Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

26 234

Vergaderingen Interim-Committee en
Development Committee

Nr. 280

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 26 juni 2023
Hierbij informeer ik u, mede namens de Minister van Financiën, over de
Voorjaarsvergadering van de Wereldbank van 10 tot en met 14 april 2023,
in het bijzonder de bijeenkomst van het Development Committee (DC) op
12 april 2023. Zoals aangegeven in de brief aan uw Kamer met de inzet
voor de Voorjaarsvergadering1, stonden er twee onderwerpen op de
agenda van het DC: (i) het hervormingsproces Evolving World, Evolving
MDBs en (ii) de implementatie van de aanbevelingen van de Capital
Adequacy Framework Review van de G20. De aandacht ging ook uit naar
de Russische invasie in Oekraïne, onder meer bij een aan wederopbouw
van dit land gewijde rondetafelconferentie. Deze Voorjaarsvergadering
was de laatste onder het leiderschap van president David Malpass. Op
3 mei is de Amerikaan Ajay Banga tot nieuwe president van de
Wereldbank Groep gekozen.
Het DC sloot ook dit keer af zonder communiqué, omdat geen overeenstemming kon worden bereikt over de bewoording van de Russische
invasie in Oekraïne. In plaats daarvan werd een voorzittersverklaring
verspreid.2 Tevens verwijs ik hierbij naar de schriftelijke verklaring van de
Nederlandse kiesgroep3 en mijn interventie tijdens het DC.4

1

Kamerstuk 26 234, nr. 276
https://www.devcommittee.org/sites/dc/files/download/Statements/2023–04/DCS2023%200034%28E%29%20DC%20Chair%20for%20SM%202023%20Spring%20statement.pdf
3
https://www.devcommittee.org/sites/dc/files/download/Statements/2023–04/DCS2023–0015Netherlands.pdf
4
https://www.government.nl/documents/speeches/2023/05/17/speech-by-the-minister-forforeign-trade-and-development-cooperation-liesje-schreinemacher-at-the-meeting-of-theworld-bank-group-development-committee
2

kst-26234-280
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 234, nr. 280

1

1. Evolving World, Evolving MDBs en Capital Adequacy
Framework review.
Tijdens de Jaarvergadering in oktober 2022 verzochten een aantal
aandeelhouders, waaronder Nederland, de Bank om hervormingsvoorstellen uit te werken die de Bank beter in staat stellen het hoofd te bieden
aan de vele crises en wereldwijde uitdagingen die zich voordoen en die
het behalen van de duurzame ontwikkelingsdoelen (Sustainable
Development Goals – SDG’s) in de weg staan, zoals klimaatverandering,
fragiliteit en pandemieën. De Bank presenteerde daarop een routekaart
met enkele voorstellen voor aanpassingen op het gebied van (i)
doelstelling en visie, (ii) de operationele werkwijze en (iii) het financiële
model van de Bank. Tijdens de Voorjaarsvergadering rapporteerde de
Bank over de status van de diverse plannen en voorstellen uit de
routekaart. Ook werd gesproken over aanpassingen van het kapitaalraamwerk van de Bank, gebaseerd op het G20-rapport Boosting MDBs»
Investing Capacity: An Independent Review of Multilateral Development
Banks» Capital Adequacy Frameworks. Hiermee kan de Bank reeds
gemobiliseerd kapitaal efficiënter inzetten en zo zonder additioneel geld
van donorlanden haar financiële slagkracht vergroten.
In zijn laatste openingsstatement als president van de Wereldbank ging
David Malpass in op de lager dan verwachte wereldwijde economische
groei en de aanhoudende schuldenproblematiek in opkomende economieën en lage-inkomenslanden. Hij plaatste het hervormingsproces in dit
kader en hij gaf een overzicht van de voorlopig behaalde resultaten: meer
aandacht voor duurzaamheid, inclusiviteit en weerbaarheid bij armoedebestrijding als vervat in de huidige missie van de Bank; het bedienen van
alle klantlanden: lage-inkomenslanden èn middeninkomenslanden; meer
en gestandaardiseerd gebruik van instrumenten zoals de Country Climate
and Development Reports (CCDRs) van de Bank; meer focus op het
aantrekken van privaat kapitaal en betere samenwerking tussen de
verschillende onderdelen van de Bank.
De aandeelhouders onderschreven breed het belang van hervormingen
van de Bank, met focus op armoedebestrijding in samenhang met
mondiale uitdagingen, zoals klimaatverandering. Zij spraken zich positief
uit over de ambitie en geboekte vooruitgang in het hervormingsproces en
vroegen het management van de Bank om tijdens de komende jaarvergadering in Marrakesh in oktober 2023 met een werkplan met gedetailleerde
maatregelen te komen. Dit plan zal ook aandacht moeten besteden aan
concrete voorstellen voor balansoptimalisatie en andere aanbevelingen
uit de Capital Adequacy Framework review van de G20, zoals het
schrappen van de Statutory Loan Limit uit de statuten van de Bank en de
verlaging van de equity to loan ratio van de Bank van 20% naar 19%,
waarmee jaarlijks zo’n USD 4–5 miljard vrijkomt aan extra leencapaciteit.
In mijn statement heb ik steun uitgesproken voor Oekraïne. Ook heb ik het
hervormingsproces van de Bank verwelkomd en daarbij benadrukt dat de
Bank de belangen van alle klanten – zowel de lage- als middeninkomenslanden – dient te behartigen en voldoende aandacht moet besteden aan
kwetsbare groepen. Hierbij heb ik om speciale aandacht gevraagd voor
vrouwen in Afghanistan en de positie van de LGBTIQ+-gemeenschap in
Oeganda. Daarnaast heb ik aangegeven dat de Bank zich meer moet
richten op het aantrekken van privaat kapitaal en het ondersteunen van
lenende landen bij het genereren van binnenlandse financiële middelen.
Tenslotte heb ik de aanscherping van de huidige doelstellingen van de
Wereldbank onderschreven, die moet leiden tot een inclusievere en
weerbaardere Bank.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 234, nr. 280

2

2. Rondetafelconferentie wederopbouw Oekraïne
Voorafgaand aan de bijeenkomst van het Development Committee vond
de derde ministeriële rondetafelbijeenkomst voor steun aan Oekraïne
plaats, bijeengeroepen door Oekraïne en de Bank. Nederland vertegenwoordigt Oekraïne bij de Wereldbank. Oekraïne heeft meer dan USD
20 miljard aan steun van deze instelling ontvangen sinds de start van de
Russische agressieoorlog.
Vertegenwoordigers van de internationale donorgemeenschap en van de
Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBRD), de Europese
Investeringsbank (EIB) en de Bank van de Raad van Europa (CEB) gaven
hun visie op de financiële steun voor de noden op korte termijn en de
wederopbouw van Oekraïne. De Oekraïense Minister van Financiën ging
aan de hand van de recente update van de Rapid Development Needs
Assessment5 in op de noden van Oekraïne en de situatie in prioritaire
sectoren als huisvesting, energie, transport en landbouw. Het Needs
Assessment beraamt de behoeften alleen voor 2023 al op EUR
14,1 miljard. Algemeen bestond waardering voor de regering, die ondanks
de zware en moeilijke omstandigheden in staat is gebleken de belastinginkomsten op peil te houden, te voldoen aan de buitenlandse financiële
verplichtingen en de salarissen van onder meer leraren, overheidspersoneel en pensioenen uit te blijven keren.
Belangrijke constateringen in de bijeenkomst waren (i) de noodzaak om
Oekraïne te blijven ondersteunen bij duurzaam herstel en wederopbouw
en (ii) het belang van betrekken van de private sector bij herstel en
wederopbouw van het land.
De internationale Ukraine Recovery Conference (Londen, 21–22 juni 2023)
zal daarom in het teken staan van duurzaam lange-termijnherstel en van
het aantrekken van privaat kapitaal.
Nederland heeft een bijdrage van EUR 60 miljoen aan het Ukraine Relief,
Recovery, Reconstruction and Reform Trust Fund (URTF) van de
Wereldbank aangekondigd, bovenop de eerder aan dit fonds beschikbaar
gestelde bijdrage van EUR 90 miljoen die is gebruikt om de winter door te
komen. Met deze extra bijdrage zal de Bank projecten uitvoeren op het
gebied van gezondheidszorg, mobiliteit, energie, landbouw en onderwijs.
Daarnaast werd en marge van de voorjaarsvergadering een overeenkomst
met de International Finance Corporation (IFC, het bedrijfslevenloket van
de Bank) getekend, ter bezegeling van de bijdrage van EUR 40 miljoen aan
het Economic Resilience Action Program (ERA) van de IFC in Oekraïne.
ERA richt zich op het adresseren van de behoeften van de private sector in
Oekraïne. Met de Nederlandse bijdrage stelt IFC agribusiness-bedrijven in
Oekraïne in staat hun activiteiten voort te zetten, hetgeen cruciaal is voor
economische zelfredzaamheid. De garantstelling van IFC stelt deze
bedrijven in staat leningen aan te gaan waarmee ze zaaigoed en materieel
kunnen kopen en schade kunnen herstellen.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.N.A.J. Schreinemacher

5

https://documents1.worldbank.org/curated/en/099184503212328877/pdf/
P1801740d1177f03c0ab180057556615497.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 26 234, nr. 280

3