2018D07103

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er
bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Minister voor Medische Zorg 2017 inzake het voornemen
tot het geven van een aanwijzing aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
over het introduceren van een facultatieve prestatie met een vrij tarief
voor eerstelijnsdiagnostiek in de medische specialistische zorg per
1 januari 2019 (Kamerstuk 33 578, nr. 51)
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De griffier van de commissie,
Post

nds-tk-2018D07103

1

Inhoudsopgave
I.
II.

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Reactie van de Minister voor Medische Zorg

2
4

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben belangstelling kennis genomen van
het voornemen tot het introduceren van een facultatieve prestatie met een
vrij tarief voor eerstelijnsdiagnostiek in de medisch specialistische zorg.
Deze leden hebben daarover nog een aantal vragen en/of opmerkingen.
Uitbreiding van het vrije segment geeft meer ruimte om het zorgaanbod
af te stemmen op de lokale behoefte, het vergemakkelijkt de implementatie van innovatie, maakt beloning voor bovengemiddelde kwaliteit
mogelijk en verlaagt de administratieve lasten voor zorgaanbieders.
Allemaal zaken waar de leden van de VVD-fractie groot voorstander van
zijn. De leden van de VVD-fractie lezen dat de regering het voornemen
heeft voor een vrij tarief voor de eerstelijnsdiagnostiek in de medisch
specialistische zorg. Deze leden steunen dat voornemen dan ook.
In de brief wordt onder meer melding gemaakt van de extra mogelijkheden die hierdoor ontstaan voor innovatie, regionaal maatwerk en zorg
dichtbij huis. Kan een aantal concrete voorbeelden van deze extra
mogelijkheden worden genoemd? Wat kan deze facultatieve prestatie
meer doen dan het huidige segment 3 in de eerstelijnszorg, waar
zorgvernieuwing en resultaatbeloning centraal staat?
In het advies van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) wordt ook een
tweetal (beheersbare) risico’s genoemd. Hoe worden de ontwikkelingen
hiervan na de invoering gemonitord? Hoe wordt de kostenontwikkeling
als gevolg van dit voorstel gemonitord?
De NZa heeft in april 2015 een verkenning uitgevoerd en een advies
uitgebracht over uitbreiding van de vrije ruimte en heeft daarbij specifiek
gekeken naar kindergeneeskunde, kaakchirurgie, revalidatiegeneeskunde
en eerstelijnsdiagnostiek.
Voor wat betreft kindergeneeskunde was 2016 nog te vroeg om over te
hevelen naar het vrije segment. Wanneer het benodigde inzicht in de
profielen beschikbaar is en duidelijk is dat de marktdynamiek voor de
meer specialistische vormen van kindergeneeskunde aanwezig is, kan dit
alsnog worden heroverwogen. Wat is de stand van zaken met betrekking
tot de genoemde aspecten waardoor het nog te vroeg was om over te
hevelen? En welke conclusie trekt de regering daaruit voor het overhevelen naar de vrije ruimte?
Voor de medisch specialistische revalidatiezorg gold dat aan de huidige
productstructuur nog niet voldoende inzicht ontleend kon worden ten
aanzien van de geleverde zorg. Toen werd gewerkt aan een nieuwe
productstructuur. Wat is daarvan de stand van zaken? En welke conclusie
trekt de Minister daaruit voor het overhevelen naar de vrije ruimte?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
Het leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het voornemen
tot het geven van een aanwijzing aan de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)
over het introduceren van een facultatieve prestatie met een vrij tarief

2

voor eerstelijnsdiagnostiek in de medisch specialistische zorg per
1 januari 2019. Deze leden maken graag van de gelegenheid gebruik hier
een aantal aanvullende vragen over te stellen.
Een veelgehoorde klacht van zorgaanbieders is dat zorgverzekeraars
helemaal geen tijd en capaciteit hebben om over een contract te onderhandelen. In hoeverre gaat het loslaten van tarieven en het introduceren
van een facultatieve prestatie hier een oplossing voor bieden? Kan de
Minister dit toelichten?
De leden van de CDA-fractie vragen aan de Minister of de invoering van
een facultatieve prestatie en tarief van de eerstelijns diagnostiek een
vergroting van de marktwerking in de zorg is. En zo ja, waarom hij dat een
goede ontwikkeling vindt?
Meer ruimte in de bekostiging of in de prestatiebeschrijving in de Wet
marktordening gezondheidszorg (Wmg) mag geen invloed hebben op het
recht op zorg zoals geregeld in de Zorgverzekeringswet (Zvw). Maar is de
regering het met de leden van de fractie van het CDA eens dat meer
ruimte in de bekostiging via de Wmg wel een groot effect heeft of kan
hebben op de uitvoering van de zorgverzekeringswet voor de patiënt, de
zorgaanbieder en de zorgverzekeraar. Dat kan in beginsel zowel positieve
als negatieve effecten hebben. Maar is de Minister niet bang dat de positie
van patiënt en zorgaanbieder niet voldoende beschermd is door veel meer
ruimte in de bekostiging te bieden? En zo niet waarom is de Minister daar
dan niet bevreesd voor?
Daarnaast maken de leden van de CDA-fractie zich ook zorgen dat het
introduceren van een facultatieve prestatie met een vrij tarief voor
eerstelijnsdiagnostiek in de medisch specialistische zorg nog grotere
administratieve verplichtingen bij zorgaanbieders legt die met meerdere
zorgverzekeraars te maken hebben. Ziet de Minister dit ook?
De NZa heeft de invoering van de facultatieve prestatie voor eerstelijnsdiagnostiek besproken in het Technisch Overleg DOT (diagnosebehandelcombinaties op weg naar transparantie). De NZa en de veldpartijen zagen een aantal risico’s. De leden van deze fractie begrijpen dat de
tijd zal uitwijzen of deze risico’s zich in praktijk gaan voor doen. Gezien die
risico’s vragen de leden van de CDA fractie zich af of en hoe gemonitord
wordt of deze risico’s zich zullen voordoen. Kan de Minister dit aangeven?
En kan de Minister aangeven wat de potentiele impact is van deze risico’s?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennis genomen van de brief van de
Minister voor medische zorg over het voornemen tot introduceren van
een facultatieve prestatie met een vrij tarief voor eerstelijnsdiagnostiek in
de medisch specialistische zorg per 1 januari 2019. De leden van de
SP-fractie hebben hier enkele vragen en opmerkingen over.
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de onderhavige brief
aantoont dat de financiering van de zorg veel te complex is. Het invoeren
van de facultatieve prestatie moet mogelijk maken dat zorgaanbieders en
zorgverzekeraars meer vrijheid krijgen om met elkaar te bepalen wat
nodig is. Ziet de Minister dat deze vraag aantoont dat een herziening van
de financiering nodig is, waarbij afgeweken wordt van de huidige
knellende productstructuur en meer gekeken wordt naar financiering op
basis van budgetten per regio? Deelt de Minister de mening dat dit op
termijn veel geld zou schelen en de zorgaanbieders veel meer vrijheid
geeft?

3

Minister Schippers vond het in 2015 nog te vroeg voor het invoeren van
vrije prijsvorming in de eerstelijnsdiagnostiek.1 Kan de Minister beargumenteren waarom de tijd nu wel rijp is?
Voorts vinden de leden van de SP-fractie het een zorgelijke ontwikkeling
dat tarieven voor de eerstelijnsdiagnostiek worden losgelaten. Hoe
garandeert de Minister dat hogere prijzen niet afgewenteld worden op de
patiënt? Kan de Minister uiteenzetten of het mogelijk is dat zorgaanbieders buiten de zorgverzekeraar om een hoog tarief bij de patiënt in
rekening te brengen?
De NZa stelt in haar advies d.d. 3 april 2015: «Uitbreiding van het vrije
segment geeft veldpartijen meer ruimte om het zorgaanbod af te
stemmen op de lokale behoefte, het vergemakkelijkt de implementatie van
innovatie, maakt beloning voor bovengemiddelde kwaliteit mogelijk en
verlaagt de administratieve lasten voor zorgaanbieders. Voordelen
waarmee niet in de laatste plaats het consumentenbelang gediend is.»
Kan de Minister helder uiteenzetten op welke wijze vrije tarieven bijdragen
aan het mogelijk maken van innovatie? Daarnaast vragen de leden van de
SP-fractie op welke wijze bovengemiddelde kwaliteit beloond gaat worden
middels de facultatieve prestatie. Daarnaast vragen de leden of de
zorgverzekeraar een grotere sturende rol krijgt naar de zorgaanbieder, met
de invoering van de facultatieve prestatie.
De NZa erkent in haar brief d.d. 13 maart 2017 dat de invoering van een
vrij tarief, in tegenstelling tot het huidige maximumtarief, het risico kent
dat de tariefregulering voor de eerstelijnsdiagnostiek prestaties omzeild
kan worden. De NZa zal een toets uitvoeren waarbij aanvragen waarin
tariefomzeiling het geval lijkt te zijn, afgekeurd worden. De leden van de
SP-fractie vragen de Minister wanneer een dergelijke toets plaats gaat
vinden. Gebeurt dit op basis van een risicoanalyse? Of is er een standaard
toets van alle toepassingen van facultatieve prestaties?
Tot slot vragen de leden van de SP-fractie of het voor kan komen dat er
zonder een afspraak tussen de zorgaanbieder en de zorgverzekeraar over
de prestatie, een facultatieve prestatie naast de gebruikelijke eerstelijnsdiagnostiek gedeclareerd wordt door de zorgaanbieder.
II Reactie van de Minister voor Medische Zorg

1

Tweede Kamer der Staten-Generaal, vergaderjaar 2014–2015, 33 578, nr. 16

4