Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 873

Wijziging van de Wet vermindering afdracht
loonbelasting en premie voor de
volksverzekeringen en de Wet
inkomstenbelasting 2001 tot intrekking van de
Baangerelateerde Investeringskorting

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 17 september 2021
De vaste commissie voor Financiën, belast met het voorbereidend
onderzoek van bovenstaand wetsvoorstel, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen tijdig en
genoegzaam zal hebben geantwoord, acht de commissie de openbare
beraadslaging over dit wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tielen
Adjunct-griffier van de commissie,
Lips

kst-35873-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

1

INLEIDING
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie
voor volksverzekeringen en de Wet inkomstenbelasting 2001 tot intrekking
van de Baangerelateerde Investeringskorting (BIK) en hebben een aantal
vragen.
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden hebben begrip voor de keuze om met het
voorliggende wetsvoorstel de Baangerelateerde Investeringskorting (BIK)
in te trekken. Deze leden hebben nog enkele vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
tot intrekking van de BIK en hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
tot intrekking van de BIK. In het algemeen willen deze leden opmerken dat
zij de gang van zaken rondom intrekking van de BIK en de alternatieve
aanwending van 2 miljard euro als korting op de Awf-premie bijzonder
vinden. Deze alternatieve aanwending wordt door een ministeriële
regeling reeds per 1 augustus 2021 uitgevoerd, zonder dat de Kamer bij
de besluitvorming hierover betrokken is geweest of hiermee formeel heeft
ingestemd, dit nog afgezien van het feit dat de alternatieve aanwending
en marge van het wetgevingsoverleg over de slotwet van het Ministerie
van Financiën zeer kort is besproken. Deze leden vragen of de regering
kan aangeven waarom voor een dergelijke procedure is gekozen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
waarmee de BIK wordt ingetrokken. De leden van de SP-fractie zijn nooit
overtuigd geweest van de noodzaak van de BIK. Deze leden zijn van
mening dat wanneer de regering wil dat er investeringen worden gedaan
waar de Nederlandse economie van profiteert, daar veel betere manieren
voor zijn.
De leden van de SP-fractie wijzen erop dat de regering maandenlang het
bedrijfsleven een korting op investeringen heeft beloofd, terwijl het
onderzoek naar de houdbaarheid ervan kennelijk niet grondig genoeg is
gedaan. Deze leden vragen de regering hoe de regering oordeelt over
deze gang van zaken.
De leden van de PvdA-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het wetsvoorstel.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. In zijn algemeenheid merken deze leden op dat zij, los van
het gegeven dat de BIK zelf een ondoeltreffende en ondoelmatige
maatregel was met een groot budgettair beslag, het beleids- en beslisproces rond inwerkingtreding en vervolgens terugtrekking van de BIK zeer
slordig vinden. Deze leden vinden dit afdoen aan de rol van de overheid
als betrouwbare partner van burgers en het bedrijfsleven.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van het wetsvoorstel tot intrekking van de BIK. Deze leden
ondersteunen het intrekken van de als onderdeel van het Belastingplan
2021 ingevoerde BIK. Deze leden hebben hierover enkele algemene
aanvullende vragen.
De leden van de Volt-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

2

De leden van de SGP-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Deze leden volgen de overwegingen van de regering en
begrijpen de keuze die de regering maakt om de BIK te laten vervallen.
Toch wensen deze leden te benadrukken dat er voldoende recht moet
worden gedaan aan de verwachtingen bij die ondernemers door het
oorspronkelijke plan zijn gewekt. Tevens wensen deze leden te
benadrukken dat het vrijgekomen budget ingezet moet worden voor
lastenverlichting voor ondernemers en dan met name ondernemers in het
midden- en kleinbedrijf, zoals ook deels gebeurd is middels de verlaging
van de Awf-premie. Mede in dat licht hebben de leden van de SGP-fractie
enkele vragen.
De leden van de Groep Van Haga hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel.
I. ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie vragen welke analyse de regering heeft
gemaakt naar aanleiding van het advies van de Raad van State over het
voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven of er een
spoedwetgevingstraject mogelijk was geweest, zodat de Kamer zich over
de alternatieve aanwending had kunnen uitspreken of in ieder geval
ermee had in kunnen stemmen. Kan de regering aangeven welke lessen
zijn getrokken uit het rommelige verloop rondom de invoering van de BIK,
waaronder de verkeerde inschattingen van het risico op staatssteun, de
noodzaak tot intrekking en de vervolgens plotselinge alternatieve
aanwending? Kan de regering toezeggen dat de regering in de toekomst
nog zorgvuldiger zal omgaan met de adviezen van de Raad van State, in
het bijzonder met betrekking tot staatssteunrisico’s bij het indienen van
wetgeving bij de Kamer en daarop ook eerder zal handelen?
Kan de regering aangeven of, mocht een dergelijke gang van zaken zich in
de toekomst nog een keer voordoen, daarin ook anders met de Kamer kan
worden omgegaan? Is de regering van mening dat met deze gang van
zaken recht is gedaan aan een zorgvuldig wetgevingsproces?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de BIK in het leven geroepen
was om het grote bedrijfsleven te spekken. Eerder werd hiertoe voorgesteld de dividendbelasting af te schaffen. Nadat dit slecht onderbouwde
voorstel het niet haalde moest de vennootschapsbelasting worden
verlaagd. Dit voorstel kon niet op een meerderheid rekenen, waarop de
BIK werd geïntroduceerd. Met het voorliggende wetsvoorstel wordt ook
de BIK afgeschoten. De leden van de PvdA-fractie vragen de regering
waarom het bedrijfsleven zo nodig twee miljard belastingverlaging moet
worden gegeven, terwijl keer op keer is gebleken dat hier geen goede
redenen voor zijn en dat dit niet op draagvlak kan rekenen.
De leden van de PvdA-fractie vragen de regering voorts hoe het mogelijk
is dat het wetgevingstraject zo ongelooflijk onzorgvuldig plaats kon
vinden. Waarom werd de BIK pas per nota van wijziging aan het Belastingplan toegevoegd? Hoe kon het dat een fiscale regeling van 2 miljard
euro op Prinsjesdag 2021 nog niet klaar was? Hoe is het mogelijk dat er
geen toetsing aan Europees recht heeft plaatsgevonden?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat per ministeriële regeling de
Awf-premies zijn verlaagd, terwijl de voorliggende wetgeving nog onder
parlementaire behandeling is. Waarom is voor deze volgorde gekozen?
Wat zijn de gevolgen indien de voorliggende wetgeving geen
meerderheid behaalt? Waarom is niet gewacht met het verlagen van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

3

Awf-premies totdat de BIK definitief is afgeschaft? Deelt de regering de
mening van deze leden dat dit geen blijk geeft van een prudente omgang
met de overheidsfinanciën?
De leden van de PvdA-fractie vragen de regering voorts waarom ter
compensatie is gekozen voor het verlagen van de Awf-premies. Waarom
is er niet voor gekozen geen belastingverlaging voor het bedrijfsleven
door te voeren? Deelt de regering de mening van deze leden dat beleidsstabiliteit een belangrijke randvoorwaarde is voor succesvol ondernemerschap? In hoeverre acht de regering het wisselen tussen het afschaffen
van de dividendbelasting, het verlagen van de vennootschapsbelasting,
de BIK en het verlagen van de Awf-premie stabiel overheidsbeleid?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering om een tijdpad
voorafgaand aan Prinsjesdag 2021 inzake het besluitvormingsproces om
de BIK te schetsen. Deze leden verzoeken de volgende vragen daarbij te
betrekken. Wanneer is de regering door ambtenaren en maatschappelijke
organisaties op het idee gebracht de investeringskorting toe te passen?
Wanneer is er binnen het kabinet een knoop doorgehakt over wat met het
potje van 4 miljard euro te doen? Wanneer is vervolgens het eerste
contact met de Europese Commissie gelegd? Wanneer heeft de Europese
Commissie duidelijk gemaakt dat er mogelijk staatssteunrisico’s zijn?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering om in te gaan op
het tijdpad inzake het besluitvormingsproces om de BIK met terugwerkende kracht in te trekken. Deze leden verzoeken de volgende vragen
daarbij te betrekken. Wanneer heeft de regering dit besloten? Wanneer
heeft de regering vervolgens de Kamer hierover ingelicht? En wanneer
heeft de regering besloten en de Kamer ingelicht om het vrijgekomen
budgettaire beslag alternatief in te zetten voor de verlaging van de
werkgeverspremies? Klopt het dat de Kamer minder dan twee weken de
tijd heeft gehad om een wijziging in te dienen? Is de regering van mening
dat dit voldoende is in het licht van de huidige discussie over macht en
tegenmacht en de inmiddels demissionaire status van het kabinet?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering te reflecteren op
welke lessen zijn geleerd voor wat betreft het uit voorzorg intrekken van
de BIK. Deze leden vragen de regering daarbij in te gaan op de lessen op
beleidsinhoudelijk gebied en de lessen op het gebied van procedure en
uitvoering.
De leden van de Groep Van Haga verzoeken de regering om meer inzicht
te geven in de invloeden van het voorliggende wetsvoorstel op innovatie.
Deze leden vragen aan de regering wat de gevolgen zijn voor innovatie.
Met de BIK worden immers innovaties en investeringen gestimuleerd. In
hoeverre is dit het geval bij de verlaging van de premie voor het Awf?
De leden van de Groep Van Haga vragen voorts aan de regering of alle
ondernemers dezelfde korting krijgen op het Awf. Deze leden wijzen erop
dat in tegenstelling tot de BIK een korting in het kader van het Awf los
staat van de hoogte van het investeringsbedrag.
1. Inleiding en strekking van het voorstel
De leden van de SGP-fractie roepen in herinnering dat het oorspronkelijke
doel van de BIK het op peil houden van de investeringen was, die door de
coronacrisis zijn gedaald. Door intrekking van het wetsvoorstel wordt dit
doel niet meer behaald. Ook door de alternatieve invulling van de
middelen lijkt dit doel niet te worden behaald, zoals ook blijkt uit de
CPB-notitie «Analyse verwachte effecten Baangerelateerde Investerings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

4

korting en alternatieven»1. Deelt de regering deze analyse en waarom is
het beoogde doel van de BIK nu niet meer relevant, mede gezien de keuze
die gemaakt is om de financiële middelen van de BIK in te zetten voor een
maatregel die vrijwel geen effect heeft op investeringen, zoals ook uit de
genoemde CPB-notitie blijkt?
2. Verkende opties
De leden van de SP-fractie vragen de regering of de conjuncturele
economische omstandigheden of de structurele economische omstandigheden op dit moment aanleiding geven om het geld dat wordt bespaard
door de BIK terug te trekken aan te wenden voor lastenverlichting voor
het bedrijfsleven. Wat beoogt de regering hiermee te bereiken? Welk
probleem moet worden opgelost? Deze leden vragen de regering om een
inschatting te geven van het aantal extra banen dat deze maatregel zou
moeten opleveren. Vormt de lastendruk voor bedrijven op dit moment een
belemmering voor economische groei?
De leden van de SP-fractie vragen tot slot om een vergelijking van de
economische kosten en baten van deze alternatieve aanwending van de
BIK, ten opzichte van maatregelen die de koopkracht van lage- en
middeninkomens zou verbeteren. Zou de twee miljard euro niet beter
besteed zijn aan bijvoorbeeld hogere lonen in de publieke sector? Hoe
heeft de regering deze afweging gemaakt?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering indachtig artikel
3.1 van de Comptabiliteitswet te beschrijven wat de precieze doelstelling
was van de BIK, wat de precieze doelstelling is van de premieverlaging in
het kader van de Awf en of deze doelen precies overeenkomen of op
bepaalde relevante aspecten verschillen.
Deze leden vragen voorts een analyse van de doeltreffendheid en
doelmatigheid van de ingezette premieverlaging voor werkgevers. Deze
leden vragen er specifiek naar of de regering kan inschatten wat hiervan
de arbeidsmarkteffecten zijn. Deze leden vragen bovendien of de regering
kan toelichten waarom de inzet van deze 3,7 miljard euro de meest
doelmatige is ten opzichte van het bereiken van maximale arbeidsmarkteffecten.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering ten aanzien van
de met de voorliggende wetswijziging vrijgekomen BIK-gelden hoe deze
intrekking zich verhoudt tot de alternatieve aanwending in de vorm van
een verlaging van de Awf-premie en hoe een dergelijke verlaging dezelfde
doelen zou dienen.
De leden van de Groep Van Haga vragen de regering welke alternatieven
zijn onderzocht als vervanging voor de BIK. Deze leden vragen de regering
in het bijzonder wat het doorslaggevende punt is geweest om te kiezen
voor de Awf-optie.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de regering er niet voor
gekozen heeft om een deel van het gebudgetteerde bedrag van de BIK
(deels) in te zetten voor het verhogen van investeringsaftrekken mede
gezien het gemeenschappelijke doel, het fiscaal aantrekkelijker maken van
investeringen, van zowel de BIK als de investeringsaftrekken.

1

Notitie van het Centraal Planbureau «Analyse verwachte effecten Baangerelateerde Investeringskorting en alternatieven», bijlage bij Kamerstuk 35 572, nr. 18.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

5

3. Intrekking met terugwerkende kracht
De leden van de D66-fractie lezen dat Europese wetgeving naar
verwachting een belemmering vormt voor een succesvol beroep op
zogenaamd «opgewekt vertrouwen». Deze leden vragen of er een
nationale route mogelijk is voor ondernemers om succesvol een beroep te
doen op «opgewekt vertrouwen». Hoe kansrijk is die route?
De leden van de SP-fractie wijzen erop dat het met terugwerkende kracht
intrekken van de BIK mogelijk consequenties heeft voor bedrijven die
reeds investeringsverplichtingen zijn aangegaan. Deze leden vragen de
regering of zij heeft onderzocht of er bedrijven in het mkb-segment zijn
die hierdoor mogelijk in problemen komen en of de regering tracht deze
problemen te voorkomen dan wel te helpen oplossen.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering inzicht kan
geven in hoeveel investeringen (zowel aantal ondernemers als totale
investeringssom) er sinds 1 januari 2021 gedaan zijn door ondernemers,
die deze investeringen deden wegens de verwachting recht te hebben op
de BIK.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen informatief of de regering kan
toelichten hoe een proces van eventuele terugbetaling van de BIK in zijn
werk zou gaan. Wie zou het uiteindelijke bedrag ontvangen? Zouden
ondernemers gecompenseerd kunnen worden wegens onbehoorlijk
bestuur of is dit tegen bepaalde regels in? Op welke wijze komt het
rentebedrag tot stand?
De leden van de Volt-fractie zijn van mening dat het juridisch onhoudbaar
is dat bedrijven die een BIK-aanvraag hebben ingediend tussen 1 januari
2021 tot aan het moment van de BIK hun tegemoetkoming niet (deels)
krijgen. De wet stond immers in het Staatsblad gepubliceerd en de
bedrijven hebben investeringen gedaan. Dat is in de ogen van deze leden
dan toch echt een verplichting. Heeft de regering hierover advies
gevraagd aan de Landsadvocaat?
De leden van de Groep Van Haga vragen de regering of ondernemers het
bedrag terug moeten betalen dat al op mindering is verkregen op de
loonheffing. Of wordt dit bedrag verrekend met de toekomstige
loonheffing? Deze leden vragen de regering voorts om toe te lichten hoe
het zit met de conversie naar de Awf-korting voor de bedrijven die al een
mindering hebben toegebracht aan hun afdracht loonheffing indien
bedrijven de korting moeten terugbetalen.
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering inzicht heeft in het
aantal aanvragen voor de BIK-regeling, die nu moeten worden teruggedraaid. Hoeveel ondernemers hebben de BIK aangevraagd en welk
investeringsbedrag is met die aanvragen gemoeid?
Deze leden vragen tevens welke mogelijkheden zijn onderzocht om
ondernemers tegemoet te komen die reeds investeringen hebben gedaan
en daarbij een beroep hebben gedaan of wilden doen op de BIK. Tevens
vragen deze leden waarom niet voor een vorm van compensatie voor
deze groep ondernemers is gekozen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

6

4. Budgettaire aspecten
De leden van de PVV-fractie vragen te regering om aan te geven waarom
het vrijgekomen budget voor 2022 gesteld wordt op 1,7 miljard euro,
terwijl overeenkomstig het Belastingplan 20212 structureel 2 miljard euro
was opgenomen. Kan de regering aangeven waaraan de resterende 300
miljoen euro aan budgettaire ruimte voor 2022 reeds is uitgegeven?
De leden van de PVV-fractie constateren dat het demissionaire kabinet het
nog vrij te vallen bedrag in 2021 reeds heeft benut om de Awf-premies te
verlagen middels een ministeriële regeling.3
Kan de regering aan deze leden toelichten op grond waarvan het
demissionaire kabinet zich eenzijdig gerechtigd voelt om 2 miljard euro
nog niet vrijgevallen budget reeds op voorhand, zonder instemming van
de Tweede Kamer en zonder (incidentele) suppletoire begroting te
benutten voor aanwending van het verlagen van de Awf-premie?
De leden van de CDA-fractie lezen dat door intrekking van de BIK voor
2021 2 miljard euro zal vrijvallen en voor 2022 1,7 miljard euro. In de
regeling voor de Awf-premie vermindering gepubliceerd door de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is opgenomen dat de Awf-premie
van toepassing is van 1 augustus tot en met 31 december 2021. De leden
van de CDA-fractie vragen de regering of het klopt dat deze korting in
2021 in totaal 2 miljard euro zal bedragen. Kan de regering een inschatting
geven van de gemiddelde korting die een bedrijf ontvangt, en daarmee
wat gemiddeld de extra ruimte is voor investeringen is in 2021? Kan de
regering aangeven wanneer er duidelijkheid volgt over de aanwending
van de gereserveerde middelen voor 2022?
De leden van de PvdA-fractie vragen om een uitsplitsing van wat er nu
precies gebeurt met de middelen die bestemd waren voor de BIK. Voorts
vragen deze leden waarom de regering zelf heeft besloten deze middelen
te gebruiken voor het verlagen van Awf-premies en waarom deze niet zijn
gebruikt om bijvoorbeeld de problemen met betrekking tot de volkshuisvesting op te lossen of als koopkrachtimpuls voor gewone mensen in te
zetten.
De leden van de PvdA-fractie vragen voorts hoe het kan dat de uitvoeringskosten van de BIK zo ontzettend hoog waren. Was dat op zichzelf niet
al voldoende geweest om de BIK niet meer te overwegen?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen informatief of de regering kan
toelichten waarom het budgettaire beslag van het alternatief aanwenden
van de BIK-gelden in het tweede jaar 1,7 miljard euro en niet 2 miljard
euro is en wat de bestemming is van het bedrag van 300 miljoen euro,
aangezien er in eerste instantie 4 miljard euro incidenteel is gereserveerd.
Deze leden vragen voorts hoe de verlaging van de werkgeverspremies
precies budgettair is neergeslagen bij de fondsen die de premies innen en
uitkeringen uitkeren. Kan de regering uiteenzetten wat het budgettaire
effect is van de verlaging van de premies op de budgettaire balans van
deze fondsen? Is er voorafgaand aan het besluit tot verlaging van de
werkgeverspremies overleg geweest met het Uitvoeringsinstituut
2

Kamerstuk 35 572, nr. 5, Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten
(Belastingplan 2021)
3
Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 25 juni 2021,
2021–0000101252, tot Wijziging van de van de Regeling tot vaststelling premiepercentages
werknemers- en volksverzekeringen, maximumpremieloon werknemersverzekeringen en
opslag kinderopvangtoeslag 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

7

Werknemersverzekeringen (UWV) over de budgettaire effecten van de
verlaging van de premie en wat dit doet met de financiële degelijkheid
van de fondsen?
De leden van de Volt-fractie vragen de regering hoeveel bedrijven tot
28 mei 2021 een aanvraag hebben ingediend en voor welk investeringsbedrag en daaraan gekoppeld welk bedrag aan fiscale tegemoetkoming
op basis van de BIK-regels. Deze leden wijzen erop dat de regels immers
2,4 procent – 3,0 procent korting inhielden op investeringen met budget
van 2 miljard euro voor 2021 en 2 miljard euro voor 2022 en de regering
kondigde de intrekking van de BIK aan op 28 mei 2021.
De leden van de Groep Van Haga vragen de regering of de verdeling van
het budget bij de Awf-korting gelijk is als bij de BIK.
De leden van de SGP-fractie lezen dat het budget voor de BIK van 2
miljard euro in 2021 en 1,7 miljard euro in 2022 op een andere wijze kan
worden besteed. Het begrote bedrag van 2 miljard euro is inmiddels
besteed aan de verlaging van de Awf-premie. Hoe wordt het begrote
bedrag van 1,7 miljard euro besteed en hoe wordt geborgd dat dit bedrag
ten goede komt aan ondernemers?
5. Gevolgen voor burger en bedrijfsleven
De leden van de D66-fractie vragen welke gevolgen het afschaffen van de
BIK heeft voor bedrijfsinvestering. Deze leden vragen tevens of er
bedrijven in de financiële problemen kunnen komen als gevolg van het
afschaffen van de BIK.
Deze leden vragen voorts wat de omvang is van de hoeveelheid investeringen die al was gedaan en die mogelijk in aanmerking zouden komen
voor de BIK van 1 januari tot de datum waarop bekend werd dat de BIK
geen doorgang zou vinden.
De leden van de CDA-fractie lezen dat bedrijven zich in het kader van de
staatssteunregels niet kunnen beroepen op een gerechtvaardigde
verwachtingen dat zij aanspraak zouden kunnen maken op de BIK, terwijl
in de wetgeving wel was opgenomen dat investeringen in 2021 kwalificeren voor de BIK. Kan de regering nader toelichten in hoeverre zij deze
visie ondersteunt, die er geen rekening mee houdt dat ondernemers
eventueel al investeringen hebben gedaan waarvoor zij op de BIK hadden
gerekend?
De leden van de SP-fractie vragen de regering hoe het bedrijfsleven heeft
gereageerd op de intrekking van de BIK.
De leden van de Groep Van Haga verzoeken de regering om meer inzicht
te geven in de invloeden van het voorliggende wetsvoorstel op de
financiële gevolgen voor bedrijven en de kosten veroorzaakt door
regeldruk. Deze leden vragen de regering voorts in hoeverre het voordeel
voor de werkgever doorwerkt naar de werknemer in het geval van korting
in het kader van het Awf.
De leden van de SGP-fractie merken op dat tijdens de behandeling van het
wetsvoorstel strekkende tot invoering van de BIK middels een
amendement (Kamerstuk 35 572, nr. 51) is besloten de BIK-gelden meer
ten goede te laten komen aan het mkb. Door de intrekking van het
voorliggende wetsvoorstel wordt deze relatieve bevoordeling van het mkb
ten opzichte van het grootbedrijf ongedaan gemaakt. Is de regering van
mening dat nog steeds geldt dat het beschikbare budget met name ten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

8

goede moet komen aan het mkb en op welke wijze is dit geborgd middels
de alternatieve invulling?
6. EU-aspecten
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering kan expliciteren
waarom de Europese Commissie van oordeel is dat de BIK ongeoorloofde
staatssteun kan opleveren. Voorts vragen de leden van de VVD-fractie de
regering of de regering kan toelichten of onderzoeken hoe vaak het
voorkomt dat de Europese Commissie vooraf een harde garantie afgeeft
dat een wetsvoorstel als geoorloofde staatssteun kan worden beschouwd
en het bij de Europese Commissie niet tot staatssteunbezwaren zal leiden.
De leden van de D66-fractie vragen of er een EU-rechtelijke analyse heeft
plaatsgevonden tijdens het wetgevingsproces en zo ja, of er een gedetailleerde beschrijving kan worden gegeven van die analyse. Deze leden
vragen tevens hoe die analyse is gewogen en welke weging daaraan
tijdens het wetgevingsproces is gegeven. De leden van de D66-fractie
vragen voorts in hoeverre de analyse van de Europese Commissie
overeenstemt met de EU-rechtelijke analyse die tijdens het wetgevingsproces is gemaakt. Wat zijn de grootste verschillen en overeenkomsten.
De van de D66-fractie vragen waarom werd verondersteld dat de
Europese Commissie de BIK als regeling als zodanig niet zou toetsen.
Deze leden vragen of er voorbeelden zijn waarbij de Europese Commissie
alleen een subonderdeel van een regeling heeft getoetst en niet de
regeling als geheel.
Deze leden vragen voorts op basis van welke analyse de Europese
Commissie tot de inschatting is gekomen dat de BIK mogelijk ongeoorloofde staatssteun zou zijn. Deze leden vragen of op deze laatste vraag in
detail antwoord kan worden gegeven. Deze leden vragen bovendien of dit
is gelegen in het feit dat de aftrek alleen wordt toegestaan voor investeringen. Deze leden vragen tot slot hoe dat zich zou verhouden met de
superaftrek die is opgenomen in de CCCTB-conceptrichtlijn (Common
Consolidated Corporate Tax Base-richtlijn)4.
De leden van de PvdA-fractie vragen waarom in eerste instantie alleen
advies van de Europese Commissie werd gevraagd ten aanzien van de
fiscale-eenheidsaspecten van de BIK. Op welke wijze werd duidelijk dat de
Europese Commissie moeite had met de BIK als geheel? Hoe kan het dat
dit voor de regering als verrassing kwam? Waarom is niet meteen het
gehele voorstel aan de Europese Commissie voorgelegd? In hoeverre
heeft de regering open kaart gespeeld?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of er voorafgaand aan
Prinsjesdag 2021, formeel dan wel informeel, contact is geweest met de
Europese Commissie over staatssteunaspecten. Zo ja, is hier toen al
vanuit de Europese Commissie een signaal ontvangen inzake mogelijke
staatssteunrisico’s? Zo nee, waarom niet? Is het gebruikelijk om geen
contact te hebben met de Europese Commissie voorafgaand aan de
presentatie van een besluit met een dergelijk groot budgettair beslag?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen er of er voorafgaand aan
Prinsjesdag 2021 op ambtelijk niveau dan wel uit het maatschappelijk
middenveld op enige formele dan wel informele wijze is gewaarschuwd
voor mogelijke staatssteunrisico’s bij inwerkingtreding van de BIK. Zo ja,
zijn hier notities of memo’s van en kunnen deze in het kader van de open,
nieuwe bestuurscultuur aan de Kamer worden toegezonden? Zo nee,

4

2. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52011PC0121&from=NL

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

9

waarom is een quickscan op mogelijke staatssteunrisico’s geen onderdeel
van beleidsvorming zoals bij de BIK?
Deze leden vragen de regering waarop de regering baseerde dat er bij de
BIK in huidige vorm geen ongeoorloofd staatssteunrisico was. Heeft de
regering specifiek naar het perspectief van de fiscale eenheid gekeken? Zo
ja, waarom is geconcludeerd dat dit niet tot staatssteunrisico’s leidde?
Daarnaast vragen deze leden hoe dit zich inhoudelijk-argumentatief
verhoudt tot de argumentatie van de Europese Commissie.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of de regering het eens is met
de stelling dat de slordigheid van het beleidsproces omtrent de inwerkingtreding en terugtrekking van de BIK toonbeeld is van onbetrouwbaar
bestuur. Kan de regering dit toelichten?
De leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of de regering van
plan is op ambtelijk niveau, eventueel in samenwerking met de Europese
Commissie, alsnog uit te zoeken of er sprake is van ongeoorloofde
staatssteun in een regeling zoals de BIK, om uit dit studeren toekomstige
juridische en beleidslessen te trekken. Deze leden vragen wat hierbij de
overwegingen van de regering zijn.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat aanpassing van de BIK aan
het Tijdelijk Staatssteunkader te grote aanpassingen zou vergen. Zij
vragen de regering in te gaan op de vraag hoe de BIK inhoudelijk gezien
aangepast zou moeten worden om binnen het Tijdelijk Staatssteunkader
te passen. Hoe zou de BIK er in dat geval uitzien?
7. Uitvoeringskosten
De leden van de PVV-fractie vragen de regering om aan te geven waaraan
en hoe de reeds uitgegeven uitvoeringskosten van de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (RVO), respectievelijk de Belastingdienst, reeds
zijn besteed.
De leden van de CDA-fractie constateren dat bij de uitvoeringskosten van
het wetsvoorstel tot intrekking van de BIK wordt genoemd dat er wordt
uitgegaan van een extra inspanning voor handhaving van 1,5 fte. Deze
leden vragen of de regering kan toelichten wat deze extra 1,5 fte inhoudt.
Ook lezen deze leden dat de uitvoeringskosten van de regeling 190.000
euro zijn. Deze leden lezen in de wet tot intrekking van de BIK dat voor de
uitvoering van de BIK 55,3 miljoen euro voor de RVO en 9,1 miljoen euro
voor de Belastingdienst was gereserveerd. Wat gebeurt er met de
middelen die in 2021 voor de uitvoering waren gereserveerd, boven de
reeds gemaakte kosten en de uitvoeringskosten voor de Awf-premie
korting?
De leden van de SP-fractie vragen de regering naar het totaalbedrag aan
uitgaven die reeds door de overheid, door de RVO en door de Belastingdienst zijn gedaan inzake de BIK. Deze leden vragen de regering een
oordeel te geven over deze verspilling.
De leden van de Volt-fractie vragen wat er gebeurt met het overgebleven
budget voor de uitvoering bij de RVO en de Belastingdienst. Gaat dat
budget terug naar de centrale kas van de Minister van Financiën nu het
niet zal worden gebruikt? Zou de Belastingdienst dit geld niet ook kunnen
gebruiken voor de uitvoeringsproblemen die daar nu spelen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

10

De leden van de Groep Van Haga zijn zich ervan bewust dat de kosten van
de uitvoering zijn gecorreleerd aan de regeldruk en vragen daarom hoe de
uitvoeringskosten van de Awf zich verhouden ten opzichte van de
uitvoeringskosten van de BIK.
OVERIG
De leden van de VVD-fractie vragen de regering om toe te lichten hoe de
ontwikkeling van lasten voor bedrijven van 2018 tot en met 2021 eruitziet.
Voorts vragen deze leden of de regering kan aangeven hoe de loonkosten
per uur in Nederland zich verhouden tot de loonkosten per uur in de
eurozone.
Tot slot vragen de leden van de VVD-fractie aan de regering een
toelichting wat de ontwikkeling van de loonkosten in Nederland is sinds
2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 873, nr. 5

11