Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

28 684

Naar een veiliger samenleving

Nr. 554

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE EN VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 maart 2019
Op maandag 18 maart 2019 vond een aanslag plaats op het
24-Oktoberplein in Utrecht. Tijdens het vragenuur van 19 maart jl.
(Handelingen II 2018/19, nr. 64) heeft uw Kamer stilgestaan bij deze
afschuwelijke gebeurtenis, waarbij drie doden en enkele zwaargewonden
zijn te betreuren. Vervolgens is een aantal vragen gesteld over het verloop
van het onderzoek, de aanloop naar de gebeurtenis en het handelen
tijdens de crisis zelf. Ik zal uw Kamer over deze drie fases afzonderlijk
informeren.
Stand van zaken strafrechtelijk onderzoek naar gebeurtenissen
Het Openbaar Ministerie zal morgen de 37-jarige verdachte van het
schietincident voorgeleiden aan de rechter-commissaris. De verdenking
betreft voorlopig drie strafbare feiten: meervoudige moord c.q. doodslag
met een terroristisch oogmerk, poging daartoe en bedreiging met een
terroristisch oogmerk.
Het onderzoek heeft inmiddels aanwijzingen opgeleverd dat de verdachte
tijdens het schietincident geen hulp van andere personen heeft gehad. Het
motief dat ten grondslag lag aan deze aanslag is onderwerp van
onderzoek. Het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en
Psychologie (NIFP) zal opdracht worden gegeven om onderzoek te
verrichten naar de persoonlijkheid van de verdachte.
Informatie over verder verloop (strafrechtelijk) onderzoek
Wat betreft de strafrechtelijke procedure is het van belang dat de politie
en het openbaar ministerie alle ruimte en gelegenheid krijgen om de
feiten en omstandigheden zorgvuldig en zonder enige belemmering te
onderzoeken. Daarnaast is het ook van belang dat om dezelfde reden de
verdere strafrechtelijke afwikkeling onbelemmerd plaatsvindt. Zoals ik
tijdens het vragenuur al aangaf (Handelingen II 2018/19, nr. 64), betekent
een en ander dat een aantal van uw vragen nu nog niet beantwoord kan

kst-28684-554
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 28 684, nr. 554

1

worden. Ik zal de vragen beantwoorden zodra het onderzoeksbelang zich
hiertegen niet langer verzet.
Omstandigheden voorafgaand aan het incident
Ten aanzien van de aanloop naar de gebeurtenis zal ik uw Kamer nader
informeren over uw vragen omtrent de schorsing van de voorlopige
hechtenis in de eerder lopende strafzaak en de bij de autoriteiten
beschikbare relevante informatie betreffende de verdachte, voor zo ver
opsporingsbelangen zich daar niet tegen verzetten.
Aanpak van het incident en functioneren van de crisisstructuur
Nadat de aanslag heeft plaatsgevonden, is op zowel gemeentelijk alsook
op landelijk niveau de crisisorganisatie direct opgeschaald. De
hulpdiensten waren snel ter plaatse en hebben adequaat en met grote
inzet hulp verleend aan de slachtoffers, terwijl op dat moment de
zoektocht naar de verdachte nog in volle gang was. Het functioneren van
de veiligheidsdiensten en de hulpverleners ter plaatse verdienen onze
dankbaarheid en respect.
Vanuit mijn stelselverantwoordelijkheid voor de Rijkscrisisstructuur kan ik
u laten weten dat inmiddels de evaluatie is gestart. Zoals ik ook tijdens het
debat van dinsdag 19 maart heb aangegeven (Handelingen II 2018/19, nr.
64, Vragenuur), vind ik het van groot belang dat we direct leren van deze
vreselijke gebeurtenis en eventuele lessen meenemen in ons toekomstig
crisisoptreden. Daarom zijn deze week de eerste interne evaluatiebijeenkomsten georganiseerd. In deze evaluatie zal ook aandacht worden
besteed aan de crisiscommunicatie en de werking van het crisisstelsel.
Mochten daaruit, zoals door uw Kamer gevraagd, indicaties naar voren
komen dat de veiligheidspartijen niet beschikten over voldoende
bevoegdheden of capaciteiten, dan zal ik u daarover informeren.
In aanvulling hierop, zal ik ook ingaan op de vraag van het lid Van der
Staaij (SGP) over de aanpak van extremisme en terrorisme, en personen
die een uitgebreid strafblad hebben en bekend zijn in extremistische
kringen.
Het streven is om u over de omstandigheden voorafgaand aan het
incident en over het functioneren van de crisisstructuur per brief voor het
mei-reces te informeren.
Tot slot
De gebeurtenissen in Utrecht hebben ons allen geschokt en leiden tot
vragen bij publiek en parlement. Ik hecht er aan deze transparant en
zorgvuldig te beantwoorden en zal uw Kamer wanneer dit mogelijk is
informeren. Rest mij, namens de regering, nogmaals ons medeleven te
betuigen aan de nabestaanden en slachtoffers en een groot compliment te
maken aan eenieder die hulp heeft verleend.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 28 684, nr. 554

2