2
01

Jaarverslag
Hof van Discipline & Raden van Discipline

2
01

© Hof en Raden van Discipline 2011

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed,
kan voor de afwezigheid van eventuele (druk)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan.

Jaarverslag
2010
Hof van Discipline & Raden van Discipline

Inhoud
2

Jaarverslag 20 10 > Inhoud
Inhoud

2

1.

Voorwoord en inleiding

5

2.

Organisatie van het tuchtrecht

7

2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
2.10
2.11
2.12
2.13
2.14
2.15

Algemeen
De tuchtcolleges
Samenstelling van de tuchtcolleges
Wie is klachtrechtigd?
Over wie kan worden geklaagd?
Waaraan wordt getoetst?
Indienen van een klacht
Instructie door de deken
Voorzittersbeslissing
Behandeling ter zitting, inzage stukken
Openbaarheid van de zittingen
Maatregelen
Hoger beroep
Publicatie van tuchtrechtelijke uitspraken
Bijzondere procedures uit de Advocatenwet

7
8
8
8
9
9
9
9
10
10
10
10
11
11
12

3.

Overzicht klachten en beslissingen

15

3.1

15
15
16

Raden van Discipline
3.1.1 Aantal advocaten per arrondissement 2010
3.1.2 Aantal advocaten per ressort 2010
		
3.1.3 Aantal ingekomen dossiers in 2010
		
bij de Raden van Toezicht
3.1.4 Aantal nieuwe zaken per raad gedurende 2010
3.1.5 Aantal in 2010 bij de Raad van Discipline
		
aangebrachte klachtzaken per arrondissement
3.1.6 Tuchtrechtelijk oordeel Raden van Discipline
3.1.7 Afgedane zaken per raad
3.2

16
17
17
17
18

Hof van Discipline
3.2.1 Aantal nieuwe zaken hof gedurende 2010
3.2.2 Herkomst hoger beroepszaken in 2010
		
per Raad van Discipline
		
3.2.3 Tuchtrechtelijk oordeel Hof van Discipline
3.2.4 Afgedane zaken hof

19
19

4.

Schorsingen en schrappingen

21

4.1
4.2
4.3
4.4

21
22
25
27

5.

Schrappingen
Onvoorwaardelijke schorsingen
Voorwaardelijke schorsingen
Voorziening wegens onbehoorlijke praktijkuitoefening

19
19
20

Casuïstiek		

29

5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9
5.10
5.11
5.12
5.13

29
30
30
31
31
32
32
33
33
34
34
35

Hof van Discipline 11 januari 2010, nr. 5488
Hof van Discipline 15 januari 2010, nr. 5471
Raad van Discipline Amsterdam 25 februari 2010, 09-123A
Hof van Discipline 5 maart 2010, nr. 5536
Hof van Discipline 15 maart 2010, nr. 5539
Hof van Discipline 9 april 2010, nr. 5597
Hof van Discipline 11 juni 2010, nr. 5521
Hof van Discipline 11 juni 2010, nr. 5614
Raad van Discipline Amsterdam 13 juli 2010, 09-326A
Raad van Discipline Amsterdam 13 juli 2010, 10-049A
Raad van Discipline Amsterdam 18 juli 2010, 10-002A
Hof van Discipline 27 augustus 2010, nr. 5553
Raad van Discipline Amsterdam 14 september 2010,
10-089A

35

3

6.

4

5.14 Hof van Discipline 15 oktober 2010, nr. 5724
5.15 Hof van Discipline 12 november 2012, nr. 5714
5.16 Hof van Discipline 6 december 2010, nr. 5775

36
36
37

Samenstelling colleges

39

Raad van Discipline Amsterdam
Raad van Discipline Arnhem
Raad van Discipline Den Haag
Raad van Discipline ‘s-Hertogenbosch
Raad van Discipline Leeuwarden
Hof van Discipline

39
41
42
43
44
45

1

Voorwoord
en Inleiding

Voor u ligt het tweede gezamenlijke jaarverslag van het Hof van Discipline en de
vijf Raden van Discipline.

Het advocatentuchtrecht geniet toenemende belangstelling van het publiek en de pers en
de gegevens in dit jaarverslag zullen belangstellenden wederom in staat stellen van de
cijfers over het afgelopen jaar kennis te nemen.
Opmerkelijk is dat het aantal nieuwe zaken bij de Raden in 2010 (1.240) behoorlijk (22%)
is toegenomen ten opzichte van 2009 (1.020). De instroom bij het Hof van Discipline is in
2010 (293) ten opzichte van 2009 (302) ongeveer gelijk gebleven. Te verwachten valt dat
het hogere aantal zaken in eerste aanleg in 2010 zal doorwerken in de tweede instantie
zodat in 2011 een grotere instroom bij het Hof waarschijnlijk lijkt.
De colleges hebben behalve middels dit gezamenlijke jaarverslag ook bijgedragen aan de
grotere bekendheid van het advocatentuchtrecht door de website www.tuchtrecht.nl,
waarop zij alle uitspraken van het Hof en de Raden in geanonimiseerde vorm publiceren.
Niet alleen rechtzoekenden maar ook advocaten blijken ter zitting vaak beter op de
hoogte van tuchtrechtelijke beslissingen dan voorheen.
Juist met het oog op deze voortschrijdende ontwikkelingen is het goed om stil te staan bij
de belangrijkste wijzigingen die het tuchtrecht in de loop der jaren heeft ondergaan.
Het Hof van Discipline is bij de inwerkingtreding van de Advocatenwet in 1952 in het
leven geroepen als appelinstantie voor het advocatentuchtrecht. De zaken worden bij het

5

1

Hof behandeld door een kamer van vijf, bestaande uit drie rechters en twee advocaten.
De eerst aanleg voor klachtzaken werd destijds opgedragen aan de negentien Raden van
Toezicht, het bestuur van de plaatselijke orde van advocaten. In 1986, nu 25 jaar geleden,
werd de Advocatenwet gewijzigd en werd de behandeling in eerste aanleg opgedragen
aan vijf Raden van Discipline, in ieder hofressort één. De klachtzaken worden ook bij de
Raden behandeld door vijf personen, van wie de voorzitter rechter is en de vier leden
advocaten zijn. Het is dus pas sinds 25 jaar dat advocaten tegen wie een klacht is
ingediend niet meer op een besloten zitting bij de Raad van Toezicht in hun eigen
arrondissement behoeven te verschijnen maar ter openbare zitting van de regionaal
samengestelde Raad van Discipline.
Een ander aspect van de grotere bekendheid en de toenemende transparantie van het
tuchtrecht vormt de recent voorgestelde wijziging van artikel 8 Advocatenwet (wets­
ontwerp 32 382), waarin onder meer publicatie op naam van de maatregelen van
schorsing en schrapping is voorzien in een voor ieder toegankelijk register, de zoge­
naamde zwarte lijst. Men zou kunnen zeggen dat met de invoering van dit register wordt
tegemoet gekomen aan onder meer de belangen van de consument. Dat is een goede
ontwikkeling, die tevens bijdraagt aan het primaire doel van het advocatentuchtrecht:
het bevorderen van de kwaliteit van de beroepsuitoefening.

6
o rwoord
en Inleiding

De tuchtrechters staan in het algemeen positief tegenover deze ontwikkelingen, die deels
mede vanuit hun praktijkervaring geëntameerd zijn en waaraan zij hun inbreng hebben
gegeven, onder meer door deelname aan expertmeetings met het Ministerie van Justitie
en het leveren van commentaar op (voor)ontwerpen voor wetswijzigingen. Zij hechten
veel waarde aan de toegenomen en toenemende professionalisering en transparantie van
de tuchtrechtspraak voor de advocatuur.
D.J. Markx
Voorzitter Raad van Discipline Amsterdam

2

Organisatie
van het tuchtrecht

7
Jaarverslag 20 10 > Org

2.1

Algemeen

Het advocatentuchtrecht is geregeld in de Advocatenwet. Artikel 46 van die wet luidt als
volgt:
De advocaten zijn aan tuchtrechtspraak onderworpen ter zake van enig handelen of
nalaten in strijd met de zorg, die zij als advocaat behoren te betrachten ten opzichte van
degenen wier belangen zij als zodanig behartigen of behoren te behartigen, ter zake van
inbreuken op de verordeningen van de Nederlandse Orde en ter zake van enig handelen
of nalaten dat een behoorlijk advocaat niet betaamt. Deze tuchtrechtspraak wordt
uitgeoefend in eerste aanleg door de Raden van Discipline en in hoger beroep, tevens in
hoogste ressort, door het Hof van Discipline.

In dit artikel en de artikelen die daarop volgen staat omschreven welk handelen door de
tuchtrechter kan worden getoetst, aan welke norm wordt getoetst en wie het tucht­rechte­
lijk oordeel velt. Het handelen dat wordt getoetst aan de norm van artikel 46 betreft ten
eerste de belangenbehartiging. De norm is de zorg die ten opzichte van de persoon,
die als klager zou kunnen optreden, in acht genomen moet worden. Ten tweede is een
advocaat gehouden om de verordeningen van de Nederlandse Orde van Advocaten na te
leven. Tot slot moet altijd de vraag beantwoord worden of het handelen onbetamelijk is
of niet, dat wil zeggen of een behoorlijk advocaat op de onderhavige wijze mag optreden
of niet.

2
2.2

De tuchtcolleges

Er zijn vijf Raden van Discipline. Het werkgebieden van de vijf raden komt overeen met
de hofressorten, te weten Amsterdam, Arnhem, Den Haag, ‘s-Hertogenbosch en
Leeuwarden. Zaken in hoger beroep worden behandeld door het Hof van Discipline, dat
zitting houdt in ’s-Hertogenbosch. Het werkgebied voor het hof bestrijkt heel Nederland.
De Raden van Discipline oordelen in eerste aanleg en in hoger beroep, tevens laatste
instantie, oordeelt het Hof van Discipline.

2.3

Samenstelling van de tuchtcolleges

Raden van Discipline bestaan uit een voorzitter en plaatsvervangend voorzitters,
die allen lid zijn van de rechterlijke macht, en advocaatleden. De (plaatsvervangend)
voorzitters worden bij Koninklijk Besluit benoemd. De advocaatleden worden verkozen
door het College van Afgevaardigden, een besluitvormend orgaan van de Nederlandse
Orde waarin alle plaatselijke Ordes zijn vertegenwoordigd.
Een kamer van de raad die over een zaak beslist, behandelt de klacht op een zitting
waarvoor partijen worden uitgenodigd. De kamer wordt voorgezeten door de voorzitter
van de raad of door één van de plaatsvervangend voorzitters. In de kamer zitten
daarnaast vier advocaatleden.

8

Jaarverslag 2

Het Hof van Discipline bestaat uit een voorzitter, plaatsvervangend voorzitters, (plaats­
vervangend) kroonleden en (plaatsvervangend) advocaatleden. Een kamer van het hof
behandelt een hoger beroep op zitting. Een dergelijke kamer wordt voorgezeten door de
voorzitter of één van de plaatsvervangend voorzitters. In de kamer zitten daarnaast twee
kroonleden en twee advocaatleden. De voorzitters en kroonleden worden bij Koninklijk
besluit benoemd en zijn lid van de rechterlijke macht. De advocaatleden worden
verkozen door het College van Afgevaardigden.

2.4

Wie is klachtgerechtigd?
Een klacht kan door een belanghebbende worden ingediend. Dat kan dus een cliënt zijn
of een wederpartij van een advocaat, of een derde die meent dat de zorgvuldigheidsnorm
uit artikel 46 jegens hem is geschonden. Als een klager een klacht indient over handelen,
waarin de klager niet rechtstreeks in zijn belang is getroffen, wordt de klager nietontvankelijk verklaard. Alleen de deken van de plaatselijke Orde van Advocaten mag
klagen over zaken met een algemeen belang.

2.5

Over wie kan worden geklaagd?
Een klacht richt zich tegen een individuele advocaat. Als een klager niet goed kan duiden
wie de aan te spreken advocaat is, kan de deken dat in zijn onderzoek betrekken.
Sommige klachten lenen zich niet voor indienen tegen een persoon. In uitzonderings­
gevallen kan de klacht ook gericht worden tegen een kantoor of een maatschap.

2.6

Waaraan wordt getoetst?
Getoetst wordt aan de norm die is neergelegd in artikel 46 Advocatenwet. Wat onbetame­
lijk is wordt mede bepaald door de Gedragsregels voor Advocaten en de verordeningen van
de Nederlandse Orde van Advocaten, waarin regelgeving voor advocaten is opgenomen.

2.7

Indienen van een klacht

20 10 > Organisatie van het tuchtrecht
Een klacht over een advocaat kan worden ingediend bij de deken van het arrondissement
waar de advocaat is ingeschreven. Nederland is ingedeeld in 19 arrondissementen. Ieder
arrondissement heeft een arrondissementsrechtbank en advocaten zijn ingeschreven op
het tableau in het arrondissement waarin zij zijn gevestigd. Een advocaat is op grond van
de Advocatenwet lid van de Nederlandse Orde van Advocaten én van de Orde van
advocaten van het arrondissement waarin hij is ingeschreven. De Orde van advocaten in
het arrondissement kent een bestuur, de Raad van Toezicht, dat wordt voorgezeten door
de deken. De Advocatenwet kent bevoegdheden toe aan de Raad van Toezicht en
bevoegdheden toe aan de deken. De klacht moet schriftelijk worden ingediend.

2.8

Instructie door de deken
De deken onderzoekt de bij hem ingediende klacht. De deken zal de advocaat in de
gelegenheid stellen zijn standpunt naar voren te brengen. Een advocaat is verplicht de
deken de gevraagde inlichtingen te verstrekken.
De deken onderzoekt de klacht en tracht, waar mogelijk, te bemiddelen en tot een
oplossing te komen. Als de klager na het dekenonderzoek wenst dat de zaak wordt
doorgeleid naar de Raad van Discipline, geeft de deken hier gehoor aan. De raad zal de
zaak behandelen en een beslissing nemen.
Wanneer het een klacht tegen een deken betreft, wijst de voorzitter van de Raad van
Discipline een andere deken aan om de klacht te onderzoeken

9

2
2.9

Voorzittersbeslissing

Als een klacht door een deken naar de raad wordt doorgeleid, kan de voorzitter van de
raad zonder mondelinge behandeling binnen dertig dagen beslissen dat de klacht
kennelijk ongegrond, kennelijk niet-ontvankelijk of kennelijk van onvoldoende gewicht
is. Tegen een dergelijke beslissing staat binnen een termijn van veertien dagen verzet
open, dat door een voltallige kamer van de raad wordt behandeld. Als het verzet tegen
de voorzittersbeslissing ongegrond wordt verklaard, staat geen hoger beroep open.

2.10 Behandeling ter zitting, inzage stukken
Partijen worden opgroepen voor een behandeling ter zitting. Partijen hebben het recht
voorafgaand aan de zitting de stukken in te zien en kunnen zich bij de behandeling van
de klacht door een raadsman laten bijstaan. Het is overigens niet noodzakelijk dat die
raadsman een advocaat is.

10

2.11 Openbaarheid van de zittingen

Jaarverslag 2

Behandeling van reguliere klachten bij de raad en bij het hof zijn openbaar. Zaken op
grond van artikel 60b en verder van de Advocatenwet (zie hieronder) worden behandeld
met gesloten deuren. Uitspraken in klachtzaken worden door de tuchtcolleges in het
openbaar gedaan en moeten worden gemotiveerd

2.12 Maatregelen

Als de raad of het hof een klacht gegrond verklaard, kan aan de verweerder een maatregel
worden opgelegd. Mogelijke maatregelen zijn:
• waarschuwing
• berisping
• voorwaardelijke schorsing
• onvoorwaardelijke schorsing
• schrapping van het tableau
Een schorsing kan ten hoogste een jaar duren. Aan een voorwaardelijke schorsing kan
een proeftijd worden verbonden van maximaal twee jaar. De tuchtrechter kan bovendien
bij de maatregelen berisping, schorsing en schrapping bepalen dat de uitspraak moet
worden openbaar gemaakt.

Wanneer een uitgesproken schrapping onherroepelijk wordt, is een advocaat niet meer
gerechtigd om nog langer als advocaat werkzaam te zijn. Een geschorste advocaat mag
gedurende de schorsing de praktijk niet uitoefenen. Hij mag in dat geval ook niet
optreden in procedures waarbij de bijstand van een advocaat niet verplicht is.
Een maatregel is pas definitief als de termijn om hoger beroep in te stellen ongebruikt is
verstreken of wanneer het hof in beroep uitspraak heeft gedaan. Als een advocaat niet
aan een opgelegde voorwaarde voldoet, kan de raad de voorwaardelijke maatregel
omzetten in een onvoorwaardelijke.
De raad kan, op verzoek van de klager of ambtshalve, ook uitspreken of de beklaagde
advocaat jegens de klager de zorgvuldigheid heeft betracht die bij een behoorlijke
rechtshulpverlening betaamt.

2.13 Hoger beroep

20 10 > Organisatie van het tuchtrecht
De klager die door de raad (deels) in het ongelijk is gesteld, en de verweerder jegens wie
de beslissing is genomen, hebben de mogelijkheid om binnen dertig dagen in hoger
beroep te gaan bij het Hof van Discipline. De algemeen deken van de Nederlandse Orde
van Advocaten is eveneens bevoegd om hoger beroep in te stellen. Dat gebeurt in de
regel alleen bij principiële zaken in het algemeen belang.
Het hof beslist op de klachtonderdelen die in hoger beroep aan de orde komen. Het hof
beslist in hoogste en dus laatste instantie. Cassatie van een uitspraak van het hof is dus
niet mogelijk. De voorzitter van het hof kan kennelijk niet-ontvankelijke of kennelijk
ongegronde beroepen binnen dertig dagen afwijzen. Tegen een dergelijke beslissing
staat verzet open dat door een voltallige kamer wordt behandeld.
Ook voor de behandeling van het hoger beroep door het hof geldt dat partijen worden
gehoord tijdens een openbare zitting en dat de uitspraak in het openbaar en gemotiveerd
moet gebeuren.

2.14 Publicatie van tuchtrechtelijke uitspraken
De uitspraken van de raden en het hof worden geanonimiseerd gepubliceerd op
www.raadvandiscipline.nl respectievelijk www.hofvandiscipline.nl. Dit zijn de eigen
sites van de colleges waarop algemene gegevens staan vermeld. Via de sites kan gezocht
worden op de uitspraken van de colleges welke uitspraken worden gepubliceerd op
www.tuchtrecht.nl.

11

2

Deze geanonimiseerde publicatie moet worden onderscheiden van de bijkomende
maatregel die de tuchtrechter kan opleggen om een berisping, schorsing of schrapping
openbaar te laten maken.

2.15 Bijzondere procedures uit de Advocatenwet
Naast de in 2.1 genoemde reguliere klachtprocedure, worden ten overstaan van de
tuchtcolleges ook bijzondere procedures gevoerd, die ook in de Advocatenwet staan
genoemd. Het gaat om:

12

Spoedshalve schorsing (artikel 60ab en volgende)
Op grond van artikel 60ab kan de deken de raad voor die gevallen waarin een ernstig
vermoeden is gerezen van een handelen of nalaten waardoor een in artikel 46 beschermd
belang zeer ernstig is of dreigt te worden geschaad, een advocaat met onmiddellijke
ingang schorsen of een andere voorziening treffen. Dit zijn zaken waarin het maat­
schappelijk belang vergt dat afwikkeling van de tuchtprocedure niet wordt afgewacht,
alvorens de tuchtrechtelijke maatregel te laten ingaan.
Onbehoorlijke praktijkuitoefening (artikel 60b en volgende)
De deken kan op grond van artikel 60b de Raad van Discipline vragen een voorziening te
treffen, waaronder in meest vergaande mate schorsing voor onbepaalde tijd, als een
advocaat er tijdelijk of blijvend geen blijk van geeft zijn praktijk behoorlijk uit te kunnen
oefenen. In een dergelijke procedure kunnen ook geheel andere belangen aan de orde
komen dan de belangen die artikel 46 beschermt.
Beklag weigering aanwijzing advocaat (artikel 13)
Een rechtzoekende kan op grond van artikel 13 de deken van het arrondissement waarin
hij hulp van een advocaat nodig heeft, vragen hem een advocaat aan te wijzen, als hij zelf
geen advocaat kan vinden en voor rechtshulp waar verplichte procesvertegenwoordiging
nodig is. Op een dergelijk verzoek beslist de deken. Als de deken het verzoek afwijst kan
de rechtzoekende zijn beklag doen bij het Hof van Discipline. Het hof oordeelt of de
deken in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen.

Beklag bij verzet tegen inschrijving als advocaat (artikel 5)
Een jurist die advocaat wil worden, dient aan een aantal wettelijke voorwaarden te
voldoen. Als hij als advocaat wil worden ingeschreven, dient hij een verzoekschrift in bij
de rechtbank van het arrondissement waarin hij zich wil vestigen. De Raad van Toezicht
van de Orde van Advocaten in dat arrondissement kan besluiten verzet te doen (in te
dienen bij de rechtbank) tegen beëdiging van de beoogd advocaat, omdat de verzoeker
niet aan de vereisten voldoet, of wanneer de Raad van Toezicht meent dat gegronde vrees
bestaat dat de verzoeker zich niet aan de wettelijke en andere geldende regelingen zal
houden. Als de raad verzet doet, kan de verzoeker beklag doen bij het Hof van Discipline.
Het hof oordeelt of de raad in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen.
Beroep tegen schrappen van een reeds beëdigde advocaat door de Raad van Toezicht
(artikel 9)
Als een advocaat is beëdigd, kan hij voor zijn handelen ter verantwoording worden
geroepen bij de tuchtrechter. De Raad van Toezicht kan gedurende één jaar na beëdiging
van de advocaat besluiten de advocaat te schrappen als de advocaat vóór zijn beëdiging
feiten of omstandigheden voor de raad heeft verzwegen, die zo ernstig zijn dat als ze
bekend waren geweest, de raad verzet had gedaan, of die als de feiten van na beëdiging
waren, tot schrapping van het tableau hadden kunnen leiden. Als de Raad van Toezicht
een dergelijke beslissing neemt, kan de betrokken advocaat in hoger beroep bij het hof.
Het hof oordeelt of de raad in redelijkheid tot zijn besluit heeft kunnen komen.

13

14

3

Overzicht van klachten

15

Dit hoofdstuk bevat de belangrijkste kwantitatieve gegevens rondom de afhandeling van
klachtzaken door de Raden van Discipline en het Hof van Discipline. Ter vergelijking zijn
op een aantal plaatsen de cijfers van het jaarverslag 2009 tussen haakjes toegevoegd.

3.1

Raden van Discipline
3.1.1

Aantal advocaten per arrondissement 2010

Arrondissement

1-1-2010

31-12-2010

Alkmaar

273

283

Almelo

327

340

Amsterdam

4.627

4.704

Arnhem

825

856

Assen

187

191

Breda

764

774

Den Haag

1.733

1.779

Dordrecht

191

211

Groningen

336

339

Haarlem
’s-Hertogenbosch

527

529

1.003

1.035

3
Leeuwarden

263

271

Maastricht

484

503

Middelburg

193

192

Roermond

263

258

Rotterdam

1.664

1.664

Utrecht

1.362

1.411

Zutphen

328

331

Zwolle-Lelystad

444

472

3.1.2

Aantal advocaten per ressort 2010

1-1-2010

31-12-2010

Amsterdam

Ressort

6.789

6.927

Arnhem

1.924

1.999

Den Haag

3.781

3.846

’s-Hertogenbosch

2.514

2.570

786

801

16
erzicht
van klachten
Leeuwarden

3.1.3

Aantal ingekomen dossiers in 2010 bij de Raden van Toezicht
Klachtendossiers

Bemiddelingsverzoeken

97

-

Alkmaar

Almelo

52

18

Amsterdam

568

128
-

Arnhem*

160

Assen

Geen gegevens beschikbaar

Breda

154

75

Den Haag

265

248

Dordrecht

61

-

Groningen

94

-

Haarlem

171

16

’s-Hertogenbosch

135

58

Leeuwarden*

71

-

Maastricht

207

-

Middelburg

Geen gegevens beschikbaar

Roermond

109

33

Rotterdam

187

-

Utrecht

193

-

Zutphen

77

-

Zwolle-Lelystad

88

-

* Telling gebasseerd op het Ordejaar (2009-2010)

Jaarv

3.1.4

Aantal nieuwe zaken per raad gedurende 2010

Raad

Aantal

Verschil

Aantal klachtzaken per 100 advocaten

Amsterdam

451 (351)

100 (28%)

6,5 (5,2)

Arnhem

197 (104)

93 (89%)

10,0 (5,4)

Den Haag

234 (202)

32 (16%)

6,1 (5,4)

’s-Hertogenbosch

261 (269)

-8 (-3%)

10,2 (10,8)

Leeuwarden

108 (94)

14 (15%)

13,6 (12,0)

3.1.5	Aantal in 2010 bij de Raad van Discipline aangebrachte klachtzaken
per arrondissement
Amsterdam

Arnhem

Den Haag

‘s-Hertogenbosch

Leeuwarden

Amsterdam

266

Arnhem

85

Den Haag

106

‘s-Hertogenbosch

81

Groningen

42

Utrecht

104

Zutphen

43

Rotterdam

99

Breda

74

Leeuwarden

21

Haarlem

39

Zwolle

35

Dordrecht

8

Maastricht

69

Assen

15

Alkmaar

35

Almelo

18

Middelburg

8

Roermond

37

verslag 20 10 > Overzicht van klachten
3.1.6

Tuchtrechtelijk oordeel Raden van Discipline

Oordeel

Amsterdam Arnhem Den Haag ’s-Hertogen- Leeuwarden
bosch

ongegrond/niet ontvankelijk

88 (106)

4 (34)

69 (82)

4 (122)

55 (63)

gegrond/geen maatregel

24 (34)

8 (5)

3 (4)

6 (4)

5 (4)

gegrond/waarschuwing

39 (31)

17 (16)

25 (17)

38 (36)

13 (10)

gegrond/berisping

18 (25)

9 (9)

20 (15)

26 (10)

5 (8)

gegrond/voorwaardelijke schorsing

6 (9)

4 (4)

5 (1)

9 (5)

0 (3)

gegrond/onvoorwaardelijke schorsing

10 (17)

5 (5)

7 (1)

11 (3)

8 (6)

3 (5)

1 (0)

2 (5)

0 (3)

0 (0)

schrapping
art. 60ab schorsing

0 (0)

3 (0)

0 (0)

0 (0)

0 (0)

art. 60b schorsing voor onbepaalde tijd

1 (2)

1 (0)

3 (1)

2 (0)

0 (0)

andere art. 60b voorziening

3 (2)

2 (0)

0 (0)

0 (0)

0 (0)

tenuitvoerlegging

1 (1)

0 (0)

1 (1)

1 (0)

0 (1)

17

3
3.1.7

Afgedane zaken per raad

Raad

(deels) gegrond

ongegrond

niet-ontvankelijk

100 (121)

82 (96)

6 (10)

Arnhem

44 (39)

35 (70)

3 (8)

Den Haag

66 (55)

66 (11)

3 (3)

’s-Hertogenbosch

62 (60)

66 (48)

4 (0)

Leeuwarden

30 (34)

31 (62)

8 (17)

Amsterdam

Aard van de gegronde klachten

Amsterdam

Den Haag

Leeuwarden

Derdengeldenrekening

5 (2)

2 (0)

3 (0)

Bruyninckx-richtlijnen1

2 (1)

0 (0)

0 (0)

Wid/MOT2

0 (0)

0 (0)

0 (0)

Gedragsregels 23-28 (financiële regels)

18

10 (13)

8 (3)

0 (3)

Toevoegingsperikelen

7 (7)

2 (0)

8 (1)

Gedragsregel 73

3 (4)

6 (3)

2 (0)

Puntenklachten

1 (0)

1 (1)

0 (1)

Geheimhouding

1 (2)

2 (1)

2 (1)

12 (20)

10 (2)

9 (3)

5 (4)

5 (1)

0 (1)

Communicatie met de cliënt
Gedragsregel 374

Beroepsaansprakelijkheidsverzekering

0 (0)

0 (0)

0 (0)

Prestatie onder de maat

18 (7)

33 (5)

1 (6)

1 Richtlijnen ter voorkoming van betrokkenheid van de advocaat bij criminele handelingen. Deze richtlijnen zijn
sinds 1 juli 2009 opgegaan in de Verordening op de administratie en de financiële integriteit.
2 Wet Identificatie bij Dienstverlening en Wet Melding Ongebruikelijke Transacties. Per 1 augustus 2008 zijn deze
wetten vervangen door de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
3 Gedragsregel 7 ziet op belangenconflicten.
4 Gedragsregel 37 verplicht een advocaat om mee te werken aan het onderzoek door de deken naar een ingediende
klacht of aan een verzoek om informatie van de deken in het kader van een controle.

3.2

Hof van Discipline
3.2.1

Aantal nieuwe zaken hof gedurende 2010

Hof
Hof van Discipline

3.2.2

Aantal

Verschil

Aantal beroepszaken per 100 advocaten

293 (302)

-9 (-3%)

1,8 (1,9)

Herkomst hoger beroepszaken in 2010 per Raad van Discipline

Raad van Discipline

2010

Amsterdam

68 (94)

Arnhem

41 (39)

Den Haag

58 (57)

‘s-Hertogenbosch

63 (63)

Leeuwarden

16 (19)

3.2.3

19

Tuchtrechtelijk oordeel Hof van Discipline

Oordeel
ongegrond/niet ontvankelijk

Aantal
100 (119)

gegrond geen maatregel

9 (15)

gegrond waarschuwing

37 (43)

gegrond berisping

18 (19)

gegrond voorwaardelijke schorsing

8 (7)

gegrond onvoorwaardelijke schorsing

17 (11)

schrapping

2 (3)

art. 60b schorsing voor onbepaalde tijd

2 (0)

andere art. 60b voorziening

0 (0)

3.2.4

Afgedane zaken hof
(deels) gegrond

Hof van Discipline

75 (98)

ongegrond

niet-ontvankelijk

89 (98)

11 (21)

Aard van de gegronde klachten
Derdengeldenrekening

3 (4)

Bruyninckx-richtlijnen5

1 (2)

Wid/MOT6

0 (2)

Gedragsregels 23-28 (financiële regels)

17 (14)

Toevoegingsperikelen

10 (8)

Gedragsregel 77

9 (7)

Puntenklachten

0 (2)

Geheimhouding

5 (2)

Communicatie met de cliënt

12 (9)

Gedragsregel 378

3 (6)

verslag 2010 > Schorsingen en schrapping
20

Beroepsaansprakelijkheidsverzekering
Prestatie onder de maat

0 (0)

18 (30)

5 Richtlijnen ter voorkoming van betrokkenheid van de advocaat bij criminele handelingen. Deze richtlijnen zijn
sinds 1 juli 2009 opgegaan in de Verordening op de administratie en de financiële integriteit.
6 Wet Identificatie bij Dienstverlening en Wet Melding Ongebruikelijke Transacties. Per 1 augustus 2008 zijn deze
wetten vervangen door de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft).
7 Gedragsregel 7 ziet op belangenconflicten.
8 Gedragsregel 37 verplicht een advocaat om mee te werken aan het onderzoek door de deken naar een ingediende
klacht of aan een verzoek om informatie van de deken in het kader van een controle.

4

Schorsingen en
schrappingen

gen

Ter verduidelijking van de door raden en hof opgelegde zware maatregelen volgt hieronder
een overzicht van een deel van de uitspraken van raden (voor zover tegen die uitspraken
geen hoger beroep is ingesteld) en het hof waarin een voorwaardelijke of onvoorwaarde­
lijke schorsing of schrapping is opgelegd. Het betreft korte samenvattingen van de
uitspraken. Sommige uitspraken zijn al gepubliceerd. Anders zijn de uitspraken,
geanonimiseerd, opvraagbaar bij de griffie van de instantie die de beslissing heeft gegeven.

4.1

Schrappingen
Hof van Discipline 18 juni 2010, nr. 5694
Schrapping van het tableau werd bepaald van een advocaat die structureel niet reageerde
op brieven verstuurd namens de deken, had nagelaten zijn financiële verplichtingen te
voldoen en niet voldeed aan de regelgeving voor advocaten om tijdig aangifte te doen
inzake de Centrale Controle van Verordeningen. In 2007 had de Raad van Discipline
overwogen dat er een onaanvaardbare situatie was ontstaan, welke was vastgesteld door
de deken bij een ambtshalve onderzoek naar de financiële situatie van de praktijk van de
advocaat. Aan hem was een schorsing van vier maanden met een proeftijd van twee jaar
opgelegd. In 2009 heeft de deken ten uitvoerlegging van een voorwaardelijke schorsing
gevraagd. De advocaat erkende de verweten gedragingen.

21

4

Raad van Discipline Den Haag 4 oktober 2010, R. 3468/10.98
Schrapping van het tableau werd uitgesproken van de advocaat die werd verweten niet te
reageren op verzoeken van cliënten, belanghebbenden en de deken. De advocaat hield
geen kantoor meer in een arrondissement.

4.2

Onvoorwaardelijke schorsingen1
Hof van Discipline 11 januari 2010, nr. 5459
Vier maanden onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die, toen de
deurwaarder bij de ten uitvoerlegging van een vonnis van twee executoriale titels waarin
lijfdwang was toegestaan, zich bij de bevriende relatie van de advocaat vervoegde, daar
zelf een actieve en onbetamelijke rol vervulde door mede een vluchtpoging te beramen
bij een poging deze ten uitvoer te leggen en onvoldoende afstand van de uitvoering van
de voorgenomen ambtshandelingen betrachtte.

22

Hof van Discipline 22 januari 2010, nr. 5551
Eén week onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die zijn cliënt
niet had geïnformeerd over de datum waarop een zitting zou plaatsvinden, noch over de
datum waarop de uitspraak was en een handtekening heeft laten zetten door de cliënt
onder een verklaring waarin werd afgezien van het instellen van het beroep zonder dat
de cliënt wist waar hij voor tekende en evenmin beroep te hebben ingesteld.

Hof van Discipline 1 februari 2010, nr. 5550
Drie maanden schorsing, waarvan twee voorwaardelijk, werd opgelegd aan een advocaat
die optrad in een echtscheidingsprocedure en had verzuimd zelfstandig verweer te
voeren. Nadat was afgesproken dat de advocaat dat verzuim in beroep zou herstellen,
heeft hij nagelaten het beroep tijdig in te stellen. Vervolgens zou hij bij de rechtbank een
alimentatieverzoek indienen, maar ook dat heeft hij nagelaten. Met de maatregel hield het
hof rekening met het feit dat verweerder nu onder begeleiding werkt en dat sinds deze
begeleiding geen nieuwe klachten over verweerder zijn binnengekomen.
Raad van Discipline Den Haag 8 februari 2010, R.3158/08.190
Onvoorwaardelijke schorsing voor de duur van een maand ingaande na een eventuele
andere en/of lopende schorsing die aan de advocaat is opgelegd. De advocaat had op
naam van een cassatieadvocaat een dagvaarding opgesteld en uitgebracht, zonder dat
deze advocaat hiervan op de hoogte was. De advocaat heeft voorts de cliënt/klager niet
onverwijld geïnformeerd over de gemaakte beroepsfouten.

1 In het geval een deel van de schorsing voorwaardelijk werd opgelegd, is de desbetreffende maatregel in deze
paragraaf opgenomen.

Raad van Discipline Amsterdam 23 maart 2010, 09-312U
Een onvoorwaardelijke schorsing van drie maanden werd opgelegd aan de advocaat die,
twee dagen na zijn schorsing voor onbepaalde tijd op grond van art 60b, was verschenen
in een televisieprogramma en daarin heeft uiteengezet hoe zijn kantoor een zaak tegen
een bepaalde wederpartij zou aanpakken en welke vooruitzichten bestonden voor de
claimanten voor wie zijn kantoor in die zaak optrad. De schorsing werd niet alleen
opgelegd vanwege dit televisieoptreden, maar ook voor vanwege het gegrondverklaarde
dekenbezwaar over schending van de geheimhoudingsplicht. Deze advocaat had
informatie uit een echtscheidingszaak, waarin hij voor een van de echtelieden optrad,
gebruikt in een andere zaak, waarbij zijn cliënt niet betrokken was en waarmee zijn cliënt
ook niet gebaat was.
Hof van Discipline 12 april 2010, nr. 5599
Vier weken onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die ondanks
verzoeken van de deken geen jaarstukken verschafte en had nagelaten overleg te plegen
met de deken alvorens conservatoire maatregelen te nemen.
Hof van Discipline 12 april 2010, nr. 5601
Drie weken onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan dezelfde advocaat als in de
zaak 5599. In deze zaak verweet een oud-advocaatmedewerker van verweerster dat ze
hem had geïnstrueerd om dossiers tijd te schrijven en in rekening te brengen welke in
werkelijkheid niet aan de zaak was besteed.
Hof van Discipline 19 april 2010, nr. 5623
Eén maand onvoorwaardelijke schorsing wordt opgelegd aan een advocaat die had
verzuimd de nietigheid van het ontslag van klager in te roepen en een procedure bij de
rechtbank aanhangig te maken. Hij had een bedrag van € 595 in rekening gebracht onder
de mededeling dat dit hetzelfde bedrag was dat hij op basis van een toevoeging zou
ontvangen, terwijl nooit een toevoeging is aangevraagd en een termijn om loonvordering
in te stellen laten verstrijken.
Raad van Discipline Amsterdam 16 juni 2010, 09-311U
Een schorsing voor de duur van een maand werd opgelegd aan de advocaat, die stelsel­
matig onjuiste informatie over zijn wederpartij had verspreid. Deze uitlatingen deed hij
mede om cliënten te werven. Ook heeft de advocaat rechtstreeks aan de wederpartij
sms-berichten gestuurd.
Hof van Discipline 25 juni 2010, nr. 5722
Eén maand onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die de opdracht
had aanvaard een cassatie aanhangig te maken. Hij heeft met een door hem zelf opgesteld
cassatieschriftuur deze “opdracht” uitbesteed aan een cassatieadvocaat, maar nooit
gecontroleerd of deze opdracht was aangekomen of aanvaard. Evenmin heeft verweerder
toen bleek dat de zaak niet tijdig was aangebracht de gemaakte fout onverwijld ter kennis
van klager gebracht.

23

4

Hof van Discipline 2 augustus 2010, nrs. 5698 en 5699
Twee maanden schorsing, waarvan één voorwaardelijk, opgelegd aan een advocaat die
in een strafzaak voor de bestudering van de stukken bestaande uit 2 ordners een bedrag
van ruim € 25.000 had gedeclareerd. Verweerder had nagelaten schriftelijk vast te leggen
dat cliënten verkozen geen gebruik te maken van gefinancierde rechtshulp. Hoewel door
de tuchtrechter moeilijk was vast te stellen welk bedrag klagers onverschuldigd hebben
betaald, werd de voorwaardelijke schorsing opgelegd onder de bijzondere voorwaarde
dat binnen zes weken een bedrag van € 10.000 ex. BTW, vermeerderd met wettelijke
rente, aan klager zou worden terugbetaald.
Raad van Discipline Amsterdam 31 augustus 2010, 10-029 ROT en 10-031 ROT
Schorsing voor de duur van 12 maanden, waarvan zes maanden voorwaardelijk.
De voorwaardelijke schorsing werd opgelegd met een algemene en een bijzondere
voorwaarde. De bijzondere voorwaarde hield in dat de advocaat gehouden was een op
zijn derdenrekening gestort bedrag onder de deken te storten. De schorsing is opgelegd
naar aanleiding van een klacht en een dekenbezwaar over het feit dat de advocaat had
geweigerd schriftelijk te bevestigen dat het door de wederpartij op zijn derdenrekening in
depot gestorte bedrag zich nog op de derdenrekening bevond.

24
g 2010
> Schorsingen en schrappingen
Hof van Discipline 13 december 2010, nr. 5794
Zes maanden onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die zonder
opdracht een procedure namens een klaagster aanhangig maakte en verweer namens
haar voerde. De advocaat heeft niet geverifieerd of zijn contactpersoon klaagster kon
vertegenwoordigen en evenmin enige actie ondernomen om het een en ander te
verifiëren. In de beslissing van de raad werd tevens een tenuitvoerlegging gelast van een
voorwaardelijke schorsing van verweerder.
Raad van Discipline Den Haag 25 oktober 2010, R. 3438/10.68a
Een onvoorwaardelijke schorsing voor de duur van zes maanden met ingang van de dag
waarop de advocaat zich inschrijft op het tableau. Deze maatregel was opgelegd aan een
advocaat die niet heeft gereageerd op het verzoek van cliënt/klager om een kopie van het
dossier toe te zenden.
Hof van Discipline 13 december 2010, nr. 5777
Eén maand onvoorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die tijdens een
schorsing een cliënt begeleidde bij een bezoek naar de ambtenaar van de Sociale Dienst
en zich daarbij presenteerde als “vriend”.

4.3

Voorwaardelijke schorsingen
Raad van Discipline Den Haag 4 januari 2010, R.3275/09.107
Een voorwaardelijke schorsing van een week met een proeftijd van twee jaar.
De advocaat had in de strafzaak nagelaten de cliënt/klager tijdig te informeren
over de uitspraak en nagelaten appel in te stellen. De gestelde afspraak over het
instellen van hoger beroep was niet schriftelijk vastgelegd.
Hof van Discipline 11 januari 2010, nr. 5488
Eén maand voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die als
letselschadeadvocaat medewerking verleende aan een constructie waarbij de belangen
van klaagster in het gedrang konden komen, had verzuimd met klaagster te overleggen
over de mogelijkheid van de door overheid gefinancierde rechtsbijstand en de belangen
van twee partijen behartigde terwijl aannemelijk was dat de belangen van de partijen
tegenstrijdig waren of zouden worden.
Raad van Discipline Amsterdam 9 februari 2010, 09-274U
Twee maanden voorwaardelijke schorsing werd, met een algemene voorwaarde,
opgelegd aan de advocaat die ondanks herhaalde verzoeken geen inlichtingen aan de
deken heeft verstrekt en het hem daarmee onmogelijk heeft gemaakt onderzoek te
verrichten naar een bij de deken ingediende klacht over een gedraging van deze
advocaat.
Hof van Discipline 21 mei 2010, nr. 5627
Een voorwaardelijke schorsing voor de duur van twee weken werd opgelegd aan de
advocaat die op een zitting, tijdens welke het verzet tegen een faillietverklaring werd
behandeld, te kennen gaf voldoende geld onder zich te hebben om het faillissements­
kosten te betalen en daarmee in strijd met de waarheid sprak.
Raad van Discipline Amsterdam 7 juni 2010, 09-332A
Een maand voorwaardelijke schorsing (met een algemene voorwaarde) werd opgelegd
aan de advocaat die niet adequaat zijn cliënt geïnformeerd had over het verloop van de
zaak en tevens heeft nagelaten belangrijke informatie en afspraken schriftelijk aan zijn
cliënt te bevestigen. Ook de financiële afwikkeling van de opdracht van de cliënt was niet
adequaat, waardoor de cliënt de mogelijkheid is ontnomen zich een mening te vormen
over de declaratie voor de werkzaamheden van de advocaat.
Hof van Discipline 11 juni 2010, nr. 5657
Twee maanden voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die zijn
cliënte er nooit op had gewezen dat zij een rekening zou krijgen en dat zij niet in
aanmerking kwam voor een toevoeging, de behandeling van zijn zaak aan medewerkers
heeft overgelaten die geen advocaat waren, had nagelaten als voorlopige voorziening
alimentatie voor de dochter te vragen en had nagelaten een vergoeding te claimen voor
het voortgezet gebruik van de echtelijke woning.

25

4

Hof van Discipline 18 juni 2010, nr. 5631
Eén maand voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die voor het
vaststellen van de kinderalimentatie slechts een zeer globale berekening opstelde en
geen draagkrachtberekening maakte, in het convenant een groot aantal onderwerpen
ongeregeld liet en klaagster geen uitleg gaf over de wijze waarop het bedrag van de
alimentatie tot stand was gekomen.
Hof van Discipline 12 juli 2010, nr. 5530
Twee weken voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die had
nagelaten een advocaat van de wederpartij afschriften te sturen en zich over de
wederpartij, de arbiter en de griffier van de arbitrage en griffier in de arbitrageprocedure
onbetamelijk had uitgelaten.
Raad van Discipline Amsterdam 19 juli 2010, 10-006H
Een voorwaardelijke schorsing van een maand werd (met een algemene voorwaarde)
opgelegd aan de advocaat die betrokken is geweest bij het overleggen van een valse
verklaring tijdens een kort geding zitting. De valse verklaring werd overgelegd door een
andere advocaat, die daarin optrad namens de vennootschap waarvan de advocaat
bestuurder was. Door het in het geding (laten) brengen van een valse vervalste
verklaring, heeft zij het vertrouwen in de advocatuur ernstig beschaamd.

26
20
10 > Schorsingen en schrappingen

Raad van Discipline Den Haag 23 augustus 2010, R.3260/09.92
Een voorwaardelijke schorsing van vier weken met een proeftijd van twee jaar werd
opgelegd aan een advocaat die niet was verschenen bij de behandeling ter terechtzitting
bij de politierechter, terwijl onduidelijk was of een aanhouding voor de behandeling ter
zitting zou worden verleend. Voorts had de advocaat nagelaten toezicht te houden op zijn
waarnemer.
Hof van Discipline 27 augustus 2010, nr. 5700
Eén week voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die had nagelaten
voor klager hoger beroep in te stellen.
Hof van Discipline 10 september 2010, nr. 5620
Twee weken voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan de advocaat die een
opdrachtbevestiging stuurde die in strijd was met de gemaakte afspraak en vervolgens
in strijd met die afspraak een nota stuurde, weigerde klager persoonlijk te woord te staan,
weigerde een kopie van het door hem namens klager ingediende schriftuur bij de Hoge
Raad toe te sturen en heeft gedreigd met het intrekken van deze ingediende schriftuur
indien klager de eerder genoemde nota niet zou betalen.

Hof van Discipline 13 september 2010, nr. 5707
Vier weken voorwaardelijke schorsing werd opgelegd aan een advocaat die voor een
procedure een rekening stuurde aan een cliënt terwijl hij in die zaak procedeerde op een
toevoeging op naam van de echtgenote van de cliënt en de procedure zag op een
gezamenlijk geschil van de echtelieden.

4.4

Voorziening wegens onbehoorlijke praktijkuitoefening
(art. 60b Advocatenwet)
Raad van Discipline Den Haag 18 januari 2010, R.3282/09.114
Schorsing voor onbepaalde tijd met ingang van de elfde dag na de dag van de uitspraak.
Schorsing na rapportage op grond van een verzoek ex art. 60c Advocatenwet. De praktijk­
uitoefening van de advocaat was niet behoorlijk op drie gebieden: kwaliteit van de
rechtshulpverlening, de gang van zaken rond het aanvragen van toevoegingen en de
financiën.
Raad van Discipline Amsterdam 29 maart 2010, 10-078A
Schorsing voor onbepaalde tijd op grond van artikel 60b. De advocaat had haar financiële
administratie niet op orde. Zij had sinds drie jaren geen BTW-aangifte gedaan, laat staan
BTW afgedragen en was sinds lange tijd zeer slecht bereikbaar.
Raad van Discipline Den Haag 17 mei 2010, R.3403/10.60
Schorsing op grond van artikel 60b met onmiddellijke ingang. De advocaat reageerde niet
op verzoeken van cliënten, belanghebbenden en de deken. Geen tijdige opgave in het
kader van de CCV 2009. Niet voldaan aan haar betalingsverplichting i.v.m. de hoofdelijke
omslag over het ordejaar 2009/2010.
Raad van Discipline Amsterdam 14 december 2010, 10-196A
Schorsing voor onbepaalde tijd op grond van artikel 60b, naar aanleiding van een
onderzoek op grond van artikel 60c. De advocaat reageerde niet op verzoeken van de
deken en de rapporteur om inlichtingen, zowel ten aanzien van de wijze waarop zij haar
praktijk uitoefende en liet waarnemen als ten aanzien van de naleving van de
Verordeningen. De advocaat verbleef sinds geruime tijd in Suriname en voerde niet meer
actief praktijk in Amsterdam.

27

28

5

Casuïstiek

Jaarverslag 20 10 > Casuïstiek
Dit hoofdstuk bevat een selectie uitspraken die aparte vermelding verdienen.
De omschrijving vindt plaats in samengevatte vorm, hetgeen het risico met zich brengt
de in de uitspraak door het college gekozen bewoordingen en nuances te veranderen.
Benadrukt wordt dat alleen de tekst van de uitspraak zelf geldt als een uitspraak van het
desbetreffende tuchtcollege. Het college, de uitspraakdatum en het instantienummer staan
vermeld. Tevens is het LJN (het Landelijk Jurisprudentienummer) weergegeven, waaronder
de uitspraken zijn gepubliceerd op de website www.tuchtrecht.nl.

5.1

Hof van Discipline 11 januari 2010, nr. 5488, LJN
YA0254 (constructie letselschadestichting)
De klacht van een klaagster dat verweerder in de uitoefening van zijn letselschadepraktijk
onvoldoende haar belang in acht had genomen was gegrond. Het hof legde een schorsing
op van één maand voorwaardelijk. Verweerder had klaagster bijgestaan op betalende basis
bij in de afwikkeling van de letselschade ontstaan door een verkeersongeval. Op enig
moment bespraken klaagster en verweerder de mogelijkheid in aanmerking te komen
voor gefinancierde rechtsbijstand. Klaagster tekende voor het afzien daarvan en ver­
volgens een akte van cessie, waarbij haar vordering aan een stichting werd overgedragen
tegen betaling van 60% van de uiteindelijke opbrengst minus de gemaakte kosten van
rechtsbijstand, beide componenten te vermeerderen met BTW. Klaagster ontving van de
door een schikking vastgestelde vergoeding van € 750.000 uiteindelijk slechts € 340.000.

29

5

Het verschil behield de stichting. Tussen het bestuur van de stichting en verweerder
bestond echter een familierelatie. Het bestuur van de stichting beschikte niet over de
kennis om aan de hand van een reële risicoanalyse een percentage van de vergoeding te
berekenen of onderbouwen. Het hof oordeelde dat er sprake was van een onoorbare
constructie, waarin verweerder onvoldoende onafhankelijk was en de belangen van zijn
cliënte onvoldoende in ogenschouw nam. De klacht dat verweerder excessief had
gedeclareerd was door het hof niet vast te stellen en werd daarom ongegrond verklaard.

5.2

Hof van Discipline 15 januari 2010, nr. 5471, LJN
YA0258 (doordrukken echtscheidingsprocedure)
Verweerster trad op voor de ex-echtgenoot van klaagster in de echtscheidingsprocedure.
Zij stuurde een referteverklaring, voorzien van de tekst dat verweerster de identiteit en
handtekening op de verklaring had geverifieerd ter ondertekening naar klaagster, die de
verklaring evenwel niet ondertekende. Beide echtelieden lieten zich voor de verdere
afwikkeling door een eigen advocaat bijstaan. Het hof oordeelde dat verweerster onzorg­
vuldig had opgetreden jegens klaagster door niet te verifiëren of zij inderdaad en bewust
met de voorgestelde afwikkeling had ingestemd, en daarmee poogde een snelle en
probleemloze echtscheiding voor haar cliënt te bewerkstellingen. Tevens oordeelde het hof
dat klaagster een confraternele brief van de advocaat van klaagster niet in het geding had
mogen brengen, ook al had klaagster zelf een afschrift van de brief aan haar ex-echt­genoot
gestuurd. Het hof bekrachtigde de gegrondverklaring van de raad en de door de raad
opgelegde berisping.

30

5.3

Raad van Discipline Amsterdam 25 februari 2010,
09-123A, LJN YA0427 (herzieningsverzoek)
Een klager wiens klacht bij voorzittersbeslissing kennelijk ongegrond was verklaard, had
verzet ingesteld, dat vervolgens eveneens ongegrond werd verklaard. Nu tegen verzet­
beslissingen geen hoger beroep openstaat, vroeg klager om herziening van de verzet­
beslissing. De voorzitter van de raad verklaarde dit herzieningsverzoek niet-ontvankelijk.
Onder verwijzing naar de uitspraak van het Hof van Discipline (5 oktober 2007, nr. 4727)
overwoog de voorzitter dat de Advocatenwet niet voorziet in de mogelijkheid tot
herziening van een beslissing van de tuchtrechter. Dit lijdt slechts uitzondering in het
uitzonderlijke geval dat sprake is van schending van fundamentele rechtsbeginselen,
in welk geval alleen een verweerder in een tuchtzaak om herziening kan verzoeken.
Het verzoek tot herziening van deze klager was daarom niet-ontvankelijk.

5.4

Hof van Discipline 5 maart 2010, nr. 5536, LJN
YA0393 (aangeven wederpartij bij FIOD)
Klager had samen met twee door verweerder bijgestane cliënten geïnvesteerd.
De investering was geheel verloren gegaan en nu was de financiële afwikkeling aan de
orde. Klager stelde per e-mail voor de winst ten laste van een B.V. te brengen en heeft dat
voorstel vervolgens weer ingetrokken. Geruime tijd later heeft verweerder de mail,
geanonimiseerd aan de FIOD voorgelegd onder de mededeling dat de mails afkomstig
waren van een belastingadviseur en met de vraag de mails te beoordelen. De FIOD was
geïnteresseerd in de naam van klager. Het verweer van klager dat zijn cliënten belang
hadden bij beoordeling van het voorstel en er dus geen sprake was van het uitoefenen
van oneigenlijke druk werd door het hof niet aannemelijk geacht, omdat klager het
voorstel al bijna 10 maanden daarvoor had ingetrokken, de cliënten van verweerder de
relatie met klager al ruim een half jaar daarvoor hadden verbroken, hij al een half jaar
daarvoor een tuchtklacht over klager had ingediend (welke overigens later ongegrond
werd verklaard) en het meer voor de hand had gelegen een inhoudelijk oordeel aan de
inspectie of een belastingkundige te vragen dan aan een opsporingsinstantie. Het hof
bekrachtigde het oordeel van de raad en verzwaarde met eenparigheid van stemmen de
maatregel van waarschuwing tot berisping.

5.5

Hof van Discipline 15 maart 2010, nr. 5539, LJN
YA0523 (overgetypte productie in geding gebracht als
ware het een origineel)
In een geschil van haar cliënte met klagers had verweerster een lijst in het geding
gebracht van de gemeente R., de zogenaamde zwarte lijst van huisjesmelkers.
Verweerster deed een beroep op de lijst. Vast stond dat de in het geding gebrachte lijst
niet de originele lijst was maar een overgetypte versie. Verweerster had de rechter niet
gemeld dat de lijst was overgetypt. Klagers stelden dat verweerster bewust gebruik had
gemaakt van een vervalste versie. Verweerster stelde dat zij de lijst uitsluitend om de
leesbaarheid te vergroten had laten overtypen en dat de lijsten niet relevant verschilden.
De raad had de klacht over het achterwege laten van de vermelding dat de lijst was
overgetypt gegrond verklaard, overigens zonder oplegging van een maatregel. Het hof
oordeelde dat de grenzen van vrijheid die verweerster had omtrent de wijze van optreden
jegens haar wederpartij niet waren overschreden, al had zij er beter aan gedaan wel te
vermelden dat de lijst was overgetypt. Het hof verklaarde de klacht ongegrond.

31

5
5.6

Hof van Discipline 9 april 2010, nr. 5597, LJN YA0559
(schending beroepsgeheim)
Klager werd bij verweerder geïntroduceerd door een derde die al langere tijd cliënt was
van verweerder. Bedoeling van klager en deze derde was overname van een bedrijf van
deze derde exploiteerde. De derde stelde zich op het standpunt dat klager een bedrag van
€ 120.000 aan haar schuldig was. Desgevraagd deelde klager aan verweerder mee dat als
de derde betaling wenste, hij daarvoor zou zorgen. Vervolgens ontstond een geschil
tussen klager en de derde. Verweerder stelde een verklaring op ten behoeve van de derde
inhoudende dat klager hem had meegedeeld, desgevraagd tot betaling over te gaan. In de
door de derde en klager gevoerde procedure in welke klager de verschuldigd­heid van de
betaling betwistte, legde verweerder een getuigenverklaring af. Het hof achtte dit een
ernstige schending van zijn geheimhoudingsplicht en verzwaarde met eenparig­heid van
stemmen de opgelegde waarschuwing tot een berisping.

32

5.7 Hof van Discipline 11 juni 2010, nr. 5521, LJN YA0973
Jaarverslag
20 10 > Casuïstiek
(overname van strafcliënten)
Verweerder had in een strafzaak in de piketfase een cliënt van verweerder bezocht en
stelde bij de voorgeleiding als raadsman zullen optreden. Verweerder had voorafgaand
hieraan al eens met zijn deken overleg gepleegd over de vraag hoe met de “overname­
problematiek” om te gaan. Het hof oordeelde de klacht van klager gegrond nu verweerder
klager slecht een eenzijdige mededeling had gestuurd de zaak over te nemen en de
mededeling had gedaan de cliënt te zullen bezoeken, zonder voorafgaand overleg te
plegen met klager. Overigens waren geen omstandigheden gesteld of gebleken waaruit
het hof kon afleiden dat verweerder overleg met klager niet kon afwachten. Het hof
verklaarde de klacht gegrond, zonder oplegging van een maatregel, omdat verweerder
wel overleg had gepleegd en er verschil van mening bestond bij dekens over de vraag
hoe advocaten hier in voorkomende gevallen mee om dienen te gaan.

5.8

Hof van Discipline 11 juni 2010, nr. 5614, LJN YA0977
(belastende stukken over wederpartij aan journalist
doorspelen)
De cliënt van verweerder had een vordering op klager, die woonachtig was in het buiten­
land, aangaande huurpenningen van een in het buitenland gehuurd pand. Over klager
verscheen een artikel in een landelijk dagblad. Verweerder benaderde de journalist met
het doel de reputatie van klager onder druk te zetten en te schaden en zodoende een
moeilijk incasseerbare vordering te innen. Het hof oordeelde dat verweerder over de
grenzen van zijn vrijheid (ten opzichte van de wederpartij) handelde, omdat de aan de
journalist ter beschikking gestelde stukken geen verband hielden met het geplaatste
artikel. Het hof honoreerde het beroep van verweerder op diens vrijheid van menings­
uiting niet. Het hof achtte de klacht gegrond en legde verweerder een waarschuwing op.

5.9

Raad van Discipline Amsterdam 13 juli 2010, 09-326A,
LJN YA0849 (tuchtrechtelijke toetsing advocaat/
bewindvoerder)
Tegen een advocaat, die bewindvoerder was in een schuldsanering, was een klacht
ingediend door de advocaat van de saniet. Tijdens een zitting over de beëindiging van
de toepassing van de schuldsaneringsregeling heeft een kantoorgenoot van de advocaat/
bewindvoerder geciteerd uit een brief van de saniet aan diens advocaat. De advocaat/
bewindvoerder beschikte over deze brief omdat alle post gericht aan de saniet via een
postblokkade eerst bij de advocaat/bewindvoerder terecht kwam en pas daarna bij de
saniet zelf. De raad overwoog dat de advocaat/bewindvoerder tuchtrechtelijk verant­
woordelijk is voor het handelen van haar kantoorgenoot ter zitting. Ook vallen hande­
lingen van een advocaat in zijn hoedanigheid van bewindvoerder in een schuldsanering,
net als handelingen van advocaten in hun hoedanigheid van curator in een faillissement,
onder het advocatentuchtrecht, wanneer de advocaat zich bij de vervulling van het
bewindvoerderschap respectievelijk het curatorschap zodanig gedraagt dat daardoor het
vertrouwen in de advocatuur wordt geschaad. Daarvan was hier geen sprake, onder meer
omdat de advocaat/bewindvoerder op rechtmatige wijze de brief in haar bezit had
gekregen. Ook hechtte de raad enig belang aan het feit dat de uitlating ter zitting door
haar kantoorgenoot was gedaan, zonder dat zij daarvan van tevoren op de hoogte was
gesteld. De klacht werd daarom ongegrond verklaard.

33

5.10 Raad van Discipline Amsterdam 13 juli 2010, 10-049A,
LJN YA0848 (tuchtrechtelijke toetsing van advocaat/
scheidingsbemiddelaar)

34

In een echtscheidingszaak hadden klager en zijn toenmalige echtgenote gezamenlijk een
advocaat/echtscheidingsbemiddelaar om als mediator hun echtscheiding te begeleiden.
Klager verweet deze advocaat/echtscheidingsbemiddelaar tijdens de mediation hen
verkeerde (juridische) informatie te hebben verschaft en heeft een klacht tegen hem
ingediend. De raad overwoog dat een advocaat/scheidingsbemiddelaar die als mediator
optreedt, met zijn handelen onder eigen gedragsregels valt (in dit geval van de VFAS).
Toch blijft ook het advocatentuchtrecht voor hem gelden, voor zover hij zich bij de
vervulling van zijn taken als advocaat/scheidingsbemiddelaar zodanig gedraagt dat
daardoor het vertrouwen in de advocatuur wordt geschaad. In de onderhavige tuchtzaak
kon de raad daarom slechts marginaal de juistheid van juridisch inhoudelijke
mededelingen en adviezen van de advocaat/scheidingsbemiddelaar toetsen. Bij die
toetsing is de raad onvoldoende gebleken dat de advocaat/scheidingsbemiddelaar een
onjuist en oneven­wichtig standpunt heeft ingenomen. De raad verklaarde de klacht
daarom ongegrond.

5.11 Raad van Discipline Amsterdam 18 juli 2010, 10-002A,
LJN YA0876 (overleggen confraternele
correspondentie)
In een lang lopend geschil tussen een vermogensbeheerder en diens voormalig klant,
trad verweerder op voor de klant. Deze klant had correspondentie tussen de vermogens­
beheerder en diens eigen advocaat in zijn bezit gekregen en overhandigd aan verweerder.
Deze correspondentie heeft verweerder in de civiele procedure tussen de vermogens­
beheerder en de klant in het geding gebracht ter onderbouwing van bepaalde, voor het
civiele geschil cruciale, stellingen van de klant. De klacht van de vermogensbeheerder
tegen verweerder over het overleggen van deze correspondentie werd ongegrond
verklaard. Daartoe overwoog de raad dat het overleggen van correspondentie tussen de
wederpartij en diens advocaat in beginsel niet is toegestaan, behoudens uitzonderlijke
gevallen. Van dit laatste was hier sprake. Wel handelde verweerder tuchtrechterlijk
laakbaar door confraternele correspondentie (gevoerd tussen de advocaat van de
vermogensbeheerder en verweerder zelf ) in het geding te brengen zonder vooraf
toestemming te vragen aan de wederpartij en zonder advies van de deken in te winnen.
Eveneens tuchtrechterlijk laakbaar was het feit dat verweerder heeft gedreigd met het
openbaar maken van de zaak en het inlichten van bancaire toezichthouders, wanneer de
vermogensbeheerder niet aan de eisen van de klant zou voldoen. Gezien de gegrond­
verklaring van twee van de drie klachtonderdelen heeft de raad aan verweerder de
maatregel van waarschuwing opgelegd.

5.12 Hof van Discipline 27 augustus 2010, nr. 5553, LJN
YA1464 (ongeanonimiseerde publicatie van een
transactie op de kantoorsite)
Verweerster had klager sub 1 geadviseerd over een aandelenverkoop aan klagers sub 2 en
sub 3. De transactie is met vermelding van de partijnamen gepubliceerd op de website
van haar kantoor. Nadat verweerster hierop was gewezen werden de gegevens verwijderd.
Verweerster voerde aan dat het publiceren van de ongeanonimiseerde gegevens berust op
een misverstand tussen haar en de afdeling van haar kantoor die de publicatie feitelijk
verzorgde. Raad en hof achtten dit een schending van de geheimhoudingsplicht jegens
klager sub 1 (haar cliënte) en tevens een schending van de zorgvuldigheid die zij in acht
dient te nemen jegens klagers sub 2 en 3. De klacht werd gegrond verklaard en aan
verweerster werd een waarschuwing opgelegd.

5.13 Raad van Discipline Amsterdam 14 september 2010,
10-089A, LJN YA1039 (bejegening gezamenlijke
cliënt van oud-kantoorgenoten)
Klager en verweerder waren beiden advocaat en hebben jarenlang op een kantoor
samengewerkt in een grote zaak, voor een grote cliënt. Deze samenwerking is voortgezet
nadat hun kantoor ophield te bestaan en beide advocaten bij verschillende kantoren
gingen werken. Op enig moment maakte verweerder zich zorgen over de wijze waarop
klager aan de (nog steeds gezamenlijke) cliënt declareerde en over de manier waarop hij
de zaak behandelde. Verweerder heeft deze zorgen rechtstreeks aan de cliënt geuit, met
als gevolg dat klager zijn cliënt (voor wie hij negen jaar werkzaam was geweest) kwijt­
raakte en de cliënt volledig is overgestapt naar verweerder. De raad achtte het handelen
van verweerder, waardoor klager zijn cliënt is kwijtgeraakt, tuchtrechtelijk laakbaar.
Eveneens tuchtrechterlijk laakbaar was, dat verweerder vervolgens als advocaat is
opgetreden in de begrotingsprocedure tussen klager en de cliënt over de declaraties van
klager. De raad oordeelde dat verweerder had moeten inzien dat juist hij niet in de
begrotingsprocedure voor de cliënt mocht optreden. Optreden tegen een oud-kantoor­
genoot is onder omstandigheden mogelijk, maar in deze specifieke omstandigheden,
waarbij klager en verweerder samen hebben gewerkt aan de zaak van de cliënt, past dit
niet. De raad legde aan verweerder de maatregel van berisping op.

35

5.14 Hof van Discipline 15 oktober 2010, nr. 5724, LJN
YA1465 (belasteren OM?)

36

Verweerder trad in een strafzaak op voor twee verdachten, die werden vervolgd voor
grootschalige handel in softdrugs. Verweerder richtte zich schriftelijk tot klager en
sommeerde hem de vervolging te staken, omdat verweerder uit het schaduwdossier
afleidde dat het onderzoek de onmogelijkheid van de verweten gedraging aantoonde.
Vervolgens deed verweerder namens zijn cliënten aangifte tegen klager, zaaksofficier, ter
zake van laster en bracht hij van deze aangifte een persbericht uit. Klager beklaagde zich
bij de tuchtrechter over een persoonlijk tot hem gerichte aantijging die hem via de media
bekend werd en welke niet door de feiten uit het strafdossier werd gedragen. De raad
oordeelde dat verweerder de grenzen van de vrijheid van de advocaat had overschreden
en oordeelde de klacht gegrond. Het hof vernietigde deze beslissing en verklaarde de
klacht ongegrond, nu de aanklacht over de officier hem niet persoonlijk betrof maar ging
over zijn optreden als officier, en een advocaat zich mag uiten over het functioneren van
de officier, mits hij hem niet onnodig persoonlijk aanvalt. Verweerder heeft klager zijn
excuses gemaakt voor het feit dat het ANP eerder over de aangifte was geïnformeerd dan
klager. Dit gegrond te verklaren feit acht het hof niet van dien aard dat de klacht (deels)
gegrond verklaard zou moeten worden.

5.15 Hof van Discipline 12 november 2012, nr. 5714, LJN
YA1466 (uitlokking vergaring bewijs op onoorbare wijze?)
Verweerder adviseerde een bank die een vordering pretendeerde te hebben op klager, die
via de bank op basis van een ware house overeenkomst belegde. Een oud-medewerker
van de bank speelde klager vertrouwelijke e-mails van verweerder aan de bank toe
waar­uit, volgens klager, kon worden afgeleid dat verweerder de bank onoorbare adviezen
gaf, waar­in hij niet alleen over de kwalificatie van de bestaande rechtsverhouding
adviseerde maar ook de feiten trachtte te bevestigen en verdraaien. De raad en het hof
achtten het door klager verkregen bewijs niet ontoelaatbaar in de tuchtprocedure en
oordeelden beide dat het optreden van verweerder viel binnen diens vrijheid van de
advocaat van de wederpartij.

5.16 Hof van Discipline 6 december 2010, nr. 5775, LJN
YA1370 (plicht tot onderzoek naar
toevoegingsmogelijkheden)
Klaagster had zich tot verweerster gewend voor bijstand ter zake van haar echtscheiding.
In de door verweerster aan klaagster verstuurde opdrachtbevestiging was niets
opgenomen over de vraag of was gesproken over de mogelijkheid een toevoeging te
verkrijgen. Klaagster beklaagde zich daarover. Verweerster stelt dat met name het
buitenlandse onroerend goed van de echtelieden en de vermogende indruk die klaagster
maakte met zich bracht dat ze de toevoegmogelijkheden niet verder had hoeven
onderzoeken. Het hof volgde haar niet in deze redenering en oordeelde dat verweerster
de mogelijkheid voor het verkrijgen van een toevoeging wel had moeten onderzoeken.

37

38

6

Samenstelling
colleges

39
Jaarverslag 20 10 > Samenstelling col

Raad van Discipline Amsterdam
Naam
mw. mr. D.J. Markx
mr. drs. J. Blokland
mr. H. Brouwer
mw. mr. T.J.M. Gijsberts
mr. Th.S. Röell
mw. mr. drs. A.P. Schoonbrood-Wessels
mw. mr. A. Gerritsen-Bosselaar
mr. P.W.M. Huisman
mr. B.E. van der Molen
mr. H.B. de Regt
mr. J.H.P. Smeets
mr. M.J.G.H. Verviers
mr. D.J.S. Voorhoeve
mw. mr. S. Wieberdink
mr. M.A. le Belle
mr. H. Dulack
mr. E.J. Ferman

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

6
40

Naam
mw. mr. S.M. Gaasbeek-Wielinga
mr. A. de Groot
mr. L.D.H. Hamer
mr. H.C.M.J. Karskens
mw. mr. J.M. van de Laar
mr. R.P.F. van der Mark
mr. M. Pannevis
mw. mr. B. Roodveldt
mr. M.W. Schüller
mr. M.L.F.J. Schyns
mr. J.J. Trap
mw. mr. M.J. Westhoff

Functie
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. L.H. Rammeloo
mr. S. Baks
mr. M.J.E. van den Bergh
mw. mr. M.J.J. de Bontridder
mw. mr. P.H. Burger
mr. F.A. Chorus
mw. mr. H.J. Delhaas
mr. J.G. Geertsma
mr. M.A. Hupkes
mr. L. Koning
mw. mr. A. Lof
mw. mr. S. le Noble
mr. H. Oomen
mw. mr. E.J.M. van Rijckevorsel-Teeuwen
mw. mr. D.J.L. Siegers
mw. mr. M. Stevens
mr. R.A. Veldman
mr. R.N.E. Visser
mr. W.A. Westenbroek
mw. mr. S.C. Zum Vörde Sive Vörding
mw. mr. L.O.N. Zwart

Griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier

Raad van Discipline Arnhem
Naam
mr. B.P.J.A.M. van der Pol
mw. mr. drs. M.J. Blaisse
mr. M.F.J.N. van Osch
mr. D. Vergunst
mr. A.E. Zweers
mr. H.C. Brandsma
mr. E.D. Breuning ten Cate
mr. J.R.O. Dantuma
mr. G.E.J. Kornet
mw. mr. C.J. Lunenberg-Demenint
mr. E.J. Verster
mr. C.J.M. de Vlieger
mr. P.J.M. van Wersch
mw. mr. A.D.G. Bakker
mw. mr. E. Bige
mr. F. Klemann
mw. mr. H.F.J. Maissan
mr. P.R.M. Noppen
mr. H.J.P. Robers
mr. P.M. Wilmink

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. M.Y.A. Verhoeven
mw. mr. P.J.G. van den Boom
mw. mr. A. Huber
mw. mr. A.M. van Rossum

Griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier

41

6

Raad van Discipline Den Haag
Naam
mr. A.F.L. Geerdes
mw. mr. M.F. Baaij
mr. G.J.W. van Oven
mr. P.H. Veling
mw. mr. P.O.M. van Boven-de Groot
mr. W.P. Brussaard
mr. N.J. van der Giessen
mr. R. de Haan
mr. W.J. Hengeveld
mr. A.A.J. Maat
mw. mr. H.E. Meerman
mr. A.J.N. van Stigt
mr. M. Aukema
mr. L.Ph.J. baron van Utenhove
mr. J.P.M. Borsboom
mw. mr. J.C. van den Dries
mr. dr. J.P. Heinrich
mr. P.S. Kamminga
mw. mr. J.A. van Keulen
mr. J.H.M. Nijhuis
mr. P.J.E.M. Nuiten
mr. P.C.M. van Schijndel
mr. G.J. Schipper
mw. mr. C.A. de Weerdt
mr. E.J. van der Wilk

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. M. Boender-Radder
mw. mr. A.H. van Haga
mr. P. Rijpstra
mw. mr. M.M.C. van der Sanden

Griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier

42
verslag
20 10 > Samenstelling colleges

Raad van Discipline ‘s-Hertogenbosch
Naam
mr. R.P.G. Houterman
mw. mr. W.E.A. Gimbrère-Straetmans
mr. J.P.M. van der Ham
mw. mr. M.I.J. Hegeman
mr. P.M. Knaapen
mr. L.W.M. Caudri
mr. R.F.L.M. van Dooren
mr. J.J.M. Goumans
mr. A.L.W.G. Houtakkers
mw. mr. E.J.P.J.M. Kneepkens
mr. Ch.M.J. Peeters
mr. I.E.M. Sutorius
mr. E.P.C.M. Teeuwen
mw. mr. M.B.Ph. Geeraedts
mr. L.G.J. de Haas
mr. J.D.E. van den Heuvel
mr. drs. P.A.M. van Hoef
mr. J.F.E. Kikken
mw. mr. Th. Kremers
mr. H.C.M. Schaeken
mr. L.R.G.M. Spronken
mw. mr. P.J.W.M. Theunissen
mr. R.G.A.M. Theunissen

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. I.J.M. Huysmans-van Opstal
mw. mr. Th.H.G. van de Langenberg
mr. C.M. van Lanschot
mw. mr. A.M.T.A. Verhagen

Griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier

43

6

Raad van Discipline Leeuwarden
Naam
mr. P. Schulting
mr. C. van den Noort
mw. mr. M.M.A. Wind
mw. mr. M.E. Derix
mr. R. Glas
mr. J. de Goede
mr. J.H. van der Meulen
mr. J.D. Leerink
mr. J.V. van Ophem
mw. mr. G.J. van der Veer
mw. mr. M.M. Wiersema
mr. P.H.F. Yspeert
mw. mr. E. van Asselt-Pronk
mr. P.L.G. Buisman
mr. A.J.H. Geense
mw. mr. M.I. van Horssen-Bok
mr. H.J.M. Janssen
mr. H.J. Meijer
mw. mr. V.J.M. Verlinden-Masson
mr. A.H. van der Wal

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. D.C. van der Kwaak-Wamelink
mw. mr. J.M.G. Kuin-van den Akker

Griffier
Plv. griffier

44
verslag
2010 > Samenstelling colleges

Hof van Discipline
Naam
mw. mr. J.H.C. Schouten
mw. mr. G.J. Driessen-Poortvliet
mr. W.H.B. den Hartog Jager
mr. C.J.J. van Maanen
mr. G.W.S. de Groot
mw. mr. P.M.A. de Groot-van Dijken
mr. J.S.W. Holtrop
mw. mr. J.H.J.M. Mertens-Steeghs
mw. mr. A.J.M.E. Arpeau
mr. J.P. Balkema
mr. S.A. Boele
mw. mr. A.D.R.M. Boumans
mw. mr. M.A. Goslings
mw. mr. H.M.A. de Groot
mr. drs. P.T. Gründemann
mr. P.H. Holthuis
mw. mr. M.M.H.P. Houben
mw. mr. A.D. Kiers-Becking
mw. mr. E.B. Knottnerus
mr. H. van Loo
mw. mr. E.A. Mout-Bouwman
mr. J.C. van Oven
mw. mr. C.M. Pannekoek-Dubois
mr. D.P. Ruitinga
mw. mr. A.G. Scheele-Mülder
mr. W.A.M. van Schendel
mw. mr. J.S.A.M. Schokkenbroek
mr. A.H.A. Scholten
mw. mr. J.G. Vegter-Fieten
mr. R. Veenendaal
mr. G.J. Visser
prof. mr. R.D. Vriesendorp
prof. mr. P.J. Baauw
mr. A. Beker
mr. W.M. Poelmann
mr. R.W. de Ruuk

Functie
Voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Plv. voorzitter
Kroonlid
Kroonlid
Kroonlid
Kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Plv. kroonlid
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat
Lid-advocaat

45

6
Naam
mr. B.J.Th. Bouma
mr. G.J.S. Bouwens
mr. H.D. Cotterell
mr. G. Creutzberg
mr. W.K. van Duren
mr. G.R.J. de Groot
mr. J.H. Homveld
mw. mr. M. de Leeuw
mw. mr. M. Meerman-Padt
mr. A. Minderhoud
mr. G.J. Niezink
mr. Ch.M.E.M. Paulussen
mr. C.A.M.J. Raymakers
mw. mr. L. Ritzema
mr. G.J.L.F. Schakenraad
mw. mr. E. Schutte
mr. R. Verkijk
mr. W.F. van Zant
mr. A.A.H. Zegers

Functie
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat
Plv. lid-advocaat

mw. mr. I.F. Schouwink
mw. mr. L.G.J. Hendrix
mw. mr. G.E. Muller
mw. mr. N.A.M. Sinjorgo

Griffier
Plv. griffier
Plv. griffier
Plv. griffier

46
verslag
20 10 > Samenstelling colleges

Hof van Discipline en Raden van Discipline
Jaarverslag 2010
www.hofvandiscipline.nl
www.raadvandiscipline.nl

Raad van Discipline Amsterdam
(arrondissementen Alkmaar, Amsterdam, Haarlem en Utrecht)
Griffie:
Postbus 75265
1070 AG AMSTERDAM
Telefoon: 020 - 6789275
Fax: 020 - 7954275

Raad van Discipline Arnhem
(arrondissementen Almelo, Arnhem, Zutphen en Zwolle-Lelystad)
Griffie:
Postbus 30214
6803 AE ARNHEM
Telefoon: 026 - 3593600
Fax: 026 - 3593601

Raad van Discipline Den Haag
(arrondissementen Den Haag, Dordrecht, Middelburg en Rotterdam)
Griffie:
Postbus 85850
2508 CN DEN HAAG
Telefoon: 070 - 3547054
Fax: 070 - 3501024

47

6

Raad van Discipline ‘s-Hertogenbosch
(arrondissementen Breda, ’s-Hertogenbosch, Maastricht en Roermond)
Griffie:
Postbus 3115
4800 DC BREDA
Telefoon: 076 - 5490568
Fax: 076 - 5490569

Raad van Discipline Leeuwarden
(arrondissementen Assen, Groningen en Leeuwarden)
Griffie:
Postbus 399
9400 AJ ASSEN
Telefoon: 0592 - 311001
Fax: 0592 - 317625

48
verslag
20 10 > Samenstelling colleges
Hof van Discipline

Griffie:
Postbus 132
4840 AC PRINSENBEEK
Telefoon: 076 - 5484607
Fax: 076 - 5484608

2
01

© Hof en Raden van Discipline 2011

Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed,
kan voor de afwezigheid van eventuele (druk)fouten en onvolledigheden niet worden ingestaan.

2
01

Jaarverslag
Hof van Discipline & Raden van Discipline