Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2446

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 december 2017
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij vier fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Wijziging verordening markttoegang busvervoer (Kamerstuk
22 112, nr. 2444)
Fiche: Wijziging richtlijn gecombineerd vervoer (Kamerstuk 22 112, nr.
2445)
Fiche: Mededeling actieplan infrastructuur alternatieve brandstoffen
Fiche: Wijziging aardgasrichtlijn – gaspijpleidingen met derde landen
(Kamerstuk 22 112, nr. 2447)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
H. Zijlstra

kst-22112-2446
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

1

Fiche: Mededeling actieplan infrastructuur alternatieve
brandstoffen
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, De Raad,
het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de
Regio’s – Naar een zo breed mogelijk gebruik van alternatieve
brandstoffen – een actieplan inzake infrastructuur voor alternatieve
brandstoffen volgens artikel 10, lid 6, van Richtlijn 2014/94/EU, met
inbegrip van de beoordeling van de nationale beleidskaders volgens
artikel 10, lid 2, van Richtlijn 2014/94/EU
b) Datum ontvangst Commissiedocument
08-11-2017
c) Nr. Commissiedocument
COM (2017) 652
d) EUR-Lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1510852464418&uri=CELEX:52017DC0652
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing.
Niet van toepassing.
f) Behandelingstraject Raad
Transportraad
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Infrastructuur en Waterstaat
2. Essentie voorstel
Deze mededeling maakt onderdeel uit van het tweede mobiliteitspakket.
Dit pakket bevat zowel aanbod- als vraaggestuurde maatregelen om de
transitie naar emissiearme en emissievrije mobiliteit in de EU te
versnellen.
In het actieplan worden niet-bindende aanbevelingen gedaan die als doel
hebben de implementatie van de nationale beleidsplannen te verbeteren
en aan te vullen. Lidstaten hebben deze plannen opgesteld in het kader
van de EU richtlijn infrastructuur alternatieve brandstoffen1 met als doel
het creëren van grensoverschrijdende netwerken van tank- laad- en
bunkerinfrastructuur voor elektriciteit, waterstof en (bio)gas (CNG en
LNG). Tussen 2020 en 2030 moeten deze netwerken klaar zijn. De
Europese Commissie concludeert dat er al veel vooruitgang geboekt is,
maar dat er nog extra geïnvesteerd moet worden in de tank- en laadinfrastructuur in het kernnetwerk van het Trans-Europese vervoersnetwerk
(TEN-V), maar met name in de urbane en suburbane gebieden. De
Commissie constateert dat het ambitieniveau van de lidstaten onderling
erg verschilt. Hierdoor zullen er gaten in de infrastructuur voor alternatieve brandstoffen ontstaan als er geen extra maatregelen worden
genomen door zowel publieke als private stakeholders. Vanaf eind 2017
zal de Commissie alle lidstaten langsgaan in een roadshow om met iedere
lidstaat het eigen nationale beleidsplan door te spreken. Het Nederlandse
nationale beleidsplan is als voldoende beoordeeld.

1

Richtlijn 2014/94/EU van het Europees Parlement en de Raad van 22 oktober 2014 betreffende
de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

2

De Commissie stimuleert lidstaten om gebruik te maken van de TEN-V
corridor aanpak en van de financieringsmogelijkheden onder de
Connecting Europe Facility (CEF) en de Interreg2 programma’s. De
Commissie stelt uit de CEF en de NER3003 in totaal € 800 miljoen extra
aan financiering beschikbaar. Om de aanleg van infrastructuur voor
alternatieve brandstoffen (met name de laadinfrastructuur) in stedelijke
gebieden te stimuleren wil de Commissie het Sustainable Urban Mobility
Platform (SUMP) in het voorjaar van 2018 benutten om samen met de
lokale autoriteiten hun plannen aan te passen. Daarnaast zal de
Commissie onderzoeken of het mogelijk is om ook de aanschaf van
voertuigen op alternatieve brandstoffen in stedelijke gebieden te
financieren. Ook wijst de Commissie er op dat van de herziening van de
Richtlijn energieprestatie gebouwen wordt verwacht dat deze gaat zorgen
voor meer laadpunten in gebouwen
Omdat de acceptatie door consumenten van de alternatieve brandstoffen
van groot belang is, moet er voor gezorgd worden dat de consument in
het gebruiksgemak geen verschil zal merken met de huidige fossiele
brandstoffen. Zowel in eigen land als over de grens moet de consument
gewoon kunnen laden en tanken en hiervoor eenvoudig kunnen betalen.
Van belang is daarom te zorgen dat de betaalsystemen inter-operabel zijn.
Hiervoor is nodig dat er meer door de industrie gesteunde open
standaarden en communicatieprotocollen komen voor informatieuitwisseling tussen spelers in de laadketen4. De Commissie kondigt een
publieke consultatie aan die nog in 2017 zal starten over inter-operabele
diensten voor elektrisch rijden. Daarnaast kondigt de Commissie een
uitvoeringshandeling aan voor 2018 waarin een methodologie wordt
voorgesteld voor het onderling vergelijken van de prijzen van conventionele en alternatieve brandstoffen, zodat consumenten deze informatie
kunnen laten meewegen bij de keuze voor een nieuw voertuig. Deze
uitvoerende handeling is onderdeel van de EU-richtlijn infrastructuur
alternatieve brandstoffen.
Een forse toename van elektrisch rijden heeft gevolgen voor de elektriciteitsnetwerken in de EU. Het is daarom belangrijk dat er gewerkt wordt
aan slim laden, waarbij elektrische voertuigen worden geladen buiten de
piekuren en wanneer de tarieven het laagst zijn. De Commissie spoort
lidstaten daarom aan snel een akkoord te bereiken over de herschikking
van de Richtlijn m.b.t de gemeenschappelijke regels voor de interne
elektriciteitsmarkt, die slim laden moet stimuleren5. Daarnaast zal het
Sustainable Transport Forum, dat is opgericht om lidstaten te ondersteunen bij de implementatie van de EU-richtlijn infrastructuur alternatieve brandstoffen, komen met aanbevelingen voor de integratie van
laadinfrastructuur in het elektriciteitsnetwerk.
De Commissie constateert tenslotte dat er nieuwe ontwikkelingen zijn die
aandacht behoeven: de ontwikkeling van biogas om te zorgen voor de
verduurzaming van aardgas in het vervoer en de ontwikkeling van
alternatieve brandstoffen voor de luchtvaart en het vervoer per spoor.
Daarnaast signaleert de Commissie dat er naast LNG, ook kansen zijn voor
waterstof en biobrandstoffen als alternatieve brandstoffen voor de
binnenvaart.

2

Europese subsidieregeling voor ruimtelijke en regionale ontwikkeling
Programma waarin opbrengsten uit het Europese emissiehandelssysteem worden besteed aan
innovatieve demonstratieprojecten met koolstofarme energie
4
Het gaat daarbij bijvoorbeeld om informatie over laadsessies en het doorberekenen van de
kosten daarvoor aan de nationale serviceprovider van de betreffende klant, die in het
buitenland zijn auto oplaadt.
5
COM (2016) 864
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

3

3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a. Essentie Nederlands beleid op dit terrein
De Nederlandse implementatie van de EU Richtlijn tankinfrastructuur voor
Alternatieve brandstoffen is opgenomen in het nationaal beleidskader dat
op 23 februari 2017 aan de Tweede Kamer is verstuurd6. Het beleidskader
biedt een overzicht van de uitrol van infrastructuur voor alternatieve
brandstoffen (elektriciteit, waterstof, CNG en LNG) voor vervoer en de
bijbehorende streefcijfers met betrekking tot de laad-, tank- en bunkerinfrastructuur. Het beleidskader is mede gebaseerd op de visie op de
laadinfrastructuur, welke op 6 december 2016 door de Minister van
Economische Zaken aan de Kamer is gestuurd7. Het Nederlandse beleid is
al geruime tijd gericht op het streven naar zo schoon mogelijke en zo
efficiënt mogelijke vervoer- en transportmodaliteiten. Dit beleid is onder
meer vormgegeven in het SER Energieakkoord en de daarbij behorende
akkoorden en convenanten, zoals de SER Duurzame Brandstofvisie met
LEF en de Rijksbrede Maritieme Strategie. De kern van het beleidskader
zijn de nationale streefcijfers voor de nodige infrastructuur en de
maatregelen om de markt voor alternatieve brandstoffen (verder) te
ontwikkelen. De streefcijfers die in het nationaal beleidskader zijn
opgenomen, betreffen gezamenlijke ambities van marktpartijen en de
overheid. Het realiseren van publiek toegankelijke infrastructuur voor
alternatieve brandstoffen is echter in eerste instantie aan de markt.
Afhankelijk van de marktfase waarin de alternatieve brandstof zich
bevindt, werkt de overheid op passende wijze samen met de private
sector bij de aanleg van de infrastructuur.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Het kabinet waardeert de mededeling en de beoordeling van de
Commissie van de nationale beleidsplannen. Het kabinet is verheugd dat
de Nederlandse inzet om te komen tot adequate netwerken van tank- laaden bunkerinfrastructuur voor alternatieve brandstoffen positief door de
Europese Commissie is beoordeeld en kijkt uit naar het bezoek van de
Europese Commissie aan Nederland. Na het bezoek van de Europese
Commissie zal er een appreciatie naar de Kamer worden gestuurd van de
beoordeling door de Europese Commissie van het Nederlandse beleidskader van de richtlijn infrastructuur alternatieve brandstoffen.
De analyse van het totaal van alle nationale beleidsplannen laat zien dat er
op Europees gebied nog extra inspanningen geleverd moeten worden om
te komen tot EU-brede adequate publiek toegankelijke netwerken. Het is
daarom positief dat de Commissie van plan is om in de TEN-V
werkplannen aandacht te besteden aan de aanleg van infrastructuur voor
alternatieve brandstoffen en dat er onder de CEF en de NER300 in totaal
800 miljoen extra aan financiering beschikbaar komt. Hoewel de
Commissie dit niet noemt in de mededeling, vindt het kabinet het een
positieve ontwikkeling dat de Commissie een koppeling stimuleert met
relevante TEN-E programma’s in het kader van opslag van duurzame
energie: de zogenaamde Synergy projecten. Nederland zet actief in op de
co-financieringsmogelijkheden met betrokken stakeholders en zal ten
behoeve van de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen
daarvoor reeds gealloceerde middelen inzetten.

6
7

Kamerstuk 30 196, nr. 538
Kamerstuk 31 305, nr. 220

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

4

De Commissie geeft aan te verwachten dat de herziening van de richtlijn
energieprestatie gebouwen zal zorgen voor meer laadpunten. Het kabinet
gaat er van uit dat deze herziening maar een beperkt effect zal hebben,
aangezien de bepalingen uit de richtlijn (waar momenteel nog over wordt
onderhandeld) naar verwachting voornamelijk zullen gaan over voorbereidende werkzaamheden zoals de aanleg van lege buizen en alleen zullen
gelden voor nieuwe gebouwen of gebouwen die ingrijpend worden
verbouwd. In Nederland gaat het niet om grote aantallen.
Het kabinet onderschrijft het belang dat de Commissie hecht aan het
realiseren van grensoverschrijdende inter-operabele publiek toegankelijke
infrastructuur voor alternatieve brandstoffen. Het gemak van rijden op
alternatieve brandstoffen voor de consument is cruciaal om de omslag
naar nul-emissie rijden te bewerkstelligen. Daarom ondertekende het
kabinet op 7 december jl. een samenwerkingsovereenkomst in het kader
van de Benelux om grensoverschrijdend elektrisch rijden mogelijk te
stimuleren. Ook in het Sustainable Transport Forum zal Nederland zich
hiervoor inzetten. Daarnaast werkt Nederland nauw samen met inmiddels
13 andere lidstaten aan een eenduidige uitrol van alternatieve brandstoffen in de informele Government Support Group on alternative fuels.
Tenslotte is het kabinet verheugd dat de Europese Commissie oog blijft
houden voor nieuwe ontwikkelingen, zoals de ontwikkeling van alternatieve brandstoffen voor de luchtvaart, de ontwikkeling van biogas en de
ontwikkeling van kansrijke alternatieven, naast (bio)LNG, voor de
binnenvaart. Het kabinet vindt het belangrijk dat de richtlijn infrastructuur
alternatieve brandstoffen een stimulans biedt voor de ontwikkeling van
alternatieve brandstoffen. Gezien de snelle technologische ontwikkelingen
op dit terrein moet de richtlijn ruimte laten voor voortschrijdende
inzichten.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Naar verwachting zullen de maatregelen die de Commissie aankondigt die
tot doel hebben de lidstaten te ondersteunen bij de uitrol van infrastructuur voor alternatieve brandstoffen positief worden ontvangen.
Lidstaten waarvan de Commissie de nationale beleidsplannen heeft
beoordeeld en die worden aangespoord tot extra inspanningen, zullen
eerder kritisch hierop reageren.
3. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
Positief. De mededeling ziet op het milieubeleid. Op dit terrein is sprake
van een gedeelde bevoegdheid tussen de Unie en de lidstaten (artikel 4,
lid 2, sub e, VWEU). De mededeling betreft een beoordeling door de
Commissie van de uitvoering van Richtlijn 2014/94 m.b.t. de infrastructuur
voor alternatieve brandstoffen. In de mededeling doet de Commissie
niet-bindende aanbevelingen die als doel hebben de implementatie van
de nationale beleidsplannen te verbeteren en aan te vullen. De Commissie
is hiertoe bevoegd.
b) Subsidiariteit.
Nederland heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de subsidiariteit. De Commissie geeft een beoordeling van in hoeverre de nationale
beleidsplannen van alle lidstaten bijdragen aan het bereiken van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

5

doelstellingen van de richtlijn infrastructuur alternatieve brandstoffen.
Deze analyse kan alleen op EU niveau worden uitgevoerd.
c) Proportionaliteit
Nederland heeft een positieve grondhouding ten aanzien van de proportionaliteit. Uit de mededeling vloeien geen verplichtingen voort. Er worden
ook geen nieuwe wetgevende voorstellen aangekondigd. Ten aanzien van
de uitvoering van de richtlijn infrastructuur alternatieve brandstoffen geeft
de Commissie slechts aanbevelingen. Deze aanbevelingen gaan niet
verder dan noodzakelijk om de lidstaten te ondersteunen bij het implementeren en aanvullen van hun nationale beleidsplannen.
d) Financiële gevolgen
De mededeling heeft geen financiële gevolgen voor de nationale
begroting.
Het kabinet zet reeds gealloceerde middelen in voor de uitrol van de
infrastructuur voor alternatieve brandstoffen ter invulling van de richtlijn
infrastructuur alternatieve brandstoffen.
De Commissie kondigt aan dat wegens het succes van de Connecting
Europe Facility call voor de uitrol van infrastructuur van alternatieve
brandstoffen, waarin publieke en private financiering werd gecombineerd,
er 350 miljoen euro extra wordt vrijgemaakt ten behoeve van voorstellen
die in het voorjaar van 2018 kunnen worden ingediend. Daar bovenop
komt er 450 miljoen euro extra beschikbaar uit de nieuwkomersreserve
(NER 300). Nederland is van mening dat eventuele EU-middelen
gevonden dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële
kaders van de EU-begroting 2014–2020 en dat deze moeten passen bij een
prudente ontwikkeling van de EU-jaarbegroting.
e) Gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
Deze mededeling heeft geen directe gevolgen voor de regeldruk en de
administratieve lasten. De in de mededeling genoemde regelgeving is
reeds verschenen en separaat beoordeeld. Van de verwachte uitvoeringshandeling m.b.t. de methode om brandstofprijzen onderling te vergelijken
is nog niet bekend of dit zal leiden tot stijging van de regeldruk of
administratieve lasten. Dit zal worden beoordeeld bij verschijnen van de
uitvoerende handeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2446

6