Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2256
Vragen van het lid Van der Lee en Kröger (beiden GroenLinks) aan de
Ministers van Buitenlandse Zaken en van Klimaat en Energie en de
Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat over de zorgelijke situatie bij
de voormalige kerncentrale in Tsjernobyl (ingezonden 10 maart 2022).
Antwoord van Minister Hoekstra (Buitenlandse Zaken), mede namens de
Minister voor Klimaat en Energie en de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat (ontvangen 29 maart 2022).
Vraag 1
Kent u de berichten, van onder andere het Internationaal Atoomenergie
Agentschap en de autoriteiten in Oekraïne, over de zeer zorgelijke situatie bij
de voormalige kerncentrale in Tsjernobyl, waar 200 personeelsleden nu al
twee weken zonder aflossing bivakkeren, de stroomvoorziening is uitgevallen
en er ook geen extern toezicht meer is op stralingsniveaus?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3
Welke mogelijkheden ziet het kabinet om al dan niet via multilaterale
organisaties met spoed te zorgen dat de bemensing van de centrale, de
stroomvoorziening en de controle op stralingsniveaus weer op een adequaat
niveau worden gebracht?
Welke organisatie kan het beste de diplomatieke inspanningen coördineren
om hierop snel afspraken te maken met vooral de Russische autoriteiten,
bijvoorbeeld als het gaat om het toelaten van additionele noodapparatuur en
reparatiewerkzaamheden aan stroomvoorziening?
Antwoord 2, 3
Het Internationaal Atoom Energie Agentschap (IAEA) houdt de situatie
nauwlettend in de gaten en is ook de aangewezen partij om het mitigeren
van risico’s ter plaatse te coördineren. DG IAEA Rafael Mariano Grossi heeft
voorstellen gedaan over beveiliging van alle locaties in Oekraïne waar zich
nucleair en/of radioactief materiaal bevindt incl. de kerncentrales. Deze heeft
hij op 10 maart jongstleden in het Turkse Antalya besproken met de ministers

1

ah-tk-20212022-2256
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Berichtgeving door NOS en RTL, 9 maart 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

van buitenlandse zaken van Oekraïne en Rusland. Verdere gesprekken tussen
beide partijen en het IAEA lopen nog.
Nederland steunt de inspanningen van het IAEA in deze kwestie. Het IAEA is
de ter zake bevoegde technische internationale organisatie, waarbij zowel
Oekraïne en Rusland zijn aangesloten.
Vraag 4
Hoe lang kunnen de noodgeneratoren de stroomvoorziening gaande houden
en zijn er maatregelen mogelijk om die leveringsduur te verlengen, zolang de
structurele stroomvoorziening niet hersteld is?
Antwoord 4
De noodgeneratoren kunnen een aantal dagen de stroomvoorziening gaande
houden. Daarna zullen mensen en middelen beschikbaar moeten zijn om de
generatoren van brandstof te voorzien en klein onderhoud uit te voeren.
Overigens is de aansluiting van Tsjernobyl op het Oekraïense elektriciteitsnet
per 14 maart hersteld.
Vraag 5, 6
Wat is er nodig en/of mogelijk om een nieuwe shift van personeelsleden
toegang tot te centrale te laten verkrijgen?
Zijn er alternatieve deskundige medewerkers beschikbaar (desnoods uit
andere landen) die eventueel ingezet kunnen worden als Rusland onverhoopt
weigert om het huidige personeel te laten vervangen door andere Oekraïense
collega’s?
Antwoord 5, 6
Het afwisselen van personeelsleden is alleen mogelijk wanneer veilige
toegang tot de centrale verkregen kan worden. Gezien de zeer onoverzichtelijke situatie op de grond op dit moment, is het onmogelijk om in te schatten
of en, zo ja, wanneer dit mogelijk is. Dat geldt ook voor de eventuele inzet
van alternatieve deskundige medewerkers.
Dit vormt onderdeel van de gesprekken die de DG van het IAEA, voert met
Rusland en Oekraïne om afspraken te maken over veiligheid.
Op 21 maart heeft het IAEA bekend gemaakt dat een deel van de staf in
Tsjernobyl is gewisseld.
Vraag 7
Wat kan bij een worstcasescenario de schade zijn aan de volksgezondheid –
binnen en buiten Oekraïne – als de stroomvoorziening definitief wegvalt of
uitgeputte personeelsleden op een gegeven moment benodigde werkzaamheden niet meer top tijd kunnen verrichten?
Antwoord 7
Op korte termijn is de veiligheid op de Tsjernobyl site gewaarborgd en zijn er
vanuit radiologisch oogpunt geen schadelijke gevolgen te verwachten voor
mens en milieu, zowel binnen als buiten Oekraïne. Dit wordt bevestigd door
het IAEA en de Western European Nuclear Regulators Association (WENRA).
Ook een worstcasescenario leidt volgens experts vanuit radiologisch oogpunt
hoogstwaarschijnlijk niet tot ernstige gevolgen, omdat stroomvoorziening niet
noodzakelijk is voor de veiligheid van de aanwezige splijtstof. De op de
Tsjernobyl site aanwezige splijtstof bestaat uit twee delen. Een klein deel van
de aanwezige splijtstof is in droge opslag kluizen opgeslagen. Deze behoeven
geen actieve koeling en daarmee is dus geen stroomvoorziening noodzakelijk
om de veilige opslag van dit materiaal te garanderen. Het grootste deel van
de verbruikte splijtstof is opgeslagen in een waterbassin voor nakoeling. Deze
splijtstof is inmiddels zodanig afgekoeld dat het in het bassin aanwezige
water voldoende koelcapaciteit heeft. Er wordt stroom gebruikt voor actieve
koeling om de conditie van de verbruikte splijtstof optimaal te houden, dat
wil zeggen, om corrosie van de splijtstofelementen op lange termijn te
voorkomen. Op korte termijn vormt het uitvallen van de stroom ook voor
deze splijtstof geen risico, op langere termijn zal het risico zeer beperkt zijn.
Personeel op de Tsjernobyl site houdt zich vooral bezig met het uitvoeren van
metingen, herstellen van defecten en het onderhoud plegen aan de installaties. Indien deze werkzaamheden in het gedrang komen, leidt dit op de korte
termijn niet direct tot serieuze veiligheidsconsequenties. Desalniettemin dient

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

het personeel zijn werkzaamheden goed te kunnen uitvoeren. Dit is een van
de principes voor waarborgen van veiligheid van het IAEA
Vraag 8
Bent u bereid al het mogelijke te doen om een nieuwe ramp bij Tsjernobyl te
voorkomen en deze vragen met spoed te beantwoorden?
Antwoord 8
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3