Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

29 893

Veiligheid van het railvervoer

Nr. 189

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 april 2015
In uw brief van 31 maart 2015 verzoekt u mij om per brief aan uw Kamer
toe te lichten hoe de huidige inzet van treinen van het type «materieel ’64»
zich verhoudt tot de conclusies van het onderzoek door de toenmalige
Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) naar een aanrijding in Coevorden
op 5 december 20071 (Handelingen II 2014/15, nr. 69, item 14).
Aanleiding
Op 22 maart 2015 is bij Teuge na een aanrijding op een overweg een trein
van het type «materieel ’64» ontspoord. Daarbij is zowel een slachtoffer
gevallen als ernstige schade ontstaan en was er meer dan vier dagen
geen treinverkeer mogelijk tussen Apeldoorn en Deventer.
Naar aanleiding van een aanrijding in Coevorden in 2007, waarbij ook een
trein van het type «materieel ’64» ontspoorde, heeft de toenmalige IVW
onderzoek gedaan. IVW heeft toen naar aanleiding van dit onderzoek aan
NS het signaal afgegeven dat dit materieeltype zonder baanschuiver een
relatief grote kans op ontsporing heeft na aanrijding met een
wegvoertuig. Oorzaak hiervan zijn de relatief lichte loopdraaistellen aan
de kop van dit materieeltype in combinatie met het ontbreken van een
baanschuiver. Een signaal moet worden gezien als een belangrijk
aandachtspunt dat uit een onderzoek naar voren komt. Het afgeven van
zo’n signaal biedt de betreffende organisatie, in dit geval NS, een kans
voor verbetering, maar leidt niet tot een juridisch afdwingbare
verplichting. Er is immers geen sprake van het overtreden van een norm
of wettelijke verplichting.

1

kst-29893-189
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

onderzoeksrapport RV-07U01021, 17 november 2008.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 893, nr. 189

1

Reactie NS
Vanwege de verwachte beperkte restlevensduur van het «materieel ’64»,
mede in relatie tot de kosten voor het aanpassen van het materieel, heeft
NS destijds in reactie op bovenstaande signaal besloten geen
baanschuivers meer op dit materieeltype aan te brengen. NS heeft in
februari 2009 IVW geïnformeerd dat de laatste inzet van dit materieeltype
naar verwachting eind 2014 zou zijn en dat zij niet voornemens was om dit
alsnog met baanschuivers uit te rusten. Voor IVW was de reactie van NS
in 2009 afdoende.
Naar aanleiding van de ontsporing op 22 maart 2015 heeft NS mij
geïnformeerd dat de uitfasering van de laatste treinstellen van dit
materieeltype per eind 2014 niet is gerealiseerd vanwege de huidige
krapte in het materieelpark van Sprinter-treinen. NS geeft aan dat de
huidige 43 treinstellen van dit materieeltype die nu nog worden ingezet
eind 2015 buiten dienst gesteld zullen worden. Versnelling van de
instroom van nieuw Sprinter-materieel is niet mogelijk en eerder uit dienst
nemen van het «materieel ’64» zou leiden tot meer materieelkrapte en
daarmee tot meer te drukke treinen, hetgeen ook niet in het belang van de
veiligheid is.
Beleidsreactie
Het is belangrijk dat treinmaterieel veilig is. Hiervoor is NS primair
verantwoordelijk. De toelating van «materieel ’64», die in het verleden
heeft plaatsgevonden, is nog steeds geldig. Daarmee voldoet dit type
treinen aan de gestelde veiligheidsvereisten. Alleen bij ingrijpende
herziening van dit materieeltype zijn er na deze eerdere toelating nog
juridische mogelijkheden voor aanvullende eisen. In zo’n situatie zou een
baanschuiver wel verplicht gesteld kunnen worden. Volgens de huidige
technische voorschriften moeten spoorvoertuigen van een baanschuiver
zijn voorzien om de gevolgen van een botsing met een obstakel op het
spoor te beperken.
Het alsnog uitrusten van «materieel ’64» met baanschuivers levert, gelet
op de door NS verzekerde buiten dienststelling van de resterende
treinstellen, eind dit jaar een beperkte veiligheidswinst op. Daar komt bij
dat het terugdringen van te drukke treinen één van de beleidsprioriteiten2
is en hiervoor de beschikbaarheid van dit materieeltype de komende
maanden nodig blijft. NS zal worden gehouden aan de gemaakte
afspraken en informeert mij tijdig over de planning van uitfasering in
relatie tot het eventueel materieeltekort.
Tot slot stelt ProRail een eigen onderzoek in naar de precieze oorzaak van
de relatief omvangrijke schade die bij de ontsporing bij Teuge is ontstaan.
Verder zal ILT onderzoek doen naar het ontsporingsrisico van materieeltypes zonder baanschuiver. Over de uitkomsten hiervan wordt u nader
geïnformeerd.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
W.J. Mansveld

2

zie onder andere Kamerstuk 29 984, nr. 574, 15 december 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 29 893, nr. 189

2