Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 878

Wijziging van enkele socialezekerheidswetten in
verband met aanpassing van de hoogte van de
uitkering aan het woonland (Wet
woonlandbeginsel in de sociale zekerheid)

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 31 oktober 2011
ALGEMEEN
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

Inleiding
Het woonlandbeginsel
Internationale aspecten
Kinderbijslag en kindgebonden budget
Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
Financiële gevolgen
Ontvangen commentaren
Overige aspecten

1
1
7
12
13
14
15
17

1. Inleiding
De regering heeft met belangstelling kennisgenomen van het verslag van
de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid over
bovengenoemd wetsvoorstel. Onderstaand wordt nader op de specifieke
vragen ingegaan. Daarbij zijn vragen die met elkaar verband houden
samengevoegd.
Met de Wet woonlandbeginsel in de sociale zekerheid beoogt de regering
de kinderbijslag, het kindgebonden budget, de nabestaandenuitkering en
de vervolguitkering van de WGA-uitkering bij export naar landen buiten
de EU1 aan te passen aan het kostenniveau van het land waar een kind of
de uitkeringsgerechtigde woont.
2. Het woonlandbeginsel
De leden van de VVD- en PVV- fracties vragen of de regering kan
toelichten hoeveel personen in de bijzondere categorieën werkenden
vallen waarvoor het ook toegestaan is om naar niet-verdragslanden
uitkeringen te exporteren. Voorts vragen zij of de regering voornemens is
1

kst-32878-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

In dit verband wordt onder de EU telkens ook verstaan: de Europese Economische Ruimte en
Zwitserland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

1

om ook voor personen, die werkzaam zijn op buitenlandse ambassades of
als ontwikkelingswerker, op termijn de export van uitkeringen af te
bouwen.
Naar schatting heeft ongeveer een derde van de export buiten de EU
betrekking op de bijzondere categorieën werkenden waarvoor het
toegestaan is uitkeringen te exporteren. Het kabinet is voornemens de
export van kinderbijslag en kindgebonden budget te beëindigen. In
verband hiermee is op 30 september 2011 een wetsvoorstel voor advies
aan de Afdeling advisering van de Raad van State gezonden. Daarin wordt
voorgesteld, de bestaande uitzondering op het exportverbod voor
personen die in het algemeen belang werkzaam zijn, zoals diplomatiek
personeel op Nederlandse ambassades in het buitenland, te behouden.
Dit betekent dat de export van kinderbijslag en kindgebonden budget voor
deze groep zal worden gecontinueerd. Voor deze groepen is wel het
voorliggende wetsvoorstel woonlandbeginsel in de sociale zekerheid van
belang. Op het moment dat dit wetsvoorstel in werking treedt, zal de
hoogte van de uitkering worden afgestemd op het kostenniveau van het
land waar de belanghebbende en/of het kind woont. In 2010 betrof dit
naar schatting ongeveer 4500 kinderen.
De leden van de PvdA-fractie vragen hoeveel huishoudens worden
getroffen door de invoering van het woonlandbeginsel. Kan de regering
een overzicht maken van de inkomensgevolgen van de invoering van het
woonlandbeginsel voor sociale zekerheidsregelingen met een specificatie
per land?
Ongeveer 2500 huishoudens met een uitkering ingevolge de Algemene
nabestaandenwet (Anw), 6400 huishoudens met kinderbijslag, 1700
huishoudens met kindgebonden budget en een zeer klein aantal vervolguitkeringen ingevolge de regeling Werkhervatting gedeeltelijk arbeidsgeschikten (WGA-vervolguitkeringen) zullen te maken krijgen met het
woonlandbeginsel (cijfers 2010). Voor een overzicht van de inkomensgevolgen wordt verwezen naar de bijgevoegde tabel (bijlage 1) waarin de
voorlopige woonlandfactoren per land zijn weergegeven. De definitieve
woonlandfactoren worden begin 2012 bij ministeriële regeling vastgesteld. Het bedrag dat iemand met recht op een uitkering of toeslag verliest
kan vervolgens worden opgezocht in de tabel in paragraaf 8 van de
memorie van toelichting (tevens bijgevoegd in bijlage 2).
De leden van de PVV-fractie vragen waarom de regering bij de keuze voor
het volledig stopzetten van export van uitkeringen naar landen buiten de
EU heeft gekozen voor een gefaseerde aanpak door eerst het woonlandbeginsel in te voeren. Hoelang gaat deze gefaseerde periode duren? Heeft
de regering alternatieven overwogen? De leden van de SP-en
ChristenUnie-fracties vragen wat de reden is dat de regering kiest om
eerst het woonlandbeginsel in te voeren en later pas over te gaan tot een
volledige stopzetting van de export van de genoemde regelingen buiten
de EU. De leden van de VVD-fractie vragen waarom er voor gekozen is om
de beëindiging van de export van de kinderbijslag en het kindgebonden
budget pas in 2014 te laten ingaan. Heeft de regering ook overwogen om
dit eerder te laten plaatsvinden? Kan de regering uitleggen waarom het
niet mogelijk is om (eerder) helemaal te stoppen met het exporteren van
deze uitkeringen? De leden van de ChristenUnie- fractie vragen waarom
de regering het vindt lonen om slechts voor een periode van één jaar
eerst de export van het kindgebonden budget te beperken voordat
volledige stopzetting van de export plaats vindt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

2

In het regeerakkoord staan de besluiten om de export van de kinderbijslag
en het kindgebonden budget te beëindigen en de invoering van het
woonlandbeginsel beide genoemd. Voor een gefaseerde aanpak is
gekozen omdat het beëindigen van de export van kinderbijslag en
kindgebonden budget meer tijd vergt dan het introduceren van het
woonlandbeginsel. Beëindiging van de export vergt naast een wetswijziging de aanpassing van een aantal bilaterale verdragen. Hiervoor is
uiteraard de instemming van de verdragspartner nodig. Stemt de
verdragspartner niet in met de wijziging, dan zal het kabinet bezien of het
verdrag moet worden opgezegd. Dit vereist een zorgvuldige afweging per
geval. Aanpassing of opzegging van bilaterale verdragen is een langer
durend traject. De inzet is dat de export van kinderbijslag en kindgebonden budget uiterlijk 1 januari 2014 wordt beëindigd. Naast beëindiging
van de export van kinderbijslag en kindgebonden budget wil de regering
voor een aantal wetten het woonlandbeginsel invoeren. Dit zijn, naast de
kinderbijslag en het kindgebonden budget, de Anw en een onderdeel van
de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA). Het voorstel om
het woonlandbeginsel in te voeren in deze wetten kan sneller worden
gerealiseerd omdat dit via nationale wetgeving kan worden geregeld. Er
zijn naar de mening van de regering gegronde redenen om vooruitlopend
op de stopzetting van de export van kindregelingen het woonlandbeginsel
in deze regelingen in te voeren, aangezien dit niet alleen kan worden
gezien als een eerste stap in de richting van stopzetting. Daar waar de
export van kindregelingen voor bijzondere groepen blijft bestaan of door
overgangsrecht nog langer doorloopt is er geen reden om de kindregelingen van het woonlandbeginsel uit te sluiten. De reden waarom de
regering met het voorstel is gekomen, namelijk voorkomen dat de
regelingen hun doel voorbij schieten in de zin dat verdergaande ondersteuning wordt geboden dan – de plaatselijke omstandigheden in
aanmerking genomen – noodzakelijk en gerechtvaardigd is, geldt immers
ook voor deze situaties.
De leden van de PVV-en Christenunie-fracties vragen voorts waarom de
regering het PPP de best en meest objectieve parameter acht om een
vergelijking te maken voor het kostenniveau van land ten opzichte van
Nederland. Heeft de regering alternatieven onderzocht om het kostenniveau te vergelijken? Zo ja? Welke zijn dat? Zo nee, wat is de reden
geweest om niet naar alternatieven te kijken?
De voordelen van het gebruik van cijfers over koopkrachtpariteit
(Purchasing Power Parity; PPP) van de Wereldbank zijn de volgende. Ten
eerste betreft het een betrouwbare bron die voor iedereen toegankelijk is.
Het tweede voordeel is dat het PPP-cijfer een maat is voor het algemene
kostenniveau in een land en daarmee een goede benadering vormt van de
verhouding tussen de kosten van levensonderhoud voor een gemiddeld
huishouden in een bepaald land ten opzichte van de kosten van levensonderhoud in Nederland. Een derde voordeel is dat de Wereldbank de cijfers
up to date houdt. De uitvoeringskosten om jaarlijks nieuwe lijsten met
kostenniveaus te maken zijn hierdoor beperkt. De regering heeft
inderdaad ook alternatieven overwogen. Eén daarvan is een lijst van de
Verenigde Naties (VN) met vergoedingen voor overnachtingen en
verblijfskosten van VN-personeel in andere landen. Een dergelijke lijst is
echter minder geschikt dan het PPP-cijfer omdat het vooral iets zegt over
verblijfskosten in hotels in de grote steden en minder over de bestaanskosten van gemiddelde inwoners. Ander alternatief zou zijn om zelf in elk
land onderzoek te doen naar de prijzen. De uitvoeringskosten hiervan zijn
echter zeer hoog en daarom is dit geen realistisch alternatief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

3

De leden van de CDA-fractie vragen of de regering een overzicht kan
geven van alle landen waarvoor dit wetsvoorstel gaat gelden. Van welke
landen zijn PPP gegevens bekend? Voor welke landen wordt van andere
indicatoren gebruik gemaakt? En welke indicatoren zijn dit? De leden van
de D66-fractie zijn benieuwd met welke landen Nederland handhavingsafspraken heeft gemaakt waar geen PPP beschikbaar is. De leden zijn
benieuwd naar (een inschatting) van het aantal mensen waarop deze
afspraken betrekking hebben.
In eerste instantie raakt het wetsvoorstel de geëxporteerde uitkeringen
naar die landen buiten de EU waarmee een verdragsrelatie bestaat en
waar naartoe uitkeringen worden geëxporteerd. Het betreft 36 landen.
Ook heeft het wetsvoorstel betrekking op Caribisch Nederland: de
openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba en de Koninkrijkslanden Curaçao, Aruba en Sint Maarten. Wat de verdragslanden betreft is
voor Kosovo, Monaco en de Kanaaleilanden geen PPP-cijfer beschikbaar.
Hier gaat het om ongeveer 10 uitkeringen. Daarnaast is er geen PPP-cijfer
beschikbaar voor de BES-eilanden, Aruba, Curaçao en St. Maarten. Dit
betreft ongeveer 1100 uitkeringen.
Voor een aantal bijzondere categorieën werkenden, die werkzaamheden
verrichten in het algemeen belang in het buitenland, is het toegestaan ook
naar niet-verdragslanden uitkeringen te exporteren. Hierbij gaat het
bijvoorbeeld om Nederlandse diplomaten werkzaam op een ambassade in
het buitenland en personen die werkzaamheden verrichten voor een
volkenrechtelijke organisatie in het buitenland. Ook vindt export van
Anw-uitkeringen op grond van artikel 68 Anw plaats naar
niet-verdragslanden op grond van de Pardonregeling Wet beperking
export uitkeringen. Deze groep is beperkt en neemt in de tijd af.
In bijgevoegde tabel (bijlage 1) is voor de meeste landen de woonlandfactor te vinden. Voor die landen waarvoor geen koopkrachtpariteitcijfer
beschikbaar is, zal het kostenniveau worden afgeleid van andere
economische kerncijfers dan het PPP-cijfer. Te denken valt aan het BBP per
hoofd van de bevolking. Op dit moment is nog niet bekend of (ook) van
andere indicatoren gebruik zal worden gemaakt. Begin 2012 worden de
woonlandfactoren bij ministeriële regeling vastgelegd.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom
het toepassen van het woonlandbeginsel objectief te rechtvaardigen is.
Deze leden vragen voorts of de regering een overzicht kan geven van de
landen waar de verstrekking van Nederlandse uitkeringen – naar lokale
maatstaven bezien – uit de pas lopen zowel dat er een te hoge uitkering of
een te lage uitkering wordt verstrekt.
De rechtvaardiging is gelegen in het belang om te voorkomen dat
Nederlandse uitkeringen die buiten Nederland worden verstrekt, naar
lokale maatstaven bezien, uit de pas lopen. Met name als het gaat om
uitkeringen die voorzien in een bijdrage in specifieke kosten of gerelateerd
zijn aan het sociaal minimum in Nederland, is de kans aanwezig dat de
uitkering zijn doel voorbij schiet, in die zin dat een verdergaande
financiële ondersteuning wordt geboden dan – de plaatselijke omstandigheden in aanmerking genomen – noodzakelijk en gerechtvaardigd is. Zo
zal een te hoge uitkering in relatie tot het kostenniveau van het woonland
bijvoorbeeld de prikkel ondermijnen om weer aan het werk te gaan. Gelet
hierop is het verschil in uitkeringshoogte tussen Nederland en het
woonland naar de mening van de regering gerechtvaardigd.
Bijgevoegde tabel met voorlopige woonlandfactoren bevat een overzicht
van de landen waar de verstrekking van Nederlandse uitkeringen – naar
lokale maatstaven bezien – uit de pas loopt met de lokale kosten van het
levensonderhoud.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

4

De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten of een
volledig exportverbod überhaupt haalbaar is. De leden van de
ChristenUnie-fractie willen een onderbouwing waarom de regering het
volledig stopzetten van de export van de regelingen haalbaar acht.
Het beëindigen van de export van kinderbijslag en het kindgebonden
budget vergt aanpassing van de Algemene Kinderbijslagwet. De ministerraad heeft er op 30 september jl. mee ingestemd het daartoe strekkende wetsvoorstel voor advies aan de Afdeling advisering van de Raad
van State te zenden. Daarnaast is wijziging van een aantal bilaterale
verdragen noodzakelijk. Als de verdragspartner met de verdragswijziging
instemt zal deze ter goedkeuring aan het parlement worden voorgelegd.
Wanneer de onderhandelingen niet tot het gewenste resultaat leiden, dan
zal het kabinet bezien of het verdrag moet worden opgezegd.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen daarbij of toepassing van het
woonlandbeginsel niet leidt niet tot extra administratieve lasten en
uitvoeringskosten? De leden van de ChristenUnie vragen hoe groot de
besparing op administratieve lasten en uitvoeringskosten is als de export
van de uitkeringen in één keer wordt stopgezet.
Indien de export van kinderbijslag en kindgebonden budget beëindigd zou
worden zonder eerst voor deze regelingen het woonlandbeginsel in te
voeren zou een deel van de administratieve lasten en uitvoeringskosten
verbonden aan invoering van het woonlandbeginsel in deze regelingen
niet gemaakt behoeven te worden. De eenmalige uitvoeringskosten van
ongeveer € 1,2 miljoen zouden niet veel lager uitvallen omdat voor
personen werkzaam in het algemeen belang de export hoe dan ook blijft
doorlopen zodat de systemen moeten worden aangepast aan het
woonlandbeginsel. De structurele uitvoeringskosten, geraamd op € 0,4
miljoen, zouden wel iets lager worden. De administratieve lasten van
€ 8.000,– en 15.000 uren zouden eveneens iets lager worden. Zoals
hierboven is toegelicht heeft de regering hier niet voor gekozen, ook
omdat dit een minder voortvarende invulling van de afspraken uit het
regeerakkoord zou betekenen.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan aangeven welke
consequenties een te lage uitkering in relatie tot het kostenniveau van het
woonland heeft voor de betrokkenen. Kan de regering aangeven waarom
in dergelijke situaties de uitkering niet wordt verhoogd? Kan de regering
een overzicht geven van landen waarin het kostenniveau van het
woonland hoger is dan in Nederland? De leden van de SP- en D66-fractie
vragen of de regering het wenselijk acht dat uitkeringsgerechtigden buiten
de EU in de toekomst te maken krijgen met een alsmaar fluctuerende
uitkering omdat deze wordt gebaseerd op economische kerncijfers die
maandelijks zeer wisselend kunnen zijn. De leden van de D66-fractie
constateren daarbij dat de regering het kostenniveau wil baseren op het
PPP en zijn daarbij benieuwd of de regering heeft overwogen om het
niveau van de uitkering niet jaarlijks vast te stellen, maar bijvoorbeeld
ieder half jaar. De leden van de D66-fractie vragen hoeveel extra uitvoeringskosten hiermee gemoeid zouden zijn. De leden van de ChristenUnie
vragen waarom wordt de hoogte van een uitkering niet hoger wordt
vastgesteld als volgens de PPP indicator het kostenniveau in het desbetreffende land hoger is. Binnen welke periode zal de regering de PPP
telkens gebruiken om het kostenniveau opnieuw vast te stellen?
Het kan voorkomen dat het kostenniveau in een land hoger ligt dan dat in
Nederland. In dat geval zal in dat land met hetzelfde bedrag minder
gekocht kunnen worden dan in Nederland. Toch zal het maximaal te
exporteren bedrag 100% zijn van de in Nederland geldende bedragen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

5

omdat van Nederland niet geëist kan worden dat het hogere uitkeringen
toekent in het buitenland dan binnen de eigen grenzen. In de huidige
situatie wordt ook niet meer dan 100% geëxporteerd. Voor gerechtigden
die wonen in deze landen heeft het wetsvoorstel dus geen gevolgen.
Onderstaande landen (buiten de EU) hebben een hoger kostenniveau dan
Nederland:
– Canada 107%
– Japan 114%
– Venezuela 101%
Economische kerncijfers kunnen inderdaad fluctueren. Om het risico van
fluctuaties te beperken zullen de woonlandfactoren naar boven afgerond
worden op tientallen procenten. Voor een land waarin het kostenniveau
45% van dat in Nederland is zal een woonlandfactor gehanteerd worden
van 50%. Met deze systematiek zullen in de meeste gevallen huishoudens
geen nadeel ondervinden van de fluctuaties die in de werkelijkheid
kunnen optreden. De bij ministeriële regeling vast te stellen percentages
zullen in principe jaarlijks worden herzien. Vanwege de genoemde
afrondingssystematiek is de regering overigens van mening dat jaarlijkse
aanpassing van de cijfers zal volstaan. De uitvoeringskosten die met
halfjaarlijkse vaststelling gemoeid zijn zouden beperkt zijn. Halfjaarlijkse
aanpassing is naar de mening van de regering echter niet nodig omdat de
fluctuaties worden verminderd als gevolg van de afronding op tientallen
procenten.
De leden van de D66-fractie constateren dat de regering erover denkt om
het kostenniveau af te leiden van het Bruto Binnenlands Product (BBP)
voor de landen waar de PPP onbekend is. De leden menen dat de regering
helderheid moet scheppen over de berekeningsmethodiek voordat deze
wet in werking treedt. Voorts menen de leden dat het afleiden van het
kostenniveau enkel aan de hand van het BBP per hoofd, vaak zal leiden tot
een zeer vertekend beeld en dus een verkeerd ingeschat uitkeringsniveau.
De leden vragen de regering om de berekeningsmethodiek van het
kostenniveau voor landen zonder PPP-indicator concreet uiteen te zetten?
Op dit moment wordt gewerkt aan een ministeriële regeling die begin
2012 in werking zal treden. Hierin wordt bepaald hoe het kostenniveau
voor landen waarvoor geen PPP-cijfer voorhanden is zal worden vastgesteld. Het doel is om met behulp van de landen waarvoor wel een
PPP-cijfer beschikbaar is geschikte indicatoren te selecteren met een grote
voorspellende waarde ten aanzien van het PPP-cijfer. Het BBP per hoofd
van de bevolking is een mogelijke indicator. Deze indicatoren zullen
gebruikt worden om voor de landen zonder beschikbare PPP het kostenniveau te schatten.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen om welke redenen de
regering het opportuun vindt om te verwachten dat het verlagen van
financiële ondersteuning automatisch zal leiden tot een grotere prikkel tot
werk. Is dit niet tevens afhankelijk van voor de Nederlandse regering
niet-beïnvloedbare factoren zoals de lokale arbeidsmarkt en economische
ontwikkeling, zo vragen deze leden.
De regering is het eens met de leden van de ChristenUnie-fractie dat de
kans op het vinden van werk tevens afhankelijk is van door Nederland niet
beïnvloedbare factoren zoals de lokale arbeidsmarkt. Dit ontslaat
Nederland als uitkeringsverstrekkend land echter niet van de verplichting,
ertoe bij te dragen dat de prikkel tot werkhervatting, indien deze
onderdeel uitmaakt van de Nederlandse uitkering, ook tot zijn recht komt
in het geval dat de rechthebbende in het buitenland woont. Eventuele
verminderde kansen op werkhervatting in het buitenland komen naar de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

6

mening van de regering voor het risico van betrokkene die ervoor gekozen
heeft zich in het buitenland te vestigen.
De leden van de ChristenUnie vragen voorts waarom de regering geen
rekening houdt met het eigen kostenniveau van elk individueel
BES-eiland. Deze leden willen weten om welke redenen de regering het
woonlandbeginsel ook toepast op de BES-eilanden. Waarom leidt dit
volgens de regering niet tot rechtsongelijkheid ten opzichte van de rest
van Nederland, zo vragen deze leden. Ook vragen genoemde leden om
een toelichting of het toepassen van het woonlandbeginsel voor de
andere landen dan Nederland binnen het Koninkrijk der Nederlanden niet
strijdig is met de rechtsgelijkheid.
Voor Caribisch Nederland zijn op dit moment geen PPP-cijfers bekend. Het
kostenniveau zal worden afgeleid van andere economische kerncijfers dan
het PPP-cijfer. Nog te bezien is hoe het kostenniveau zal worden vastgesteld en of het mogelijk is rekening te houden met het eigen kostenniveau
van elk individueel BES-eiland. Het woonlandbeginsel wordt ook
toegepast op de openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba
omdat dit aansluit bij het doel en de strekking van het woonlandbeginsel,
namelijk voorkomen dat uitkeringen die buiten het Europese deel van
Nederland worden verstrekt, naar lokale maatstaven bezien, uit de pas
lopen. De openbare lichamen maken sinds 10 oktober 2010 staatkundig
deel uit van Nederland maar hebben een eigen sociale zekerheidsstelsel.
Hiermee wordt recht gedaan aan de eigen positie van deze eilanden,
onder meer met betrekking tot het afwijkende kostenniveau. De regering
acht het in het belang van de rechtsgelijkheid om op deze eilanden ook
het woonlandbeginsel van toepassing te verklaren. Dit geldt ook voor de
Koninkrijkslanden Curaçao, Aruba en Sint Maarten.
3. Internationale aspecten
De leden van de VVD-fractie constateren dat de regering opmerkt dat voor
de bepalingen in zowel de bilaterale verdragen als voor besluiten van de
associatieraad er geen beletsel is voor de invoering is van het woonlandbeginsel. Kan de regering aan de VVD-leden aangeven of er wel andere
belemmeringen zijn om het woonlandbeginsel toe te passen?
Paragraaf 3 van de memorie van toelichting, Internationaalrechtelijke
bepalingen, vormt de weerslag van het onderzoek dat de regering heeft
verricht naar mogelijke internationaalrechtelijke belemmeringen voor de
invoering van het woonlandbeginsel. De regering heeft, op een paar
beperkte uitzonderingen na, geen belemmeringen gevonden. Alleen de
verdragen met Nieuw-Zeeland, Australië en Macedonië bevatten
bepalingen die toepassing van het woonlandbeginsel in de weg staan
voor respectievelijk kinderbijslag en kindgebonden budget (NieuwZeeland en Australië) en de wezenuitkering (Macedonië). Hierop wordt
later teruggekomen.
De leden van de PVV- en ChristenUnie-fracties vragen de regering met
welke landen de regering een verdragsafspraak heeft over export van
uitkeringen? De leden van de ChristenUnie-fractie vragen daarbij om een
overzicht van de landen. De leden van de PVV-en de ChristenUnie-fracties
vragen tot wanneer de verdragsafspraken met deze landen lopen.
Sinds de inwerkingtreding van de Wet beperking export uitkeringen (Wet
BEU) op 1 januari 2000 is export van sociale verzekeringsuitkeringen
alleen nog mogelijk naar landen waarmee Nederland een verdrag heeft
met afspraken over handhaving. In bijlage 1 zijn de landen, waarmee
Nederland een verdrag heeft waarin de export van uitkeringen is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

7

geregeld, vet afgedrukt. De verdragen zijn voor onbepaalde tijd gesloten.
Voor een verdragswijziging is instemming van beide verdragsluitende
partijen nodig. De verdragen kunnen eenzijdig door een van de verdragsluitende partijen worden opgezegd. Opzegging van een verdrag vereist,
zoals gezegd, een zorgvuldige afweging per geval.
Met betrekking tot Bolivia, Botswana, Brazilië, Costa Rica, Gambia, Mali en
Mexico2 is van belang dat de verdragen met deze landen wel zijn
ondertekend, maar nooit in werking zijn getreden. Export van uitkeringen
naar deze landen vindt plaats op grond van de «voorlopige toepassing»
van de exportbepaling uit de betreffende verdragen. Omdat de handhavingsbepalingen uit de betreffende verdragen niet in werking zijn, is in de
praktijk geen handhaving ten aanzien van de geëxporteerde uitkeringen
mogelijk. Het kabinet heeft om die reden besloten dat inwerkingtreding
van deze verdragen niet langer gewenst is en heeft dit aan de betreffende
landen meegedeeld. De voorlopige toepassing van de exportbepaling van
deze verdragen wordt met ingang van 1 januari 2012 beëindigd. Na deze
datum is het niet meer mogelijk om uitkeringen naar die landen mee te
nemen.3 Een wetsvoorstel dat overgangsrecht voor bestaande gevallen
regelt is op 30 september aan de Afdeling advisering van de Raad van
State aangeboden.
De leden van de CDA-fractie stellen vast dat er drie verdragen zijn die zich
mogelijk verzetten tegen de effectuering van het woonlandbeginsel,
namelijk Nieuw Zeeland, Australië en Macedonië. Kan de regering
aangeven in hoeverre dit een probleem vormt? Op welke wijze wordt
daarmee omgegaan?
De verdragen met Nieuw-Zeeland en Australië bevatten bepalingen die
toepassing van het woonlandbeginsel voor kinderbijslag en kindgebonden budget in de weg staan. Het verdrag met Macedonië bevat een
bepaling die toepassing van het woonlandbeginsel op de wezenuitkering
in de weg staat. Dat betekent dat ten aanzien van betrokkenen in
Nieuw-Zeeland, Australië en Macedonië het woonlandbeginsel
vooralsnog niet kan worden toegepast voor de desbetreffende uitkeringen. In het Nederlandse voorstel voor verdragswijziging met het oog
op stopzetting van de export van kinderbijslag en kindgebonden budget
zal eveneens een wijzigingsvoorstel in verband met de invoering van het
woonlandbeginsel worden opgenomen. Ook in deze landen kan het
woonlandbeginsel een rol spelen voor degenen die werkzaam zijn in het
algemeen belang en voor wie de export van kindregelingen wordt
voortgezet.
Verder wijzen deze leden erop dat het Europees Hof voor de Rechten van
de Mens heeft geoordeeld dat personen die niet in een bepaalde staat
wonen zich niet in een gelijke positie bevinden als personen die daar wel
wonen. Kan de regering aangeven in hoeverre deze jurisprudentie wel
volledig van toepassing is op dit wetsvoorstel? Wat zijn de risico’s indien
dit toch niet het geval is?
In de uitspraken van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens
(Carson v. Verenigd Koninkrijk d.d. 4-11-2008 en 16-3-2010, nr. 42184/05)
gaat het om de vraag of de indexatie van wettelijke ouderdomspensioenen op het niveau van het sociaal minimum mag worden onthouden
aan gepensioneerden die buiten het Verenigd Koninkrijk wonen. De
indexatie is bedoeld als compensatie voor kostenstijgingen in het
2

Voor Mexico geldt dat de export van uitkeringen niet is gebaseerd op een ondertekend verdrag,
maar op een toezegging van de Staatssecretaris van SZW aan de Tweede Kamer (Kamerstukken II, 2002/03, 17 050, nr. 236, brief van 23 september 2002.
3
Een uitzondering hierop geldt voor de AOW, die ter hoogte van maximaal 50% van het netto
minimumloon nog wel naar de genoemde landen kan worden geëxporteerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

8

Verenigd Koninkrijk. Volgens het Hof is de positie van gepensioneerden
die niet in het Verenigd Koninkrijk wonen niet – voor zover hier van belang
– gelijk aan die van gepensioneerden die wel in het Verenigd Koninkrijk
wonen. Derhalve is er geen sprake van discriminatie.
De analogie van deze casus met het woonlandbeginsel maakt dat deze
uitspraken naar de mening van de regering bevestigen dat er geen sprake
is van (ongerechtvaardigde) ongelijke behandeling als de hoogte van een
tegemoetkoming in de bepaalde kosten of een uitkering, die aansluit bij
het sociaal minimum in Nederland, voor betrokkenen buiten Nederland
wordt gebaseerd op het kostenniveau in het land waarin de betrokkene
woont.
Indien een rechter op enig moment tot het oordeel zou komen dat deze
arresten niet relevant zijn in relatie tot het woonlandbeginsel, dan wil dat
nog niet zeggen dat het woonlandbeginsel niet kan worden gehandhaafd.
Dit is afhankelijk van de door de rechter gevolgde redenering.
De leden van de CDA-fractie vragen voorts of de regering kan toelichten
hoe het wetsvoorstel zich verhoudt tot de Europese richtlijn met
betrekking tot sociale zekerheid voor derdelanders (COM(2007)0638 –
C6–0470/2007 – 2007/0229(COD))
Aangenomen wordt dat hier wordt gedoeld op verordening 859/2003
(inmiddels vervangen door verordening 1231/10) die erop gericht is
onderdanen van derde landen die enkel door hun nationaliteit nog niet
onder het bereik van coördinatieverordening 1408/71 (inmiddels
vervangen door verordening 883/2004) vallen, wel onder het bereik van
deze verordening te brengen.
De coördinatieverordening is niet van toepassing in situaties die zich in
alle opzichten geheel beperken tot de interne sfeer van een enkele lidstaat.
Dit is onder meer het geval wanneer het gaat om situaties tussen een
derde land en een enkele lidstaat. Omdat het woonlandbeginsel alleen
wordt toegepast in relatie tot landen buiten de EU-sfeer, is de coördinatieverordening niet van toepassing. Bijgevolg speelt ook de zogenaamde
derdelandersverordening geen rol.
Mochten de leden van de CDA-fractie doelen op de «ontwerprichtlijn
betreffende één enkele aanvraagprocedure voor een gecombineerde
vergunning voor onderdanen van derde landen om op het grondgebied
van een lidstaat te verblijven en te werken en betreffende een gemeenschappelijk pakket rechten voor werknemers uit derde landen die legaal in
een lidstaat verblijven», ook wel de «single permit-richtlijn» genoemd
(COM (2007)0638) dan is het volgende van belang. De ontwerprichtlijn
bevat voor werknemers uit derde landen de regel dat export van
uitkeringen op het gebied van ouderdom, overlijden en invaliditeit
mogelijk is onder dezelfde voorwaarden als onderdanen van de betrokken
lidstaat wanneer zij naar hetzelfde derde land verhuizen. Aangezien de
export van uitkeringen, evenals de toepassing van het woonlandbeginsel
niet afhankelijk is van de nationaliteit van belanghebbende, vormt deze
regel geen belemmering voor de invoering van het woonlandbeginsel.
Voor wat betreft de gezinsbijslagen (kinderbijslag en kindgebonden
budget) voor gezinsleden (kinderen) die in het derde land woonachtig zijn,
bevat de ontwerprichtlijn geen regeling. In dat geval is het nationale recht
van de betreffende lidstaat van toepassing. Dit betekent dat deze
ontwerprichtlijn geen belemmering vormt voor invoering van het
woonlandbeginsel.
De leden van de SP vragen de regering om toe te lichten hoe de afweging
is gemaakt ten opzichte van het algemeen belang, evenredigheid en de
belangenafweging van individuen en hoe de regering tot de conclusie is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

9

gekomen dat er geen strijdigheid is met het Europese Verdrag voor de
Rechten van de Mens?
Het algemeen belang is te voorkomen dat Nederlandse uitkeringen die
voorzien in een bijdrage in specifieke kosten en/of gerelateerd zijn aan het
Nederlandse sociaal minimum wanneer zij buiten Nederland worden
verstrekt, hun doel voorbij schieten, in die zin dat een verdergaande
financiële ondersteuning wordt geboden dan – de plaatselijke omstandigheden in aanmerking genomen – noodzakelijk en gerechtvaardigd is. Een
te hoge uitkering in relatie tot het kostenniveau van het woonland zal ook
de prikkel ondermijnen om, zo mogelijk, weer aan het werk te gaan.
Door invoering van het woonlandbeginsel wordt bereikt dat de hoogte
van een uitkering wordt afgestemd op het kostenniveau van het land waar
de belanghebbende of het kind woont. Op die manier wordt het doel van
een uitkering ten aanzien van belanghebbende in het buitenland op
dezelfde manier nagestreefd als ten aanzien van belanghebbenden in
Nederland.
Waar het woonlandbeginsel leidt tot een verlaging van de uitkering, staat
die verlaging in verhouding tot het lokale kostenniveau en geeft de
uitkering de belanghebbende dus net zo veel bestedingsmogelijkheden.
De maatregel geldt in gelijke mate voor iedereen die met een Nederlandse
uitkering buiten Nederland woont en de maatregelen worden ruimschoots
voor inwerkingtreding aangekondigd zodat een ieder de kans krijgt
maatregelen te treffen om een eventuele verlaging van de uitkering op te
vangen.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering voorts nader kan ingaan
op artikel 6 van besluit 3/80 van de Associatieraad EU-Turkije waarin staat
dat het aanpassen of intrekken van een uitkering waarop iemand op grond
van nationale wetgeving recht heeft omdat hij in Turkije woont, verboden
is. De leden van de ChristenUnie willen weten waarom de regering van
mening is dat het verminderen van de uitkeringshoogte niet als een
aanpassing dient te worden beschouwd in de zin van het artikel 6 van het
besluit 3/80 van de Associatieraad. Waarom heeft de regering het
voornemen om uiteindelijk de export van uitkeringen volledig stop te
zetten als dit ook strijdig zal zijn met het genoemde besluit van de
Associatieraad?
In artikel 6 van Besluit 3/80 is de bepaling opgenomen dat uitkeringen bij
invaliditeit, ouderdom of de uitkeringen aan nagelaten betrekkingen
alsmede de renten bij arbeidsongevallen en beroepsziekten, verkregen op
grond van een wettelijke regeling van een of meer Lidstaten, op generlei
wijze kunnen worden verminderd, gewijzigd, geschorst ingetrokken of
verbeurd verklaard op grond van het feit dat de rechthebbende in Turkije
woont of op het grondgebied van een andere Lidstaat dan die, op het
grondgebied waarvan zich het orgaan bevindt dat deze uitkering
verschuldigd is.
Het gaat hier om een exportbepaling. Deze bepaling verbiedt dat een
uitkering zoals die uit de wetgeving van een Lidstaat voortvloeit, wordt
aangepast of niet meer wordt verstrekt om de enkele reden dat iemand in
het buitenland woont. Allereerst kan worden vastgesteld dat deze
bepaling niet ziet op de kinderbijslag en het kindgebonden budget en dus
in elk geval geen belemmering vormt voor de invoering van het
woonlandbeginsel met betrekking tot die uitkeringen. Wat betreft de
overige uitkeringen betekent artikel 6 van Besluit 3/80 niet dat de nationale
wetgeving geen gedifferentieerde rechten zou mogen bevatten. Indien op
grond van de nationale wetgeving een bedrag aan uitkering wordt
vastgesteld op grond van het kostenniveau in het woonland (i.c. Turkije)
en dat bedrag vervolgens volledig wordt betaald is geen sprake van strijd
met de tekst van artikel 6 van Besluit 3/80. Het gaat immers om uitke-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

10

ringen die verkregen zijn op grond van een wettelijke regeling van een of
meer Lidstaten die integraal worden geëxporteerd.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Raad van State adviseert
om te wachten met invoering op de einduitspraak van de Centraal Raad
van Beroep (CRvB) in de zaak Akdas. De leden constateren voorts dat de
regering dit niet noodzakelijk acht. De leden zijn benieuwd op wat voor
termijn de regering een uitspraak verwacht bij het arrest Akdas?
Op dit moment is niet bekend wanneer de Centrale Raad van Beroep
uitspraak zal doen in de zaak Akdas.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of de regering kan aangeven
of als gevolg van toepassing van het woonlandbeginsel uitkeringen zullen
worden verstrekt onder de minimumnormbedragen uit de ILO-verdragen
en/of de Europese Code inzake sociale zekerheid, zo vragen genoemde
leden. Zo ja, in hoeveel gevallen en met betrekking tot welke landen en
verdragen zal hiervan sprake zijn? De leden van de CDA-fractie wijzen
erop dat in de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) geen afspraken zijn
gemaakt, dan wel normen vastgelegd over het woonlandbeginsel. Kan het
Kabinet aangeven in hoeverre het ILO de mening deelt van het Kabinet
dat deze normverdragen invoering van het woonlandbeginsel niet in de
weg staan.
De Europese Code en de toepasselijke ILO-verdragen bevatten geen
specifieke bepalingen met betrekking tot het toepassen van het woonlandbeginsel. Wel zijn bepalingen met betrekking tot export van uitkeringen
opgenomen. Uit deze bepalingen volgt dat de verdragsstaten de vrijheid
hebben om zelf te bepalen of een uitkering al dan niet geheel of gedeeltelijk wordt geëxporteerd. Dat betekent derhalve dat de verdragsstaten
niet verplicht zijn belanghebbenden buiten het eigen grondgebied een
uitkering te verstrekken, noch om hen dezelfde uitkering te verstrekken als
belanghebbenden op het eigen grondgebied.
De regering is van mening dat het onderhavige wetsvoorstel binnen de
kaders van deze verdragen blijft. Bij toepassing van het woonlandbeginsel
wordt de hoogte afgestemd op het kostenniveau van het woonland. Waar
de verdragen geen verplichting opleggen om belanghebbenden buiten
het eigen grondgebied een – volledige – uitkering te verstrekken, kan het
differentiëren van de hoogte van de uitkering op basis van het lokale
kostenniveau niet als strijdig met de verdragen worden beschouwd. Een
ILO-standpunt hieromtrent is niet bekend.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen de regering om een nadere
argumentatie waarom er volgens de regering geen sprake is van
(in)directe discriminatie tussen burgers in EU landen met een laag
kostenniveau waarbij de hoogtes van de uitkeringen en toeslagen
ongewijzigd blijven en burgers buiten EU landen met een laag kostenniveau waarbij de hoogtes van de uitkeringen en toeslagen naar beneden
gaat.
Dat het woonlandbeginsel niet wordt toegepast voor belanghebbenden en
kinderen die in EU wonen, maar wel daarbuiten, kan niet als discriminatoir worden gekwalificeerd, aangezien binnen en buiten de EU
verschillende rechtsregimes van toepassing zijn. Dit betekent dat geen
sprake is van gelijke gevallen die ongelijk behandeld worden. Van
indirecte discriminatie is sprake als een op zich niet discriminerende
maatregel voor bepaalde groepen van gelijke gevallen toch ongunstiger
zou uitpakken. Aangezien geen sprake is van gelijke gevallen, kan ook
geen sprake zijn van indirecte discriminatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

11

4. Kinderbijslag en kindgebonden budget
De leden van de VVD willen graag weten waarom de regering er niet voor
gekozen heeft om in de situatie waar er bij een gezin waarbij kinderen in
verschillende landen wonen, de uitkering specifiek naar kinderen worden
toegerekend. Voor het eerste oudste kind wordt de woonlandfactor
berekend voor het land waarin hij/zij woont en voor het tweede, derde en
verder wordt er ook gekeken naar de individuele situatie. Als voorbeeld:
als het oudste kind in Ghana woont en het tweede oudste kind in
Nederland, dan wordt het bedrag van het kindgebonden budget voor het
eerste oudste kind (€ 1.011,–) omgerekend naar Ghanees niveau en het
tweede bedrag (€ 455,–) naar Nederlands niveau. De leden van de
PVV-fractie vragen of de regering kan toelichten waarom ervoor is
gekozen om voor het hoogste bedrag kindgebonden budget de hoogste
woonlandfactor toe te passen.
Het kindgebonden budget is een gezinsbudget, waarbij de bedragen niet
voor ieder kind even hoog zijn. In 2011 wordt voor het eerste oudste kind
bijvoorbeeld € 1.011,– toegekend, voor het tweede kind € 455,–. Voorgesteld wordt het hoogste bedrag aan kindgebonden budget (€ 1.011,–) toe
te kennen aan het kind met de hoogste woonlandfactor en het daarop
volgende bedrag (€ 455,–) aan het kind met de daarna hoogste woonlandfactor.
Het doel hiervan is gezinnen met een zelfde aantal kinderen in Nederland
gelijk te behandelen. Wanneer er een gezin is met twee kinderen in
Nederland en een gezin met drie kinderen, waarvan één in het buitenland,
dan zorgt de nu gekozen systematiek er voor dat de woonlandfactor
toegepast wordt op het laagste bedrag. Op die manier wordt voorkomen
dat een gezin met drie kinderen, met één in het buitenland een lager
bedrag aan kindgebonden budget ontvangt dan een gezin met twee
kinderen in Nederland, terwijl er voor beide gezinnen twee kinderen in
Nederland verblijven.
De leden van de PVV- en SP-fracties vragen hoe de woonlandfactor voor
de kinderbijslag en het kindgebonden budget wordt bepaald. Kan de
regering een indicatie geven van de aanpassingspercentages, hoe deze
desbetreffende percentages worden bepaald en voor welke landen dit
wordt vastgesteld, zo vragen de leden van de PVV-fractie.
De woonlandfactor wordt voor alle uitkeringen en toeslagen waarvoor het
woonlandbeginsel wordt ingevoerd op gelijke wijze bepaald. De
woonlandfactor zal worden bepaald op basis van de koopkrachtpariteit
(PPP-cijfer) die periodiek door onder andere de Wereldbank gepubliceerd
wordt. Door een vergelijking te maken van het PPP-cijfer voor een bepaald
land met dat van Nederland kan het getal worden bepaald dat het
kostenniveau van een land uitdrukt als percentage van het kostenniveau
in Nederland. De percentages die worden gevonden na vergelijking van
het kostenniveau in een land met het kostenniveau in Nederland worden
naar boven afgerond op tientallen procenten. In bijgevoegde tabel (bijlage
1) met landen is de woonlandfactor te vinden. In beginsel zal voor alle
landen een woonlandfactor worden vastgesteld op basis van het
PPP-cijfer. De tabel bevat nog niet voor alle landen een woonlandfactor
omdat niet voor alle landen een PPP-cijfer beschikbaar is. Voor de
ontbrekende landen zal het kostenniveau worden afgeleid van andere
economische kerncijfers dan het PPP-cijfer. Het BBP per hoofd van de
bevolking is een mogelijke indicator.
Is het waar dat de woonlandfactor gerelateerd is aan het kostenniveau per
land en de toekenning van het kindgebonden budget niet, zo vragen de
leden van de PVV-fractie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

12

Het is niet waar dat het kindgebonden budget niet is gebonden aan het
kostenniveau per land. Ook op het kindgebonden budget wordt de
woonlandfactor toegepast.
De leden van de CDA-fractie constateren dat in 2014 de export van
kinderbijslag en het kindgebonden budget naar landen buiten de EU zal
worden gestopt. Wat zijn hiervan op dit moment de consequenties voor
de invoering van het woonlandbeginsel?
Het streven om uiterlijk in 2014 de export van kinderbijslag en kindgebonden budget te beëindigen heeft op dit moment geen consequenties
voor de invoering van het woonlandbeginsel. De regering is voornemens
om beide maatregelen door te voeren, zoals aangegeven in het regeerakkoord.
De leden van de SP-fractie vragen waaruit blijkt dat de kosten van het
opvoeden van kinderen buiten de EU relatief lager zijn dan in Nederland.
Kan de regering dat toelichten?
Deze leden vragen tevens om een toelichting waarom de regering de PPP
een valide indicator vindt om te bepalen hoe de kosten voor het opvoeden
van kinderen en onderwijs zich verhouden tot de kosten hiervoor in
Nederland. Klopt de verhouding tussen de PPP en de kosten voor het
opvoeden van kinderen en onderwijs altijd?
Het kostenniveau in landen buiten de EU waar het kind woont, wordt
bepaald aan de hand van de koopkrachtpariteit: het PPP-cijfer. De kosten
voor levensonderhoud, het onderwijs en bijvoorbeeld verzekeringen
maken deel uit van de producten en diensten die gebruikt worden voor
het bepalen van deze koopkrachtpariteiten. Het kabinet is van mening dat
het PPP-cijfer ook voor de tegemoetkoming in de kosten van het levensonderhoud van kinderen een goede verhoudingsindicator is omdat de
kosten van kinderen sterk gerelateerd zijn aan het algemene kostenniveau.
Het PPP-cijfer is de meest eenvoudige en toegankelijke bron.
Overigens is de hoogte van de kosten mede afhankelijk van keuzes die
ouders maken. Deze keuzes kunnen betrekking hebben op het type school,
het al dan niet volgen van bijlessen, kleding enzovoort. Wanneer ouders
hierdoor hogere kosten maken dan andere ouders, leidt dat niet tot een
hoger bedrag aan kinderbijslag.
5. Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen
De leden van de PVV-fractie vragen of de regering een cijfermatige
inschatting kan maken van de toename van het aantal loongerelateerde
WIA-uitkeringen, die zullen worden geëxporteerd. Op welke termijn zal die
toename plaatsvinden? De leden van de CDA fractie hebben begrip voor
de achtergrond om op de hoogte van WGA vervolguitkering het
woonlandbeginsel toe te passen. In hoeverre zal dit leiden tot een extra
activerende prikkel voor werk? De leden van de ChristenUnie-fractie
vragen om welke reden de regering het toepassen van het woonlandbeginsel bij de WIA nut vindt hebben gezien het zeer kleine aantal mensen
dat het betreft, zo vragen de leden van de ChristenUnie-fractie. Hoe hoog
zijn de uitvoeringskosten bij de WIA ten opzichte van de besparingen bij
de WIA? Welke cijfermatige ontwikkeling verwacht de regering de
komende jaren bij de export van de WIA bij ongewijzigd beleid, zo vragen
deze leden. Tevens willen deze leden weten hoe naast de gebruikelijke
kosten voor levensonderhoud rekening wordt gehouden met de kosten
voor medicijnen, hulpmiddelen, enzovoort.
In de WGA is nog sprake van een groeiend bestand omdat deze uitkering
pas sinds eind 2005 bestaat en de meest WGA-gerechtigden nu nog een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

13

beroep doen op de voorliggende WGA-loongerelateerde uitkering.
Hierdoor zal het aantal geëxporteerde WGA-vervolguitkeringen naar
verwachting de komende jaren enigszins toenemen. In de structurele
situatie (2030) zullen naar schatting ruim 800 WGA-vervolguitkeringen
worden geëxporteerd (zowel binnen als buiten de EU). Dit aantal
WGA-vervolguitkeringen maakt onderdeel uit van de naar schatting
12.000 WIA-uitkeringen die in de structurele situatie zullen worden
geëxporteerd (zowel binnen als buiten de EU).
De regering wil het woonlandbeginsel toepassen op uitkeringen die
voorzien in een bijdrage in specifieke kosten of gerelateerd zijn aan het
sociaal minimum in Nederland. Anders bestaat het risico dat de uitkering
zijn doel voorbij schiet, in de zin dat een verdergaande financiële
ondersteuning wordt geboden dan – de plaatselijke maatstaven in
aanmerking genomen – noodzakelijk en gerechtvaardigd is. De
WGA-vervolguitkering voldoet aan dit criterium en de regering acht het
een zaak van consequente beleidsvoering om deze uitkering in het
wetsvoorstel op te nemen.
De WGA-vervolguitkering beoogt ook, een activerende prikkel in te
bouwen. Echter als de WGA-vervolguitkering wordt geëxporteerd naar
een land met een lagere koopkrachtpariteit is deze uitkering op zichzelf al
relatief hoog in verhouding tot de plaatselijke kosten van het levensonderhoud. De stimulans om te gaan werken verzwakt dan. Met het
wetsvoorstel woonlandbeginsel in de sociale zekerheid wordt dit effect
ongedaan gemaakt. Bovendien wordt met de invoering van het woonlandbeginsel het verschil in hoogte tussen de WGA-vervolguitkering en de
WGA-loonaanvulling vergroot. Ook dit vormt een extra prikkel om te
voldoen aan de vereisten die gelden om voor de WGA-loonaanvulling in
aanmerking te komen.
De uitvoeringskosten met betrekking tot de invoering van het woonlandbeginsel in de Wet WIA zijn verwaarloosbaar.
6. Financiële gevolgen
De leden van de PVV-fractie vragen hoe de regering de hoogte van de
administratieve lasten heeft berekend.
De (eenmalige) administratieve lasten zijn als volgt berekend: ruim 25.000
personen (AKW, WKB, Anw, WGA-vervolguitkering) ontvangen een brief.
Gerekend met een leesduur van tien minuten per brief leidt dit tot meer
dan 4.000 uur administratieve lasten. Geschat wordt dat 10% bezwaar
maakt. Bij vier uur per geval leidt dit tot ruim 10.000 uur administratieve
lasten. Door afronding komen de totale administratieve lasten uit op
15.000 uur. Per bezwaar worden ongeveer € 3 aan print-, kopie- en
verzendkosten gerekend, dit leidt tot ongeveer € 8.000 aan administratieve kosten.
Deze leden vragen voorts op welke termijn de regering de aanpassingspercentages voor de uitkeringen gaat vaststellen.
De woonlandfactoren worden begin 2012 bij ministeriële regeling
vastgesteld.
De leden van de CDA-fractie vragen of de regering kan aangeven hoe
hoog de (incidentele) additionele uitvoeringskosten van dit wetsvoorstel
zijn? Deze leden wijzen erop dat in de financiële bijlage van het regeerakkoord werd verondersteld dat invoering van het woonlandbeginsel
structureel EUR 30 miljoen zou besparen. In de tabel op pagina 12 van de
MvT wordt echter gesproken over een besparing van slechts EUR 12
miljoen structureel. Hoe verklaart het Kabinet dit verschil? Hoe wordt dit
verschil opgelost?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

14

De eenmalige uitvoeringskosten bedragen € 1,2 miljoen (verdeeld over
tweede helft 2011 en eerste helft 2012). De structurele uitvoeringskosten
zullen € 0,4 miljoen per jaar bedragen. Als gevolg van de invoering
halverwege het jaar zullen de structurele kosten in 2012 lager uitvallen.
De besparing op de uitkeringslasten is lager dan de reeks in het regeerakkoord. Dit wordt met name veroorzaakt door de samenloop met het
beëindigen van de export AKW. Met deze samenloop is in het regeerakkoord geen rekening gehouden.
Het besparingsverlies is onderdeel van het totaal van bijstellingen binnen
de begroting voor 2012 van SZW. In de begroting 2012 (onderdeel 4.2) is
vermeld welke maatregelen dit kabinet heeft genomen om de begroting
sluitend te krijgen. Hiermee is onderhavig besparingsverlies verwerkt.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten welke
bureaucratie met voorliggend wetsvoorstel wordt opgetuigd. De leden
van de ChristenUnie-fractie vragen waarom de regering de uitvoeringskosten en de gevolgen van mogelijke juridische procedures vindt
opwegen tegen de besparingen van het wetsvoorstel?
De uitvoeringorganisaties verwachten ongeveer € 1,2 miljoen aan
eenmalige kosten te maken voor de aanpassingen van systemen en
websites, mailings en opleidingen voor het personeel. De structurele
uitvoeringskosten worden geraamd op ongeveer € 0,4 miljoen per jaar.
Deze kosten houden onder meer verband met bezwaar en beroep. Op het
Ministerie moet eens per jaar een ministeriële regeling worden opgesteld
in verband met de percentages van de koopkrachtpariteit. De regering
acht deze kosten relatief beperkt in relatie tot de geraamde besparing van
€ 12 miljoen in 2016.
De leden van de ChristenUnie-fractie verzoeken de regering om de tabel
met de inkomenseffecten nader te illustreren door aan te geven welke
landen buiten de EU tot welke categorie van het kostenniveau ten opzichte
van Nederland vallen. Ook vragen deze leden om hoeveel betrokkenen het
per land gaat.
Voor de woonlandfactoren wordt verwezen naar de bijgevoegde tabel
(bijlage 1) met de voorlopige woonlandfactoren per land. In de tabel in
paragraaf 8 van de memorie van toelichting (tevens bijgevoegd in bijlage
2) kan voor een specifiek land worden opgezocht welk bedrag iemand met
een uitkering of toeslag verliest. Voor de aantallen geëxporteerde AKWen Anw-uitkeringen is uitgegaan van de gegevens in het Kwartaalbericht
augustus 2011 van de SVB, te vinden op de website www.svb.nl. Op de
pagina’s 36, 37, 45 en 46 zijn de gegevens per land te vinden.
7. Ontvangen commentaren
De leden van de PVV-fractie vragen of de regering kan toelichten welke
uitvoeringstechnische redenen er zijn om de wijzigingen van de wet op
het kindgebonden budget een half jaar later in werking te laten treden dan
de overige wijzigingen.
Het kindgebonden budget valt onder de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen (Awir). In de Awir wordt het recht op kindgebonden
budget door de belastingdienst voor één jaar toegekend. Dit is de reden
dat toepassing bij het kindgebonden budget per januari 2013, een half jaar
later dan de andere onderdelen, in werking treedt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

15

De leden van de PVV-fractie vragen welke juridische fundamentele
bezwaren door de LOM-samenwerkingsverbanden naar voren zijn
gebracht. Ook vragen zij of de regering nader kan toelichten waarom de
visie van de regering juridisch houdbaar is.
Gesteld is dat voor Turkije toepassing van het woonlandbeginsel
verboden is krachtens het associatierecht en het Europees Verdrag inzake
Sociale Zekerheid. Veel van de argumenten hebben tot strekking dat het
woonlandbeginsel leidt tot (indirecte) discriminatie. Daarnaast is gewezen
op artikel 59 van het Aanvullend Protocol bij de Associatieovereenkomst
en artikel 59 van het Europees Verdrag inzake Sociale Zekerheid. Tenslotte
is gesteld dat invoering van het woonlandbeginsel in strijd is met de
oorspronkelijke bedoelingen van de verdragspartijen bij bilaterale
verdragen en de strekking en het doel van deze verdragen.
Het associatierecht EU-Turkije bevat geen non-discriminatiebepalingen die
aan de invoering van het woonlandbeginsel in de weg staan. Artikel 9 van
de Associatie-overeenkomst verbiedt discriminatie naar nationaliteit.
Artikel 3, lid 1, van Besluit 3/80 geeft personen die op het grondgebied van
een van de Lidstaten wonen dezelfde rechten en verplichtingen als de
onderdanen van die staat. De toepassing van het woonlandbeginsel
maakt geen onderscheid naar nationaliteit, aangezien het woonlandbeginsel geldt voor zowel Nederlanders als niet-Nederlanders. Voor Turkse
onderdanen in Nederland geldt dus hetzelfde als voor Nederlanders in
Nederland. Nederlanders en/of hun kinderen in Turkije krijgen op dezelfde
wijze als Turkse onderdanen in Turkije met het woonlandbeginsel te
maken.
Van indirecte discriminatie zou sprake zijn als een op zich niet discriminerende maatregel voor bepaalde groepen van gelijke gevallen ongunstiger
zou uitpakken. Toepassing van het woonlandbeginsel leidt tot een
toedeling van tegemoetkomingen en minimumuitkeringen die is
afgestemd op het relevante kostenniveau. Daarmee ontstaat geen
ongunstiger behandeling. Omdat de tegemoetkoming of uitkering in
verhouding staat tot het lokale kostenniveau, hebben belanghebbenden in
Nederland en daarbuiten juist weer dezelfde bestedingsmogelijkheden.
Dat het woonlandbeginsel niet wordt toegepast voor belanghebbenden en
kinderen die in EU wonen, maar wel daarbuiten, kan niet als discriminatoir worden gekwalificeerd, aangezien binnen en buiten de EU
verschillende rechtsregimes van toepassing zijn. Dit betekent dat geen
sprake is van gelijke gevallen die ongelijk behandeld worden.
Voor zover de toepassing van het woonlandbeginsel leidt tot verschillen in
de hoogte van de uitkering of tegemoetkoming voor belanghebbenden of
kinderen die wonen in verschillende landen buiten de EU, wordt dit
veroorzaakt door verschillen in de lokale omstandigheden. Hieruit volgt
ook al meteen dat het niet gaat om gelijke gevallen.
In dit verband moet ook worden opgemerkt dat het associatierecht er ook
niet toe leidt dat voor Turkije over de hele linie dezelfde regels gelden als
voor de EU-lidstaten. Zo is bijvoorbeeld nog geen sprake van vrij
werknemersverkeer tussen Turkije en de EU-lidstaten.
In het verlengde hiervan vormen ook de zogenaamde standstillbepalingen
van het associatierecht geen belemmering voor het toepassen van het
woonlandbeginsel. Deze bepalingen hebben geen betrekking op de
sociale zekerheid, maar op de vrijheid van vestiging, het vrij verrichten
van diensten en de toegang tot de werkgelegenheid van werknemers en
hun gezinsleden die legaal verblijven en werken op het grondgebied van
de EU-lidstaten.
Artikel 59 van het Aanvullend Protocol bij de associatieovereenkomst
luidt: «Op de onder dit Protocol vallende gebieden, mag de behandeling
van Turkije niet gunstiger zijn dan die welke de Lidstaten elkaar toekennen
krachtens het verdrag tot oprichting van de gemeenschap.»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

16

Daaruit kan niet worden afgeleid dat, zoals is betoogd, dat, als het
EU-recht in de weg staat aan invoering van het woonlandbeginsel binnen
de EU, dit ook voor Turkije zou moeten gelden. Dit zou een omkering van
de strekking van deze bepaling zijn.
Artikel 59 van het Verdrag inzake Sociale Zekerheid is niet van toepassing
in de relatie Nederland-Turkije. Overigens vormt deze bepaling, indien
deze wel van toepassing zou zijn, geen belemmering voor de toepassing
van het woonlandbeginsel. In het tweede lid is bepaald dat met betrekking
tot kinderen in het buitenland recht bestaat op een gezinstoeslag alsof
deze kinderen op het grondgebied van de verzekerde wonen. In het derde
lid van dit artikel is echter bepaald dat voor de hoogte van de gezinstoeslag mag worden aangesloten bij de situatie in het woonland.
Toepassing van het woonlandbeginsel doet niet af aan het recht op
kinderbijslag; de hoogte van het recht wordt afgestemd op het lokale
kostenniveau. Het wetsvoorstel blijft derhalve geheel binnen de hier
gestelde kaders.
In bilaterale verdragen komen veelal bepalingen voor die een verbod
inhouden tot het verminderen, wijzigen, schorsen, intrekken of verbeurd
verklaren van uitkeringen of tegemoetkomingen die zijn verkregen op
grond van de (Nederlandse) wettelijke regelingen op grond van het feit
dat de belanghebbende op het grondgebied van een ander staat woont.
Betoogd is dat het differentiëren van de hoogte van de uitkeringen en
tegemoetkomingen zou neerkomen op verminderen in de zin van deze
bepalingen. Er zij echter op gewezen dat deze bepalingen uitgaan van
uitkeringen en tegemoetkomingen die zijn verkregen op grond van de
nationale wettelijke regelingen. Het gaat hier dus om een verbod om
uitkeringen en tegemoetkomingen zoals zij voortvloeien uit de nationale
wet te verminderen etc. Deze bepalingen bevatten geen verbod om
nationale wettelijke regelingen aan te passen.
8. Overige aspecten
De leden van de VVD-fractie vernemen graag van de regering of de
regering voornemens is om bij de bespreking van nieuwe afspraken
tussen landen een extra nadruk te leggen op handhaving. Handhaving is
volgens de leden van de VVD van cruciaal belang voor deze wetgeving.
Wat gebeurt er (in de toekomst en in de huidige situatie) met landen die
niet meewerken aan de handhaving? Komt dit vaak voor?
De regering vindt naleving van de regels op het gebied van sociale
zekerheid en werk van essentieel belang en zet daarom stevig in op
handhaving van wet- en regelgeving en het bestrijden van fraude. De
regering onderschrijft dat handhaving voor de onderhavige wetgeving
cruciaal is. Voor de vaststelling van de hoogte van de hier betreffende
uitkeringen moet immers worden vastgesteld waar de belanghebbende of
het kind woont. Naast de in de memorie van toelichting genoemde
instrumenten is het belangrijk dat andere landen meewerken aan
verificatieverzoeken. In dit verband is van belang dat de handhaving van
socialezekerheidsuitkeringen die geëxporteerd worden naar het
buitenland goed geregeld is in de bilaterale socialezekerheidsverdragen.
Sinds de inwerkingtreding van de Wet beperking export uitkeringen (Wet
BEU) op 1 januari 2000 bevatten alle sociale zekerheidsverdragen
handhavingsafspraken. Ook de verificatie van de woonplaats maakt hier
deel van uit. Mocht in de praktijk blijken dat een ander land niet of
onvoldoende medewerking verleent dan is dat reden om met dit land in
overleg te treden en op zoek te gaan naar oplossingen.
Deze leden constateren dat de regering op pagina 11 van de memorie van
toelichting toelicht dat als het woonlandbeginsel wordt ingevoerd, dat dan
de gegevens met betrekking tot het woonland van de uitkeringsgerech-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

17

tigde en/of zijn kind(eren) onder een informatieverplichting vallen. Wat is
de consequentie van het niet juist doorgeven van die informatie?
In de sociale zekerheid is het begrip fraude direct verbonden met de
voorwaarden voor het recht op uitkering en de daarmee samenhangende
inlichtingenplicht. De cliënt dient het uitkeringsorgaan te informeren over
veranderingen in zijn situatie waarvan hij redelijkerwijs kan begrijpen dat
die van invloed kunnen zijn op recht, hoogte of duur van de uitkering. Er is
sprake van uitkeringsfraude als een verwijtbare overtreding van deze
verplichting resulteert in onverschuldigde betaling van de uitkering. Veel
voorkomende vormen van fraude zijn het niet melden van betaald werk
naast de uitkering, van verandering in de leefsituatie of van vermogen of
bezittingen. Na invoering van het woonlandbeginsel in de sociale
zekerheid geldt dit ook voor het niet melden van een wijziging van
woonplaats van verzekerde of diens kind.
Het sanctie-instrumentarium voor het UWV en de SVB bij overtreding van
deze inlichtingenplicht is in de loop der jaren aangescherpt. De Wet
boeten, maatregelen en terug- en invordering sociale zekerheid van 1996
(Stb.1996, 248) heeft van de bevoegdheid tot het opleggen van sancties en
het terugvorderen van onverschuldigd betalingen voor het UWV en de
SVB een wettelijke plicht gemaakt. Ook is met die wet het bestuurlijk
beboeten van overtreding van de inlichtingenplicht geïntroduceerd. Als
een uitkeringsorgaan een maatregel oplegt, wil dat zeggen dat de
uitkering aangepast wordt (verlaging, opschorting/ beëindiging). Indien er
een boete wordt opgelegd, moet betrokkene een boetebedrag betalen. Bij
uitkeringsfraude met een benadelingsbedrag van in beginsel boven de
€ 10.000,– wordt strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Binnenkort ontvangt
de Kamer het wetsvoorstel waarin, conform mijn brief van 10 maart 2011
aan de Kamer, de sanctiemogelijkheden bij uitkeringsfraude worden
aangescherpt. Deze aanscherping van de sanctiemogelijkheden impliceert
dat er naast terugvordering van ten onrechte ontvangen uitkeringen, ook
een bestuurlijke boete van maximaal 100% van het benadelingbedrag
wordt opgelegd. Daarnaast zal de aangiftegrens verhoogd worden zodat
uitkeringsfraude met een benadelingbedrag tot € 50.000,– in beginsel
bestuursrechtelijk zal worden afgedaan.
De leden van de VVD-,PvdA-,PVV- en CDA-fracties wijzen erop dat
communicatie van deze maatregelen van belang is. Kan de regering
uiteenzetten hoe de betrokkenen worden geïnformeerd over de invoering
van het woonlandbeginsel? De leden van de VVD-fractie vragen wat de
regering bedoelt met «de geëigende kanalen». De leden van de
CDA-fractie wijzen erop dat toepassing van het woonlandbeginsel in veel
gevallen leiden zal tot lagere uitkeringen (afhankelijk van de koopkracht).
De leden van de CDA-fractie vragen hoe mensen zich hierop kunnen
voorbereiden. De leden van de PVV-fractie stellen vast dat de regering
eerst de eerste onderdelen van de wetswijziging per 1 juli 2012 in werking
wil laten treden. Acht de regering de periode tussen nu en 1 juli 2012
voldoende voor een goede communicatie naar betrokkenen? Zo ja, op
welke gronden? Zo nee, welke oplossing is er mogelijk om deze periode
wel te kunnen blijven hanteren zodat er geen uitstel van datum komt?
De regering streeft ernaar de gewijzigde wetgeving voor 1 januari 2012 te
publiceren en voor alle in het wetsvoorstel genoemde wetten op 1 juli
2012 in werking te laten treden, met uitzondering van de wijziging van de
Wet op het kindgebonden budget. De wijzigingen in de WKB zullen om
uitvoeringstechnische redenen met ingang van 1 januari 2013 in werking
treden. Op het moment dat het wijzigingsvoorstel door het parlement is
aangenomen zal hier publicitair aandacht aan worden besteed. De
uitvoeringsorganen zullen direct na publicatie van de wet de betrokkenen
hierover informeren. Op deze manier wordt alle betrokkenen een periode

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

18

van een half jaar gegeven waarin maatregelen kunnen worden getroffen
om de eventuele toekomstige verlaging van de uitkering of de tegemoetkoming op te vangen. Betrokkenen met een AKW- en WKB-uitkering
worden door SVB en belastingdienst gezamenlijk aangeschreven om de
gevolgen voor beide uitkeringen uit te leggen.
Met geëigende kanalen wordt, behalve de reeds genoemde middelen,
gedoeld op algemene informatie op www.rijksoverheid.nl en de websites
van de uitvoeringsorganen SVB, UWV en belastingdienst. Het is niet
nodig om een campagne op te zetten omdat de betrokken personen
rechtstreeks persoonlijk worden geïnformeerd.
De regering acht een termijn van zes maanden voldoende om de
betrokkenen in de gelegenheid te stellen maatregelen te nemen om een
eventuele toekomstige verlaging van de uitkering of tegemoetkoming op
te vangen. De Centrale Raad van Beroep heeft een overgangstermijn van
zes maanden bij volledige intrekking van een uitkering in het licht van
artikel 1 van het EVRM redelijk bevonden (LJN: AP4680).
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

19

BIJLAGE 1:

VOORLOPIGE WOONLANDFACTOREN4 5
Land
Japan
Canada
Venezuela
Australië
Verenigde Staten
Israel
Brazilië
Guyana
Nieuw Zeeland
Bahamas
Kaapverdië
Uruguay
Namibië
Malediven
Verenigde Arabische Emiraten
Micronesië
Zambia
Jordanië
Chili
Ghana
Fiji
Suriname
St. Kitts en Nevis
Singapore
Tonga
Eritrea
Grenada
Angola
Kazakstan
Irak
Katar
Zuid-Korea
Samoa
Kroatië
Saoedi-Arabië
Congo, Rep.
Antigua en Barbuda
Zuid Afrika
Hong Kong SAR, China
Indonesië
Timor-Leste
Comoren
Vanuatu
Libanon
Colombia
Jamaica
Turkije
Costa Rica
Barbados
Lesotho
Soedan
Macau SAR, China
Sao Tomé en Principe
Belize
Mexico
Kiribati
Oman
Ivoorkust
Swaziland
Haïti
Guatemala
Palau
Marokko
St. Vincent en de Grenadines

4
5

Woonlandfactor
100%
100%
100%
100%
100%
90%
90%
90%
90%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
80%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
70%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%

Met de vetgedrukte landen bestaat een verdragsrelatie
Gebaseerd op de PPP-cijfers van de Wereldbank, 2010. Voor enkele landen is het cijfer voor
2009 gebruikt vanwege het ontbreken van een cijfer voor 2010. Cijfers zijn afgerond op
tientallen procenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

20

Land
Trinidad en Tobago
Liberia
Centraal Afrikaanse Republiek
China
Equatoriaal Guinea
Gabon
St. Lucia
Congo, Dem. Rep.
Argentinië
Maleisië
Dominica
Azerbeidzjan
Mali
Papoea Nieuw Guinea
Dominicaanse Republiek
Armenië
Mauritius
Peru
Libië
Paraguay
Mongolië
Syrië
Panama
Mauritanië
Senegal
Thailand
Filippijnen
Algerije
Botswana
Turkmenistan
Moldavië
Togo
Russische Federatie
El Salvador
Brunei Darussalam
Honduras
Georgië
Nigeria
Bosnië en Herzegovina
Kameroen
Ecuador
Montenegro
Tsjaad
Djibouti
Niger
Tunesië
Guinea-Bissau
Benin
Laos
Kenia
Boeroendi
Sri Lanka
Seychellen
Solomon Eilanden
Servië
Rwanda
Oekraïne
Oezbekistan
Nepal
Mozambique
Madagascar
Egypte
Burkina Faso
Jemen, Rep.
Guinea
Albanië
Bolivia
India
Bangladesh
Nicaragua
Belarus
Oeganda

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

Woonlandfactor
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
60%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
50%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%

21

Land
Macedonië, FYR
Sierra Leone
Bhutan
Malawi
Tadzjkistan
Kirgizië
Pakistan
Vietnam
Cambodja
Iran
Tanzania
Ethiopië
Gambia
Afghanistan
Amerikaans Samoa
Andorra
Aruba
Bahrein
Bermuda
Kaaimaneilanden
Kanaaleilanden
Cuba
Curaçao
Faeröer
Frans Polynesië
Gibraltar
Groenland
Guam
Isle of Man
Noord-Korea
Kosovo
Koeweit
Marshall Eilanden
Mayotte
Monaco
Myanmar
Nieuw Caledonië
Noord Mariana Eilanden
Puerto Rico
San Marino
Sint Maarten (Nederlands deel)
Somalië
Zuid Soedan
St. Maarten (Frans gedeelte)
Turks en Caicos Eilanden
Tuvalu
Maagdeneilanden (V.S.)
Westelijke Jordaanoever en Gaza
Zimbabwe

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

Woonlandfactor
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
40%
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB
NTB

22

BIJLAGE 2.
Kostenniveau in land
t.o.v. Nederland

100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%

KORTINGSBEDRAGEN BEREKEND PER WOONLANDFACTOR
Korting van de
kinderbijslag bij 2
kinderen tussen 5 en
11 jaar.

Korting van het
kindgebonden
budget bij 2 kinderen
tussen 5 en 11 jaar.

Korting van de
WGA- vervolguitkering voor een
alleenstaande, 80%
arbeidsongeschikt.

Korting van de
Anw-uitkering voor
een huishouden met
kinderen

Korting van de
Anw-uitkering voor
een huishouden
zonder kinderen

€0
€ 189
€ 379
€ 568
€ 758
€ 947
€ 1.136
€ 1.326
€ 1.515
€ 1.705

€0
€ 147
€ 293
€ 440
€ 586
€ 733
€ 880
€ 1.026
€ 1.173
€ 1.319

€0
€ 802
€ 1.604
€ 2.406
€ 3.208
€ 4.010
€ 4.812
€ 5.614
€ 6.416
€ 7.218

€0
€ 1.730
€ 3.460
€ 5.190
€ 6.920
€ 8.650
€ 10.380
€ 12.110
€ 13.839
€ 15.569

€0
€ 1.408
€ 2.816
€ 4.224
€ 5.632
€ 7.040
€ 8.449
€ 9.857
€ 11.265
€ 12.673

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 878, nr. 6

23