Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3479

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 augustus 2022
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 1 fiche die
werd opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissie
voorstellen (BNC).
Fiche: Verordening informatienet duurzaamheid landbouwbedrijven
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

kst-22112-3479
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

1

Fiche: Verordening informatienet duurzaamheid landbouwbedrijven
1. Algemene gegevens
a. Titel voorstel
Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad
tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1217/2009 van de Raad wat
betreft de omzetting van het informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen in een informatienet inzake de duurzaamheid van
landbouwbedrijven
b. Datum ontvangst Commissiedocument
22 juni 2022
c. Nr. Commissiedocument
COM (2022) 296 final
d. EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/resource.html?uri=cellar:c0b8e5ae-f224-11eca534-01aa75ed71a1.0022.02/DOC_1&format=PDF
e. Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
Niet van toepassing
f. Behandelingstraject Raad
Landbouw en Visserijraad
g. Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
h. Rechtsbasis
Artikel 43, lid 2 van het Verdrag betreffende de werking van de
Europese Unie (VWEU)
i. Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j. Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Het voorstel van de verordening is om het informatienet inzake landbouwbedrijfsboekhoudingen (ILB) om te zetten in een informatienet inzake de
duurzaamheid van landbouwbedrijven (IDL).
Het ILB, dat in Nederland bekendstaat als het Bedrijveninformatienet landen tuinbouw (BIN), is een unieke bron van micro-economische en
boekhoudkundige gegevens die elk jaar van meer dan tachtigduizend
landbouwbedrijven in de EU worden verkregen. Het heeft het mogelijk
gemaakt de economische en financiële situatie van landbouwbedrijven
sinds 1965 te beoordelen. De Commissie verstrekt de geharmoniseerde
methodologie en de gemeenschappelijke vragenlijst, terwijl de lidstaten
de gegevens verzamelen, verifiëren en indienen. Door de wijziging van de
verordening zullen naast economische en boekhoudkundige gegevens,
ook milieu en sociale gegevens aan het informatienet toegevoegd moeten
worden. Volgens de eerste raming van de Commissie zou het aantal
nieuwe variabelen tussen 5 en 25 liggen wanneer het voorstel in 2025 in
werking treedt.
Naast de uitbreiding van de reikwijdte, wordt nog een aantal andere
wijzigingen in het voorstel opgenomen. De Commissie stelt tevens voor
om te voorzien in een verplichting voor landbouwers om de IDL-enquête
te beantwoorden, zoals het geval is voor statistische enquêtes. In het
voorstel wordt het voornemen toegelicht om in het kader van het IDL een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

2

unieke «landbouwbedrijfs-ID» te introduceren, waarmee in de toekomst
een koppeling met de geïntegreerde landbouwstatistieken (IFS)1 en het
geïntegreerd beheers- en controlesysteem (GBCS) van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) mogelijk moet worden. Daarnaast wordt de
mogelijkheid geïntroduceerd om speciale enquêtes te organiseren met
verschillende selectiecriteria en een verschillende periodiciteit, met
inbegrip van ad-hoc-enquêtes of periodieke enquêtes. Ook wordt in het
voorstel de mogelijkheid gecreëerd voor de lidstaten om verschillende
stimulansen vast te stellen voor de deelname van landbouwers aan het
informatienet, met inbegrip van financiële vergoedingen.
Vervolgens krijgt de Commissie de bevoegdheid om gedelegeerde
handelingen vast te stellen en uitvoeringshandelingen vast te stellen op
diverse onderdelen.
b) Impact assessment Commissie
Gezien de zeer technische aard van het initiatief en de beperkte beleidskeuze voor de Commissie werd een effectbeoordeling niet nodig geacht.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Het kabinet erkent de noodzaak van vergelijkbare, relevante, coherente en
betrouwbare gegevens en informatie voor de beleidsvorming en
evalueren van de voortgang van het GLB en de behoeften die nodig zijn
voor de uitvoering van de taken van de Unie die voortkomen uit de «van
boer tot bord»- strategie en het GLB. Geharmoniseerde gegevens over de
economische, milieu en sociale duurzaamheid van landbouwbedrijven zijn
van belang om de toestand en trends te beoordelen en om de
duurzaamheid en de ecologische, economische en sociale gevolgen van
EU- en nationaal beleid te kunnen beoordelen. Het ILB is onderdeel van de
Wettelijke Onderzoeks Taken Economische Informatievoorziening
(WOT-EI) die in opdracht van het Ministerie van LNV wordt uitgevoerd
door het Centrum voor Economische Informatievoorziening (CEI), de
onafhankelijke eenheid binnen Wageningen Economic Research (WEcR).
De WOT-EI geeft invulling aan de wettelijke verplichtingen van het
Ministerie van LNV op het gebied van de Informatievoorziening rond
economische en duurzaamheidsprestaties van de Nederlandse land- en
tuinbouw, de visserij en het particulier bosbeheer.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
In het algemeen steunt het kabinet het doel van dit voorstel. Het kabinet
onderschrijft het belang van het verzamelen van vergelijkbare en
betrouwbare gegevens van landbouwbedrijven op EU-niveau, die nodig
zijn voor de beleidsvorming en het evalueren van de voortgang van het
GLB en de «van boer tot bord»- strategie. Het kabinet onderschrijft de
noodzaak voor de verzameling van vergelijkbare, relevante, coherente en
betrouwbare gegevens en informatie voor het evalueren en monitoren
van het GLB alsmede het beleid op het gebied van duurzaamheid en
sociale aspecten.

1

Verordening (EU) 2018/1091 van het Europees Parlement en de Raad van 18 juli 2018 betreffende geïntegreerde landbouwstatistieken en tot intrekking van de Verordeningen (EG)
nr. 1166/2008 en (EU) nr. 1337/2011 (PB L 200 van 7.8.2018, blz. 1).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

3

Nederland verzamelt al geruime tijd voor een deel van de bedrijven in het
Bedrijveninformatienet land- en tuinbouw gegevens over duurzaamheid.
Het kabinet steunt dan ook het voorstel om het huidige ILB uit te breiden
met aanvullende milieu en sociale gegevens. Bovendien kan ook de
combinatie van de drie verschillende dimensies (economisch, sociaal en
milieu) bijdragen aan een betere beleidsanalyse voor een duurzame en
economisch toekomstbestendige agrarische sector.
Het kabinet heeft wel een aantal zorgpunten ten aanzien van een aantal
onderdelen uit het voorstel.
Het voorstel om een landbouwbedrijfs-ID te introduceren, vindt het
kabinet een aandachtspunt. In het voorstel wordt al aangegeven dat het in
de praktijk complex kan zijn om een dergelijke koppeling tussen de
diverse systemen (IDL, IFS en GBCS) te creëren. Ook omdat de lidstaten
verschillende systemen hanteren. Het is vooraf nog niet duidelijk of een
dergelijke koppeling technisch uitvoerbaar is. Daarnaast is vooraf niet
duidelijk op welke wijze deze koppeling kan bijdragen aan een betere
beleidsvorming en evaluatie. Het aantal steekproefbedrijven in het
Bedrijveninformatienet is namelijk klein in vergelijking met het aantal
landbouwbedrijven in het geïntegreerd beheers- en controlesysteem
(GBCS) van het GLB en het aantal bedrijven in de geïntegreerde
landbouwstatistieken (IFS). De koppeling tussen de systemen levert
daardoor maar voor een beperkte selectie bedrijven aanvullende
informatie op, en die informatie (bijv. dieraantallen en arealen) wordt ook
grotendeels al vastgelegd in het Bedrijveninformatienet land- en tuinbouw
(BIN). Bovendien vindt er in de Nederlandse context al gegevensuitwisseling plaats vanuit de Landbouwtelling naar het Bedrijveninformatienet land- en tuinbouw. Bovendien is het belangrijk om hier ook de
privacy van de deelnemende bedrijven te waarborgen wanneer gegevensuitwisseling plaatsvindt.
Daarnaast pleit het kabinet voor een duidelijkere definiëring van het
begrip «speciale enquêtes». In de SAIO-verordening2 over landbouwstatistieken heeft de Commissie ook al de mogelijkheid gecreëerd om ad-hoc
landbouwstatistieken te verzamelen. Bovendien worden driemaal in de
tien jaar ook via de Europese structuurenquêtes (IFS) alle Europese
landbouwbedrijven geënquêteerd over diverse onderwerpen. Er bestaan
dus al diverse mogelijkheden om ad-hoc en periodiek gegevens te
verzamelen in de Europese landbouwsector. De meerwaarde van het ILB
is juist de consistente tijdreeks van micro-economische en boekhoudkundige data die worden verzameld. Het ad-hoc verzamelen van nieuwe
informatiebehoeftes lijkt daarom minder aan te sluiten bij de opzet van
het ILB. Het wekt de daarnaast indruk dat boekhoudkundige gegevens in
ieder geval en voornamelijk worden ontleend aan vragenlijsten. Deze
toespitsing op enquêtes komt daarnaast niet overeen met de definitie van
IDL-gegevens uit het voorstel, die de mogelijkheid geeft tot gegevensverzameling via andere gegevensbronnen. De toepassing van andere
gegevensverzamelingsmethoden is effectief gebleken, en toespitsing op
enquêtes is daarom niet noodzakelijk. Bovendien zullen de administratieve lasten voor zowel ondernemers als de uitvoerende instanties
toenemen als er diverse speciale enquêtes moeten worden uitgevoerd.
De Commissie stelt voor om landbouwbedrijven die in het schema voor
de selectie van bedrijven met boekhouding zijn aangemerkt te verplichten
gevraagde gegevens te verstrekken. Deze verplichting werkt rechtstreeks
2

Voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende statistieken
over de landbouwinput en -output en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 1165/2008,
(EG) nr. 543/2009, (EG) nr. 1185/2009 en Richtlijn 96/16/EG van de Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

4

door, waardoor landbouwbedrijven op basis van de verordening voortaan
verplicht zijn om de gevraagde gegevens te verstrekken. De verordening
geeft daarnaast een grondslag voor lidstaten om niet-naleving van deze
verplichting aan te pakken. Het informatienet werkt effectief en Nederland
ontvangt de gevraagde gegevens. Het kabinet ziet op dit moment daarom
geen noodzaak om handhavende maatregelen te treffen.
Het kabinet twijfelt aan de noodzaak tot deze verplichting, gezien deze
sterk afhankelijk is van onder andere de gegevensverzamelingsmethode
die een lidstaat toepast. Aangezien sommige lidstaten problemen
ondervinden met de deelname van landbouwers aan het informatienet,
hebben sommige lidstaten het ILB-systeem reeds bij de nationale
statistiek ondergebracht, waardoor landbouwers verplicht zijn de
gevraagde informatie te verstrekken. In haar toelichting noemt de
Commissie als aanleiding voor deze verplichting dat de toevoeging van
milieu en sociale gegevens mogelijk negatieve invloed heeft op de
bereidwilligheid van landbouwers om informatie aan te leveren. De
voorgestelde verordening noemt echter dat niet toekomstige, maar
huidige problemen bij gegevensverzameling de aanleiding zijn voor de
voorgestelde verplichting. De verordening geeft daarnaast andere, minder
vergaande mogelijkheden om landbouwers te motiveren, bijvoorbeeld via
financiële premies. Het uitgangspunt van de originele verordening is dat
landbouwbedrijven een vrijwillige keuze hebben om deel te nemen aan
het informatienet, en dat deze vrijwilligheid bijdraagt aan de kwaliteit van
gegevens. De voorgestelde verplichting geeft derhalve mogelijk een
onwenselijk signaal af aan landbouwbedrijven.
Het kabinet is op dit moment, nu vrijwillige deelname aan het informatienet van voldoende niveau is, geen voorstander van de wettelijke
verplichting om gegevens te verstrekken voor het IDL.
Als dit voor andere EU-lidstaten wel belangrijk is, dan staat het kabinet er
open voor dat dit in de regelgeving opgenomen wordt.
Daarnaast is het kabinet op dit moment geen voorstander van financiële
vergoedingen voor landbouwbedrijven, omdat het afhankelijk is van de
gegevensverzamelingsmethode die een lidstaat toepast of een vergoeding
gepast is. Als dit voor andere EU-lidstaten wel belangrijk is, dan staat het
kabinet er open voor dat dit in de regelgeving opgenomen wordt, maar is
het van belang dat het, conform het Commissievoorstel, geen verplichting
is voor alle EU-lidstaten om een vergoeding te moeten betalen.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Van het Europees Parlement en van de overige lidstaten zijn nog geen
posities bekend. Het is de verwachting dat landen die op dit moment al
gegevens verzamelen t.a.v. duurzaamheid over het algemeen positiever
tegenover dit voorstel staan dan lidstaten die dat nog niet doen.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de bevoegdheid is positief.
Het voorstel is gebaseerd op artikel 43, lid 2 VWEU. Op grond van dit
artikel stellen de Raad en het Europees Parlement volgens de gewone
wetgevingsprocedure de gemeenschappelijke ordening van de landbouwmarkten in en de overige bepalingen vast die nodig zijn om de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid na te
streven. Het kabinet kan zich vinden in deze rechtsgrondslag. Op het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

5

terrein van landbouw is sprake van een gedeelde bevoegdheid van de EU
en de lidstaten op grond van artikel 4, lid 2 onder d, VWEU.
b) Subsidiariteit
Het oordeel van het kabinet ten aanzien van de subsidiariteit is positief.
Het doel van de verordening is het herzien en aanvullen van de bestaande
gemeenschappelijke voorschriften over het verzamelen en opstellen van
Europese landbouwgegevens. Omdat het gaat over de productie van
geharmoniseerde en vergelijkbare gegevens, kan dit niet op een afdoende
wijze door de lidstaten afzonderlijk worden bereikt en kan dit volgens het
kabinet beter op EU-niveau worden verwezenlijkt. Alleen op EU-niveau
kan er een vergelijking worden gemaakt tussen de bedrijfseconomische,
duurzaamheids- en sociale ontwikkelingen van de landbouwbedrijven
binnen de EU. Consistentie en vergelijkbaarheid zijn de belangrijkste
criteria voor de IDL-gegevens. De lidstaten kunnen de nodige consistentie
en vergelijkbaarheid niet in voldoende mate garanderen zonder een
duidelijk Europees kader. De gegevensverzameling zelf wordt het best
door de lidstaten uitgevoerd. Bovendien kan een wijziging van bestaande
EU-regelgeving alleen op EU-niveau plaatsvinden. Optreden op EU-niveau
is daarom gerechtvaardigd.
c) Proportionaliteit
Het oordeel ten aanzien van de proportionaliteit is positief. Het kabinet
steunt de omzetting van het ILB in een IDL, om in de huidige en toekomstige behoeften aan gegevens op landbouwbedrijfsniveau te kunnen
voorzien. De doelen die zijn opgesteld omtrent de duurzaamheid van
landbouwbedrijven zijn lastig te realiseren als het toepassingsgebied van
de verordening niet wordt uitgebreid. Het gevestigde informatienetwerk
van de Unie kan gebruikt worden om duurzaamheidsgegevens van
landbouwbedrijven te verzamelen. De omschakeling naar het IDL maakt
dit mogelijk en het voorstel is daarom geschikt om de doelstelling te
bereiken. De voorgestelde maatregelen leveren in algemene zin een
nuttige bijdrage leveren aan de beleidsvorming en het evalueren van de
voortgang van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ook gaat het
voorstel niet verder dan noodzakelijk, omdat op deze manier de productie
van kwalitatief hoogwaardige en vergelijkbare gegevens op EU-niveau
kan worden gegarandeerd. Daarnaast is het kabinet van mening dat een
verordening het juiste verordening het juiste instrument is.
Het kabinet is bezorgd over de introductie van een landbouwbedrijfs-ID.,
omdat het op dit moment niet is duidelijk op welke manier deze koppeling
kan bijdragen aan een betere evaluatie of beleidsvorming, en of het
daarmee een noodzakelijke toevoeging is aan deze verordening. De
Commissie heeft daarnaast volgens het kabinet onvoldoende gemotiveerd
waarom de nieuwe verplichting voor deelnemende landbouwers om de
gevraagde gegevens te verstrekken noodzakelijk is. Het kabinet vraagt de
Commissie (de discrepantie in) haar motivering toe te lichten. Het kabinet
twijfelt aan de noodzaak tot deze verplichting, gezien deze sterk afhankelijk is van onder andere de gegevensverzamelingsmethode die een
lidstaat toepast. Het is de vraag of het daarom proportioneel is om voor
alle lidstaten een wettelijke verplichting in te voeren, ook voor landen die
op dit moment geen problemen ondervinden met de deelname aan het
informatienet.
Tot slot betreft een aandachtspunt voor het kabinet de richtinggevende
bepalingen inzake de regelmatige en speciale enquêtes. Dit beperkt de
vrijheid van lidstaten om zelf een of meerdere gegevensverzamelingsmethodes te kiezen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

6

5. Financiële consequenties, gevolgen voor regeldruk, concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
a) Consequenties EU-begroting
Het budget van het ILB op de EU-begroting bedraagt in 2022 16,7 miljoen
euro. Het IDL-budget zal naar verwachting worden verhoogd om de
uitbreiding van het toepassingsgebied te dekken. Aangezien het uiteindelijke bedrag sterk afhangt van de secundaire wetgeving, kan het bedrag in
dit stadium nog niet volledig worden beoordeeld.
Het kabinet kijkt kritisch naar de geplande stijging die deze verordening
met zich meebrengt en zal de Commissie bevragen over deze geplande
stijging. Het kabinet is van mening dat de benodigde middelen gevonden
dienen te worden binnen de in de Raad afgesproken financiële kaders van
de Europese begroting 2021–2027 en dat deze moeten passen bij een
prudente ontwikkeling van de jaarlijkse begroting.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
medeoverheden
De uitvoering van de gegevensverzamelingen van de bestaande verordening is in Nederland reeds efficiënt ingericht en wordt uitgevoerd door
het Centrum voor Economische Informatievoorziening (CEI), de onafhankelijke eenheid binnen Wageningen Economic Research (WEcR), die
optimaal gebruik maakt van de beschikbare administratieve databronnen.
Door de uitbreiding van de reikwijdte van gegevensverzameling met
milieu en sociale gegevens zal dat naar verwachting extra capaciteit
vergen. In een eerdere studie3 is er een kosteninschatting gemaakt van
het toevoegen van zeventig variabelen uit het Flint-project4 aan de huidige
ILB-dataset. Daaruit kwam naar voren dat voor Nederland de kosten van
gegevensverzameling naar verwachting met 11% zouden stijgen. Hier
moet wel aan worden toegevoegd dat de voorgestelde omzetting niet tot
doel heeft zeventig variabelen toe te voegen, en de toevoeging van
variabelen in de tijd zal worden gespreid.
Daarnaast zal het voorstel om de lidstaten te verplichten om «speciale
enquêtes» uit te voeren, naar verwachting leiden tot extra ontwikkel- en
uitvoeringskosten, ten opzichte van de huidige kosten voor de verzameling. De omvang hiervan is echter op dit moment niet te kwantificeren,
omdat de invulling en uitvoering van deze gegevensverzamelingen wordt
geregeld door middel van toekomstige uitvoeringshandelingen.
Aan alle toekomstige voorgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen kunnen daarnaast additionele incidentele dan wel structurele
uitvoeringskosten verbonden zijn.
Op basis van een eerste indicatieve inschatting bedragen de verwachte
meerkosten van dit voorstel structureel jaarlijks ca. 1,21 mln. euro, en
eenmalig ca. 363 duizend euro.
In het huidige Bedrijveninformatienet land- en tuinbouw zijn 300 bedrijven
opgenomen waarvan de gegevensverzameling beperkt blijft tot enkel
economische gegevens. De gegevens van de meeste van deze bedrijven
worden ingekocht bij diverse accountantskantoren. Bij de overgang van
3

Cost of Extending the Farm Accountancy Data Network to the Farm Sustainability Data
Network: Empirical Evidence https://edepot.wur.nl/551988.
4
Flint (Farm-level Indicators for New Topics in Policy Evaluation): https://www.flint-fp7.eu/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

7

IBL naar IDL vervalt die mogelijkheid van verzameling, want de gevraagde
milieu en sociale gegevens zijn niet opgenomen in de financiële administratie van de accountant. De gegevensverzameling op deze 300 bedrijven
moet minimaal worden gelijkgetrokken met de 1.200 andere
BIN-bedrijven, wat structurele meerkosten t.a.v. de gegevensverzameling
zal opleveren.
Daarnaast zullen voor alle bedrijven in het Bedrijveninformatienet land- en
tuinbouw duurzaamheids- en milieugegevens verzameld moeten worden,
en afhankelijk van de overlap met de huidige verzameling van duurzaamheidsgegevens, brengt dat ook meerkosten met zich mee.
Naast de jaarlijkse kosten zullen er eenmalig extra kosten zijn voor de
werving van nieuwe bedrijven. De meeste van de 300 bedrijven die via de
accountantskantoren worden ingekocht zullen waarschijnlijk niet de
overstap maken naar de uitgebreidere vastleggingsvariant en zullen
daardoor vervangen moeten worden door nieuw te werven deelnemers.
Indien Nederland wel zou besluiten om deelnemers een financiële
vergoeding te geven voor deelname aan BIN-land- en tuinbouw of een
financiële vergoeding te geven voor deelname aan de speciale enquêtes
heeft dit budgettaire gevolgen. De Commissie heeft in het voorstel de
mogelijkheid gecreëerd voor lidstaten om een financiële vergoeding te
bieden, maar lidstaten zijn niet verplicht een dergelijke vergoeding te
bieden. De budgettaire gevolgen van deze vergoeding zijn echter nog
onduidelijk, het kabinet zal om verduidelijking vragen bij de Commissie.
De budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van het
beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels voor de
budgetdiscipline.
c) Financiële consequenties en gevolgen voor regeldruk voor bedrijfsleven
en burger
Dit voorstel heeft geen directe financiële consequenties voor bedrijfsleven
en burger.
In Nederland wordt door het Centrum voor Economische Informatievoorziening (CEI), de onafhankelijke eenheid binnen Wageningen Economic
Research (WEcR) jaarlijks gegevens ingewonnen via het Bedrijveninformatienet land- en tuinbouw (BIN).
Hierdoor kan de informatie die nodig is om te voldoen aan de Europese
vraag naar gegevens voortkomend uit deze verordening, worden
verkregen via dit Bedrijveninformatienet. Op basis van het onderhavige
voorstel zullen de administratieve lasten voor het bedrijfsleven naar
verwachting licht stijgen. De toekomstige voorgestelde gedelegeerde en
uitvoeringshandelingen (bijv. in de vorm van speciale enquêtes) kunnen
wel leiden tot extra administratieve lasten en regeldruk voor het bedrijfsleven, omdat de Commissie door middel van nadere regelgeving tot een
uitbreiding van de informatieverplichtingen kan besluiten.
Hoewel het CEI op de meeste terreinen al informatie verzamelt en deze
aan de Commissie levert, kunnen de toekomstige voorgestelde gedelegeerde en uitvoeringshandelingen ook leiden tot extra rapportageverplichtingen voor CEI aan de Commissie, omdat de Commissie door
middel van nadere regelgeving tot een uitbreiding van de te verzamelen
informatie kan besluiten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

8

d) Gevolgen voor concurrentiekracht en geopolitieke aspecten
Niet van toepassing
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De Commissie heeft in haar voorstel handhavings- en sanctioneringsbepalingen opgenomen. Lidstaten kunnen nationale regels vaststellen om
mogelijke gevallen van niet-naleving van de verplichting voor landbouwbedrijven om gegevens te verstrekken aan te pakken (voorgesteld
artikel 5, lid 4). Daarnaast kunnen lidstaten financiële premies verstrekken
aan deelnemende landbouwers (voorgesteld artikel 19, lid 4) en deelname
van landbouwers op andere manieren definiëren en stimuleren (voorgesteld artikel 19, lid 5). Deze maatregelen zijn optioneel geformuleerd en
dus voor de lidstaat om te bepalen of zij hier gevolg aan willen geven. Er
zijn daarom geen directe consequenties voor nationale en decentrale
regelgeving en/of sanctionering.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De voorgestelde verordening kent een aantal nieuwe bevoegdheden toe
aan de Commissie in aanvulling op bestaande bevoegdheden tot het
vaststellen van uitvoerings- en gedelegeerde handelingen.
Allereerst stelt de Commissie voor dat zij de bevoegdheid krijgt om
gedelegeerde handelingen vast te stellen in het kader van gegevensbescherming. De Commissie is op grond van het voorgestelde artikel 4, lid 3,
bevoegd overeenkomstig artikel 19 bis gedelegeerde handelingen vast te
stellen ter aanvulling van deze verordening met regels inzake het
gegevensbeheerproces, met name de landbouwbedrijfs-ID, gegevensopslag, kwaliteit en validering van gegevens, gebruik van gegevens,
toegang tot en verzending van primaire gegevens, verwerking van
primaire gegevens, combinatie van gegevens met andere gegevensbronnen, de procedure om de beschikbaarheid van gedetailleerde en
geaggregeerde gegevens te waarborgen, compatibele systemen voor
gegevensopslag en -uitwisseling, herziening van weigering om gegevens
te verstrekken, verplichtingen voor eindgebruikers van wetenschappelijke
gegevens en andere belanghebbende partijen. De delegatie is daarmee
voldoende afgebakend. De keuze voor de bevoegdheid om gedelegeerde
handelingen te kunnen vaststellen past bij de aard en inhoud van hetgeen
via deze weg geregeld moet worden. Gegevensbeheer is geen essentieel
onderdeel van deze verordening en strekt tot het aanvullen van garanties
omtrent gegevensbescherming en mogelijke noodzakelijke herziening.
Verder wordt de delegatie ingevolge artikel 19bis voor een periode van vijf
jaar verleend. Aan de Raad en het Europees Parlement wordt de
mogelijkheid gegeven de delegatie in te trekken.
De bevoegdheden van de Europese Commissie worden in deze verordening uitgebreid met mogelijkheden om gedelegeerde handelingen en
uitvoeringshandelingen te nemen bij het verzamelen en beheren van de
gegevens. Ten eerste, voor wat betreft de gedelegeerde handelingen heeft
de Commissie op grond van artikel 5bis, lid 1, tweede alinea reeds een
bestaande bevoegdheid tot het vaststellen van gedelegeerde handelingen
tot bepaling van de regels volgens welke de lidstaten schema’s moeten
opstellen. De voorgestelde verordening past artikel 5bis, lid 1 aan door
regelmatige en, indien van toepassing, speciale enquêtes toe te voegen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

9

als documenten die de lidstaten op moeten stellen. De bevoegdheid van
de Commissie tot gedelegeerde handelingen wordt hiermee mogelijk
uitgebreid. Het kabinet vraagt zich af of de bevoegdheid tot gedelegeerde
handelingen slechts blijft zien op het bepalen van regels volgens welke
lidstaten de schema’s moeten opstellen, of uitgebreid wordt naar speciale
en regelmatige enquêtes. De strekking van de bevoegdheid is dusdanig
dat de precieze invulling door de Commissie niet voorspelbaar is. Het
kabinet acht het van belang dat hier duidelijkheid over bestaat, zodat geen
sprake is van de vaststelling van essentiële onderdelen van de verordening zoals het verplicht stellen van enquêtes. Verder is het kabinet (ook
indien dit wel mogelijk zou zijn omdat het de vaststelling van
niet-essentiële onderdelen zou betreffen) geen voorstander van de
uitbreiding van deze gedelegeerde bevoegdheid ten aanzien van
regelmatige en speciale enquêtes. Het is belangrijk dat eenvormige
gegevens worden verzameld, maar lidstaten moeten een vrije keuze
behouden ten aanzien van gegevensverzamelingsmethoden voor
niet-essentiële onderdelen van Verordening (EG) nr. 1217/2009.
De Commissie stelt daarnaast voor dat zij de bevoegdheid krijgt om, met
inachtneming van de onderzoeksprocedure, uitvoeringshandelingen vast
te stellen. Deze bevoegdheid op grond van het voorgestelde artikel 4(4)
omvat de vaststelling en actualisering van de vorm en inhoud van
gemeenschappelijke regelmatige en speciale enquêtes, alsook methoden
en vereisten voor het hergebruiken en delen van gegevens. De keuze voor
de bevoegdheid om uitvoeringshandelingen te kunnen vaststellen via de
onderzoeksprocedure past bij de aard en inhoud van hetgeen via deze
weg geregeld moet worden. Het vaststellen en actualiseren van de vorm
en inhoud van enquêtes zijn niet-essentiële onderdelen die vastgesteld
worden om de verzameling van vergelijkbare, geharmoniseerde en
hoogwaardige gegevens te waarborgen.
Het kabinet staat positief tegenover de keuze voor de onderzoeksprocedure, aangezien artikel 2, lid 2 van Verordening 182/2011 (Comitologieverordening) bepaalt dat de onderzoeksprocedure met name van
toepassing is op uitvoeringshandelingen met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid.
Daarnaast stelt de Commissie voor dat zij o.g.v. artikel 4, lid 4 en
artikel 19, lid 6, uitvoeringshandelingen mag vaststellen tot wijziging van
de vergoedingen. Die uitvoeringshandelingen hebben betrekking op de
standaardvergoeding en de aanpassingen van de operabiliteit van het
gegevensverzamelingssysteem. Het kabinet acht toekenning van deze
bevoegdheden mogelijk en wenselijk, omdat het de vaststelling van
niet-essentiële onderdelen betreft waarvan het belangrijk is dat ze in de
gehele EU gelijk zijn. Uitvoering (i.p.v. delegatie) ligt daarbij voor de hand,
omdat met deze handelingen wordt gewaarborgd dat de verordening
volgens eenvormige voorwaarden wordt uitgevoerd. Ook in dit geval kan
het kabinet zich vinden in vaststelling hiervan conform de onderzoeksprocedure, omdat het uitvoeringshandelingen betreffen met betrekking tot
het gemeenschappelijk landbouw- en visserijbeleid.
c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De verordening zal rechtstreeks toepasselijk zijn in alle lidstaten, zonder
dat daarvoor een uitvoeringsplan nodig is. De verwachting is dat 2025 het
eerste jaar zal zijn waarvoor lidstaten de nieuwe gegevens moeten
verzamelen, die vervolgens in 2026 aan de Commissie verstrekt moeten
worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

10

d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Geen
e) Constitutionele toets
Niet van toepassing
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
In Nederland is het Centrum voor Economische Informatievoorziening
(CEI) de onafhankelijke eenheid binnen WEcR die het Informatienet inzake
landbouwbedrijfsboekhoudingen uitvoert.
Het ILB is onderdeel van de Wettelijke Onderzoeks Taken Economische
Informatievoorziening (WOT-EI). Het Bedrijveninformatienet land- en
tuinbouw vormt de kern van de WOT EI. Nederland is met de EU de
verplichting aangegaan om daarin jaarlijks de gegevens van
1.500 bedrijven op te nemen en te rapporteren. Door de uitbreiding van de
reikwijdte van gegevensverzameling met milieu en sociale gegevens zal
dat naar verwachting extra capaciteit vergen.
Het is verder mogelijk dat er voor de Rijksdienst voor Ondernemend
Nederland (RVO) en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
uitvoeringsimplicaties kunnen voortkomen als gevolg van het onderhavige voorstel (incl. toekomstige uitvoeringshandelingen van de
Commissie).
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Niet van toepassing

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 22 112, nr. 3479

11