burelen van de VNG gaat
leiden. Dan moeten namelijk alle gemeenten die beter af zijn – dat zijn er
meer dan in het andere model – gaan inleveren. Dus: ja, graag een
verdere perfectionering. Dat is ook afgesproken.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Voorzitter. We zijn inmiddels zo’n
tien maanden op weg met de uitvoering van de Participatiewet en een
klein halfjaar met de uitvoering van de Wet banenafspraak. We lezen en
horen allemaal dat de uitvoering van deze wetten nog niet op alle punten
soepel verloopt. Ik zie een Staatssecretaris die hierover veel overleg voert
met sociale partners. Op onderdelen vraagt het misschien wat extra tijd,
maar op punten is het inmiddels zeker nodig dat er aan wat knoppen
wordt gedraaid. Ik zie en spreek werkgevers die welwillend zijn om banen
aan te bieden aan de mensen uit de doelgroep en ik zie en spreek mensen
uit de doelgroep die niets liever willen dan aan de slag gaan. Juist hier zit
het probleem in de uitvoering, en dat baart mij zorgen. Het kan niet zo zijn
dat werkgevers straks de portemonnee moeten trekken en de rekening
moeten betalen omdat er in de uitvoering een probleem ontstaat.
Graag loop ik een aantal onderwerpen af. De VVD-fractie hoort graag van
de Staatssecretaris hoe zij de voortgang daarvan waardeert en welke
oplossingen zij gaat bieden. Ik begin met de verplichte tegenprestatie. In
het laatste AO heb ik hier ook al aandacht voor gevraagd. Ik vind het erg
jammer dat de Staatssecretaris tot op heden niets heeft teruggekoppeld
aan de Kamer over de uitvoering door gemeenten op dit punt. Zoals de
Staatssecretaris weet, zijn er gemeenten, zoals Arnhem, die de ruimte
binnen de verordening wel heel erg oprekken en zelfs buiten de lijntjes
kleuren, zodat er in de praktijk geen sprake meer is van een tegenprestatie. Ik wacht nog steeds op de resultaten van het onderzoek door de
inspectie. Wanneer kan de Kamer daarover beschikken? Ik ga ervan uit dat
wij erover geïnformeerd worden welke concrete maatregelen de Staatssecretaris van plan is te treffen wanneer blijkt dat gemeenten zich niet aan
de wet houden. Dit kan wat de VVD betreft niet snel genoeg gebeuren.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Of je nu voor of tegen een tegenprestatie bent, volgens mij is de wet daar helder over. In de wet staat dat
gemeenten zelf mogen bepalen of ze dat willen doen. Volgens mij is de
VVD de partij die altijd pleit voor gemeentelijke beleidsvrijheid. Dan kun je
er toch niks van zeggen als de gemeente Arnhem er bewust voor kiest om
die tegenprestatie de facto niet aan te bieden?
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Dat ben ik niet met mevrouw
Voortman eens. In de wet is wel degelijk opgenomen dat de tegenprestatie verplicht is en dat dit in de verordening moet worden opgenomen. Ik
krijg signalen dat dat niet in alle gemeenten gebeurt. Ik neem aan dat
mevrouw Voortman het met mij eens is dat iedereen zich heeft te houden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

10

aan wat wij met elkaar afspreken in de wet. Ik heb de Staatssecretaris
gevraagd om daar een onderzoek naar te laten doen en ons daarover te
informeren, maar ik heb tot op heden geen antwoord gekregen op die
vraag.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Volgens mij is het zo dat gemeenten
mogen bepalen hoe zijn een tegenprestatie definiëren. Arnhem heeft
ervoor gekozen om de tegenprestatie op deze manier te definiëren. Ik zou
dus verwachten dat de VVD dat ook steunt. Ik neem aan dat de Staatssecretaris ook nog helder zal uiteenzetten hoe zij het beleid van Arnhem
apprecieert.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Ik constateer dat er geen vraag is
gesteld.
Mevrouw Karabulut (SP): Ik ga niet de discussie op dit punt aan.
Gemeenten moeten inderdaad beleid maken, maar dat kan ook inhouden
dat ze het op een andere manier invullen dan de manier die de VVD
voorstaat.
Ik kom te spreken over het inspectierapport, waarin een ander groot
probleem naar voren komt, namelijk dat er gemeenten zijn die onder de
noemer «tegenprestatie» mensen laten werken zonder loon. Dat heeft
verdringing van echte betaalde banen tot gevolg. Dat brengt weer
armoede en uitsluiting met zich mee. Deelt de VVD mijn mening dat we de
wet op dat punt juist moeten aanscherpen?
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Volgens mij mag er nooit sprake
zijn van verdringing. In de wet staat ook dat dit absoluut niet de bedoeling
is. Nogmaals: ik wacht graag de resultaten van de inspectie af om te zien
hoever gemeenten nu zijn met het opnemen van dit onderdeel in de
verordening en welke maatregelen de Staatssecretaris treft als gemeenten
zich niet aan de wet houden. Dat betekent dus dat de Staatssecretaris, als
er inderdaad sprake zou zijn van verdringing, daar ook een opvatting over
zal hebben.
Mevrouw Karabulut (SP): Zoals gezegd heeft de inspectie een rapport
gepresenteerd over de invulling van de tegenprestatie. De Staatssecretaris
heeft daar al een reactie op gegeven. Wellicht kan mevrouw Nijkerken zich
daarvan vergewissen. Uit dat rapport blijkt dat er inderdaad verschillend
mee wordt omgegaan, maar dat gemeenten op het punt van verdringing
geen inhoudelijk criterium hebben om dat tegen te gaan. Nu wil het toeval
dat ik op dat punt een initiatiefwetsvoorstel heb voorgesteld. Gegeven het
verhaal van mevrouw Nijkerken zou ik het fantastisch vinden als we in
ieder geval de wet op dat punt kunnen aanscherpen.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Volgens mij is dat initiatiefwetsvoorstel net ingediend. Ik zal daar met belangstelling naar kijken.
Ik vervolg mijn betoog. Dan kom ik bij de beoordeling en de toegang tot
het doelgroepregister, de loonwaardebepaling en de voortgang bij de
125.000 garantiebanen. Die zaken kunnen niet los van elkaar worden
gezien. Een goede afstemming tussen deze onderdelen is van belang voor
het slagen van de Participatiewet.
Ik begin met het doelgroepregister. Ondanks de aanpassing van de
werkprocessen om toegang te krijgen tot het doelgroepregister, ontvang
ook ik nog steeds signalen dat de praktijk veel bureaucratie ervaart, wat
niet bijdraagt aan de uiteindelijke plaatsing van kandidaten.
Al eerder heb ik de Staatssecretaris gevraagd na te denken over een
werkwijze die matching beter mogelijk maakt. Er zijn initiatieven op dit
gebied, bijvoorbeeld de pilot 100% werkzaam van uitzendbureau Timing.
Dit bureau richt zich met zijn diensten speciaal op de onderkant van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

11

arbeidsmarkt en heeft een platform ontwikkeld dat kandidaten en
werkgevers samenbrengt. Het werkt inmiddels ook met verschillende
gemeentes samen. Het UWV speelt in de huidige procesafspraken een
belangrijke rol in het doelgroepregister. In hoeverre volgt het UWV dit
soort ontwikkelingen en, belangrijker, op welke manier en hoe snel gaat
het hiervan gebruikmaken? Ik vraag de Staatssecretaris ook wat zij doet
met de oproep van de heer Van der Gaag omtrent de huidige richtlijn
rondom privacy in relatie tot het matchen van werkgever en potentiële
kandidaten. Natuurlijk is de privacy van persoonsgegevens een belangrijk
en groot goed. Kan de Staatssecretaris aangeven of er een pragmatische
oplossing is die daar recht aan doet, maar die ook bijdraagt aan een
snellere en betere match tussen werkgever en potentiële kandidaat?
Het baart mij zorgen dat werkgevers dreigen af te haken omdat zij opzien
tegen regelingen, formulieren en administratieve rompslomp rond de
Participatiewet. In de regio Zwolle zijn een aantal partijen op initiatief van
een van de werkgevers uit die regio samen gestart met een pilot Regelluw
Regio Zwolle, in mijn ogen een mooi initiatief om binnen de geldende
wet- en regelgeving te bekijken of meer werkgevers meer mensen uit de
doelgroep aan het werk helpen als regelgeving en uitvoering daarvan
eenvoudig is. Een van de kernpunten uit deze pilot is dat de werkgever
zelf de loonwaarde bepaalt en dat deze wordt vastgesteld na marginale
toetsing. De verantwoording voor de inzet van beschikbare instrumenten
door werkgevers vindt achteraf plaats, eigenlijk op basis van horizontaal
toezicht zoals dat ook bij de Belastingdienst bestaat. Hoewel de pilot
inmiddels is afgerond, vraag ik de Staatssecretaris nadrukkelijk te kijken
naar de resultaten hiervan. Hoe kan een vervolg van deze pilot meer
inzicht geven in het vereenvoudigen van de uitvoering van de regels? Ik
hoop dat de Staatssecretaris de Kamer hierover zo snel mogelijk wil
informeren. Al deze punten zijn van invloed op de uiteindelijke realisatie
van de afgesproken garantiebanen.
Ik kom op de inleenverbanden en de overdracht van het quotum bij de
inkoop van diensten.
De heer Pieter Heerma (CDA): De woordvoerster van de VVD-fractie
constateert dat het nog niet goed loopt met het doelgroepregister. Daar is
ook bijna niet omheen te komen met alle media-uitingen van de afgelopen
week. De Kamer heeft voor de zomer een motie aangenomen waarin staat
dat het doelgroepregister, als in het najaar zou blijken dat het niet goed
loopt, opengesteld zou moeten worden voor al diegenen die met een
loonkostensubsidie aan het werk zijn. Met de gevalideerde loonwaardemeting is vastgesteld dat dat nodig is. Wij zitten in het najaar. Mevrouw
Nijkerken constateert dat het niet goed loopt. Is de VVD-fractie van
mening dat datgene wat de Kamer met steun van de VVD-fractie voor de
zomer gevraagd heeft, nu ook moet gebeuren?
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Ik doe een oproep aan de Staatssecretaris om na te gaan of het inderdaad mogelijk is om werkgevers zelf die
loonwaarde te laten bepalen. Ik denk dat het verstandig is om daar een
marginale toetsing overheen te laten gaan om te voorkomen dat er echt
misbruik plaatsvindt. Met z’n allen constateren wij dat het eenvoudiger en
simpeler moet.
De heer Pieter Heerma (CDA): Voor de zomer heeft een meerderheid in
de Kamer, inclusief de VVD-fractie, gezegd dat het register moet worden
opengesteld als het in het najaar niet zou lopen. Daar hoeven wij niets
voor te toetsen. De gemeente is bereid loonkostensubsidie te geven. De
werkgever wil betrokkene een baan aanbieden. Er is een gevalideerde
methode waarmee vastgesteld is dat dit nodig is. Wij zitten al diep in het
najaar. Kunnen wij nu niet gewoon aan de Staatssecretaris vragen om
datgene wat de Kamer al heeft uitgesproken, te gaan doen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

12

Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Ik zou eerst de Staatssecretaris de
gelegenheid willen geven om hier in eerste termijn op te reageren.
Vandaar mijn tussenoplossing. Er is een pilot geweest. Kijk nou eens hoe
dat gegaan is. Dat neemt misschien ook een beetje de vrees weg dat daar
ongeoorloofd gebruik wordt gemaakt van regelingen. Ik ben heel erg
benieuwd naar het advies van de Staatssecretaris op dit punt. Nogmaals,
zoals het nu gaat, loopt het niet. Daarover zijn de heer Heerma en ik het
eens. Het punt waarop de motie moet worden uitgevoerd, komt wel snel
dichterbij.
De voorzitter: Bent u aan het einde van uw betoog? Ik wijs erop dat u al
door uw spreektijd heen bent.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Dan bewaar ik mijn laatste punt
voor de tweede termijn.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter. Nadat ik in de media de reactie
van de PvdA en de VVD op het doelgroepregister las, had ik gehoopt dat
beide partijen nu een stap verder zouden zetten dan het uiten van zorg. Ik
hoop dat dat alsnog aan het eind van dit debat mogelijk is.
Rond de Participatiewet is jaren gediscussieerd over de versnippering,
over het grote aantal wetten, over het feit dat mensen met een zwakke
positie op de arbeidsmarkt vaak van het kastje naar de muur werden
gestuurd. Er zou één wet moeten komen om ze sneller aan een baan te
helpen. Dat is altijd de opzet van de Participatiewet geweest. Dat is
hartstikke goed en ik sta er volkomen achter. Maar nu zien wij dat wij er
dingen en voorwaarden in hebben opgenomen waardoor het eerder een
administratief geheel is geworden dan een instrument om mensen te
helpen. En dat kan niet de bedoeling zijn. Neem iemand die als stagiair
begint. De werkgever wil hem in dienst nemen en moet daarvoor de
loonwaarde kennen. De gemeente moet dat samen met de werkgever
doen. Vervolgens komt er een advies van het UWV dat daar lijnrecht
tegenover staat. De gemeente kan vervolgens de instrumenten niet
inzetten en de werkgever ziet af van indienstneming. Ik ken echt gevallen
waarin zowel de werkgever als de gemeente heel graag iets wil, maar
ervan afziet vanwege het gedoe.
Wij moeten dus wat simpeler en praktischer naar dit geheel kijken. Als de
werkgever en de gemeente samen tot een loonwaardebepaling zijn
gekomen, zouden wij de UWV-toets eruit kunnen halen. Wij kunnen de
UWV-toets er ook in laten, maar er wel voor zorgen dat het advies van de
werkgever en de gemeente doorslaggevend wordt. Wij zouden er ook
voor kunnen kiezen om in dit soort gevallen de UWV-toets te vervangen
door een specialistische toets van werkgever en gemeente gezamenlijk.
Wij kunnen ook zeggen: bij een doelgroep die onder de Participatiewet
valt, hebben wij vertrouwen in de lokale democratie. Er zitten prikkels in
het financiële deel waardoor wethouders moeten leveren. Zij kunnen niet
zomaar vrolijk hun budget overschrijden, want dan hebben ze met hun
eigen raad te maken. Bovendien krijgen ze dan een volgende keer minder
budget. Ik vraag de Staatssecretaris om deze mogelijkheden te bekijken en
het probleem op te lossen. Wij moeten het mogelijk maken dat deze hulp
aan de zwakkeren in de maatschappij daadwerkelijk wordt verleend.
Nogmaals, die Participatiewet is heel mooi en moeten wij behouden.
De heer Kerstens (PvdA): Los van het feit dat mevrouw Koşer Kaya
schijnt te zijn vergeten dat D66 nauw betrokken is geweest bij de
totstandkoming van de wet en dus ook bij de afspraken over de invulling
van de banenafspraak, zou ik graag van haar de bevestiging krijgen dat
het niet de bedoeling van D66 is om de doelgroep op te rekken. Wij
hebben vorig jaar een uitgebreide discussie gehad die ertoe had kunnen
leiden dat de allerzwaksten, voor wie deze wet bedoeld is, niet meer aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

13

de beurt zouden komen. Versoepeling is prima en op sommige punten
zelfs noodzakelijk, maar het mag niet zo zijn dat de mensen die wij met z’n
allen herhaalde malen hebben benoemd als groep waarvoor de banenafspraak moet gelden, mensen die niet zelfstandig het minimumloon
kunnen verdienen, ineens door allerlei versoepelingen achter het net vist.
Dan zijn wij verder van huis dan wij ooit waren.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Wij dachten indertijd dat het doelgroepregister overstelpt zou worden, maar daar is helemaal niks van gebleken.
Dat is het punt. En dan moet je bekijken hoe je dat kunt verbeteren. Het
gaat er niet om dat doelgroepen nu ineens groot worden gemaakt. Het
gaat om de vraag hoe je mensen effectiever aan een baan kunt helpen.
De heer Kerstens (PvdA): Weet mevrouw Koşer Kaya hoeveel mensen uit
de doelgroep op dit moment in het doelgroepregister zitten?
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik heb een heleboel voorbeelden van
mensen die er wel in zitten, maar die vervolgens nergens aan toekomen,
omdat wij ze op de een of andere manier niet aan een baan kunnen
helpen.
De voorzitter: Ik verzoek mevrouw Koşer Kaya om haar betoog te
vervolgen, want we hebben niet zo veel tijd.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik kom aan mijn tweede punt: de verdeelsleutel. Wat wij nu willen, inclusief de prikkel, vind ik eigenlijk hartstikke
goed. Als gemeenten het niet goed doen, voelen ze dat. Die prikkel mag er
zijn. De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) zegt dat het onder
politieke druk te snel is ingevoerd, waardoor problemen ontstaan die dan
weer verholpen moeten worden. De cijfers zouden volgens de raad ook
niet precies genoeg zijn. Gemeenten hebben massaal aangegeven dat het
verdeelmodel op zich het probleem niet is. Men mist het zicht erop, men
mist de transparantie. Men weet dus ook niet of de uitkomst fair is of niet.
Het probleem in het verdeelmodel kunnen wij niet op het bord van de
wethouders en de gemeentes neerleggen. Er is een probleem. Wij moeten
bekijken wat wij daar precies aan kunnen doen. Wat zijn de onvolkomenheden? Hoe kunnen wij die er uithalen? Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat
de gemeentes en de wethouders die hiermee aan de slag moeten, weten
dat de uitkomst voor hen transparant en fair zal zijn? Dan kunnen wij wel
degelijk stappen zetten voor de volgende jaren. Ik vraag de Staatssecretaris om terug naar de tekentafel te gaan en te bekijken of je dit transparanter kunt maken.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Voorzitter. Ik denk dat dit het
moment is om echt de thermometer in de Participatiewet te steken. Wij
zijn bijna een jaar onderweg. Hoe staan wij ervoor? Dat is een heel
indringende vraag, omdat het gaat om mensen die te maken hebben met
onduidelijkheid en onzekerheid. Werkgevers komen op het punt dat zij
gaan afhaken, omdat zij te maken krijgen met veel bureaucratie, met veel
vragen over de precieze uitvoering en toepassing van de wet. Zij dreigen
nu de handdoek in de ring te gooien. Het zijn twee ontwikkelingen die
deze wet kunnen maken of breken. Ik stel het dramatisch, maar dat is wel
het geval. Als wij nu geen positieve wending aan de wet kunnen geven,
dan wordt het een heel slepend gebeuren. Collega’s hebben al verbetervoorstellen gedaan en ik ben benieuwd naar de reactie van de Staatssecretaris daarop.
Eigenlijk wil ik het op een andere manier aanvliegen. Het wordt tijd dat de
Staatssecretaris vertegenwoordigers van werkgevers – de heer Van der
Gaag wordt vaak genoemd – van gemeentes, van UWV en van belangenorganisaties van mensen met een beperking in een hok zet om hen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

14

elkaar te laten bekijken waar de problemen in de wet en de uitvoering
daarvan zitten en welke snelle oplossingen daarvoor denkbaar zijn. Wij
zijn medewetgever, dus wij zijn ook verantwoordelijk voor de onduidelijkheid. Ik zou graag roepen welke zaken precies anders moeten, maar het
lijkt mij veel beter dat de mensen die ermee moeten werken aangeven
waar volgens hen verbeteringen mogelijk zijn. Dat moet ontzettend snel
gebeuren. Is de Staatssecretaris bereid om een dergelijke actiegroep snel
te formeren, opdat de problemen, maar vooral de oplossingen snel in
zicht komen? Niet de wet moet centraal staan, maar het bemiddelen van
mensen naar banen. Daar was het allemaal om te doen. Daar moeten wij
zo snel mogelijk voor zorgen. Ik hoop dat de Staatssecretaris daar wat
meer over kan zeggen.
Er zit natuurlijk ook nog wel het een en ander in de afbakeningssfeer. Ik
kan het mij voorstellen dat zo’n groep ook niet zomaar kan zeggen: wij
rekken het hier op, wij duwen het daar wat heen en wij duwen het daar
wat terug. Het zijn politieke afwegingen. Ik wil graag dat de Staatssecretaris een inventarisatie maakt van de grootste problemen. In de krant
lazen wij dat zij zelf laatst geconfronteerd werd met iemand met MS die
een werkplek had. Een no-riskpolis paste echter niet bij de aard van de
regeling en de persoon verloor vervolgens zijn baan. Ik snap dat de
Staatssecretaris zich aan de kaders van de wet moet houden, maar in zo’n
geval hoor ik graag waar wij dan misschien wat meer ruimte moeten
bieden. Dan weten wij waar wij op moeten acteren. Laat de Staatssecretaris ons bondgenoot maken in haar strijd. Ik denk dat er hier aan tafel de
bereidheid is om er op die manier naar te kijken.
Waar ik de kriebels van krijg, is de manier waarop wij met de Quotumwet
omgaan. Wanneer mag je iets waarbij meetellen? Voor de inleners is wel
een goede richting gevonden, maar de inkoop van diensten bij bijvoorbeeld een SW-bedrijf waar gewoon heel goede zaken worden gedaan,
gaat helemaal droogvallen. Wij kunnen dit namelijk niet laten meetellen.
De Staatssecretaris zegt dat zij er niet uitkomt. Ik zeg: gooi dat dan ook in
de groep. Welke mogelijkheden zijn er nog? Ik wil mij er niet bij
neerleggen dat dat het eindstation zou zijn.
Ik heb een vraag over de financiering en het verdeelmodel. Kan daarover
wat meer transparantie richting de gemeenten worden gegeven? Ik denk
dat het heel veel onzekerheid en onduidelijkheid wegneemt als zij inzicht
hebben in de keuzes die zijn gemaakt en in de manier waarop de
Staatssecretaris tot haar afwegingen is gekomen. De gemeenten moeten
hier eventueel ook nog op kunnen reageren. Ik zou het een heel goede
stap vinden als dat lukt.
Mijn laatste punt betreft de kwestie van de filmende vrijwilliger. Het is een
casus die onder de rechter is, dus ik kan er niet te veel over zeggen. Het
gaat over een vrijwilliger die een taakstraf aan zijn broek heeft gekregen
omdat hij in zijn vrije tijd niet mocht filmen, want dat werd als werk
aangemerkt. Het gaat om een benadelingsbedrag van meer dan € 50.000.
Je moet wel bijna Steven Spielberg zijn als je als filmer een benadelingsbedrag van € 50.000 haalt. Het gaat om filmen in een kerk. De vrijwilliger
filmde kerkdiensten. Ik zie daar niet een bedrag van € 50.000 in. Ik hoop
dat de rechter rekening zal houden met de aard van het vrijwilligerswerk.
Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. De mooie theorie van de Participatiewet, namelijk een inclusieve samenleving waarin met name arbeidsgehandicapten, onafhankelijk van hun achtergrond, een gelijke kans krijgen
op werk en inkomen, waarbij de labels en het hokjesdenken stoppen en
waarbij overheden het gemakkelijker krijgen met minder regels om
mensen te helpen, lijkt gegeven de praktijk verder weg dan ooit. Ik zei het
al: theorie is mooi, maar de praktijk ... Wat ik de afgelopen maanden heb
zien voorbijkomen, lijkt echt op een slechte film. Er wordt met mensen
geschoven. Jongeren raken uit beeld. Mensen moeten zonder loon
werken. Vrijwilligers worden gecriminaliseerd. Mantelzorgers krijgen een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

15

boete. Goedlopende SW-bedrijven moeten worden opgeheven. Aangepaste werkplekken worden niet gerealiseerd vanwege financiële tekorten.
Financiële modellen voor gemeentes werken niet.
Dit alles is niet alleen verschrikkelijk treurig voor de mensen die het treft,
maar het roept bij mij inmiddels ook echt de vraag op of de Staatssecretaris het allemaal nog wel onder controle heeft. Er wordt een miljard
weggehaald bij jonggehandicapten. Er is een heel herkeuringscircus
gekomen met alle menselijke gevolgen van dien. Er wordt 650 miljoen
weggehaald bij goedlopende SW-bedrijven. Tegelijkertijd zien wij de
afgelopen maanden dat er iedere keer weer geld bij moet om de boel
überhaupt nog een beetje draaiende te houden. Er zijn nieuwe wetsvoorstellen. Wij hebben de LIV. De subsidies gaan steeds meer naar
werkgevers, hoewel die zeggen dat zij ook niet meer door de bureaucratie
heen komen. De instroom in de Wajong is dan weliswaar gedaald, maar
wij zien dat het aantal mensen met een arbeidsbeperking met een
bijstandsuitkering is gegroeid. Gegeven de antwoorden op de schriftelijke
vragen van verschillende partijen zijn er echt nauwelijks nieuwe extra
banen bij gekomen. Dat is al helemaal zo als je infrastructuur en de banen
die via de SW-bedrijven zijn gerealiseerd, buiten beschouwing laat. Laat
staan dat het dan ook nog gaat om passende en duurzame banen.
Daarover kan de Staatssecretaris ons heel weinig of niks vertellen.
Als de partijen die deze wet mede mogelijk hebben gemaakt, ook deze
kritische noten kraken, dan gaat het dus niet alleen om een oppositie die
haar oppositierol goed vervult. Nee, dan gaat er echt iets niet goed. Deelt
de Staatssecretaris mijn mening dat zij de komende maanden alles op
alles moet zetten om deze problemen op te lossen en de Kamer begin
volgend jaar moet rapporteren over de voortgang? Ik denk in ieder geval
aan het direct openen van een meldpunt voor jonggehandicapten. Ik merk
dat er heel veel onrust en onduidelijkheid is en dat er soms misschien
ongewild communicatiestoornissen zijn. Mensen kunnen niet goed bij de
overheid terecht met hun vragen. Is de Staatssecretaris daartoe bereid? Is
zij bereid om goedlopende SW-bedrijven leefbaar te houden? Ook bij het
afsluiten van een cao horen financiële middelen.
Een heel specifiek punt is dat van jonggehandicapten die een woning
willen kopen en die op zich denken voldoende inkomen te hebben, maar
die papieren van het UWV nodig hebben om hun hypotheek rond te
kunnen krijgen. Het UWV kan of wil die niet afgeven vanwege de hele
herkeuringsoperatie. Ik ken een aantal gevallen waarin dit gebeurt en ik
zou graag zien dat de Staatssecretaris hiernaar kijkt. Mensen dreigen in
problemen te komen en kunnen geen woning krijgen.
Mijn laatste punt betreft het verdeelmodel. De Raad voor de financiële
verhoudingen, maar ook gemeenten zeggen dat het huidige model niet te
controleren is: wij weten niet wat erin gestopt wordt, dus wij kunnen ook
niet beoordelen wat er uitkomt. Het gevolg is dat er, volgens de raad,
«grote positieve effecten zijn bij gemeenten met een welvarende
bevolking, en dat met name de grote gemeenten en gemeenten in
grensgebieden benadeeld worden». Het gaat om 25% van het geheel,
maar dat gaat wel om miljoenen. Is de Staatssecretaris bereid om het hele
model on hold te zetten, extra middelen toe te voegen en opnieuw met
gemeenten om tafel te gaan zitten om te komen tot een goed werkend
eerlijk systeem?
De heer Pieter Heerma (CDA): Voorzitter. Dit debat is een beetje een
herhaling van zetten ten opzichte van debatten die we voor de zomer
hebben gevoerd. Ook toen waren er veel signalen dat het niet loopt met
de instroom in het doelgroepregister, met al die regels rond de Participatiewet en de Quotumwet. Ook toen gaven gemeentes al aan dat
werkgevers afhaken en dat er niet meer, maar misschien wel minder
kansen kwamen voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Het
feit dat de coalitiewoordvoerders voor de resultaten vooral verwijzen naar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

16

2013 en 2014 geeft aan dat het vanaf de invoering van de wet aan het
stagneren is. Ook bij voorgaande debatten zijn er door de Kamer al
diverse moties aangenomen, soms met ruime meerderheden, die
concrete mogelijkheden aandragen om problemen op te lossen. Ik roep de
Staatssecretaris op om mensen die met een gevalideerde methode met
een verminderde loonwaarde aan de slag zijn, automatisch in het
doelgroepregister op te nemen. Heel veel voorbeelden die wij in de
afgelopen weken gezien hebben, zijn dan in één keer opgelost. Ook de
meeste voorbeelden van mensen die ineens hun baan verliezen, zijn dan
van tafel. En dan kunnen wij echt gaan werken aan die inclusieve
arbeidsmarkt.
Mevrouw Schouten heeft al uitgebreid gesproken over een aantal moties
over positieve prikkels die zijn ingediend bij de behandeling van de
Quotumwet. Ik noem de motie van mijn hand over de inkoop bij sociale
ondernemingen, maar ook de motie van de heer Kerstens, waarin het gaat
over de PSO-ladder (keurmerk Prestatieladder Socialer Ondernemen).
Waarom kunnen wij die diensten bij sociale ondernemingen niet gewoon
overdraagbaar maken? In de motie van de heer Kerstens ligt een
mogelijke oplossing. De PSO-ladder zou daar instrumenteel aan kunnen
zijn. De Staatssecretaris wil het onderzoeken en wil er voor de zomer van
2016 iets over laten horen. Ik vind dat te laat, ik wil dat eerder. Pak die
motie van de heer Kerstens er nou bij. Cedris heeft samen met Vebego
een notitie geschreven over de 30+-ondernemingen. Volgens mij liggen er
mogelijkheden om bij dat soort ondernemingen de inkoop te laten
meetellen. Wij willen geen van allen stagnatie in het dichterbij brengen
van de inclusieve arbeidsmarkt. Een aantal moties is al aangenomen en
daar zitten mogelijke oplossingen in. Ik wil dat de Staatssecretaris zegt dat
zij nú al mogelijkheden ziet.
Een aantal sprekers is al ingegaan op het BUIG-budget op grond van de
Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten. Dat
loopt ook niet lekker, op zijn zachtst gezegd. Wij hebben hier al heel veel
over gesproken. De voorbeelden van gemeenten die er fouten uithalen,
stapelen zich op. Steeds minder partijen zeggen dat het in beginsel een
goed model was. Steeds meer partijen waren aanvankelijk enthousiast,
maar constateren inmiddels dat het echt niet goed gaat. Het draagvlak
wordt steeds verder ondermijnd voor iets wat in beginsel en misschien
nog steeds wel een goed idee is. Als de Raad voor de financiële verhoudingen tegen ons zegt dat het veel te snel is ingevoerd onder politieke
druk, dan vraag ik mij echt af waar die politieke druk vandaan kwam.
Volgens mij was het niet vanuit de Kamer. Ik krijg heel graag een reactie
van de Staatssecretaris. Heeft het departement er druk op gezet? Moest
het zo snel? Was er niet meer tijd nodig geweest? Waren er geen signalen
vanuit het SCP of vanuit Berenschot? Als die signalen er wel zijn geweest,
moet het conflict met Divosa en de gemeenten dan niet met die blik
bekeken worden? Zou de Staatssecretaris niet de verantwoordelijkheid
moeten nemen om de huidige incidentele problemen, die het draagvlak
voor de lange termijn aan het ondermijnen zijn, op te lossen? Nogmaals,
het draagvlak was er bij de gemeenten en Kamerbreed.
De voorzitter: Hiermee zijn wij gekomen aan het einde van de eerste
termijn van de Kamer. De Staatssecretaris heeft tien minuten nodig voor
de voorbereiding van haar reactie.
De vergadering wordt van 15.50 uur tot 16.03 uur geschorst.
Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Ik wil natuurlijk graag de leden van
de commissie bedanken voor hun inbreng en ik zal mijn uiterste best doen
om zo gecomprimeerd mogelijk te antwoorden. Wij zijn later begonnen en
ik weet dat een aantal leden om 17.00 uur weg moet. Laten wij proberen
om dat tijdstip te halen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

17

Hoe gaat het met de uitvoering van de Participatiewet en de Wet
banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten? Je kunt constateren dat die
wetten tot behoorlijk wat reuring hebben geleid bij werkgevers,
werknemers, gemeenten en niet in de laatste plaats de mensen om wie
het draait. Ik denk dat alle leden van de commissie daar blij mee zijn.
Vervolgens zeggen de leden van de commissie net als ik dat het
ontzettend wezenlijk is dat wij iedere keer opnieuw bekijken of dingen
beter, inzichtelijker en duidelijker voor mensen tot uitdrukking kunnen
worden gebracht. De wetten zijn instrumenten die je goed moet kunnen
gebruiken op de werkvloer. Je moet er goed mee aan de slag kunnen om
mensen te helpen naar werk en werkgevers zo makkelijk mogelijk die
werkplekken te kunnen laten inrichten. Dat is de essentie waar wij
allemaal voor staan. Wij hebben daarover uitgebreid gesproken, niet
alleen tijdens de behandeling van beide wetten, maar ook recent toen wij
spraken over het harmoniseren van een aantal instrumenten van de
wetten. Wij willen ervoor zorgen dat niet 393 gemeenten allemaal
rekeningen moeten gaan betalen van het UWV voor keuringen. Dat
hebben wij ook al gerepareerd. Wij hebben het ook gehad over jonge
mensen die vanuit het speciaal onderwijs en vanuit het praktijkonderwijs
uitstromen. Zij mogen niet tussen wal en schip raken. Zij moeten linea
recta naar het UWV kunnen gaan en geholpen worden door de
gemeenten. Kortom, ook dat hebben wij meteen beetgepakt in de
uitvoering van de wetgeving.
Ik hecht er heel erg aan om te zeggen dat wetgeving natuurlijk altijd
vervolmaakt moet worden. Dat is essentieel. Gelukkig is de Kamer
diezelfde mening toegedaan, want zij is medewetgever. Mevrouw
Schouten heeft terecht gezegd dat een Kamermeerderheid met de wet
heeft ingestemd en met de bureaucratische attributen van de wet. En nu
wil de meerderheid meedenken over de manier waarop wij dingen
kunnen verbeteren. Ik ben daar erkentelijk voor, want ik hecht daar zeer
aan. Ik ben volcontinu in contact met alle partijen die zich hierover buigen.
Dat heeft mij ertoe gebracht om De Werkkamer te vragen – daarin komen
gemeenten, sociale partners en UWV elkander natuurlijk zeer tegen – om
als de drommel een werkgroep in stelling te brengen die bureaucratische
aangelegenheden tegen het licht houdt en met oplossingen komt. De
leden van de commissie hebben een aantal potentiële oplossingen reeds
genoemd.
Mevrouw Karabulut (SP): De suggestie dat wij hier eensgezind zouden
hebben ingestemd met de wet en dat wij nu zeggen dat de wet best mooi
is, maar nog iets beter moet, werp ik verre van mij. Mocht dat beeld zijn
ontstaan, dan is dat bij dezen rechtgezet. Wat mij zorgen baart, is dat deze
wet die inclusiviteit en gelijke behandeling nastreeft, leidt tot uitsluiting en
verdere verwijdering van een degelijk inkomen en werk. Wat gaat de
Staatssecretaris doen voor alle mensen die nu in paniek zijn vanwege die
herkeuringen en die niet goed geholpen worden om welke reden dan ook?
Ik zeg hiermee niets ten nadele van de uitvoerders die hun best doen, die
proberen de problemen van datgene waar de Staatssecretaris hen mee
heeft opgezadeld, op te vangen.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb niet voor niets gezegd dat de wet door
een meerderheid van de Kamer is gesteund. Ik heb niet gezegd dat de
Kamer er volledig achter stond. Volgens mij was dat heel helder in mijn
betoog. Ik heb ook gezegd dat de meerderheid van de Kamer mij nu weer
vraagt om zaken echt tegen het licht te houden. In de uitvoering van de
wet zit een aantal zaken waarover wij allen signalen krijgen dat ze
verbeterd kunnen worden. Dat moeten wij ook gewoon willen doen. Ik stel
voor dat ik de zaken die de leden van de commissie aan de orde hebben
gesteld, afloop om te bekijken hoe wij daarmee verder kunnen komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

18

Mevrouw Karabulut (SP): Ik wil toch eerst een algemene reactie van de
Staatssecretaris horen. Er zijn veel mensen die zeggen dat zij nu juist niet
aan een baan komen. De werkgevers zeggen dat het bureaucratischer is
geworden. Er zijn mensen die op hun uitkering gekort worden, maar die
niet weten wanneer die herkeuring er aankomt. Er zijn mensen die geen
hypotheek meer kunnen krijgen. SW-bedrijven worden naar de afgrond
geholpen. Wat vindt de Staatssecretaris daarvan? Is zij op zijn minst
bereid om per direct een meldpunt te openen waar jonggehandicapten die
vragen hebben of die er niet direct uit komen, zich kunnen melden voor
een praktische oplossing? Ik merk dat er echt heel veel onrust en
onduidelijkheid zijn.
Staatssecretaris Klijnsma: Het zal mevrouw Karabulut niet verbazen dat
ik het niet met haar eens ben als zij zegt dat de uitvoering en de
uitvoerders alleen maar geconfronteerd zouden worden met ingewikkeldheden en dat er daardoor in de praktijk geen enkel jong of ouder mens
naar een garantiebaan geleid kan worden. Dat is absoluut niet waar. Ik
hecht eraan om dat stevig te onderstrepen. Mevrouw Karabulut en alle
andere leden van de commissie kijken rond in het land. Zij zien dan dat er
ook mooie voorbeelden te vinden zijn – het zijn er echt meer dan één –
van mensen die wel degelijk bij werkgevers aan de slag zijn gekomen. Dat
komt omdat werkgevers veel meer dan vroeger deze zaak op hun netvlies
hebben. Veel meer dan vroeger openen zij de poorten van hun bedrijf
voor deze mensen. Daar ben ik blij mee, maar het kan altijd beter. De
leden van de commissie beamen dat en vragen daar ook om. Ik ben er
ontzettend voor in om samen met de leden van de commissie te bekijken
waar wij verbeteringen kunnen aanbrengen.
Mevrouw Karabulut heeft gevraagd of ik een apart loket wil openen.
Daarop zeg ik: nee, want het UWV én de onderscheiden gemeenten zijn
het loket. Als je op zoek bent naar werk, ondersteuning of een inkomensvoorziening, dan trek je natuurlijk altijd bij je eigen gemeente aan de bel.
Dat heet: decentralisatie.
Ik zoom in op de handreikingen die de commissie heeft gedaan. Gevraagd
werd of niet veel meer aandacht besteed zou kunnen worden aan de
loonwaardemeting op de werkplek, die al aan de orde is, door gevalideerde methodieken te gebruiken en door werkgevers en gemeenten in
gezamenlijkheid daarnaar te laten kijken. Dit moet echt onderzocht
worden. Deze manier van kijken spreekt me namelijk aan. Tegelijkertijd
weten we ook allemaal dat we de plekken die worden gecreëerd,
uiteindelijk wel moeten kunnen tellen om zeker te weten dat die plekken
worden gemaakt voor de doelgroep die we beogen. Als er dan aan het
eind van de rit onvoldoende plekken zijn, dan wordt dat naast het quotum
gelegd. Het is dus belangrijk om een instrumentarium te hebben om al die
plekken lean-and-mean te kunnen optellen. Als we dat echter kunnen
vereenvoudigen door de loonwaardebepaling als vehikel te gebruiken,
dan vind ik dat niet verkeerd.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Ik ben blij met dit antwoord van de
Staatssecretaris. Kan zij aangeven op welke termijn dit onderzoek kan
worden afgerond? Ze noemt in één zin daarbij ook de quotumheffing. De
voltallige Kamer heeft behoorlijk wat perikelen opgenoemd waardoor
dingen nog niet soepel lopen, en dan noemt de Staatssecretaris er in één
zin die quotumheffing bij. Dan begint het bij mij een beetje te kriebelen. Ik
ben dus heel benieuwd naar de termijn.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik begrijp deze opmerking van mevrouw
Nijkerken. Ik noemde de Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten
erbij, want we hebben deze hele methodiek opgetuigd omdat we moeten
tellen. Dat tellen vergt dat je aan de voorkant vertelt wat je wel en wat je
niet meetelt. De Werkkamer heeft al gezegd dat ze een werkgroep gaat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

19

inrichten om de vereenvoudiging ter hand te nemen. Dat is prima. We
hebben afgesproken dat de resultaten van deze werkgroep heel snel over
het voetlicht komen. Wellicht komt uit de resultaten dat een wetswijziging
nodig is. Zoals we weten, kost dat tijd. Dan moeten we ook durven en
kunnen kijken naar mogelijkheden om te preluderen op wetswijzigingen.
Hoe eerder de hand aan de ploeg wordt geslagen, hoe beter het is. Ik zal
dat dan natuurlijk doen in nauwe afstemming met de Kamer. Je moet daar
in ieder geval naar durven kijken. Ik heb het dan over loonwaardemeting
op de werkplek en – dat is essentieel – de eventuele rol van het UWV
daarbij. Ik heb het dan ook over het ieder jaar herhalen van de loonwaardemeting, waarover de heer Kerstens het had. Is zo’n herhaling strikt
noodzakelijk of zou je op dat punt ook aanpassingen kunnen doorvoeren?
Ik heb het dan over de vraag of er nog andere zaken zijn die zorgen voor
onnodige extra bureaucratie. Zou je er bijvoorbeeld voor kunnen zorgen
dat jonge mensen die vanuit het speciaal onderwijs komen, linea recta in
het register komen en dus niet meer eerst gekeurd hoeven te worden? Die
zaken zijn misschien wel zeer de moeite waard. Al die handreikingen moet
je heel goed bekijken. Ik kom hiermee terug naar de Kamer en dan vertel
ik de Kamer hoe we daar verder mee om kunnen gaan, of daarvoor een
wetswijziging nodig is en op welke termijn we die verbeteringen kunnen
implementeren.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Om precies te zijn: de Staatssecretaris sluit
geen enkele van de door ons genoemde voorbeelden als oplossing uit.
Dat is een winstpunt. Wanneer kunnen we de uitkomsten van dit geheel
verwachten?
Staatssecretaris Klijnsma: Ik zal met De Werkkamer contact opnemen en
de commissie een tijdpad geven waarin precies wordt geduid wanneer de
resultaten van de werkgroep aan de orde kunnen zijn en wanneer ik
dingen terug kan koppelen. De commissie zal begrijpen dat het mij een
lief ding waard is dat dit zo spoedig mogelijk zal geschieden.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik weet niet wanneer dat gesprek precies zal
plaatsvinden, maar ik kan me voorstellen dat tijdens dat gesprek al een
timeline kan worden gemaakt en dat die dan direct naar de Kamer komt.
Graag.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik denk dat het wijs is dat, als ik toch die brief
naar de Kamer stuur, ik daarin ook aangeef welke momenten wij over en
weer in het voortraject hebben afgesproken om te spreken over de zaken
die in de context van de Participatiewet en de Wet banenafspraak en
quotum arbeidsbeperkten met de Kamer gewisseld zouden gaan worden.
Ik heb het dan over de momenten van monitoring, van evaluatie en – ik zie
de heer Heerma – van de uitvoering van moties. Daaraan hebben we
tijdpaden verbonden. Dan hebben we de hele zaak weer even op een rij. Ik
denk dat dat goed is. Ik zie de heer Heerma non-verbaal vragen wanneer
die brief dan precies komt. Ik zal daar nu op reageren, want anders is hij
een interruptie kwijt. Ik moet natuurlijk even in contact treden met De
Werkkamer, maar ik stel me voor dat die brief hier volgende maand kan
liggen.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Het is goed dat zo’n werkgroep nu
ingesteld wordt, maar ik verbaas mij over de zaken die dan nu aan de orde
komen. Over bijvoorbeeld het automatisch toetreden van vso/proleerlingen tot de doelgroep heb ik een amendement ingediend. Dat was –
ik heb het nog even nagezocht – op 12 december 2014. Waarom kan het
dus nu al niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

20

Staatssecretaris Klijnsma: Volgens mij heb ik de Kamer in de brief van –
ik zeg het uit mijn hoofd – 8 mei geïnformeerd over het feit dat de
leerlingen uit het speciaal onderwijs en het praktijkonderwijs niet meer
eerst naar gemeenten hoeven te gaan als zij van school komen, maar
linea recta naar het UWV kunnen. Daarover hebben we ook gedebatteerd.
In die brief heb ik echter nog niet aangegeven dat, als die leerlingen zich
bij het UWV melden, zij linea recta, wat mij betreft zonder keuring, in het
doelgroepregister zouden kunnen worden geplaatst. Dat is een extra stap.
Ik stel nu voor om dat aan deze lijst toe te voegen, want daarmee heb je in
ieder geval de leerlingen van het speciaal onderwijs meteen ondergebracht. Het is dus iets wat ik er nu extra bij voorstel.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Ik kan het amendement nog wel
even voorlezen, maar dat is precies wat het behelsde. Het ging over
leerlingen die meteen naar het UWV door konden, opgenomen konden
worden in het doelgroepregister en onder de banenafspraken konden
komen te vallen. Maar goed, laat ik dan nu deze zegening maar tellen: het
gaat nu wel geregeld worden. Misschien is het amendement destijds niet
aangenomen. Ik zit nu even te twijfelen of het wel was aangenomen, maar
dan is het een verlaat inzicht bij in ieder geval de Staatssecretaris, maar
ook bij degenen die misschien destijds niet voor hebben gestemd.
Staatssecretaris Klijnsma: Dit is iets waar ik nu even kennis van neem.
Volgens mij is de intentie glashelder. We nemen die dus ook mee bij de
waslijst die hier is opgesomd en die ook in de boezem van De Werkkamer
is gedeeld. Dat is dus prima.
De heer Pieter Heerma (CDA): Ik deel de verbazing van mevrouw
Schouten. De motie over dat andere onderdeel, het automatisch toelaten
tot het doelgroepregister, is voor de zomer weliswaar door de Staatssecretaris ontraden maar door de Kamer aangenomen. Het gaat daarin over dit
najaar. Ik heb het gevoel dat een aantal dingen nu in een proces worden
gezet en nu wel erg naar achteren worden geschoven. Het gaat in de
motie over dit najaar. De Staatssecretaris zei dat we het «volgende
maand» krijgen. Ik neem aan dat ze de maand november bedoelt, zodat
we het voor de behandeling van de begroting van Sociale Zaken hebben.
Ik neem ook aan dat er zo mogelijk gelijk ook voorstellen betreffende het
wetstraject en indicaties over het eventueel daarop vooruitlopen aan
worden gekoppeld, zodat we niet een proces krijgen met als uitkomst:
ergens volgend voorjaar gaan we nog een keer verder kijken.
Staatssecretaris Klijnsma: Dat is precies mijn bedoeling. Ik wil zo snel
mogelijk doorstappen. Om alle ruis van de lijn te halen, zeg ik overigens
nog het volgende. In de brief van 8 mei hebben we gezegd dat leerlingen
vanuit het speciaal onderwijs linea recta naar het UWV kunnen. We
hebben toen gezegd: we gaan bekijken hoe dat uitwerkt. Ik heb het UWV
bevraagd op hoe dat uitwerkt. Het UWV zegt: eigenlijk alle leerlingen van
het speciaal onderwijs komen terecht in de Wajong, omdat ze duurzaam
arbeidsongeschikt zijn, of komen terecht in een garantiebaan, in het
doelgroepregister. Het is dus eigenlijk overbodig, als ik me zo mag
uitdrukken, om hen eerst nog te keuren voordat je hen in het doelgroepregister zet. Ik had de Kamer toegezegd dat ik in december zou rapporteren
over die route, maar ik doe dat eerder, omdat ik zie dat het veel accurater
kan.
De heer Kerstens (PvdA): Ik heb ook een pleidooi gehouden om de
leerlingen uit het speciaal onderwijs rechtstreeks in het doelgroepregister
te plaatsen. Ik hoor de Staatssecretaris zeggen dat uit de door het UWV
aangeleverde gegevens nu al duidelijk is dat die leerlingen eigenlijk
allemaal in het doelgroepregister thuishoren. Het is mooi om te horen dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

21

het november of december wordt, maar kan de Staatssecretaris niet
vanmiddag al zeggen: we gaan gewoon regelen dat die leerlingen
rechtstreeks in het doelgroepregister komen, zodat ze van een stage direct
op een garantiebaan kunnen komen?
Staatssecretaris Klijnsma: Eigenlijk kan ik daar volmondig «ja» op
zeggen, maar we moeten wel even zorgvuldig bekijken wat dat dan
betekent voor de procedure. We zien in de praktijk, die altijd een goede
leermeester is, dat deze jonge mensen terechtkomen in de Wajong of in
het doelgroepregister. Daarvoor hoef je dan geen kerstboom meer op te
tuigen.
Graag wil ik hiermee het blokje «ontbureaucratisering» afsluiten, als dat
mag.
De voorzitter: Ik zie dat mevrouw Karabulut weer wil interrumperen.
Bijna iedereen heeft nu één keer geïnterrumpeerd. Ik stel voor dat de
leden maximaal drie interrupties mogen plegen in de hele eerste termijn,
want anders gaan we het niet redden voor 17.30 uur.
De Staatssecretaris vervolgt haar betoog.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik ga door met het verdeelmodel, waaraan
bijna alle leden van de commissie ook aandacht hebben besteed. Het gaat
om het verdeelmodel dat nu voor de bijstandsbudgetten wordt gebruikt.
Het verbaast mij een beetje dat sommige leden hebben beklemtoond dat
er politieke druk geweest zou zijn om dit model ingevoerd te krijgen. Dat
blijkt door de Raad voor de financiële verhoudingen gezegd te zijn. Voor
1 januari 2015 hebben we echter met alle betrokkenen een heel zorgvuldig
proces doorlopen en hebben we tegen elkaar gezegd dat het zeer de
moeite waard zou zijn om per 1 januari 2015, de ingangsdatum van de
decentralisaties, met een nieuw verdeelmodel te werken. Dat model is
ingevoerd na dat zorgvuldige proces. De conclusie, niet alleen van de
Raad voor de financiële verhoudingen maar ook breder, was dat het
model in 2015 beter was dan het vorige model. Na de invoering van dat
model zijn nog verbeteringen aangebracht.
De voorzitter: Mevrouw Karabulut heeft een vraag voor u. Ik zeg
tussendoor even dat ik net van de heer Heerma de gisteren gehouden
presentatie van de Raad voor de financiële verhoudingen kreeg. Daarin
staan een aantal dingen die hij heeft gezegd. We nemen dat voor
kennisgeving aan.
Mevrouw Karabulut (SP): De Staatssecretaris gaat er in haar verhaal wel
aan voorbij dat pas in september de nieuwe budgetten duidelijk zijn
geworden en dat gemeenten, inmiddels ook op het niveau van de VNG,
samen met de Raad voor de financiële verhoudingen duidelijk maken dat
er onverklaarbare verschillen zijn. Ze zeggen dat het model verbetering
behoeft en dat er miljoenentekorten ontstaan door fouten in het model.
Dit wordt ook erkend door de Raad voor de financiële verhoudingen en
onderstreept door onderzoekers van verschillende bureaus. Gemeenten
worden daar nu mee geconfronteerd en moeten dat oplossen. Ze zeggen
bij monde van de VNG dat ze de Participatiewet niet goed kunnen
uitvoeren. Wat gaat de Staatssecretaris met dit gegeven doen?
Staatssecretaris Klijnsma: De Raad voor de financiële verhoudingen heeft
gezegd dat, ook voor de jaarschijf 2016, dit model aanvaardbaar is. Hij
heeft ook gezegd dat voor een aantal onderscheiden gemeenten het
model zodanig uitwerkt dat het zaak is om nog eens goed te kijken naar de
middelen die voor die gemeenten beschikbaar komen. Dat heeft ertoe
geleid dat ik met de VNG aan tafel ben gaan zitten en dat we een
aanvullend vangnet hebben afgesproken, op basis waarvan de problemen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

22

die voor deze gemeenten ontstaan, gemitigeerd worden. Als deze
gemeenten straks inderdaad met tekorten geconfronteerd zouden worden,
dan kunnen zij dus een beroep doen op dat vangnet. Ik denk dat dat een
heel goede stap is geweest om deze gemeenten tegemoet te komen.
Mevrouw Karabulut (SP): Het hele proces is van meet af aan verkeerd
gegaan. De Staatssecretaris luistert gewoon niet naar de gemeenten.
Allereerst noem ik de fouten die er door de gemeenten zelf zijn uitgepikt.
Ten tweede hebben gemeenten destijds ook aangedrongen op verdere
verbetering van het model, bijvoorbeeld meer op basis van historische
gegevens, totdat het volmaakt zou zijn, voordat de budgetten zouden
wijzigen. Dat wilde de Staatssecretaris allemaal niet. Nu zegt ze: er is een
vangnet. Ze vertelt daar echter niet bij dat het, macro gezien, dezelfde
gemeenten zijn die vervolgens de kortingen moeten dekken. Het gaat dus
ook weer ten koste van andere gemeenten. Nogmaals: is de Staatssecretaris bereid om de berekening tijdelijk, voor één jaar, anders te laten
verlopen – bijvoorbeeld: 75% of 100% op basis van historische gegevens –
en vervolgens het model door het SCP of de Raad voor de financiële
verhoudingen optimaal te laten maken, zodat dat goed kan worden
ingevoerd in 2017? Dan zijn we voor de jaren daarna voor eens en voor
altijd van deze al jaren slepende kwestie af.
Staatssecretaris Klijnsma: Eigenlijk zijn er drie onderdelen. Laat ik
beginnen met de bekostiging van het vangnet. Het vangnet dat we nu
voor ons zien, inclusief het additionele gedeelte daarvan, draagt in zich
dat het zeker niet meer zal behelzen dan de vangnetten die in de
afgelopen jaren aan de orde zijn geweest. Dat is op zich dus geen heel
vreemde situatie. De vangnetten werden altijd uit het brede BUIG-budget
(Wet bundeling van uitkeringen inkomensvoorziening aan gemeenten)
gefinancierd, dus is het logisch dat je ook dit vangnet op die manier
financiert. In de tweede plaats behelzen de fouten die uit het model zijn
gehaald, grosso modo 30 miljoen euro. Dat bedrag plussen we bij. We
gaan die 30 miljoen dus niet terughalen bij gemeenten die te veel hebben
gekregen. We plussen die 30 miljoen bij, zodat gemeenten die te weinig
hebben gekregen, gewoon dat geld krijgen. Dat vind ik netjes. Ik moet
daarbij zeggen dat dit bedrag veel minder is dan 1% van het hele budget.
«Fouten» klinkt heftig, maar de omvang van die fouten is «overzichtelijk»
binnen de 5,5 miljard aan budget. Vervolgens gaat het erom dat je in de
opmaat naar 2017 – ik hanteer de integrale data – in nauwe samenwerking
met de gemeenten, die ermee moeten gaan werken, de zaak nog verder
vervolmaakt. Ik heb daarover goede afspraken gemaakt met de VNG en
met de Raad voor de financiële verhoudingen. Dat moeten we dus verder
aan de vork steken.
De heer Pieter Heerma (CDA): Ik reageer op dit laatste punt van de
Staatssecretaris. Het interessante is dat gemeenten en Divosa gisteravond
een persbericht hebben doen uitgaan waarin staat dat ze het helemaal
niet eens zijn met de Staatssecretaris. Ik vind dit, maar ook het antwoord
van de Staatssecretaris, echt onverkwikkelijk. Ja, er was in de Kamer
steun voor een nieuw model. Allerlei voorstanders van het nieuwe model
zeggen nog steeds: in potentie is het een goed model, maar de manier
waarop het is ingevoerd, is onzorgvuldig. Divosa heeft de afgelopen
maand de huidige gang van zaken nog «een loterij» genoemd. De Raad
voor de financiële verhoudingen heeft over de huidige werking van het
model in een, volgens hem zelf openbare, toelichting gesteld dat op dit
moment voor het model geldt: garbage in, garbage out. Het draagvlak
voor een model dat in potentie beter is, is aan het wegvallen door een
rommelige invoering: er komen steeds nieuwe fouten uit. Voorstanders
zeggen dat het op deze manier niet gaat. Vooraf is gewaarschuwd dat er
meer tijd moest worden genomen. Er ligt dus wel degelijk ook een bal bij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

23

het ministerie. Dat moet in het conflict dat nog steeds met gemeenten
speelt, stappen zetten. De verantwoordelijkheid voor dingen die misgaan,
kan niet worden neergelegd bij de gemeenten als zaken vooraf zijn
gemeld. Daarom heb ik in mijn eerste termijn ook expliciet gevraagd of
het klopt dat het SCP of Berenschot vooraf heeft gezegd dat er eigenlijk
meer tijd voor moest worden uitgetrokken. Ik wil ook graag nog een
reactie op de stelling van de Raad voor de financiële verhoudingen dat het
onder politieke druk te snel is ingevoerd.
Staatssecretaris Klijnsma: Wij hebben ervoor gekozen om per 1 januari
2015 met een nieuw verdeelmodel te werken. Dat hebben we ook breed
gedeeld. Iedereen is daarop ingestapt. Ook gemeenten hebben gezegd:
onder de gegeven omstandigheden willen we hier graag over meedenken.
Verder is het altijd zo, bij ieder verdeelmodel, dat je in de eerste fase een
aantal verbeterpunten tegenkomt. Volgens mij begrijpt iedereen dat. Het
gaat om 1% van het geheel. Dat is overzichtelijk. Ik wil het helemaal niet
wegpoetsen, helemaal niet. Ik ben ook blij dat die verbeteringen zijn
aangebracht. Het moet echter wel gebeuren. Wel hebben we met z’n allen
gezegd – de heer Heerma heeft wat dat betreft een punt – dat het fijn zou
zijn geweest als we van meet af aan met integrale data hadden kunnen
werken. Die integrale data waren er niet. Die zijn er wel vanaf 1 januari
2017. Daarom gaan we die slag ook maken. Wat betreft de interactie met
de VNG en Divosa hecht ik er zeer aan om te beamen dat we van mening
verschillen over wie het additionele vangnet betaalt. De VNG zegt graag te
willen dat het Rijk dat betaalt, maar het Rijk zegt: we vinden het in de
context van de voorgaande jaarschijven overzichtelijk dat dit vanuit het
geheel van het BUIG-budget wordt betaald. Over de opmaat naar 2017
hebben we afgesproken dat we het in gezamenlijkheid gaan doen: de
VNG, Divosa, de Raad voor de financiële verhoudingen en de
wetenschappers.
De heer Pieter Heerma (CDA): Ik wil toch een reactie op de conclusie van
de Raad voor de financiële verhoudingen dat het te snel is ingevoerd en
dat daar politieke druk op is gezet. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken
dat het niet in de Kamer is geweest. De heer Kerstens zei dat in eerste
termijn ook. Sterker nog, als de Staatssecretaris naar de Kamer toe was
gegaan met de boodschap dat er wel steun was voor het model maar dat
er signalen waren, van Berenschot en van het SCP, dat het zorgvuldiger
zou zijn om er meer tijd voor te nemen, dan zou er volgens mij Kamerbrede steun zijn geweest voor het zorgvuldiger invoeren van het nieuwe
model. Het is voor dit discussiepunt dus cruciaal om te weten of het wel
of niet zorgvuldig is geweest om zo te starten, of er signalen waren om er
meer tijd voor te nemen en of er politieke druk is geweest om het zo snel
te doen, zoals de Raad voor de financiële verhoudingen zegt.
Staatssecretaris Klijnsma: We hebben die zorgvuldigheid betracht,
namelijk door dit model ook voor 50% historisch aan de vork te steken.
We zijn met z’n allen het pad opgegaan om vanaf 1 januari 2015, de
ingangsdatum van de decentralisaties, met het nieuwe model te werken.
Vriend en vijand zegt ook dat dit model beter is dan het oude model. Dat
zegt de VNG ook. Ik moet dus constateren dat een groot aantal gemeenten
content is over de cijfers, die we overigens keurig op tijd hebben
gepresenteerd, zoals we dat ieder jaar doen. Wanneer dit AO achter de
rug is, stappen we met die cijfers door. Wat mij betreft kunnen gemeenten
dan ook gebruikmaken van het additionele vangnet. Ik denk dat we
daarmee echt soelaas bieden aan een aantal gemeenten die met een min
geconfronteerd worden. Bij een verdeelmodel is het altijd zo dat er
gemeenten zijn die plussen krijgen en gemeenten die minnen krijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

24

Mevrouw Koşer Kaya (D66): «Beter dan het vorige model» zegt eigenlijk
dat het niet goed genoeg is. «Beter dan het vorige model» kan ik niet
anders uitleggen dan dat er nog allerlei fouten in zitten. Of de Staatssecretaris moet zeggen: het is perfect. Dat hoor ik haar echter niet zeggen. De
zorgvuldigheid vraagt wel dat een aantal dingen worden opgepakt. Ik heb
hier een mail van een wethouder uit het land, en daarover ga ik twee
vragen stellen. Die wethouder zegt: «Afgelopen maandag is er bestuurlijk
overleg geweest tussen de VNG en de Staatssecretaris. Gezien de kritiek
op het gehanteerde verdeelmodel en de gevonden fouten heeft de VNG
gevraagd, de middelen in 2016 te verdelen op basis van de werkelijke
uitgaven. Dit om in rust te kunnen werken aan een deugdelijk verdeelmodel dat ingaat per 2017. De Staatssecretaris houdt echter vast aan het
oude verdeelmodel. Er is dus geen overeenstemming met de VNG
bereikt.»
De voorzitter: Mevrouw Koşer Kaya, wilt u gewoon een vraag stellen en
niet met een inbreng komen?
Mevrouw Koşer Kaya (D66): De eerste vraag is de volgende. Kennelijk is
er niet goed met de Staatssecretaris gesproken over het aanvullende
vangnet en is dat vangnet niet geaccepteerd omdat het niet goed genoeg
is. Kennelijk, zeg ik. Ik weet het niet, maar ik hoor het de Staatssecretaris
graag vertellen. De tweede vraag gaat over het volgende. Op dit moment
voert SEO Economisch Onderzoek een contra-expertise uit op het
verdeelmodel van het SCP voor de jaren 2015 en 2016. Dat rapport is niet
beschikbaar. Daar is wel om gevraagd, maar we hebben het niet
gekregen. Wel is het inmiddels duidelijk dat ook het aangepaste verdeelmodel voor 2016 fouten bevat. Is dat juist? Dan wil ik dat graag horen. Als
dat niet juist is, dan wil ik van de Staatssecretaris weten of zij ons kan
garanderen dat straks, in 2016, dat probleem zich niet zal voordoen.
De voorzitter: Over welk probleem hebt u het?
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Ik begrijp dat er in het verdeelmodel voor
2016 nog steeds problemen zitten. Hier staat: «Wel is het inmiddels
duidelijk dat ook het aangepaste verdeelmodel voor 2016 fouten bevat.»
Dat heeft ook in Binnenlands Bestuur gestaan. Ik kan de link later nog wel
doorgeven. Ik wil het graag weten. Kan de Staatssecretaris garanderen dat
in 2016 deze fouten er niet zullen zijn?
Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb van meet af aan in de debatten met de
Kamer gezegd dat, als je een nieuw verdeelmodel invoert, je natuurlijk
altijd een aantal mankementen zult tegenkomen en dat daar ook altijd
minnen en plussen voor gemeenten uit voortvloeien. Dat is zo helder als
glas. Dat blijkt nu in de praktijk ook inderdaad zo te zijn. Ik vind het
aanvaardbaar. Overigens vindt de Raad voor de financiële verhoudingen
het ook aanvaardbaar, binnen de grenzen die er zijn. Laat ik dat onderstrepen. Perfectie, voor de volle 100%, was natuurlijk niet aan de orde. Dat
heb ik ook nooit gepretendeerd. We hebben inderdaad afgesproken dat er
met integrale data kan worden gewerkt vanaf 1 januari 2017. Dan zal het
verdeelmodel dus «perfecter» zijn. Maar «volledig perfect», dat is maar
net hoe je ernaar kijkt. Het rapport van SEO Economisch Onderzoek komt
wat mij betreft morgen op het Gemeenteloket SZW, want het is gewoon
openbare materie.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Het verbaast me dat het niet gestuurd wordt
als er gewoon om wordt gevraagd. Oké, ik ga het anders vragen. We
wonen niet in een perfecte wereld en ook niet in een maakbare wereld. In
zoverre kan ik wat dat punt van de perfectie betreft met de Staatssecretaris meegaan. Ik wil echter wel van haar horen of straks, in 2016 en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

25

daarna, er een systeem klaarstaat dat zo transparant is dat elke gemeente
kan nagaan of de verdeling van de gelden fair is of niet. Verder wil ik dat
de Staatssecretaris toch ingaat op mijn eerste vraag, over het aanvullende
vangnet: wat is precies het probleem geweest waardoor het overleg met
de VNG is geklapt?
Staatssecretaris Klijnsma: Die transparantie is essentieel. Daarop zeg ik
dus volmondig: ja. Wat betreft het aanvullende vangnet hebben we, om
het maar in goed Nederlands te zeggen, «agreed to disagree». Het
aanvullende vangnet wordt wel door de gemeenten aanvaard, maar zij
willen graag dat het Rijk het aanvullende vangnet additioneel financiert. Ik
heb gezegd dat we dat niet doen, omdat dat vangnet in de afgelopen jaren
nooit aanvullend gefinancierd is en omdat het bedrag waarover het nu
naar verwachting gaat, ook niet dusdanig is dat we aanvullende financiering hoeven te overwegen. Wel financieren we aanvullend – dat vind ik
ook echt netjes – de gevolgen van de fouten die we uit het verdeelmodel
hebben gehaald. Dat gaat om 30 miljoen euro. Dat kunnen gemeenten dus
additioneel tegemoetzien.
Ik denk dat ik hiermee het onderdeel «verdeelmodel» heb behandeld.
Ik kom nu bij de overige onderwerpen. Als het mag, ga ik het rijtje
woordvoerders af. Ik begin bij mevrouw Voortman. Zij heeft nogmaals de
aandacht gevestigd op de experimenten. We hebben daar deze week al
even over gesproken en afgesproken dat we in november een nieuw
overleg zullen hebben met de wethouders van de vier gemeenten. Dan
maken we de balans op. Hoe gaan we verder? Is er een AMvB nodig? Zo
ja, op welke termijn kan die AMvB dan geïmplementeerd worden? Ik wil
de Kamer graag daarvan in kennis stellen.
Mevrouw Voortman heeft ook gevraagd hoe in de praktijk een jongere tot
27 jaar precies door gemeenten wordt bejegend. Ik ben daar net al heel
even op ingegaan. Ik zie dat gemeenten in de regio’s volop bezig zijn om
verbinding te leggen met de scholen. Dat deden ze eerst nog onvoldoende. De Wajong-netwerken van het UWV zijn vrijwel allemaal
overgenomen door gemeenten. De laatste gaan zeer binnenkort over. Op
dit moment is er nog geen statistisch materiaal over de inzet van
gemeenten voor de re-integratie van deze groepen. Gemeenten werken er
dus hard aan, maar statistisch materiaal is er nog niet.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): In de motie die ik heb ingediend,
wordt gevraagd om de Kamer te informeren over de wijze waarop
gemeenten nu met kwetsbare jongeren omgaan. Het antwoord is dus: dat
weten we gewoon niet. Mijn vraag is dan: wanneer weten we dat wel? We
willen natuurlijk niet dat deze jongeren alsnog tussen wal en schip vallen.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik stel voor dat ik in de brief die ik in november
naar de Kamer stuur, ook aangeef welke informatie wij op welk moment
over dit onderwerp kunnen geven.
Mevrouw Voortman van GroenLinks had ook nog een vraag over de
vluchtelingen. Het kabinet onderzoekt op dit moment hoe vluchtelingen
op een goede maar sobere manier gehuisvest kunnen worden en welke
inkomensvoorziening daarbij hoort. De Kamer wordt daar spoedig over
geïnformeerd. Althans, zo is mijn informatie, maar dat zijn natuurlijk ook
andere routes.
Ik heb nog een vraag van mevrouw Voortman: kunnen mensen uit het
sociale werkbedrijf worden uitgezonderd van de transitievergoeding?
Volgens mij hebben we ook hierover eerder al gesproken. Het antwoord
daarop is: nee, want de EU-richtlijnen en de Wet gelijke behandeling op
grond van handicap of chronische ziekte bieden daarvoor geen ruimte.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Het gaat mij er niet om dat ik niet zou
willen dat mensen een transitievergoeding krijgen. Het gaat mij om de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

26

gevolgen voor de SW-bedrijven: elke keer als er iemand uitstroomt, moet
er een transitievergoeding worden meegegeven en dat kan ertoe leiden
dat die SW-bedrijven het niet kunnen bolwerken. Hoe wil de Staatssecretaris daarmee omgaan?
Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb daar met de VNG ook contact over
gehad, omdat gemeenten formeel vaak de werkgever zijn en zij die
transitievergoeding dus moeten betalen. We hebben het uitgezocht en
kwamen tot de eenduidige conclusie dat de EU-richtlijnen ertoe strekken
dat die transitievergoedingen wel echt betaald moeten worden.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Dus ...
De voorzitter: Ik wijs u erop dat dit uw derde interruptie is. U kunt het
ook voor uw eigen termijn bewaren.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Dit is gewoon een interruptie. Ik mag
toch altijd nog een keer reageren?
De voorzitter: Dat hebt u net al een keer gedaan. Dit is de derde keer.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Volgens mij is dit mijn tweede
interruptie.
De voorzitter: Oké, dan is dit uw tweede interruptie in totaal.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Dat betekent dat het dan wel op het
bord van de gemeentes komt. Dan is mijn vraag: waar moet dat dan weer
van betaald worden? Dat kan dan weer ten koste gaan van andere
belangrijke punten op het gebied van de Participatiewet.
Staatssecretaris Klijnsma: Dat heb ik ook met de VNG besproken. De
gemeenten weten dat dus ook. Als mensen uit het SW-bedrijf uitstromen,
dan is dat ook weer een vorm van inverdienen voor de gemeenten. Er
zitten dus plussen en minnen aan. Mevrouw Voortman heeft een punt: die
transitievergoeding moet dus wel worden betaald.
Ik kom nu bij mevrouw Nijkerken. Zij vroeg wanneer het onderzoek van de
inspectie over de tegenprestatie komt. Ik verwacht dat medio december.
Dan kan ik de Kamer informeren.
Ik kom nu bij de vraag van de ChristenUnie over iemand die vrijwilligerswerk doet. Mevrouw Schouten zei terecht: de zaak is onder de rechter.
Na afloop van dit AO wil ik best even met mevrouw Schouten daarover
napraten, als dat mag, maar blijkbaar is het een zaak waarbij de betreffende persoon zich niet heeft gehouden aan de inlichtingenplicht. De
casus als zodanig ken ik echter niet. Ik wil graag iets meer daarover horen
van mevrouw Schouten.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Ik ben wat terughoudend om
hierover te praten, omdat het onder de rechter is. Er zijn Kamervragen
over gesteld. Deze zijn twee keer beantwoord, omdat de beantwoording
de eerste keer onvolledig was. In de eerste beantwoording van de vragen
werd niet naar de inlichtingenplicht verwezen, terwijl die de tweede keer
opeens wel aan de orde kwam. Het gaat mij erom dat er in de Fraudewet
een bepaling zit dat het om een benadelingsbedrag van zo’n € 50.000
moet gaan. Er moet duidelijkheid over vrijwilligerswerk komen. Duidelijk
moet worden dat vrijwilligerswerk niet iets is waar je € 50.000 mee zult
verdienen. Daarover bestaat wellicht onduidelijkheid bij de rechtsprekende macht. Wij moeten die duidelijkheid bieden, want de rechter moet
ook gewoon afgaan op wat wij doen. Iemand gaat met vrijwilligerswerk
echt niet zulke omvangrijke bedragen verdienen. Vindt de Staatssecretaris

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

27

dat zij daar nog eens naar moet kijken en dat er duidelijkheid over
gecreëerd moet worden? Is zij bereid om dat te doen?
Staatssecretaris Klijnsma: Ik ga ik daar toch nog eens even op kauwen,
want ik vind dat mevrouw Schouten een punt heeft. Vrijwilligerswerk is
een groot goed. Ik wil gewoon even bekijken hoe het precies zit, niet
alleen in deze casus maar ook breder.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Mag ik de Staatssecretaris dan ook
wijzen op de niet consequente toepassing? De Minister van Sociale Zaken
stelde destijds degenen die vrijwilligerswerk bij de Tour de France wilden
doen vrij, maar iemand die gaat filmen in een kerk, valt wel onder die
bepaling van de Fraudewet. Ik vind het overigens vervelend dat ik de
casus elke keer moet aanhalen, maar er is op dat vlak sprake van
inconsistentie. Daar moet van onze kant echt duidelijkheid over geboden
worden, omdat het anders tot dat soort uitspraken zal leiden.
Staatssecretaris Klijnsma: Als deze casus echt sec gaat over de vraag of
de mijnheer of mevrouw in kwestie wel of niet zijn of haar inlichtingenplicht heeft verzaakt, dan is dat een punt van aandacht. Nogmaals, ik vind
niet dat we er tijdens dit overleg over moeten spreken. Maar goed, het is
wijs om na afloop van dit overleg even de klokken gelijk te zetten.
Ik vervolg mijn betoog met de inkoop van diensten. Ik heb deze week een
gesprek gevoerd met een aantal werkgevers in de sectoren schoonmaak,
groen en horeca en met De Normaalste Zaak die daar zeer bij betrokken is.
Die hebben enorm meegedacht over de vormgeving van een en ander,
maar tot op heden is hét ei van Columbus nog niet gevonden, niet door
de werkgevers, niet door UWV en niet door De Normaalste Zaak. Wij zijn
met z’n allen tot de conclusie gekomen dat aanvullend onderzoek nodig is.
Ik heb met de werkgevers afgesproken dat wij dat supersnel moeten doen.
Het is best ingewikkeld. Daar moeten we ook echt een onderzoeksbureau
voor in stelling brengen. Werkgevers zijn het daar ook zeer mee eens. Ons
eerste tijdpad was gericht op mei. Dat duurt me te lang, dus ik heb druk
op de ketel gezet. Wat mij betreft, hebben wij zeker in april de resultaten
van dat onderzoek, zodat we dan ook echt volgende stappen kunnen
zetten. Dan nadert immers ook het volgende meetmoment van het aantal
banen dat is gerealiseerd. Ik wil dus echt voor dat moment de resultaten
van het onderzoek hebben.
De voorzitter: Mijnheer Heerma, dit wordt uw laatste interruptie in de
eerste termijn.
De heer Pieter Heerma (CDA): Dat besef ik. Ik ga akkoord met april, maar
ik heb ook gevraagd naar de uitvoering van de motie-Kerstens c.s. Ook in
de motie-Heerma, waar we het nu over hebben, wordt gesproken over
sociale ondernemingen. Die PSO-laddersystematiek zou daarbij kunnen
werken. Volgens mij kan de systematiek dan vrij simpel worden. Je kunt
namelijk gewoon bedrijven aanvinken waarvan het afnemen van diensten
zou kunnen meetellen. Daarop zou je vervolgens een berekening kunnen
toepassen. Kan de Staatssecretaris ingaan op de PSO-ladder? Hoe ziet zij,
ook breder in lijn met de motie-Kerstens c.s., de meerwaarde van een
dergelijke methodiek binnen de Participatiewet?
Staatssecretaris Klijnsma: Ik wil best kijken of dit onderdeel meegenomen kan worden bij dat onderzoek, of dat een begaanbaar vehikel kan
zijn. De motie-Kerstens c.s. wordt overigens al meegenomen bij de
uitwerking van het verkennend advies over sociale ondernemingen dat de
SER onlangs heeft vastgesteld. Dat is dus tweeërlei.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

28

Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Ik heb nog een aanvulling op dit
punt. Mijn bijdrage in eerste termijn werd juist op dit punt afgebroken,
dus ik kan de vraag daarover beter nu stellen. Dan hoef ik er in tweede
termijn niet meer over te beginnen. De Staatssecretaris sprak over april.
De heer Heerma ging daarmee akkoord. Wat mij betreft, is het echt: hoe
eerder hoe beter. Dit soort ondernemingen is vroeg in het voorjaar al
bezig met hun aanbestedingen voor het jaar daarna. Als we er te lang mee
wachten, betekent dat een enorme gemiste kans in relatie tot het aantal
banen. De Staatssecretaris zegt dat het ei van Columbus nog niet
gevonden is. Ik wil haar met nadruk wijzen op een oplossing die ik al
eerder met De Normaalste Zaak heb besproken en die ik ook in het vorige
algemeen overleg heb aangedragen. Waarom kun je niet werken met een
systeem waarbij je namen en rugnummers op een factuur noemt, niet
anders dan bij uitzendkrachten het geval is? Je kunt dat dan uiteindelijk bij
de jaarrekening door de accountant laten toetsen. Volgens mij heb je
daarmee een doelmatig systeem te pakken, wellicht in aanvulling op de
suggestie die de heer Heerma deed. Ik verzoek de Staatssecretaris met
nadruk om daar echt serieus naar te kijken. Juist in deze sectoren, in dat
facility management, zit aan de onderkant van de arbeidsmarkt heel veel
werk. Het zou echt een gemiste kans zijn als we dat laten lopen.
Staatssecretaris Klijnsma: Deze suggestie is ook al op tafel geweest in
het overleg tussen de onderscheiden ondernemers, De Normaalste Zaak
en het ministerie, maar het grote punt van aandacht blijft natuurlijk dat we
niet heel veel extra bureaucratische rompslomp willen neerleggen bij de
Belastingdienst en UWV. Dat zijn de instanties die het allemaal moeten
uitvoeren. Daarom zei ik net: het ei van Columbus is er nog niet, maar we
staan allemaal wel in de constructieve stand om het te vinden. We gaan
dus gewoon door.
Ik heb mevrouw Karabulut al toegezegd dat ik voor de begrotingsbehandeling de Tweede Kamer een aantal zaken doe toekomen. Dat betreft ook
de onderzoeken naar de ervaringen met de Participatiewet tot nu toe. Ik
heb al eerder toegezegd dat ik die in november naar de Kamer zou sturen.
Zij heeft gevraagd of wij 50-plus Wajongers kunnen uitzonderen van de
herbeoordelingsoperatie. We hebben hier al vaker aandacht aan besteed.
Bij de herbeoordelingsoperatie wordt vastgesteld of Wajongers arbeidspotentieel hebben. Het uitzonderen van Wajongers ouder dan 50 jaar leidt
ertoe dat het UWV hen zal indelen in de categorie «geen arbeidsvermogen». Daarmee worden zij ook uitgesloten van ondersteuning van het
UWV bij het vinden van werk. In het sociaal akkoord hebben we ook geen
uitzondering opgenomen voor deze groepen. Het parlement is hier in
meerderheid mee akkoord gegaan. Ik wil deze lijn gewoon voortzetten.
Mevrouw Karabulut (SP): Ik ben het ermee eens, maar de vraag was niet
van mij. Ik heb wel een vraag gesteld over de hypotheekverstrekking aan
jonggehandicapten en de belemmeringen die zij ondervinden.
Staatssecretaris Klijnsma: Dat wil ik graag uitzoeken. Ik zal ervoor zorgen
dat hier aandacht aan wordt besteed in de brief die in november naar de
Kamer komt.
De voorzitter: We gaan over tot de tweede termijn van de Kamer. Het
overleg kan worden verlengd tot 17.30 uur. Gezien de tijd wil ik de leden
verzoeken om zich te beperken tot een minuut. Eenieder mag één
interruptie plegen.
Mevrouw Voortman (GroenLinks): Voorzitter. Ik heb een punt gemaakt
van de mensen die een indicatie beschut werk hebben gekregen. Dat zijn
er nog maar 41, terwijl de verwachting was dat het er 1.600 zouden zijn.
Hoe gaat het kabinet hiermee om? Op deze manier komen we nooit op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

29

30.000 plekken. Ik denk ook dat het budget dat er op Prinsjesdag voor is
uitgetrokken, tijdelijke middelen betreft. Dat zal gemeenten waarschijnlijk
niet echt stimuleren om meer plekken te realiseren.
Ik heb nog een opmerking over de transitievergoeding. Op grond van de
wet moeten mensen die minder dan 20% productief zijn, ontslagen
worden om vervuiling van de WSW te voorkomen. Die mensen krijgen
vervolgens een transitievergoeding mee. Dat begrijp ik wel, en dat is voor
hen natuurlijk heel fijn, maar die mensen komen vervolgens terecht in de
Wmo dagbesteding. Gemeenten moeten én daarvoor opdraaien én voor
de transitievergoeding. Zij krijgen dus te maken met dubbele kosten. Dat
zal wel weer ten koste gaan van allerlei andere dingen die ze in het kader
van de Participatiewet willen doen. Hoe wil de Staatssecretaris hiermee
omgaan?
Ik heb gevraagd om 50-plus Wajongers uit te zonderen van de herindicatie
teneinde het UWV te ontlasten.
Het kabinet zal spoedig terugkomen op bijstand in natura. Wanneer zal dat
zijn?
De heer Kerstens (PvdA): Voorzitter. Ik bedank de Staatssecretaris voor
haar toezeggingen om mensen en garantiebanen beter en sneller bij
elkaar te brengen. Ik gebruik mijn spreektijd in tweede termijn nog even
voor twee punten met betrekking tot de sociale werkvoorziening. In de
brief die de Staatssecretaris ons eergisteren deed toekomen, staat dat er
vanuit elke arbeidsregio een sectorplan is ingediend. Dat is hartstikke
mooi. Ik lees in die brief echter dat al die sectorplannen zijn goedgekeurd.
Hoe verhoudt dat zich met het signaal van de FNV dat sommige plannen
niet zijn gericht op een doorstart van het SW-bedrijf – zoals de motie
uitdrukkelijk bedoelde – maar eerder op het sluiten ervan. Ik heb het al
eerder gezegd: daar mag, wat mij betreft, geen geld naartoe. Ik wil
eigenlijk de garantie van de Staatssecretaris dat er geen plannen zijn of
worden goedgekeurd die niet in lijn met de bedoeling van de motie zijn.
Als onderdeel van het belastingplan waar nu over gesproken wordt, wordt
er een nieuwe loonkostensubsidie geïntroduceerd. Dat is het
lage-inkomensvoordeel. Die gaat gelukkig ook gelden voor mensen die op
dit moment binnen de sociale werkvoorziening werkzaam zijn, mits zij in
totaal niet meer dan 120% van het wettelijk minimumloon verdienen.
Volgens mij gaan daardoor de personeelskosten in de sector naar
beneden en zou dat weleens nieuw geld kunnen zijn dat de VNG zou
kunnen gebruiken om de cao-onderhandelingen in de SW-sector vlot te
trekken. Eigenlijk zou ik over het hoofd van de Staatssecretaris heen de
VNG willen oproepen om met die afspraak uit het Belastingplan in het
achterhoofd te gaan praten over een fatsoenlijke cao voor de mensen in
de sociale werkplaatsen.
Mevrouw Nijkerken-de Haan (VVD): Voorzitter. Ik zal heel snel zijn. Het is
goed om te horen dat de Staatssecretaris echt op korte termijn met
duidelijkheid gaat komen over de vereenvoudiging van regels en de
uitvoering van de wet. Ze heeft niet alle voorbeelden genoemd, maar ik
neem aan dat de voorbeelden die ik heb ingebracht, daar in ieder geval ter
overweging in mee worden genomen. Dan rest mij niets anders dan de
Staatssecretaris veel succes wensen, want volgens mij krijgt zij een heel
druk najaar.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Voorzitter. Ik zal mijn best doen om het kort
te houden. Ik wil twee opmerkingen maken. Laat ik positief beginnen met
De Werkkamer. Daar zal op vrij korte termijn de vereenvoudiging van de
regels aan de orde komen en daar zullen de voorstellen voor mogelijke
oplossingen die wij hier hebben gedaan, in worden meegenomen. Ik wil
dat daarin nog één ding wordt meegenomen. Volgens de Staatssecretaris
gaan kinderen die afkomstig zijn van het speciaal onderwijs linea recta

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

30

naar het doelgroepregister of de Wajong. Het punt is alleen dat heel veel
kinderen bij hun ouders wonen. Ze komen weliswaar in het doelgroepregister, maar ze worden niet opgeroepen voor het traject. Ik wil dat dit
belangrijke punt ook wordt meegenomen.
Ik ben er echt nog steeds een beetje teleurgesteld over dat de Staatssecretaris, als het gaat om de verdeelsleutel, onderweg de wethouders in het
land, de VNG en Divosa kwijt is geraakt. Juist voor een brede steun en
voor een fair model is het nodig dat zij erbij betrokken zijn. Dat zou goed
zijn voor de transparantie en dat zou bijdragen aan het goed verlopen van
die drie decentralisatieoperaties. Dat gebeurt echter niet. Ik zal een VAO
aanvragen om op dit punt een motie in te dienen.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Voorzitter. Het is goed dat er nu heel
snel een oplossing gezocht zal worden. Kunnen wij voor de behandeling
van de begroting van SZW al horen wat de mogelijke oplossingen zijn die
uit De Werkkamer voortkomen?
Ik heb nog een paar concrete vragen. Per november zouden Wajongers
moeten weten of ze in het doelgroepregister staan. Kunnen zij dat
maandag inderdaad allemaal zien? Dan is het immers november.
Ik heb voorts nog een punt over de keuringen. Er is een amendement van
mij en anderen aangenomen dat ertoe strekt om keuringen die al hebben
plaatsgevonden, ook te gebruiken voor de keuring voor het doelgroepregister. De Staatssecretaris zou daar achteraan gaan. Ik heb daar nooit
meer iets over gehoord. Ik ben erg benieuwd hoe snel dat nu geregeld
gaat worden. Dat kan wellicht ook worden meegenomen in De
Werkkamer.
Ik wil voorts nog iets zeggen over de discussie over de budgetverdeling in
de bijstand. Kan de Staatssecretaris dat verdeelmodel openbaar maken?
Dan kan er immers duidelijkheid komen.
Mevrouw Karabulut (SP): Voorzitter. Ik ben erg benieuwd naar de brief. Ik
wil echter geen brief met allemaal nieuwe beschrijvingen, processen,
trajecten, werkkamers en integraliteit; ik wil een brief met oplossingen.
Die oplossingen moeten, naast wat ik eerder al noemde, aan het volgende
voldoen. 1. Middelen, zodat een normale fatsoenlijke cao voor de sociale
werkbedrijven kan worden afgesloten en mensen niet onder het
minimumloon hoeven te werken. 2. Middelen, zodat gemeenten de
beschutte werkplekken kunnen gaan invullen. Er is gewoon een tekort en
de middelen zijn incidenteel, waardoor dat niet gebeurt. 3. Het punt dat
ook door de vakbond is aangedragen: dat de bestaande toegevoegde
middelen te allen tijde moeten worden ingezet voor de doorstart van
SW-bedrijven. Ik noem specifiek Hameland en het bedrijf in Terneuzen. Als
de Staatssecretaris daar niet ingrijpt, gaan die bedrijven, en daarmee de
mensen, ten onder. 4. Wat de Staatssecretaris ook gaat doen, ze moet
erop inzetten dat iedereen met een structurele, functionele beperking door
een professionele arbeidsdeskundige wordt gekeurd en dat iedereen
gewoon aan een baan gekoppeld wordt. We moeten afkomen van die
hokjes. Ik schaam me daar echt voor. Ik schaam me er ook voor dat de
heer Kerstens hier verdedigt dat de ene groep er wel voor in aanmerking
komt en de andere niet, omdat de een zieliger is dan de ander. Als wij
willen dat de meest kwetsbare groep aan het werk blijft of aan werk wordt
geholpen, dan moeten we dat wat bestaat allereerst niet afbouwen. Ik wil
al dit soort zaken aan de Staatssecretaris meegeven.
Ik heb nog een laatste punt.
De voorzitter: Ik zie dat de heer Kerstens u wil interrumperen, maar ik
verzoek u om eerst uw betoog af te maken. Ik wijs u erop dat u al ruim
over uw spreektijd heen bent. U moet dus echt afronden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

31

Mevrouw Karabulut (SP): Ik heb nog een laatste opmerking over de
middelen die nu via het LIV en belastingconstructies aan de budgetten
van de werkgevers worden toegevoegd. Ik verzoek de Staatssecretaris om
naar mogelijkheden te zoeken om die middelen direct aan de werknemers
te geven. Die hebben het geld nodig. De werkgevers moeten worden
gefaciliteerd, zodat ze mensen in dienst kunnen nemen.
De voorzitter: Ik constateer dat de heer Kerstens afziet van de interruptie.
De heer Pieter Heerma (CDA): Voorzitter. Ik bedank de Staatssecretaris
voor de toezegging dat wij in november nog een uitwerking krijgen van de
afspraken die worden gemaakt op de terreinen waarover moties zijn
ingediend. Dat betreft dus ook de mensen die met loonkostensubsidie al
aan de slag zijn. Er is een hele discussie over dat zij in theorie nog
bloemzaadsorteerder zouden kunnen worden. Die discussie hebben wij
voor de zomer ook al met het elkaar gevoerd. Ik hoop dat er echt een
oplossing komt. Anders komen wij daar nog uitgebreid over te spreken
tijdens de behandeling van de begroting van Sociale Zaken. De zorgwekkende signalen blijven zich opstapelen, wat ertoe leidt dat het draagvlak
voor de wet begint af te nemen. Het is dus goed dat de Staatssecretaris
het oppakt.
Hetzelfde geldt voor de moties over de diensten die bij de Quotumwet zijn
ingediend. Dat moet ook worden gekoppeld aan de PSO-ladder. Ik ben erg
benieuwd wat dit gaat opleveren. Volgens mij liggen er, ook met het
position paper dat Cedris samen met Vebego heeft ingediend, kansen
voor de sociale ondernemingen.
Ik ben niet tevreden met de antwoorden van de Staatssecretaris over het
BUIG-budget. De Raad voor de financiële verhoudingen heeft stevige
uitspraken gedaan over politieke druk. Hij heeft gezegd dat het niet
zorgvuldig is gegaan. Ik wil daarover toch een appreciatie van de
Staatssecretaris horen. Ik wil ook een antwoord op de vraag of er
voorafgaand aan de invoering van dit model signalen zijn afgegeven door
het SCP en Berenschot dat er meer tijd genomen zou moeten worden, dat
het zorgvuldiger had gemoeten. Nogmaals, als die signalen er waren
geweest, dan was er in de Kamer brede steun geweest om die ruimte te
geven.
De voorzitter: De Staatssecretaris kan meteen antwoorden. Ik spreek met
de leden af dat zij één interruptie mogen plegen.
Staatssecretaris Klijnsma: Voorzitter. Ik bedank de leden voor hun
inbreng in tweede termijn. Mevrouw Voortman heeft terecht aandacht
gevraagd voor beschut werk. Zij vroeg: hoe gaat het nu en hoe kunnen we
ervoor zorgen dat de zaak goed op poten wordt gezet? Het laat echt nog te
wensen over. Daarom hebben we ook die vijf keer 20 miljoen gevoteerd.
Zoals de heer Kerstens net inbracht, kan het zogenaamde LIV, het
lage-inkomensvoordeel, vanaf 1 januari 2017 ook zeer veel soelaas
bieden. Daarnaast heeft de Kamer in een derde nota van wijziging
bewerkstelligd dat er een no-riskpolis voor beschut werk komt. Ergo:
gemeentebestuurders kunnen niet meer zeggen dat zij te weinig middelen
hebben om nieuwe beschutte werkplekken te creëren. Laat ik dat nu even
heel stevig zeggen. Dat kan het excuus dus niet zijn. Als dat in het
verleden al het geval zou zijn geweest, moet ik er eerlijk bij zeggen. Maar
goed, we hebben echt een aantal zaken extra gevoteerd. Daarnaast heb ik
de Kamer laten weten dat ik overweeg om samen met de Kamer de wet
op dit punt aan te passen als het aantal beschutte werkplekken volgend
jaar nog steeds te wensen overlaat.
Mevrouw Voortman heeft nog een opmerking gemaakt over de transitievergoeding en de Wmo dagbesteding. De transitievergoeding is iets wat
mensen meegegeven moet worden als zij het SW-bedrijf verlaten. Als zij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

32

daarna in een dagbestedingstraject terechtkomen, moet dat natuurlijk ook
bekostigd worden. Dat komt dan echt op het conto van de gemeente. Ik
maak het niet mooier, maar zo helder is het wel. Als mensen niet meer in
het SW-bedrijf werken, hoeven gemeenten natuurlijk hun salaris daar niet
meer te betalen.
Ik ben in eerste termijn al ingegaan op de herindicatie van 50-plussers.
Wanneer zal het kabinet terugkomen op bijstand in natura? Dat ligt binnen
het kabinet natuurlijk op andere tafels. Ik kan me niet voorstellen dat het
kabinet daar nog heel lang mee zal wachten en neem aan dat het integrale
beeld over de wijze waarop we verdergaan met vluchtelingenvoorzieningen in ons land de Kamer snel zal bereiken.
De heer Kerstens en mevrouw Karabulut hebben nog vragen gesteld over
de sectorplannen. We hebben samen met Cedris en de FNV naar alle
sectorplannen gekeken. We hebben een viertal sectorplannen als «in
eerste aanleg onvoldoende» beoordeeld. Die zijn teruggestuurd en
vervolmaakt. Daarna hebben we alle sectorplannen goedgekeurd. Dan kijk
je natuurlijk naar de vraag: hoe ontwikkelen de SW-bedrijven van de
eenentwintigste eeuw zich? Dat was immers de achterliggende gedachte
bij de motie-Kerstens om deze middelen überhaupt beschikbaar te stellen.
Ik vind het van essentieel belang dat in de regio’s de functie van het
SW-bedrijf recht overeind blijft. Dat kan natuurlijk op verschillende
manieren ingekleurd worden. Dat zie je in de sectorplannen. Sommige
SW-bedrijven gaan bijvoorbeeld in nauwe gezamenlijkheid met de sociale
diensten aan de slag. We hebben er echt goed naar gekeken, ook samen
met Cedris. Ik vind dat dit voldoende is om door te stappen.
De heer Kerstens en mevrouw Karabulut zeggen terecht dat het belangrijk
is dat de cao-onderhandelingen gewoon weer worden opgepakt en dat
men probeert om daar zo snel mogelijk uit te komen. Dat zou ook mijn
hartenkreet zijn. Wellicht kan de lage-inkomensvoorziening daar soelaas
bieden, wellicht kan het LIV een bijdrage aan een oplossing leveren. Het
moet mij overigens van het hart dat ik ook in de context van de Participatiewet nog steeds structureel 10 miljoen op de plank heb liggen voor de
pensioenvoorziening van SW’ers. Het is belangrijk dat dat bedrag nu ook
van de plank wordt gehaald. Misschien kan dat bedrag ook in de context
van de cao-onderhandelingen worden meegenomen.
Mevrouw Nijkerken heeft in tweede termijn een statement gemaakt. Dank
daarvoor! Ik ga ook gewoon met volle energie door.
Mevrouw Koşer Kaya heeft nog eens benadrukt dat alle kinderen vanuit
het voortgezet speciaal onderwijs die bejegening verdienen. Ik ben het
daar zeer mee eens. Zij zei voorts dat rond het verdeelmodel de VNG en ik
niet zouden sporen. Ook de heer Heerma heeft daar opmerkingen over
gemaakt.
Mevrouw Koşer Kaya (D66): Dat zou ik niet willen zeggen!
Staatssecretaris Klijnsma: Laat ik me dan zorgvuldiger uitdrukken: dat de
VNG en ik het rond het verdeelmodel niet op alle onderdelen met elkaar
eens zijn. Wij hebben maandagavond bij elkaar gezeten en letterlijk tegen
elkaar gezegd: we agree to disagree op het onderdeel dat de betaling van
het extra vangnet niet geschiedt door het Rijk maar door gemeenten zelf.
Op dat punt is er dus inderdaad een verschil van mening. Maar we
hebben ook tegen elkaar gezegd dat wij in de vervolmaking van het
verdeelmodel in de opmaat naar 2017 in heel nauwe samenspraak met
elkaar de hand aan de ploeg slaan. De Kamer zal begrijpen dat ik daar zeer
aan hecht. De VNG en ik gaan daar dus in gezamenlijkheid mee door.
Mevrouw Karabulut (SP): Er loopt een tegenonderzoek van SEO naar de
objectiveerbaarheid van dit model. Daar heeft de Staatssecretaris in een
eerdere Kamerbrief ook aan gerefereerd. Waarom wil zij de resultaten van
dat onderzoek niet afwachten en tot die tijd voor volgend jaar een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

33

tijdelijke overeenkomst die wel rechtdoet aan de gemeenten en de VNG,
afsluiten? Daar horen dan ook wat extra middelen bij. Dat is toch volstrekt
logisch? Anders blijf je immers op het pad dat je werkt met een
niet-werkbaar model en je gemeenten heel onrechtvaardig behandelt.
Uiteindelijk gaat dat ten koste van de mensen.
Staatssecretaris Klijnsma: Gemeenten worden niet heel onrechtvaardig
behandeld. Ik hecht er toch wel erg aan om dat te onderstrepen. In een
nieuw verdeelmodel zijn er altijd gemeenten die erop vooruitgaan en
gemeenten die erop achteruitgaan. We zien ook dat een aantal gemeenten
dat er nu op achteruitgaat, in het verleden heel vaak middelen van dit
budget overhield. Het is op zichzelf dus ook niet zo heel vreemd – zeg ik
voorzichtig – dat die gemeenten nu met een min geconfronteerd worden.
Dat neemt niet weg dat die gemeenten daar natuurlijk niet blij mee zijn.
Dat snap ik ook heel goed. Daarom is er ook een additioneel vangnet.
Daar kunnen die gemeenten gewoon gebruik van maken en dat mitigeert
hun min. Volgens mij is dat voor die gemeenten heel plezierig.
De gemeenten die met plussen geconfronteerd zijn, zijn daar blij mee. Het
zou natuurlijk heel bijzonder zijn als wij nu opeens zouden zeggen: weet je
wat, we gaan het over een heel andere boeg gooien. Dat is overigens ook
helemaal niet wat de VNG vraagt. Echt niet! Wij moeten daar heel helder
over zijn.
Mevrouw Karabulut (SP): Dat zeggen gemeenten ook niet. De Staatssecretaris gaat ook helemaal niet in op het onderzoek dat nog loopt en op de
vraag waarom dat niet afgewacht wordt. Er komt een VAO op dit punt. Ik
heb nog een vraag over de jonggehandicapten. De Staatssecretaris zei: ze
kunnen zich melden bij een loket. Waar kunnen jonggehandicapten die
problemen, vragen en onduidelijkheden hebben over de herkeuring en
alles wat daarmee samenhangt, terecht? De Staatssecretaris zegt dat een
dergelijk loket er al is. Dan wil ik dat horen.
Staatssecretaris Klijnsma: Ze kunnen terecht bij het UWV.
Mevrouw Karabulut (SP): Dat loopt nu in de praktijk dus niet goed.
Staatssecretaris Klijnsma: Als dat in de praktijk niet goed zou lopen, wil ik
best samen met mevrouw Karabulut kijken naar een manier waarop dat
aanspreekpunt bij het UWV verder vervolmaakt kan worden. Daar moet
immers gewoon helderheid over verschaft worden. Volgens mij is het
UWV overigens goed aanspreekbaar op dat punt. Laten we daar echter
maar even naar kijken. Dat lijkt me goed.
Mevrouw Schouten heeft inderdaad in eerdere debatten al gevraagd om
de synchronisatie van de keuringen. Daar zijn wij natuurlijk in dezen ook
mee doende, want het is zaak dat wij vanuit De Werkkamer ook daarover
ideeën samenbrengen. Wij schrappen nu al een keuring voor mensen die
uit het speciaal onderwijs komen. Dat scheelt natuurlijk weer een slok op
een borrel.
Ik moet mevrouw Karabulut overigens nog melden dat het SEO-rapport
wat mij betreft morgen op Gemeenteloket SZW staat.
De heer Heerma heeft nog een keer gevraagd naar het verdeelmodel en
de wijze waarop ik daarmee wil omgaan. Volgens mij heb ik die vraag al
beantwoord.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Voorzitter. Er zijn twee vragen van
mij niet beantwoord. Ik heb gevraagd of het maandag voor de Wajongers
duidelijk is of zij in het doelgroepregister zijn opgenomen. Dat zou immers
per november het geval zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

34

Staatssecretaris Klijnsma: Wajongers zitten sowieso in het doelgroepregister.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Het gaat erom dat ze zelf kunnen
controleren of ze er ook echt in staan. Ze denken allemaal dat ze erin zijn
opgenomen, maar dat blijkt in de praktijk niet altijd het geval te zijn.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik stel voor dat ik samen met u nog even bekijk
waar die signalen vandaan komen. Ik wil het even heel helder zeggen: alle
Wajongers zitten in het doelgroepregister. Daarover kan geen twijfel
bestaan.
Mevrouw Schouten (ChristenUnie): Daar werd de Staatssecretaris de
afgelopen week toch zelf mee geconfronteerd, ook op tv? Zij werd toch
geconfronteerd met iemand die dacht dat hij in het doelgroepregister zat,
terwijl vervolgens bleek dat daarover nog helemaal geen duidelijkheid
bestond. Die persoon kreeg ook nergens een vinger achter, hij kon er niet
achter komen of hij er daadwerkelijk in zat, omdat de gemeente het niet
wist en omdat het UWV het niet wist. Die duidelijkheid zouden ze in
november wel allemaal moeten hebben.
Staatssecretaris Klijnsma: Op deze casus moeten we op zichzelf niet
ingaan, maar het is echt zaak dat mensen die een Wajong-uitkering
hebben en niet duurzaam arbeidsongeschikt zijn, in het doelgroepregister
zitten. Dat hebben we gewoon met z’n allen afgesproken en daar heeft de
Kamer ook mee ingestemd. Het is zo helder al glas. Ik ken de casus van
maandag niet persoonlijk. Ik weet oprecht niet of deze mijnheer al dan
niet een Wajong-uitkering heeft. Maar als hij een Wajong-uitkering heeft,
zit hij qualitate qua – als ik me zo mag uitdrukken – in het doelgroepregister.
Mevrouw Schouten heeft voorts nog een vraag gesteld over het openbaar
maken van het verdeelmodel. Wat mij betreft, kan dat. Het is ook zaak dat
wij heel helder maken dat iedere gemeente die daar behoefte aan heeft,
inzicht kan krijgen in de precieze uitwerking van het verdeelmodel voor
die gemeente. Die toezegging hebben we al in een eerder stadium
gedaan.
Ik hecht er ten slotte aan om tegen de woordvoerder van de CDA-fractie te
zeggen dat, wat mij betreft, de politieke druk voor 1 januari 2015 niet aan
de orde is geweest, edoch dat we met z’n allen natuurlijk wel hebben
gezegd – ik ook – dat we graag met een nieuw verdeelmodel wilden gaan
werken vanaf 1 januari 2015 en dat echt alles op alles is gezet om dat tot
stand te brengen. Ook hulde aan het SCP, de Raad voor de financiële
verhoudingen en de wetenschappers! Wij hebben toen ook samen
gedeeld dat het aanvaardbaar was om op 1 januari 2015 met dat nieuwe
verdeelmodel van start te gaan. Het verdeelmodel blijkt overigens zeer
begaanbaar en aanvaardbaar te zijn. Daar waar er fouten zijn opgetreden,
hebben we die netjes afgedicht.
De heer Pieter Heerma (CDA): Dan wil ik toch graag een specifieke
reactie op de constatering van de Raad voor de financiële verhoudingen
dat het als gevolg van de politieke druk te snel en onzorgvuldig is
ingevoerd. De Kamer heeft in ieder geval nooit gezegd: het moet per se
dan. Als er signalen waren dat het onzorgvuldig was, had dat volgens mij
met de Kamer besproken moeten worden. Dat was dus mijn specifieke
vraag. Is er vooraf door het SCP en Berenschot gezegd: het is verstandiger
en het zou zorgvuldiger zijn als het later wordt gedaan?
Staatssecretaris Klijnsma: Laat ik maar gewoon even contact opnemen
met de Raad voor de financiële verhoudingen. Dat lijkt mij wijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

35

De heer Pieter Heerma (CDA): En wanneer kunnen we daar schriftelijk
verslag van krijgen?
Staatssecretaris Klijnsma: Wat mij betreft volgende week. Ik ga ervan uit
dat ik daarover snel contact kan hebben. Dit is rare ruis op de lijn. Daar
houd ik niet van.
De voorzitter: We zijn aan het einde gekomen van het algemeen overleg.
Er is één toezegging gedaan. Ik zal die even herhalen. Als iemand daar
nog aanvullingen op heeft, hoor ik dat graag. De toezegging luidt als
volgt.
De Staatssecretaris zal de Kamer volgende maand informeren over de
wijze waarop de uitvoering van de Participatiewet ten aanzien van banen
eenvoudiger en minder bureaucratisch kan worden, conform het
gewisselde in dit algemeen overleg.
Staatssecretaris Klijnsma: Ik heb gezegd dat ik voor de begrotingsbehandeling nog een aantal dingen aan de Kamer doe toekomen. Ik zal die
toezegging gestand doen. Ik heb ook gezegd dat ik De Werkkamer ga
vragen om op de lumineuze ideeën die ook door leden van deze
commissie zijn aangedragen, te reflecteren. Ik zal de stand van zaken
alsdan vanuit De Werkkamer aan de Kamer doen toekomen. Maar ik kan
natuurlijk niet toezeggen dat het dan al helemaal uitgewerkt is. Dat zou
wel heel erg voortvarend zijn. Maar ik zal de Kamer graag informeren over
datgene wat uitgewerkt is.
De voorzitter: Ik constateer dat de leden met deze aanvulling kunnen
leven.
Ik stel vast dat mevrouw Koşer Kaya van D66 een VAO zal aanvragen.
De heer Pieter Heerma (CDA): Het is wel belangrijk dat het VAO niet
ingepland wordt voordat we de toegezegde brief over het overleg met de
Raad voor de financiële verhoudingen ontvangen.
De voorzitter: Ik neem daar kennis van.
Ik dank alle aanwezigen voor hun aanwezigheid.
Sluiting 17.25 uur.
Volledige agenda
1. Reactie op de uitspraken van VNO-NCW-voorzitter De Boer over
uitkeringsgerechtigden en de inzet van arbeidsbeperkten
Kamerstuk 29 544-638 – Brief regering d.d. 02-07-2015
Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, L.F. Asscher
2. Doorrekening onjuistheden CBS-data verdeelmodel bijstand 2015
Kamerstuk 30 545-176 – Brief regering d.d. 02-07-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
3. Resultaten eerste tussentijdse meting banenafspraak
Kamerstuk 29 544-640 – Brief regering d.d. 03-07-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
4. Bekendmaking gecorrigeerde bijstandsbudgetten 2015
Kamerstuk 30 545-186 – Brief regering d.d. 16-07-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
5. Verslag van een schriftelijk overleg over de brief eerste tussentijdse
meting banenafspraak

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

36

Kamerstuk 29 544-651 – Brief regering d.d. 04-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
6. Reactie op motie van het lid Voortman over de omgang van gemeenten
met jongeren in het kader van de Participatiewet
Kamerstuk 30 545-188 – Brief regering d.d. 18-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
7. Voortgang van de inrichting van beschut werk door gemeenten
Kamerstuk 30 545-189 – Brief regering d.d. 18-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
8. Uitvoering motie Kerstens (PvdA) pilot «steun na partnerverlies»
Kamerstuk 29 538-196 – Brief regering d.d. 26-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
9. Nadere informatie over de samenhang van wetsvoorstel harmonisering
instrumenten Participatiewet met het recent ingediende Wetsvoorstel
tegemoetkomingen loondomein (Wtl)
Kamerstuk 34 194-19 – Brief regering d.d. 28-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
10. Nadere toelichting op antwoord op vragen van het lid Schouten over
het opleggen van een werkstraf aan een uitkeringsgerechtigde vanwege
het niet opgeven van vrijwilligerswerk
Kamerstuk 17 050-521 – Brief regering d.d. 28-09-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
11. Budgetten gebundelde uitkering 2016
Kamerstuk 30 545-191 – Brief regering d.d. 01-10-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
12. Afschrift reactie brief van gemeenten in de regio MaastrichtHeuvelland over de Participatiewet en de Wet banenafspraak en quotum
arbeidsbeperkten
Brief regering d.d. 21-10-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
13. Openstaande toezeggingen met betrekking tot beoordeling Wajongers
Kamerstuk 33 161-197 – Brief regering d.d. 27-10-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
14. Toezeggingen Participatiewet en Wet banenafspraak en quotum
arbeidsbeperkten
Kamerstuk 33 161-198 – Brief regering d.d. 27-10-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma
15. Verdeling van de bijstandsbudgetten 2016 over gemeenten
Kamerstuk 30 545-192 – Brief regering d.d. 28-10-2015
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, J. Klijnsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 161, nr. 204

37