Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2735

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 december 2018
De vaste commissie voor Financiën heeft bij brief van 26 november jl.
verzocht om een appreciatie van het Roemeense voorstel tot gesplitste
betaling van btw. Hierbij ga ik graag in op dit verzoek. Voordat ik toekom
aan de appreciatie hecht ik eraan om eerst het juridische kader en de
reactie van de Europese Commissie uiteen te zetten om eventuele
onduidelijkheden hier over te voorkomen.
1. Inleiding – juridisch kader
In Europa is de btw op basis van de richtlijn 2006/112/EG (hierna: Richtlijn)
geharmoniseerd. Hiermee wordt voorkomen dat ondernemers en
particulieren in iedere lidstaat met compleet andere btw-regels te maken
hebben.
Op basis van artikel 395 van deze Richtlijn kunnen de lidstaten
gezamenlijk op voorstel van de Europese Commissie (hierna: Commissie)
een andere lidstaat machtigen om in zeer speciale gevallen af te wijken
van de Richtlijn. Hierbij kan worden gedacht aan afwijkende maatregelen
om fraude te bestrijden.
Roemenië heeft op 28 november 2017 een dergelijk derogatieverzoek op
grond van artikel 395 van de Richtlijn ingediend. De Commissie heeft bij
Mededeling van 8 november 2018 bezwaar gemaakt tegen dit verzoek. De
redenen hiervoor zal ik hierna uiteen zetten.
2. Roemeense voorstel tot gesplitste betaling van btw
Roemenië heeft verzocht om belastingplichtigen en openbare instellingen
met belastingschulden of in een insolventieprocedure te verplichten een
mechanisme van gesplitste btw betaling toe te passen. De klant/koper van
de hiervoor genoemde belastingplichtigen en openbare instellingen is

kst-22112-2735
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2735

1

verplicht de btw die verschuldigd is op de aankoop direct te storten op
een btw-rekening bij de Roemeense schatkist of een financiële instelling.
Zo wordt voorkomen dat de verschuldigde btw in handen komt van
belastingplichtigen en openbare instellingen met belastingschulden of in
een insolventieprocedure. Indien de klant de btw niet afsplitst is hij
verantwoordelijk voor de af te dragen btw en kan bovendien een boete
worden opgelegd. Het mechanisme geldt alleen voor b2b-transacties en is
ook niet van toepassing voor belastingplichtigen die onder de
MKB-vrijstelling vallen. Daarnaast gelden afhankelijk van de grootte van
de belastingplichtige verschillende drempels van belastingschulden
voordat het mechanisme verplicht moet worden toegepast. Het gaat om
schulden die nog niet betaald zijn 60 werkdagen na de datum waarop ze
opeisbaar zijn geworden. In Roemenië geldt dit mechanisme voor
gesplitste btw betaling per 1 januari 2018.
3. Oordeel Commissie
De Commissie heeft bezwaar gemaakt tegen het derogatieverzoek. De
redenen hiervoor zijn als volgt. De Commissie is van mening dat voor de
proportionaliteit van het Roemeense verzoek een rechtvaardigingsgrond
ontbreekt en dat de wijze waarop de drempels worden gehanteerd zorgen
voor een ongelijke behandeling van belastingplichtigen. Bovendien is de
klant verplicht in een register op te zoeken op welke belastingplichtige het
mechanisme van toepassing is. Een vermelding op de factuur dat het
mechanisme verplicht van toepassing is, was volgens Roemenië niet
nodig. Ten slotte is de klant verantwoordelijk van de af te dragen btw en
hangt hem een boete boven het hoofd. Volgens de Commissie legt een
dergelijk systeem van gesplitste betaling een onrechtvaardigde en
onevenredige last op de klant. Het Roemeense mechanisme staat niet in
verhouding tot de nagestreefde doelen, namelijk het garanderen van een
juiste inning van de btw en het voorkomen van belastingontduiking.
4. Appreciatie
Laat ik voorop stellen dat Nederland altijd een voorstander is van een
effectieve fraudebestrijding. Moderne technieken zoals TNA (transaction
network analysis), blockchain en gesplitste btw betaling kunnen hierbij
een belangrijke rol spelen. Alles staat of valt daarbij met de manier
waarop dergelijke moderne technieken worden toegepast. Het vinden van
een juiste balans tussen fraudebestrijding aan de ene kant en administratieve lasten voor het bedrijfsleven aan de andere kant is hierbij van
belang.
Het is voor mij niet goed mogelijk om op basis van de enkele afwijzende
mededeling van de Commissie een afgewogen appreciatie te geven. Ik
volsta dan ook met constatering dat de Commissie op dezelfde dag van de
publicatie van de afwijzende mededeling tegen Roemenië een
zogenoemde ingebrekestelling is gestart. De Commissie stuurt in deze
procedure een advies naar de lidstaat in kwestie waarin wordt aangegeven op welke manier dat land, volgens de Commissie, de Europese
regels niet nakomt. De lidstaat moet hierop reageren en kan daarbij uitleg
geven over de nationale wetgeving. Wanneer de Commissie die
toelichting ontoereikend vindt, kan zij de zaak aanhangig maken bij het
Europese Hof van Justitie. Ik blijf deze zaak uiteraard met grote interesse
volgen.
De Staatssecretaris van Financiën,
M. Snel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 22 112, nr. 2735

2