Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag

De gezamenlijke wethouders Zorg en Jeugd uit de Regio Rivierenland
Postbus 23
4020 BA MAURIK

Directie Jeugd
Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en
Sport
Directie Jeugd

Bezoekadres:
Parnassusplein 5
2511 VX Den Haag
T 070 340 79 11
F 070 340 78 34
Postbus 20350
2500 EJ Den Haag
www.rijksoverheid.nl

Datum
Betreft

0 4 OKT. 2019
(on)toereikendheid van jeugdhulpbudget

Geachte wethouders zorg en jeugd uit de regio Rivierenland,
U heeft mij op 18 april 2019 een brief gestuurd waarin u uw zorgen uit over de
(on)toereikendheid van het budget sociaal domein van uw regio.
Uw signaal is niet het enige signaal dat mij bereikt heeft. Het kabinet heeft
daarom, in gezamenlijk opdrachtgeverschap met de VNG, een onderzoek laten
uitvoeren naar de signalen over de tekorten van gemeenten op hun
jeugdhulpbudget. Dit onderzoek bestond uit drie delen:
•
Een analyse van de volumeontwikkeling, welke in de beleidsinformatie
Jeugd van CBS zichtbaar is.
•
Een analyse van de aanvragen in het Fonds Tekortgemeenten
•
Een benchmarkanalyse van de uitvoering van de jeugdwet, binnen de
context van het sociaal domein.

Kenmerk
1580276-195022-J

Zaaknummer
195022

Uw brief
Correspondentie uitsluitend
richten aan het retouradres
met vermelding van de datum
en het kenmerk van deze
brief.

Over de uitkomsten van het onderzoek is uitvoerig gesproken door het kabinet en
de VNG. Dit met het oog op het vinden van passende oplossingen bij de
geconstateerde problemen. In mei van dit jaar zijn deze gesprekken afgerond.
Conclusies bestuurlijke weging verdiepend onderzoek Jeugd
In een brief van het kabinet aan de VNG zijn de conclusies van de bestuurlijke
weging geformuleerd(zie bijlage). De conclusies bestaan uit drie onderdelen.
Allereerst stelt het kabinet bij voorjaarsnota in totaal € 1.020 miljoen aan extra
financiële middelen beschikbaar voor de jeugdhulp. Dit budget komt in 3 jaar
beschikbaar(€ 420 mln. in 2019; € 300 mln. in 2020 en € 300 mln. in 2021).
Ten tweede zijn afspraken gemaakt over een vervolgonderzoek dat vast moet
stellen of de in de beleidsinformatie Jeugd zichtbare volumegroei al dan niet van
structurele aard is, of dat sprake is van een tijdelijke boeggolf. De onderzoekers
van het afgeronde onderzoek hebben geconstateerd dat dit momenteel niet te
bepalen is. Dit vervolgonderzoek moet eind 2020 gereed zijn, opdat een nieuw
kabinet de uitkomsten kan betrekken in de formatie.
Derde onderdeel betreft een set aan bestuurlijke afspraken die moeten bijdragen
aan een beter, effectiever en efficiënter functionerend jeugdhulpstelsel en
waarmee de benodigde vernieuwing bespoedigd wordt.

Pagina 1 van 3

SSie
fIXtafN

Deze bestuurlijke afspraken zijn langs drie Iijnen gemaakt:
■
•
■

Inhoudelijke begrenzing van de jeugdhulp
Terugdringen van vermijdbare uitgaven
Ordening van het jeugdhulplandschap

De bestuurlijke afspraken worden de komende periode nader uitgewerkt.

Directie Jeugd
Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en
Sport
Directie Jeugd

Kenmerk
1580276-195022-J
Zaaknummer

Verdeelmodel beschermd wonen
In uw brief uit u eveneens uw zorgen over de voorlopige uitkomsten van het
nieuwe verdeelmodel beschermd wonen. Het voorlopige verdeelmodel heeft
behalve beschermd wonen ook betrekking op maatschappelijke opvang en
begeleiding (nieuwe taken Wmo 2015). Het verdeelmodel vloeit voort uit het
advies van de commissie Toekomst beschermd wonen dat in opdracht van de VNG
in 2015 is opgesteld. In de huidige situatie worden de middelen voor beschermd
wonen verdeeld op basis van het historisch gegroeide aanbod in gemeenten. Een
dergelijke verdeling past volgens de commissie Toekomst Beschermd Wonen niet
bij de gewenste beleidsmatige verandering, namelijk om mensen die beschermd
wonen zoveel mogelijk in 'gewone' woningen en wijken - in hun eigen sociale
omgeving - te begeleiden en ondersteunen, gericht op herstel en zelfredzaamheid.

195022

Mede naar aanleiding van de voorlopige uitkomsten heeft de VNG een
expertiseteam 'Doordecentralisatie Maatschappelijke Opvang en Beschermd
Wonen' ingesteld. Dit team heeft de opdracht gekregen te adviseren met welk
zorgvuldig proces en met welke randvoorwaarden invulling gegeven kan worden
aan (1) de doordecentralisatie van middelen van centrumgemeenten naar alle
gemeenten en (2) het nieuwe verdeelmodel, zodat continulteit in de hulp en
ondersteuning in alle gemeenten kan worden gewaarborgd. Dit advies is
besproken in het bestuurlijk overleg tussen Rijk en gemeenten op 2 juli 2019.
Rijk en gemeenten zijn overeengekomen in tien jaar tijd tot een objectief
verdeelmodel en algehele doordecentralisatie van beschermd wonen te komen.
Dat betekent dat gemeenten in die periode geleidelijk overstappen van de huidige
historische verdeling over centrumgemeenten naar een volledig objectieve
verdeling over alle gemeenten. Het ingroeipad begint in 2021, waarbij de
middelen in 2021 100% historisch worden verdeeld. In 2022 wordt een deel van
de middelen voor het eerst objectief verdeeld. De centrumgemeenten blijven
verantwoordelijk voor bestaande clienten. De nieuwe clienten vallen vanaf 2022
onder de verantwoordelijkheid van alle gemeenten. Over de eventuele
doordecentralisatie van de maatschappelijke opvang zal op basis van een
evaluatie in 2026 een beslissing worden genomen.
De afspraak tussen Rijk en gemeenten dat regio's eind 2019 concrete
uitvoeringsafspraken beschikbaar hebben, is bekrachtigd. Gemeenten zetten zich
onverminderd in om de beoogde inhoudelijke beweging gestalte te geven. Het
expertiseteam adviseert om gemeenten verplicht regionaal te laten samenwerken
om clienten op een goede manier te kunnen blijven ondersteunen. Hoe de
verplichte samenwerking er exact uit moet komen te zien, wordt de komende
maanden nader uitgewerkt. Ook andere elementen uit het advies zullen de
komende maanden worden geconcretiseerd, zoals de instelling door Rijk en
gemeenten van een Taskforce die de inhoudelijke beweging aanjaagt en monitort.

Pagina 2 van 3

Tot slot
Het kabinet is ervan overtuigd dat gemeenten met de extra financiële middelen
Jeugd in combinatie met de gemaakte afspraken de tekorten op het
jeugdhulpbudget weten terug te dringen. En, nog belangrijker, dat dit gemeenten
in staat stelt de zorg voor kinderen nog verder te vernieuwen en verbeteren,
opdat de belofte die de Jeugdwet in zich heeft ook echt bereikt wordt.
Ook ten aanzien van beschermd wonen ben ik ervan overtuigd dat Rijk en VNG
goede afspraken hebben gemaakt om de beoogde vernieuwing inhoudelijk en
financieel gestalte te geven.

Directie Jeugd
Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en
Sport
Directie Jeugd
Kenmerk
1580276-195022-J
Zaaknummer
195022

Hoogachtend,
de minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport,
mede namens deze,
de directeur-generaal Langdurige Zorg,

Pagina 3 van 3