Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

26 448

Structuur van de uitvoering werk en inkomen
(SUWI)

Nr. 580

BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 9 november 2016
In mijn brief van 31 mei jl. heb ik uw Kamer gemeld dat UWV, ook na het
treffen van een aantal maatregelen, in 2016 en 2017 zal werken met een
tekort aan verzekeringsartsen.1 Onderdeel van de versterkte sturing die ik
met UWV en afgesproken, is een viermaandelijkse monitor waarin zowel
over de meest actuele ramingen van de totale werkvoorraad als over de
ontwikkeling van de beschikbare capaciteit wordt gerapporteerd. Met deze
brief stuur ik uw Kamer de bevindingen van de eerste monitor «Capaciteit
en werkvoorraden verzekeringsartsen». Tevens informeer ik u, conform
mijn toezegging aan uw Kamer, over het overleg tussen UWV met de
NOVAG, de vakvereniging van verzekeringsartsen bij UWV.
In het kort luidt mijn conclusie dat het overleg tussen UWV en NOVAG
goed op streek is en UWV op koers ligt om de achterstand op de
herbeoordelingen eind 2016 terug te brengen tot het eerder geraamde
aantal van 6.100 herbeoordelingen. De prestaties van UWV op de overige
taakvelden liggen nog ruim binnen de afgesproken normen. Tot slot laat
de doorkijk naar de jaren 2017 en 2018 een iets grotere discrepantie
tussen het werkaanbod en het beschikbare aantal artsen zien ten opzichte
van het beeld van mei, maar zie ik op dit moment nog geen aanleiding tot
aanvullende maatregelen. Onderstaand ga ik in detail op deze onderwerpen in.
Overleg tussen UWV en NOVAG
In de brief van mei en het daaropvolgend debat van 22 juni 2016
(Kamerstuk 29 544, nr. 741) is uitgebreid aan de orde geweest dat de forse
spanning tussen capaciteit en werkvoorraad vraagt om zowel maatregelen
op de korte termijn als een andere manier van werken door verzekerings1

kst-26448-580
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 26 448, nr. 569

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 448, nr. 580

1

artsen op de lange termijn. Als tijdelijke oplossing worden momenteel de
zgn. ANIOS, artsen niet in opleiding tot verzekeringsarts, ingezet om de
achterstand op herbeoordelingen in te lopen. Dit gebeurt onder supervisie
en eindverantwoordelijkheid van ervaren verzekeringsartsen. De inzet van
ANIOS en de andere werkwijze in de vorm van taakdelegatie waren de
afgelopen maanden onderwerp van intensief overleg tussen UWV en de
NOVAG. UWV en de NOVAG hebben beide de intentie om afspraken te
maken over de onderlinge samenwerking, de vorm en voorwaarden van
het werken met taakdelegatie en de wijze waarop de NOVAG wordt
betrokken bij de implementatie van het werken met taakdelegatie. Dit
geeft mij het hernieuwde vertrouwen dat UWV en de NOVAG de stappen
zetten die nodig zijn om de beschikbare verzekeringsartsen zo goed en
efficiënt mogelijk in te zetten in het sociaal-medisch domein.
Ontwikkeling achterstand herbeoordelingen
In tabel 1 worden de geraamde aantallen uit mijn brief in mei afgezet
tegen de gerealiseerde aantallen tot en met het tweede tertaal van 2016.
Tabel 1. Vraag naar en realisatie herbeoordeling 2016

Verwachte vraag 2016
Regulier gefinancierde herbeoordelingen 2016
Extra gefinancierde herbeoordelingen 2016
Totaal aantal uit te voeren herbeoordelingen
Verwachte achterstandsontwikkeling
Daling achterstand in 2016
Achterstand begin 2016
Prognose achterstand eind 2016
1)

Begroting
2016

Begroting t/m
2e tertaal

Realisatie t/m 2e
tertaal

42.700
36.100

28.500
24.050

27.000
24.160

10.000

3.350

1.370

46.100

27.400

25.530

–3.400
9.500
6.100

–900
9.5001)
Ca. 6.1001)

Betreft prognose eind 2016

In de brief heb ik gemeld dat UWV verwachtte met de extra inzet van 50
artsen in 2016 de achterstand op de herbeoordelingen met 10.000
herbeoordelingen te kunnen terugbrengen tot ongeveer 6.100 herbeoordelingen eind 2016. De nieuwe cijfers laten zien dat UWV op koers ligt.
Hieraan liggen positieve en negatieve ontwikkelingen ten grondslag.
Een positieve ontwikkeling is de lagere vraag naar herbeoordelingen
lopende het jaar. Dit zijn de vraaggestuurde herbeoordelingen die in 2016
worden aangevraagd door WGA-gerechtigden, werkgevers of hun
verzekeraars en die UWV met voorrang verricht. Daarnaast is de
werkvoorraad geschoond voor onterecht inplande gevallen. Dit kan
bijvoorbeeld een herbeoordeling betreffen die is ingepland, maar
betrokkene heeft de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
Een negatieve ontwikkeling is de bijstelling van de productie van de 50
extra ingezette artsen. Van de 10.000 extra in 2016 te realiseren herbeoordelingen, is nu de verwachting dat UWV 7.000 herbeoordelingen kan
uitvoeren. De bijgestelde raming heeft drie oorzaken. Ten eerste komt dit
door het relatief hoge verloop van de basisartsen (de eerder genoemde
ANIOS). Een aantal van de recent aangetrokken ANIOS vond alweer elders
een opleidingsplaats. UWV zet de werving van nieuwe artsen ter
vervanging door, maar de dynamiek in het bestand heeft niettemin een
effect op de resultaten. Ten tweede heeft UWV, gegeven de zorgen die
NOVAG en beroepsvereniging NVVG uitten over de kwaliteit van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 448, nr. 580

2

herbeoordelingen WIA die worden verricht door ANIOS, aanvullende
afspraken gemaakt over de zorgvuldige procesvoering en kwaliteitsborging. Ik onderschrijf deze gezamenlijke inzet op een zeer zorgvuldig
proces, ook al brengt dat met zich dat hierdoor minder herbeoordelingen
kunnen worden verricht. Overigens laten de cijfers zien dat de extra
waarborgen het gewenste effect sorteren. Gerapporteerd is dat de
kwaliteit van de uitgevoerde extra herbeoordelingen volledig in lijn ligt
met de kwaliteit van de overige herbeoordelingen. Ten derde waren de
gesprekken tussen UWV en de beroepsgroep, bij monde van de NOVAG,
over de vorm en voorwaarden van werken met taakdelegatie nog gaande.
In afwachting van de uitkomsten van de gesprekken, bleek bij de artsen
enige terughoudendheid om, vooruitlopend op de uitkomsten, op basis
van vrijwilligheid met taakdelegatie te gaan werken. Ook dit geeft een
drukkend effect op de realisaties.
De tabel laat zien dat tot en met het tweede tertaal 1.370 herbeoordelingen van de 10.000 extra herbeoordelingen zijn uitgevoerd. Het
substantiële verschil in realisatie en de uiteindelijke verwachting van 7.000
herbeoordelingen eind 2016 kan worden verklaard door een ingroeieffect.
De ANIOS zijn per 1 juli 2016 gestart met het verrichten van de extra
herbeoordelingen. De productie is beheerst opgebouwd en inmiddels
volledig op stoom. Per saldo wordt de totale achterstand in 2016
teruggebracht naar ongeveer 6.100 herbeoordelingen. Ondanks dat ook
nu weer blijkt dat het werken met ramingen weerbarstig is, is het goed te
constateren dat de achterstand daadwerkelijk slinkt.
Effect op andere taken
In mijn eerdere brieven is reeds onderkend dat het verleggen van de
aandacht van UWV naar de herbeoordelingen druk zal zetten op de
prestaties op andere taken waarbij de inzet van verzekeringsartsen nodig
is. In het licht van de tekortsituatie waarmee nu wordt gewerkt, maakt
rapportage over de ontwikkeling van relevante kritische prestatieindicatoren onderdeel uit van de monitor. Het beeld dat hieruit ontstaat is het
volgende.
De prestaties van UWV betreffende de tijdigheid van betalingen naar
aanleiding van een WIA- en Wajong beoordelingen liggen nog ruim boven
de normen die ik met UWV heb afgesproken. Ook de afgesproken
uitstroomnormen Ziektewet worden door UWV gerealiseerd. Dat de druk
op de prestaties toeneemt is zichtbaar in een teruglopende tijdigheid van
de beschikkingen. De facto betekent dit dat klanten langer moeten
wachten op de beslissing, hun uitkering wel op tijd betaald krijgen, maar
dit mogelijk later is dan UWV tot nu toe kon realiseren. Kort gezegd zien
we dat door het verleggen van de aandacht naar de herbeoordelingen en
het tijdelijke beslag van de herindelingsoperatie Wajong de marges
kleiner worden. Op dit moment zie ik, gelet op de prestaties die binnen de
afgesproken normen blijven, nog geen aanleiding om de ingezette koers
te wijzigen. Uiteraard volg ik deze ontwikkelingen op de voet en zal ik bij
de volgende tussenrapportage bezien of de ingeslagen weg nog
begaanbaar is.
Doorkijk naar 2017 en verder
Parallel aan de ontwikkelingen voor het jaar 2016, heeft UWV aan mijn
ministerie een geactualiseerd totaaloverzicht verstrekt. Dit overzicht is
vergelijkbaar met het overzicht dat ik in mei aan Kamer heb gestuurd en
betreft enerzijds een inschatting van de werkzaamheden die UWV in 2017
moet verrichten en anderzijds een inschatting van de omvang van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 448, nr. 580

3

artsenbestand. Het actuele overzicht verhoudt zich als volgt tot het
overzicht in mei.
Tabel 2. Raming capaciteit verzekeringsartsen gegeven het dienstverleningspakket

Dienstverleningspakket beeld maart 2016
Claim
Ziektewet
IAW
Herbeoordelingen
Totaal werkenpakket

2017

2018

331
283
44
85
743

332
281
33
89
735

Voortschrijdend inzicht
Aanpassing volumeramingen (juninota)
Effect uitvoeringstoets wetsvoorstel «Aanpassingen Participatiewet»
IAW herbeoordelingen in 2018 in behandeling nemen
Totaal mutaties voortschrijdend inzicht

13

7

–5
–10
–2

–7
10
10

Dienstverleningspakket beeld september 2016
Claim
Ziektewet
IAW
Herbeoordelingen
Totaal

330
286
34
91
741

332
281
43
89
745

Geraamd tekort netto VA-capaciteit
Benodigde netto VA-capaciteit
Beschikbare netto VA-capaciteit
Totaal tekort netto VA-capaciteit

741
711
–30

745
725
–20

Voor 2017 was in mei de verwachting dat UWV zal moeten werken met
een tekort van ongeveer 23 fte verzekeringsartsen. In het meest actuele
beeld hebben we te maken met een tekort van 30 fte artsen. Dit komt
overeen met ongeveer 4% van de netto capaciteit van het gehele
artsenbestand. Het tekort is de optelsom van ontwikkelingen met
positieve en negatieve effecten op het saldo.
Relevant voor de omvang van het takenpakket is ten eerste dat de
volumeramingen van de WIA-instroom voor 2017 licht opwaarts is
bijgesteld, wat een hoger beslag op artsen voor de
WIA-claimbeoordelingen en doorwerking op de herbeoordelingen tot
gevolg heeft. Ook heeft UWV voor 2017 ruimte ingeboekt om herbeoordelingen te kunnen verrichten die voortvloeien uit de aangepaste dienstverlening voor nieuwe instroom in de WIA, zoals in de brief van mei
beschreven. Vanuit het uitgangspunt van gemiddeld twee contactmomenten per jaar om WGA-gerechtigden goed in beeld te houden en de
rechtmatigheid van de uitkering te borgen, moet UWV werkbedrijf met
SMZ overleggen of een herbeoordeling nodig is.
Een effect dat de werkvoorraad in 2017 verlicht, is de verschuiving van
mogelijke herbeoordelingen die zijn voorzien als gevolg van de herindeling Wajong. Voor de goede orde: het gaat hier niet om de herindeling
zelf, maar om mogelijke verzoeken tot een herbeoordeling naar aanleiding
van een brief van UWV die Wajongers informeert over de gevolgen voor
de uitkering. Deze brief zal in oktober 2017 worden verzonden. Herbeoordelingen die als gevolg van de brief worden aangevraagd, worden in 2018
uitgevoerd. Uw Kamer wordt eind deze maand bij de volgende tussenevaluatie van de Participatiewet door de Staatssecretaris van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid nader geïnformeerd over het verloop en de stand
van zaken rondom de herindeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 448, nr. 580

4

Ten aanzien van de beschikbare capaciteit blijkt dat de markt voor het
aantrekken van tijdelijke artsen is verslechterd. Dit heeft een relatief fors
neerwaarts effect. UWV compenseert dit grotendeels door meer vaste
krachten aan te trekken en meer zgn. AIOS (artsen in opleiding tot
verzekeringsarts) in opleiding te nemen. Tegelijkertijd zetten UWV en de
beroepsgroep met taakdelegatie volop in op vergroting van de capaciteit.
De uitrol van taakdelegatie is een belangrijk onderdeel van de inspanningen om de capaciteit van het artsenbestand de komende jaren ten
volle te benutten. Vanaf 2017 zullen de eerste effecten van deze nieuwe
werkwijze merkbaar zijn en gaandeweg steeds meer capaciteit opleveren.
Voor 2018 heb ik in mijn brief van mei de verwachting uitgesproken een
evenwicht tussen vraag en aanbod te hebben bereikt. Die verwachting
was gebaseerd op de cijfers en volumeramingen van dat moment.
Inmiddels ziet dat beeld er anders uit, zijn de volumeramingen opwaarts
bijgesteld en wordt ook voor 2018 een lagere netto capaciteit verwacht.
Op basis van de nu beschikbare cijfers voor 2018, zou ook in 2018 nog een
tekort bestaan van ongeveer 20 fte aan. In het beeld van 2018 is overigens
nog geen rekening gehouden met herbeoordelingen die gemoeid zijn met
dienstverlening aan WGA-gerechtigden die in 2013 in de WIA zijn
gestroomd en die in afgelopen jaren geen actieve dienstverlening hebben
ontvangen. Zoals ik in mijn brief van mei heb aangegeven, is de capaciteit
om een groot deel van deze mensen in het kader van een vijfdejaarstoets
te laten herbeoordelen, niet beschikbaar. Op basis van de ervaringen van
de dienstverlening aan de instroom 2011 en 2012 bezie ik met UWV hoe
om te gaan met het instroomcohort 2013 en verder. De precieze consequenties voor de inzet van artsen zullen in de eerstvolgende monitor
worden verwerkt.
Conclusie
Voor nu ga ik uit van een tekort van 20 fte aan artsen in 2018. Vervolgens
is uiteraard de vraag welke conclusies ik hieraan verbind. Ten eerste merk
ik op het overkoepelende beeld redelijk stabiel lijkt, maar onderliggende
factoren steeds in beweging blijven. Daarom is behoedzaamheid geboden
en stel ik vast dat, ondanks een blijvend tekort in 2018, het nu reeds
plegen van aanvullende ingrepen op basis van het lange termijn beeld
onverstandig is, juist omdat de ramingen kunnen fluctueren en ingrepen
achteraf mogelijk overbodig blijken. Op basis van de periodieke rapportages van UWV zal ik daarom overleg blijven voeren over de prestaties
van UWV op de diverse taakgebieden waarop verzekeringsartsen
werkzaam zijn, de meest recente cijfers en vertaling hiervan naar
prioriteiten. Jaarlijks legt UWV een interne prioritering ter besluitvorming
voor. Op ieder moment zal daarbij de vraag aan de orde zijn of doorgaan
op de ingeslagen weg nog begaanbaar is. Eventueel nieuwe taken worden
uiteraard in dit integrale overzicht betrokken. Hiervan was bijvoorbeeld
sprake bij het wetsvoorstel «Beschut werk en praktijkroute» dat de
Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid recent aan uw
Kamer is aangeboden. Omwille van de capaciteitsproblematiek is de
noodzaak voor de eerder gevraagde inzet van artsen bij de gevraagde
beoordeling onderzocht, hetgeen leidde tot de conclusie dat uitvoering
ook met een sterk beperkte artseninzet kan worden ingericht.
Zoals uw Kamer in mei toegezegd loopt de rapportage over de monitor
aan uw Kamer tot nader orde door. U kunt de eerstvolgende rapportage in
maart tegemoet zien.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 448, nr. 580

5