16
Stemmingen moties Integriteit openbaar bestuur
Aan de orde zijn de stemmingen over moties, ingediend
bij het tweeminutendebat Integriteit openbaar bestuur,
te weten:
- de motie-Martin Bosma over het opzetten van een parlementair onderzoek naar de banden met Dröge & van
Drimmelen (28844, nr. 255);
- de motie-Dassen c.s. over het wettelijk vastleggen van
de verplichting van een gedragscode integriteitsregels voor
bewindspersonen (28844, nr. 256);
- de motie-Dassen c.s. over een plan van aanpak om het
integriteitsbeleid binnen bestuurslagen te harmoniseren
en te versterken (28844, nr. 257);
- de motie-Leijten over in het wetsvoorstel ook een
afkoelperiode voor Kamerleden opnemen (28844, nr. 258);
- de motie-Van Baarle c.s. over het introduceren van een
interne toezichts- en handhavingsmogelijkheid voor de
gedragscode bewindspersonen (28844, nr. 260);
- de motie-Van Baarle/Dassen over het aanscherpen van
de Uitvoeringsrichtlijn transparantie agenda's bewindslieden (28844, nr. 261).
(Zie vergadering van 24 mei 2023.)
De voorzitter:
De motie-Martin Bosma (28844, nr. 255) is in die zin gewijzigd (28844, nr. 262) en nader gewijzigd dat zij thans luidt:

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

VPRO, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, de
Nederlandse Vereniging van Doktersassistenten, de
Nederlandse Vereniging van Bioscopen en Filmtheaters,
het Centraal Bureau Rijvaardigheid, de Vereniging Afvalbedrijven, met tevens een commissariaat bij Schiphol en tot
voor kort bij de NPO en de Rabobank;
constaterende dat er nauwe banden bestaan tussen D66
en het lobbykantoor Dröge & Van Drimmelen, sinds kort
acterend onder de naam Publyon;
constaterende dat in 2006 D66 in de peilingen op nul zetels
stond en er werd overwogen de partij op te heffen ("Stunde
Null") en dat toen een groep leden de partij overnam en
dat deze leden bijna allemaal partner zouden worden bij
Dröge & Van Drimmelen;
constaterende "omdat Pechtold weinig interesse heeft voor
het besturen van de partij, niet hij, maar penningmeester
Frans van Drimmelen degene is die de dagelijkse
bestuursaangelegenheden voor zijn rekening neemt." (citaat
boek Langs de Afgrond, pagina 75);
constaterende dat de partijvoorzitter van D66 jarenlang
tegelijkertijd partner en senior adviseur was van Dröge &
Van Drimmelen — bron: D66-blad Democraat, februari 2018;
constaterende dat directeur Van Drimmelen fractievergaderingen van de Tweede Kamerfractie van D66 bijwoonde
(bron: Langs de afgrond, pagina 55);
constaterende dat Van Drimmelen zich er sterk voor maakte
dat D66 ging regeren (bron: Langs de Afgrond, pagina 55),
wellicht omdat D66 als regeringspartij makkelijker instituties
in handen kan krijgen, of zoals hij zelf zegt: "Leden van
partijen die in de regering zitten, worden sneller benoemd
in bestuursfuncties, zeker als de partij hen een handje helpt."
(citaat Vrij Nederland, 20 december 2017);
constaterende dat dit tevens betekende dat dit lobbykantoor
deze ingenomen instituties kan gebruiken voor de klanten
van het lobbykantoor;

constaterende dat de verstrengeling van lobbyisten en de
politiek waar mogelijk openbaar gemaakt dient te worden;

constaterende dat "Van Drimmelen vanaf 2016 als talentscout bepleitte dat de partij Sigrid Kaag, toen VN-diplomaat,
naar Den Haag haalde (...) en dat het binnen D66 een publiek
geheim was dat Van Drimmelen uit was op Kaag als de
nieuwe partijleider." (citaat NRC, 19 april 2022) en dat hij
haar "min of meer gelanceerd heeft in de partij" (bron:
Volkskrant, 16 april 2022);

constaterende dat D66 de machtspartij bij uitstek is, als
zijnde de leidende partij in de huidige regeringscoalitie en
als bestuurspartij in vele provincies en gemeenten, een
partij die tevens oververtegenwoordigd is in de rechterlijke
macht, de hoge ambtenarij, de media en in het onderwijs;

constaterende dat de Volkskrant (16 april 2022) schrijft: "Van
Drimmelen is zeer machtig: jarenlang bepaalt hij mede wie
kans maakt op posities als partijvoorzitter, Tweede Kamerlid
en lid van het Europees Parlement. Nog steeds zit hij vooraan bij partijbijeenkomsten.";

constaterende dat D66 de afgelopen maand elke week een
burgemeesterspost wist te veroveren;

constaterende dat de directeur van het lobbybedrijf op deze
manier kon beschikken over een goudmijn aan contacten
in bestuurlijk Nederland, die hij kon exploiteren voor zijn
lobby;

overwegende dat transparantie van cruciaal belang is;
overwegende dat belangenverstrengeling, netwerkcorruptie
of corruptie schadelijk is voor het openbaar bestuur;

constaterende dat een D66'er de leiding heeft over de Raad
van State, de Tweede Kamer, VNO-NCW, de Nederlandse
Spoorwegen, de KLM, de ANWB, de Consumentenbond,
de Nederlandse Vereniging van Banken, Sustainable
Development Goals Nederland (van de Verenigde Naties),
de Erasmus Universiteit, VluchtelingenWerk Nederland, de

Tweede Kamer

constaterende dat jonkvrouw Ollongren eerst ambtenaar
was, maar dat zij dankzij Frans van Drimmelen astronomisch
hoog op de D66-lijst komt, namelijk op nummer 5 (bron:
Vrij Nederland, 25 april 2014) en dat Ollongren nu als
minister van Defensie extra JSF's koopt, en dat Dröge &

Stemmingen moties Integriteit openbaar 30 mei 2023
bestuur
TK 86

86-16-1

Van Drimmelen het lobbykantoor is van de JSF (bron:
Volkskrant, 16 april 2022);

nodig te harmoniseren en te versterken, en hierover voor
het einde van dit kalenderjaar aan de Kamer te rapporteren,

constaterende dat de beschuldigingen van seksueel overschrijdend gedrag op het partijcongres van D66 in 2016
worden weggewoven en dat Frans van Drimmelen op dit
congres openlijk wordt verdedigd door partijtoppers als
Pechtold, Sophie in 't Veld, Thom de Graaf (bron: Volkskrant, 16 april 2022);

en gaat over tot de orde van de dag.

constaterende dat Van Drimmelen jarenlang voorzitter was
van de landelijke talentencommissie van D66 (bron: De
Democraat, oktober 2017), die talentrijke D66'ers selecteerde
en opleidde in speciale trainingsprogramma's te Driebergen,
zodat deze D66'ers (die daarna gemeenteraadslid, wethouder of burgemeester werden) dus hun positie te danken
hebben aan de directeur van het lobbykantoor en dus
schatplichtig zijn aan hem of zijn bedrijf;
constaterende dat onduidelijk is welk gemeentelijk beleid
in Nederland gewijzigd is onder invloed van de D66-Dröge
& Van Drimmelencombinatie, maar dat de casus van de
groene Felyx-brommertjes in Den Haag, waarbij de brommertjes toegang kregen tot Den Haag dankzij D66-wethouder Van Asten, die zelf deelnam aan een D66-Drimmelprogramma in Driebergen (bron: De Democraat, oktober 2017)
en waar uit een Wob-procedure blijkt dat "Dröge & Van
Drimmelen contact legt tussen Felyx en vooral wethouders
transport …" en waarbij tevens wordt vastgesteld dat Van
Drimmelen als lobbykantoor functioneerde van zowel de
gemeente Den Haag als van Felyx;
van mening dat de burgers van Nederland recht hebben te
weten hoe beleid tot stand komt;
van mening dat het licht moet winnen van de duisternis;
verzoekt het Presidium tot het opzetten van een parlementair onderzoek naar de banden tussen D66 en Dröge & Van
Drimmelen - nu Publyon,
en gaat over tot de orde van de dag.
Zij krijgt nr. 263, was nr. 262 (28844).

Zij krijgt nr. 265, was nr. 264 (28844).
Ik stel vast dat wij nu over deze gewijzigde moties kunnen
stemmen.
In stemming komt de nader gewijzigde motie-Martin Bosma
(28844, nr. 263, was nr. 255).
De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de PVV, FVD
en Groep Van Haga voor deze nader gewijzigde motie
hebben gestemd en de leden van de fracties van de SP,
GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, de PvdA,
de PvdD, Lid Gündoğan, D66, de ChristenUnie, de VVD, de
SGP, het CDA, BBB en JA21 ertegen, zodat zij is verworpen.
In stemming komt de motie-Dassen c.s. (28844, nr. 256).
De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP,
GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, de PvdA,
de PvdD, Lid Gündoğan, D66, de ChristenUnie, de VVD, de
SGP, het CDA, BBB, JA21, de PVV en Groep Van Haga voor
deze motie hebben gestemd en de leden van de fractie van
FVD ertegen, zodat zij is aangenomen.
In stemming komt de nader gewijzigde motie-Dassen c.s.
(28844, nr. 265, was nr. 257).
De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP,
GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, de PvdA,
de PvdD, Lid Gündoğan, D66, de ChristenUnie, de VVD, de
SGP, het CDA, BBB, JA21, de PVV en Groep Van Haga voor
deze nader gewijzigde motie hebben gestemd en de leden
van de fractie van FVD ertegen, zodat zij is aangenomen.

De voorzitter:
De motie-Dassen c.s. (28844, nr. 257) is in die zin gewijzigd
(28844, nr. 264) en nader gewijzigd dat zij thans luidt:

In stemming komt de motie-Leijten (28844, nr. 258).

Motie

De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP, BIJ1,
Volt, de PvdD, BBB, de PVV en Groep Van Haga voor deze
motie hebben gestemd en de leden van de fracties van
GroenLinks, DENK, Fractie Den Haan, de PvdA, Lid Gündoğan, D66, de ChristenUnie, de VVD, de SGP, het CDA,
JA21 en FVD ertegen, zodat zij is verworpen.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat er onnodig grote verschillen zitten tussen
de regels omtrent lobbyen op rijksniveau en decentrale
overheden;
verzoekt de minister om, na de gesprekken en in samenspraak met IPO, VNG en UvW over het integriteitsbeleid
van decentrale overheden, met een plan van aanpak te
komen om het integriteitsbeleid binnen bestuurslagen zo

Tweede Kamer

In stemming komt de motie-Van Baarle c.s. (28844, nr. 260).
De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP,
GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, Fractie Den Haan, de PvdA,
de PvdD, Lid Gündoğan, BBB, JA21 en de PVV voor deze
motie hebben gestemd en de leden van de fracties van D66,

Stemmingen moties Integriteit openbaar 30 mei 2023
bestuur
TK 86

86-16-2

de ChristenUnie, de VVD, de SGP, het CDA, FVD en Groep
Van Haga ertegen, zodat zij is verworpen.
In stemming komt de motie-Van Baarle/Dassen (28844, nr.
261).
De voorzitter:
Ik constateer dat de leden van de fracties van de SP,
GroenLinks, BIJ1, Volt, DENK, de PvdA, de PvdD, Lid Gündoğan, D66, de SGP, BBB, de PVV en Groep Van Haga voor
deze motie hebben gestemd en de leden van de fracties
van Fractie Den Haan, de ChristenUnie, de VVD, het CDA,
JA21 en FVD ertegen, zodat zij is aangenomen.

Tweede Kamer

Stemmingen moties Integriteit openbaar 30 mei 2023
bestuur
TK 86

86-16-3