Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1331
Vragen van het lid Van Dam (CDA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het bericht «Misdaadregistratie loopt vast» (ingezonden 11 december
2019).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
15 januari 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 1255.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Misdaadregistratie loopt vast door gammele
ICT bij OM»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat het Geïntegreerd Processysteem Strafrecht (GPS) dat bij het
openbaar ministerie (OM) in gebruik is, instabiel en traag is? Sinds wanneer
is dit zo? Wat is de consequentie van dit disfunctioneren van dit systeem
voor de taakuitvoering van het OM? Kunnen alle strafzaken nog op de
gebruikelijke wijze worden afgedaan?
Antwoord 2
Het klopt dat er momenteel problemen zijn met GPS, één van de ICTsystemen die het OM gebruikt voor de registratie van strafzaken. Gebruikers
hebben met name last van de traagheid van het systeem. Dit is een onwenselijke situatie en erg onprettig voor de OM-medewerkers die met GPS werken.
De problemen spelen inmiddels een aantal maanden. Sinds de zomer kampt
het OM met verstoringen en is de performance van het systeem minder, de
problemen zijn vanaf augustus 2019 verergerd.
Medewerkers van het OM ondervinden hinder van de stabiliteits- en
performanceproblemen bij het uitvoeren van hun taken. Bij de voortgang van
strafzaken kan op delen daarvan vertraging optreden. Het OM heeft een fall
back-scenario waar naar uitgeweken kan worden, met gebruikmaking van het
«oude» systeem (Compas) en de bijbehorende papieren werkwijze. Indien

1

ah-tk-20192020-1331
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Telegraaf, 6 december 2019, https://www.telegraaf.nl/nieuws/1766954087/misdaadregistratieloopt-vast-door-gammele-ict-bij-om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

gewenst kunnen zaken die normaal in GPS worden verwerkt, tijdelijk in
Compas worden ingevoerd.
Vraag 3
Kunt u aangeven welke rol het GPS-systeem speelt in de taakuitoefening van
het OM en welke betekenis dit systeem heeft voor andere organisaties binnen
de strafrechtketen? In welke mate heeft het niet functioneren van GPS
consequenties voor andere onderdelen van de strafrechtketen? Hoeveel extra
werk levert de GPS-storing op voor politiemensen en leden van de (zittende)
magistratuur?
Antwoord 3
GPS is het bedrijfsprocessensysteem van het OM waar naast het OM ook de
Rechtspraak gebruik van maakt. Sinds 2008 worden strafzaken in GPS
ingevoerd, beoordeeld en afgedaan. Inmiddels worden zo’n 97% van alle
strafzaken met behulp van dit systeem afgedaan. De overige zaken – over het
algemeen de meer complexe zaken – worden in Compas ingevoerd, de
voorloper van GPS.
Voor de verdachten, hun advocaten en slachtoffers (/Slachtofferhulp
Nederland) betekenen de problemen van GPS dat berichtgeving naar en de
overdracht van stukken via bijvoorbeeld het Advocatenportaal, een aantal
uren kan worden vertraagd. In veel zaken is dit geen relevante vertraging.
Wanneer een digitale vertraging optreedt in (met name) voorgeleidingszaken
of (super-)snelrechtzaken, worden de stukken op papier verstrekt.
De Rechtspraak kan – met name in voorgeleidingszaken – digitale stukken
soms later ontvangen dan in het landelijk procesreglement is afgesproken.
Ook hier wordt dit probleem zo veel mogelijk opgevangen door de stukken
op papier te verstrekken. Hoeveel uren extra werk dit in totaal oplevert is niet
bekend.
Op zitting kunnen verdachten, slachtoffers, advocaten en medewerkers van
de Rechtspraak ervaren dat de Officier van Justitie soms korte tijd niet over
zijn of haar stukken beschikt. De Rechtspraak ondervindt zelf op zitting geen
hinder van vertraging of verstoringen in GPS, omdat zij gebruik maakt van
een andere dossierviewer.
Voor de politie leveren de GPS-problemen op dit moment geen extra – of
ander – werk op.
Vraag 4
Kunt u aangeven sinds wanneer het OM gebruik maakt van het GPSsysteem? Is het een zelf ontwikkeld systeem of is het aangekocht? Hoeveel
geld heeft het systeem tot nog toe gekost? Kunnen de huidige problemen
binnen de geplande (financiële) exploitatie worden opgelost? Beheert het OM
het systeem zelf of is dit uitbesteed aan een derde partij? Welke partij is dat?
Antwoord 4
Het OM heeft GPS sinds 2008 in gebruik. Vanaf 2008 wordt GPS gebruikt voor
alle zogenaamde standaardzaken. Sinds begin 2018 worden ook Meervoudige
Kamerzaken waarvan de verdachte niet meer preventief is gehecht, snelrechten supersnelrechtzaken in GPS voorbereid en op zitting gebracht. Vanaf mei
2018 worden ook zaken waarin de verdachte preventief gehecht is in GPS
ingevoerd.
Het OM heeft GPS zelf laten ontwikkelen. Zoals aangegeven in het Rijks ICT
dashboard heeft de ontwikkeling van GPS tussen 2001 en 2011 103 miljoen
euro gekost. In 2018 en 2019 is daar 20 miljoen bovenop gekomen voor de
verdere ontwikkeling van Meervoudige Kamerzittingen, snel- en supersnelrechtzittingen en de behandeling van zaken waarin verdachten in preventieve
hechtenis zitten. Het systeem wordt bovendien steeds aangepast naar nieuwe
wetgeving en er vindt regulier onderhoud plaats.
Door het College van procureurs-generaal is capaciteit en budget vrijgemaakt
om de problemen op te lossen. De verwachting is dat de huidige problemen
binnen de geplande (financiële) exploitatie kunnen worden opgelost. Het OM
heeft GPS zelf in beheer. Het OM is eigenaar van GPS en neemt het beheer
per onderdeel af bij verschillende ICT partijen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

Vraag 5
Maakt het OM, nu GPS niet functioneert, tussentijds gebruik van het
(verouderde) COMPAS-systeem? Sinds wanneer bestaat dit systeem en wordt
dit nog actueel onderhouden? In hoeverre kan dit COMPAS-systeem
communiceren met andere partners in de strafrechtketen, zoals de politie, de
advocatuur en de rechtbanken?
Antwoord 5
Het «oude» systeem (Compas) wordt op veel parketten nog regulier gebruikt
voor de complexere strafzaken. Lokaal kan er op dit moment voor gekozen
worden om de papieren werkwijze via Compas tijdelijk ook voor de Preventieve Hechteniszaken te continueren. Op deze manier kunnen termijnen beter
geborgd worden. In principe worden zaken in GPS verwerkt maar bij
uitzondering kan dus worden uitgeweken naar Compas.
Compas bestaat sinds 1988 en wordt nog steeds onderhouden. Compas is
een registratiesysteem, waarbij gewerkt wordt met een papieren dossier. Dit
houdt in dat berichtgeving naar ketenpartners wordt geïnitieerd vanuit
Compas, maar de documenten in plaats van digitaal op papier worden
verstrekt.
Vraag 6
Klopt het dat de koppeling tussen de systemen van de politie (BVH en
andere) en het OM (GPS) met de problemen rond GPS uitgesteld is? Wat is
de stand van zaken ten aanzien van digitale overdracht van (straf)dossiers
tussen de politie en het OM? In welke mate komt door de huidige GPSproblematiek de ambitie om in de strafrechtketen het papier uit de keten te
halen, in het gedrang?
Antwoord 6
Nee, dit klopt niet. Documenten worden door de politie nog niet digitaal naar
het OM verstuurd. Dit betekent dat documenten zoals processen-verbaal nog
op papier worden aangeleverd en door het OM worden ingescand. Dit staat
los van de performanceproblemen van GPS. Er wordt onverminderd door de
politie en OM gewerkt aan het digitaliseren van de dossiers. Momenteel
worden voor 2020 pilots voorbereid voor de uitwisseling van dossiers via
DPD (Digitale Proces Dossier) en voor het digitaal verwerken van BOBaanvragen tussen politie en OM.
Bij de digitalisering staat het belang van het uit de keten halen van papier
voorop. Aan deze complexe digitalisering van de strafrechtketen wordt in
nauwe samenwerking tussen politie, OM, Rechtspraak en vele andere partijen
gewerkt. In de specifieke gevallen waarin door het OM uitgeweken wordt
naar Compas, raakt de GPS-problematiek deze ketenambitie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3