Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

622
Vragen van de leden Ormel en Ferrier (beiden CDA) aan de ministers van
Economische Zaken en van Buitenlandse Zaken over uitbuiting van Indiase
textielarbeiders door C&A en H&M (ingezonden 10 september 2010).
Antwoord van staatssecretaris Bleker (Economische Zaken, Landbouw en
Innovatie) en minister Rosenthal (Buitenlandse Zaken) (ontvangen
26 november 2010) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2010–2011,
nr. 105.
Vraag 1
Kent u het bericht «Indiase textielarbeidsters uitgebuit voor C&A en H&M» en
«Gevangen tussen fabrieksmuren voor bruidsschat»?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de mening dat het ontoelaatbaar is dat de betreffende Nederlandse
kledingconcerns kleding afnemen van bedrijven die de textielwerksters een
vierde van het Indiase minimumloon betalen en loon inhouden voor een
bruidsschat?
Vraag 2
Deelt u de mening dat het ontoelaatbaar is dat de betreffende Nederlandse
kledingconcerns kleding afnemen van bedrijven die de textielwerksters een
vierde van het Indiase minimumloon betalen en loon inhouden voor een
bruidsschat?
De OESO-richtlijnen vormen voor de Nederlandse regering het kader voor het
gedrag van internationaal opererende Nederlandse bedrijven. Nederlandse
bedrijven die textiel van fabrieken in India kopen, dienen van deze toeleveranciers te verlangen dat zij zich aan de lokale wet en regelgeving houden en
hun invloed aan te wenden om de in de OESO Richtlijnen opgenomen
standaarden na te streven.

1
2

ah-tk-20102011-622
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2010

de Volkskrant, 3 september 2010.
de Volkskrant, 4 september 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u van de verschillende reacties van de kledingconcerns op de
bevindingen, waaronder een ontkenning van de plaatsing van orders, en in
achtnemende dat één van de betreffende kledingconcerns in september 2009
ook hongerlonen bleek uit te betalen aan arbeiders in Azië?3
Antwoord 3
Uit gesprekken met C&A en H&M is ons gebleken dat zij zich inzetten om
goede arbeidsomstandigheden bij hun Indiase toeleveranciers te bewerkstelligen. Hierbij betrekken zij een brede groep belanghebbenden, waaronder
lokale NGO’s, brancheorganisaties en de Indiase overheid.
C&A heeft aangegeven, in tegenstelling tot de indruk die in het genoemde
artikel wordt gewekt, geen contractuele relatie met KPR Mills te hebben. Tot
2007 heeft C&A wel met KPR Mills samengewerkt, maar volgens C&A is deze
relatie verbroken toen bleek dat KPR Mills onvoldoende medewerking wilde
geven aan gezamenlijke verbetertrajecten van de arbeidsomstandigheden.
Medio 2010 ontving C&A het verzoek van een Duitse tussenpersoon om het
Indiase bedrijf Quantum Knits toe te voegen aan hun lijst van leveranciers. Bij
nader onderzoek door C&A bleek Quantum Knits een dochter te zijn van KPR
Mills. Daarop heeft C&A de tussenpersoon laten weten samenwerking met
Quantum Knits niet goed te keuren. De tussenpersoon had echter alvast een
technisch evaluatieproces in gang gezet en zogeheten «colour and size
samples» aangevraagd. Deze monsters zijn geproduceerd in KPR Mills en de
Volkskrant journalist heeft waarschijnlijk een voorbeeld hiervan gezien tijdens
haar bezoek aan KPR Mills. Er is volgens C&A echter geen sprake geweest
van een opdracht of order.
H&M heeft aangegeven in het verleden negatieve ervaringen met KPR Mills
te hebben gehad en heeft naar aanleiding daarvan geen zakelijke relatie.
Echter, medio 2010 heeft Quantum Knits, dochterbedrijf van KPR Mills, H&M
benaderd en daarbij aangegeven te kunnen voldoen aan de gedragscode van
H&M. Na controle bleek er volgens H&M geen reden te zijn om niet samen te
werken met Quantum Knits en is een eerste testorder geplaatst. De artikelen
over de slechte arbeidsomstandigheden in KPR Mills waren voor H&M een
belangrijk signaal om een diepgaander onderzoek uit te voeren naar de mate
waarin Quantum knits, als dochter van KPR Mills, zich aan de H&M gedragscode houdt en aan te dringen bij KPR Mills op gezamenlijke verbetertrajecten.
H&M stuurde volgens eigen zeggen hierbij aan op breed gedragen initiatieven in dialoog met het management van KPR Mills, de werkneemsters en
lokale NGOs. Het management van KPR Mills bleek echter niet bereid om
voldoende informatie te delen en samen te werken, waardoor de vertrouwensrelatie tussen beide dermate werd aangetast dat beide kanten zich
genoodzaakt zagen om de relatie op te zeggen.
Gegeven de relatie tussen KPR Mills en beide bedrijven en de gerapporteerde
inspanningen, hebben laatstgenoemden naar onze mening met de nodige
inzet getracht hun invloed bij de leverancier aan te wenden om de situatie te
verbeteren. Daarnaast werken beide bedrijven aan verbeteringen in de
arbeidsomstandigheden in de textielsector in zuid India. Voorbeelden hiervan
zijn de structurele samenwerking van C&A met Terre des Hommes, de actieve
rol van H&M in de Brands Ethical Working Group gericht op dialoog en acties
om arbeidsomstandigheden te verbeteren, verschillende trainingprojecten en
overleg met de Apparel Export Promotion Council over arbeidsomstandigheden in de Indiase textielindustrie.
Vraag 4 en 5
Bent u bereid deze concerns aan te spreken op het nemen van hun verantwoordelijkheid en het daadwerkelijk voldoen aan de door hen zelf opgestelde
voorwaarden? Wilt u aandringen bij deze concerns mogelijk andere orders
die vervaardigd worden onder barre omstandigheden te annuleren? Zo nee,
waarom niet?
Hoe oordeelt u in het licht van deze zaak over de tot op heden bereikte
initiatieven op gebied van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen?

3

«Nederlandse kledingzaken betalen hongerloon», ANP 2 september 2009?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2

Antwoord 4 en 5
Uit gesprekken met C&A en H&M en de brancheorganisaties in de textielbranche blijkt dat de sector zich bewust is van de verantwoordelijkheid in de
handelsketen, het belang van transparantie en de noodzaak om waar mogelijk
bij te dragen aan verbeteringen in de arbeidsomstandigheden bij de
toeleveranciers. Zoals bijvoorbeeld blijkt uit de position paper van augustus
2010 van de brancheorganisaties Raad Nederlandse Detailhandel en
Vereniging van Grootwinkelbedrijven in Textiel en de recent gepubliceerde
visie van MODINT op MVO en duurzaamheid . Tegelijkertijd geeft de sector
aan dat de specifieke invulling van deze verantwoordelijkheid een continu
verbeterproces is en dat garanties op het zich niet voordoen van onvolkomenheden in de keten niet kunnen worden gegeven. De afgelopen jaren zijn
in de textielsector positieve ontwikkelingen op het terrein van MVO te zien,
niet alleen ten aanzien van ambitieuze doelen maar ook ten aanzien van de
inzet van vele bedrijven. Verbeterprocessen vragen tijd en inzet. Indien er
geen uitzicht op verbetering is, zien bedrijven het stopzetten van de handelsrelatie met de betreffende bedrijven in India als een uiterste maatregel. De
brancheorganisaties hebben aangegeven graag het reguliere contact met de
overheid hierover voort te zetten en waar mogelijk samen te werken.
In dit kader vinden wij het raamwerk van de Speciale Vertegenwoordiger van
de Verenigde Naties voor Mensenrechten en het Bedrijfsleven (John Ruggie)
een goede referentie voor internationaal opererende bedrijven. Hij stelt dat
bedrijven een verantwoordelijkheid hebben om de mensenrechten te
respecteren en de risico’s in de handelsketen te onderzoeken en het
bedrijfsproces zo in te richten dat deze risico’s verminderen. In dit licht heeft
John Ruggie in zijn rapport van augustus 2010 aangegeven dat bedrijven
meer invloed in de handelsketen hebben, indien zij samen met andere
bedrijven invloed op de toeleverancier proberen uit te oefenen. Dit is een
optie die de textielsector verder kan exploreren.
Vraag 6
Deelt u de mening dat de consument beter inzicht zou moeten hebben in de
omstandigheden waaronder producten worden vervaardigd om zodoende af
te kunnen wegen het product al dan niet aan te schaffen? Op welke wijze kan
dit worden bevorderd?
Antwoord 6
Consumenten die productieomstandigheden willen meewegen in hun
aankoopbesluit kunnen daar in de winkel naar vragen. Soms hebben winkels
specifiek gelabelde kledinglijnen. De Nederlandse regering gaat uit van de
eigen verantwoordelijkheid van bedrijven om verantwoorde consumentenproducten en betrouwbare consumenteninformatie aan te bieden. Transparantie
over de MVO ambitie en verslaglegging over ketenverantwoordelijkheid zijn
belangrijke middelen voor bedrijven om dit vertrouwen te krijgen en te
behouden.
Vraag 7
Op welke wijze spreekt u de Indiase autoriteiten aan op het aanpakken van
uitbuiting van arbeiders door in hun land gevestigde bedrijven en op welke
wijze kan Nederland dan wel de Europese Unie het bevorderen van de
mensenrechten in India ondersteunen, specifiek die van meisjes en vrouwen?
In hoeverre wordt de International Labour Organization betrokken bij
het zoeken naar structurele oplossingen om hier kinderarbeid tegen te gaan?
Antwoord 7
De ambassade in New Delhi is actief op het terrein van de mensenrechten.
Het bestrijden van kinderarbeid en het verbeteren van de positie van vrouwen
zijn prioriteitsgebieden. Om zo veel mogelijk effect te sorteren werkt
Nederland op deze terreinen nauw samen in EU-verband. De ambassade
geeft uitvoering aan de EU-richtlijnen voor mensenrechtenverdedigers en
draagt actief bij aan de jaarlijkse mensenrechtendialoog die de EU voert met
India. Tijdens de meeste recente mensenrechtendialoog tussen India en de
EU zijn onderwerpen als kinderarbeid en vrouwenrechten uitgebreid
besproken. De ambassade heeft actief deelgenomen aan de voorbereiding
van deze dialoog. De ambassade in New Delhi financiert kleinschalige
mensenrechtenprojecten onder het Mensenrechtenfonds. Voorts neemt de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

3

ambassade deel aan seminars/conferenties over kinderarbeid/vrouwenrechten
en wordt nauw contact onderhouden met Indiase NGO’s en internationale
actoren, waaronder de International Labour Organization. Voor wat betreft de
betrokkenheid van deze organisatie bij de bestrijding van kinderarbeid in
India kan worden opgemerkt dat IPEC, het kinderarbeidprogramma van de
ILO sinds 1992 actief is in India. Nederland neemt actief deel aan vergaderingen van de ILO, waaronder die over kinderarbeid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

4