1
Technische commissie
bodembeweging

Aan

De Minister van Economische Zaken
De heer H.G.J. Kamp
Postbus 20401
2500 EK DEN HAAG

Datum

Uw kenmerk

Ons kenmerk

DGETM-EM/13073809

1 3 JAN 2014

TCBB/14000961

Bijlage(n)
1

DGETM-EM/13204398

Onderwerp: Aanvullend advies inzake gewijzigd "Winningsplan Groningenveld"

Geachte heer Kamp,

Op 17 december jl. heeft u het interim-advies Tcbb ontvangen inzake onderzoek 11
en het
gewijzigde "Winningsplan Groningenveld". Naar aanieiding van de recent ontvangen
aanvullende
informatie ten aanzier an dit winningplan, brengt de Tcbb hierbij een aanvullend advies
uit.

Met vrie

J. Tommel
er Tcbb

Aanvullend advies Tcbb "Winningsplan Grorungenveld 2013"
Na het vaststellen van het interim-advies Tcbb mijnbouwschade (afhandeling en preventie) en het
gewijzigde "Winningsplan Groningenveld 2013" is op 24 december jl. de volgende aanvullende
informatie ontvangen over het winningsplan van de NAM:

•

de brief van de NAM van 23 december jl. met een toelichting op het gewijzigde "Winningsplan
Groningenveld 2013", met twee bijlagen;

•

een risicoanalyse van SodM van 13 november jl.;

•

het advies van SodM op hoofdlijnen, over de wijziging "Winningsplan Groningenveld 2013" van
de NAM, aan de minister van EZ d.d. 29 december jl.;

•

een beschouwing van prof. Helsloot over aardbevingsrisico's: "Redelijk en begrijpelijk
Groninger aardbevingsbeleid". Deze laatste bijlage blijft hier verder buiten beschouwing, omdat
deze geen bijdrage levert aan de analyse van korte termijn risico's.

Naar aanleiding van de bovengenoemde informatie doet de Tcbb, in aanvulling op het
op 17 december jl. verzonden interim-advies, de volgende aanbevelingen:
Verkleinen kennistekort
De thans ontvangen informatie maakt eens te meer duidelijk dat de kennis van het Groninger
aardgasveld onvoldoende is. Dat geldt zelfs voor de oorzaak van de aardbevingen. Plausibel is dat
deze door compactie van de aardgasvoerende lagen wordt veroorzaakt, maar in de meeste
gevallen buiten het Groningenveld leidt deze compactie niet tot aardbevingen.
De resultaten van het door de NAM ingediende meet -en monitoringsplan kunnen op termijn een
aanzienlijke verbetering bewerkstelligen van het kennisniveau, indien er tevens een
verdiepingsslag plaatsvindt bij de berekeningen met de verschillende modellen. De Tcbb adviseert
de minister om met dit plan in te stemmen.
Transparante, eenduidige en brede risicoberekening
Het tweede dat opvalt, is dat de verschillende deskundigen sterk uiteenlopende opvattingen
hebben over het aardbevingsrisico. Het berekende risico is sterk afhankelijk van invoergegevens in
de verschillende modellen. Over deze invoergegevens bestaat onduidelijkheid en over de juiste
invoergegevens bestaat geen overeenstemming tussen de geraadpleegde deskundigen. Daar komt
bij dat de modellen geen van alien zijn gevalideerd. Een van deze invoergegevens betreft de
categorisering van de woningvoorraad. ARUP deelt de woningvoorraad (noodgedwongen, gezien de
tijdsdruk) in drie leeftijdscategorieen in. Dit doet geen recht aan de veel genuanceerder
werkelijkheid. Ook is onvoldoende duidelijk in welke mate herhaalde aardbevingen door
aardgaswinning het risico van instorten van gebouwen kunnen vergroten. Hiermee is geen
ervaring. Wellicht is ARUP te pessimistisch over de kans op de meest zware categorie
aardbevingen, maar of en in hoeverre het instorten van gebouwen aan de orde is, blijkt niet
duidelijk uit het "Winningsplan Groningenveld 2013". Dit betekent dat de risicoberekeningen niet
transparant zijn en zeer sterk uiteeniopen. Een vergelijking met aardgasvelden in het buitenland is
hachelijk vanwege de sterk uiteenlopende omstandigheden.
De NAM laat zich leiden door het ALARP-beginsel en gaat er daarbij van uit dat de risico's zijn
gelegen tussen zonder meer acceptabele risico's en zonder meer onacceptabele risico's. Wat
acceptabel is wordt overigens door de minister bepaald. De Tcbb stelt vast dat thans in ieder geval
niet door de NAM aannemelijk is gemaakt dat het aardbevingsrisico in Groningen acceptabel is. Zij
houdt er ernstig rekening mee dat nadere gegevens (bv. over de gebouwenvoorraad) kunnen
leiden tot de conclusie dat dit risico als onacceptabel moet worden bestempeid. Minimaal is nodig
dat op de kortst mogelijke termijn effectieve maatregelen worden getroffen om het risico
daadwerkelijk terug te dringen.

Daarnaast is het van groot belang dat in de komende 2-3 jaar een veel bredere groep
deskundigen, vanuit meerdere disciplines, een poging doet om consensus te bereiken over het

1

aardbevingsrisico. Dat zou by. kunnen door aan de, door de Commissie Duurzame Toekomst
Noord-Oost Groningen, voorgestelde overlegtafel een technische overlegtafel te verbinden. Een
andere mogelijkheid is om deze vraag voor te leggen aan de Commissie voor de milieueffectrapportage, die over een uitstekend bestand aan deskundigen beschikt op het gebied van
externe risico's. Voor alle duidelijkheid: het gaat hierbij om technische analyses, niet om
beleidsadvisering.
Tot slot

De Tcbb gaat er van uit dat op het resultaat van een en ander beslist niet kan worden gewacht en
dat reeds nu maatregelen moeten worden getroffen om de veiligheid van de bewoners in het
aardbevingsgebied zo snel mogelijk en zo veel mogelijk te vergroten. SodM beveelt hiertoe aan om
vijf, in het meest risicovolle gebied gelegen clusters, (al dan niet tijdelijk) te sluiten. Volgens
berekeningen kan dit het aardbevingsrisico in de komende jaren inderdaad terugbrengen, maar er
zijn ook bezwaren aan verbonden. De productie zou dan kunnen worden verplaatst naar andere
gebieden en de voorgestelde maatregel is niet in lijn met de door de NAM nagestreefde
drukegalisatie in het Groningenveld. Het is overigens nog niet duidelijk of deze drukegalisatie het
gewenste effect zal hebben van het verminderen van het seismisch risico.
Onomstreden is dat het versnellen van het programma voor het preventief versterken van
gebouwen relatief snel de aardbevingsrisico's aanzienlijk kan doen dalen. De aanbeveling hiertoe,
zoals opgenomen in hoofdstuk 5 van het interim-advies d.d. 17 december jl. geldt dan ook
onverkort.

2