Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 XIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken, Landbouw
en Innovatie (XIII) voor het jaar 2011

Nr. 158

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN,
LANDBOUW EN INNOVATIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2010
Hierbij ontvangt u de beantwoording van de openstaande vragen naar
aanleiding van het wetgevingsoverleg op 6 december jl. (kamerstuk
32 500 XIII, nr. 157), zoals toegezegd.
1. Openstaande vragen
Green Deal
De fractie van het CDA vroeg of ik mogelijkheden zie om met de energiebedrijven tot een Green Deal te komen. In reactie merk ik op dat de
energiebedrijven uiteraard een belangrijke partner zijn bij de uitwerking
van de Green Deal. Zij kunnen op veel terreinen een rol spelen, zoals bij
energiebesparing in de gebouwde omgeving, bij lokale en decentrale
opwekking van duurzame energie en bij de inzet van biomassa. In de
komende maanden zal ik een plan van aanpak opstellen in overleg met de
sector.
Deze leden vroegen voorts naar de maatregelen uit het pakket Schoon en
Zuinig van het vorige kabinet. Het programma als zodanig is beëindigd.
Dit kabinet ondersteunt wel het innovatie- en actieprogramma Schone en
Zuinige Agrosectoren (de paraplu waaronder het innovatieprogramma
Kas als Energiebron in de glastuinbouw ook valt). Deze aanpak past
naadloos in de door het Kabinet beoogde Green Deal met de samenleving
en het bedrijfsleven. In deze samenwerking tussen bedrijven, overheid en
kennisinstellingen wordt namelijk aantoonbaar succesvol gewerkt aan
ondernemerschap, het bereiken van duurzaamheidsdoelen en innovatieve
oplossingen.
De fractie van de SGP vroeg welke rol WKK in de Green Deal zal innemen.

kst-32500-XIII-158
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

1

Ik merk op dat ik in gesprek ga met de sectoren waar het eindverbruik van
energie plaatsvindt: de industrie, de gebouwde omgeving, en de
landbouw. Het uitgangspunt daarbij is dat deze sectoren zelf bepalen
welke technieken zij toepassen. Dit betekent dat ik niet zal sturen op een
bepaalde techniek. Ik kan derhalve geen uitspraak doen over de rol van
WKK. Wel zal WKK in de glastuinbouw onderdeel blijven uitmaken van de
EIA investeringsaftrek.
Tevens vroeg deze fractie of de Green Deal zich richt op benutting van
decentraal potentieel voor duurzame energie. Ik kan dit bevestigen. Ik wil
afspraken maken met gemeenten en provincies die actief decentrale en
lokale opwekking van duurzame energie willen ondersteunen en die
daarbij actief bewoners willen betrekken.
De leden van D66 vroegen of ik een nieuw klimaatakkoord met gemeenten
zal afsluiten. De mede-overheden, gemeenten en provincies, zie ik als
belangrijke partijen in de Green Deal. De geldende afspraken vormen
daarbij een mooi uitgangspositie en kunnen worden aangevuld of
uitgebreid. Een nieuw klimaatakkoord acht ik derhalve niet nodig.
Zelflevering
De fractie van het CDA vroeg of ik bereid ben een maatschappelijke
kosten-baten analyse (MKBA) ten aanzien van zelflevering uit te voeren. Ik
wacht op dit punt het aangekondigde initiatiefwetsvoorstel van de heer
Samsom (PvdA) af.
Bevoordeling fossiele energie
De fractie van het CDA vroeg naar de fiscale maatregelen voor grijze
energie om een gelijk speelveld te creëren voor het bedrijfsleven in de
Europese Unie. Voor Nederland als open economie onderstreep ik het
belang van het level-playing-field, de positie van energie-intensieve
bedrijven en de positie van de glastuinbouw. Andere Europese landen
maken deze afweging ook en maken daarom gebruik van de mogelijkheden die de richtlijn energiebelastingen biedt tot het toekennen van
vrijstellingen of verlaagde tarieven binnen de energiebelasting. Daarnaast
geldt binnen dezelfde richtlijn een inputvrijstelling voor kolen- en
gascentrales met als doel dubbele belastingheffing te voorkomen. Ik
noem in dit verband tevens de vrijstelling van accijnsheffing op kerosine
voor internationaal luchtverkeer. Deze vrijstelling wordt gevolgd als
uitvloeisel van het Verdrag van Chicago.
De fractie van GroenLinks vroeg of ik bereid ben een onderzoek te starten
naar de volgens deze fractie geldende € 7,5 mld. jaarlijkse steunmaatregelen naar de productie en consumptie van fossiele energie. In dit
verband verwijs ik u naar het onderzoek dat de staatssecretaris van
Financiën in de Eerste Kamer reeds heeft toegezegd. Ik zal hier in het
Energierapport nader op ingaan.
Grensoverschrijdende infrastructuur
De D66-fractie vroeg naar de mogelijkheden om investeringen in
(grensoverschrijdende) infrastructuur tussen landen te kunnen verrekenen. Op dit moment bestaat er een verrekeningsfonds tussen de
landelijk netbeheerders (TSO’s) van de verschillende landen, maar in de
voorstellen die de Europese Commissie recentelijk heeft gedaan met
betrekking tot Europese infrastructuur prioriteiten geeft de Commissie aan
dat in de huidige regelgeving zowel TSO’s als toezichthouders onvoldoende rekening houden met grensoverschrijdende effecten van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

2

investeringen in infrastructuur. Tariefstructuren zijn in de regel opgezet
om nationale kostenefficiëntie te bereiken, terwijl projecten ook van
regionaal of
Europees belang kunnen zijn. Een investering in het ene land kan
bijvoorbeeld het transportnet in een buurland ontlasten of zorgen voor
meer handelsmogelijkheden in de regio. Deze investeringen worden nu
mogelijk niet gedaan omdat de TSO hiervoor geen vergoeding ontvangt.
Ik vind het dan ook een goed idee dat de Commissie dit verder onderzoekt
zodat zij voorstellen kan doen om hier beter rekening mee te houden. De
Commissie heeft aangegeven in 2011 met concrete voorstellen te komen.
Voorrang voor Duurzaam
De CDA-fractie vroeg naar de gesprekken met de Europese Commissie
over het onderwerp Voorrang voor Duurzaam» en stelde de vraag waarop
door de minister wordt aangestuurd. De inzet van mijn beleid is dat we in
Nederland op zo kort mogelijke termijn kunnen zekerstellen dat ook in
situaties van transportschaarste duurzaam geproduceerde elektriciteit
onbelemmerd getransporteerd kan worden. Er moet dus snel een
volwaardig en transparant congestiemanagementsysteem worden
gerealiseerd waarbij duurzame energie voorrang krijgt op het net. Het
wetsvoorstel is recent aangenomen door de Eerste Kamer, waarbij
verschillende artikelen ten aanzien van de oorspronkelijke kostentoedeling
niet in werking zijn getreden. Dat betekent de facto dat:
a) de kosten van het systeem voor congestiemanagement op basis van
de geldende tariefregulering in de transporttarieven voor afnemers
terecht komen.
b) na aanname van het wetsvoorstel vanaf begin 2011 is verzekerd dat
duurzaam geproduceerde stroom voorrang krijgt op het net.
Ik zal nu vervolgens, in overleg met de NMa, betrokken marktpartijen en
beide Kamers, zekerstellen dat ook voor de langere termijn een economisch verantwoord systeem kan worden gewaarborgd. Op de korte
termijn voorzie ik geen problemen met deze route, omdat op basis van de
laatste prognoses van de beheerder van het landelijke hoogspanningsnet
TenneT de verwachting is dat er pas in de loop van 2012 kans is op
ernstige congestieproblemen (in de Eemshaven). Vóór 2012 zijn situaties
van transportschaarste niet uitgesloten, maar de inschatting is dat deze
beperkt zullen zijn.
Op de langere termijn geldt echter wel dat ik wil waarborgen dat
tegemoet gekomen kan worden aan de eerder met beide Kamers
gewisselde zorgen over het effect van het in de transporttarieven van de
afnemer meenemen van de kosten op de werking van het systeem, de
hoogte van die kosten en het risico van gaming door marktpartijen, en
welke maatregelen in dat kader eventueel nog nodig zijn. Daar komt bij
dat een meerderheid van de Tweede Kamer een heldere voorkeur heeft
uitgesproken voor het voorstel om de kosten bij producenten neer te
leggen. In dat kader acht ik het gewenst om met de Europese Commissie
te overleggen over de ruimte voor het oorspronkelijke voorstel ten
aanzien van herverdeling van kosten. Zodra het overleg met de Europese
Commissie is afgerond, zal ik bezien of de oorspronkelijk voorgestelde
wijze van kostentoedeling moet worden heroverwogen, en zo ja, of dat
consequenties heeft voor de inrichting van het systeem van congestiemanagement. Ik zal uw Kamers hierover in het eerste kwartaal van 2011
informeren.
In deze gesprekken zal ook worden gesproken over het producententarief.
De SP-fractie vroeg in dat kader naar mogelijkheden om te sturen op de
locatiekeuze van elektriciteitsproducenten, bijvoorbeeld door dit soort

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

3

partijen een zogenaamd producententarief in rekening te brengen.
Momenteel hanteert Nederland geen producententarief. Alleen afnemers
betalen transportkosten, producenten niet. Als transportcapaciteit moet
worden uitgebreid om nieuwe afnemers of producenten aan te sluiten,
worden de kosten daarvan gesocialiseerd over de afnemers. In dit
systeem worden producenten niet geconfronteerd met de netkosten die zij
veroorzaken. Ook in Brussel begint deze discussie op gang te komen,
onder andere in het licht van het Europese infrastructuurpakket. Ik zie
eventuele aanbevelingen van de Commissie op dit punt dan ook met
belangstelling tegemoet en neem uw suggestie hierin mee. In het nieuwe
Energierapport waarin ook de herziening van het reguleringskader aan de
orde komt, zal ik nader ingaan op het producententarief.
De CDA-fractie wees er op dat bijvoorbeeld WKK’s in de tuinbouw maar
ook andere vormen van decentrale energieproductie niet zeker kunnen
zijn van een aansluiting op het net en vroeg hoe dit probleem wordt
aangepakt. De Eerste Kamer heeft vorige week het wetsvoorstel aangenomen waarin voorrang voor duurzaam is geregeld. Dit wetsvoorstel is in
overleg met de Tweede Kamer vorig jaar aangescherpt, waardoor nu is
opgenomen dat producenten met een aansluiting kleiner dan 10 MVA
binnen 18 weken moeten worden aangesloten door de netbeheerder. Met
het oog op zeer zware aansluitingen is de Rijkscoördinatieregeling
beschikbaar waarmee het proces voor een aansluiting wordt gestroomlijnd. Tenslotte heeft de NMa aan de gezamenlijk netbeheerders gevraagd
zo snel mogelijk een overzicht op te stellen van aansluitmijlpalen op
grond waarvan tussen de aanvragende partij en de netbeheerder
zekerheid geboden wordt over alle stappen in het proces tot een daadwerkelijk aansluiting (financieel, juridisch, fysiek).
Ruimtelijk beleid voor de ondergrond
De leden van de SP-fractie vroegen of er een ruimtelijke vertaling komt
voor het gebruik van de ondergrond of dat de locatiekeuze volledig aan de
markt wordt overgelaten. Ik ben het met de SP eens dat gelet op het
maatschappelijk belang van de verschillende eigenschappen, functies en
kansen die de ondergrond biedt, het belangrijk is om tot samenhangende
ordening van de boven- én ondergrond te komen. Het gebruik van de
diepe ondergrond neemt op het ogenblik sterk toe. Dit brengt met zich
mee dat er in veel gevallen interactie kan ontstaan tussen verschillende
winningsvormen onderling, tussen winning en opslag of tussen verschillende mogelijke opslagvormen. Belangrijk is om aan te geven dat er een
onderscheid is tussen activiteiten in de diepe ondergrond waarbij de
coördinatie bij het rijk ligt zoals geothermie, winning van olie en gas en
opslag op basis van de Mijnbouwwet en activiteiten in de ondiepe
ondergrond waarvoor de coördinatie bij provincies en gemeenten ligt. Ik
laat nu door TNO in samenwerking met de Universiteit van Groningen een
studie uitvoeren, die moet leiden tot een afwegingskader ten behoeve van
de ruimtelijke ordening van de ondergrond. De eerste uitkomsten van
deze studie worden eind 2011 verwacht. Ik zal vervolgens met mijn
collega van Infrastructuur en Milieu bekijken wat de vervolgstappen zullen
zijn.
Gasopslag Bergermeer
De leden van de D66-fractie vroegen naar de business case van de
gasopslag Bergermeer en het nationaal belang. Tevens gaven de leden
van de PVV-fractie aan dat zij alleen opslag van gas wensen, indien
daarvoor draagvlak bestaat. In reactie op deze vragen merk ik op dat
Gasopslag van nationaal belang is. Flexibiliteit is essentieel voor een goed
functionerende gasmarkt. Daarom moet er meer opslagcapaciteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

4

beschikbaar komen in Nederland. Dit is temeer van belang omdat de
flexibiliteit van ons Groningenveld afneemt. Bergermeer is een investeringsproject van een privaat bedrijf, een belangrijke buitenlandse
investering van ruim € 800 miljoen. Het betreft een investering die een
belangrijke bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van de regio
Alkmaar als energiecluster.
Bergermeer valt vanwege het nationale belang onder de rijkscoördinatieregeling. In dit besluitvormingstraject is het belangrijk evenwicht te
vinden tussen enerzijds vereenvoudiging en snelheid en anderzijds
zorgvuldigheid. Veiligheid voor gasopslag is daarbij een essentiële
voorwaarde. Gasopslag vindt in Nederland alleen plaats onder strenge
condities. Zo worden voor de gasopslag Bergermeer de voorwaarden van
opslag vastgelegd in de (ontwerp)besluiten die onlangs zijn genomen.
Zorgvuldigheid is ook om het proces zoveel mogelijk samen met alle
betrokkenen te doorlopen.
Over de inhoud van de besluiten heeft dan ook met het oog op draagvlak
en daarmee op effectieve besluitvorming, intensief overleg plaatsgevonden met alle betrokken gemeenten (inclusief Bergen) en de Provincie
Noord-Holland. De gemeente Alkmaar, Heiloo, Schermer en de provincie
Noord-Holland staan zeer positief ten opzichte van het project en hebben
inmiddels de ontwerpbesluiten genomen. De samenwerking met de
gemeente Bergen heeft niet tot het gewenste resultaat geleid. Ten aanzien
van de gemeente Bergen heb ik derhalve de besluitvorming samen met
de Minister van Infrastructuur en Milieu overgenomen. In de besluitvorming is wel rekening gehouden met de zorg van Bergen. Het besluitvormingsproces heeft aldus zorgvuldig plaatsgevonden. Zorgvuldigheid
betekent niet dat een project niet doorgaat als een enkele partij hier geen
voorstander van is. Daarvoor hebben we de Rijkscoördinatieregeling in
het leven geroepen. Deze maakt het mogelijk om energieinfrastructuurprojecten die we met elkaar als projecten van nationaal
belang hebben aangemerkt ook daadwerkelijk te kunnen realiseren.
Energiebrief
De leden van D66 vroegen om een energiebrief waarin onder meer
ingegaan zal worden op het energielandschap de komende decennia en
de inkomsten van de Staat uit energie. Zoals aangegeven in het debat ben
ik voornemens om in het voorjaar een energierapport uit te brengen. In
het Energierapport zal ik uitgebreid op deze vragen ingaan.
SDE+
De leden van de PVV-fractie stelden de vraag wat ik vind van de
ervaringen met de Duitse een feed-in regeling. Het Duitse systeem kent
een aantal nadelen die de afgelopen tijd steeds manifester zijn geworden.
Zo is het Duitse systeem zeer duur gebleken. Daarom is er nadrukkelijk
voor gekozen om van de SDE+ geen open einde regeling te maken. Dit
zou namelijk leiden tot hoge kosten voor burgers en bedrijven. Tevens is
er in het Duitse systeem sprake van verplichte inkoop door de netbeheerder van geproduceerde duurzame energie. Dit acht ik ongewenst.
Daarmee zou de netbeheerder als energie handelaar optreden. Dit past
niet bij de Wet Onafhankelijk Netbeheer, om commerciële en gereguleerde
activiteiten te splitsen. Wel neem ik de financiering via een opslag op de
energietarieven over en zal de gedifferentieerde aanpak voor wind op land
worden bezien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

5

De leden van de D66-fractie vroegen waarom ik afvalverbrandingsinstallaties (AVI’s) in de SDE+ opneem, ondanks de huidige overcapaciteit op de
markt voor afvalverbranding. Ik wil de SDE+ toekomstbestendig maken.
Daarom neem ik nu alle opties op die goedkoper kunnen produceren dan
15 cent/kWh, inclusief AVI’s. Het klopt dat de AVI’s een convenant hebben
getekend dat er voorlopig geen nieuwe AVI’s meer bijkomen, echter
toekomstige installaties wil ik niet uitsluiten.
De leden van de CDA-fractie stelden de vraag hoe het staat met de
verlaagde energiebelasting voor de tuinbouw. De huidige stand van zaken
is als volgt. Nederland heeft de Europese Commissie toestemming
gevraagd voor het verlengen van het verlaagd Energiebelastingtarief voor
de tuinders. De verwachting is dat de Commissie haar beslissing nog in
2010 kenbaar zal maken.
Het doel van het verlaagde tarief is dat belastingdruk voor de glastuinbouw gelijk is aan die van andere energie intensieve sectoren. De
sector levert daarvoor een tegenprestatie in de vorm van het
CO2-vereveningssysteem. Dat is een nationale afspraak, bedoeld om op
een flexibele wijze de CO2-emissie voor de gehele glastuinbouw in
Nederland te plafonneren. Ondernemers krijgen zo een prikkel voor
verduurzaming en het ontwikkelen en oppakken van energie-innovaties.
Wel is een wijziging van Wet milieubeheer nodig om de introductie van
een CO2-vereveningssysteem mogelijk te maken. Het wijzigingsvoorstel
ligt op dit moment bij uw Kamer.
De leden van de fracties van het CDA en van D66 stelden de vraag of ik
bereid ben de huidige vergunningen voor windparken op zee te
verlengen, zodat deze kans blijven maken op realisatie. Ik heb aangegeven
dat de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu hiervoor verantwoordelijk is. Op 13 december 2010 is een debat gepland over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) en het Nationaal
Waterplan, waarin deze vraag aan de orde zou kunnen komen.
De leden van de fractie van D66 stelden de vraag of er een exclusieve
shortlist of longlist bestaat voor technieken in de vrije categorie. Dit kan ik
bevestigen. Jaarlijks zal worden bekeken of de technieken die in
aanmerking komen voor de vrije categorie bijstelling behoeft. Voorafgaand aan de openstelling zal ik de technieken die in aanmerking komen
voor de SDE+ en de bijbehorende basisbedragen met de Kamer en de
marktpartijen delen. Zoals aangegeven tijdens het debat zal ook wind op
zee hiervoor in aanmerking komen.
De leden van de fractie van D66 vroegen in hoeverre ik bij de opzet van de
SDE+ geleerd heb van ervaringen met veilingen. De SDE+ heeft
kenmerken van een veilingsystematiek. Uit ervaringen met veilingen,
zoals bijvoorbeeld de tender wind op zee uit 2010, heb ik lessen
getrokken. Een aantal voorbeelden: de concurrentie tussen verschillende
initiatieven moet zoveel mogelijk onder gelijke voorwaarden plaatsvinden.
De systematiek moet voor deelnemers transparant zijn. De toegang tot de
SDE+ moet niet nodeloos bemoeilijkt worden door bureaucratische regels.
Partijen moeten snel duidelijkheid krijgen en daarnaast moet voorkomen
worden dat partijen onrealistisch gaan bieden en daarmee budget voor
enige tijd vasthouden. Tenslotte moet de systematiek ook uitvoerbaar zijn
en de administratieve lasten beperkt blijven. Met de vormgeving van de
SDE+ heb ik rekening gehouden met deze elementen, bijvoorbeeld door
de keuze voor een gefaseerde verhoging van basisbedragen. Zo wordt
concurrentie tussen verschillende initiatieven gestimuleerd en
overschrijding en onderuitputting bij individuele technieken voorkomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

6

De leden van de SGP-fractie stelden de vraag of de subsidie voor het
windpark in de Noordoostpolder al was toegezegd door de vorige
minister en of deze niet meer terug te draaien is. Zoals ik al in het overleg
heb aangegeven vind ik het terugdraaien van deze besluiten onwenselijk.
Zowel de SDE-subsidie als de incidentele innovatiesubsidie zijn inmiddels
verleend en kunnen niet meer worden ingetrokken. Deze subsidieverlening is door mijn ambtsvoorganger uitvoerig besproken met uw Kamer.
De leden van de SP-fractie vroegen of ik voornemens ben om het
Nationaal Actieplan Hernieuwbare Energie aan te passen. Eind 2011 zal ik
een monitoringsrapportage naar de Europese Commissie sturen.
Vanzelfsprekend zal ik nieuwe ontwikkelingen in het regeringsbeleid
daarin meenemen.
De leden van de SP-fractie stelden voorts de vraag waarom er nog niet
aan de voorwaarden voor plaatsing van windturbines op land is voldaan.
Hierover kan ik melden dat de Staatsecretaris van Infrastructuur en Milieu
het aanspreekpunt is voor een eventuele structuurvisie en welstandsregels voor wind op land.
De leden van de VVD-fractie hebben gevraagd of ik kan aangeven welke
toezeggingen er gedaan zijn voor wind, met name op zee, waarmee
gestopt kan worden en hoeveel geld dat zou opleveren. Hierover kan ik u
melden dat er vier toezeggingen zijn gedaan. Het betreft allereerst twee
operationele windparken op zee die reeds produceren en daarvoor
subsidie ontvangen. Daarnaast gaat het om de beide parken boven de
Wadden die in mei zijn gecommitteerd aan Bard Engineering. Bovendien
ben ik gehouden een derde subsidiebeschikking af te geven in het kader
van de Regeling windenergie op zee 2009. Op grond van de Algemene
wet bestuursrecht kan ik deze subsidieverlening niet stopzetten. Het is dus
niet mogelijk om activiteiten stop te zetten. Ik merk hierbij op dat
uitbetaling van de subsidie pas zal plaatsvinden op basis van de daadwerkelijk geproduceerde elektriciteit: mochten windparken niet tot stand
komen of minder elektriciteit produceren dan voorzien, dan zullen de
uitgaven lager uitvallen dan nu geraamd.
In onderstaande tabel zijn de geraamde kasuitgaven voor de volledige
looptijd van de afgegeven beschikkingen weergegeven. De eveneens
reeds toegekende incidentele innovatiesubsidie voor het windpark
Noordoostpolder (maximaal € 116 mln) staat niet in de tabel.
MEP kasuitgaven

SDE kasuitgaven

€ 1,5 mrd
€ 0,6 mrd

€ 1,6 mrd
€ 4,5 mrd

Wind op land
Wind op zee

Motie Grashoff c.s. (32 500, nr. 150)
Het lid Grashoff diende een motie waarin de regering werd verzocht om
onder andere met het oog op collectieve projecten voor de aanschaf van
zonnepanelen voorstellen te doen teneinde de salderingsgrens van 5 000
kWh per jaar te verhogen. Ik wil uw Kamer hierin het volgende ter
overweging meegeven. Het lid Samsom heeft tijdens het overleg
aangekondigd een initiatiefwetsvoorstel voor te bereiden teneinde de
salderingsmogelijkheden bij collectieve zelflevering te verruimen. De
motie van de heer Grashoff sluit hierop aan. Mijn suggestie is om de wens
van de heer Grashoff bij dit initiatiefwetsvoorstel te betrekken. Ook wijs ik
er op dat het wetsvoorstel dat regelt dat de salderingsgrens wordt
verhoogd van 3 000 naar 5 000 kWh per jaar op dit moment nog wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

7

behandeld in de Eerste Kamer. Daarnaast kan ik op dit moment de
financiële gevolgen en eventuele uitvoeringsproblemen niet overzien. Als
u uw motie nu toch in stemming brengt, moet ik deze in dat geval daarom
ontraden.
De minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,
M. J. M. Verhagen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XIII, nr. 158

8