2021D33272

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Financiën heeft op 14 september 2021 een
aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister en Staatssecretaris van Financiën over het door de Minister van Buitenlandse Zaken
op 25 juni 2021 toegezonden fiche op het beleidsterrein Financiën:
Fiche: mededeling/aanbeveling Belastingheffing van ondernemingen in de
21ste eeuw (Kamerstuk 22 112, nr. 3148)
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tielen
De adjunct-griffier van de commissie,
Lips

nds-tk-2021D33272

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de leden van de fractie van de VVD
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het Fiche
«Mededeling/aanbeveling Belastingheffing van ondernemingen in de 21e
eeuw» en hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie zijn het in de breedte eens met het oordeel
van het kabinet. Bijvoorbeeld het aanpakken van belastingontwijking op
een mondiale schaal om zo voor een gelijk speelveld te zorgen. Daarnaast
zijn de leden het eens met het oordeel dat nieuwe maatregelen
doeltreffend, doelmatig, uitvoerbaar, controleerbaar en handhaafbaar
dienen te zijn. Verder constateren de leden van de VVD-fractie dat de
aangekondigde maatregelen nog verder uitgewerkt dienen te worden en
volgen dit met interesse.
De leden van de VVD-fractie willen per maatregel hun oordeel geven en
daarbij hebben daarbij de volgende vragen.
Allereerst vragen deze leden of het duidelijk is voor het kabinet of de
genoemde aanbeveling over de binnenlandse fiscale behandeling van
verliezen ziet op zowel ondernemers in de inkomstenbelasting als
ondernemers in de vennootschapsbelasting. Daarnaast vragen de leden
van de VVD-fractie of het kabinet rekening houdt met het feit dat de
aanbeveling kan verschillen met de reeds genomen maatregel in
Nederland op dit terrein en hoe hiermee om zal worden gegaan.
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet met zekerheid kan
stellen of de Europese Commissie in paragraaf twee van het Fiche met de
woorden «duidelijkere regels» een richtlijnvoorstel bedoelt. Verder vragen
de leden van de VVD-fractie of het kabinet kan toelichten hoe wordt
omgegaan met de situatie dat de voorgenomen regels van de Europese
Commissie afwijken van de reeds gedane voorstellen en onderzoek met
betrekking tot fiscale en niet-fiscale beleidsopties om ongewenst gebruik
van doorstroomvennootschappen te bestrijden.
De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet om toe te lichten hoe
rekening wordt gehouden met de bevindingen uit het ambtelijk
onderzoek, dat aan het Kamer is gezonden, voornamelijk in het geval dat
deze afwijken van het richtlijnvoorstel van de Europese Commissie. Houdt
het kabinet rekening met de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van
deze maatregelen?
De leden van de VVD-fractie vragen of het kabinet kritisch heeft gekeken
naar de vierde maatregel in het licht van de informatie die reeds
opgenomen is in de country-by-country reporting en de noodzaak van
deze extra maatregel? Kan het kabinet voorts toelichten hoe wordt
omgegaan met de situatie dat de berekening van deze maatregel zal
afwijken van de rekenmethode van pijler 2? Hoe wordt omgegaan met
eventuele extra administratieve lasten en de uitvoerbaarheid hiervan?
De leden van de VVD-fractie vragen het kabinet hoe wordt omgegaan met
de situatie dat het nieuwe voorstel Business in Europe: Framework for
Income Taxation (BEFIT) in 2023 afwijkt van de te bereiken akkoorden van
pijlers 1 en 2. Daarnaast vragen de leden van de VVD-fractie of het kabinet
de doeltreffendheid van deze maatregel (een enorme verlaging van
administratieve lasten en voorkomen van mismatches tussen verschillende vennootschapsbelastingstelsels) in combinatie met de te bereiken
akkoorden van pijlers 1 en 2 kan waarborgen. Verder vragen de leden van
de VVD-fractie of het kabinet deze maatregel met eenzelfde kritische

2

houding zal benaderen als de CC(C)TB (common corporate (consolidated)
tax base). De leden van de VVD-fractie achten het innen van belastingen
als een soevereine aangelegenheid van de lidstaten en veronderstellen
dat het kabinet deze zienswijze deelt en deze maatregel in dat licht wordt
bezien.
De leden van de VVD-fractie onderstrepen het belang van de rol in de
coördinatie van de Europese Commissie van de vijf voorgestelde
maatregelen. Deze leden vinden het echter van belang dat deze maatregelen op mondiale schaal worden uitgevoerd en afgestemd. Op mondiaal
niveau zullen deze maatregelen in de ogen van deze leden het meest
doeltreffend zijn.
De leden van de VVD-fractie zijn het eens met het oordeel van het kabinet
dat indien er financiële gevolgen zijn voor de EU-begroting deze binnen
de afgesproken financiële kaders moeten passen. Daarnaast vragen de
leden van de VVD-fractie of het kabinet kan toezeggen dat wanneer meer
duidelijkheid is over de financiële gevolgen van de verschillende
maatregelen de Kamer hierover zal worden geïnformeerd.
De leden van de VVD-fractie zijn kritisch op de implicaties voor de
uitvoering/handhaving door de Belastingdienst ten behoeve van de
maatregelen. De Algemene Rekenkamer heeft op 19 mei 2021 aangegeven
dat het parlement de Belastingdienst niet moet overvragen. Daarom
vragen de leden van de VVD-fractie het kabinet hierop een reflectie te
geven. Verder vragen de leden van de VVD-fractie wat exact wordt
bedoeld met «dat eventuele IT-werkzaamheden mogelijk moeten worden
afgewogen tegen nationaal beleid en noodzakelijke vernieuwingen.» Welk
aspect krijgt hierbij voorrang, nationaal beleid of de aangekondigde
maatregelen? Wat voor mogelijk gevolgen kan dit hebben?
De leden van de VVD-fractie vragen of de (aangekondigde) maatregelen
(al) met ondernemers, in het bijzonder het MKB zijn besproken en wat zij
hiervan vinden? Gaat dit nog gebeuren indien dit niet het geval is en
wanneer?
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie of het kabinet kan toezeggen
dat de Kamer op de hoogte wordt gehouden over ontwikkelingen en de
voortgang op dit onderwerp. Daarnaast vragen de leden van de
VVD-fractie het kabinet wanneer het kabinet meer duidelijkheid verwacht
op dit dossier en (ontwikkelingen) in het krachtenveld hieromheen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie lezen dat aandacht wordt geschonken aan de
verdeling van de belastingdruk over verschillende bedrijven. Deze leden
vragen of er, naast de verschillen in de grootte van de bedrijven, bij de
verdeling van de belastindruk ook wordt gekeken hoe vervuilend een
bedrijf is. In hoeverre wordt er nagedacht over vergroening van belastingtarieven? Worden er al stappen ondernomen om meer vervuilende
bedrijven meer belastingdruk op te leggen dan minder vervuilende
bedrijven?
De leden van de D66-fractie lezen over de coronareserves voor bedrijven.
In de eerste maatregel van de Europese Commissie wordt een achterwaartse verliesrekening voor de belastingjaren 2020 en 2021 genoemd.
Het kabinet beschrijft de implementatie van coronareserves voor het jaar
2020. De leden van de D66-fractie vragen hoeveel gebruik is gemaakt van
de zogenaamde coronareserve.

3

De leden van de D66-fractie vragen wanneer het kabinet de resultaten van
het onderzoek van de commissie onder leiding van Bernard ter Haar, die
in februari 2021 is aangesteld met de opdracht onderzoek te doen naar
doorstroomvennootschappen voor belastingdoeleinden, verwacht. Tevens
vragen deze leden of de resultaten van het ambtelijk onderzoek over de
fiscale behandeling van eigen en vreemd vermogen ook worden gedeeld
met de Europese Commissie ten behoeve van het richtlijnvoorstel.
De leden van de D66-fractie constateren dat het effectieve vennootschapsbelastingtarief al jaren een moeilijk te definiëren begrip is, zoals ook is
gebleken uit het rapport van de Adviescommissie belastingheffing
multinationals. Deze leden vragen of reeds bekend is op welke wijze de
Europese Commissie dit wil definiëren en of de rol die (gebrek aan) data
daarin speelt reeds bekend is en vragen het kabinet hierop te reflecteren.
De leden van de D66-fractie constateren dat opnieuw een poging wordt
gedaan door de Europese Commissie om een gemeenschappelijke
belastinggrondslag te creëren. Deze leden vragen of hierover vooraf met
de Europese Commissie gesprekken plaatsvinden. Tevens vragen deze
leden in welke mate het BEFIT-voorstel zal verschillen met de CCCTBvoorstellen. Klopt het dat de doelstelling van deze voorstellen hetzelfde
is?
De leden van de D66-fractie vragen of het kabinet kan toezeggen dat de
Belastingdienst al bij de onderhandelingen van de verschillende aangekondigde richtlijnen wordt betrokken, zodat ook de uitvoerbaarheid van de
richtlijnen aandacht krijgt in EU-onderhandelingen. Tevens vragen deze
leden op welke wijze de Europese Commissie aandacht schenkt aan
uitvoerbaarheid en of het kabinet bereid is om dit al voor publicatie van
de richtlijn bij de Europese Commissie onder de aandacht te brengen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het BNC-fiche en
ondersteunen In grote lijnen de doelstelling om te komen tot een eerlijke
verdeling van belastingdruk over bedrijven en lidstaten, het aanpakken
van belastingontwijking en het komen tot een gelijk speelveld. Ook
begrijpen zij het momentum waarin de Europese Commissie deze
voorstellen presenteert in het licht van de internationale ontwikkelingen
binnen de OESO en de coronapandemie. Wel vinden deze leden het op
onderdelen nog ingewikkeld een oordeel te kunnen vormen totdat de
volledige inhoud van de voorstellen duidelijk wordt in de concrete
voorstellen.
De Europese Commissie noemt in de mededeling de implementatie door
middel van richtlijnen van het internationale OESO-project in het Inclusive
Framework over Pijler 1 en 2. De leden van de CDA-fractie vragen hoe het
kabinet verdere uitwerking hiervan in EU-verband voor zich ziet, gelet op
het feit dat enkele EU-lidstaten (Ierland, Hongarije, Estland) zich niet
achter het voorstel scharen. De leden van de CDA-fractie vragen het
kabinet of op dit vlak ontwikkelingen zijn. Wordt er nog steeds gesproken
met de landen, die zich nog niet in het voorstel kunnen vinden, om te
proberen deze landen erbij te houden? Wat zouden daarvoor mogelijke
oplossingen kunnen zijn? En hoe zal het OESO-project verder voortgang
hebben in EU-regelgeving als niet alle lidstaten het eens zijn, aangezien
op fiscale thema’s unanimiteit is vereist? Kan dit tot gevolg hebben dat
lidstaten de maatregelen dan apart in hun wetgeving dienen te implementeren? En wat betekent dit voor het functioneren van de interne markt en
het gelijke speelveld binnen de EU? Ook vragen de leden van de
CDA-fractie of het kabinet kan toelichten wat de uitzonderingen precies
inhouden die andere landen hebben bedongen onder Pijler 2, wat de

4

gevolgen hiervan zijn en wat de visie van de EU-lidstaten en het kabinet
op deze uitzonderingen is. Zijn tussen lidstaten ook bepaalde uitzonderingen besproken?
De leden van de CDA-fractie constateren dat de Europese Commissie vijf
maatregelen noemt: als eerste de aanbeveling over de binnenlandse
fiscale behandeling van verliezen. De leden van de CDA-fractie kunnen
zich vinden in de reactie van het kabinet op deze maatregel dat het
Nederlandse systeem reeds in lijn is met de aanbeveling van de Europese
Commissie. Wel vragen deze leden zich af of het kabinet Europese
aanwijzingen op een dergelijk vlak nodig acht in het kader van subsidiariteit.
Ten aanzien van de tweede maatregel zijn de leden van de CDA-fractie,
met het kabinet en de Europese Commissie, voorstander van het
aanpakken van misbruik van doorstroomvennootschappen met fiscale
motieven. Allereerst zijn deze leden benieuwd of het kabinet preciezer kan
aangeven wanneer het rapport van de commissie doorstroomvennootschappen kan worden verwacht, dan «kort na het zomerreces» zoals in de
brief van 21 juni jl. vermeld. Deze leden zien uit naar het rapport en zijn
benieuwd of de Nederlandse analyse en de analyse van de Commissie in
het in Q4 te verwachten voorstel overeenkomen, en of mogelijke
maatregelen met elkaar in lijn zijn.
De leden van de CDA-fractie zijn het met het kabinet eens dat met
betrekking tot deze grensoverschrijdende fiscale problematiek een
internationale aanpak de voorkeur heeft wanneer die het effectiefst is en
om het gelijke speelveld te bewaren. De leden van de CDA-fractie vinden
het wel belangrijk om te waken voor een stapeling van Europese en
nationale maatregelen, die de complexiteit verhoogt. Kan het kabinet
aangeven welke Nederlandse en Europese anti-misbruikmaatregelen er
reeds bestaan waarmee misbruik van doorstroomvennootschappen kan
worden aangepakt?
De leden van de CDA-fractie zijn voorstander van een maatregel om het
aanhouden van eigen vermogen door bedrijven te stimuleren, zoals ook
reeds op Prinsjesdag 2020 door het kabinet is aangekondigd. Zij begrijpen
dat een dergelijke maatregel ook op Europees niveau wordt verkend,
mede gezien de toegenomen bedrijfsschulden door de coronacrisis. Wel
vragen deze leden zich af of het kabinet een mogelijke spanning ziet ten
aanzien van een dergelijke maatregel die de belastingdruk verlaagt en een
minimum effectief tarief onder Pijler 2. Heeft het kabinet gedachten over
hoe om te gaan met een mogelijke kruising van deze twee maatregelen?
Ten aanzien van de vierde maatregel over het vergroten van fiscale
transparantie voor grote ondernemingen zijn de leden van de CDA-fractie
benieuwd in hoeverre dit voorstel overlapt met het reeds voorliggende
voorstel voor publieke country-by-country reporting (CbCR). Kan het
kabinet hierop een toelichting geven? Kan het kabinet ook aangeven wat
de status is ten aanzien van de onderhandelingen rondom publieke
country-by-country reporting (CbCR) en enig inzicht geven in de
voortgang in Brussel? In hoeverre ziet het kabinet reeds een trend dat
bedrijven uit zichzelf transparant zijn over de belasting die zij afdragen?
Bij de laatste maatregel, BEFIT, krijgen de leden van de CDA-fractie een
sterk déjà vu gevoel. Vergelijkbare voorstellen zijn reeds in 2011 en 2016
gedaan met een Common Consolidated Corporate Tax Base (CCCTB) en
een Common Corporate Tax Base (CCTB). Deze leden merken op dat
eerdere kabinetten zich kritisch hebben opgesteld ten aanzien van de
CCCTB en CCTB. Het demissionaire kabinet lijkt een stuk positiever over

5

BEFIT. Kan het kabinet aangeven op welke punten het huidige plan van de
Europese Commissie volgens het kabinet zal verschillen van eerdere
voorstellen en verder toelichten waarom het plan nu wel op een positieve
houding kan rekenen? Kan het kabinet ook aangeven of en in hoeverre
Pijler 1 en een BEFIT elkaar zullen overlappen? Kan het kabinet voorts
aangeven hoe zij risico’s van een dergelijk systeem zoals door vorige
kabinetten aangehaald nu beoordeelt in het kader van BEFIT? Bijvoorbeeld verlies van beleidsvrijheid, beperkte mogelijkheid om op ontwikkelingen in te spelen en reparaties door te voeren vanwege langzame
Europese besluitvorming, uitvoerbaarheid, effect op economische groei
en het Nederlandse vestigingsklimaat?
Voorts zijn de leden van de CDA-fractie ten aanzien van formuletoerekening benieuwd hoe het kabinet ernaar kijkt dat indien dit binnen de
Europese Unie de nieuwe manier van winsttoerekening zou worden, in de
rest van de wereld nog steeds winst wordt toegerekend op basis van
transfer pricing. Wat zijn de gevolgen daarvan voor de aantrekkelijkheid
van de Europese Unie en kan dit opnieuw oproepen tot belastingontwijkingsconstructies? Heeft het kabinet in dat opzicht voor een nieuw
systeem van winsttoerekening ook voorkeur voor afstemming in
OESO-verband? Ook zijn deze leden benieuwd wat volgens het kabinet
essentiële elementen zijn die in de vormgeving van een formuletoerekening voor de Nederlandse economie zouden moeten terugkomen.
Tot slot vragen de leden van de CDA-fractie of het kabinet een idee heeft
van de visie van het (internationale) bedrijfsleven op een dergelijke
harmonisering van grondslagen en formuletoerekening. Welke voordelen
ziet het bedrijfsleven en welke zorgen leven er?
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het fiche aangaande de Belastingheffing van ondernemingen in de
21e Eeuw. De economie verandert in hoog tempo, en belastingwetgeving
kan dit niet altijd bijbenen. Door digitalisering en steeds complexere
internationale geldstromen is het eenvoudig belastingheffing te
ontwijken. Doordat voor menige economische activiteit niet langer een
filiaal nodig is, wordt niet altijd belasting geheven in het land dat het
eigenlijk zou moeten innen. De leden van de PvdA-fractie achten het van
groot belang dat belastingontwijking wordt bestreden en dat ieder bedrijf
eerlijk belasting betaalt in landen waar zij actief zijn. Daarvoor zijn
moderne winstallocatiemethodes noodzakelijk. De leden van de
PvdA-fractie zijn bovendien groot voorstander van een wereldwijd
minimumniveau aan winstbelasting voor bedrijven. Deze leden vragen het
kabinet zich internationaal in te zetten voor een dergelijke minimumbelasting. Voorts vragen deze leden of het kabinet een belasting voor
digitale diensten voorstaat.
De leden van de PvdA-fractie zien monopolievorming op het internet als
een reëel gevaar. Bedrijven als Google, Amazon en Facebook hebben
aanzienlijke marktmacht, en beheersen bovendien een groot deel van de
informatievoorziening. Zij betalen zeer beperkt belasting en weten door
het mobiele karakter van hun diensten aan serieuze belastingheffing te
ontsnappen. De leden van de PvdA-fractie vragen of de huidige mededingingsregels voldoende handvaten bieden om deze bedrijven te beteugelen. Voorts vragen deze leden of bestaande instrumenten afdoende
worden benut.

6

Ten aanzien van de eerste maatregelen vragen de leden van de
PvdA-fractie in hoeverre dit een verruiming betekent van de bestaande
verliesverrekening in Nederland. Voorts vragen deze leden op welke
grond de Europese Commissie zich bevoegd acht om aanbevelingen te
doen over niet-grensoverschrijdende verliesverrekening.
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de gedachte is achter de derde
maatregel. Waarom wordt de lijn niet doorgetrokken om het financieren
met vreemd vermogen minder aantrekkelijk te maken? Hoe zouden
vrijstellingen voor aandelenfinanciering vormgegeven worden? Hoe past
dit in het bestaande stelsel van de deelnemingsvrijstelling?
De leden van de PvdA-fractie vragen of het kabinet bereid is om BEFIT van
harte te ondersteunen en constructief mee te denken over een robuust
stelsel met een gemeenschappelijke grondslag? Deelt het kabinet de
mening van deze leden dat een gezamenlijke grondslag een zeer
belangrijk instrument zal blijken tegen belastingontwijking?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen van het fiche over de plannen van de Europese Commissie. Deze
leden zijn voorstander van het tegengaan van belastingontwijking maar
vinden fiscale wetgeving wel bij uitstek een nationale aangelegenheid. De
leden van de SP-fractie stellen de nodige vragen over de vijf voorstellen
van de Europese Commissie.
De leden van de SP-fractie vragen het kabinet of al bekend is hoe de
Europese Commissie doorstroomvennootschappen wil aanpakken. Ook
vragen deze leden het kabinet naar de visie op doorstroomvennootschappen in algemene zin. In hoeverre zijn doorstroomvennootschappen
economisch gezien nuttig? Weegt dit nut op tegen de risico’s die
doorstroomvennootschappen ook vormen, zoals belastingontwijking? In
hoeverre worden doorstroomvennootschappen gebruikt bij bijvoorbeeld
witwassen en terrorismefinanciering of fiscale fraude?
Net als het kabinet zijn de leden van de SP-fractie van mening dat
financiering met eigen vermogen aantrekkelijker moet worden gemaakt.
Deze leden vragen zich evenwel af of dat per se moet gebeuren door
nieuwe (fiscale) voordelen voor bedrijven op te tuigen. Heeft het kabinet
de optie onderzocht om financiering met eigen vermogen aantrekkelijker
te maken door de renteaftrek (verder) te beperken? Wordt dan niet
hetzelfde bereikt, namelijk dat eigen en vreemd vermogen minder ongelijk
worden behandeld? En is het waar dat een verdere beperking van de
aftrek van vreemd vermogen het belastingstelsel eenvoudiger maakt; iets
dat een introductie van een nieuwe aftrekpost of vrijstelling niet doet? De
leden van de SP-fractie vragen het kabinet uiteen te zetten waarom het
kabinet niet kiest voor een verdere beperking van renteaftrek in plaats van
het invoeren van een vermogensaftrek of vrijstellingen voor aandelenfinanciering. Ook vragen deze leden het kabinet om uit te leggen hoe de
Europese Commissie dit voor zich ziet. Om wat voor vrijstellingen gaat het
dan, bijvoorbeeld?
Bij het lezen van de vijfde maatregel denken de leden van de SP-fractie
terug aan de CCCTB, de common consolidated corporate tax base,
waartegen veel weerstand was. Deze leden vragen het kabinet of het
kabinet het met de leden van de SP-fractie eens is dat de lidstaten zelf
gaan over de wijze waarop multinationals worden belast. Ook vragen deze
leden of het klopt dat lidstaten hun bevoegdheid in deze plannen (BEFIT)
kwijtraken over de belastinggrondslag. Klopt het dat in deze plannen de

7

lidstaten de bevoegdheid kwijtraken om zelf hun belastinggrondslag voor
de vennootschapsbelasting vast te stellen en dat dit een taak van de
Europese Commissie wordt? Acht het kabinet dit gewenst?
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat er in EU-verband prima
afspraken kunnen worden gemaakt over bijvoorbeeld een minimumgrondslag en een minimumtarief voor de vennootschapsbelasting zonder
dat er bevoegdheden van de lidstaten naar de Europese Commissie gaan.
Deze leden vragen hierop een reactie van het kabinet.
Ook willen deze leden graag weten in hoeverre de BEFIT en de CCCTB
overeenkomen. Wat zijn de belangrijkste verschillen en welke overeenkomsten zijn er? Kan het kabinet dat nader uiteenzetten?
Ten aanzien van het Inclusive Framework van de OESO stellen de leden
van de SP-fractie de vraag of het kabinet zich de aangenomen MotieAlkaya (32 140, nr. 97) herinnert en of het kabinet deze motie ook nakomt.
Deze motie verzoekt het kabinet om onderdeel van de Nederlandse
diplomatieke inzet te laten zijn om de verschillende uitzonderingen in de
afspraken in de toekomst te schrappen. De leden van de SP-fractie vragen
het kabinet wat het kabinet heeft gedaan om deze uitzonderingen te
schrappen en welke stappen het kabinet nog gaat zetten om deze
uitzonderingen uit de voornemens te krijgen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie danken het kabinet voor het
BNC-fiche. Deze leden zijn blij dat er op Europees niveau nieuw leven
wordt geblazen in voorstellen die eerder op een dood spoor geraakten en
onderschrijven het belang van goede Europese implementatie van de
wereldwijde akkoorden vanuit het OESO-traject. Vanuit dit vertrekpunt
hebben de leden van de GroenLinks-fractie een aantal vragen aan het
kabinet.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben een vraag over de aanpak van
het ongewenst gebruik van doorstroomvennootschappen. Deze leden
vragen het kabinet naar het scenario waarin de Europese Commissie ten
aanzien van doostroomvennootschappen meer ambitieuze aanbevelingen
doet dan het uiteindelijke richtlijnvoorstel van de Europese Commissie. Zij
vragen of het kabinet in dit geval per definitie zal aansluiten op een
minder ambitieus Europees traject en daarbij bij voorbaat ambitieuzere
maatregelen in Nederland uitsluit. Kan het kabinet garanderen dit niet bij
voorbaat te doen?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen het kabinet naar de fiscale
stimulering van financiering met vreemd vis-á-vis eigen vermogen. Deze
leden delen de zorgen van de Europese Commissie en het kabinet dat een
te sterke fiscale bias richting financiering met vreemd vermogen
onwenselijk is. De leden van de GroenLinks-fractie vragen het kabinet
waarom hieruit zou moeten volgen dat ook financiering met eigen
vermogen fiscaal aantrekkelijker gemaakt moet worden in plaats van de
fiscale stimulering met vreemd vermogen te financieren te beperken. De
leden van de GroenLinks-fractie vragen het kabinet daarbij in te gaan op
de vraag wat dit doet qua grondslaguitholling.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn positief over het gegeven dat het
kabinet positiever is gaan staan ten opzichte van country-by-country
reporting. Zij vragen het kabinet of het kabinet ervoor open staat om ook
rapportagevereisten te verlangen ten aanzien van de activa en aantal
werknemers per land, teneinde brievenbusconstructies makkelijker bloot
te kunnen leggen. Wat zijn hierbij de overwegingen van het kabinet?

8

De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat er nog haken en ogen
zitten aan de uitwerking van de twee pijlers zoals hier in G7- en
G20-verband akkoorden over zijn bereikt. Zo zullen een aanzienlijk aantal
grote bedrijven niet onder de verdeling van belastingrechten zoals
uitgewerkt in pijler 1 vallen, omdat hier minimale winstmarges vereist zijn
waar, zo blijkt uit onderzoek, slechts 78 van de wereldwijd 500 grootste
bedrijven onder vallen, en slechts 37 Europese bedrijven. De leden van de
GroenLinks-fractie vragen het kabinet of er op Europees niveau ruimte is
op deze punten scherper aan de wind te zeilen, en op welke manier
Nederland zich daarvoor in zal zetten.
Tot slot vragen de leden van de GroenLinks-fractie het kabinet of de
mogelijkheid bestaat dat voorgesteld gaat worden dat op de uit te werken
richtlijnen passerelle clausules ingezet worden, teneinde blokkering in de
Raad door minder ambitieuze lidstaten te voorkomen.
Vragen en opmerkingen van de leden van de Groep Van Haga
De leden van de Groep Van Haga hebben kennisgenomen van de stukken
met betrekking tot fiche 3: Mededeling/aanbeveling Belastingheffing van
ondernemingen in de 21e eeuw. Deze leden zijn erg benieuwd naar de
gevolgen van het EU-belastingbeleid op de korte en de lange termijn. Veel
lijkt gericht op integratie en harmonisatie van de vennootschapsbelasting.
Deze leden wijzen het kabinet erop dat door grondslagharmonisatie met
BEFIT het kabinet eigen nationale fiscale accenten inruilt voor Europese
faciliteiten. Nederland raakt haar soevereiniteit kwijt en dat vergt in de
visie van deze leden unanimiteit van alle lidstaten.
De leden van de Groep Van Haga constateren dat de vijfde maatregel gaat
over het creëren van een raamwerk voor gemeenschappelijke vennootschapsbelastingregels. Volgens de Europese Commissie kan en moet de
Europese Unie met haar interne markt verder gaan in de hervorming en
modernisering van de internationale regels voor de belastingheffing van
ondernemingen. Heeft het kabinet duidelijk in beeld waarom de Europese
Unie dit moet doen volgens de Europese Commissie? In hoeverre is het
kabinet bereid mee te gaan met deze ideeën van de Europese Commissie?
Kan het kabinet aangeven of regelingen zoals de deelnemingsvrijstelling
vervallen bij het invoeren van een minimumtarief? Kan het kabinet
toelichten of er na de implementatie nog een weg terug is?
De leden van de Groep Van Haga constateren dat de Europese Commissie
concreet voorstel om achterwaartse verliesverrekening toe te passen voor
de belastingjaren 2020 en 2021. Het verlies uit deze jaren zou dan
verrekend kunnen worden met de winst uit in ieder geval het voorgaande
jaar of – indien een lidstaat daarvoor zou kiezen – maximaal de drie
voorgaande jaren.
De leden van de Groep Van Haga wijzen erop dat verliesverrekening voor
ondernemers in de inkomstenbelasting al mogelijk was voor drie
voorafgaande en de negen volgende kalenderjaren. Een verruiming in de
vennootschapsbelasting zou nog mogelijk zijn. Op pagina vijf, alinea één,
van het fiche geeft het kabinet aan dat een verruiming of aanpassing niet
noodzakelijk zou zijn. Wat zijn hiervoor de overwegingen geweest van het
kabinet? Bestaat er in de toekomst een mogelijkheid dat het kabinet toch
overgaat tot aanpassingen van achterwaartse verliesverrekeningstermijn
conform het voorstel van de Europese Commissie?
De leden van de Groep Van Haga constateren dat de Europese Commissie
met de tweede maatregel uiterlijk het vierde kwartaal van 2021 duidelijkere regels wil opstellen om het misbruik met doorstroomvennoot-

9

schappen te bestrijden. Doorstroomvennootschappen zijn bedrijven
zonder of met minimale aanmerkelijke economische aanwezigheid en
reële economische activiteit. Hiermee dragen deze bedrijven bij aan
fiscale routes om belasting te ontwijken.
Deze leden vragen aan het kabinet hoe de Europese Commissie
«substance» definieert. Hoe streng worden de eisen? En wat is daarbij de
maatstaf? Mogen landen zelf bepalen wat voldoende reële bedrijfsactiviteit is, of wordt dit gezamenlijk in de Europese Unie geregeld?
De leden van de Groep Van Haga constateren dat het kabinet de doelen
die de Europese Commissie met de vijfde maatregel (BEFIT) wil bereiken
steunt met het oog op het versterken van de interne markt. Een uniforme
vennootschapsbelasting voor de gehele Europese Unie kan voor bedrijven
die in meer dan één EU-lidstaat actief zijn leiden tot een enorme verlaging
van administratieve lasten. Bovendien kan het mismatches tussen de
verschillende vennootschapsbelastingstelsels binnen de EU (in de vorm
van dubbele belasting of dubbele niet-belasting) voorkomen. Ook draagt
een uniforme vennootschapsbelasting bij aan een robuuster en toekomstbestendig systeem voor de belastingheffing van ondernemingen.
Tenslotte bouwt BEFIT voort op de benadering in de aangekondigde
mondiale overeenstemming over pijlers 1 en 2, waardoor BEFIT gezien
kan worden als het Europese sluitstuk van de hervorming van de
vennootschapsbelasting. Deze leden stellen vast dat het kabinet het
voorstel van de Commissie met interesse tegemoet ziet.
De leden van de Groep Van Haga wijzen erop dat in de afgelopen jaren er
in EU verband al veel is gedaan om de administratieve lasten bij intracommunautaire transacties weg te nemen. Bijvoorbeeld het invoeren van een
één loketsysteem (One Stop Shop) in juli dit jaar. Hoe leidt de invoering
van de uniforme vennootschapsbelasting tot een enorme verlaging van
administratieve lasten?
Vragen en opmerkingen van de leden van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van het fiche:
mededeling/aanbeveling Belastingheffing van ondernemingen in de
21e eeuw. Deze leden hebben daarover enkele vragen.
De leden van de SGP-fractie vragen het kabinet hoe de Europese
Commissie in het licht van de tweede maatregel «minimale economische
aanwezigheid en reële economische activiteit» definieert en wat daarbij de
inzet van het kabinet is?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat met de
maatregelen, en met name met de vijfde maatregel (BEFIT), de eigen
fiscale keuzes die lidstaten op dit moment kunnen maken, zoals investeringsaftrekken, worden beperkt? Blijft er ruimte voor lidstaten om eigen
regels in de vennootschapsbelasting te maken? Is het kabinet van mening
dat deze nationale keuzevrijheid wenselijk blijft?
De leden van de SGP-fractie vragen het kabinet in hoeverre maatregel vijf
(BEFIT) gemeenschappelijke belastingregels vanuit de Europese Unie
beoogt in plaats van harmonisatie van belastingregels tussen lidstaten.
Welke risico’s ziet het kabinet in opgelegde belastingregels (BEFIT) vanuit
de Europese Commissie, zeker met het oog op de flexibiliteit van en de
inspraak van lidstaten op nationale fiscale wetgeving in lidstaten?

10