Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

25 424

Geestelijke gezondheidszorg

Nr. 332

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 oktober 2016
Over wachttijden in de geestelijke gezondheidszorg (ggz) en de acties die
ik onderneem, heb ik u op 22 september jongstleden uitgebreid geïnformeerd door middel van het verslag van een schriftelijke overleg1. De
wachttijden in de ggz staan niet alleen scherp op mijn netvlies maar ook
op het netvlies van de partijen in de zorg die in de dagelijkse praktijk de
wachttijden binnen de geldende normen kunnen en moeten houden.
Wachttijden algemeen
Ik vind het onwenselijk als mensen te lang moeten wachten op zorg. Te
lang is langer dan de (Treek)normen die door het zelf veld zijn opgesteld:
maximaal 4 weken wachten tot een eerste intake, en daarna nog
maximaal 10 weken tot de start van de daadwerkelijke behandeling. De
Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) monitort de wachttijden jaarlijks via de
Marktscan. Hieruit blijkt dat de totale wachttijd binnen de afgesproken
norm van 14 weken blijft. Desondanks vind ik ze toch te lang, met name
de wachttijd tot een eerste intake, waar de norm van 4 weken die er voor
staat te vaak wordt overschreden.
Ik heb daarom verschillende acties ingezet en geef hieronder de stand van
zaken aan bij die acties. De NZa beziet op mijn verzoek of de afgesproken
normen voor wachttijden überhaupt nog adequaat zijn en is nu in gesprek
hierover met patiëntenorganisaties, aanbieders en verzekeraars.
Daarnaast onderzoekt de NZa momenteel de lange wachttijden voor de
behandeling van specifieke diagnoses zoals autisme. De resultaten
hiervan zijn in november/december te verwachten. Ook hebben zorgverzekeraars bij de NZa verbeterplannen ingediend over inzicht in de wachttijden voor hun verzekerden. Eind van deze maand zal de NZa aangeven
of er en zo ja welke vervolgstappen nodig zijn. Verder heeft de NZa
zorgaanbieders sinds april dit jaar verplicht om wachttijden op hun
1

kst-25424-332
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 25 454, nr. 328

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 424, nr. 332

1

website te plaatsen, zodat dit inzichtelijk wordt voor mensen zelf en voor
zorgverzekeraars, zodat zij op basis hiervan in actie kunnen komen.
In het bestuurlijk overleg van 29 september over de Agenda voor gepast
gebruik en transparantie hebben partijen gevraagd of ik regie wil nemen
om op regionaal niveau de situatie in kaart te brengen omdat de problematiek vaak per regio nogal verschilt. Daarom wordt binnenkort in vier
regio’s met partijen de gehele keten doorlopen, waarbij in kaart gebracht
wordt of en waar de doorstroom in de keten stokt. Ook de achterliggende
knelpunten (bijvoorbeeld: is er te weinig ingekocht, zijn er te weinig
behandelaren, is de informatievoorziening onvoldoende etc.) worden met
elkaar besproken en benoemd. De geïnventariseerde knelpunten moeten
vervolgens leiden tot een plan waarin concreet wordt aangegeven hoe de
wachttijden worden aangepakt en wat daarvoor nodig is. De knelpunten
worden belegd bij de partij waar de verantwoordelijkheid ligt. Daarnaast
kunnen we met deze praktische aanpak de lessen die we leren ook weer
overbrengen naar andere plekken in Nederland.
Wachttijden quickscan GGZ Nederland
GGZ Nederland heeft in de zomer van 2016 een quickscan gehouden die
door 24 leden is ingevuld. In de quickscan wordt de relatie gelegd tussen
oplopende wachttijden en de scherpe afspraken die zorgverzekeraars
maken met zorgaanbieders. De quickscan laat geen nieuwe informatie
zien ten opzichte van de marktscan van de NZa; met name de wachttijd tot
een eerste intake wordt overschreden (52% geeft een aanmeldtijd langer
dan 4 weken voor volwassenen), de wachttijd voor de daadwerkelijke
behandeling blijft binnen de gestelde Treeknorm van 10 weken (96% van
de respondenten voldoet hieraan).
Zorgaanbieders die te maken hebben met wachttijden moeten dit altijd
aangeven bij hun zorgverzekeraar. Verzekeraars hebben in het hierbovengenoemde bestuurlijk overleg van 29 september jl. dit nogmaals
aangegeven in de richting van patiënten en aanbieders. Zorgverzekeraars
hebben een zorgplicht voor hun verzekerden. Als de oorzaak van de
wachttijden gelegen is in contractafspraken moeten partijen samen kijken
naar een passende oplossing. Een voorbeeld van een oplossing is dat de
verzekerde door de zorgverzekeraar bemiddeld wordt naar een zorgaanbieder die wel nog plek heeft. De zorgaanbieder kan de verzekerde ook op
de mogelijkheid van wachtlijstbemiddeling door de zorgverzekeraar
wijzen. Overigens gaf de NZa in haar onderzoek van november 2015 aan
dat de wachttijden niet zo zeer te maken lijken te hebben met dat er te
weinig zorg is ingekocht, maar dat de budgetten niet goed verdeeld zijn
tussen de verschillende aanbieders. Er is voldoende budgettaire ruimte in
het GGZ kader voor zorgverzekeraars om adequate afspraken te maken
met zorgaanbieders. Tevens gaf de NZa aan dat er ook andere oorzaken
zijn, zoals onvoldoende informatie over wachttijden en de mogelijkheid
van wachtlijstbemiddeling, en het aanbod dat in de ggz beschikbaar is.
De quickscan van GGZ Nederland gaat ook over de wachttijden in de
jeugdzorg. Daarover informeert de Staatssecretaris van VWS u binnenkort
door middel van de voortgangsbrief Jeugdwet.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 25 424, nr. 332

2