Bijlage 2: Samenvatting Inventarisatie talentontwikkeling in de podiumkunsten en
beeldende kunst (Kwink Groep)
Het onderzoek van Kwink Groep heeft als doel om beelden over talent, de ontwikkeling en
ondersteuning van talent en cijfers over de doorstroming van talenten in kaart te brengen. Het
onderzoek heeft een inventariserend karakter en maakt onderdeel uit van een breder proces om de
talentontwikkeling in de komende periode te kunnen monitoren en de effecten van
beleidswijzigingen beter meetbaar te kunnen maken. Dit onderzoek levert input voor deze beoogde
monitor talentontwikkeling.
Het onderzoek richt zich op de behoeften van kunstenaars zelf. De meningen van de kunstenaars
staan daarom centraal. De basis van het onderzoek is een enquête die breed is verspreid om bij
zoveel mogelijk kunstenaars de beelden over en ervaringen met ondersteuning in
talentontwikkeling in kaart te brengen. Daarnaast werd beoogd de kenmerken van hun werkend
bestaan in beeld te brengen. Om de enquêteresultaten te verdiepen zijn er ook 20 interviews
afgenomen en zijn de resultaten getoetst in focusgroepen waar ook andere belanghebbenden dan
kunstenaars in vertegenwoordigd waren. De totale respons van de enquête was 2228 kunstenaars.
Kunstenaars geven aan dat ze in vergelijking met een aantal jaren geleden steeds meer
gedwongen worden om vooraf aan te geven wat ze gaan doen, willen ze voor subsidie in
aanmerking komen. Zij geven aan dit hen de ruimte voor experiment ontneemt.
Voor zowel podiumkunstenaars als beeldend kunstenaars voldoet de huidige infrastructuur aan de
verwachtingen als het gaat om het (verder) ontwikkelen van de eigen artistieke kwaliteit en
voldoen de voorzieningen boven verwachting als het gaat om het bijbrengen van persoonlijke
vaardigheden en learning by doing. Kunstenaars geven aan meer behoefte te hebben aan
ondersteuning op het gebied van netwerken, financiering en coaching.
Het grootste gedeelte van respondenten in zowel podiumkunsten als beeldende kunst schat de
kans ‘gemiddeld’ of ‘groot’ dat hij of zij de top bereikt. De kunstenaars hebben een optimistische
grondhouding. Een opvallend verschil is dat in de podiumkunstensector jonge kunstenaars relatief
positief zijn over hun kansen om de top te bereiken.
De meeste respondenten schatten hun kansen als ‘gemiddeld’ (of ‘groot’, in de podiumkunsten) in
om met hun werk in levensonderhoud te voorzien. Alle gesprekspartners in de focusgroepen geven
aan dat uit de resultaten over het levensonderhoud niet geconcludeerd kan worden dat
kunstenaars financieel goed kunnen rondkomen van hun werk als kunstenaar. Gesprekspartners
vermoeden dat respondenten ook hun inkomsten uit bijbaantjes of als docent hebben
meegerekend, en dat zij zonder die inkomsten niet zouden kunnen voorzien in hun
levensonderhoud. Hier tegenover staat dat kunstenaars aangeven dat ze onvoldoende financiële
ruimte hebben. Bij het monitoren van talentontwikkeling onder kunstenaars zal inkomen en
levensonderhoud een belangrijk thema zijn.
In het kwantitatieve gedeelte van de inventarisatie is voor verschillende opleidingen onderzocht
wat de in-, uit- en doorstroom van kunstenaars is. Het percentage HBO-KUO studenten dat tijdens
of meteen na afstuderen een baan heeft gevonden verschilt niet significant van het totaal van
hbo-studenten. Of dit een baan binnen de cultuursector betreft en of hiermee ook in het
levensonderhoud kan worden voorzien, is uit de beschikbare cijfers niet op te maken. Evenals in
andere sectoren is het wel duidelijk dat binnen de podiumkunsten de organisaties groter worden
maar dat er minder mensen in loondienst zijn.
De inventarisatie laat zien dat zowel de gemeenten als de private fondsen veel doen op het gebied
van talentontwikkeling. Er is bij deze partijen minder geld beschikbaar voor talentontwikkeling dan
een aantal jaar geleden. Alle kunstenaars en andere betrokkenen geven aan graag meer in dialoog
te gaan met de overheid over talentontwikkeling.