2
Vragenuur: Vragen Verheijen
Aan de orde is het mondelinge vragenuur, overeenkomstig
artikel 136 van het Reglement van Orde.
Vragen van het lid Verheijen aan de minister-president,
minister van Algemene Zaken over de uitkomsten van de
Europese Raad van 26 en 27 juni 2014.

De heer Verheijen (VVD):
Voorzitter. Mij werd de afgelopen dagen weleens gevraagd
of de heer Juncker mijn droomkandidaat was. Ik kan de
mensen geruststellen: ik droom zelden over Europese
politici en ik heb nog minder vaak gedroomd over de heer
Juncker. Waar het de VVD in de eerste plaats om ging en
gaat, is de vraag of de EU de komende jaren de juiste prioriteiten stelt, of het juiste programma er ligt en of het, zoals
de premier ook zei, na de verkiezingen niet weer business
as usual wordt de komende jaren.
Als we kijken naar de uitkomst van de Raad en naar de
strategische agenda die er ligt, zien wij veel zaken die ons
aanspreken. Een compact programma, gericht op prioriteiten, gericht op groei en banen, waarin nadrukkelijk
gesproken wordt over het overlaten van taken aan lidstaten
en waarin ook het idee van de ever closer union, het idee
dat wij altijd met zijn allen in hetzelfde tempo dezelfde
richting op rennen, ter discussie wordt gesteld.
Dit alles spreekt ons aan en geeft ons hoop voor de
komende jaren. Natuurlijk zijn er ook compromissen
gesloten en staan er zaken in die nog om verduidelijking
vragen. Dit leidt voor onze fractie tot een drietal vragen.
Heeft de voorgedragen voorzitter van de Europese Commissie zich ook daadwerkelijk gecommitteerd aan deze agenda?
In hoeverre wordt deze compacte strategische agenda
afgestemd met het Europees Parlement? We willen immers
niet dat het Europees Parlement straks alles weer gaat
oprekken en nieuwe prioriteiten gaat toevoegen in de
hoorzittingen.
Mijn volgende vraag betreft de begrotingsregels. Kan de
premier bevestigen dat er daadwerkelijk niet wordt
gemorreld aan de bestaande begrotingsregels en -afspraken, dat er niet wordt gezocht naar mogelijkheden om de
bestaande ruimte op te rekken en dat daarvoor in de
komende jaren geen deuren op een kier staan? Ten slotte:
wat betekenen de uitkomsten van deze Europese Raad voor
de positie — we hebben er vorige week uitgebreid over
gesproken — van het Verenigd Koninkrijk?

Minister Rutte:
Voorzitter. De Europese Raad van vorige week is goed verlopen voor Nederland. Wij wilden een aantal dingen. De
heer Verheijen en anderen hebben erop aangedrongen dat
er een agenda zou komen voor de komende jaren. Die
agenda is er nu. Wij wilden dat die agenda ging inzetten
op groei en banen. Dat doet deze agenda. Wij wilden een
agenda die inzet op klimaat en energie. Dat doet deze
agenda. Vooral wilden we een Europese Unie die zich veel
meer richt op haar kerntaken. Expliciet is die afspraak

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

gemaakt. Europa waar nodig, en verder nationaal wat kan.
Subsidiariteit en proportionaliteit zijn nu onderdeel
geworden van het hele Europese denken. Nederland heeft
daar steeds op aangedrongen. Ik denk dat wij er ook bij stil
mogen staan als wij dingen, die wij, Tweede Kamer en
kabinet, belangrijk vinden, voor elkaar krijgen en als die
dingen lukken. Ik vind dat goed nieuws.
Ik kom op de drie vragen die de heer Verheijen heeft
gesteld. Allereerst is het zo dat volgens artikel 15 van het
Verdrag de Europese Raad de politieke prioriteiten van de
Europese Unie bepaalt. Het is nu natuurlijk ook aan de
voorlieden van de politieke families om ervoor te zorgen
dat het in het parlement zelf goed landt, om te voorkomen
wat de heer Verheijen schetste, namelijk dat het parlement
zelf prioriteiten gaat toevoegen. Dat is niet de bevoegdheid
van het parlement. Ik heb mij in mijn gesprekken met JeanClaude Juncker in de aanloop naar de Europese Raad zelf
van vergewist dat deze politieke prioriteiten ook bij hem
persoonlijk resoneren, zowel op de inhoud als waar het
betreft de werkwijze van de Commissie. Ook daar zijn
afspraken over gemaakt, en wel dat die Commissie met
veel meer focus gaat werken. Ook dat is goed nieuws. Ik
denk dus dat we met deze voorzitter van de Europese
Commissie ook iemand hebben die op deze agenda goed
zal acteren.
Dan het Stabiliteits- en Groeipact. Er waren landen die
misschien iets anders wilden, maar we hebben opnieuw
vastgesteld dat de regels van het Stabiliteits- en Groeipact
staan. Er is niets aan veranderd en dat is een goede zaak,
want die regels zijn van buitengewoon groot belang om
ervoor te zorgen dat landen zich niet alleen houden aan de
norm van 3%, maar vervolgens ook toewerken naar een
begrotingsevenwicht op de middellange termijn, zoals het
Stabiliteits- en Groeipact voorschrijft.
Daarbij is het aan de Commissie en aan niemand anders,
en in het bijzonder dus aan de individuele Europees Commissaris die er mede door Nederland is gekomen, om te
bepalen of landen op de goede weg zijn. Dat is niet aan de
Europese Raad. Daarom zijn we er ook in geslaagd om
besluiten te voorkomen die hier en daar werden gesuggereerd, bijvoorbeeld om meer flexibiliteit toe te passen of
om de regels van het Stabiliteits- en Groeipact te wijzigen.
We hebben ervoor gezorgd dat opnieuw is vastgesteld dat
het Stabiliteits- en Groeipact overeind staat, dat daar geen
letter aan veranderd wordt en dat de Commissie moet
werken met de bestaande flexibiliteit. Het is alleen aan de
Commissie om daar uitspraken over te doen.
Tot slot de vraag over het Verenigd Koninkrijk. Ik heb in de
aanloop naar de Europese top samen met mijn Duitse collega uitvoerig contact gehad met David Cameron. Wij wisten
natuurlijk dat hij tegen de keuze voor Jean-Claude Juncker
zou zijn. Dat had Cameron al aangekondigd. Het is wel goed
dat in de Raadsconclusies staat dat wij opnieuw zullen kijken
naar het proces van de Spitzenkandidaten en dat wij ons
realiseren dat in Europa de ever closer union — ik heb dat
hier weleens "de leugen van de ever closer union" genoemd,
een fallacy — fundamenteel ter discussie staat, ook in de
Raadsconclusies, waarin staat dat landen nu eenmaal verschillende snelheden hebben en in verschillende tempo's
integreren.

1 juli 2014
TK 100

100-2-1

De heer Verheijen (VVD):
Dank aan de minister-president voor deze heldere beantwoording. Ik kom ter verduidelijking toch nog terug op een
drietal punten.
Het eerste punt betreft de Europese begrotingsregels. De
premier zegt terecht dat het in de eerste plaats aan de
Europese Commissie is. Toch is het signaal dat wordt
gegeven door de Europese Raad natuurlijk essentieel, ook
het signaal aan de begrotingscommissaris, de nieuwe
Eurocommissaris begrotingszaken. We zagen dat de premier
van Italië terugkwam uit de Raad en zijn eigen verhaal had
over wat er was gebeurd. Dus misschien nogmaals de vraag
of de kieren zijn gestopt, de deuren dicht zijn gedaan en op
slot gedraaid en de ramen zijn gesloten, zodat er geen signaal is gegeven, ook niet informeel, dat we anders omgaan
met de bestaande flexibiliteit en ruimte. Het is belangrijk
voor dit debat om dat hier nogmaals vast te stellen.
Ik kom op het tweede punt. In de conclusies staat dat het
Verenigd Koninkrijk een tweetal zaken heeft aangegeven:
een einde aan de ever closer union en het proces bekijken
van het voordragen van de voorzitter van de Europese
Commissie. Nu leek het alsof het Verenigd Koninkrijk daar
alleen in stond, alsof dat land dat alleen aangegeven heeft.
Kreeg het bijval? Volgens mij betreft het zaken die ook
Nederland uit het hart zijn gegrepen. Krijgt het Verenigd
Koninkrijk dus bijval van onder andere Nederland maar ook
van andere landen?
Ik kom op het derde punt. Is er gesproken over de rol van
nationale parlementen? Dat is een debat dat in Nederland
leeft. Is er op een of andere wijze aandacht aan besteed?
Minister Rutte:
Informeel noch formeel is er ook maar ergens ruimte
gecreëerd om het Stabiliteits- en Groeipact op te rekken en
om meer ruimte te nemen. Informeel is zelfs heel duidelijk
te verstaan gegeven dat het alleen aan de Commissie is om
landen te beoordelen en nooit aan de Raad. Dit is echter
niet in de Raadsconclusies gekomen. Het kan pas aan de
Raad zijn als de Commissie besluiten heeft genomen. Zo
zit het in de twopackverordening. Dan kan een land zeggen:
wat er besloten is, bevalt ons niet; wij melden ons bij de
Raad om verhaal te halen. Maar het is aan de Commissie
om te bepalen of een land zich aan de regels moet houden.
Dit betekent dat Frankrijk dus gewoon op stoom en op
tempo toe moet naar de 3%. Dat betekent ook dat Italië
gewoon door moet gaan met de hervormingen die nodig
zijn om ervoor te zorgen dat de staatschuld, die daar op
een heel erg hoog niveau ligt, kan worden afgebouwd. Het
land zit wel al onder de 3%.
Dan de tweede vraag, over het Verenigd Koninkrijk. Ja, er
was bijval. Het staat in de Raadsconclusies. Dat betekent
dat die conclusie in principe gedragen wordt door alle leden
van de Europese Raad. Inhoudelijk zijn het twee punten
waarin Nederland zich goed kan vinden. Dat heb ik ook
benoemd. Ik heb ze bovendien van tevoren met mijn Britse
collega besproken en gezegd dat mij dit verstandige punten
leken, om zo op voorhand rekening te houden met een
aantal Britse wensen.

en ander gezegd over het gehele democratische functioneren van de Unie, inclusief de rol van de nationale parlementen in het meerjarenplan. Wat mij betreft had dit nog wel
wat uitgebreider gemogen. Ik kan goed leven met de teksten, omdat we er al vergaande afspraken over hebben
gemaakt in het Verdrag van Lissabon, met de procedure
met de gele en oranje kaarten.
De heer Merkies (SP):
Dit is natuurlijk een mooi opzetje van de heer Verheijen om
de premier nog eens te laten vertellen dat die keiharde
bezuinigingsagenda wordt voortgezet in Europa. Ik hoor
echter toch een ander signaal van andere regeringsleiders
in de rest van Europa. Dat is een positiever signaal, namelijk
dat er wel degelijk meer ruimte is voor de groeiagenda en
dat er optimaal gebruik zal worden gemaakt van de flexibiliteit in de begrotingsregels. Dat is expliciet gezegd in het
stuk over de groeiagenda. Het lijkt mij dat je dat niet zomaar
zegt omdat je nu eenmaal altijd alles optimaal wilt doen.
Wat betekent het woordje dat nu is toegevoegd, namelijk
dat er "optimaal gebruik" zal worden gemaakt van de flexibiliteit in de begrotingsregels?
Minister Rutte:
Er is gezegd dat er best use moet worden gemaakt: niet
"optimaal gebruik" maar "best use".
De heer Merkies (SP):
Dat was de Nederlandse vertaling.
Minister Rutte:
Ik denk dat het verstandig is dat we gewoon naar de Engelse
teksten kijken. Er is gezegd dat er best use moet worden
gemaakt. Merkel heeft dat nog eens benoemd in haar
persconferentie en het is ook in de Europese Raad zo uitgesproken. Dat betekent dat binnen de bestaande flexibiliteit
die in het Stabiliteits- en Groeipact zit, waaraan dus niets
is veranderd en ook niets is toegevoegd, er op de beste
manier gebruik van moet worden gemaakt. Dat betekent:
waar aan de orde, "where appropriate". Dat is een zaak voor
de Commissie, nooit voor de Europese Raad. Ook dat is
uitgesproken.
De heer Segers (ChristenUnie):
Na de Europese verkiezingen heeft de premier gezegd: geen
business as usual. Inmiddels zitten we met de heer Juncker
als voorzitter van de Europese Commissie en de heer Schulz
als voorzitter van het Europees Parlement, maar dat terzijde.
Mijn vraag gaat over Groot-Brittannië. Ik heb daar grote
zorgen over. Premier Cameron is in de steek gelaten; die
stond alleen. Het percentage Britten dat uit de EU wil treden,
is gestegen na de vorige top. Wat zijn de vertrouwenwekkende stappen die worden gezet om opnieuw terug te gaan
naar Groot-Brittannië en het mee te nemen in een hervormingsagenda, een andere Europese Unie, zodat GrootBrittannië deel zal blijven uitmaken van de Unie en niet de
Unie zal verlaten?

Tot slot de rol van de nationale parlementen. Dit is natuurlijk
al voorzien in het Verdrag van Lissabon. Er is wel het een

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

1 juli 2014
TK 100

100-2-2

Minister Rutte:
Nederland zal altijd proberen daarin een brugfunctie te
hebben. Wij zullen altijd ons best doen om ervoor te zorgen
dat het Verenigd Koninkrijk zich thuis voelt in de Europese
Unie. De wensen en de eisen die de Britse collega daarvoor
formuleert, zijn in veel opzichten ook werkbaar, maar niet
altijd. Nederland heeft met één punt moeite. Wij vinden het
van belang dat als er opt-outs komen, die er voor alle 28
zijn en dat wij alle 28 nieuwe arrangementen maken om te
voorkomen dat bijvoorbeeld het functioneren van de interne
markt schade oploopt doordat er te veel bijzondere arrangementen zijn. Dat weet mijn Britse collega ook van ons.
Verder proberen wij de Britten daarin goed te ondersteunen.
Ik denk dat het ook kan. Ik vond het optreden van David
Cameron gisteren in het Engelse parlement verstandig. Ik
vond dat hij daar echt een voorzet deed, ook na zijn
gesprekken met Juncker zondag, over wie hij rustige teksten
had en zei: dat is een man met wie ik kan werken. Dat biedt
perspectief. Ik heb vandaag nog met Jean-Claude Juncker
gesproken. Ik merk dat ook hij niets anders wil dan dat
Groot-Brittannië bij de Europese Unie blijft. Hij heeft als
enige van de drie voorlieden van de grote politieke families
ook steeds expliciet gezegd dat er rekening moet worden
gehouden met de bijzondere positie van het Verenigd
Koninkrijk. Hij deed dat meer dan de andere twee. Dat geeft
ook vertrouwen.
De heer Pechtold (D66):
Deze vraag is aangemeld door de VVD. Na de bloedstollende, dualistische, kritische ondervraging van de premier
op zijn resultaten ...
Minister Rutte:
Nou, ik vond het nogal wat.
De heer Pechtold (D66):
Ja, wij zaten ook allemaal op het puntje van onze stoel. De
heer Verheijen heeft eruit gesleept wat erin zat. Maar misschien kunnen we nog ietsje dieper gaan. Opeens is de heer
Juncker er gekomen, de Nederlandse regering was daar
opeens heel blij mee en we waren angstig dat zuidelijke
lidstaten de begrotingsregels wat zouden oprekken. Nu
hoor ik twee mantra's. Ik hoor de premier elke keer zeggen:
het is binnen de bestaande flexibiliteit. Ik vind flexibiliteit
bij begrotingsregels al een beetje een tegenstrijdig woord.
Hij zegt ook: het is aan de Commissie. Dat zijn de twee zinnen die elke keer naar voren komen. Kan de premier mij nu
eens een voorbeeld geven waarin binnen de bestaande
flexibiliteit Italië en Frankrijk dadelijk toch het gevoel hebben
dat zij er kennelijk meer uit hebben gesleept dan de premier
ons hier in dit vragenuur aangeeft?

is zo'n voorbeeld. Frankrijk heeft ook tijd gekregen in ruil
voor hervormingen, al had het wat mij betreft wat meer
gemogen. Het Stabiliteits- en Groeipact laat dus ruimte
voor de Commissaris voor Economische en Monetaire zaken
om de maatregelen die een land neemt te beoordelen. Die
ruimte is er, maar dan moet zo'n land wel serieuze dingen
doen. Wat Frankrijk natuurlijk eigenlijk had gewild, was veel
verdergaande afspraken. Er lagen aanvankelijk ook wel
teksten voor om dat te realiseren, om ook als een land feitelijk boven de 3% zat daar als het ware een soort onderhandeling van te maken. Die zijn allemaal afgeslagen.
In de aanloop naar de Europese Raad heb ik veel met mijn
Italiaanse collega gesproken. Het is waar dat ook daar
wensen lagen om als het ware als Europese Raad een
politieke uitspraak te kunnen doen over die flexibiliteit. Dat
hebben Duitsland, Nederland en andere landen voorkomen.
De tekst zegt nu dat er al mogelijkheden voor flexibiliteit
bestaan in het Stabiliteits- en Groeipact en dat daar nu
verder niets aan gaat veranderen. Die mogelijkheden zijn
er en daar kun je goed gebruik van maken. Merkel zei
inderdaad in een persconferentie dat dit betekent "appropriate", dus waar passend. Het is aan de Commissaris om
dat te bepalen. Er is dus gewoon geen sprake van een uitbreiding. Ik zal er, met Jeroen Dijsselbloem als voorzitter
van de eurogroep, bovenop zitten dat landen zich houden
aan de afspraken die wij met elkaar hebben gemaakt. Dat
is in de kern ook wat onze euro sterk maakt: dat landen zich
snel aanpassen en dat waar Nederland verregaande maatregelen heeft genomen, ook andere landen dat blijven doen.
Italië zit onder de 3% en zit dus in de preventieve arm. Over
die preventieve arm zegt het Stabiliteits- en Groeipact ook
het een en ander. Ik heb de conclusies uit 2012 er even bij
gepakt. Toen is vastgesteld dat in die preventieve arm
gekeken kan worden naar een combinatie van groei en
verdere aanpassingen. Een verdere verruiming die mogelijk
— ik kan niet voor mijn Italiaanse en Franse collega's spreken, maar ik heb wel het een en ander in de media gezien
— hier en daar in de hoofdsteden door het hoofd speelde,
is er echter niet gekomen. Dat vind ik goed nieuws.
De voorzitter:
De heer Pechtold heeft een tweede vraag.
De heer Pechtold (D66):
De premier neemt mij niet kwalijk dat mijn argwaan nu voor
een deel is teruggedrongen.
Minister Rutte:
Ik ga hem helemaal terugdringen.

Minister Rutte:
Nee, dat kan ik niet. Kijk naar Nederland. Wij hebben zelf
van de Commissie een jaar extra gekregen om aan de 3%
te komen, omdat wij lieten zien dat wij een zeer omvangrijk
hervormingsprogramma hadden. Uiteindelijk hadden wij
dat extra jaar niet nodig, want we bleken daar al versneld
aan te komen. Wij zijn vorig jaar zelfs een eind onder de
3% uitgekomen. Dat wisten we echter nog niet. We dachten
dat we boven de 3% zouden komen en hebben toen van de
Commissie een jaar extra gekregen om daar te komen. Dat

De heer Pechtold (D66):
In het Europese circus van onderhandelen steunde de VVD
eerst volhartig, gelukkig, de federalist Verhofstadt en steunt
zij nu volhartig de federalist Juncker. Dat zie ik als grote
winstpunten. Ik ben heel bang dat er in dat hele circus van
onderhandelingen ook dit soort verzwakkingen zijn gekomen, met name rond begrotingsafspraken. Het kabinet en
D66 zijn het erover eens dat we moeten zorgen voor de
euro en voor de economie en dat we daar dus niet mee
moeten gaan marchanderen. Ik word dan heel erg argwa-

Tweede Kamer

1 juli 2014
TK 100

Vragenuur: Vragen Verheijen

100-2-3

nend als het gaat om flexibiliteit van begrotingsregels.
Nederland heeft zich eraan gehouden en de Fransen en de
Italianen dienen zich er ook aan te houden. De premier zegt:
geloof me. Ik vraag aan hem — anders komen wij daar nog
op terug in het debat waarin wij terugkijken op de Raad —
hoe wij dat vanuit Nederland en vanuit de positie die wij
kennelijk met de heer Juncker en anderen hebben afgesproken, keihard gaan waarborgen. Hoe gaat het Nederlandse
kabinet daarin vooroplopen en deze Kamer informeren?
Minister Rutte:
Het is niet aan de Raad, om hier iets van te vinden. Het
risico dat er was, was dat de Raad een soort evocatie zou
doen naar de Commissie over de interpretatie van de regels
uit het Stabiliteits- en Groeipact. Dat is niet gebeurd. Het
was wel een risico, want er waren landen die dat wilden.
De regels uit het Stabiliteits- en Groeipact, inclusief de
daarin besloten mogelijkheden voor flexibiliteit, staan dus,
maar er is verder niets aan uitgebreid. Dat dreigde wel,
maar dat is afgeslagen. Dat herhaal ik even in antwoord op
de eerste vraag van de heer Pechtold.
Zijn tweede vraag is hoe wij dat in de gaten houden. Dat
kunnen wij natuurlijk alleen doen door heel goed te kijken
wat de Commissaris die hierover gaat, doet in de praktijk.
Daar rapporteren wij steeds over aan het parlement en dat
zullen wij ook blijven doen. Dat is onze verantwoordingsplicht aan de heer Pechtold en de andere 149 parlementariërs. Wat wij tegelijkertijd moeten doen, is ervoor zorgen —
wij hebben natuurlijk een goede positie met Jeroen Dijsselbloem als voorzitter van de eurogroep, mijzelf als lid van
de Raad en Frans Timmermans als lid van de Raad Algemene Zaken — dat iedere keer als wij denken dat er iets
verruimd dreigt te worden, wij onmiddellijk handelen in de
geest van de Nederlandse agenda. De agenda die wij delen
met de Duitsers, met de Finnen en met veel andere landen
in Europa, is dat je je eigen huis op orde moet brengen. Dat
is de snelste route naar economische herstel. Je kunt niet
uit een probleem groeien door je overheidsuitgaven weer
te vergroten. Dat is uitgesloten. Die geest doordesemt het
hele Stabiliteits- en Groeipact.
Als ik kijk naar de conclusies, dan zie ik dat die over "the
existing physical framework" en "the existing Stability and
Growth Pact" gaan. In het vijfjarenprogramma wordt op
verschillende plekken gesproken over de "existing" afspraken. Een van de leden vroeg of er garanties zijn dat het ons
niet alsnog door de handen kan glippen. Ja, dat is dichtgeschroeid.
De voorzitter:
Mijnheer Omtzigt, die ik al een hele tijd geleden heb genoteerd.
De heer Omtzigt (CDA):
Ook ik was bijzonder gespannen, want ik hoopte dat de
VVD-fractie nog even zou memoreren hoe blij ze was dat
Albanië nu kandidaat-lid van de Unie is geworden, nadat
ze die stap een halfjaar heeft tegengewerkt. Maar moeilijke
vragen werden niet gesteld. Ik stel daarom aan de premier
de vraag of hij blij is dat Albanië nu is toegelaten als kandidaat-lidstaat.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

Als je aan de ene kant regels hebt en aan de andere kant
afspreekt, het best mogelijke gebruik te maken van alle
flexibiliteit die in de regels zit, klopt het dan wat in Italië en
Frankrijk gewoon openlijk in de kranten staat en waar
Spanje ook aan denkt, namelijk dat dat betekent dat ze de
komende twee jaar niet hoeven te voldoen aan de 3%-norm,
zolang ze maar beloven dat ze een beetje hervormen? Is
dat wat we over twee jaar gaan vaststellen?
Minister Rutte:
Dat kan nooit een conclusie zijn uit deze Raadsconclusies.
Als we zouden merken — dat kan dus niet uit deze Raadsconclusies komen — dat er in Europa blijkbaar op een
andere manier wordt gekeken naar de interpretatie van het
Stabiliteits- en Groeipact, dan hebben we alle relevante
mogelijkheden, formeel en informeel, om ervoor te zorgen
dat de zaak wordt bijgestuurd in onze richting. We hebben
een machtige coalitie met Duitsland, met Finland en met
veel andere landen die dat ook van belang vinden. Dat is
ook mijn antwoord aan de heer Pechtold: we zitten er
bovenop. Uit deze Raadsconclusies kan wat de heer Omtzigt
stelt nooit worden geconcludeerd.
De voorzitter:
En de vraag over Albanië?
Minister Rutte:
Ik zou eigenlijk een vraag terug willen stellen, want ...
De voorzitter:
Nee, dat gaan we niet doen. U mag antwoord geven.
Minister Rutte:
Ik stel vast dat de door het kabinet voorgestelde en door
de Kamer vastgestelde afspraken op dat punt zijn overgenomen door de Raad Algemene Zaken en zijn bekrachtigd
door de Europese Raad.
Mevrouw Maij (PvdA):
Volgens mij is het heel goed dat we hier vaststellen, zoals
we vorige week hier in het debat bespraken, dat er maatwerk is binnen het Stabiliteits- en Groeipact en dat er ruimte
is voor landen, als zij structurele aanpassingen moeten
doorvoeren, om iets langzamer naar die 3% toe te groeien,
waar Italië overigens al onder zit, net als Nederland. Waarvoor doen we dat? Om de economie aan te zwengelen, om
ervoor te zorgen dat er minder werkloosheid en meer banen
komen. Het laatste punt kan toch niet alleen maar een
financieel onderwerp zijn. Hoe komen we tot meer banen
en hoe drukken we de werkloosheid? Wat is daarover
besproken?
Minister Rutte:
Daarom ben ik zo enthousiast over het vijfjarenprogramma
dat er ligt. Ik heb net de drie pijlers genoemd die voor mij
essentieel zijn, te beginnen met energie en klimaat. Verder
noem ik het vraagstuk waar je dingen doet, dus Europees
of nationaal. Wat dat betreft is een duidelijke afspraak
gemaakt: zo veel mogelijk nationaal. Ten slotte noem ik

1 juli 2014
TK 100

100-2-4

groei en banen. Het Stabiliteits- en Groeipact is daarvan
maar een aspect. Dit kabinet heeft de overtuiging dat het
op orde zijn van de overheidsfinanciën een belangrijke
randvoorwaarde voor economische groei is. Maar dat is
niet de enige randvoorwaarde. Daarnaast hebben we
Europa daarbij nodig. Europa kan daar toegevoegde waarde
hebben door het afsluiten van vrijhandelsverdragen en door
ervoor te zorgen dat er een goed functionerende interne
markt is. In het vijfjarenprogramma zie je dat het de ambitie
is, die interne markt veel beter te laten functioneren dan op
dit moment het geval is. Dat heeft in een exportland als
Nederland als direct effect groei en banen. Ik ben het eens
met mevrouw Maij: het Stabiliteits- en Groeipact is daarbij
een factor, maar niet dé factor. Uiteindelijk heb je een sterke
Europese markt nodig, zodat onze bedrijven — het middenen kleinbedrijf en de grote bedrijven — banen kunnen creëren in die Europese economische markt.
De voorzitter:
Dank voor uw komst naar de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Verheijen

1 juli 2014
TK 100

100-2-5