21
Wet invoering minimumuurloon
Aan de orde is de voortzetting van de behandeling van:
- het Voorstel van wet van de leden Gijs van Dijk en
Maatoug houdende wijziging van de Wet minimumloon
en minimumvakantiebijslag en enige andere wetten in
verband met de invoering van een uniform wettelijk minimumuurloon en enige andere wijzigingen (Wet invoering
minimumuurloon) ( 35335 ).
(Zie vergadering van 9 september 2020.)
De voorzitter:
Aan de orde is nu het Voorstel van wet van de leden Gijs
van Dijk en Maatoug houdende wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag en enige andere
wetten in verband met de invoering van een uniform wettelijk minimumuurloon en enige andere wijzigingen. Ik
noem dit met nadruk, omdat ten tijde van de behandeling
van de eerste termijn van de zijde van de Kamer Gijs van
Dijk nog de enige initiatiefnemer was.
Ik heet beide initiatiefnemers van harte welkom. Zij worden
in vak-K ondersteund door de heer Elwin Wolters en
mevrouw Meike Hellevoort, medewerkers bij respectievelijk
de PvdA- en de GroenLinksfractie. Tevens heet ik van harte
welkom de staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Hij zal bij de behandeling van dit wetsvoorstel
optreden als adviseur van de Kamer.
De eerste termijn van de zijde van de Kamer vond plaats
op 9 september 2020 en we zijn nu toe aan de beantwoording.
De algemene beraadslaging wordt hervat.
De voorzitter:
Ik geef graag het woord aan de heer Gijs van Dijk. Gaat uw
gang.

De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Voorzitter, dank u wel. Het is goed om hier te staan, niet
omdat wij dat leuk vinden, al is het ook leuk, maar omdat
het gaat om een heel belangrijk onderwerp, dat heel veel
mensen in Nederland raakt: het minimumloon, om specifiek
te zijn: het uurloon.
Als je kijkt naar wat er de afgelopen jaren is gebeurd, dan
zie je dat de rijkste 500 Nederlanders tijdens de coronapandemie, die overigens nog steeds bezig is, rijker zijn geworden, met bijna 4%. Als je hun vermogen bij elkaar optelt,
kom je op bijna 200 miljard. Ik gun het natuurlijk iedereen
om een groot vermogen te hebben, maar aan de andere
kant heb je in dit land meer dan een miljoen mensen die in
armoede leven, iedere dag. Er zijn 240.000 of 250.000 kinderen die iedere dag opgroeien in armoede, die niets anders
kennen dan financiële stress van de ouders en keuzes die
vooral niet gemaakt worden. Dat is ook een Nederland.

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

Je ziet hoe ongelofelijk goed het gaat met mensen. De
economie floreert, ondanks corona, bedrijven maken veel
winst, het gaat goed met de overheidsfinanciën, de overheid
heeft wat te besteden. Wij konden zorgen dat bedrijven
mensen in dienst konden houden en bedrijven in leven
houden met miljarden aan overheidsgeld. Het is dus een
enorm welvarend land, met een enorm vermogen.
De arbeidsmarkt schreeuwt om mensen. Sterker nog, er
zijn meer vacatures dan mensen te vinden. De andere kant
van diezelfde arbeidsmarkt is dat er zo'n 220.000 mensen
zijn die iedere dag werken, een goede baan hebben, in de
horeca, als supermarktmedewerker, of met een combinatie
van banen, maar die wel in armoede leven. We noemen
dat sinds een aantal jaren "werkende armen". We moeten
ons er echt voor schamen dat we dat überhaupt hebben
uitgevonden; werkende armen in Nederland, in dit welvarende land.
Aan de ene kant worden de vermogenden steeds rijker en
aan de andere kant is er een grote groep, die niet kleiner
wordt, die steeds verder wegglijdt, in armoede leeft, wel
werkt, maar niet het einde van de maand haalt, onmogelijke
keuzes moet maken voor het gezin en vooral keuzes niet
kan maken.
En daarom is het van belang dat we het hier over het
minimumloon hebben. Hier in dit huis kunnen wij deze
tweedeling die we al jaren kennen, veranderen. Het Sociaal
en Cultureel Planbureau waarschuwt al jaren en wijst erop
dat er een tweedeling is en groeiende ongelijkheid in deze
samenleving. Die kunnen we in dit huis veranderen. We
kunnen dat gat dichten. We kunnen de ongelijkheid tegengaan. Dat gaat hier in dit huis, met de goede politieke keuzes.
Als het aan ons ligt, de Partij van de Arbeid en GroenLinks,
gaan we dat vanaf vandaag ook doen. Wij zien deze wet als
een eerste stap om die tweedeling, die groeiende ongelijkheid tegen te gaan. Zie het als een eerste, bescheiden stap:
het uurloon.
Voordat ik de vragen ga beantwoorden die door de partijen
zijn gesteld, wil ik vooral mensen bedanken. We hebben
fantastische ondersteuning vanuit Sociale Zaken, dat moet
echt gezegd. Wat zouden we zonder hen zijn? Maar ook
vanuit Bureau Wetgeving, in dit huis. We hebben een fantastische medewerker van GroenLinks: Meike. Zij is aangeschoven en doet fantastisch mee. En, last but not least:
Elwin Wolters. Elwin ken ik echt al jaren, ook vanuit de
vakbeweging. Hij is echt een expert op het gebied van
sociale zaken. En wat zou ik zonder hem zijn? Helemaal
niks. Dus ook speciaal dank aan Elwin Wolters, die het
grootste gedeelte van het werk heeft verricht.
Ik moet ook de partijen bedanken. Ik moet zeggen: u heeft
oprecht goede vragen gesteld over dit goede wetsvoorstel.
We zullen de beantwoording in een aantal delen doen. We
gaan die ook verdelen. Senna, mevrouw Maatoug, zal ook
een aantal delen doen. Ik zal ingaan op de noodzaak van
het wetsvoorstel. Daar zijn natuurlijk vragen over gesteld.
Verder ga ik in op de hoogte, de eenduidigheid en handhaafbaarheid, het moment van indiening en de onderhandelingsvrijheid van sociale partners. Vervolgens zal mevrouw
Maatoug ingaan op de effecten op de werkgelegenheid, de

11 november 2021
TK 21

21-21-1

36 uur, de arbeidsduur, de financiële dekking van het
wetsvoorstel en wat overige zaken.
Wat ik hier ook nog graag wil vermelden, is dat Europarlementariër Agnes Jongerius op dit moment, as we speak,
in Europa een pakket presenteert met richtlijnen voor
minimumlonen in Europa. Het is niet dat Europa gaat
vaststellen hoe hoog in ieder land het minimumloon moet
zijn, maar de richtlijn moet er wel zijn. En, heel belangrijk:
de vakbondsmacht moet worden versterkt. Dat betreft dus
de vrijheid van onderhandelen. De druk daarop kennen we
in Nederland niet, maar in andere Europese landen kent
men die zeker wel. Het is mooi, en toevallig, dat we dit nu
zowel in Europa als in dit huis op de agenda hebben staan.
Voorzitter. Ik zei het net al: 220.000 werkenden leven iedere
dag in armoede. Zij werken keihard, maar hebben niet voldoende om het eind van de maand te halen, om de huur te
kunnen betalen, de eindjes aan elkaar te knopen. Dat is de
realiteit voor duizenden mensen in Nederland. Naast
moeilijk kunnen rondkomen, leidt armoede natuurlijk nog
tot veel meer problemen. Armoede maakt je wereld kleiner,
leidt ertoe dat je onmogelijke keuze moet maken en laat je
iedere dag in stress leven.
De Partij van de Arbeid en GroenLinks vinden dat we die
armoede in Nederland fundamenteel moeten gaan aanpakken. Het verhogen van het minimumloon is daarbij een van
de snelste en beste oplossingen. Het is niet de enige
oplossing. Natuurlijk moeten we ook de toeslagensystematiek aanpakken. We moeten kijken naar de vormgeving van
de sociale zekerheid en we moeten kijken hoe we de welvaart goed kunnen verdelen. Maar om te beginnen is het
van groot belang dat we het minimumloon verhogen. En
vandaag beginnen we met het uurloon.
We staan niet alleen. Het Nibud, de werkgevers — VNONCW is inmiddels om — de vakbonden, maar ook vele
wethouders in dit land, zoals wethouder Heijkoop van
Dordrecht: ze pleiten allemaal voor een verhoging van het
minimumloon. Ook de Sociaal-Economische Raad stelt in
zijn recente advies over de werkende armen dat het inkomen van de werkenden verbeterd moet worden en noemt
daarbij expliciet de verhoging van het minimumloon. Het
verhogen van het minimumuurloon staat gelukkig ook in
heel veel verkiezingsprogramma's. Ik zie dat we echt stappen kunnen gaan maken in deze Kamer, ook gelet op de
programma's van bijna alle partijen. Bijna iedereen wil in
meerdere of mindere mate dat het minimumloon en het
minimumuurloon omhooggaan. Dat is dus hard nodig.
Als je kijkt naar de sterke Europese landen en überhaupt
naar de wereld, dan zie je dat Nederland niet goed scoort
op het gebied van het wettelijk minimumloon. We staan
namelijk in het rechterrijtje, terwijl we als een van de rijkste
landen toch in de top zouden moeten staan. Daarom zeg ik
nogmaals: vandaag een eerste stap. Voordat we dat wettelijk minimumloon verder verhogen, moeten we het uurloon
gaan vastzetten. Dat is van belang.
Hoe zit het dan met de verdere verhoging van het wettelijk
minimumloon, en wat is dan de relatie tot dit wetsvoorstel?
Daar is in de eerste termijn onder anderen door de heer
Van Dijk naar gevraagd. Wij zien dit uurloon nadrukkelijk
als een eerste stap. Je moet dat vaststellen, en wat ons
betreft op basis van 36 uur. Daar kom ik zo over te spreken.
Daardoor komt het op een hoger niveau voor mensen die

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

op dit moment bijvoorbeeld in de supermarkt of de horeca
werken, want daarbij wordt uitgegaan van een lager uurloon. Dat is wat onze partijen betreft een belangrijke eerste
stap om vervolgens de verdere stap te kunnen zetten naar
€14. Dat is inderdaad echt van belang. Daar heeft de heer
Jasper van Dijk van de SP helemaal gelijk in: dat gaat
mensen en de samenleving echt vooruitbrengen en dat zal
de groeiende ongelijkheid eindelijk echt tegengaan. Dat
moeten we door dit politiek ingrijpen toch kunnen bereiken.
We zien inmiddels dat ook sociale partners afspraken over
een hoger minimumloon aan het maken zijn. Dat is
natuurlijk hartstikke goed nieuws. Dat gebeurt op meerdere
plekken. Er is een goede afspraak gemaakt bij de gemeenten. Bij de onderzoeksinstellingen is op dit moment allang
€14 ingesteld en afgesproken. Dat is goed nieuws. Dat is
ook goed nieuws voor de hele goede campagne vanuit de
vakbeweging: de campagne Voor 14. Die steunen wij van
harte. Maar alleen campagne voeren is onvoldoende. En
dat alleen sociale partners op sommige plekken afspraken
maken, is onvoldoende. Het zal ook wettelijk moeten worden geborgd. En nogmaals, als je naar de programma's en
de verschillende partijen kijkt, dan zouden we daar de
komende tijd toch een flinke stap in moeten maken.
Voorzitter. In de eerste termijn van de Kamer is er ook
gevraagd naar de koppeling. Die is natuurlijk van belang.
Het minimumloon is aan de bijstand en de AOW gekoppeld.
Dat is voor ons echt een belangrijk principe, want we zien
dat niet alleen mensen die werken het moeilijk hebben en
in armoede moeten leven, maar dat ook veel mensen met
een bijstandsuitkering gewoon het hoofd niet boven water
kunnen houden. De bijstand in Nederland is gewoon te
laag. Of neem bijvoorbeeld ouderen met alleen een AOW
en een klein pensioentje. Zij komen ook moeilijk rond. Wat
ons betreft is de koppeling van groot belang, dat op het
moment dat wij het minimumloon gaan verhogen, de bijstand percentueel stijgt en de AOW ook gaat stijgen. Dat is
echt van groot belang. We zullen er ook in dit huis op toezien dat het echt gaat gebeuren. Want al die mensen en al
die verschillende groepen zitten allemaal in dezelfde situatie. Ze hebben te weinig geld om het einde van de maand
te halen. Ze hebben voortdurend financiële stress. Nogmaals, dat is totaal onacceptabel in zo'n welvarend land als
wij zijn.
Maar dit wetsvoorstel heeft dus, als eerste stap, alleen
betrekking op het vaststellen van het minimumuurloon en
niet op het maandloon. En daarbij is de koppeling dus niet
aan de orde. Een vraag in de eerste termijn van uw Kamer
was: wat gebeurt er dan met de bijstand en de AOW? In dit
geval veranderen we het maandloon niet. We zetten het
uurloon vast. En daarmee verandert er op dit moment niks
voor de bijstand en de AOW. We zeggen daarbij wel dat
het in verdere stappen natuurlijk wel zou moeten. Dat is
hartstikke hard nodig. De heer Nijboer heeft bij het wetgevingsoverleg over het Belastingplan samen met mevrouw
Maatoug een voorstel ingediend om het minimumloon, en
daarmee ook de bijstand en de AOW, met zo'n 6% te verhogen. Ik geloof dat dat voorstel het net niet heeft gehaald in
de stemming. Maar dat zullen we dus blijven doen. We
begrijpen ook dat op dit moment de formatie bezig is. Maar
daarbij zullen we een verdere verhoging van het minimumloon en de bijstand en de AOW toch ook dit als heel
belangrijk onderdeel moeten zien. We zullen de mogelijke
uitkomst daar zeker op gaan toetsen.

11 november 2021
TK 21

21-21-2

Voorzitter. Ik kom op het punt van mevrouw Palland van
het CDA. Zij vroeg specifiek naar het sociaal minimum. Dat
vroeg ze ook aan de staatssecretaris. Haar vraag was of het
sociaal minimum op dit moment niet op een verkeerde
manier wordt vastgesteld, omdat het op een te lage manier
wordt vastgesteld. Wij zijn dat helemaal met haar eens,
want we zien op dit moment dat het sociaal minimum knelt.
Dat komt omdat we nu de lage-inkomensgrens van het CBS
hanteren om dat sociaal minimum vast te stellen, en dat is
gewoon niet toereikend. We zien dat dat op dit moment
gewoon niet goed uitkomt. Een van de schrijnende effecten
is ook de armoede die er onder kinderen bestaat. Ik zei dat
net in het begin van mijn verhaal ook al. Waarom is dat zo
schrijnend? Omdat als je als kind eenmaal in armoede
opgroeit, je daar heel moeilijk uit komt en dat ook je hele
leven met je meedraagt. Je draagt die stress en de keuzes
die je niet kan maken ten opzichte van je vriendjes die deze
keuzes wel kunnen maken, met je mee. Daarom hoop ik
hier binnenkort weer te staan, als het gaat over ons wetsvoorstel om het aantal kinderen in armoede te verminderen.
Daar hebben we ook een voorstel voor gedaan. Ik zie dat
meerdere partijen, onder andere het CDA, in hun verkiezingsprogramma zeggen dat we die armoede onder kinderen echt moeten aanpakken, dat we überhaupt armoede
moeten aanpakken en dat het minimumloon omhoog moet.
Mevrouw Palland zei over het punt van werkende armen
ook nog dat het voorliggende wetsvoorstel dit probleem
niet direct oplost. Op zich kan ik me dat voorstellen, want
het is natuurlijk een eerste kleine stap, maar ik ben het niet
helemaal met haar eens. Daar vind ik ook de Sociaal-Economische Raad aan mijn kant, want in het advies van de SER
over de werkende armen staat expliciet dat het verhogen
van de inkomsten — en daarbij wordt ook het minimumloon
genoemd — een rol speelt bij het gedeeltelijk oplossen van
het probleem rond werkenden die in armoede moeten
leven. Bovendien noemt de Sociaal-Economische Raad dit
wetsvoorstel expliciet in zijn advies. Dus ook de SER is
voorstander van het vaststellen van het uurloon.
Lost dit voorstel alle problemen van de werkende armen
op? Nee, niet alle problemen worden opgelost. Zelfstandigen zijn bijvoorbeeld niet direct geholpen, maar zij zouden
wel indirect kunnen profiteren. Als de lonen in een bepaalde
sector omhooggaan, kunnen ze dat ook terugzien in hun
tarieven. Die kunnen dan ook stijgen. Feit is dus dat als je
meer geld in je portemonnee overhoudt, je uiteindelijk
mogelijk uit die armoede gaat komen en wel het einde van
de maand haalt. Tot zover over de noodzaak van dit wetsvoorstel.
De voorzitter:
Ik zie een interruptie van de heer Van Dijk namens de SP.
Gaat uw gang.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik zat even te twijfelen, want er zijn blokjes. Ik heb nog een
vraag over mijn amendement.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Kunnen we dat aan het einde doen? Is dat een goed idee?
Dan houd ik eerst mijn verhaal. We hadden daar zelf ook
nog wat vragen over.

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

De voorzitter:
Ja, heel goed.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dan kom ik bij de eenduidigheid en de handhaafbaarheid.
Dat is het tweede onderdeel. Op hoeveel uur baseren wij
nou dat uurloon en straks die verdere verhoging van dat
uurloon? Is dat op basis van 36 uur, 37,4 uur of 40 uur?
Zowel werkgevers, werknemers als de inspectie — heel
belangrijk — zeggen dat deze manier van werken met verschillende minimumuurlonen niet goed werkt. Dat werkt
niet goed voor de inspectie, maar ook niet voor de sociale
partners. En het is bovendien ouderwets. Je ziet nu
natuurlijk voortdurend mensen van de ene naar de andere
sector overstappen. Je hebt ook mensen die het minimumloon verdienen en meerdere banen hebben in verschillende
sectoren en die dus ook zelf met verschillende uurtarieven
te maken hebben. Die hebben daar dan vaak zelf niet voor
gekozen. Dat is dus een gek effect dat we met deze wet
proberen op te lossen door het gewoon veel eenduidiger
te maken.
Ook werkgevers en werknemers zeggen, via de Stichting
van de Arbeid, dat dit veel transparanter is en dat het veel
beter handhaafbaar is wanneer zo'n uniform minimumuurloon gehanteerd wordt. Het zorgt er ook voor dat het werk
voor uitzendbureaus eenvoudiger wordt, want zij kunnen
gewoon uitgaan van een minimumuurloon in plaats van
verschillende uurlonen, gebaseerd op de arbeidstijd per
verschillende cao per werkplek. Eerder heeft de Stichting
van de Arbeid kunnen berekenen dat een uurloon voor uitzendbureaus van belang is voor het kunnen vaststellen van
de indelingsbeloning en het wettelijk minimumuurloon en
de private handhaving daarvan.
Maar die handhaving geldt met name voor de publieke
handhaving door de Inspectie SZW. De inspectie geeft aan
dat ze positief zijn over een uurloon en de vastgestelde
periode van een 36-urige werkweek. Door de invoering van
dit uurloon is er een vereenvoudiging voor de handhaving.
Dat is hard nodig, denk ik. Juist in deze sectoren, waarin
relatief minder wordt betaald en minder wordt verdiend,
loopt de inspectie toch vaak aan tegen bepaalde constructies. De inspectie zegt zelf ook dat ze moeilijk kunnen zien
hoeveel er nou precies per uur betaald wordt en hoeveel
er nou precies gewerkt wordt. Als we het uurloon vaststellen, kun je dat veel makkelijker op een loonstrookje terugzien.
Kortom, wat betreft dit blokje zegt iedereen, inspectie,
werkgevers, werknemers: stop alsjeblieft met die verschillende uurlonen; zet dat gewoon vast en ga daar dan van
uit. Dat doen we ook in ons wetsvoorstel. Op basis van 36
uur kom je dan op dit moment uit op €10,91 per uur. Dat
wordt natuurlijk iedere keer geïndexeerd. Dat betekent een
directe verbetering van het salaris van bijvoorbeeld de
horecamedewerkers of de mensen in de callcentra of de
supermarktmedewerkers. Ik noem even de supermarkten
en de horeca. Daar werken juist de mensen die de afgelopen
twee jaar het land draaiende hebben gehouden. Heel veel
mensen werkten thuis, maar zij niet. Zij zorgden ervoor dat
wij gewoon nog de boodschappen konden doen.
Zo kom ik logischerwijs bij mijn derde onderdeel. Dat is het
moment van indiening. Dat is ook in de eerste termijn aan

11 november 2021
TK 21

21-21-3

de orde geweest. Toen zaten we midden in de coronapandemie. Ik had gehoopt hier te zeggen: nou, daar zijn we
mooi uit. Maar dat durf ik nu niet meer te zeggen, gezien
de toename van het aantal besmettingen. We hadden toen
wel een terechte angst. Wat doet dit nou met de economie?
Wat doet dit met de werkgelegenheid? Is het wel opportuun
om op dit moment juist sectoren die het echt lastig hebben
te verzwaren met een hoger uurloon, waardoor werkgevers
meer moeten betalen voor hun personeel? Ik durf die stelling nu wel uit te spreken: ja, dat is opportuun en dat is
verstandig. We zien nu namelijk dat het goed gaat met de
economie, dat er een krapte is op de arbeidsmarkt, dat we
die coronapandemie en ook de mogelijke economische
gevolgen goed hebben opgevangen, ook mede door goed
beleid vanuit de overheid om banen en bedrijven in de lucht
te houden. Dat heeft gewoon goed gewerkt. Je ziet dus nu
dat het ook verstandig is om dat uurloon te verhogen en
dat de sectoren waar we het over hebben, bijvoorbeeld de
supermarkten, de afgelopen tijd flink geld verdiend hebben.
Het past dus op zich best om een eerste stapje te zetten en
ook wat van werkgevers te vragen.
De voorzitter:
Mevrouw Tielen namens de VVD.
Mevrouw Tielen (VVD):
Dat klopt, voorzitter. Dank u wel. Ik hoor goed wat meneer
Van Dijk zegt over de eenduidigheid. Dat snap ik. Volgens
mij heb ik dat ook in mijn eerste termijn onderschreven.
Mijn vraag toen had ook te maken met de tweede opmerking van de heer Van Dijk: waarom dan die 36 uur? Er zijn
werkgevers die inderdaad in cao-constructies zitten van 38
of 40 uur. Ik weet niet of de heer Van Dijk ze gesproken
heeft, maar die zien met dit initiatiefwetsvoorstel heel
andere dingen voor zich, die veel minder rooskleurig zijn
dan meneer Van Dijk nu lijkt te schetsen.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Goede vraag. Dit wetsvoorstel valt uiteen in twee doelen.
De ene kant is die eenduidigheid en handhaafbaarheid.
Daarvan zegt de inspectie: dit is niet te doen, al die verschillende tijden en cao's en dingen; stel dat uurloon gewoon
vast op één bedrag. Het tweede doel van dit wetsvoorstel
is om een eerste stap te zetten om de armoede te bestrijden
van mensen die op dit moment voor het minimumloon
werken maar gewoon te weinig verdienen. Wat ons betreft
is het een eerste stapje naar een veel grotere stap. Natuurlijk
zijn er werkgevers die zich dan zorgen maken. Aan de ene
kant zie je dat we het juist aan de sectoren gaan vragen die
in de afgelopen tijd, ondanks corona, best goed hebben
gedraaid. Ze kunnen echt wel wat meer betalen. Ik zie ook
dat werkgevers dat in polderverband zeggen. Dat is heel
goed nieuws. Bij de Sociaal-Economische Raad hebben ze
het MLT, het middellangetermijnadvies, opgesteld. Daarin
zeggen werkgevers dat zij het wel zien zitten om het minimumloon te verhogen, natuurlijk met een aantal voorbehouden, en dat het uurloon ook van belang is. Werkgevers
staan natuurlijk nooit te juichen als wij zeggen dat we het
loon gaan verhogen. Maar ten eerste hebben ze geen concurrentienadeel, want het geldt voor alles en iedereen in
hun sector. Ten tweede denk ik dat het ook gewoon hartstikke nodig is, want ze hebben niets aan werknemers die

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

iedere dag in de financiële stress zitten, met schulden zitten
en weet ik veel wat.
Mevrouw Tielen (VVD):
Maar mijn vraag blijft staan: waarom dan die keuze voor
36 uur? Of heeft dit wetsvoorstel van meneer Van Dijk
eigenlijk nog een derde doel, namelijk alle cao's op één
werkweekomvang neerzetten? Als dat zo is, waarom dan
36 uur?
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Nu begrijp ik het beter. Nee, dat is nadrukkelijk niet de
bedoeling. We zetten het uurloon vast. Dat doen we op
basis van 36 uur. Zo kom je op dit moment op die €10,91.
We komen niet aan de afspraken tussen sociale partners.
Er zijn natuurlijk cao's van 40 uur, 38 uur en van 36 uur. Dit
wetsvoorstel zal geen effect hebben voor de politie, want
die hebben al 36 uur en hanteren nog een minimumloon;
ik weet niet voor hoeveel mensen zij dat doen. Daar heeft
het geen effect voor. Het wetsvoorstel heeft echter absoluut
effect voor sectoren zoals supermarkten. Die gaan uit van
40 uur. Zij zullen het personeel meer moeten gaan betalen.
Dat is het effect van dit wetsvoorstel.
Voorzitter, ik ga verder. Even kijken waar ik was gebleven.
Ik was bij het moment van indiening en crisis. Mevrouw
Tielen vroeg daarnaar. Het is een bewuste keuze van ons.
De keuze betreft op de eerste plaats: eenduidigheid, betere
handhaving en een eerlijker systeem. De keuze betreft op
de tweede plaats: het zetten van een eerste stap in het verhogen van het inkomen van mensen die werken.
Zo kom ik alweer bij mijn laatste blokje, namelijk de
onderhandelingsvrijheid van sociale partners. Mevrouw
Tielen vroeg er al even naar. Tornt dit niet aan de vrijheid
van werkgevers en werknemers — die wij natuurlijk voorstaan — om zelf afspraken te maken? Dit betreft puur en
alleen het vaststellen van het uurloon. Dit zal inderdaad
effect hebben op hetgeen mensen die op basis van 40 uur
werken, verdienen. Dus nee, wij komen niet aan de onderhandelingsvrijheid. Ja, het heeft wel budgettaire effecten
voor de sectoren die een 38-urige of 40-urige werkweek
hebben afgesproken.
Voorzitter, als u het mij toestaat, doe ik het amendement
even helemaal aan het einde. Dan heb ik mijn deel nu
gedaan. Mevrouw Maatoug gaat verder. Ik kom aan het
einde terug op het amendement, want ik moet er gewoon
even naar kijken, als u begrijpt wat ik bedoel.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Dat is uitstekend, maar ik heb nog een andere, meer algemene vraag. Laat er geen misverstand over ontstaan, dit is
een goed wetsvoorstel. Wij zullen het zeker steunen. Ik
dacht dat de heer Gijs van Dijk zei: "Dit is een eerste stap.
Er moet meer gebeuren. Het minimumloon moet eigenlijk
gewoon fors omhoog". Daar ben ik het zeer mee eens. Ik
vraag aan beide indieners of zij kennis hebben genomen
van het wetsvoorstel van de SP — het wetsvoorstel kwam
dinsdag nog even voorbij in het vragenuur — om het
minimumloon fors te verhogen, naar €14 en verder. Kan ik
misschien zelfs op hun steun rekenen?

11 november 2021
TK 21

21-21-4

De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dat is een goede vraag van de heer Jasper van Dijk. Wij
ondersteunen de stappen naar €14, want dat is zo erg van
belang. Ik begon al over de enorme tweedeling die we in
een welvarend land als Nederland hebben. Die hebben we
al jaren. Dat is onacceptabel. Ik denk dat wij als partijen
allemaal zijn opgericht om die ongelijkheid te bestrijden,
om iedereen gelijke kansen te geven en om ervoor te zorgen
dat de welvaart eerlijk wordt verdeeld. Dan moet dat minimumloon dus omhoog. Dat moet wat ons betreft ook
omhooggaan naar €14.
Het kan wel zijn dat we allemaal een beetje verschillen in
de snelheden. Dat geldt volgens mij ook voor GroenLinks.
Meneer Jasper van Dijk, volgens mij willen wij allebei dat
ook de bijstand en de AOW omhooggaan. Dat kost gewoon
flink geld. Daar moeten we niet omheen draaien. Dat hebben wij ervoor over, maar we nemen echt een aantal jaren
de tijd om richting die €14 te stappen. Ik zou willen voorstellen om elkaar daarin vast te houden. En laten we ook proberen om bij de andere partijen medestanders te vinden,
want ik denk dat ons doel hetzelfde is.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik ben het zeer eens met mijn naamgenoot. De kunst is
natuurlijk om andere partijen hierin mee te krijgen. Zij
hebben net dit bevlogen betoog van de heer Gijs van Dijk
kunnen beluisteren. Ik twijfel er eigenlijk niet meer aan.
Laten we snel aan de slag gaan. Misschien kunnen we
vandaag nog stappen zetten.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Hartstikke goed. Dan kom ik zo nog even terug op het
amendement. Dan geef ik nu het woord aan mevrouw
Maatoug. Of wilt u dat doen?
De voorzitter:
We schorsen even voor de schoonmaak; u kunt dan van
positie wisselen.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de initiatiefneemster, mevrouw
Maatoug. Gaat uw gang.

Mevrouw Maatoug (GroenLinks):
Voor de mensen thuis en op de tribune: ik sta hier voor het
eerst. Ik heb dus een heel ander perspectief op deze Kamer.
Mocht u het zich afvragen: het beeld is eigenlijk hetzelfde.
Ik denk dat de mensen op de tribune het mooiste beeld
hebben. Wat wel bijzonder is, is dat we een kopje koffie
kregen. Dat was ook wel aangenaam. Dat heb ik ook
geleerd. En ik vroeg me van tevoren af, en misschien andere
mensen ook, of het pluche plakt. Dat valt mee.
Zoals de heer Van Dijk heeft aangekondigd, heb ik drie
blokjes: de werkgelegenheidseffecten, financiën en overig.
Ik zei het al: het is bijzonder om hier te staan. Het is een
grote eer. Het is ook bijzonder om hier te staan met een

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

technisch, maar enorm belangrijk wetsvoorstel. Daarover
is net al een vraag gesteld door een collega van de SP. Dit
is een enorm belangrijke stap voor het fundament van ons
wettelijk minimumloon. Hopelijk gaan we veel discussies
in dit huis hebben over de verdere verhoging van het
minimumloon en over de opbouw van onze sociale zekerheid, die we de afgelopen jaren misschien toch wel een
beetje hebben afgebouwd. Om dat te kunnen doen, is het
belangrijk dat het fundament op orde is. Dat lijkt een kleine
stap. Ik heb deze week heel veel mensen gehoord die zeiden: wat goed dat jullie in één keer het minimumloon gaan
verhogen. Toen zei ik: let op, dit is een technische stap. We
gaan het minimumuurloon aanpassen en dat is nodig om
andere stappen te kunnen zetten. Ik vind het belangrijk om
dat nauwkeurig te zeggen. Het is een essentiële stap.
Allereerst dank voor de hele goede vragen. Onder andere
de ChristenUnie, het CDA en D66 stelden de vraag: hoe zit
dat dan met de samenloop met het toeslagenstelsel? De
heer Bruins die niet meer met ons is, of in ieder geval niet
in deze Kamer … O sorry, mensen. Meneer Bruins, excuses,
dit ging verkeerd. Dit vraagt om een correctie in de Handelingen. De heer Bruins zei al dat beheersing enorm
belangrijk is. Ook D66 heeft dat aangegeven in de vragen.
Ik zei het net al: de basiszekerheid in Nederland is niet op
orde. De bijstand, het toeslagenstelsel en oudedagsvoorzieningen: we hebben toegestaan dat ze niet meer doen waar
ze voor gemaakt zijn.
D66 vroeg: is het dan niet handig om even te wachten en
het geheel te bezien in plaats van het in isolement te doen?
Wij, als indieners, zien dat anders. Juist door dit wetsvoorstel kunnen we een eerste stap zetten. Door een uniform
uurloon te kiezen, is het eenvoudiger om straks het minimumloon verder te verhogen en maatregelen rond toeslagen te nemen. Het is dus belangrijk om deze stap juist nu
te zetten, om ook die andere nauwkeurig te kunnen doen.
De timing van dit wetsvoorstel is dus erg goed, vinden wij.
Dit wetsvoorstel is de fundering van het huis, zodat in de
formatie de rechtermuur en de linkermuur van de uitbouw
naar €14 kunnen worden gerealiseerd, zoals de heer Bruins
ook al zei. Want het moet duidelijk zijn of je straks €14 voor
36, 38 of 40 uur werken krijgt. Bovendien verhogen we door
dit wetsvoorstel het minimumloon, waardoor mensen
minder gebruik hoeven te maken van de toeslagen, met
alle nadelige gevolgen van dien. Het scheelt 18 miljoen aan
toeslagen en 3 miljoen aan kinderopvangtoeslag. Bovendien
wordt het voor mensen die het minimumloon verdienen
ook eenvoudiger om, mochten ze van baan wisselen, te
weten hoeveel zij aan het eind van de maand verdienen.
Dat is heel fijn.
Verschillende leden hebben vragen gesteld over de werkgelegenheidseffecten. Ik denk dat het ook even goed is om
allereerst te benoemen waar we het nu eigenlijk over hebben. Wij zijn als indieners geen voorstander van banen die
zó slecht betalen dat je er echt niet van rond kan komen.
We hebben het echt over die basis van de arbeidsmarkt.
Het is een fundamentele vraag, maar ik stel 'm toch maar
even. Voor ons is het heel duidelijk, maar de vraag is
eigenlijk of je dat soort werkgelegenheid zou willen hebben.
Maar dan even over hoe het dan zit met die werkgelegenheidseffecten. Mevrouw Tielen vroeg daar ook naar. Die
noemde "het rapportje" van het CPB. Volgens mij was dat
heel duidelijk. De effecten van dit wetsvoorstel op de
werkgelegenheid zijn verwaarloosbaar klein en dat komt

11 november 2021
TK 21

21-21-5

ook door de technische aard. Collega's hebben ook
gevraagd hoe het dan met verdere werkgelegenheidseffecten zit. Even voor de duidelijkheid, de effecten van dit
wetsvoorstel zijn verwaarloosbaar klein. Maar in de grotere
minimumloondiscussie is er een grote arbeidsmarktdiscussie geweest. We hebben ook verandering gezien. Als
indieners hebben we die discussies goed gevoerd en
gevolgd. En we zien ook dat de literatuur veranderd is. We
zijn ook heel blij met het stuk van het CPB over grotere
wettelijkminimumlooneffecten.
We zien eigenlijk op de plekken in het buitenland die we
kunnen volgen, dat er eigenlijk veel minder nadelige effecten zijn dan we verwachten. In Groot-Brittannië is er bijvoorbeeld een verhoging van het minimumloon met heel
beperkte arbeidsmarkteffecten. Wat we in eigen land ook
gezien hebben, is dat de verwachting bij de verhoging van
het jeugdloon veel negatiever was. Wat bleek? Het viel mee.
Het heeft bijna geen banen gekost. Dus nogmaals even
voor de duidelijkheid: de arbeidsmarkteffecten van dit
wetsvoorstel zijn nihil. Maar even het voorloopje op de
grotere discussie: ook daar maken we ons eigenlijk geen
zorgen over, gezien de ervaringen in eigen land en het
buitenland en op basis van de literatuur.
Dan nog de vragen van mevrouw Tielen, mevrouw Palland
en de heer Stoffer. Zullen ondernemers extra kosten hebben? Het antwoord is ja. Dat is net ook gezegd in de
beantwoording door de heer Van Dijk. Ik wijs ook graag
naar het pleidooi van VNO-NCW, MKB Nederland en LTO
Nederland in het SER-MLT-advies, het middellangetermijnadvies. Zij roepen ook zelf op om het minimumloon te verhogen. Ook is er recent economisch onderzoek gedaan door
het CBS waaruit blijkt dat bedrijfstakken met relatief veel
minimumloners bovengemiddeld winstgevend zijn.
Bovendien staan die weinig bloot aan buitenlandse concurrentie. Denk daarbij aan de Jumbo's en de Albert-Heijnen
van deze wereld, die enorme winsten maken, maar hun
medewerkers nauwelijks een loonstijging geven.
Dan kom ik bij het stukje over de keuze voor de normale
arbeidsduur van 36 uur. Dat valt ook nog steeds onder de
werkgelegenheidseffecten. Verschillende fracties, waaronder die van de heer Stoffer, mevrouw Tielen en de opvolger
van de heer Van Weyenberg, mevrouw Beukering, hebben
vragen gesteld over waarom er gekozen is voor die
arbeidsduur van 36 uur. Waarom is er niet gekozen voor
de gemiddelde of de mediane werkweek? Ik noteer even:
je moet een keuze maken. Want het hele punt is: als je dit
goed doet, moet je een keuze maken voor een aantal uur.
Daarom is dit wetsvoorstel zo fijn. Wij hebben gekozen voor
die 36 uur, omdat het voor ons heel belangrijk is in die
afweging wie je er op vooruit of achteruit wilt laten gaan.
De heer Van Dijk zei het ook al.
Ik vond dat het CNV het in de consultatie enorm goed zei:
dit wetsvoorstel om het fundament te herstellen zou er niet
toe moeten leiden dat de mensen die nu al de laagste
inkomens hebben, onder dat minimumloon zakken. Daarom
hebben wij voor die 36 uur gekozen. We zouden niet moeten
willen dat mensen die nu al weinig geld verdienen, nog
minder gaan verdienen. Het kiezen van een arbeidsduur
van 36 uur is ook vanuit eenvoud en handhaafbaarheid het
beste. Collega Van Dijk heeft het net in de beantwoording
aangegeven. Als we bijvoorbeeld gaan kijken naar het
gemiddelde, dan komen we uit op 37,4 uur. Wie werkt er
nou 37,4 uur en wat is dan het minimumuurloon? En dan

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

blijven er ook allerlei ingewikkelde vragen voor werknemers
overeind die we juist met dit wetsvoorstel willen oplossen.
Dan komen we weer bij die eenvoud en die handhaafbaarheid. Vandaar die 36 uur.
De SGP stelde voor om te kiezen voor een garantie. Op die
manier zorg je er volgens ons voor dat mensen onder het
minimumloon betaald gaan worden. Het lijkt een beetje op
een loondispensatie 2.0 en dat lijkt ons zeer onwenselijk.
Bovendien creëer je allerlei ingewikkelde constructies, want
als iemand een uur meer of minder werkt, dan zorgt dit
voor een andere garantie. En dat gebeurt regelmatig vanwege bijvoorbeeld nulurencontracten. Met het oog op de
gebeurtenissen rond de toeslagenaffaire lijkt ons dit enorm
onwenselijk.
Het is verder jammer dat de fractie er niet is, want we hebben hier goed op gestudeerd. De collega's van de SGP
haalden Mattheus 20 aan. Ik moest daar toch voor teruggaan, want die literatuur was me niet goed bekend. Maar
ik heb dat gedaan in de tussenperiode en ik lees het toch
anders dan de heer Stoffer. Immers, dit wetsvoorstel zorgt
ervoor dat als iemand 40 uur blijft werken, hij of zij een
hoger loon gaat ontvangen, zelfs boven het minimumloon.
Andersom gezien kunnen mensen die nu met minder werken tóch het minimumloon verdienen, straks bijvoorbeeld
vier uur meer tijd overhouden voor hun gezien of vrienden.
Dat moet de SGP toch aanspreken? Ze zijn even niet in de
zaal, maar misschien kijken ze het debat terug.
De D66-fractie vroeg of sectoren met een arbeidsduur van
36 uur ook sectoren zijn met een sterke betrokkenheid van
vakbonden. Dat is onzes inziens niet het geval. Een sector
waar op basis van 36 uur wordt gewerkt, is bijvoorbeeld
de sociale werkvoorziening. Dat is een sector waar het
ondanks grote betrokkenheid van vakbonden zeer lastig is
om de uurlonen te verhogen. Werkbedrijven hebben
jarenlang moeten wachten op een nieuwe cao. Ook in de
cao vvt kunnen we stellen dat het ondanks het harde werk
van vakbonden niet altijd eenvoudig is om de laagste lonen
omhoog te krijgen.
Op de vraag van de collega van D66, de heer Van Weyenberg, of de cao's van sectoren waarin vakbonden een sterke
positie hebben en de arbeidsduur 36 uur is, automatisch
goede cao's zijn: dat is helaas niet het geval. Bovendien
zijn er natuurlijk ook heel veel mensen die niet werken op
basis van een cao. Dat zijn mensen aan wie gewoon het
minimumloon wordt uitbetaald en waar het loon zo minimaal mogelijk is.
Dan had mevrouw Tielen nog gevraagd naar de effecten
van dit wetsvoorstel op semipublieke instellingen, en dan
specifiek de politie en Defensie. De politie heeft een
arbeidsduur van 36 uur, antwoord ik mevrouw Tielen. Dit
wetsvoorstel heeft dus geen gevolgen voor het personeel
of de huidige werkdruk aldaar. Defensie heeft een arbeidsduur van 38 uur en dit wetsvoorstel zorgt voor een hoger
loon voor 2.800 medewerkers bij Defensie. Dat kost circa 3
miljoen euro per jaar en dat bedrag hebben wij meegenomen in onze dekking, waar ik het zo over zal hebben.
Dan de dekking. Het staat er allemaal gewoon helemaal
netjes. Volgens mij is het een makkelijke adviseringsrol
vandaag, maar misschien komt er zo meteen nog een
moeilijke vraag; we weten het niet. Oké. Ik hoop dat dit geen
uitlokking was. De dekking. De heer Bruins vroeg — het is

11 november 2021
TK 21

21-21-6

echt jammer dat hij er niet is — hoeveel kruiwagens er
nodig zijn voor 330 miljoen euro in briefjes van €50. Ik herhaal de vraag even. Hoeveel kruiwagens zijn er nodig voor
330 miljoen euro in briefjes van €50? Ik kijk even rond. Weet
iemand het antwoord? Ik zie verbaasde gezichten. Dat is
natuurlijk eenvoudig: het zijn er helaas niet 100 kruiwagens,
zoals de heer Bruins indertijd stelde. Het zijn er iets meer,
namelijk 5.062 kruiwagens. Gelukkig is dit bedrag verlaagd,
waardoor er ook minder volle kruiwagens nodig zijn. Dan
hoeft deze staatssecretaris dus ook minder vaak naar het
ministerie van Financiën te lopen met een lege kruiwagen
om deze te vullen.
Voor de oplettende kijker, misschien voor mensen op de
publieke tribune of voor de heer Bruins, mocht hij dit debat
in de Handelingen gaan nalezen — ik weet dat hij heel
nauwkeurig is met getallen — het volgende. Een briefje van
€50 is 14,6 bij 7,7 cm. Met een dikte van 0,011 cm nemen
100 miljoen briefjes ruim 123 kubieke meter in. Dus 330
miljoen in briefjes van €50 is 405 kubieke meter. Een kuub
briefjes van €50 is 12,5 volle kruiwagens, dus 405 keer 12,5
kruiwagens zijn 5.062 volle kruiwagens, mocht u het zich
afvragen. Een essentiële vraag, lijkt me zo.
Dan, ook essentieel, de precieze kosten en de dekking. Daar
ben ik ook benieuwd naar de opstelling en dit debat vandaag. De kosten van het invoeren van het uniform wettelijk
minimumuurloon op basis van 36 uur zorgt voor 80 miljoen
per jaar aan structureel hogere uitgaven voor gemeenten
en aan extra kosten voor de loonkostensubsidie, 14 miljoen
voor de WIA, 13 miljoen voor de WW en 7 miljoen voor de
Ziektewet. Daartegenover staan dan weer inverdieneffecten
op de Toeslagenwet van 18 miljoen, het kindgebonden
budget van 3 miljoen en de kinderopvangtoeslag van 3
miljoen euro. Daarbovenop komen er kosten van circa 3
miljoen euro bij het verhogen van de lonen voor de 2.800
medewerkers van Defensie, zoals net gezegd. Dat maakt
dat de totale kosten uitkomen op 93 miljoen euro per jaar.
Speciaal voor de ChristenUnie, die er niet is: dat zijn 114
volle kruiwagens met 50 eurobiljetten.
Dat is een ander bedrag dan in het wetsvoorstel staat. Dat
komt doordat wij recentelijk ambtelijk te horen kregen dat
de werkgevers die voorheen het LIV nooit kregen, via deze
wet het LIV wel zouden krijgen. Dat is niet in lijn met het
doel van de wet, waarbij we alleen een uniform minimumuurloon willen realiseren. Indien we de groep werkgevers
groter zouden maken, zou dit 250 miljoen euro kosten.
Echter, vanwege de dinsdag verstuurde nota van wijziging
vallen deze kosten weg. Dit betekent dat werkgevers die nu
het LIV ontvangen, dit ook blijven ontvangen zolang het
LIV nog bestaat. De nota van wijziging voorkomt dus dat
werkgevers een LIV-subsidie krijgen terwijl ze deze eerder
nog nooit hebben ontvangen.

De eerste dekking vinden wij vrij charmant, want die past
ook binnen de kosten van arbeid. Deze dekking gaat over
de aftopping van de 30%-regeling en de extraterritoriale
kostenregeling op de WNT-norm. Dat hebben we vriendelijk
gejat uit het programma van de VVD-collega's. Dat gaat om
een fiscale regeling voor expats. Dit leidt tot een opbrengst
van 94 miljoen euro. In deze raming zijn ook de laatste wijzigingen al in meegenomen. De andere optie die we hadden,
is ook goed gejat vanuit de programma's van de collega's.
Die optie betreft een verhoging van de bankenbelasting
door deze naar 0,027% en 0,053% te verhogen. Op die
manier kan 93 miljoen worden opgehaald. Dat is de dekking
die wij voor ogen hebben. Ik ben benieuwd naar de reacties.
Voorzitter, tot slot het blokje overig. De SP vroeg nog aan
ons of het klopt dat deze wet al in 2017 voorlag. Het antwoord is: dat klopt. Ik was er toen niet. Dus ik kan niet te
rade gaan hoe dat allemaal gegaan is. Ik was toen gewoon
een burger, rondhuppelend in het land. Maar van een
afstandje zag ik gewoon dat er een beweging gaande is.
Mijn collega van de SP zei dat net ook al zo mooi. Die
beweging zorgt ervoor dat mensen van gedachten wisselen
en veranderen. Ook partijen zijn van standpunt veranderd.
Het zou zomaar zo kunnen zijn dat dat eraan heeft bijgedragen dat dit voorstel hier nu ligt en toen niet. Tot zover dat
antwoord.
Het CDA vroeg nog of er nadelige effecten zijn voor de 29
wetten die veranderen. De inzet bij dit wetsvoorstel is juist
geweest om te streven naar zo min mogelijk wijzigingen in
de aanpalende wetgeving. Dit wetsvoorstel is daarom ter
consultatie aan SZW, UWV en de Inspectie SZW voorgelegd.
Daaruit komt naar voren dat er geen beleidswijzigingen
plaatsvinden.
Tot slot, écht tot slot, voorzitter. Ik begon met te zeggen dat
het heel eervol is om hier te staan. Het is ook heel erg eervol
omdat Nederland een van de laatste landen is die deze
systematiek voor het wettelijk minimumloon nog hebben.
Dus het is echt tijd dat we dat fundament weer herstellen.
Ik zei het aan het begin en ik zeg het nu nog een keer: dit is
een eerste, technische stap om de rest van onze sociale
zekerheid weer goed op te kunnen bouwen. Ik hoop dat we
hier met z'n allen voor kunnen gaan staan.
De voorzitter:
Hartelijk dank. Er is nog een interruptie van mevrouw Tielen.

Dan moet ik nog iets zeggen over de dekking. Die hebben
we bewust nog niet opgenomen, omdat we ook de appreciatie van de collega's wilden horen. Het gaat dus om die
93 miljoen euro structureel. We gaan hier graag met de
Kamer over in gesprek. We hebben specifiek naar dekkingsvoorstellen gezocht die ook op breed draagvlak kunnen
rekenen. We hebben dus ook goed gekeken naar de programma's van de collega's, en ook naar de doorrekeningen
van de collega's. Daarom zijn we op twee alternatieve dekkingen gekomen. Het wordt een van de twee, maar dan
kunnen we even met elkaar dat gesprek hebben.

Mevrouw Tielen (VVD):
Alle waardering voor de heldere antwoorden van de leden
Van Dijk en Maatoug. Het rekenvoorbeeld van de kruiwagens was natuurlijk mooi. Maar mevrouw Maatoug zei al:
naar het ministerie van Financiën met het kruiwagentje.
Toen dacht ik: o, nu komt het. Ik vind het heel lastig. Ik hoor
wat mevrouw Maatoug en meneer Van Dijk voorstellen.
Aan de ene kant zijn er überhaupt twee dekkingsvoorstellen,
waar de Kamer dan nog uit moet gaan kiezen. Aan de
andere kant is het grotere plaatje van belang. Dat is ook
een paar keer in het debat aan de orde gekomen. Er wordt
al op gehint dat er vast iets komt met het wettelijk minimumloon. Dat zou zomaar kunnen, want volgens mij stond
daarover iets in alle verkiezingsprogramma's. Maar er wordt
nu gewoon geformeerd. Er wordt gewoon nagedacht over
dit soort vraagstukken, met behulp van kruiwagentjes en
van geld. Ik vind het gewoon heel lastig om nu een tweede

Tweede Kamer

11 november 2021
TK 21

Wet invoering minimumuurloon

21-21-7

termijn in te gaan, bij wijze van spreken hier al op te reageren en keuzes te maken, terwijl ik dit niet kan overzien. Dit
nog afgezien van het feit dat de dekkingsvoorstellen toch
echt ook nog ruggenspraak met collega's vragen.
Dus mijn complimenten en waardering. Maar eigenlijk wil
ik voorstellen om nu geen tweede termijn te houden over
dit wetsvoorstel. Ik denk namelijk dat het verstandig en wijs
is om hier wél met elkaar over door te praten, maar niet
om dat vandaag te doen.
De voorzitter:
Dank. Dit is een ordevoorstel, dus ik ga even aan de leden
vragen hoe ze daarop reageren. Ik zeg wel dat de heer Gijs
van Dijk nog wilde reageren op een amendement. Kan dat
nog wel vandaag? Ik kijk daarvoor even naar mevrouw
Tielen.
Mevrouw Tielen (VVD):
Alles kan. Ik ben maar een eenling. Oké, ik heb wel een
aantal zeteltjes achter me. Ik denk dat het inderdaad goed
is als de heer Van Dijk nog toelichting geeft op de appreciatie van het amendement van de andere heer Van Dijk.
De voorzitter:
Ja, en dan is uw voorstel om na die appreciatie vandaag
geen tweede termijn te houden. Dan vraag ik even aan de
leden hoe zij reageren op dit ordevoorstel. De heer Van
Dijk.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Ik vind het wel een domper, want deze mensen hebben
hard gewerkt en een mooie wet gemaakt. Nu wordt er
voorgesteld om het dan maar uit te stellen. Ik zou dat dus
jammer vinden. Ik zou het liever vandaag afmaken en er
dan zo snel mogelijk over stemmen, want volgens mij is er
veel draagvlak voor de wet. Mevrouw Tielen laat een beetje
ruimte over in haar voorstel, want ze zegt: misschien niet
nu, maar op een later moment. Kan ze dan in ieder geval
nu toezeggen dat deze wet gewoon ter stemming komt en
netjes helemaal wordt behandeld? Dat vraag ik haar.
De voorzitter:
Dan laat ik mevrouw Tielen daar even op reageren, voordat
ik de andere leden aan het woord laat.
Mevrouw Tielen (VVD):
Ik wist niet dat Kamerleden ook toezeggingen moesten
doen. Ik weet nog dat ik als raadslid voor het eerst een
toezegging van een wethouder binnenkreeg en ik toen
superblij was. Maar ik wist niet dat dat bij Kamerleden ook
kon. Ik zeg geen nee. Ik draai het ietsje om. Daarmee is het
geen 100% garantie, maar ik zeg geen nee, want nogmaals,
alle waardering en complimenten voor de voorbereiding.
Er zit heel veel werk in, ook veel slim denkwerk. Ik ben het
heel erg eens met de eenduidigheid. Dat heb ik al eerder
gezegd. Ik vind het dus goed als de Kamer daar ook een
uitspraak over doet.

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

De heer Nijboer (PvdA):
Voorzitter, het zal u niet verbazen dat de PvdA wel stemklaar
is, evenals GroenLinks. Maar als er met de dekking nog wat
mogelijk is en als het nu prohibitief zou zijn, dan zou ik het
ook zonde vinden dat de wet het niet haalt. Ik wil dus wel
bewilligen in het verzoek van de VVD. Dan gaan we
natuurlijk ons best doen om het zo snel mogelijk rond te
krijgen, zodat de wet zo snel mogelijk in kan gaan.
Mevrouw Van Beukering-Huijbregts (D66):
Van onze kant ook heel veel complimenten en waardering
voor de indieners van dit prachtige voorstel. Wij zouden
ook heel graag het voorstel van de VVD willen steunen. U
refereerde zelf al aan de verschillende verkiezingsprogramma's en aan het feit dat er op dit moment mogelijkerwijs ook aan de formatietafel over gesproken wordt. Ik zou
het dus steunen.
De voorzitter:
Dan constateer ik dat er draagvlak voor is om vandaag de
tweede termijn niet te houden, maar om dat op een ander
tijdstip te doen. Ondertussen wordt de tijd goed gebruikt
om te zoeken naar een dekking die ook gedragen kan worden. Ik geef nog wel even de initiatiefnemer de heer Van
Dijk het woord om te reageren op het door de SP ingediende amendement. Gaat uw gang, meneer Van Dijk

De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Dank. Het gaat om het gewijzigde amendement op stuk nr.
16 van de leden Van Kent en Jasper van Dijk. Dat amendement gaat over de verduidelijking van het loonbegrip in
artikel 6. Dat is wat ons betreft prima begrijpelijk, maar we
hebben wel even navraag gedaan bij de vakbond. Die stelt
dat dit met name theoretisch zou zijn. Wij zouden dus even
willen navragen in hoeverre dit nou een reëel probleem is,
voordat we het allemaal overhoop halen. Ik kijk ook even
naar de staatssecretaris. Ik kan het gewoon niet goed
overzien. Als er nu toch wordt geschorst, hebben we even
de tijd om te kijken hoe we dat op een goede manier doen,
maar als initiatiefnemers vinden we het een sympathiek en
begrijpelijk amendement.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Dat lijkt me een heel goed voorstel. Ik moet eerlijk zeggen
dat ik me heb laten inspireren door een opinieartikel van
mevrouw Van der Vos uit februari.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Ja, dat heb ik ook gelezen.
De heer Jasper van Dijk (SP):
Het lijkt me goed om even te overleggen, zodat we het zo
goed mogelijk in de wet kunnen parkeren of plaatsen.
De heer Gijs van Dijk (PvdA):
Laten we dat doen.

11 november 2021
TK 21

21-21-8

De voorzitter:
Dank. Dan dank ik de initiatiefnemers voor hun bereidheid
om in de eerste termijn het woord te voeren.
De algemene beraadslaging wordt geschorst.
De voorzitter:
De staatssecretaris dank ik voor zijn aanwezigheid, al zal er
op dit moment nog geen gebruik worden gemaakt van zijn
adviesrol. Dat volgt mogelijk op een later tijdstip in de
afronding van deze wetsbehandeling. Ook dank aan de
leden voor hun inbreng. De stemmingen vinden dan op
een later moment plaats. Ik schors de vergaderingen voor
drie minuten. Dan kunnen we daarna verder met een
tweeminutendebat.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.

Tweede Kamer

Wet invoering minimumuurloon

11 november 2021
TK 21

21-21-9