2023D24468

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
hebben de onderstaande fracties de behoefte vragen en opmerkingen
voor te leggen aan de Minister voor Natuur en Stikstof over haar brief van
14 oktober 2022 «Verzamelbrief Natuur» (Kamerstuk 33 576, nr. 325).
De voorzitter van de commissie,
Amhaouch
De adjunct-griffier van de commissie,
Dekker

nds-tk-2023D24468

1

Inhoudsopgave
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de CU-fractie
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
II Antwoord / Reactie van de Minister
I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
verzamelbrief natuur en het onderliggende rapport «Systeemevaluatie
implementatie Exotenverordening in Nederland».
Evaluatie implementatie Exotenverordening
De leden van de VVD-fractie lezen dat er in het rapport zestien aanbevelingen worden gedaan. Een deel van deze aanbevelingen is gericht aan
het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en een
deel aan de provincies. De Minister geeft in haar brief aan te bekijken hoe
deze aanbevelingen kunnen worden uitgevoerd. Deze leden zouden graag
van de Minister weten welke aanbevelingen de Minister verwacht uit te
gaan voeren, hoe het proces tot uitvoering vorm zal krijgen en welke
stappen er op dit moment al zijn gezet. Daarnaast zouden deze leden
graag horen hoe het Interprovinciaal Overleg (IPO) met deze aanbevelingen aan de slag is gegaan en wat de uitkomst was van de uitnodiging
tot overleg over hoe provincies opvolging aan de aanbevelingen zouden
kunnen geven.
Amerikaanse rivierkreeft
De leden van de VVD-fractie maken zich grote zorgen over de grote
hoeveelheden Amerikaanse rivierkreeften en over de snelle verspreiding
van deze invasieve exoot in de Nederlandse wateren. Deze leden zien dat
de Amerikaanse rivierkreeft zich op dit moment al te wijd heeft verspreid,
met een te snel tempo van voortplanting om deze exoot nog weg te
vissen, maar deze leden willen de Minister wel vragen om zo snel
mogelijk in te zetten op beheer en daarmee beperking van de schade.
Deze leden zijn van mening dat de huidige aanpak, met vooral veel
overleg en onderzoeken naar eventuele pilots, het probleem steeds op de
lange baan schuift en zouden graag van de Minister horen welke concrete
stappen, fysiek, niet aan overlegtafels, er op korte termijn kunnen worden
gezet.
De leden van de VVD-fractie lezen in het antwoord op eerdere schriftelijke
vragen van de leden Van Campen en Valstar (beiden VVD) dat de Minister
aangaf dat beheer op dit moment kan worden uitgevoerd door meer dan
voldoende beroepsvissers (Aanhangsel van de Handelingen II, vergaderjaar 2022–2023, nr. 2499). Deze leden vragen de Minister waar deze
uitspraak op is gebaseerd, aangezien de Minister in diezelfde beantwoording aangeeft dat er in heel Nederland vijf tot tien beroepsvissers
kunnen worden ingehuurd, terwijl de invasieve Amerikaanse rivierkreeft al
in grote delen van Nederland te vinden is en vrouwtjes tot wel 600 eieren

2

per keer kunnen leggen. Daarnaast moeten deze beroepsvissers tegen
betaling worden ingehuurd. Hoe komt de Minister, gelet op de
overvloedige aanwezigheid van Amerikaanse rivierkreeften in Nederlandse wateren, tot de conclusie dat dit «meer dan voldoende is»? Gaat de
Minister op dit moment in overleg met de provincies en waterschappen
over betaling van deze beroepsvissers, vindt dit overleg momenteel plaats
en zo ja, waar vindt dit plaats? Met het oog op het geringe aantal
beroepsvissers dat beschikbaar is om de Amerikaanse rivierkreeft tegen
betaling te beheren, willen deze leden de Minister vragen of zij de mening
deelt dat vangst ook kan worden opengesteld voor vergunde hobbyvissers, die in veel gevallen ook over de juiste kennis, kunde en materialen
beschikken. Deze leden zijn van mening dat dit op heel eenvoudige wijze
mogelijk kan worden gemaakt, bijvoorbeeld door het vangen met korven
toe te staan, desnoods met begeleiding van een richtlijn, of voorschrift.
Welke kansen ziet de Minister in openstelling van vangst voor hobbyvissers?
Aanvalsplan invasieve exoten
De leden van de VVD-fractie lezen in het rapport dat het opstarten van het
Nederlandse systeem voor de aanpak van invasieve exoten op dit
moment nog niet op een voldoende en adequate wijze bijdraagt aan het
bereiken van de doelen van de exotenverordening. Deze leden hechten
een groot belang aan het bestrijden van invasieve exoten in Nederland en
vragen de Minister een reflectie op haar standpunt met betrekking tot het
bestrijden van deze invasieve exoten en conclusies uit het rapport.
Invasieve exoten verdrukken de aanwezigheid van planten en dieren die
hier van nature voorkomen, dragen bij aan een monocultuur in onze
natuur en zodoende aan verslechtering van de kwaliteit van bodem, water
en lucht. Ziet de Minister deze risico’s ook en zo ja, hoe gaat de Minister
hier navolging aan geven?
De leden van de VVD-fractie delen de conclusie van het rapport dat het
Ministerie van LNV een flinke doorontwikkeling moet maken en fors moet
inzette om te komen tot een volwaardig en robuust systeem, met
daarnaast het verder intensiveren van een gevoel van urgentie en
gedeelde verantwoordelijkheid bij betrokken partijen. Deze leden zouden
graag een reflectie horen van de Minister op deze benoemde conclusies.
Deelt de Minister de mening dat er een gevoel van urgentie ontbreekt en
dat er op dit moment nog geen robuust systeem bestaat voor bestrijding
en beheer van invasieve exoten? Deze leden zien namelijk dat er naast de
eerder benoemde Amerikaanse rivierkreeft ook een opgave is met
bijvoorbeeld de Aziatische Hoornaar, de Hemelboom, de Cabomba en
andere invasieve exoten in Nederland, die schade kunnen toebrengen aan
onze biodiversiteit. Kan de Minister aangeven welke invasieve exoten,
zowel flora, als fauna, de Minister voor ogen heeft en per exoot aangeven
hoe de Minister voornemens is om deze exoten te bestrijden? Kan de
Minister daarnaast aangeven hoe op dit moment precies uitvoering wordt
gegeven aan EU-verordening 1143/2014 en of de huidige aanpak, met het
oog op de conclusies uit het rapport, op dit moment voldoende werkt
tegen invasieve exoten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
brief Natuurbeleid. Deze leden hebben nog enkele vragen dan wel
opmerkingen.

3

De leden van de D66-fractie lezen: «Er moet weer meer balans komen in
economie en ecologie, om zodoende duurzaam gebruik te kunnen maken
van het natuurlijk kapitaal dat ons land ons biedt. Zo voorkomen we
achteruitgang van de natuur en dragen we bij aan de verbetering ervan.»
Deze leden onderstrepen deze woorden en het belang van natuurherstel
en -behoud. Derhalve zijn deze leden de Minister erkentelijk dat zij de
doelstelling en de ambitie van de Europese Natuurherstelverordening
deelt. Deze leden verzoeken de Minister om blijvend in te zetten op de
verordening, hetzij door verduidelijking te zoeken ten aanzien van het
verslechteringsverbod dan wel door te pleiten voor een inspanningsverplichting. Gezien deze wet grotendeels bestaande verplichtingen
operationaliseert, die met goede reden zijn aangegaan, is het van groot
belang dat deze verordening in werking treedt.1 Deze leden vragen in
welke mate de inspanningsverplichting wordt gezien als een acceptabel
alternatief door andere lidstaten. Zal de Minister zich met deze lidstaten
constructief opstellen bij de onderhandelingen over de wijziging van de
verordening?
De leden van de D66-fractie lezen ten slotte dat een onderdeel van de
kritiek op de Europese Natuurherstelverordening bestaat uit de tegenstelling tussen voedselvoorziening en natuurherstel. Deze twee zijn echter
met elkaar verweven. Zoals aangegeven door Wageningen Universiteit en
Research (WUR) is vrijwel alles wat wij consumeren, direct of indirect, te
herleiden tot biodiversiteit.2 Derhalve is het behoud van gezonde natuur
en biodiversiteit cruciaal. Uit recent onderzoek blijkt wederom dat het
slecht gaat met veel insecten.3 Deze leden vragen wat de stand van zaken
is van de Nationale Bijenstrategie. Welke concrete stappen zijn er gezet?
Wat is de oorzaak van het voedselgebrek voor de verschillende bijen?
Wordt er bij maatregelen op boerenland expliciet rekening gehouden met
dit voedseltekort? Welke resultaten zijn er tot op heden geboekt? Wordt er
een minder sterke afname van de bijenpopulaties waargenomen? Deze
leden danken de Minister voor haar beantwoording.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de achterliggende stukken voor het schriftelijk overleg «Verzamelbrief natuur» van
6 juni 2023 en hebben nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat er in het natuurbeleid op twee lijnen
wordt ingezet, waaronder meer en betere natuur. Kan de Minister
onderbouwen waarom «meer natuur» precies nodig is, hoeveel dit exact
gaat zijn en welke locaties hiervoor zijn uitgekozen? Wat wordt hierbij
anders gedaan dan bij de huidige, bestaande natuurgebieden waar de
natuur in slechte staat zou verkeren? Kan de Minister aangeven in
hoeverre het waar is dat natuurbeherende organisaties in de afgelopen
decennia zelf habitats met een zeer lage Kritische Depostiewaarde (KDW)
hebben gerealiseerd, terwijl die er bij de aanwijzing van de Natura
2000-gebieden niet waren en waarop de aanwijzingsbesluiten zijn
aangepast? Wat gaat de Minister doen om te voorkomen dat bij het
aanleggen van nieuwe natuur habitats worden gerealiseerd die destijds
1

NRC, 5 juni 2023, «Gaat Nederland nog verder op slot en zes andere vragen over de omstreden
Europese natuurherstelwet (https://www.nrc.nl/nieuws/2023/06/05/gaat-nederland-nog-verderop-slot-en-zes-andere-vragen-over-de-omstreden-europese-natuurherstelweta4166418?utm_source=push&utm_medium=topic&utm_term=20230605)
2
Wageningen University and Research, 31 oktober 2022, «Biodiversiteit» (https://www.wur.nl/nl/
show-longread/biodiversiteit-longread.htm)
3
Nu, 5 juni 2023, «Dramatisch jaar voor vlinders, hommels en bijen: «Planten worden niet
bestoven’» (https://www.nu.nl/klimaat/6266470/dramatisch-jaar-voor-vlinders-hommels-enbijen-planten-worden-niet-bestoven.html)

4

niet zijn aangemeld? Deelt de Minister de mening dat als dat wel gebeurt
er nooit een goede staat van instandhouding kan worden behaald in
Nederland en we hiermee grote(re) problemen creëren?
De leden van de CDA-fractie lezen in de brief dat het kabinet voor de
natuur, buiten de strenge bescherming voor Natura 2000-gebieden, niet
wil sturen op individuele soorten en habitattypen, maar op het systeem
als geheel. Wat wordt hieronder verstaan en welke status krijgen deze
gebieden? Hoe wordt voorkomen dat deze gebieden in de toekomst wel
een beschermde status krijgen? Eenmaal aangelegd is de stap naar een
beschermde status klein, dat hebben deze leden eerder ook gezien met de
Natuurnetwerk Nederland (NNN)-gebieden. Graag ontvangen deze leden
een toelichting van de Minister. Aan welke locaties moeten deze leden dan
denken en wat betekent het dat we de natuur aan de voorkant mee
moeten nemen bij ruimtelijke en economische beslissingen? Wat zijn
exact de gevolgen voor de vergunningverlening en voor bestemmingsplannen?
De leden van de CDA-fractie hebben vragen over de actualisering van de
KDW ten aanzien van stikstof. In de kabinetsbrief wordt enkel aangegeven
dat dit mogelijk gevolgen kan hebben voor de KDW’s die in Nederland
worden gebruikt en dat de geactualiseerde KDW’s worden verwerkt in de
eerstvolgende nieuwe versie van AERIUS. Deze leden wensen een
uitgebreide toelichting op dit punt, in het bijzonder de invloed hiervan op
het natuur- en stikstofdossier.
De leden van de CDA-fractie vragen of de Minister een update kan geven
van de huidige stand van zaken geven ten aanzien van het beleidskader
Doelwijziging. Wat wordt exact bedoeld met deze zin: «Ik verwacht op
basis van deze input het Beleidskader Doelwijziging te kunnen verbeteren
en verduidelijken en vervolgens vast te stellen als leidraad voor
aanpassing van Natura 2000-doelen, binnen de wettelijke kaders»? Welke
gevolgen kan dit hebben voor het natuur- en stikstofdossier?
De leden van de CDA-fractie lezen tevens dat in het rapport wordt
aangegeven dat het Ministerie van LNV niet beschikt over sturingsmogelijkheden richting de provincies en andere ministeries om invloed uit te
oefenen op de aanpak van exoten. Hoe verhoudt zich dat tot de mogelijkheden die de Wet natuurbescherming (Wnb) nu al biedt? Als deze leden
kijken naar de Wnb gelden er bijvoorbeeld de beperkingen aan het
gebruik van het geweer of voor jachtvogels om dieren van een exotische
soort te vangen of te doden. Het gebruik ervan is alleen toegestaan als
aan het vangen en doden een opdracht om de omvang van populaties van
deze dieren te beperken van gedeputeerde staten (GS) ten grondslag ligt,
of als er voor GS een verplichting geldt om een door de Minister van LNV
aangewezen invasieve exoot in aantal terug te brengen, op basis van
artikel 3.26, eerste lid, onder d, onder 3°, en artikel 3.30, eerste lid, onder
b, onder 3°, in samenhang met artikel 3.18, vierde lid in samenhang met
eerste lid, dan wel artikel 3.19, tweede lid, Wnb. Op welke wijze wordt er
thans gebruikgemaakt van de bestaande sturingsmogelijkheden die de
Wnb biedt? Het gebruik van genoemde middelen is tevens toegestaan als
de exotensoort is aangewezen door de Minister van Natuur en Stikstof, op
basis van artikel 3.26, eerste lid, onder d, onder 4°, en artikel 3.30, eerste
lid, onder b, onder 4°, Wnb. Klopt het dat de Minister via deze weg ook
buiten de provincies om zelf maatregelen kan nemen om bepaalde exoten
te laten bestrijden? Zo ja, waarom maakt de Minister geen gebruik van
deze bevoegdheid?

5

Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdD-fractie
De leden van de PvdD-fractie hebben kennisgenomen van de onderliggende stukken.
Natuur
De leden van de PvdD-fractie lezen dat de Minister natuur belangrijk vindt:
«Niet omwille van zichzelf, maar ook voor ons welzijn en onze welvaart.»
Dat zijn mooie woorden. Deze leden merken echter op dat het daarbij lijkt
te blijven, want na jaren van niet afrekenbare of verplichtende inspanningen is het Nederland niet gelukt om de natuur te beschermen of te
herstellen. Integendeel, Nederland scoort het slechtst ten opzichte van
Europa en is daarom ook nog steeds op slot door de effecten van stikstof.
De vooruitzichten worden er niet beter op, want het behalen van de
doelen voor schoon water wordt al gezien als de volgende stikstofcrisis.
Ondanks het feit dat natuurherstel en -bescherming als essentieel wordt
gezien door de Minister, blijft ingezet worden op vrijblijvende en
niet-dwingende maatregelen. De Minister voor Natuur en Stikstof lobbyt
in Brussel voor afzwakking van de Natuurherstelverordening omdat
Nederland, volgens de Minister, te klein en te dichtbevolkt is voor strenge
natuureisen. Nederland is niet te dichtbevolkt voor ecologie. Het is te
dichtbevolkt voor ons ego, omdat wij al jarenlang weigeren toe te geven
dat er geen natuurlijke draagkracht meer is voor onze uit de klauwen
gegroeide vee-industrie. Nederland heeft vier tot zes keer meer vee per
hectare landbouwgrond dan het Europees gemiddelde en is juist op dat
punt een uitzonderlijk land. Meer dan de helft van dat dichtbevolkte
Nederland wordt ingenomen door de vee industrie. Dit gebeurt allemaal
om vervolgens vlees te produceren voor de export. Deelt de Minister de
mening dat Nederland ruimte genoeg heeft voor essentiële natuur
wanneer de veestapel wordt gereduceerd? Deelt de Minister de mening
dat de drukfactoren die de natuur verslechteren moeten worden gereduceerd? Zo ja, hoe kunnen drukfactoren worden gereduceerd wanneer er
geen afrekenbare en dwingende maatregelen en doelen zijn opgesteld?
De Minister wil zelfs transitioneren naar een natuurinclusieve samenleving, waarbij de natuur wordt geïntegreerd in alle domeinen van de
samenleving en dan van tevoren wordt meegenomen in besluitvorming.
Dat klinkt goed. Welke uitwerking denkt de Minister dat het meenemen
van de natuur in de besluitvorming zal hebben? Zullen er minder
natuurvergunningen worden afgegeven, omdat niet alles overal kan? Gaat
de Minister afgegeven natuurvergunningen onder de loep nemen, zodat
natuurinclusieve bedrijven een kans hebben en natuuronvriendelijke
bedrijven eindigen? Hoe garandeert de Minister dat natuur werkelijk
wordt meegenomen en dat de afweging niet wederom komt te vallen op
economie? Welke maatregelen zullen ervoor zorgen dat de natuur
werkelijk een stem krijgt? Is het geven van rechten voor de natuur een
optie opdat de natuur wordt meegenomen in de besluitvorming? Waarom
denkt de Minister dat natuur kan worden hersteld en beschermd zonder
afrekenbare en dwingbare doelen, gezien de geschiedenis illustreert dat
het huidige natuurbeleid niet werkt?
Biodiversiteit
De leden van de PvdD-fractie lezen dat het kabinet in het kader van de
Europese Biodiversiteitsstrategie inzet op het leveren van een billijke
bijdrage aan het behalen van het doel om tien procent van zowel land- als
zeeoppervlak strikt te beschermen. Kan de Minister aangeven, graag
uitgesplitst per gebied, welke land- en zeegebieden in Nederland een
hoge biodiversiteitswaarde hebben, zoals gedefinieerd door de Europese
Commissie (EC)? Deze leden lezen dat momenteel minder dan één

6

procent van het zeeoppervlak binnen Natura 2000- gebieden voldoet aan
de strikte beschermingsvoorwaarden. Hoeveel procent van het Nederlandse deel van de Noordzee, inclusief de Waddenzee, voldoet aan deze
voorwaarden? Welke activiteiten vinden momenteel plaats in de Natura
2000-gebieden op zee? Zou Nederland meer strikte natuurgebieden op zee
hebben wanneer er geen bodemberoerende visserij in Natura
2000-gebieden plaatsvindt? Wat vindt de Minister een billijke bijdrage van
Nederland en waar wordt dit op gebaseerd? Wordt er hierbij rekening
gehouden met de ecologische voetafdruk die Nederland in binnen- en
buitenland heeft? Wordt er hierbij gekeken naar de biodiversiteitswaarden
van Nederland? Hoe wordt het fair share-principe hierbij meegenomen?
Hoe wordt er rekening gehouden met brede welvaart-principes?
Wildlijst
De leden van de PvdD-fractie merken op dat de Wnb stelt dat de jacht op
soorten waarvan de staat van instandhouding in het geding is, niet mag
worden geopend. Kan de Minister nogmaals aangeven hoe het juridisch
mogelijk is dat jacht zonder nut of noodzaak op soorten op de wildlijst,
zoals de haas, wilde eend, et cetera door kan gaan, gezien het feit dat de
staat van instandhouding voor de meeste van deze soorten in het geding
is? Kan de Minister aangeven voor welke soorten die in het geding zijn
momenteel een landelijke vrijstelling op de jacht geldt? Kan de Minister
aangeven voor welke soorten die in het geding zijn momenteel een
provinciale vrijstelling geldt? Kan de Minister een overzicht geven, graag
uitgesplitst per type, van alle soorten waarvan de staat van instandhouding in het geding is en die worden bejaagd onder de noemer van
schadebestrijding en faunabeheer? Deze leden willen weten hoe het
juridisch mogelijk is om de jacht op dieren waarvan de staat van
instandhouding in het geding is door te laten gaan onder de noemer van
«schade- en faunabeheer». Deze leden ontvangen dit graag uitgesplitst
per type beheer.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CU-fractie
De leden van de CU-fractie hebben kennisgenomen van de verzamelbrief
natuur van de Minister. Deze leden hebben nog enkele vragen.
Natuurinclusief
De leden van de CU-fractie zien, met de dramatische voorjaarstelling dit
voorjaar van vlinders, zweefvliegen en hommels, dat de noodzaak tot een
goed beheerde blauw-groene dooradering van ons land letterlijk van
levensbelang is voor het voortbestaan van veel soorten in Nederland. Er is
nog een wereld te winnen in goed beheer. Hoe gaat de Minister Rijkswaterstaat aanmoedigen tot standaard ecologisch beheer van de bermen van
onze Rijkswegen? Hoe voorkomt de Minister het huidige voornemen van
Rijkswaterstaat om terug te gaan naar twee keer maaien per jaar in plaats
van één keer maaien, met dramatische gevolgen voor insecten? Wat heeft
Rijkswaterstaat daarin nodig?
De leden van de CU-fractie horen dat het ook bij gemeenten vaak
voorkomt dat de portefeuille «groen» als eerste een bezuinigingspost
wordt wanneer dat nodig is en dat het dan vaak de lokale ambtenaren zelf
zijn die met creatieve ideeën moeten komen om binnen die krimpende
budgetten de biodiversiteit te blijven borgen. Hoe kan het Ministerie van
LNV gemeenten daarin bijstaan? Tot slot vragen deze leden hoe de
Minister ook kleinere bedrijven, industrieterreinen en particulieren verder
gaat stimuleren tot het meer natuurinclusief inrichten van hun grond.

7

Gebiedenbeleid
De leden van de CU-fractie hebben kennisgenomen van de voorgenomen
uitvoering van de Europese biodiversiteitsstrategie door de Minister. Deze
leden vragen wat de pledge op de Noordzeegebieden, die al eerder zijn
aangewezen als beschermd gebied in het Noordzeeakkoord, voor extra
gevolgen kan hebben op het gebruik van dat gebied voor bijvoorbeeld de
(garnalen)visserij. Daarnaast vragen zij of een beschermde status haalbaar
is in de Westerschelde, gezien de extreme PFAS-vervuiling op dit moment,
al steunen deze leden ieder initiatief tot het schoon maken van dat water
van harte.
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van de verzamelbrief
natuur en het onderliggende rapport «Systeemevaluatie implementatie
Exotenverordening in Nederland».
Exotenverordening – uitheemse rivierkreeft
De leden van de SGP-fractie vragen graag aandacht voor oprukkende
rivierkreeften, een invasieve exoot. In steeds meer waterlichamen komen
dermate hoge dichtheden van rivierkreeften voor dat waterplanten
verdwijnen, de waterkwaliteit verslechtert, waardoor Kaderrichtlijn Water
(KRW)-doelen niet kunnen worden gehaald, Habitatrichtlijn-soorten als de
grote modderkruiper worden bedreigd, oevers verzwakken en agrarisch
sloot- en weiderandenbeheer wordt ondermijnd. Voor aanpak van
dergelijke exoten is een beheersplan vereist. Kan de Minister het
beheersplan/de beheersplannen voor aanpak van rivierkreeften met de
Kamer delen?
De leden van de SGP-fractie horen graag of de Minister de urgentie ziet
van een grootschalige aanpak van de problematiek van de rivierkreeft.
Wordt geïnvesteerd in ontwikkeling van selectieve vistuig om de kreeften
effectief weg te vangen? Wordt gekeken naar mogelijkheden om gericht
en onder voorwaarden niet-beroepsvissers in te schakelen bij het
wegvangen van rivierkreeften, bijvoorbeeld via uitgifte van kreeftenakten? Wordt ingezet op verbeterde handhaving om illegale invoer van
rivierkreeften voor de horeca te voorkomen?
Actualisering kritische depositiewaarden stikstof
De leden van de SGP-fractie horen graag of het Europese rapport over
kritische depositiewaarden al is geactualiseerd, wat dit betekent voor de
kritische depositiewaarden zoals die in Nederland worden gehanteerd en
wat dit betekent voor het halen van de omgevingswaarden voor reductie
van de stikstofdepositie. Wat is de verwachte planning in dezen? Worden
de verwachte wijzigingen en de impact daarvan meegewogen bij het
opstellen van het voorgenomen wetsvoorstel voor aanscherping van de
omgevingswaarden voor reductie van de stikstofdepositie?
Overig
De leden van de SGP-fractie hebben via eerdere Kamervragen gevraagd
om via isotopenonderzoek meer inzicht te krijgen in de verhouding tussen
ammoniak uit de veehouderij en ammoniak uit verbrandingsprocessen
(documentnummer 2023Z04739). Meten is weten. Ook al zijn de emissies
voor verbrandingsprocessen al deels vastgesteld op basis van emissiegegevens uit de praktijk, er liggen ook deels aannames aan ten grondslag. Er
staan grote belangen op het spel. Hoe meer gegevens vanuit de praktijk

8

beschikbaar zijn, hoe beter doelmatige keuzes kunnen worden gemaakt.
Deze leden horen daarom graag wat erop tegen is om eenmalig via
isotopenonderzoek op de meetpunten van het Landelijk Meetnet
Luchtkwaliteit en het Meetnet Ammoniak Natuurgebieden meer inzicht te
krijgen in de verhouding tussen ammoniak uit de veehouderij en
ammoniak uit verbrandingsprocessen.
II Antwoord / Reactie van de Minister

9