Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Inventarisatie beleidsinzet VWS op kanker
In deze bijlage staat de beleidsinzet van het ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport (VWS) op het gebied van kanker beschreven. Dit is weergegeven
aan de hand van vier fases:
1. Preventie
2. Vroegsignalering
3. Diagnose & behandeling
4. Nazorg (waaronder palliatieve zorg).

Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de datum
en het kenmerk van deze
brief.

Verder wordt er beschreven wat deze inzet oplevert en aan welke toekomstige
opgaven VWS op deze thema’s werkt. Voordat de beleidsinzet van VWS aan bod
komt, wordt eerst stilgestaan bij EU Beating Cancer Plan en de Mission on Cancer.
EU Beating Cancer Plan en de Mission on Cancer
Op 4 februari 2021 heeft de EU een plan gepresenteerd om de kankerbestrijding
in de EU een impuls te geven. Daarnaast is als onderdeel van het onderzoeks- en
innovatieprogramma Horizon Europe 1 de mission on Cancer geformuleerd. De
onderzoeksactiviteiten onder de Mission on Cancer vormen een belangrijke pilaar
van het plan. De EU ziet dat er een toename is van mensen die kanker krijgen en
zij willen dit indammen. Het plan heeft vier pijlers: preventie, vroegtijdige
opsporing, diagnose en behandeling en levenskwaliteit van kankerpatiënten en
overlevenden van kanker. De Europese Commissie heeft een voorstel gedaan om
hier €4 miljard voor beschikbaar te stellen. In Nederland vinden op dit moment op
elk van de vier pijlers initiatieven plaats. Hieronder worden deze initiatieven
toegelicht.

1. Preventie
Hepatitis B vaccinatie
Hepatitis B is een besmettelijke ziekte en wordt veroorzaakt door een virus. Het
hepatitis B-virus kan een ontsteking aan de lever veroorzaken. Op de lange
termijn kan dit leverkanker veroorzaken. Jaarlijks wordt €158.000 uitgetrokken
om hepatitis B vaccinaties te verstrekken. Vanaf 2011 is de vaccinatie standaard
opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma voor baby’s in de leeftijden van drie,
vijf en elf maanden. Daarnaast wordt het vaccin gratis aangeboden aan
risicogroepen: mannen die seks hebben met mannen (MSM) en sekswerkers. Deze
maatregel werkt preventief om te voorkomen dat mensen besmet raken met het
hepatitis B virus. Zo wordt leverkanker op termijn bij deze doelgroep zo veel
mogelijk voorkomen. Ten slotte bestaat er een beroepsrisico voor werkers in de
1

EU Mission: Cancer | European Commission (europa.eu).
Pagina 1 van 9

gezondheidszorg. Het vaccin wordt daarom ook aan zorgprofessionals verstrekt,
omdat zij bloedcontact kunnen hebben of in contact kunnen komen met
bloedproducten.

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg

HPV-vaccinatie
De HPV-vaccinatie bevat nagemaakte deeltjes van HPV-typen 16 en 18. Je kunt er
geen HPV van krijgen. Na de vaccinatie maakt het lichaam antistoffen tegen HPV16 en -18 en ook een beetje tegen een aantal andere HPV-typen. De meest
voorkomende vorm van kanker door HPV is baarmoederhalskanker. HPV kan ook
andere vormen van kanker veroorzaken, zoals kanker bij de anus, penis, vagina,
schaamlippen en in de mond- en keelholte. Het vaccin beschermt voor ongeveer
95% tegen langdurige HPV-infecties met type 16 en 18 en daarmee beschermt het
tegen vormen van kanker die door HPV worden veroorzaakt. Uit Brits en Zweeds
onderzoek is gebleken dat een HPV-vaccin tot 87 en 88% bescherming biedt tegen
baarmoederhalskanker.

Datum
8 juni 2022

Dit vaccin wordt in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma sinds 2009 gratis
aangeboden aan meisjes in het jaar dat zij dertien worden. Vanaf het voorjaar van
2022 worden naast meisjes ook jongens gevaccineerd tegen het HPV-virus.
Daarnaast is de vaccinatieleeftijd verlaagd naar 10 jaar en loopt er een
grootschalige inhaalcampagne voor alle jongeren tot 18 jaar. Tot slot is de
verwachting dat er aan het eind van het jaar een aanvullende campagne voor
jongeren in de leeftijdscategorie 18 t/m 26 jaar zal starten. In 2018 is gestart met
het actieplan ‘Verder met Vaccineren’. Hierin is specifieke aandacht voor het
verhogen van de HPV-vaccinatiegraad. Het resultaat is dat de landelijke HPVvaccinatiegraad voor HPV toeneemt.
Zonkrachtactieplan
Er is sprake van een sterke toename van het aantal gevallen van huidkanker.
Deze stijging is groter dan vanwege de vergrijzing en de aantasting van de
ozonlaag kan worden verwacht. Het vermoeden bestaat dat dit komt doordat
mensen vaker en langer hun huid blootstellen aan Uv-straling. Het
zonkrachtactieplan is opgesteld door het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en
Milieu (RIVM) en maatschappelijke partners ten behoeve van kennisdeling,
kennisontwikkeling en om afspraken te maken over eenduidige communicatie over
UV-blootstelling. Jaarlijks wordt €100.000 voor dit programma beschikbaar
gesteld.
Nationaal Preventieakkoord
Het Nationaal Preventieakkoord (NPA) is gesloten in 2018 met ruim 70 partijen.
Het heeft tot doel om door middel van preventie de algehele gezondheid van de
Nederlandse bevolking te verbeteren en behouden. Dit akkoord ziet niet specifiek
toe op het voorkomen van kanker, maar het terugdringen van o.a. roken,
problematisch alcoholgebruik en overgewicht kan ervoor zorgen dat kanker op de
lange termijn minder vaak ontstaat bij mensen. In 2020 is €46,4 miljoen
beschikbaar gesteld voor het NPA. Deze middelen kunnen uitgesplist worden naar
middelen voor landelijk beleid, middelen voor landelijk beleid lokaal en lokale
middelen. Middelen voor landelijk beleid worden bijvoorbeeld besteed aan het
Voedingscentrum en productverbetering. Middelen voor landelijk beleid lokaal
gaan indirect naar gemeenten, bijvoorbeeld JOGG, Gezonde School, ondersteuning
Pagina 2 van 9

Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voor rookvrije omgeving
gemeenten, regionale ondersteuning NIX18, Helder op School en handhaving en
naleving. In het Coalitieakkoord is afgesproken dat we de doelen van het NPA
doorzetten, met als doel een gezonde generatie in 2040.
Nationaal Sportakkoord

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Het Nationaal Sportakkoord is in 2018 ondertekend. Dit akkoord richt zich niet
specifiek op de preventie van kanker, maar bewegen en sport kan preventief
werken op het voorkomen van kanker. Daarnaast kunnen gerichte
beweegprogramma’s bijdragen aan de fysieke fitheid tijdens de behandeling van
kanker en erna en daarmee positief de effecten van behandeling beïnvloeden,
alsook de overlevingskansen. Het Nationaal Sportakkoord subsidieert via de lokale
en regionale akkoorden die zijn gesloten lokale initiatieven, waaronder
bijvoorbeeld initiatieven die de samenwerking tussen zorgdomein en de sport- en
beweegsector op lokaal niveau versterken. De komende tijd verkennen we hoe het
Sportakkoord er na 2022 uit komt te zien.
Duidelijk is dat de Covid-19-crisis heeft gezorgd voor meer oog voor preventie en
een gezonde leefstijl en daarbinnen voor het belang van voldoende beweging.
Onder de vlag van het Preventieakkoord starten we dan ook een beweegalliantie
waarin we met andere departementen en maatschappelijke organisaties afspraken
willen maken over concrete acties en voorstellen die ertoe gaan leiden dat meer
Nederlanders in beweging komen. Hierbij willen we ook bezien hoe we de
komende tijd de samenwerking en verbinding tussen de sport- en beweegsector
en het zorgdomein verder kunnen versterken.
Lidmaatschap IARC
Tot slot is Nederland lid van het International Agency for Research on Cancer
(IARC). IARC is een agentschap van de Wereldgezondheidsorganisatie en
bevordert internationale samenwerking op kankeronderzoek op gebied van
preventie en beteugeling van kanker. VWS draagt hiervoor jaarlijks ca. €750.000
bij en participeert actief in de Governing Council van IARC.
2. Vroegsignalering
In het kader van de vroegsignalering vinden in Europees Nederland
bevolkingsonderzoeken plaats naar baarmoederhals-, borst- en darmkanker. Voor
de uitvoering hiervan wordt jaarlijks ongeveer €140 miljoen beschikbaar gesteld.
Op dit moment wordt de invoering van de drie bevolkingsonderzoeken naar
kanker in Caribisch Nederland voorbereid en lopen er pilots. Centrale waarden van
de bevolkingsonderzoeken zijn: kwaliteit (effectief, vraaggericht, veilig en landelijk
uniform, innovatief), bereikbaarheid (toegankelijk, tijdige uitvoering, vrije keuze)
en betaalbaarheid (kosten inzichtelijk, doelmatig en kosteneffectief). Hieronder
wordt kort toegelicht wat de drie bevolkingsonderzoeken inhouden.
Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
Jaarlijks krijgen ongeveer 800 mensen in Nederland baarmoederhalskanker,
daarvan overlijden er ongeveer 200. Dankzij het bevolkingsonderzoek kunnen
voorstadia van baarmoederhalskanker vroeg worden ontdekt. Het
bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker richt zich op deelnemers van 30 tot
Pagina 3 van 9

60 jaar. Cliënten in de doelgroep ontvangen elke vijf jaar een uitnodiging voor een
onderzoek. Hier zijn twee uitzonderingen op: deelnemers van 45 en 55 jaar
krijgen alleen een uitnodiging als zij de vorige keer niet hebben meegedaan, of als
zij in de vorige ronde HPV hadden. Dit geldt vanaf 2022. Mensen die op 60-jarige
leeftijd HPV bleken te hebben, krijgen ook een uitnodiging als ze 65 jaar zijn.
Bevolkingsonderzoek borstkanker

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Jaarlijks krijgen ongeveer 15.000 mensen in Nederland borstkanker en overlijden
meer dan 3.000 mensen aan de gevolgen van deze ziekte. Het
bevolkingsonderzoek borstkanker heeft als doel om borstkanker zo vroeg mogelijk
op te sporen. Dit zorgt voor een groter succes bij een behandeling en vaak is een
minder ingrijpende behandeling nodig. Voor het bevolkingsonderzoek borstkanker
worden cliënten tussen 50 en 75 jaar normaal gesproken eens in de twee jaar
uitgenodigd om röntgenfoto’s van hun borsten (mammografie) te laten maken.
Bevolkingsonderzoek darmkanker
Ieder jaar krijgen in Nederland ongeveer 13.000 mensen darmkanker en
overlijden ongeveer 5000 mensen aan deze ziekte. Het bevolkingsonderzoek
darmkanker is voor alle inwoners van Nederland van 55 t/m 75 jaar. Mensen in de
doelgroep ontvangen elke twee jaar een uitnodiging. Dit bevolkingsonderzoek
heeft als doel om darmkanker zo vroeg mogelijk te ontdekken en waar mogelijk
zelfs te voorkomen. Vroegtijdige ontdekking van darmkanker maakt de kans op
een succesvolle behandeling groter, ook is de behandeling vaak minder zwaar.
Ontwikkelingen
Op 17 december heeft voormalig staatssecretaris Blokhuis u via zijn Kamerbrief
geïnformeerd over de laatste stand van zaken van de bevolkingsonderzoeken
(Kamerstuk 32 793, nr. 579). Kort samengevat spelen de volgende
(beleids)ontwikkelingen binnen de bevolkingsonderzoeken:
•
Gericht uitnodigen van risicogroepen bij bevolkingsonderzoeken
(risicostratificatie). Hiervoor loopt een ZonMw onderzoek 2 en daarnaast is
er meer inzet en belangstelling om onderzoek te doen naar screening op
maat;
•
Inzet van Artifical Intelligence (AI)-methoden bij de
bevolkingsonderzoeken: bij het bevolkingsonderzoek
baarmoederhalskanker gaat dit gebeuren en bij borstkanker wordt het
onderzocht via ZonMw;
Specifiek voor het bevolkingsonderzoek borstkanker:
•
Onderzoek naar nieuwe methodieken voor opsporing borstkanker, o.a.
vanwege de pijnbeleving bij mammografie. Hiervoor loopt een door
ZonMw gefinancierd onderzoek;
•
Terugdringen tekort aan screeningspersoneel. Hier lopen bij het
bevolkingsonderzoek borstkanker al meerdere acties op vanuit RIVM en
vanuit de screeningsorganisatie Bevolkingsonderzoek Nederland;
•
Het verbeteren van het bevolkingsonderzoek borstkanker voor mensen
met zeer dicht borstweefsel.
2

Hierin wordt onderzocht of het aantal achteraf onnodige verwijzingen bij het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker verlaagd kan worden als bij vrouwen ook naar andere risicofactoren dan HPV gekeken wordt.
Pagina 4 van 9

Specifiek voor het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker:
•
De komende tijd worden in het bevolkingsonderzoek
baarmoederhalskanker, dat in 2017 is vernieuwd, een aantal
verbeteringen doorgevoerd cf. de brief van 17 december 2021.
3. Diagnose & Behandeling

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Project moleculaire diagnostiek
Bij moleculaire diagnostiek worden de genetische eigenschappen van een tumor
bepaald en op basis van deze eigenschappen kan de behandeling worden ingezet.
Hiermee biedt moleculaire diagnostiek waardevolle informatie om onder- en
overbehandeling te voorkomen en kan adequate inzet van deze complexe
diagnostiek bijdragen aan betere zorg. Moleculaire diagnostiek wordt al vaak en
goed toegepast binnen onze zorg, echter is geconstateerd dat het nog beter kan,
omdat de toegang voor patiënten tot deze diagnostiek niet overal gelijk is. Dit
komt enerzijds omdat nieuwe technieken continu in ontwikkeling zijn. Anderzijds
komt dit doordat er bij professionals nog geen overeenstemming is over welke
diagnostiek op welk moment het beste ingezet kan worden. Ook zijn de kennis,
expertise en beschikbare middelen niet overal gelijk en lopen instellingen tegen
bekostigingsproblemen aan.
Afgelopen najaar is door Zorginstituut Nederland in samenwerking met betrokken
zorgpartijen een project van start gegaan met als doel het goed inrichten van
moleculaire diagnostiek in onze zorg. Bij gelijke omstandigheden moet iedere
patiënt toegang hebben tot dezelfde diagnostiek. Daarnaast moet het voor
zorgverleners duidelijk zijn wanneer welke diagnostiek het meeste nut heeft en
ook de bekostigingsproblemen moeten worden aangepakt. Het project bestaat uit
drie deelprojecten: effectiviteit en plaatsbepaling, organisatie van zorg, en
bekostiging.
Instellingssubsidies voor oncologische instellingen
Voor subsidies aan enkele oncologische instellingen is in 2022 in totaal €59,6
miljoen beschikbaar. Het Nederlands Kanker Instituut (NKI) ontvangt in 2022 een
instellingssubsidie van €18,2 miljoen voor het bevorderen van fundamenteel,
translationeel en klinisch kankeronderzoek ten behoeve van verbetering van de
overleving van kanker en het bevorderen van kwaliteit van leven van de patiënt.
VWS financiert de research infrastructuur van NKI. De research faciliteiten stellen
onderzoekers van NKI in staat wetenschappelijk onderzoek uit te voeren. Voor het
uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek is zeer geavanceerde apparatuur nodig,
vaak in speciaal ingerichte ruimten. Het NKI beschikt over essentiële research
faciliteiten voor het verrichten van kankeronderzoek. De onderzoeksactiviteiten
van NKI richten zich op het onderzoeken van de oorzaak van kanker, het
ontwikkelen van nieuwe behandelmethoden, het verbeteren van bestaande
methoden en het voorbereiden van implementatie van deze nieuwe kennis in de
kliniek middels klinische trials en klinisch onderzoek.
Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) ontvangt in 2022 een
instellingssubsidie van €36,9 miljoen voor het verbeteren van de oncologische en
palliatieve zorg door het verzamelen van gegevens, het bewaken van kwaliteit,
het faciliteren van samenwerkingsverbanden en bij- en nascholing. IKNL is houder
van de Nederlandse Kankerregistratie (NKR). De gegevens uit de NKR geven
inzichten voor het verbeteren van de zorg voor mensen met kanker: hoe vaak
komt kanker voor, bij welke mensen, wat is de behandeling en de prognose? De
gegevens leiden tot beter inzicht, effectievere interventies en uiteindelijk tot een
betere zorguitkomst voor de patiënt met kanker. De gegevens uit de NKR worden
Pagina 5 van 9

gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek en statistiek naar kanker en de
behandeling ervan. De NKR is wereldwijd een voorloper als landelijk dekkende
registratie van hoge kwaliteit. IKNL ontvangt in 2022 als onderdeel van de totale
instellingssubsidie voor activiteiten op het gebied van palliatieve zorg een bedrag
van €3,9 miljoen.
Het Pathologisch Anatomisch Landelijk Geautomatiseerd Archief (PALGA) ontvangt
in 2022 een instellingssubsidie van €4,5 miljoen voor de eenmalige registratie van
alle pathologie-uitslagen, het beheer hiervan in een landelijke databank en het
computernetwerk voor de gegevensuitwisseling met alle pathologielaboratoria in
Nederland. Deze gegevens vormen de basis voor de landelijke kankerregistratie,
zijn zeer belangrijk voor de evaluatie en monitoring van de
bevolkingsonderzoeken, ondersteunen de patiëntenzorg en worden gebruikt voor
wetenschappelijk onderzoek.

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Daarnaast is bovenop de eerdergenoemde €59,6 miljoen, in 2021 € 11 miljoen via
de Beschikbaarheidbijdrage Academische Zorg (BBAZ) verleend aan het Prinses
Maxima Centrum (PMC) voor kinderoncologie. Voorts ontvangen de universitair
medische centra (umc’s) financiële middelen via de BBAZ die zij onder meer
kunnen besteden aan onderzoek, innovatie en patiëntenzorg ten aanzien van
oncologie.
Citrienfonds programma naar regionale oncologienetwerken
In 2014 is het Citrienfonds gestart, met als doel een bijdrage te leveren aan een
duurzame gezondheidszorg en het vinden van oplossingen voor maatschappelijke
opgaven in de zorg, zoals het vergroten van de kwaliteit, doelmatigheid en
betaalbaarheid. Na afloop van het Citrienfonds 2014-2018 is er in het
hoofdlijnenakkoord medisch specialistische zorg 2019-2022 afgesproken dat er
een vervolg komt. In het Citrienfonds 2019-2022 ligt de focus op de
implementatie van de resultaten uit het eerdere Citrienfonds. Een van de
programma’s binnen het Citrienfonds in het programma ‘naar regionale
oncologienetwerken’. Het ontwikkelen en implementeren van vernieuwende
oplossingen en good practices voor oncologische netwerkzorg staat binnen dit
programma centraal. Voor het programma ‘naar regionale oncologienetwerken’ is
gedurende de periode 2019-2022 in totaal €7.984.500,- beschikbaar.
Oncode Institute en Oncode-PACT
Oncode Institute is een virtueel onderzoeksinstituut dat excellente Nederlandse
onderzoekers op het gebied van oncologie samenbrengt en met een gerichte
valorisatie-arm beoogt om innovatief onderzoek te vertalen naar behandelingen in
de kliniek. VWS financiert Oncode samen met KWF, het ministerie van
Economische Zaken en Klimaat (EZK), het ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) en Health Holland. Jaarlijks draagt VWS hier ca. €2,3 miljoen
aan bij voor de periode 2017-2022.
Momenteel vindt overleg plaats tussen Oncode Institute en de financierende
partijen over de vervolgfinanciering vanaf januari 2023. Deze vervolgfinanciering
was afhankelijk van een evaluatie door een International Review Committee en de
beoordeling van een nieuw strategisch plan door diezelfde International Review
Committee. Dit heeft plaatsgevonden in februari 2022. De beoordeling was
positief, maar wel met onder meer de aanwijzing om het klinisch perspectief van
het Oncode Institute verder te versterken. Op basis van dit commentaar is het

Pagina 6 van 9

strategisch plan aangepast. De komende tijd besluiten alle financiers over
vervolgfinanciering in de periode 2023-2027.
Het Oncode Institute heeft vorig jaar het initiatief genomen voor Oncode-PACT,
een voorstel voor het Nationaal Groeifonds (NGF). Het ministerie van EZK heeft
met steun van de ministeries van OCW en VWS in oktober 2021 het voorstel
ingediend voor de tweede ronde van het NGF. Oncode-Pact beoogt de bouw van
een virtuele “preklinische ontwikkelmachine” die de ontwikkeling van
kankermedicijnen verbetert en versnelt en de kosten en risico’s van
medicijnontwikkeling reduceert, gebruik makend van drie vernieuwende
instrumenten die een alternatief zijn voor dierproeven: artificiële intelligentie,
goed gedefinieerde patiëntencohorten en mini-orgaantjes (organoïden). Dit
projectvoorstel met een looptijd van acht jaar vroeg om €325 miljoen uit het NGF
op een totale investering door publieke en private partijen van €662 miljoen. Een
onafhankelijke beoordelingscommissie heeft een zwaarwegend advies gegeven
aan het kabinet om het voorstel te honoreren. Het kabinet heeft dit advies
integraal overgenomen en heeft €161 miljoen toegekend en €164 miljoen
voorwaardelijk toegekend. Uw Kamer is hierover geïnformeerd bij brief van 14
april 2022 van de ministers van EZK en Financiën over de uitslag van de tweede
ronde van het Nationaal Groeifonds (Kamerstuk 35 925, nr. 12).

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Protonentherapie
Protonentherapie is een relatief nieuwe vorm van bestraling die op grond van de
Wet op bijzondere medische verrichtingen (Wbmv) onder een vergunningplicht
valt en door een beperkt aantal gespecialiseerde centra mag worden verricht.
VWS heeft in de Wbmv regelgeving voorwaarden gesteld waar de centra aan
moeten voldoen om protonentherapie te mogen verrichten en op grond hiervan
vergunningen verleend. Op dit moment zijn er drie protonencentra operationeel:
in Groningen, Maastricht en Delft. Deze centra zijn respectievelijk in 2018
(Groningen en Maastricht) en 2019 (Delft) gestart met de patiëntenzorg. In
samenspraak met het veld monitort VWS de ontwikkelingen in de zorgvraag naar
protonentherapie in relatie tot de beschikbare behandelcapaciteit bij de centra.
Transparante oncologische netwerkzorg
In 2020 is een subsidie van €1 miljoen verstrekt aan de NFK, ten behoeve van het
project ‘Transparante oncologische netwerkzorg 2020-2022’. De projectsubsidie is
meerjarig. Voor 2022 is een bedrag van maximaal €363.636 beschikbaar gesteld.
Dit project is geïnitieerd naar aanleiding van een door de Tweede Kamer
aangenomen amendement op de VWS begroting 2020 (Kamerstuk, 35 300, nr.
16). Het doel van het project is drieledig:
Inventariseren van koplopernetwerken om meer inzicht te verkrijgen in de
organisatie en kwaliteit van oncologische netwerken vanuit het perspectief
van patiënten;
Beschrijven en evalueren van de kenmerken van een goed oncologisch
netwerk op structuur, kwaliteit van zorg en patiëntervaringen, en;
Ontwikkelen van criteria en een model voor het beschrijven, evalueren,
bekostigen en transparant maken van oncologische netwerken vanuit het
(georganiseerd) patiëntenperspectief.

Pagina 7 van 9

Oncologieverpleegkundige mogen medicatie voorschrijven
Oncologieverpleegkundige mogen medicatie gaan voorschrijven. Dit is een
uitzonderlijke bevoegdheid, omdat andere verpleegkundigen dit niet mogen.
Hiervoor is de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg aangepast.

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

Veelbelovende Zorg en Voorwaardelijke Toelating
De onderzoeksfinancieringsprogramma’s subsidieregeling Veelbelovende Zorg
(VeZo) en haar voorganger Voorwaardelijke toelating (VT) richten zich niet
specifiek op oncologische zorg/onderzoek, maar bieden veel ruimte voor
aanvragen op het gebied van kanker. Jaarlijks is er binnen VeZo maximaal €69
miljoen beschikbaar aan middelen voor onderzoek naar de effectiviteit van nieuwe
veelbelovende behandelingen. VeZo is een regeling met een brede scope die zich
met name richt op dure interventies. Binnen deze regeling hadden drie van de
acht gehonoreerde onderzoeken in 2021 betrekking op oncologische zorg. In een
breed spectrum van aandoeningen betekent dat, dat er ook in deze regeling veel
aandacht is voor oncologie.
In de oude regeling Voorwaardelijke toelating worden interventies voorwaardelijke
toegelaten tot het basispakket, terwijl onderzoek wordt gedaan naar de
(kosten)effectiviteit. Binnen VT lopen twaalf interventies waarvan vijf zich richten
op kanker en acht zich richten op andere aandoeningen.
Het brede VT programma is beëindigd. Nieuwe interventies kunnen zich niet meer
aanmelden, lopende interventies worden nog gefinancierd. Wel bestaat nog het
programma VT weesgeneesmiddelen, conditionals en exceptionals. In dit
programma worden specifieke type geneesmiddelen voorwaardelijke toegelaten
tot het basispakket. Dit beleid is gericht op weesgeneesmiddelen, geneesmiddelen
die door het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) met voorwaarden tot de
markt zijn toegelaten (de conditionals) en geneesmiddelen die door de EMA onder
exceptionele omstandigheden tot de markt zijn toegelaten (de exceptionals).
Binnen VT kan, mits aan de voorwaarden wordt voldaan, de fabrikant samen
andere partijen meer data over de effectiviteit van het geneesmiddel verzamelen
om pakketwaardigheid aan te tonen én krijgen patiënten gedurende die periode
toegang tot het middel. Dit beleid geldt op deze wijze sinds oktober 2019. Op dit
moment zitten er vier geneesmiddelen in VT, waarvan twee zich richten op de
behandeling van een vorm van kanker.
Digitale gegevensuitwisseling tussen zorgprofessionals
Voor zorgverleners en voor de mensen aan wie zij zorg verlenen, is het belangrijk
dat zij tijdig over de juiste informatie beschikken, zodat de juiste zorg op de juiste
plaats en op het juiste moment geleverd kan worden. Dit is op dit moment nog
niet altijd het geval. Zorgverleners wisselen nog steeds veel uit op papier of via de
fax. Daarnaast moet er nog vaak informatie worden overgetypt. Dit zorgt soms
voor fouten en levert een flinke bijdrage aan de administratieve lastendruk in de
zorg. Ook moeten mensen hun verhaal vaker vertellen, omdat zorgverleners niet
over alle informatie beschikken. Om het uitwisselen van gegevens in de zorg
beter, sneller en eenvoudiger te laten verlopen, is het noodzakelijk om de
gegevensstromen te digitaliseren. Dit is een grote opgave.

Pagina 8 van 9

Om dit mogelijk te maken is het wetsvoorstel op de elektronische
gegevensuitwisseling in de zorg (Wegiz) op 3 mei jl. naar uw Kamer gestuurd
(Kamerstuk 35 824, nr. 1-4) en staat gepland voor plenaire behandeling. De
Wegiz richt zich niet specifiek op oncologische zorg, maar het raakt de
oncologische zorg wel, omdat hier ook sprake is van medische
gegevensuitwisseling. Op verzoek van het veld wordt prioriteit gegeven aan o.a.
een wettelijke verplichting tot volledig elektronisch uitwisselen van medische
beelden.

Directoraat Generaal
Volksgezondheid
Publieke Gezondheid
Openbare en Jeugdgezondheidszorg
Datum
8 juni 2022

4. Nazorg (waaronder Palliatieve Zorg)
Palliatieve Zorg en geestelijke verzorging thuis
Vanuit de Regeling palliatieve terminale zorg en geestelijke verzorging thuis (circa
€43,4 miljoen) kunnen vrijwilligers worden ingezet in hospices en thuis. Verder
wordt vanuit deze regeling de coördinatie binnen de netwerken palliatieve zorg
bekostigd om deze zorg af te stemmen en wordt geestelijke verzorging thuis voor
palliatieve patiënten en volwassenen van 50+ en geestelijke verzorging en rouwen verliesbegeleiding thuis voor kinderen en hun naasten mogelijk gemaakt.
De subsidie is bedoeld voor palliatieve zorg in het algemeen. Mensen met kanker
die palliatieve zorg nodig hebben maken hier onderdeel van uit. IKNL richt zich op
de registratie, onderzoek, informatie, bekostiging en deskundigheidsbevordering
in de palliatieve zorg. De bekostiging van de inzet van IKNL wordt geregeld via de
instellingssubsidie die eerder in deze brief benoemd is.

Pagina 9 van 9