Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1581

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 maart 2019
Hierbij zend ik u de geannoteerde agenda voor de Eurogroep en
Ecofinraad van 11 en 12 maart 2019 te Brussel.
Het is mogelijk dat nog punten worden toegevoegd aan de agenda of dat
bepaalde onderwerpen worden afgevoerd of worden uitgesteld tot de
volgende vergadering.
De Minister van Financiën,
W.B. Hoekstra

kst-21501-07-1581
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

1

Geannoteerde agenda Eurogroep en Ecofinraad 11 en 12 maart
2019
Eurogroep 11 maart
Reguliere samenstelling
Thematische discussie – Huizenmarkt
Document: n.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep zal een discussie voeren over de huizenmarkt. Er is geen
besluitvorming voorzien.
De huizenprijzen hebben zich de afgelopen jaren in de meeste eurozonelanden hersteld, en zijn in enkele landen ook sneller gaan stijgen. De ESRB
heeft in 2016 reeds voor sommige landen een waarschuwing uitgebracht
t.a.v. hypotheekschulden. In de context van de macro-economische
onevenwichtighedenprocedure is de huizenprijsstijging daarom als een
horizontaal thema geïdentificeerd.
Er zal van gedachte worden gewisseld op basis van een discussiepaper
met vier vragen. Allereerst wordt aan Eurogroep gevraagd wat ze op dit
moment als het grootste probleem zien op hun nationale huizenmarkt.
Vervolgens ligt de vraag voor of de Eurogroep het eens is dat, ook al is de
hernieuwde huizenprijsstijging na de crisis van andere aard omdat er nog
weinig tekenen van overwaardering zijn en omdat ze minder krediet
gedreven is, het toch belangrijk is de ontwikkelingen goed te monitoren.
Daarna ligt de vraag voor wat goede beleidsmaatregelen zouden zijn voor
het beheersen van de zogenaamde boom-bust cycle op de huizenmarkt:
(elementen van) monetair beleid, belastingbeleid en/of prudentiëel beleid.
Tot slot zal een discussie worden gevoerd over de trade-offs in het beleid
t.a.v. de huizenmarkt, zoals bijvoorbeeld tussen financiële stabiliteit en
toegankelijkheid van eigen woningen. Eurogroep president Centeno heeft
Lars Svensson, hoogleraar economie aan de Stockholm School of
Economics en voormalig plaatsvervangend President van de Zweedse
Centrale Bank van 2007 tot 2013, gevraagd de discussie te faciliteren.
Nederland zal, indien gevraagd naar de huidige uitdagingen op de eigen
woningmarkt, aangeven dat op dit moment de toegankelijkheid onder
druk staat. Door de lage rente, de stijgende koopkracht en het vertrouwen
in de woningmarkt is de afgelopen jaren de vraag naar woningen sterk
toegenomen. Het aanbod blijft daarbij achter, mede doordat er tijdens de
crisis te weinig woningen gebouwd zijn en het tijd kost om nieuwe
woningen bij te bouwen. Nederland zal kort maatregelen toelichten die nu
worden genomen om het bouwen van woningen te stimuleren en
zogenaamde ¨middenhuursegment¨ aantrekkelijk te maken. Ten aanzien
van de risicos van de recente huizenprijsstijgingen zal Nederland
aangeven dat, hoewel de huizenprijzen in Nederland inmiddels zijn
gestegen tot het hoogste niveau ooit, ze gecorrigeerd voor inflatie nog
onder het niveau 2008 liggen. De prijsgroei in Nederland gaat ook nog
niet gepaard met een sterke groei van de hypotheekschuld. Dat laat
onverlet dat het belangrijk is ontwikkelingen op de huizenmarkt altijd
goed te volgen, gegeven de sterke link tussen vastgoed en macroeconomische ontwikkelingen. Nederland zal aangeven dat de woningmarkt, en daarmee de economie als geheel, stabieler kan worden gemaakt
door hypotheekschulden te beperken. Deze zijn in Nederland traditioneel
hoog, gemeten als aandeel in het bruto nationaal product, met als gevolg
dat Nederland elk jaar in het kader van het Europees semester de
aanbeveling krijgt de fiscale stimulering van schulden verder af te

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

2

bouwen. De in het regeerakkoord afgesproken maatregelen om fiscale
stimulering af te bouwen zoals versnelde afbouw van de hypotheekrenteaftrek in combinatie met afbouw van het huurwaardeforfait en de Hillen
regeling kunnen kort worden toegelicht. Ook kan Nederland wijzen op al
eerder genomen macro-prudentiële maatregelen, zoals beperking van de
loan-to-value en de loan-to-income ratio’s.
Nederland vindt het belangrijk dat thematische discussies leiden tot meer
consensus over goed economisch beleid. Dit kan vervolgens in kwantitatieve benchmarks worden omgezet, om landen zodoende middels peer
pressure aan te zetten tot structurele hervormingen. Vooralsnog zijn er
geen voorstellen voor een benchmark op het gebied van de huizenmarkt.
Updated draft budgetary plans – Slovenië en Letland
Document: https://ec.Europa.eu/info/business-economy-euro/economicand-fiscal-policy-coordination/eu-economic-governance-monitoringprevention-correction/stability-and-growth-pact/annual-draft-budgetaryplans-dbps-euro-area-countries/draft-budgetary-plans-2019_en
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
De Eurogroep zal een korte toelichting krijgen op de geactualiseerde
ontwerpbegroting van Slovenië en Letland voor het jaar 2019.
Slovenië heeft haar ontwerpbegroting geüpdatet omdat op het moment
van indiening van de eerste ontwerpbegroting in oktober 2018 de nieuwe
regering net was aangesteld.1 Naar aanleiding van de geactualiseerde
begroting heeft de Europese Commissie reeds een brief gestuurd waarin
het aangeeft dat er mogelijk sprake is van een significante afwijking met
de eisen van de preventieve arm.2 Hier heeft Slovenië op gereageerd3.
Vervolgens heeft de Europese Commissie op 27 februari haar opinie over
de geactualiseerde begroting gepubliceerd waarin het vaststelt dat
Slovenië het risico loopt zich niet te houden aan de Europese begrotingsregels en Slovenië oproept de nodige maatregelen te nemen om alsnog
aan de regels te voldoen.4
Letland heeft sinds eind januari dit jaar een nieuwe regering. Haar nieuwe
begroting was bij het schrijven van deze bijdrage nog niet publiek. Er is
dan ook nog geen nieuwe Commissie opinie bekend over deze ontwerpbegroting. Publicatie van de geactualiseerde begroting en de Commissie
opinie worden voor de Eurogroep van 11 februari verwacht.
Nederland is voor een strikte naleving en handhaving van het Stabiliteitsen Groei Pact, en onderschrijft de opinie van de Commissie dat Slovenië
additionele maatregelen moet nemen om te voldoen aan de begrotingsregels. Verder wacht Nederland op dit moment de opinie van de Europese
Commissie op de geactualiseerde ontwerpbegroting van Letland af.
Griekenland – Tweede Enhanced Surveillance rapport
Document: https://ec.Europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/
ip090_en.pdf
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.

1

https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/2019_dbp_si_en.pdf.
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/
letter_to_ms_lautar_on_slovenia_updated_dbps.pdf.
3
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/st24119020414190.pdf.
4
https://ec.europa.eu/info/sites/info/files/economy-finance/c-2019-2002_en_act_part1_v4_0.pdf.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

3

Toelichting:
De Eurogroep zal een terugkoppeling ontvangen over het tweede
Enhanced Surveillance (verscherpt toezicht) rapport. De rechtsbasis voor
Enhanced Surveillance is verordening 472/2013, waarin ook is vastgelegd
dat het Europees Parlement zal worden geïnformeerd over de bevindingen uit het rapport. De missie in het kader van Enhanced Surveillance,
waaraan de Europese Commissie, de ECB en het ESM deelnamen, heeft
plaatsgevonden van 21 tot 25 januari jongstleden.5 Het doel is het
verkleinen van het risico dat Griekenland terugvalt op «oud beleid». Dit
kan risico’s voor de financiële stabiliteit met zich mee brengen en brengt
mogelijk de terugbetaalcapaciteit van een land in gevaar. Daarnaast
worden middels Enhanced Surveillance de nog lopende hervormingen
gemonitord. In het bijzonder zal er worden stilgestaan bij de 16 hervormingen, vastgelegd in de bijlage van de Eurogroep verklaring van juni
jongstleden. De voortgang hierop zal met name als basis dienen voor de
toepassing van enkele schuldmaatregelen. Uit het rapport komt een
gemengd beeld naar voren. Ondanks dat voortgang is geboekt zijn er nog
steeds vertragingen op de openstaande hervormingen die Griekenland
reeds eind 2018 had moeten doorvoeren. In de Eurogroep zal worden
bezien wat de stand van zaken op dat moment is. Voor Nederland is het
van belang dat Griekenland gemaakte afspraken nakomt. Een eventueel
besluit over het toepassen van schuldmaatregelen zal daarom afhankelijk
zijn van de mate waarin hervormingen zijn doorgevoerd.
Inclusieve samenstelling
Verdieping EMU – Aanpak eurozone-instrument voor convergentie
en concurrentievermogen
Document: n.v.t.
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
Op de Europese Raad van 13/14 december hebben regeringsleiders
gesproken over de door de Eurogroep uitgewerkte afspraken die door
regeringsleiders zijn gemaakt op de Eurotop van 29 juni 2018, aangaande
de versterking van de Europese en Monetaire Unie (EMU). Er is gesproken
op basis van drie door de Eurogroep van 3 december overeengekomen
stukken: (1) een generiek rapport van de Eurogroep aan regeringsleiders
over de EMU, (2) een term sheet over de hervorming van het Europese
Stabiliteitsmechanisme (ESM) en (3) een terms of reference (ToR) over de
vormgeving van de gemeenschappelijke achtervang voor het gemeenschappelijk afwikkelingsfonds. De regeringsleiders hebben de term sheet
over hervorming van het ESM en de ToR over de vormgeving van de
gemeenschappelijk achtervang van het gemeenschappelijke afwikkelingsfonds bekrachtigd.
De regeringsleiders hebben de Eurogroep ook gemandateerd om, in de
context van het Meerjarig Financieel Kader (MFK) te werken aan de
vormgeving, implementatie en timing van een budgettair instrument voor
convergentie en concurrentievermogen voor de eurolanden. Dit
instrument zal onderdeel uitmaken van de EU-begroting, complementair
zijn aan andere instrumenten, en onderhevig zijn aan voorwaarden en
strategische aansturing vanuit de lidstaten. Het instrument zal tot stand
komen op basis van de normale, communautaire wetgevingsprocedure,
op basis van het relevante Commissievoorstel, indien nodig aangepast.
De omvang van het instrument zal worden bepaald in de context van het

5

https://ec.europa.eu/info/news/economy-finance/staff-statement-following-second-postprogramme-mission-greece-2019-jan-25_en.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

4

MFK. Uiterlijk in juni 2019 zal tot overeenstemming moeten worden
gekomen over de kenmerken van het instrument.
Tijdens de Eurogroep-bijeenkomsten januari en februari hebben eerste
gedachtewisselingen onder de listaten plaatsgevonden. Hieruit bleek dat
de meningen over de vormgeving van het instrument nog aanzienlijk
uiteen lopen. Sommige lidstaten gaven aan dat het eurozone-instrument
wat hen betreft ook stabilisatiekenmerken kan bevatten. Andere lidstaten,
waaronder Nederland, refereerden aan de gemaakte afspraken en
benadrukten dat dit niet aan de orde is en dat het instrument zich dient te
richten op convergentie en concurrentievermogen.
Komende Eurogroep zal naar verwachting vooral van gedachten worden
gewisseld over de uitgavenkant van het instrument. De Commissie zal
mogelijk een nota aan de Eurogroep presenteren met verschillende
vormgevingsopties.
Daarnaast hebben Frankrijk en Duitsland op 12 februari een gezamenlijk
voorstel gepresenteerd voor de vormgeving van het instrument voor
convergentie en concurrentievermogen. Volgens het kabinet is het positief
dat het Frans-Duitse voorstel voortborduurt op de opzet van het hervormingsondersteuningsprogramma, inclusief de reform delivery tool (RDT).
Het doel van de RDT is het doorvoeren van hervormingen te bevorderen
door een link te leggen tussen de EU-begroting en de landenspecifieke
aanbevelingen in het kader van het Semester, in lijn met het regeerakkoord. In het verlengde merkt het kabinet op dat financiering van het
eurozone-instrument voor convergentie en concurrentievermogen uit de
RDT, een van de opties die wordt genoemd door Frankrijk en Duitsland,
aansluit bij de Nederlandse wens om het instrument in te passen onder
een strak MFK-plafond, waarbij geen nieuw eigen middel in het leven
wordt geroepen om het instrument te financieren. Daarnaast is het
positief dat het Frans-Duitse voorstel, in lijn met de uitkomst van de
Eurotop van december, zich richt op convergentie en concurrentievermogen en niet op stabilisatie. Tegelijkertijd zijn er ook elementen waar het
kabinet geen voorstander van is, zoals het invoeren van een mogelijke
Europese Financial Transaction Tax om het instrument te financieren.
Nederland zal tijdens de Eurogroep opnieuw pleiten voor een instrument
met strenge conditionaliteit en toegevoegde waarde boven bestaande
instrumenten. Het zal ook benadrukken dat, wat Nederland betreft, het
reeds bestaande Commissievoorstel voor het hervormingsondersteuningsprogramma, en in het bijzonder de zogenoemde reform delivery tool
(RDT), kan dienen als basis voor het instrument. Dit voorstel kan invulling
geven aan de gewenste koppeling tussen de EU-begroting en hervormingen die nationale economieën toekomstbestendig maken, zoals
uiteengezet in het regeerakkoord.
Ecofinraad 12 februari
Europees Semester: Landenrapporten en landenspecifieke
aanbevelingen
Documenten: https://ec.Europa.eu/info/publications/2019-europeansemester-country-reports_en
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
De Europese Commissie zal een presentatie geven over de landenrapporten 2019 die binnen het Europees Semester worden gepubliceerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

5

De landenrapporten bevatten diepteonderzoeken over mogelijke
macro-economische onevenwichtigheden in lidstaten en een overzicht
van implementatie van landenspecifieke aanbevelingen. Doel van de
bespreking in de Ecofin is het versterken van de politieke dialoog hierover.
Een politieke dialoog kan de gezamenlijke inzet van lidstaten voor
implementatie van aanbeveling vergroten en kan bijdragen aan het
eigenaarschap van de implementatie van aanbevelingen.
In de landenrapporten van sommige lidstaten stelt de Europese
Commissie vast dat er in beperkte mate invulling wordt gegeven aan de
landenspecifieke aanbevelingen, zowel op het gebied van structurele
hervormingen als begrotingsbeleid. Voor Nederland stelt de Europese
Commissie vast dat Nederland progressie heeft geboekt in het stimuleren
van publieke en private investeringen in onderzoek, ontwikkeling en
innovatie waarbij tegelijkertijd de Europese begrotingseisen worden
gerespecteerd. Wel merkt de Europese Commissie op dat de hypotheekrenteaftrek nog steeds een grote drijver is voor het relatief hoge private
schuldenniveau en wijst zij in het landenrapport op het relatief hoge
overschot op de lopende rekening.
In de Ecofinraad zal Nederland het belang van doorvoeren van structurele
hervormingen onderstrepen, en aangeven dat de huidige gunstige
economische tijden gebruikt moeten worden voor het opbouwen van
nationale begrotingsbuffers en het afbouwen van publieke schulden in die
landen met hoge schuldenniveaus.
Europees Semester: horizontale discussie over de implementatie
van landenspecifieke aanbevelingen gericht op investeringen.
Documenten: https://ec.Europa.eu/info/publications/2019-europeansemester-country-reports_en
Aard bespreking: Gedachtewisseling
Besluitvormingsprocedure: n.v.t.
Toelichting:
In het kader van het Europees Semester zullen Ministers een gedachtewisseling hebben over ontwikkeling van investeringen in de diverse lidstaten.
Het niveau van investeringen, dat na de crisis was ingezakt, ligt weer in de
buurt van het historisch gemiddelde. Tegelijkertijd is het herstel ongelijk
verdeeld tussen landen en zijn er nog diverse beleidsuitdagingen.
Diverse landen hebben nog mogelijkheden om het investeringsklimaat te
verbeteren. Om deze reden heeft de Europese Commissie in 2018 de
meeste landen landenspecifieke aanbevelingen gericht op het verbeteren
van investeringen gegeven. De publicatie van de landenrapporten voor
2019 biedt een goede gelegenheid de implementatie van beleid gericht op
deze aanbevelingen te bespreken. Nederland is traditioneel voorstander
van het bespreken van de implementatie van landenspecifieke aanbevelingen door Ministers omdat hier peer pressure vanuit gaat.
Nederland zal benadrukken dat het bij het stimuleren van investeringen
belangrijk is om het algemene investeringsklimaat te verbeteren, in plaats
van te focussen op specifieke investeringen. Het is daarbij belangrijk
ruimte te geven aan investeringen die productiviteitsverhogend zijn, en
daarvoor beleid dat investeringen onnodig belemmert aan te passen.
Nederland zal landen die achterblijven met het verbeteren van hun
investeringsklimaat aanmoedigen meer te doen. Dit is belangrijk om goed
voorbereid te zijn op eventuele mindere economische tijden, wanneer de
tijdige verplaatsing van productiefactoren naar sectoren waar wel
groeiperspectief het opvangen van de neergang en een eventuele
aanpassing kan vergemakkelijken. Nederland spreekt in deze context over
veerkrachtige economische structuren. Tot slot zal Nederland

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

6

benadrukken dat verdiepen van de kapitaalmarktunie belangrijk is, onder
meer via het afronden van de diverse openstaande punten in het
kapitaalmarktunie actieplan. Hieruit kan een stimulans voor investeringen
in de EU kan uitgaan.
InvestEU – Locatie Secretariaat van het Investeringscomité
Document: InvestEU Regulation (ST 15585/85)
Aard bespreking: Gedachtewisseling, mogelijk besluitvorming over
plaatsing secretariaat
Besluitvormingsprocedure:
Toelichting:
De Ecofin Raad zal spreken over InvestEU. Het voorstel is door de
Europese Commissie gepresenteerd op 6 juni 2018 en er wordt sindsdien
door de lidstaten over gesproken.
Het Roemeense voorzitterschap heeft ingezet op het bereiken van een
politiek akkoord over het InvestEU voorstel om daarna de onderhandelingen met het Europees Parlement te beginnen. Er is op dit moment
overeenstemming bereikt over vrijwel alle aspecten. Het enige onderwerp
dat nog op tafel ligt is de locatie van een Secretariaat van het Investeringscomité. Tijdens de Ecofin Raad zal hier naar verwachting met name
over worden gesproken.
InvestEU heeft als doel alle financiële instrumenten die onder de EU
begroting vallen voor investeringsprojecten binnen de EU onder te
brengen in één instrument. Hieronder vallen ook een aantal mandaten die
op dit moment bij de Europese Investeringsbank (EIB) belegd zijn, zoals
EFSI. Met behulp van dit centrale mechanisme moeten investeringen in
EU lidstaten worden bevorderd.
Nederland vindt het positief dat met InvestEU verschillende instrumenten
samen worden gebracht in één instrument. Hiermee kan overlap tussen
verschillende instrumenten worden vermeden. Dit kan leiden tot
efficiëntere uitvoering. Ten aanzien van de governance heeft Nederland
steeds aangegeven te hechten aan een duidelijke scheiding tussen
uitvoering van beleid door de Europese Commissie en de bancaire taken
door de EIB. Nederland acht het daarom van belang dat het Secretariaat
van het Investeringscomité op een manier wordt ingericht waarbij de
onafhankelijkheid zoveel mogelijk geborgd wordt, bij voorkeur bij de EIB.
Wanneer overeenstemming is bereikt over de plaatsing van het secretariaat zullen de trilogen over het InvestEU voorstel worden gestart met het
Europese Parlement.
Lijst van niet coöperatieve jurisdicties op het gebied van
belastingen
Document: nog niet openbaar
Aard bespreking: aanname raadsconclusies
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit
Toelichting:
De Ecofin Raad zal Raadsconclusies vaststellen over de lijst van niet
coöperatieve jurisdicties op het gebied van belastingen en over de lijst
van gecommitteerde jurisdicties. Tijdens de Ecofin Raad van 5 december
2017 is de eerste lijst van niet coöperatieve jurisdicties en gecommitteerde
jurisdicties vastgesteld. Deze laatste groep van jurisdicties voldeed niet
aan de minimum fiscale standaard maar had op hoog politiek niveau
aangegeven dat zij uiterlijk eind 2018 alsnog zou voldoen.
Tijdens deze Ecofin Raad zal dus vooral gaan om de beoordeling van de
jurisdicties die toegezegd hebben om te voldoen aan de volgende
minimum standaard:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

7

1.

2.

3.

Fiscale transparantie: de jurisdicties voldoen aan de wereldwijde
standaard op het gebied van de uitwisseling van fiscale informatie,
en
Geen schadelijk belastingconcurrentie: de jurisdicties mogen geen
schadelijke preferentiële regimes of schadelijke generieke 0%
regimes toepassen, en
De jurisdicties participeren aan het internationale proces van de
OESO om grondslaguitholling en winstverschuiving tegen te gaan.

Gedurende de voorbereidende vergaderingen is duidelijk geworden dat
een grote groep jurisdicties volledig voldoet aan de minimum standaard
en dus van de lijst wordt afgehaald. Het aantal jurisdicties op de zwarte
lijst zal stijgen en een groep jurisdicties zal op de grijze lijst blijven staan.
Hieronder volgt de uitleg van categorieën van de laatste groep landen.
1. Potentieel schadelijke fiscale preferentiële regimes die in 2018 zijn
geïntroduceerd: de lijst heeft een dynamisch karakter wat betekent dat
nieuwe fiscale preferentiële regimes die door landen worden ingevoerd,
door de gedragscodegroep op schadelijkheid worden beoordeeld. Als een
regime schadelijk blijkt te zijn, dan krijgt het land in kwestie de
mogelijkheid om een toezegging doen om binnen een jaar de wetgeving
aan te passen.
Een goed voorbeeld hiervan is de zeer recente invoering van territoriale
regimes. Deze regimes sluiten feitelijk inkomensstromen, die uit het
buitenland worden ontvangen, uit van de belastinggrondslag waardoor er
situaties van dubbele niet belastingheffing kunnen ontstaan. Hoewel deze
regimes technisch niet kwalificeren als fiscale preferentiële regimes, druist
dit wel in tegen de geest om belastingontwijking te bestrijden. Daarom
hebben de lidstaten besloten om adequaat op te treden. De jurisdicties in
kwestie zijn begin van de maand februari van de schadelijkheid op de
hoogte gesteld. Degenen die binnen de deadline hebben toegezegd dat zij
bereid zijn om hun wetgeving in te trekken, krijgen hiervoor de tijd tot
eind 2019.
2. Ontwikkelingslanden zonder financiële centra hebben op het gebied van
de fiscale transparantie een jaar langer (tot uiterlijk eind 2019) de tijd om
hun wetgeving aan te passen.
3. Tenslotte zijn er landen die als gevolg van constitutionele redenen niet
op tijd de wetgeving hebben kunnen aannemen of hebben kunnen
bekrachtigen. Hierbij kan gedacht worden aan referenda die moeten
worden gehouden om wetsaanpassingen te bekrachtigen of landen die
voor een lange tijd zonder regering hebben gezeten. Om gebruik te
kunnen maken van deze categorie moeten jurisdicties de constitutionele
reden goed en zorgvuldig kunnen uitleggen en aantonen.
Verder zullen er raadsconclusies ingaan op het gevolgde beoordelingsproces en zal worden uitgelegd waarom jurisdicties op de lijst van niet
coöperatieve jurisdicties op het gebied van belastingen of op de lijst van
gecommitteerde jurisdicties zijn gekomen. Nederland onderschrijft de
raadsconclusies en het onderliggende proces van het vaststellen van de
lijst van niet-coöperatieve jurisdicties omdat hiermee een belangrijk
signaal afgegeven wordt aan derde landen buiten de EU dat een wereldwijde minimumstandaard op het gebied van belastingen en belastingtransparantie moet worden toegepast.
Digitaledienstenbelasting
Document: Richtlijnvoorstel digitaledienstenbelasting: COM(2018) 148
Aard bespreking: Politiek akkoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

8

Besluitvormingsprocedure: Unanimiteit
Toelichting:
Het Roemeense voorzitterschap heeft het richtlijnvoorstel voor een
digitaledienstenbelasting geagendeerd voor politiek akkoord. Het voorstel
is door de Raad inmiddels naar aanleiding van de Frans-Duitse verklaring6
omgedoopt tot een digitale-advertentiebelasting.
Uw Kamer heeft tijdens het AO Ecofin van 7 februari jl. aangegeven graag
een uitgebreide update te ontvangen over de ontwikkelingen van het
richtlijnvoorstel voor een digitaledienstenbelasting. In mijn brief van
28 januari jl.7 heb ik de belangrijkste ontwikkelen tot aan dat moment
geschetst. In de Raad is sindsdien drie keer kort gesproken over de
digitale-advertentiebelasting. De belangrijkste wijzigingen die zijn
aangebracht zijn wijzigingen in artikel 3, artikel 5 en de omzettingsbepaling.
In artikel 3 zijn naar aanleiding van de Frans-Duitse verklaring twee
categorieën digitale diensten geschrapt: de omzet behaald met het ter
beschikking stellen van een veelzijdige digitale interface en omzet behaald
met de verkoop van data. Daardoor is alleen de omzet belast die wordt
behaald met het plaatsen van digitale advertenties. Omdat de verkoop van
data is geschrapt, vreesden sommige lidstaten dat belastingplichtigen
door het opknippen van transacties belastingheffing konden omzeilen.
Uiteindelijk is daarom in artikel 3, lid 1a een algemene antimisbruikbepaling opgenomen. Indien bepaalde constructies worden opgezet met als
voornaamste doel het omzeilen van de digitaledienstenbelasting, wordt
de omzet waarvoor de belasting is omzeild alsnog in de heffing betrokken.
In artikel 5 wordt de plaats van heffing geregeld. In dit artikel is na een
technische discussie een kleine tekstuele verduidelijking aangebracht in
het vijfde lid voor de situatie waarin een belastingplichtige geen
beschikking heeft over IP-adressen om te bepalen waar het apparaat of
toestel van de gebruiker zich bevindt. Met deze tekstuele verduidelijking is
geen inhoudelijke wijziging beoogd.
Tijdens vergaderingen en raadswerkgroepen in Brussel was de Nederlandse inbreng steeds conform de uitgangspunten in het BNC-fiche.
Nederland heeft zich in discussies constructief opgesteld en gewezen op
de voor Nederland kritieke punten. Ik heb eerder8 aangegeven dat aan de
meeste bezwaren die door Nederland zijn ingebracht tegemoet is
gekomen. Belangrijke openstaande punten zijn nog de datum van
inwerkingtreding en de einddatum van het richtlijnvoorstel, die in de
omzettingsbepaling (artikel 25) worden geregeld. De Nederlandse inzet is
steeds geweest: inwerkingtreding per 2022, zodat er voldoende tijd is voor
implementatie, en een duidelijke horizonbepaling met een datum die in de
buurt komt van de inwerkingtreding van de langetermijnoplossing die bij
de OESO wordt ontwikkeld. Nederland heeft bij de horizonbepaling steeds
gepleit voor 2025. In de huidige compromistekst staan inmiddels 1 januari
2022 als datum van inwerkingtreding en 31 december 2025 als einddatum
in de horizonbepaling.
Tijdens de laatste bespreking in de Raad op 28 februari jl. had het
voorzitterschap verrassend genoeg het schrappen van de drempels
geagendeerd. In het richtlijnvoorstel staat een omzetdrempel van EUR 750
miljoen wereldwijd en een digitale omzetdrempel van EUR 50 miljoen
6

https://www.consilium.europa.eu/media/37276/fr-de-joint-declaration-on-the-taxation-of-digitalcompanies-final.pdf.
7
Kamerstuk 34 941, nr. 8.
8
Kamerstuk 34 941, nr. 7, Kamerstuk 21 501–07, nr. 1556.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

9

binnen de EU. Enkele lidstaten hadden al eerder aangegeven de drempels
uit het richtlijnvoorstel te willen schrappen of verlagen, zodat ook
MKB-ondernemingen onder de reikwijdte van het richtlijnvoorstel vallen
en ook meer omzet die behaald is met digitale advertenties zou worden
belast. De laatste maanden heeft het voorzitterschap echter geen
discussie over de drempels gefaciliteerd. Omdat dit onderwerp alsnog
zeer kort voor de Ecofin-Raad is geagendeerd en het impact assessment
van de Commissie is gemaakt voor het richtlijnvoorstel inclusief
drempels, heeft Nederland aangegeven meer tijd nodig te hebben om een
dergelijke wijziging inhoudelijk zorgvuldig te kunnen wegen. Daarbij heeft
Nederland aangegeven te hechten aan de wereldwijde omzetdrempel van
EUR 750 miljoen, om te voorkomen dat MKB-ondernemingen onder de
reikwijdte van het richtlijnvoorstel vallen.
Een aantal lidstaten is nog steeds zeer kritisch ten aanzien van het
richtlijnvoorstel, dus gegeven de noodzaak van unanimiteit is de kans dat
een akkoord wordt bereikt tijdens deze Ecofin-Raad gering. Hoewel
Nederland, net als andere lidstaten, een sterke voorkeur heeft voor een
mondiale benadering van belastingheffing in de digitale economie, heeft
Nederland zich constructief opgesteld bij de besprekingen van de
interim-oplossing in EU-verband en daarbij gewezen op een aantal
kanttekeningen en bezwaren zoals geformuleerd in het BNC-fiche.9 Tijdens
de Ecofin-Raad wenst het voorzitterschap een discussie te voeren over
data en drempels. Nederland kan, zoals hierboven beschreven, de in de
compromistekst genoemde data steunen. Nederland is tegen het
schrappen van de omzetdrempels uit het voorstel.
BTW E-commerce
Document: Nog niet beschikbaar
Aard bespreking: Algemene oriëntatie
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit, raadpleging EP
Toelichting:
Tijdens de Ecofin streeft het voorzitterschap er naar om een algemene
oriëntatie te bereiken over de voorstellen met daarin (uitvoerings)bepalingen over e-commerce.
De Europese Commissie heeft op 11 december 2018 voorstellen gepubliceerd voor nadere invulling van het e-commerce pakket waarover de Raad
in december 2017 een akkoord heeft bereikt. Het gaat hier onder andere
over aanvullende bepalingen betreffende de btw-plicht van platforms en
bijkomende bepalingen per 2021. Tevens worden procesbepalingen
rondom de uitbreiding van het systeem van de MOSS naar OSS en I-OSS
nader ingevuld.
Nederland is verheugd dat de Europese Commissie eind vorig jaar met
nieuwe voorstellen is gekomen op het gebied van e-commerce. Het is
belangrijk om snel een akkoord te bereiken over deze aanvullende
bepalingen zodat ook nationaal verder gewerkt kan worden aan de
implementatie van het e-commercepakket waarover we in december 2017
een akkoord hebben bereikt en dat per 2021 in werking moet treden.
Nederland kan de wijzigingen in de btw-richtlijn en de uitvoeringsverordening steunen.
Accijns gerelateerde onderwerpen
Document: Nog niet beschikbaar
Aard bespreking: aanname richtlijnvoorstellen en verordening
Besluitvormingsprocedure: unanimiteit

9

Kamerstukken II, 2017/18, 34 941, nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

10

Toelichting:
Tijdens de Ecofin streeft het voorzitterschap er naar om de richtlijnvoorstellen aan te nemen.
De Commissie heeft op 25 mei 2018 voorstellen gepubliceerd ten einde de
Horizontale accijnsrichtlijn aan te passen naar aanleiding van het
Douanewetboek van de Unie die per 1 mei 2016 in werking is getreden.
Oude verwijzingen naar het vervalen Communautair douanewetboek
worden gewijzigd naar Verwijzingen naar het Douanewetboek van de
Unie. Tevens wordt het Excise Movement and Control System («EMCS»)
uitgebreid om mogelijk te maken dat veraccijnsde goederen onder het
systeem gebracht kunnen worden, daar waar het nu nog alleen met
papieren documenten mogelijk is. De verordening administratieve
samenwerking over de inhoud van het elektronische register dient ook te
worden aangepast, om mogelijk te maken dat vergunningen door de
uitbreiding van EMCS in het register kunnen worden opgenomen.
Voor de Alcoholaccijnsrichtlijn heeft de Commissie ook op 25 mei 2018
voorstellen gepubliceerd. Daarin heeft de Commissie voorgesteld het
meetmoment van het aantal graden Plato dat wordt gebruikt om het
accijnstarief te bepalen, te verduidelijken. Daarnaast wordt een certificeringssysteem geïntroduceerd voor kleine producenten van verschillende
alcoholische dranken. Nederland ziet niet de toegevoegde waarde
hiervan. De in dit kader relevante bepalingen moeten al worden nageleefd
door kleine brouwerijen. Inmiddels is in de compromisvoorstellen, naar
tevredenheid van Nederland, een zelfcertificeringssysteem als optie
opgenomen voor de lidstaten om te kiezen.
Nederland kan instemmen met de laatste bekende versie van de compromisvoorstellen. In aanloop naar de Ecofin Raad wordt echter nog steeds
onderhandeld. Daarom is het onzeker of de richtlijnen daadwerkelijk al
zullen worden aangenomen tijdens deze Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-07, nr. 1581

11