Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

36 120 C

Wijziging van de begrotingsstaat van het provinciefonds
(C) voor het jaar 2022 (wijziging samenhangende met
de Voorjaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

1

INHOUDSOPGAVE
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

3

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1

Leeswijzer

4

2
2.1

Beleid
Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties

5
5

3
3.1

Beleidsartikelen
Artikel 1 provinciefonds

6
6

4
4.1

Bijlagen
Overzicht decentralisatie-uitkeringen

8
8

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elk afzon­
derlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onderhavige
wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2022 wijzigingen aan te brengen
in de begrotingsstaat voor het provinciefonds. Het in de begrotingsstaat
opgenomen begrotingsartikel wordt in onderdeel B van deze memorie van
toelichting toegelicht (de zgn. begrotingstoelichting).
Wetsartikel 3
Ingevolge artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben
provincies gezamenlijk recht op het bedrag dat in de begroting als
verplichting voor het totaal van de algemene uitkering is opgenomen.
Ingevolge artikel 5, tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet hebben
de provincies gezamenlijk recht op de bedragen die in de begroting als
verplichting voor het totaal van de integratie-uitkeringen en het totaal van
de decentralisatie-uitkeringen zijn opgenomen.
De in dit wetsartikel opgenomen bedragen zijn niet rechtstreeks uit de
begrotingsstaat af te leiden. De bedragen worden nader onderbouwd in
deze memorie van toelichting.
De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

H.G.J. Bruins Slot
De Staatssecretaris van Financiën,

M.L.A. van Rij

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

3

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1 Leeswijzer
De eerste suppletoire begroting geeft een beeld van de uitvoering van de
begroting 2022. De stand van de eerste suppletoire begroting wordt
opgebouwd vanaf de stand van de vastgestelde begroting 2022.
Door wijzigingen in beleid van verschillende departementen kan worden
overgegaan tot het beleggen of juist weghalen van taken bij provincies.
Indien dit gepaard gaat met een toevoeging aan of een uitname uit het
provinciefonds, wordt dit begrotingstechnisch verwerkt. In de tabel met
belangrijkste mutaties worden de mutaties groter dan € 10,0 mln.
weergegeven.
De extracomptabele tabel overzicht coronamaatregelen is niet opgenomen,
vanuit de begroting van het provinciefonds zijn in 2022 geen coronagere­
lateerde uitgaven gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

4

2 Beleid
2.1 Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties
Tabel 1 Belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties 2022
(eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)
Uitgaven 2022
Vastgestelde begroting 2022

2.540.680

Belangrijkste suppletoire mutaties
1) Aanpassing accres 2022

86.188

2) Afrekening ruimte onder plafond BCF 2021

15.485

3) Opcenten MRB

124.000

4) Opschorten oploop opschalingskorting

10.000

5) Overige mutaties

20.622

Stand 1e suppletoire begroting 2022

2.796.975

Toelichting
1. Aanpassing accres 2022
Het accres 2022 is onderdeel van de normeringssystematiek. Als gevolg van
mutaties in de accres relevante uitgaven (ARU) wordt het accres 2022, ten
opzichte van de stand Miljoenennota 2022, verhoogd met € 86,2 mln.
2. Afrekening ruimte onder plafond BCF 2021
De ontwikkeling van het BTW compensatiefonds (BCF) en het bijbehorende
plafond leiden, conform het Financieel Akkoord Rijk/VNG/IPO, met ingang
van 2015 tot een toename of afname van de algemene uitkering van de
fondsen. Bij Miljoenennota 2022 werd de ruimte onder het plafond voor
2021 geraamd op € 243,2 mln., waarvan € 27,2 mln. voor de provincies. Bij
de definitieve afrekening blijkt deze ruimte te zijn toegenomen met € 135,0
mln. Dit overschot wordt toegevoegd aan het gemeentefonds en provincie­
fonds. Het aandeel van de provincies daarin bedraagt € 15,5 mln.
3. Opcenten MRB
Electrische voertuigen zijn tot en met 2024 vrijgesteld van motorrijtuigen­
belasting (MRB). Daardoor lopen de provincies opcenten mis. Deze
gederfde opcenten voor de periode 2021-2024 van totaal € 372 mln. worden
gecompenseerd in de periode 2022 t/m 2024. Dit betekent € 124 mln. per
jaar.
4. Opschorten oploop opschalingskorting
De oploop van de opschalingskorting voor provincies is geschrapt voor de
duur van deze kabinetsperiode. Het betreft een reeks die oploopt van € 10
mln. in 2022 naar € 40 mln. in 2025. Dit betekent dat de stand van de
opschalingskorting zoals bereikt in 2021 (€ 35 mln.) wordt bevroren
gedurende de periode 2022 t/m 2025.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

5

3 Beleidsartikelen
3.1 Artikel 1 provinciefonds
In onderstaande tabel worden voor de verplichtingen, de uitgaven en de
ontvangsten de budgettaire gevolgen van beleid van het provinciefonds
weergegeven. Hiermee worden de integrale uitgaven die samenhangen
met de samengestelde beleidsdoelstelling (het nastreven van een adequate
omvang van het provinciefonds en het nastreven van een adequate
verdeling van de middelen over de provincies) inzichtelijk gemaakt.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2 Budgettaire gevolgen van beleid Artikel 1 provinciefonds (bedragen x € 1.000)
Ontwerpbegroting
(1)

Mutaties via
NvW, moties,
amendementen
en ISB (2)

Vastge­
stelde
begroting
(3=1+2)

Verplichtingen

2.540.680

0

2.540.680

246.390

2.787.070

230.288

240.188

126.188

51.033

Uitgaven

2.540.680

0

2.540.680

256.295

2.796.975

230.288

240.188

126.188

51.033

2.487.642

0

2.487.642

247.000

2.734.642

230.188

240.188

126.188

51.033

52.938

0

52.938

9.295

62.233

100

0

0

0

100

0

100

0

100

0

0

0

0

2.540.680

0

2.540.680

256.295

2.796.975

230.288

240.188

126.188

51.033

Mutaties 1e Stand 1e
suppletoire suppletoire
begroting
begroting
(4)
(5=3+4)

Mutatie
2023

Mutatie
2024

Mutatie
2025

Mutatie
2026

Financiering provincies
Bijdragen aan
medeoverheden
Algemene uitkering
Decentralisatie-uitkeringen
Kosten Financiële
verhoudingswet
Opdrachten
Onderzoeken
verdeelsystematiek
Ontvangsten

Toelichting
Algemeen
Het aandeel juridisch verplicht bedraagt bij het provinciefonds 100%.
Bijdragen aan medeoverheden
Algemene uitkering
Dit betreft de uitkering aan alle provincies, die ten goede komt aan de
algemene middelen van de provincies. De uitkering is gebaseerd op de
artikel 5, eerste lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op
de belangrijkste mutaties is opgenomen in Overzicht belangrijke uitgavenen ontvangstenmutaties.
Decentralisatie-uitkeringen
Naast de algemene uitkering kent het provinciefonds ook decentralisatieuitkeringen. De decentralisatie-uitkeringen zijn gebaseerd op de artikel 5,
tweede lid, van de Financiële-verhoudingswet. Een toelichting op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

6

belangrijkste mutaties is opgenomen in Overzicht belangrijke uitgaven- en
ontvangstenmutaties. Een overzicht van de decentralisatie-uitkeringen is
opgenomen in Overzicht decentralisatie-uitkeringen.
Opdrachten
Onderzoeken verdeelsystematiek
Dit betreft het budget dat elk jaar is gereserveerd voor de uitvoering van
onderzoeken op het vlak van de omvang en verdeling van het provincie­
fonds en het onderhoud van het betaalsysteem.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

7

4 Bijlagen
4.1 Overzicht decentralisatie-uitkeringen
Tabel 3 Overzicht decentralisatie-uitkeringen (bedragen x € 1.000)
Omschrijving
DINGtiid
Drugsdumpingen

Uitgaven 2022
29
1.000

Erfgoeddeal

596

Fries in het MBO

200

Fryske Akademie
Monumenten
Na-ijlende effecten mijnbouw
Omgevingsveiligheid

1.559
20.000
647
675

Ondersteuning RES proces

2.677

Uitvoeringskosten klimaatakkoord

5.670

Vernieuwde aanpak gebiedsgericht werken
Waddenfonds

124
28.878

Wettelijke Friese taal

150

Wildbeheer Limburg

23

Wijziging betalingsverloop decentralisatie uitkeringen
Totaal:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 36 120 C, nr. 2

5
62.233

8