Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

29 754

Terrorismebestrijding

27 925

Bestrijding internationaal terrorisme

Nr. 404

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 november 2016
In het Algemeen Overleg terrorismebestrijding van 7 september jongstleden (Kamerstukken 29 754 en 27 925, nr. 396) heb ik aangegeven uw
Kamer nader te informeren over de gang van zaken rondom de
SIS-signalering van betrokkene en het moment van het uitvaardigen van
een Europees Aanhoudingsbevel in de onderstaande casus. Met deze
brief geef ik invulling aan deze toezegging.
De leden Pechtold en Swinkels hebben naar aanleiding van mijn eerdere
antwoorden (Aanhangsel Handelingen II 2015/16, nr. 3440) schriftelijke
vervolgvragen gesteld. De antwoorden op deze vragen heb ik als bijlage
bij deze brief gevoegd (Aanhangsel Handelingen II 2016/17, nr. 396).
Voorliggende casus
Voorliggende casus handelt om een uitreispoging waarbij de betrokkene
op 27 februari 2016 tijdens de schorsing van zijn voorlopige hechtenis
door gebruik te maken van zijn Nederlandse identiteitskaart van Duitsland
(Düsseldorf) naar Istanbul en van daaruit naar Sofia in Bulgarije is gereisd,
alwaar hij op zondag 28 februari in de ochtend aankwam. Betrokkene is
vervolgens op 13 mei 2016 aangehouden in Ankara en op 28 juni 2016 aan
de Nederlandse autoriteiten overgedragen. Momenteel zit betrokkene
gedetineerd, de behandeling van zijn strafzaak is voorzien later dit najaar.
Betrokkene stond vanaf het moment dat hij als potentiële uitreiziger
gekwalificeerd werd, gesignaleerd in het Schengen Informatiesysteem
(SIS) door middel van een signalering conform artikel 36 SIS-II besluit.
Deze signalering was uitgevaardigd door het Openbaar Ministerie. Het
betrof een signalering voor onopvallende controle, met als doel informatie te verkrijgen over personen of zaken wanneer dat met het oog op
de vervolging van strafbare feiten en ter voorkoming van gevaar voor de
openbare veiligheid nodig is. Een dergelijke signalering ziet op het
verzamelen van informatie, niet op het aanhouden of vasthouden van de
betreffende persoon. Betrokkene is aan het begin van de avond op

kst-29754-404
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 754, nr. 404

1

27 februari gecontroleerd door de Duitse autoriteiten. In de nacht van
zaterdag 27 op zondag 28 februari is het Nederlandse bureau SIRENE over
deze onopvallende controle door het Duitse SIRENE-bureau geïnformeerd.
Bureau SIRENE Nederland zorgt ervoor dat de meldingen die zij ontvangt
bij de juiste afdelingen van de politie terecht komen, waar de urgentie van
de vervolgacties wordt bepaald. Bureau SIRENE is 24 uur per dag, 7
dagen per week bezet om dergelijke meldingen te kunnen ontvangen of
uit te sturen naar andere lidstaten. Ook op de bewuste avond was bureau
SIRENE afdoende bezet.
In onderhavige casus heeft het Nederlandse bureau SIRENE, na het
ontvangen van de melding, conform de toen bestaande instructie getracht
contact te krijgen met de Inlichtingendienst van de Landelijke Eenheid van
de politie en het team Contra-Terrorisme, Extremisme en Radicalisering
(CTER) van de Landelijke Eenheid van de politie. Door een telefonische
storing in de 088-nummers op een interne server van de politie bleek dit
contact op dat moment niet mogelijk te zijn. Na het constateren van deze
telefonische storing is direct gestart met het werken aan een oplossing.
Op zondag 28 februari om 12.00 uur was de storing definitief verholpen.
Vanwege de telefonische storing heeft bureau SIRENE zaterdagnacht
27 februari de informatie per e-mail aan de betreffende afdeling gestuurd.
Deze e-mail is op maandagochtend 29 februari gelezen door het team
Contra-Terrorisme, Extremisme en Radicalisering (CTER) die daarop de
officier van justitie heeft geïnformeerd. Nadat de officier van justitie over
de melding was geïnformeerd, heeft deze een Europees Aanhoudingsbevel (EAB) uitgevaardigd. Het EAB is in de middag van maandag
29 februari uitgestuurd, waarbij ook de signalering voor onopvallende
controle werd omgezet in een signalering ter fine van aanhouding.
Genomen maatregelen
Zoals in de brief naar aanleiding van de aanslagen in Brussel op 22 maart
jl. is aangegeven (Kamerstukken 29 754 en 27 925, nr. 367), zet Nederland
in op alert en assertief handelen om zeker te stellen dat elke organisatie
de acties uitvoert die op dat moment verwacht mogen worden. Dit vergt
een constante bereidheid informatie te delen, een proactieve houding van
alle diensten en functionarissen, en een bereidheid te reflecteren op de
aanpak bij elk incident. Deze casus onderstreept verder het belang van
een proactieve en alerte houding. Voor deze casus zijn de volgende
genomen maatregelen relevant:
• De korpsleiding van de politie heeft eerder dit jaar naar aanleiding van
de casus El Bakraoui en de daarover gevoerde debatten de werkwijze
rondom de internationale informatie-uitwisseling geëvalueerd en
maatregelen genomen om de bereikbaarheid van de betrokken
afdelingen van de politie te waarborgen, ook in geval van een
technische storing. De noodzaak om een melding in direct contact en
niet alleen per e-mail – eveneens bij een storing – door te geven is
daarbij opnieuw onder de aandacht van de betreffende afdelingen
gebracht.
• Het Openbaar Ministerie heeft aangegeven voortaan in beginsel
preventief een Europees Aanhoudingsbevel uit te vaardigen tegen
terrorismeverdachten die met schorsende voorwaarden van (voorlopige) hechtenis zijn ontheven. Dit maakt het mogelijk verdachten – als
deze zich buiten Nederland bevinden – direct aan te houden door de
buitenlandse autoriteiten omdat de schorsingsvoorwaarden worden
overtreden. Ook wordt daarbij een signalering ter fine van aanhouding
ingezet. Hierdoor kunnen de (buitenlandse) autoriteiten direct acteren
bij het aantreffen van dergelijke verdachten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 754, nr. 404

2

•

In Europees verband wordt gewerkt aan het verbeteren van informatieuitwisseling middels de Europese Routekaart voor het verbeteren van
informatie-uitwisseling en informatiebeheer op het gebied van justitie
en binnenlandse zaken. 1 Om het mogelijk te maken dat een persoon
ook tijdelijk kan worden opgehouden of in voorlopige hechtenis kan
worden geplaatst, is in de Routekaart opgenomen dat het SIS-II moet
worden aangepast. Hiertoe wordt in 2017 een concreet voorstel voor
de vormgeving in het SIS II verwacht. Ook wordt in het kader van de
Routekaart gesproken over een technische oplossing die het automatisch doorgeven van een hit in het SIS mogelijk maakt als onmiddellijke actie vereist is.

Ik ga er van uit dat na de maatregelen die we in de afgelopen maanden
getroffen hebben, in een vergelijkbare casus nu anders gehandeld wordt.
De Minister van Veiligheid en Justitie,
G.A. van der Steur

1

Kamerstukken 27 925 en 29 754, nr. 595

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 29 754, nr. 404

3