Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 414

Voorstel van wet van het lid Klein tot wijziging
van de Algemene Ouderdomswet en de
Participatiewet in verband met de introductie
van de mogelijkheid het
AOW-ouderdomspensioen geheel of gedeeltelijk
eerder of later te laten ingaan (Wet
flexibilisering ingangsdatum AOW)

Nr. 5

VOORSTEL VAN WET ZOALS GEWIJZIGD NAAR AANLEIDING
VAN HET ADVIES VAN DE AFDELING ADVISERING VAN DE RAAD
VAN STATE
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het, in verband met de
behoefte in de samenleving om de overgang tussen werk en pensioen zelf
vorm te geven, wenselijk is in de Algemene Ouderdomswet de
mogelijkheid op te nemen van het op verzoek van de pensioengerechtigde
geheel of gedeeltelijk eerder of later laten ingaan van het ouderdomspensioen;
Zo is het dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

ARTIKEL I. WIJZIGING VAN DE ALGEMENE OUDERDOMSWET
De Algemene Ouderdomswet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 12a wordt na «inkomen uit arbeid en overig inkomen als
bedoeld in de artikelen 8, eerste lid, 10, eerste en tweede lid, 11 en 12»
ingevoegd: en onder inkomen als bedoeld in artikel 16c, vierde lid.
B
Aan artikel 13 wordt een lid toegevoegd, luidende:
4. Voor de persoon wiens ouderdomspensioen op grond van een
verzoek als bedoeld in artikel 16c, eerste lid, eerder ingaat, en die als hij
geen verzoek als bedoeld in artikel 16c, eerste lid, zou hebben ingediend,
in de hierna bedoelde periode verzekerd zou zijn geweest, wordt, in
afwijking van het eerste lid, onderdeel a, de aldaar bedoelde korting niet

kst-34414-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

1

toegepast over de periode gelegen tussen de datum waarop zijn
ouderdomspensioen eerder ingaat en de datum waarop het ouderdomspensioen zou zijn ingegaan, indien geen verzoek als bedoeld in artikel 16c,
eerste lid, zou zijn gedaan en tevens geen verzoek als bedoeld in artikel
16a, eerste lid, wordt gedaan.
C
In paragraaf 1 van hoofdstuk III worden na artikel 13a twee artikelen
ingevoegd, luidende:
Artikel 13b
Indien het ouderdomspensioen op grond van een verzoek als bedoeld in
artikel 16a, eerste lid, geheel of gedeeltelijk later ingaat, wordt op het met
toepassing van de artikelen 9, eerste tot en met vijfde lid, 9a, eerste tot en
met derde lid, en 13, eerste lid, vastgestelde deel van het brutoouderdomspensioen, dat later ingaat, een verhoging van 6,5% toegepast per
jaar dat dat deel van het ouderdomspensioen geheel of gedeeltelijk later
ingaat. Deze verhoging gaat in op de dag van de maand waarin het deel
van het ouderdomspensioen dat niet is ingegaan op verzoek van de
pensioengerechtigde alsnog ingaat. Bij kortere perioden dan een jaar
wordt het percentage per jaar niet verder herleid dan tot een vast
percentage per maand ongeacht het aantal dagen in een maand.
Artikel 13c
1. Indien het ouderdomspensioen op grond van een verzoek als bedoeld
in artikel 16c, eerste lid, geheel of gedeeltelijk eerder ingaat, wordt op het
op grond van de artikelen 9, eerste tot en met vijfde lid, 9a, eerste tot en
met derde lid, en 13, eerste en vierde lid, vastgestelde deel van het
brutoouderdomspensioen, dat eerder ingaat, een bij algemene maatregel
van bestuur vast te stellen procentuele korting toegepast per jaar dat dat
deel van het ouderdomspensioen geheel of gedeeltelijk eerder ingaat. De
laatste zin van artikel 13b is van overeenkomstige toepassing.
2. Ter compensatie van de tot de pensioengerechtigde leeftijd te betalen
premie voor de algemene ouderdomsverzekering, bedoeld in artikel 11,
eerste lid, van de Wet financiering sociale verzekeringen, wordt het deel
van het brutoouderdomspensioen dat eerder ingaat, na toepassing van de
procentuele korting, bedoeld in het eerste lid, tot de pensioengerechtigde
leeftijd verhoogd met een compensatie.
3. De wijze van berekenen van de compensatie, bedoeld in het derde lid,
wordt bij algemene maatregel van bestuur vastgesteld.
4. Een herziening van het brutoouderdomspensioen in verband met een
wijziging van de wijze van berekenen van de compensatie, bedoeld in het
derde lid, vindt plaats zonder dat dit bij beschikking is vastgesteld.
D
Aan artikel 14 wordt een lid toegevoegd, luidende:
3. Het eerste en tweede lid zijn niet van toepassing op de verhoging,
bedoeld in artikel 13b.
E
Na artikel 16 worden drie artikelen ingevoegd, luidende:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

2

Artikel 16a
1. In afwijking van artikel 16 gaat het ouderdomspensioen op verzoek
van de belanghebbende geheel of gedeeltelijk later in dan de pensioengerechtigde leeftijd. Het later ingaande ouderdomspensioen gaat in met
ingang van de dag van de maand die overeenkomt met de dag waarop de
verjaardag van de belanghebbende valt. Het verzoek wordt ingediend bij
de aanvraag, bedoeld in artikel 14, eerste lid.
2. In afwijking van het eerste lid, laatste zin, wordt het ontbreken van
een aanvraag als bedoeld in artikel 14, eerste lid, aangemerkt als een
verzoek om het ouderdomspensioen geheel later dan de pensioengerechtigde leeftijd te laten ingaan.
3. Indien de belanghebbende verzoekt het ouderdomspensioen
gedeeltelijk later te laten ingaan wordt het ouderdomspensioen dat niet
later ingaat, vastgesteld in een of meer delen van 10%.
4. Op verzoek van de pensioengerechtigde kan een op de pensioengerechtigde leeftijd niet of gedeeltelijk ingegaan ouderdomspensioen als
bedoeld in het derde lid met een of meer delen van 10% worden
verhoogd. Het aldus verhoogde gedeeltelijke ouderdomspensioen kan
niet eerder ingaan dan op de dag, bedoeld in het eerste lid, tweede zin,
van de maand waarin het verzoek is gedaan.
5. Op verzoek van de pensioengerechtigde gaat het gehele ouderdomspensioen alsnog in. Het gehele ouderdomspensioen kan niet eerder
ingaan dan op de dag, bedoeld in het eerste lid, tweede zin, van de maand
waarin het verzoek is gedaan.
6. Bij een verzoek om uitstel als bedoeld in het eerste lid kan het
ouderdomspensioen niet later ingaan dan vijf jaren na de dag waarop de
pensioengerechtigde de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt.
7. Indien de belanghebbende de aanvraag, bedoeld in artikel 14, eerste
lid, eerst na vijf jaren na de dag waarop hij de pensioengerechtigde
leeftijd heeft bereikt, indient, kan het gehele ouderdomspensioen niet
vroeger ingaan dan een jaar voor de dag waarop de aanvraag werd
ingediend maar niet vroeger dan vijf jaar na de dag waarop hij de
pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt.
Artikel 16b
Een verzoek als bedoeld in artikel 16a, eerste lid, kan niet worden
gedaan indien de verzoeker recht heeft op een remigratie-uitkering als
bedoeld in artikel 4, eerste lid, van de Remigratiewet.
Artikel 16c
1. In afwijking van artikel 16 gaat het ouderdomspensioen op verzoek
van de belanghebbende geheel of gedeeltelijk eerder in dan de pensioengerechtigde leeftijd. Het eerder ingaande ouderdomspensioen gaat in met
ingang van de dag van de maand die overeenkomt met de dag waarop de
verjaardag van de belanghebbende valt.
2. Indien de belanghebbende verzoekt het ouderdomspensioen
gedeeltelijk eerder dan de pensioengerechtigde leeftijd te laten ingaan
wordt het ouderdomspensioen dat eerder ingaat, vastgesteld in een of
meer delen van 10%.
3. Op verzoek van de pensioengerechtigde kan een gedeeltelijk eerder
ingegaan ouderdomspensioen als bedoeld in het tweede lid met een of
meer delen van 10% worden verhoogd. Het aldus verhoogde gedeeltelijk
eerder ingaande ouderdomspensioen kan niet eerder ingaan dan op de
dag, bedoeld in het eerste lid, tweede zin, van de maand waarin het
verzoek is gedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

3

4. Een verzoek als bedoeld in het eerste lid wordt alleen ingewilligd
indien de verzoeker met ingang van de eerste dag van de maand na die
waarin het ouderdomspensioen eerder ingaat per maand structureel een
netto inkomen, met inbegrip van het eerder ingaande ouderdomspensioen, heeft dat hoger is dan de bijstandsnorm voor een alleenstaande of
een alleenstaande ouder die niet met een of meer meerderjarige personen
in dezelfde woning zijn hoofdverblijf heeft, bedoeld in artikel 22,
onderdeel a, van de Participatiewet.
5. Het ouderdomspensioen kan niet eerder ingaan dan vijf jaren voor de
dag waarop de belanghebbende de pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
6. Indien de belanghebbende een verzoek doet als bedoeld in het eerste
lid zal het ouderdomspensioen, met inachtneming van het vijfde lid, niet
eerder ingaan dan op de dag, bedoeld in het eerste lid, tweede zin, van de
maand waarin het verzoek is gedaan.
7. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kunnen nadere
regels worden gesteld met betrekking tot het vierde lid.
F
Aan artikel 18 worden twee leden toegevoegd, luidende:
7. Indien artikel 13b van toepassing is, wordt de verhoging, bedoeld in
dat artikel, ook op de overlijdensuitkering toegepast.
8. Indien artikel 13c van toepassing is, wordt de korting, bedoeld in dat
artikel, ook op de overlijdensuitkering toegepast.
G
In artikel 32 wordt «de artikelen 18, 19, 20, 23, 24, 26 en 49» vervangen
door: de artikelen 13b, 13c, 16a, 16c, 18, 19, 20, 23, 24, 26 en 49.
H
In paragraaf 4 wordt na artikel 33a een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 33b
1. In afwijking van artikel 33a, eerste lid, heeft degene wiens
ouderdomspensioen op een verzoek als bedoeld in artikel 16c, eerste lid,
geheel of gedeeltelijk eerder dan de pensioengerechtigde leeftijd ingaat,
met ingang van de dag waarop het ouderdomspensioen eerder ingaat,
niet tevens recht op een inkomensondersteuning, als bedoeld in artikel
33a, eerste lid.
2. In afwijking van artikel 33a, eerste lid, heeft degene wiens
ouderdomspensioen op een verzoek als bedoeld in artikel 16a, eerste lid,
geheel of gedeeltelijk later dan de pensioengerechtigde leeftijd ingaat,
recht op een gehele of gedeeltelijke inkomensondersteuning, als bedoeld
in artikel 33a, eerste lid, met ingang van de dag waarop het ouderdomspensioen geheel of gedeeltelijk later ingaat. Indien het ouderdomspensioen voor een deel op de pensioengerechtigde leeftijd ingaat bestaat
vanaf de pensioengerechtigde leeftijd recht op een overeenkomstig deel
van de inkomensondersteuning.
3. Indien een gedeeltelijk ingegaan ouderdomspensioen met een of
meer delen van 10% wordt verhoogd bestaat met ingang van de dag
waarop die verhoging ingaat recht op een overeenkomstig deel van de
inkomensondersteuning.
4. Artikel 13b is niet van toepassing met betrekking tot de geheel of
gedeeltelijk later ingaande inkomensondersteuning, bedoeld in het
tweede lid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

4

I
Artikel 48, vijfde lid, komt te luiden:
5. Het bepaalde bij of krachtens de artikelen 13, vierde lid, 13b, 13c, 14
tot en met 26, 31 en 33 is, voor zover daarvan ten aanzien van de artikelen
17, derde lid, 18, en 24, eerste lid, bij ministeriële regeling niet wordt
afgeweken, van overeenkomstige toepassing.
J
Artikel 51 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste en tweede lid wordt «de aanvraag» vervangen door: de
aanvraag of het verzoek.
2. In het derde lid wordt «de aanvrager daarvan» vervangen door: de
aanvrager of de verzoeker daarvan.
K
Aan paragraaf 2 van hoofdstuk VIII worden na artikel 64e twee artikelen
toegevoegd, luidende:
Artikel 64f
Artikel 16a, vijfde lid, is alleen van toepassing op de pensioengerechtigde die op of vanaf de datum van inwerkingtreding van artikel 16a de
pensioengerechtigde leeftijd bereikt.
Artikel 64g
1. Artikel 16c, eerste lid, is eerst van toepassing:
a. vanaf 1 januari 2018, voor belanghebbenden, geboren voor 1 januari
1953;
b. vanaf 1 april 2018, voor belanghebbenden, geboren voor 1 januari
1954;
c. vanaf 1 juli 2018, voor belanghebbenden, geboren voor 1 januari
1955;
d. vanaf 1 oktober 2018, voor belanghebbenden, geboren op of na
1 januari 1955;
2. Dit artikel vervalt met ingang van 1 januari 2019.

ARTIKEL II. WIJZIGING VAN DE PARTICIPATIEWET
De Participatiewet wordt als volgt gewijzigd:
A
Aan artikel 15 wordt een lid toegevoegd, luidende:
5. Onder een beroep kunnen doen op een voorliggende voorziening,
bedoeld in het eerste lid, wordt niet verstaan de mogelijkheid tot het doen
van een verzoek als bedoeld in artikel 16c van de Algemene Ouderdomswet.
B
Artikel 31 wordt als volgt gewijzigd:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

5

1. In het vijfde lid wordt «onder vernummering van het zesde, zevende
en achtste lid tot vierde, vijfde lid en zesde lid» vervangen door: onder
vernummering van het zesde tot en met negende lid tot vierde tot en met
zevende lid.
2. Er wordt een lid toegevoegd, luidende:
9. Onder het redelijkerwijs kunnen beschikken over vermogens- en
inkomensbestanddelen, bedoeld in het eerste lid, wordt niet verstaan de
mogelijkheid om het ouderdomspensioen met toepassing van artikel 16c
van de Algemene Ouderdomswet geheel of gedeeltelijk eerder te laten
ingaan.

ARTIKEL III. EVALUATIE
Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid zendt binnen vijf
jaar na de inwerkingtreding van deze wet aan de Staten-Generaal een
verslag over de doeltreffendheid, effecten en uitvoerbaarheid van deze
wet in de praktijk.

ARTIKEL IV. INWERKINGTREDING
Deze wet treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen
tijdstip.

ARTIKEL V. CITEERTITEL
Deze wet wordt aangehaald als: Wet flexibilisering ingangsdatum AOW.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 414, nr. 5

6