Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1697
Vragen van het lid Kuzu (DENK) aan de Minister voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking en van Buitenlandse Zaken over schade die de
Palestijnse NGO UAWC lijdt door opschorting van Nederlandse financiering
(ingezonden 11 december 2020).
Antwoord van Minister Kaag (Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking) en van Minister Blok (Buitenlandse Zaken)
(ontvangen 15 februari 2021).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Israël frustreert EU-projecten voor
Palestijnen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat de opschorting van Nederlandse financiering «nu al
grote gevolgen» voor de Union of Agricultural Work Committees (UAWC)
heeft, in het bijzonder voor het strategische project in de C-gebieden op de
Westelijke Jordaanoever dat Nederland sinds 2013 heeft gefinancierd?
Antwoord 2
Als gevolg van het besluit op 9 juli 2020 om verdere betalingen aan UAWC
op te schorten zijn verdere betalingen van het resterende bedrag, USD
1.082.395, aangehouden. Dit besluit heeft ertoe geleid dat toen reeds
gemaakte kosten en goedgekeurde uitgaven met een totale waarde van USD
345.666,91 niet meer vergoed konden worden uit de geplande Nederlandse
bijdrage.
Vraag 3
Wilt u de financiële en economische schade en de humanitaire gevolgen die
de opschorting van Nederlandse financiering bij projecten, begunstigden
(vooral boeren) en onderaannemers van UAWC in de periode tot 1 december
2020 heeft veroorzaakt en gehad, nader toelichten en zoveel mogelijk

1

ah-tk-20202021-1697
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NRC, «Israël frustreert EU-projecten voor Palestijnen», 1 december 2020
https://www.nrc.nl/nieuws/2020/12/01/israel-frustreert-eu-projecten-voor-palestijnen-a4022245

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

kwantificeren? Wilt u in uw antwoord de verscherpte omstandigheden als
gevolg van de coronacrisis betrekken?
Antwoord 3
Het opschorten van de Nederlandse financiering leidt ertoe dat geplande
activiteiten, waar lokale gemeenschappen, individuele ondernemers en
boeren soms al een eigen bijdrage voor gemaakt hebben of gepland, geen of
slechts gedeeltelijke doorgang kunnen vinden. Doordat boeren de verwachte
bijdragen uit het project niet krijgen kunnen zij op hun beurt hun arbeiders en
toeleveranciers niet (volledig) betalen. Aannemers die het al extra moeilijk
hebben vanwege de economische krimp in de Palestijnse gebieden door de
coronacrisis, zitten momenteel door dit besluit met onbetaalde rekeningen.
De Nederlandse Vertegenwoordiging in Ramallah is in contact met UAWC en
de andere organisaties in het consortium die bezorgd zijn over de gevolgen
van het opschorten van de verdere betalingen over de gevolgen van het
besluit voor de betrokken boeren en ondernemers. Het kabinet wijst er echter
op dat het werk van UAWC met Nederlandse steun slechts een deel betreft
van het werk van Israëlische, Palestijnse en internationale organisaties ten
behoeve van de Palestijnse inwoners van Area C.
Vraag 4
Herinnert u zich uw eerdere antwoorden op Kamervragen, te weten:
– «Uit het Nederlands toezicht is niet gebleken dat Nederlandse bijdragen
[voor UAWC] voor andere doeleinden zijn gebruikt dan overeengekomen.»2
– «[E]r zijn geen aanwijzingen bekend bij Nederland en andere donoren dat
UAWC banden onderhoudt met de PFLP»?3
Antwoord 4
Ja.
Vraag 5
Deelt u de mening dat het buitengewoon wrang is dat een vitale NGO als
UAWC door Nederlands toedoen reeds substantiële schade heeft geleden,
nog voordat onafhankelijk en zorgvuldig onderzoek enige vorm van nalatigheid bij UAWC heeft vastgesteld? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 5
Het besluit om een extern onderzoek in te stellen naar mogelijke banden
tussen UAWC en PFLP en verdere betalingen op te schorten is een uitzonderlijke stap, die is ingegeven door het feit dat er niet alleen sprake is van
aantijgingen door lobbyorganisaties, maar in dit geval ook een formele
verdenking van twee voormalige medewerkers van UAWC van betrokkenheid
bij een dodelijke aanslag. Het kabinet ziet gezien de zware verdenkingen geen
andere mogelijkheid dan eerst de beschuldigingen aan het adres van UAWC
nauwgezet te onderzoeken alvorens besloten wordt over mogelijke samenwerking met UAWC.
Vraag 6
Wat heeft het kabinet gedaan om de schade die UAWC tot dusver heeft
geleden tot een minimum te beperken, zolang geen bewijs is geleverd dat
UAWC zijn verplichtingen onder de financieringscontracten met Nederland
heeft geschonden?
Antwoord 6
Het opschorten van de Nederlandse betalingen heeft weliswaar gevolgen
voor de werkzaamheden van UAWC (zie het antwoord op vraag 3), maar
UAWC wordt door een brede groep landen gesteund, en is niet uitsluitend
afhankelijk van Nederlandse financiering. Met de steun van andere landen en
organisaties kan UAWC andere delen van diens werkzaamheden uitvoeren,
die geen onderdeel uitmaken van het door Nederland gefinancierde
programma.

2
3

Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 3821.
Aanhangsel van de Handelingen, vergaderjaar 2019–2020, nr. 3572.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 7
Welke stappen gaat het kabinet zetten om de continuïteit van UAWC
gedurende het Nederlandse onderzoek te waarborgen en verdere schade
zoveel mogelijk te voorkomen?
Antwoord 7
Het kabinet zal hangende het externe onderzoek naar UAWC geen stappen
zetten om de continuïteit van UAWC te waarborgen. Op basis van de
uitkomsten van het extern onderzoek volgt een besluit over de samenwerking
met UAWC. Zie verder het antwoord op vraag 5.
Vraag 8
Betreurt u dat deze gang van zaken de Israëlische regering en organisaties als
Regavim, die de Palestijnse aanwezigheid in de C-gebieden gericht ondermijnen en NGOs als UAWC proberen te ontwrichten, in de kaart speelt? Zo neen,
waarom niet?
Antwoord 8
Het kabinet is bezorgd over de versnelling van Israëlische activiteiten in Area
C, waarbij het aantal nieuwe woningen in nederzettingen hard gegroeid is en
het aantal Palestijnse gebouwen in Area C dat gesloopt wordt eveneens hard
omhoog gegaan is. Regavim speelt hierbij een zorgwekkende rol, onder meer
door Palestijnse ontwikkeling in Area C als land grab en de-facto annexatie te
bestempelen (zie ook antwoorden op de feitelijke vragen Vaststelling van de
begrotingsstaat van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking
(XVII) voor het jaar 2021, met kenmerk 35570-XVII). Ondersteunen van
Palestijnen in Area C helpt voorkomen dat bepaalde gebieden braak komen te
liggen, of dat mensen het gebied verlaten vanwege het gebrek aan perspectief.
Vraag 9
Onderkent u het gevaar dat door deze dynamiek, waarin organisaties als
Regavim en NGO Monitor oprukken en organisaties als UAWC steeds meer in
het defensief raken, de kritische maatschappelijke ruimte in Israël en Palestina
verder krimpt, hetgeen zou indruisen tegen de nadrukkelijke doelstelling van
het kabinet om die ruimte te beschermen? Zo neen, waarom niet?
Antwoord 9
Er is een zorgwekkende trend gaande, waarbij Israël, mede onder invloed van
lobbyorganisaties als Regavim, het onderscheid tussen Israël en de nederzettingen wil wegnemen en de nederzettingen in Westelijke Jordaanoever als
deel van Israël behandelt. Organisaties die zich uitspreken tegen nederzettingen, of het nu Palestijnse, Israëlische of internationale organisaties zijn,
worden hierbij steeds meer in het defensief gedrongen. Nederland en de EU
maken zich zorgen over deze trend en steunen daarom organisaties die op
basis van het internationale recht de Palestijnse bevolking in de bezette
gebieden bijstaan, door economische ontwikkeling te stimuleren en rechtsbescherming te bieden.
Vraag 10
Deelt u de mening dat «het zwartmaken van Palestijnse organisaties
tegenover buitenlandse donoren onderdeel [is] van de Israëlische strategie»
om internationale donoren te ontmoedigen projecten in de C-gebieden te
financieren? Zo neen, waarom niet?4
Antwoord 10
Het klopt dat Israël aandringt op verleggen van de focus van internationale
hulp op de Westelijke Jordaanoever naar Area’s A en B. Voorstanders van het
Israëlische nederzettingenbeleid, inclusief leden van de Knesset, voeren bij
het Israëlische leger de druk op om sneller en vaker over te gaan tot slopen
van Palestijnse gebouwen en constructies in Area C. Nederland heeft met
regelmaat indringende gesprekken met de Israëlische overheid over de
noodzaak van het toestaan van Palestijnse ontwikkeling in Area C en de
4

NRC, «Israël frustreert EU-projecten voor Palestijnen», 1 december 2020.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

strijdigheid met internationaal recht van de nederzettingen in het bezette
gebied. Het kabinet verdedigt daarbij wanneer nodig het werk van de
organisaties die zich hiervoor inzetten.
Vraag 11
Wilt u deze vragen afzonderlijk beantwoorden, graag binnen de reguliere
termijn?
Antwoord 11
De vragen zijn zo snel mogelijk beantwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4