Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2626

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 juli 2018
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij 11 fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC). De onderhavige fiches maken onderdeel uit van het
Meerjarig Financieel Kader (2021–2027).
Fiche: MFK – Verordening Commissie programma Creative Europe
2021–2027 (Kamerstuk 22 112, nr. 2623)
Fiche: MFK – «Erasmus»: het programma van de Unie voor onderwijs,
training, jeugd en sport (Kamerstuk 22 112, nr. 2624)
Fiche: MFK – Verordeningen Pericles IV-programma (Kamerstuk 22 112,
nr. 2625)
Fiche: MFK – verordening EFRO en Cohesiefonds 2021–2027
Fiche: MFK – Verordening voor Europese territoriale samenwerking
(Interreg) 2021–2027 (Kamerstuk 22 112, nr. 2627)
Fiche: MFK – Verordening houdende gemeenschappelijke bepalingen voor
de ESI-fondsen (Kamerstuk 22 112, nr. 2628)
Fiche: MFK – Verordening voor het Europees globaliseringsfonds
(Kamerstuk 22 112, nr. 2629)
Fiche: MFK – ESF+ verordening (Kamerstuk 22 112, nr. 2630)
Fiche: MFK – Verordening Europees Parlement en de Raad tot vaststelling
van het fraudebestrijdingsprogramma van de EU (Kamerstuk 22 112,
nr. 2631)
Fiche: MFK – Verordening tot instelling van een Europese stabilisatiefunctie voor investeringen (Kamerstuk 22 112, nr. 2632)
Fiche: MFK – Verordening Hervormingsondersteuningsprogramma
(Kamerstuk 22 112, nr. 2633)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-22112-2626
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

1

Fiche: MFK – verordening EFRO en Cohesiefonds 2021–2027
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstelVoorstel voor een verordening van het Europees
Parlement en de Raad inzake het Europees Fonds voor Regionale
Ontwikkeling en het Cohesiefonds
b) Datum ontvangst Commissiedocument
29 mei 2018
c) Nr. Commissiedocument
COM (2018) 372
d) EUR-Lex
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1528470462148&uri=CELEX:52018PC0372
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Raad voor Regelgevingstoetsing
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1528470722813&uri=CELEX:52018SC0282
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/
?qid=1528470776842&uri=CELEX:52018SC0283
https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?uri=pi_com:SEC(2018)268
f) Behandelingstraject Raad
Raad Algemene Zaken.
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.
h) Rechtsbasis
Artikel 177, tweede alinea VWEU, artikel 178 VWEU, en artikel 349
VWEU
i) Besluitvormingsprocedure Raad
Gekwalificeerde meerderheid
j) Rol Europees Parlement
Medebeslissing
2. Essentie voorstel
a) Inhoud voorstel
Dit voorstel is onderdeel van het pakket aan voorstellen dat de Commissie
heeft uitgebracht in het kader van het Meerjarig Financieel Kader voor
2021–2027. De verordening doet een voorstel voor de inrichting van twee
bestaande fondsen, het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling
(EFRO) en het Cohesiefonds. Beide fondsen zijn structuurfondsen en
beogen de Europese concurrentiekracht te vergroten door te investeren in
economische structuurversterking. Het Europees Fonds voor Regionale
Ontwikkeling heeft als doelstelling om de verschillen tussen Europese
regio’s te verkleinen door ze te helpen bij investeringen in hun economische structuur. Het Cohesiefonds beoogt de minst welvarende
Europese lidstaten te ondersteunen bij investeringen in milieu en
infrastructuur. Hiermee wil de Commissie Europese lidstaten en regio’s
steunen bij het adresseren van uitdagingen waar zij voor gesteld worden,
zoals economische transformatie, klimaatverandering en migratie. De
verordening zet uiteen op welke manier deze fondsen zouden moeten
worden ingericht en uitgevoerd en aan welke doelstellingen de middelen
moeten worden besteed. Deze doelstellingen zijn ook opgenomen in de
Common Provisions Regulation (CPR, COM (2018) 375), waarover een
separaat fiche is opgesteld). Het zijn:
1. Een slimmer Europa – door de bevordering van innovatie en slimme
economische transformatie;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

2

2. Een groener, koolstofarm, Europa – door de bevordering van schone
en eerlijke energietransitie, groene en blauwe investeringen, de
circulaire economie, klimaatadaptatie, en risicobeheer;
3. Een meer verbonden Europa – door het verbeteren van de mobiliteit
en regionale ICT-verbindingen;
4. Een socialer Europa – door implementatie van de Europese pilaar van
Sociale Rechten;
5. Een Europa dichter bij de burger – door het stimuleren van duurzame
en integrale ontwikkeling van stedelijke –, landelijke – en kustgebieden,
alsmede lokale initiatieven.
De nadruk voor EFRO ligt op doelstelling 1 en 2. Het Cohesiefonds zal
vooral doelstelling 2 en 3 ondersteunen. Hieronder volgt een tabel met
een vergelijking van de verplichte thematische allocatie voor EFRO uit de
huidige periode met de voorstellen voor de nieuwe periode.
Periode 2014–2020

Voorstel 2021–2027

Innovatie, digitalisering,
mkb, of koolstofarm

Klimaat/koolstofarme
economie

Beleidsdoel 1 – Een
slimmer Europa
(waaronder innovatie,
digitalisering en mkb)

Beleidsdoel 2 – klimaat
en koolstofarme
economie

Minder welvarende
lidstaten

50%

12%

35%

30%

Transitie lidstaten

60%

15%

45%

30%

Meer welvarende
lidstaten

80%

20% naar klimaat/
koolstofarm

60%

n.v.t., doel 1 en 2 samen
ten minste 85%

De Commissie geeft aan meer synergie te zoeken tussen EFRO en Horizon
Europe (EU-kaderprogramma voor onderzoek en innovatie) en tussen het
Cohesiefonds en de Connecting Europe Facility (CEF, investeringsinstrument voor infrastructuur voor transport, energie en digitalisering).
Bovendien is het mogelijk om middelen vanuit EFRO en het Cohesiefonds
over te hevelen naar CEF.
De Commissie alloceert 6% van de middelen van EFRO voor stedelijke
ontwikkeling onder beleidsdoelstelling 5 – Een Europa dichterbij de
burger. De Commissie stelt een Europees Stedelijk Initiatief voor. Dit
initiatief omvat alle Europese stedelijke gebieden en programma’s en
ondersteunt de Europese Agenda Stad (Urban Agenda for the EU).
Het breder gebruik van simplified cost options en de introductie van
resultaatindicatoren zijn bedoeld om het beleid eenvoudiger te maken.
b) Impact assessment Commissie
Uit het impact assessment blijkt volgens de Commissie dat er een
behoefte bestaat aan een vereenvoudiging en flexibilisering van dit
beleid, en beter gebruik van financiële instrumenten. Uit een consultatie
blijkt dat er binnen de EU veel steun is om het cohesiebeleid beschikbaar
te houden voor alle regio’s, voor investeringen in innovatie via slimme
specialisatie strategieën, voor verdere thematische concentratie, voor een
focus op lokale uitdagingen en voor grensoverschrijdende samenwerking.
3. Nederlandse positie ten aanzien van het voorstel
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Zoals vastgelegd in de Kamerbrief van 1 juni 2018 (Kamerstuk 21 501-20,
nr. 1349) over de Kabinetsappreciatie van het Commissie MFK-voorstel,
richt de Nederlandse onderhandelingspositie op het MFK zich op een
modern en financieel houdbaar MFK. Nieuwe uitdagingen vragen om een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

3

herijking van de invulling en prioriteiten van de EU-begroting opdat het
MFK nieuwe prioriteiten zoals onderzoek en innovatie, veiligheid, migratie
en klimaat sterker reflecteert. Dit vraagt een ambitieus gemoderniseerde
begroting die de EU in staat stelt gezamenlijke uitdagingen adequaat en
tijdig te adresseren en die effectief en efficiënt optimale Europese
toegevoegde waarde genereert. Brexit vereist een neerwaartse bijstelling
van het MFK; een kleinere EU vraagt om een kleiner budget. De inzet is
om via bezuinigingen op bestaand beleid versterkte of nieuwe prioriteiten
te financieren, als ook de financiële gevolgen van het vertrek van het
Verenigd Koninkrijk op te vangen. Voorkomen moet worden dat Brexit
leidt tot een onevenredig hoge rekening voor andere lidstaten en een
stijging van de afdrachten. De financiering van het MFK moet rechtvaardig, transparant en simpel waarbij de lasten eerlijk moeten worden
verdeeld. De Nederlandse netto betalingspositie dient ook in het komende
MFK in lijn te zijn met de positie van lidstaten met een vergelijkbaar
welvaartsniveau.
Het kabinet is van mening dat het cohesiebeleid, waaronder EFRO en het
Cohesiefonds, vooral gericht zou moeten zijn op minder welvarende
lidstaten.
EFRO is bij uitstek een fonds dat volgens het kabinet gericht zou moeten
zijn op innovatie. In de huidige periode wordt daarom ook het overgrote
deel van de EFRO-middelen die Nederlandse regio’s ontvangen hieraan
uitgegeven. Voor de volgende periode is het kabinet van mening dat
ontwikkelde lidstaten alle EFRO-middelen aan innovatie zouden moeten
besteden. Naast R&D kan dit ook investeringen in niet-technologische
innovatie bevatten, gericht op maatschappelijke uitdagingen waar inzet op
Europees, nationaal, regionaal en stedelijk niveau van belang is, zoals de
innovatieve kanten van de energietransitie, klimaatadaptatie (w.o.
klimaatneutrale steden) en de grensoverschrijdende economie. Ook
minder welvarende en transitieregio’s zouden een groter deel van hun
middelen aan innovatie moeten besteden. Het is hierbij van belang dat
innovatie-investeringen vanuit EFRO aansluiten op de investeringen die
via Horizon Europe in onderzoek en innovatie worden gedaan, zodat
synergie wordt gecreëerd en versnippering wordt voorkomen. Dit zou
kunnen door de thematiek van Horizon Europe terug te laten komen in de
regionale slimme specialisatie strategieën die regio’s opstellen als kader
voor innovatie-investeringen vanuit EFRO. Daarnaast kan ook synergie
gecreëerd worden met andere fondsen, zoals het ESF+ fonds. Aansluiting
moet ook worden gevonden bij de instrumenten binnen het nieuw op te
richten InvestEU programma. Daarnaast moet grensoverschrijdende
samenwerking tussen innovatieve clusters en hotspots in Europese
regio’s verder aangemoedigd worden, om de ontwikkelingsniveaus van
regio’s verder te laten convergeren (in lijn met de doelstellingen van het
cohesiebeleid). Samenwerking tussen smart cities zou bijvoorbeeld onder
de allocatie voor stedelijke ontwikkeling gefinancierd kunnen worden. Tot
slot is vereenvoudiging van de uitvoering van en controle op het beleid
van belang om de administratieve lasten van de fondsen omlaag te
brengen.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Veel inhoudelijke onderdelen van het voorstel zijn positief.
– Het verdere gebruik van simplified cost options en de introductie van
resultaatindicatoren maakt de uitvoering van de fondsen eenvoudiger.
– De toepassing van slimme specialisatiestrategieën, die zorgen voor
gerichte regionale investeringen, wordt uitgebreid van alleen innovatie
naar innovatie, investeringen in mkb en digitalisering. Hiermee wordt
coherentie aangebracht in de regionale economische investeringen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

4

–

–

–

–

–

De beperking op grensoverschrijdende samenwerking die in de
huidige periode nog in de verordening staat, door een maximum
percentage te stellen aan middelen die buiten de eigen regio besteed
mogen worden, is in dit voorstel verdwenen. Dit is een zeer positieve
ontwikkeling.
Het MFK-voorstel verhoogt het streefpercentage voor de bestedingen
aan klimaatdoelstellingen naar 25% en voor het EFRO en Cohesiefonds
lijkt de ambitie nog hoger. In het kader van de thematische concentratie worden immers zelfs de minst welvarende regio’s geacht 30% van
de aan hen toegewezen middelen aan klimaatmaatregelen te besteden.
De verwachting is dan ook dat de fondsen ruimschoots bijdragen aan
de MFK-brede doelstelling voor climate mainstreaming, waarbij naar
inschatting van de Commissie 30% van de totale financiële middelen
uit het EFRO en 37% uit het Cohesiefonds zullen worden besteed aan
maatregelen in het kader van het EFRO voor klimaatdoelstellingen.
Bepaalde activiteiten zijn uitgesloten van financiering onder het EFRO
en Cohesiefonds; dit ten gunste van samenhang met milieu- en
klimaatnormen zoals de Sustainable Development Goals en het
Klimaatakkoord van Parijs. Het betreft bijvoorbeeld investeringen in
verband met industriële metaalbewerking, luchtvaart en fossiele
brandstoffen.
De voorgestelde hogere eisen aan nationale cofinanciering kunnen
nationaal eigenaarschap bevorderen, wat een positief effect kan
hebben op de toegevoegde waarde van investeringen uit EFRO en het
Cohesiefonds.
Het kabinet steunt de voorgestelde overheveling van € 10 miljard
vanuit het Cohesiefonds naar het CEF tijdens de komende programmeringsperiode, zoals ook binnen het huidige MFK is vastgelegd. Dit kan
bijdragen aan effectiever inzet van EU-middelen t.b.v. transnationale
infrastructuurprojecten in cohesielidstaten.

Er zijn echter ook nog een aantal aandachtspunten.
– Nederland juicht het terugbrengen van het aantal bestedingsopties
toe. Nederland zou nog verder willen gaan dan het voorstel van de
Commissie. Uit het impact assessment blijkt dat innovatie de meeste
Europese toegevoegde waarde heeft. Daar zouden regio’s dan ook het
grootste deel van hun middelen aan moeten besteden. Op dit moment
is dat niet gegarandeerd, omdat innovatie slechts een onderdeel is van
de bredere beleidsdoelstelling 1 – Een slimmer Europa, waar onder
andere ook steun voor mkb en digitalisering onder vallen. Deze
doelstelling zou zich geheel moeten richten op innovatie, waarbinnen
aandacht is voor mkb en digitalisering. Projecten rondom innovatieve
ICT-oplossingen dragen bijvoorbeeld bij aan innovatie, maar ook aan
digitalisering. Dit geldt ook voor andere prioritaire thema’s als klimaat.
Het kabinet zet in op een hoog verplicht percentage van de bestedingen aan innovatie, afhankelijk van het ontwikkelingsniveau van de
regio, ten opzichte van de overige beleidsdoelstellingen.
– De synergie met Horizon Europe die de Commissie nastreeft, komt nog
onvoldoende naar voren. Dit is belangrijk om minder welvarende
lidstaten te stimuleren te investeren in hun onderzoeksinfrastructuur.
– Klimaatverandering stelt de Unie voor grote uitdagingen die om een
grensoverschrijdende aanpak vragen. Bestedingen onder het MFK,
inclusief voor klimaat en duurzaamheid, moeten Europese toegevoegde waarde hebben ten opzichte van investeringen die beter op
nationaal of regionaal niveau gedaan kunnen worden. Daarom zou ook
hier de nadruk moeten liggen op het ontwikkelen, o.a. middels pilots
en demonstratieprojecten, en naar de markt brengen van nieuwe
technieken, producten of diensten die regio’s in staat stellen om deze
uitdagingen het hoofd te bieden. Voor minder welvarende lidstaten zit
ook Europese toegevoegde waarde in de uitrol van minder innovatieve

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

5

maatregelen die bijdragen aan klimaatdoelstellingen. Voor meer
ontwikkelde lidstaten zou dat een nationale of regionale aangelegenheid moeten zijn.
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Het krachtenveld lijkt behoorlijk verdeeld. Veel netto-betalende lidstaten
zitten inhoudelijk op dezelfde lijn als Nederland als het gaat om het
vergroten van Europese toegevoegde waarde door een focus op
innovatie. Veel netto-ontvangende lidstaten willen juist meer keuzevrijheid
voor hun bestedingen uit EFRO en het Cohesiefonds. Er bestaat wel
consensus over de wens om het beleid te vereenvoudigen en de eerste
reacties op dat vlak zijn overwegend positief. Ook spreken veel lidstaten
steun uit voor meer synergie binnen het MFK, al worden weinig lidstaten
concreet in de manier om dit vorm te geven. Vrijwel alle lidstaten zijn van
mening dat cohesiebeleid beschikbaar moet blijven voor alle lidstaten.
Steun voor een sterkere focus op minder welvarende lidstaten, conform
Nederlandse inzet, vindt beperkt steun binnen de Raad. Over grensoverschrijdende samenwerking worden weinig uitspraken gedaan.
Het Europees Parlement laat vooral de wens horen om EFRO en het
Cohesiefonds voor alle Europese regio’s beschikbaar te laten blijven.
Daarnaast heeft het EP in een aparte resolutie gesteld niet te willen
bezuinigen op het cohesiebeleid.
4. Beoordeling bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit
a) Bevoegdheid
De Commissie baseert de bevoegdheid van de EU op bepalingen in titel
XVIII VWEU, in het bijzonder op artikel 177, tweede alinea VWEU, artikel
178 VWEU, en artikel 349 VWEU. Op basis van artikel 4 lid 2 onder c,
VWEU, is er sprake van een gedeelde bevoegdheid voor de EU en
lidstaten op het gebied van economische, sociale en territoriale
samenhang. Naar de mening van Nederland heeft de EU de bevoegdheid
om hierop te treden. Het kabinet kan zich vinden in de rechtsbasis waarop
de Europese Commissie het voorstel baseert.
b) Subsidiariteit
Het kabinet beoordeelt de subsidiariteit als positief met een kanttekening.
Europese interventie om onwenselijke verschillen in ontwikkelingsniveaus
tussen de Europese regio’s weg te nemen is gerechtvaardigd. Veel
bestedingsopties die nu nog mogelijk zijn in het voorstel kunnen echter
beter op lokaal, regionaal of nationaal niveau geadresseerd worden.
c) Proportionaliteit
Het kabinet beoordeelt de proportionaliteit als positief met kanttekeningen. Bij de verdeling van de middelen houdt de Commissie primair
rekening met de ontwikkelingsniveaus van de regio’s. Het aantal bestedingsopties zou verder teruggebracht moeten worden om de proportionaliteit te verhogen. Wanneer EFRO en het Cohesiefonds, conform de
Nederlandse wens, meer worden gefocust op innovatie en grensoverschrijdende samenwerking, en vooral ten goede komen aan minder
welvarende lidstaten, neemt de Europese toegevoegde waarde toe en is
Europese interventie dus meer gerechtvaardigd dan nu het geval is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

6

5. Financiële implicaties, gevolgen voor regeldruk en administratieve lasten
a) Consequenties EU-begroting
Zoals vastgelegd in de Kamerbrief van 1 juni 2018 over de Kabinetsappreciatie van het Commissie MFK-voorstel, maken de onderhandelingen over
de toekomst van EFRO en het Cohesiefonds voor wat betreft de financiële
aspecten, integraal onderdeel uit van de onderhandelingen over het
Meerjarig Financieel Kader (MFK) 2021–2027. Nederland hecht eraan dat
besprekingen over de toekomst van EFRO en het Cohesiefonds niet
vooruitlopen op de integrale besluitvorming betreffende het MFK. De
beleidsmatige inzet van Nederland bij de toekomst van EFRO en het
Cohesiefonds zal ondersteunend moeten zijn aan de Nederlandse inzet in
de MFK-onderhandelingen zoals hierboven toegelicht, te weten een
ambitieus gemoderniseerd en financieel houdbaar MFK. Dit vraagt
scherpe keuzes, én bezuinigingen. Om het vertrek van het Verenigd
Koninkrijk op te kunnen vangen en nieuwe prioriteiten te kunnen
financieren moeten substantiële bezuinigingen worden doorgevoerd. Het
kabinet streeft naar substantiële bezuinigingen binnen traditionele
beleidsterreinen zoals het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) en
het cohesiebeleid, waarmee een aanvullende Nederlandse bijdrage als
gevolg van Brexit vermeden kan worden en die ruimte bieden voor de
financiering van nieuwe beleidsprioriteiten. Binnen dit kader blijft
vanzelfsprekend de ruimte bestaan om op de inhoud actief in te spelen op
het verloop van de onderhandelingen.
De Commissie stelt voor om in de periode 2021–2027 € 241.987 miljoen
uit te trekken voor EFRO en € 41.349 miljoen voor het Cohesiefonds.
Nederland zet in op een neerwaartse aanpassing van dit budget, o.a. om
te compenseren voor het vertrek van het Verenigd Koninkrijk.
b) Financiële consequenties (incl. personele) voor rijksoverheid en/ of
decentrale overheden
Nederland ontvangt op basis van het voorstel een nog onbekend bedrag
uit EFRO (het bedrag van ruim € 1.6 mrd dat in de Annex van de CPR
wordt genoemd, is opgebouwd uit EFRO en het Europees Sociaal Fonds+,
maar een verdere verdeling wordt niet gegeven). Nederland ontvangt
geen middelen uit het Cohesiefonds, dat bestemd is voor lidstaten wier
bnp onder 90% van het EU-gemiddelde ligt. De programma’s worden
medegefinancierd door de Europese Unie tot een maximum percentage.
Het gaat voor Nederland om een Europees medefinancieringspercentage
van 40% (voor meer welvarende regio’s) tot 55% (voor transitieregio’s). De
rest van het programma dient gefinancierd te worden door de nationale
overheid, decentrale overheden of private partijen. Hoe dit moet worden
verdeeld is niet in de verordening voorgeschreven en zal door de
overheden onderling moeten worden afgesproken. De budgettaire
gevolgen van deze afspraken worden ingepast op de begroting van de
beleidsverantwoordelijke departementen, conform de regels van de
budgetdiscipline. Naast medefinancier worden decentrale overheden in
de verordening aangemerkt als (potentieel) begunstigden van EFRO.
c) Financiële consequenties (incl. personele) voor bedrijfsleven en burger
Het bedrijfsleven en burgers worden in de verordening aangemerkt als
(potentieel) begunstigden van EFRO. Dit betekent dat de financiële
consequenties voor het bedrijfsleven en de burger gunstig zijn, zonder dat
een inschatting te geven is van de hoogte hiervan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

7

De beoogde vereenvoudiging zal ertoe leiden dat de administratieve
lasten voor begunstigden waarschijnlijk worden verlaagd ten opzichte van
de periode 2014–2020.
d) Gevolgen voor regeldruk/administratieve lasten voor rijksoverheid,
decentrale overheden, bedrijfsleven en burger
Gezien de vergaande vereenvoudiging die bij de tenuitvoerlegging van de
fondsen wordt beoogd zal de administratieve lastendruk ten opzichte van
de programmaperiode 2014–2020 aanzienlijk verminderen.
e) Gevolgen voor concurrentiekracht
Beide fondsen beogen de Europese concurrentiekracht te vergroten door
te investeren in economische structuurversterking. Volgens Nederland zijn
daarbij vooral investeringen in innovatie en grensoverschrijdende
samenwerking belangrijk. Op dat laatste punt neemt de Commissie
beperkingen weg die in de periode 2014–2020 nog bestaan, wat een
positief effect op de concurrentiekracht zou moeten hebben. Het is echter
nog onduidelijk of met het voorstel in deze verordening meer geïnvesteerd zal worden in innovatie door de Europese regio’s. Het kabinet zet
zich ervoor in dat regio’s een groot aandeel van hun middelen aan
innovatie moeten besteden.
6. Implicaties juridisch
a) Consequenties voor nationale en decentrale regelgeving en/of
sanctionering beleid (inclusief toepassing van de lex silencio positivo)
De algemene regels over de uitvoering van subsidie-instrumenten in het
kader van de Europese structuur- en investeringsfondsen op het terrein
van Economische Zaken en Klimaat en Landbouw, Visserij en Natuur, zijn
opgenomen in de Regeling Europese EZ-subsidies. Specifiek voor de
EFRO-fondsen geldt aanvullend de uitvoeringswet EFRO. Deze regelingen
zullen naar aanleiding van deze wijzigingen moeten worden aangepast.
Naast de regels op Europees en nationaal niveau is het aan de managementautoriteiten in samenwerking met de lidstaten om de Operationele
Programma’s, de subsidieplafonds, de wijze van verdeling en de criteria
voor de selectie van projecten vast te stellen en te publiceren. Deze zullen
ook opnieuw ingericht moeten worden.
b) Gedelegeerde en/of uitvoeringshandelingen, incl. NL-beoordeling
daarvan
De Commissie is bevoegd om overeenkomstig artikel 13 gedelegeerde
handelingen vast te stellen om bijlage I te wijzigen teneinde de nodige
aanpassingen te verrichten aan de door de lidstaten te gebruiken lijst van
indicatoren en om bijlage II te wijzigen teneinde de nodige aanpassingen
aan te brengen aan de informatie over de prestaties die aan het Europees
Parlement en de Raad wordt verstrekt. De keuze voor gedelegeerde
handelingen ligt ten aanzien van deze punten juridisch gezien voor de
hand omdat een bevoegdheid voor de Commissie tot wijziging van het
basisinstrument (waartoe ook de bijlagen worden gerekend) alleen via
delegatie kan worden verleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

8

c) Voorgestelde implementatietermijn (bij richtlijnen), dan wel voorgestelde datum inwerkingtreding (bij verordeningen en besluiten) met
commentaar t.a.v. haalbaarheid
De verordening treedt in werking op de twintigste dag na bekendmaking
in het Europese Publicatieblad. Het kabinet acht deze termijn haalbaar.
d) Wenselijkheid evaluatie-/horizonbepaling
Het programma is in tijd beperkt, wat zorgt voor een natuurlijk moment
van evaluatie.
7. Implicaties voor uitvoering en/of handhaving
EFRO en het Cohesiefonds worden uitgevoerd in gedeeld beheer tussen
de lidstaten en de Europese Commissie. De uitvoering en handhaving
vallen bij deze modaliteit voor een groot deel onder de taken van de
lidstaten. De lidstaten dragen de verantwoordelijkheid voor de rechtmatigheid en doelmatigheid van de bestedingen binnen Europese wetgevingskaders en dienen hiertoe een gedegen beheers- en controlesysteem
vast te stellen en te hanteren. Voor begunstigden betekent «gedeeld
beheer» dat zij de kosten niet zelf declareren bij de Commissie, maar
indienen bij nationale of regionale overheidsinstanties die de
programma’s en subsidieregelingen opstellen, beheren en uitvoeren.
8. Implicaties voor ontwikkelingslanden
Geen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 22 112, nr. 2626

9