Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

211
Vragen van het lid Albert de Vries (PvdA) aan de Minister voor Wonen en
Rijksdienst over het aanmerken van woningen met een aardgasaansluiting als
nul-op-de-meter woning (ingezonden 5 september 2016).
Antwoord van Minister Blok (Wonen en Rijksdienst) (ontvangen 14 oktober
2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2016–2017, nr. 19.
Vraag 1 en 2
Wat is de stand van zaken ten aanzien van uw voornemen om ook woningen
met een aardgasaansluiting te kunnen erkennen als nul-op-de-meter woning
en welk traject moet hiervoor nog gevolgd worden? Welke positie heeft de
Kamer hier nog in?1
Waarom maakt u de keuze om ook woningen met een aardgasaansluiting als
nul-op-de-meter woning te erkennen?
Antwoord 1 en 2
De wet van 18 mei 2016 tot wijziging van Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek
en de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte in verband met de mogelijkheid voor verhuurder en huurder een energieprestatievergoeding overeen te
komen (hierna: de Wet), maakt een energieprestatievergoeding mogelijk bij
het energiezuinig maken van woningen wanneer er sprake is van een
combinatie van energiebesparende en energieleverende voorzieningen aan
de woonruimte. In het Besluit energieprestatievergoeding huur (hierna: het
Besluit) is dit uitgewerkt waarbij onder andere eisen worden gesteld aan de
maximale warmtevraag van de woning en de minimale opwek van duurzame
energie.
Zoals in de toelichting van het Besluit is aangegeven is het wenselijk
meerdere technieken en concepten die vallen binnen de doelstellingen van dit
Besluit om zeer energiezuinige woningen te realiseren, mogelijk te maken.
Daarom is in dit Besluit een delegatiegrondslag opgenomen op grond
waarvan, in bij ministeriële regeling aan te wijzen gevallen, kan worden
afgeweken van de in de bijlage bij het Besluit opgenomen tabellen waarmee
de maximale energieprestatievergoeding wordt berekend.
Ik ben bereid om ook voor zeer energiezuinige woningen die een aardgasaansluiting hebben een energieprestatievergoeding mogelijk te maken, waarbij

1

ah-tk-20162017-211
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2016/08/31/energieprestatievergoeding-voor-nulop-de-meter-woning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

voorwaarde is dat de beperkte fossiele energie die nog voor de verwarming
van de woning gebruikt wordt, wordt gecompenseerd door duurzame
energieopwekking. Ik wil dit doen om ruimte te geven aan verschillende
technische concepten om huurwoningen vergaand te verduurzamen. Ook
woningen waarbij beperkt gebruik gemaakt wordt van aardgas (via een
gasaansluiting) kunnen als zeer energiezuinig in de zin van de Wet en het
Besluit worden gerekend. Dit is het geval wanneer er sprake is van een zeer
lage warmtevraag en de hoeveelheid op te wekken energie voldoende is voor
het gebruik door de huurder.
Dat kan woningbouwcorporaties helpen in hun streven om, op zowel korte
als langere termijn, op kostenefficiënte wijze de ambities ten aanzien van de
energiebesparing te versnellen. Daarbij blijft het uitgangspunt voor de lange
termijn een energieneutrale gebouwde omgeving.
Op 2 augustus 2016 is een internetconsultatie gestart voor een ministeriële
regeling die een energieprestatievergoeding mogelijk maakt voor woningen
die zijn aangesloten op het gasnet. De consultatie is gesloten op 11 september 2016. Op de consultatie hebben 19 partijen schriftelijk gereageerd.
Voorwaarde voor inwerkingtreding is dat verhuurders hier gebruik van gaan
maken om ambities en afspraken rond verduurzaming waar te maken.
Op 2 november 2016 spreek ik met de ondertekenaars van het Huurconvenant
Energiebesparing (Aedes, Woonbond en VastgoedBelang) over de voortgang
met de energiebesparing in de huursector en de doelstellingen die voor 2020
zijn gesteld. De mogelijkheden die de energieprestatievergoeding aan
verhuurders kan bieden om op de korte termijn bij te dragen aan de
energiebesparing zullen onderdeel van het gesprek zijn.
Vraag 3
Hoe verhoudt het toestaan van een gasaansluiting zich tot de afspraken in
Deal Stroomversnelling Huurwoningen en de Wet energieprestatievergoeding, waarin beoogd wordt de volledige energiebehoefte op duurzame wijze
op te wekken en waarin het gebruik van fossiele brandstoffen niet kan
worden gecompenseerd met extra opwekking van duurzame energie?
Antwoord 3
De deal Stroomversnelling Huurwoningen is opgesteld door een zestal
woningcorporaties en vier bouwers met het doel om een groot aantal
zogenaamde nul-op-de-meter (NOM) renovaties te realiseren. Deze partijen
hebben onderling de afspraak gemaakt dat de woningen die zij renoveren
geen aardgas meer gebruiken na renovatie. De Stroomversnelling is een
koploper op het gebied van renovaties waarbij woningen zeer energiezuinig
worden gemaakt. De totstandkoming van de Stroomversnelling Huurwoningen was de directe aanleiding om tot de wetgeving ten aanzien van de
energieprestatievergoeding te komen. De wetgeving is zo opgesteld dat in
ieder geval de NOM-concepten zoals ontwikkeld door de partijen van de
Stroomversnelling hier adequaat gebruik van kunnen maken. Hierbij is het
echter nooit de bedoeling geweest om uitsluitend deze NOM-concepten te
ondersteunen. Ook andere initiatieven in de markt die voldoen aan de
voorwaarden, zoals gesteld in de Wet en het Besluit, kunnen in aanmerking
komen voor een energieprestatievergoeding. Zo nodig kunnen hier bij
ministeriele regeling kaders voor worden gesteld, zoals thans zijn ontworpen
voor zeer energiezuinige woningen met een gasaansluiting, waarbij de
voorwaarde is dat niet duurzaam opgewekte energie gecompenseerd dient te
worden met additioneel duurzaam opgewekte energie.
Vraag 4
Bent u van mening dat de ontwikkeling van nul-op-de-meter woningen
gericht is op kant en klare systemen, waarbij de volledige energievraag door
middel van duurzaam opgewekte elektriciteit afgedekt wordt? Zo nee, welke
andere ontwikkelingen ziet u dan die u hiermee wilt faciliteren?
Antwoord 4
Nee. Ook woningen waarbij (beperkt) gebruikt gemaakt wordt van (fossiele)
energie van buiten de woning kunnen als zeer energiezuinig in de zin van de
Wet en het Besluit worden gerekend. Ik zie bijvoorbeeld dat er ook zeer
energiezuinige woningen zijn waarbij, naast de op de woning duurzaam
opgewekte energie, (beperkt) gebruik wordt gemaakt van niet duurzame

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

energie van buiten de woning, zoals aardgas. Via de ministeriële regeling wil
ik verhuurders helpen om ook deze woningen te realiseren, zodat er meer
mogelijkheden zijn om met het oog op de ambities voor de komende jaren
tot energiebesparing te komen.
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 3 stel ik hierbij voorwaarden
voor compensatie van de hoeveelheid gebruikt aardgas met de opwek van
duurzame energie. Op deze manier is de woning niet alleen zeer energiezuinig (dus zeer goed geïsoleerd), het totale energiegebruik op de woning wordt
afgedekt middels de opwek van duurzame energie. De woning is hiermee
door het jaar heen per saldo energieneutraal, waarbij een gemiddeld
energiegebruik van bewoners wordt meegenomen.
Voorts is uit de internetconsultatie breed de wens naar voren gekomen voor
om woningen die zijn aangesloten op een extern warmtenet ook een
energieprestatievergoeding mogelijk te maken. Omdat ook deze ontwikkeling
goed past bij de doelstellingen van de Wet en het Besluit ben ik voornemens
ook de mogelijkheid van een EPV met externe warmte op korte termijn in
consultatie te brengen.
Vraag 5
Hoe groot is de extra belasting van het elektriciteitsnetwerk, doordat er gas
gebruikt blijft worden dat door de duurzame opwekking van elektriciteit op de
woning gecompenseerd moet worden?
Antwoord 5
Concepten die alleen een aansluiting op het elektriciteitsnet houden
(zogenaamde all-electric concepten), hebben vooralsnog een aanbodpiek van
duurzame energie aan het net in de zomer en een piekvraag naar elektriciteit
van het net in de winter. De piek van het aanbod van energie van een woning
waarbij het gasgebruik wordt gecompenseerd met opwek in de zomer is
enigszins groter. Dit komt doordat de voorgenomen regels met betrekking tot
de energieprestatievergoeding een hogere opwek van duurzame energie op
de woning vereisen. De piekvraag naar elektriciteit in de winter komt bij deze
woningen met gas niet voor.
Vraag 6
Welke investeringen vragen nul-op-de-meter woningen met aardgas van de
netwerkbedrijven? Vindt u het aanvaardbaar dat de kosten van deze vorm van
verduurzaming afgewenteld worden op de maatschappij? Zo ja, waarom? Zo
nee, hoe gaat u dit voorkomen?
Antwoord 6
De mate waarin netwerkbedrijven geconfronteerd worden met additionele
investeringen hangt af van de lokale situatie en de wijze waarop de energietransitie binnen de gebouwde omgeving wordt vormgegeven. Woningen die
aan de eisen van de concept ministeriële regeling voldoen, zijn zo goed
geïsoleerd dat de energievraag gedurende het jaar relatief laag zal zijn. Het
zijn met name de aanbodpieken die voldoende capaciteit van het elektriciteitsnet vragen. Dit is een breder vraagstuk ten aanzien van de toenemende
decentrale opwek met behulp van intermitterende bronnen, zoals zonnepanelen. Daarnaast veronderstelt een nul-op-de-meter woning met gas een
aansluiting op een gasnet. Met onder meer de netbeheerder van het gasnet
zal dus goed gekeken moeten worden waar en hoelang een gasnet nog
beschikbaar zal zijn. Vermeden moet worden dat er nul-op-de-meter
woningen met gas worden gerealiseerd in gebieden waar duidelijk is dat op
relatief korte termijn op alternatieve energie-infrastructuren zal worden
overgegaan.
Duidelijk is dat vanwege de doelstellingen op het gebied van klimaat en
energie, en het streven naar een energieneutrale gebouwde omgeving in
2050, zoals verwoord in het Energierapport van april 2016, er toe zal leiden
dat nieuwe investeringen in gasnetten met een exploitatieperiode van meer
dan 40 jaar vanwege de beperktere terugverdienmogelijkheden ongebruikelijker zullen worden. Ook is het in dat perspectief voor de hand liggend dat op
enig moment een energieprestatievergoeding niet langer toepasbaar zal zijn
voor concepten met fossiele energie, omdat dit ongewenste kosten voor de
instandhouding van gasnetten in de hand kan werken. Met het oog hierop
wordt deze regeling periodiek geëvalueerd, te beginnen in 2018 bij de reeds

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3

aangekondigde evaluatie van de Wet. De horizon die investeringen hebben,
wordt daarbij vanzelfsprekend meegewogen.
Vraag 7
Deelt u de mening dat het waarschijnlijk is dat woningen in het kader van de
energietransitie in de toekomst geen gebruik meer maken van fossiele
brandstoffen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, vindt u dan ook niet dat de
ontwikkeling van de hierbij behorende technologieën heel gericht gestimuleerd moeten worden, nu in de praktijk blijkt dat dit technologisch haalbaar
is?
Antwoord 7
Het is gelet op de ambitie om een energieneutrale en CO2-arme gebouwde
omgeving te realiseren in 2050 de verwachting dat in de toekomst woningen
steeds minder gebruik zullen maken van fossiele energie. Op dit moment is
aardgas evenwel nog de voornaamste energiebron voor de verwarming van
woningen en voor het maken van warm tapwater. Het gebruik van gas zal
dan ook nog vele jaren gangbaar zijn binnen de gebouwde omgeving. Het
past in de ambitie van het kabinet ten aanzien van zowel energiebesparing
als de opwek van duurzame energie om ruimte te bieden aan meerdere
technische concepten en om energiebesparende maatregelen en maatregelen
voor duurzame energieopwekking te stimuleren, zodat ook de ambitie op de
korte termijn binnen bereik blijft. Zo zijn er voor energiebesparing diverse
mogelijkheden voor subsidies en laagrentende leningen. De opwek van
duurzame warmte met kleine apparaten (op bijvoorbeeld woningen) wordt
middels de Investeringssubsidie Duurzame Energie van het Ministerie van
Economische Zaken gestimuleerd. De woningen die gerenoveerd worden,
zodat ze aan de eisen van de voorgenomen ministeriele regeling voldoen,
zullen zeer energiezuinig zijn en leveren dus ook een substantiële bijdrage
aan de vermindering van het gebruik van fossiele energie.
Vraag 8
Ziet u het risico dat u door het toestaan van het gebruik van aardgas in
nul-op-de-meter woningen de innovatie die net op gang is gekomen weer
afremt, waardoor woningen voor lange tijd afhankelijk blijven van fossiele
brandstoffen? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u doen om de energietransitie en de daarbij horende innovatie optimaal te ondersteunen?
Antwoord 8
Nee, dat risico zie ik niet. Het faciliteren van deze andere, zeer energiezuinige,
concepten binnen de energieprestatievergoeding hoeft innovatie niet te
belemmeren. Het zal bijvoorbeeld op het terrein van de schil juist innovatie
kunnen bevorderen, omdat te verwachten is dat er op korte termijn grotere
volumes kunnen worden gerealiseerd.
Ik ben overigens voornemens de Stroomversnelling en vergelijkbare
initiatieven te blijven ondersteunen de komende jaren in hun pionierswerk en
voortrekkersrol bij de verbreding en versnelling die zowel in de energiebesparing als in de innovatie naar nul-op-de-meter nodig is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

4