2018D54889

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 16 november 2018 een aantal
vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Staatssecretaris van Financiën
over zijn brieven van 30 augustus 2018 inzake oplossingsrichtingen voor
de voornaamste knelpunten in het Evaluatierapport Wet houdende
wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en enige andere
wetten ten behoeve van de rechtsbescherming met betrekking tot de
administratieplicht en controlehandelingen van de fiscus (Wet Dezentjé)
respectievelijk de beantwoording van vragen over het Evaluatierapport
(Kamerstukken 33 772, nrs. 3 en 4).
De voorzitter van de commissie,
Anne Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Freriks

nds-tk-2018D54889

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
evaluatie van de Wet Dezentjé. Zij hebben enkele opmerkingen en vragen.
De leden van de VVD-fractie constateren dat de Staatssecretaris vier
knelpunten schetst bij de evaluatie van de wet. Deelt de Staatssecretaris
de mening dat een volgende evaluatie, over bijvoorbeeld vier jaar,
wenselijk is, opdat duidelijk wordt of de oplossingsrichtingen de
knelpunten hebben weggenomen?
De leden van de VVD-fractie constateren dat de Staatssecretaris schrijft
dat het midden- en kleinbedrijf (mkb) graag tot een totale oplossing zou
willen komen ten aanzien van de belastingaanslag. Nu de administratieverplichting wegvalt onder de informatiebeschikking wordt hiertoe de
eerste stap gezet. Hoe staat de Staatssecretaris tegenover een totale
oplossing, met dus maar één procedure? Acht de Staatssecretaris dit
uitvoerbaar? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?
De leden van de VVD-fractie brengen naar voren dat de Staatssecretaris
schrijft dat er nog geen gebruik is gemaakt van de kostenvergoedingsregeling. Hoe verklaart de Staatssecretaris dit? Is sprake van onwetendheid
van de administratieplichtige of van te strenge regelgeving omtrent de
aanvraag? Graag een toelichting hierop.
De leden van de VVD-fractie vragen zich af in hoeveel gevallen de
Belastingdienst, sinds 30 november 2016, door de civielrechtelijke
dwangsomregeling de informatiebeschikking heeft omzeild. Wat is
terughoudend volgens de Staatssecretaris? Wat is het beoogde doel van
de civielrechtelijke dwangsomregeling?
Wanneer verwacht de Staatssecretaris de Kamer te informeren over het
advies van de Raad voor de Rechtspraak?
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van het CDA
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de brief van de
Staatssecretaris inzake de informatiebeschikking d.d. 30 augustus 2018. Zij
zien in deze brief een aantal goede suggesties tot verbetering van de
regeling in en wachten dan ook met belangstelling het advies van de Raad
van de Rechtspraak en het aangekondigde wetsvoorstel af.
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de SP
De leden van de SP-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
evaluatie van de Wet Dezentjé. Hoewel deze leden er waardering voor
hebben wanneer Kamerleden zelf met initiatiefwetgeving komen, hebben
zij destijds, als enige partij, vol overtuiging tegengestemd. De leden van
de aan het woord zijnde fractie waren namelijk allerminst overtuigd van
de noodzaak van het wetsvoorstel, maar zagen wel zeer grote bezwaren.
Zij vreesden dat het wetsvoorstel handvatten bood om informatieverzoeken te traineren en daarmee het proces om te komen tot een belastingaanslag. Rechtszekerheid is een groot goed, ook in fiscale kwesties. Maar
juist dat blijkt deze wet niet te bevorderen. De kostenvergoeding bij
onrechtmatig opgelegde verplichtingen is nog nooit gebruikt en de burger
begrijpt de regeling amper. Erger nog vinden deze leden dat deze wet
zorgt voor onnodig lang juridisch getouwtrek waardoor er veel te veel tijd
nodig is om een onherroepelijke aanslag op te leggen. Tijdens de
parlementaire ondervraging fiscale constructies werd duidelijk dat deze

2

procedure «makkelijk tien jaar» kan duren en twaalf jaar geen uitzondering is. Gedurende deze periode kunnen belastingontduikers hun
gelden wegsluizen en de constructie beëindigen, waardoor de Belastingdienst uiteindelijk met lege handen staat. Voorgaande constateringen
brengen de leden van de SP-fractie ertoe om te vragen welke onderdelen
van de wet wél verbeteringen inhouden, ten opzichte van de situatie voor
invoering ervan. De leden van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris dit
helder weer te geven.
De leden van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris of het niet beter is
de wetswijzigingen van de Wet Dezentjé terug te draaien. Zij krijgen graag
een gemotiveerde reactie hierop.
Hoewel de leden van de SP-fractie liever hadden gezien dat de wet in zijn
geheel werd teruggedraaid, zijn zij blij met de door de Staatssecretaris
aangedragen verbeterpunten.
De Staatssecretaris stelt ten aanzien van de rechtsgang tegen de
informatiebeschikking voor om het aantal feitenrechters terug te brengen
van twee naar één. De leden van de SP-fractie steunen deze mogelijke
oplossing, maar vragen toch of het niet beter is om het opvragen van
informatie door de belastinginspecteur niet langer de status van
beschikking te laten zijn die kan worden aangevochten. Welke argumenten
bestaan hier tegen en zijn er praktijkvoorbeelden te noemen van deze
problematiek? Hoeveel voorbeelden zijn er van inspecteurs die ongericht
en onnodig informatie opvragen?
Er zijn volgens de leden van de SP-fractie vele manieren om belasting te
ontduiken. Tegelijkertijd merken deze leden op dat de constructies die
belastingontduiking mogelijk maken, vaak wel overlap hebben. Zo is er
meestal een offshore jurisdictie in het spel en een trustkantoor. De leden
van de SP-fractie vragen de Staatssecretaris of hij wil onderzoeken of er
mogelijkheden zijn om ten aanzien van bepaalde structuren de bewijslast
standaard te verzwaren of wellicht zelfs om te keren. Zij kunnen zich
bijvoorbeeld voorstellen dat bij constructies waarbij een offshorevennootschap in het spel is, die ook nog eens wordt bestuurd door een trustkantoor en daarnaast in een laagbelastende jurisdictie is gevestigd of in
een jurisdictie die niet of weinig transparant is, de bewijslast standaard
wordt verzwaard of wordt omgekeerd. Ziet de Staatssecretaris mogelijkheden hiervoor? Is hij bereid dit te onderzoeken?
De leden van de SP-fractie steunen de Staatssecretaris in zijn voornemen
om de regeling met betrekking tot de administratieverplichting aan te
passen, zodat deze niet langer onder de informatiebeschikking valt.
Uit het evaluatierapport komt naar voren dat in de onderzochte periode
geen enkele keer een kostenvergoedingsbeschikking is afgegeven. De
leden van de SP-fractie begrijpen de beslissing van de Staatssecretaris om
deze toch te laten bestaan, dan ook niet. De Staatssecretaris vindt dat
kosten die onterecht zijn gemaakt moeten kunnen worden vergoed. Deze
leden vragen de Staatssecretaris welke kosten door belastingplichtigen
worden gemaakt. Kan de Staatssecretaris deze opsommen? Zijn dit geen
kosten die met een goede administratie helemaal niet nodig zijn, vragen
deze leden? En dient een inspecteur niet het vertrouwen te genieten dat
hij de informatie die hij nodig heeft om een aanslag te kunnen opleggen
gewoon kan opvragen, zonder dat hij hierbij een prikkel heeft om dit
vooral niet te doen? Met andere woorden, is de kostenvergoedingsbeschikking niet een prikkel om vooral niet te diepgravend onderzoek te
doen?

3

Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de PvdA
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennis genomen van
de regeringsreactie op de evaluatie van de Wet Dezentjé. De leden van
PvdA-fractie constateren dat de wet niet heeft bereikt waarvoor zij
ingesteld was. Dat betekent dat wat betreft de leden van de PvdA-fractie
nadere heroverweging van de wet nodig is.
De leden van de PvdA-fractie merken op dat de indieners van de Wet
Dezentjé verschillende doelstellingen hadden. De belangrijkste daarvan
was het midden- en kleinbedrijf (mkb) te beschermen tegen «sleepnetverzoeken» van de Belastingdienst. Dat zijn informatieverzoeken die erg
ongericht zijn en waarvan het vermoeden bestaat dat ze geen concreet
doel hebben behalve mogelijk iets te vinden waar de belastingplichtige
alsnog op kan worden gepakt. De verwachting bij invoering van de wet
zou zijn dat inspecteurs zorgvuldiger om zouden gaan met informatieverzoeken. De Staatssecretaris stelt nu dat het belangrijkste effect is dat het
de Belastingdienst scherp houdt. Zijn er geen minder vergaande mogelijkheden dat doel te bereiken? Zou het niet een verlichting voor de Belastingdienst betekenen als dit paardenmiddel wordt vervangen voor iets
werkbaarders?
In de praktijk worden informatiebeschikkingen vooral opgelegd aan
particulieren, meer in het bijzonder personen die worden verdacht van
belastingontduiking. De leden van de PvdA-fractie vragen of dit klopt en
hoe dat komt. Bij belastinginspecteurs bestaat de indruk dat de informatiebeschikking juist in die categorie wordt gebruikt om te traineren. Hoe
beoordeelt de Staatssecretaris de bevindingen van de parlementaire
ondervragingscommissie fiscale constructies in dit licht? Moeten we deze
manier van traineren nog wel willen faciliteren?
De leden van de PvdA-fractie merken op dat hoewel bescherming van het
mkb een van de hoofddoelstellingen van de wet was, het mkb nu eerder
last van de wet lijkt te hebben. Zij kregen een informatiebeschikking op
basis van de administratieplicht, waarvan zowel inspecteurs als adviseurs
zeggen dat dit in de praktijk nutteloos is, omdat er doorgaans toch niet
met terugwerkende kracht aan de verplichting voldaan kan worden.
Bovendien willen mkb’ers het liefst zo snel mogelijk een complete
oplossing voor het geschil, in plaats van te verzanden in allerlei nevenprocedures. Deelt de Staatssecretaris de observatie dat dit een ongelukkig en
onbedoeld effect is van de wet? Hoe kan het voor het mkb eenvoudiger
worden om aan de administratieverplichtingen te voldoen en tegelijkertijd
vlot en constructief samen te werken met de Belastingdienst?
Concluderend stellen de leden van de PvdA-fractie dat de wet op twee
punten niet voldoet: 1) het is een extra instrument voor zwartspaarders
om belastingheffing te ontlopen dan wel uit te stellen, en 2) voor het mkb
wordt effectief geen betere rechtsbescherming bereikt. Deelt de Staatssecretaris daarmee de conclusie van de leden van de PvdA-fractie dat de wet
daarom beter ingetrokken kan worden, of op zijn minst drastisch
aanpassing behoeft?

4