Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

25 295

Infectieziektenbestrijding

Nr. 22

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 november 2014
Hierbij stuur ik u het rapport «Universitair Medische Centra en Calamiteitenhospitaal in oktober 2014 voldoende voorbereid op de opvang van
ebolapatiënten van de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)1. De IGZ
publiceert het rapport heden op haar website.
De ebola-uitbraak in West-Afrika heeft een enorme impact op de bevolking
in Guinee, Sierra Leone en Liberia. Dagelijks bereiken ons nieuwe
schattingen van aantallen besmette en overleden personen. In mijn brief
van 31 oktober 2014 heb ik al aangegeven dat de kans dat Nederland
geconfronteerd wordt met een ebolapatiënt wordt beïnvloed door het
aantal gevallen in West-Afrika en de toenemende geografische
verspreiding, maar ook door de inzet van de Nederlandse hulpverleners
die via Artsen zonder Grenzen en andere organisaties hulp verlenen in het
getroffen gebied. De situatie kan zich voordoen dat een Nederlandse
hulpverlener met ebola gerepatrieerd wordt naar Nederland. Nederland
heeft zich ook bereid verklaard om maximaal vier hulpverleners die voor
internationale NGO’s werken op te vangen en te behandelen als zij om
welke reden dan ook niet naar hun eigen land kunnen worden gerepatrieerd. Daarnaast kunnen we verwachten dat in de komende maanden
regelmatig patiënten met koorts, recent teruggekeerd uit West-Afrika, als
«verdacht» voor ebola worden aangemerkt. De kans is aanwezig dat een
enkeling ook daadwerkelijk ebola zal hebben.
In mijn brief van 21 oktober 2014 (Kamerstuk 33 625, nr. 129) gaf ik al aan
dat vermoedelijke patiënten in strikte isolatie worden opgevangen in een
van de acht Universitair Medische Centra (UMC’s) in Nederland. Een
goede opvang van een van ebola verdachte patiënt is complex, intensief
en belastend, zeker als de maatregelen moeten worden voortgezet na het
vaststellen van de diagnose ebola. Verantwoorde opvang van ebolapatiënten vraagt om een degelijke, intensieve en continue voorbereiding. Alle
1

kst-25295-22
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 25 295, nr. 22

1

acht UMC’s hebben gemeld dat zij voldoende voorbereid zijn op het
ontvangen en verzorgen van ebolapatiënten. De Inspectie voor de
Gezondheidszorg (IGZ) heeft recent bezoeken aan alle centra afgelegd om
dat te beoordelen.
Resultaten en aanbevelingen
Het oordeel van de IGZ luidt dat alle UMC’s en het Calamiteitenhospitaal
op dit moment voldoende zijn voorbereid op de opvang en behandeling
en verzorging van ebolapatiënten. De IGZ doet over drie maanden een
follow-up bij de UMC’s en het Calamiteitenhospitaal om te beoordelen of
de ziekenhuizen de voorbereidingen en vaardigheden voldoende op peil
houden. De IGZ doet in het rapport een aantal aanbevelingen.
Vanwege de grote personele en materiële inzet die nodig is voor de
opvang en verpleging van een ebolapatiënt en het belang van het behoud
van de continuïteit van zorg van andere patiënten beveelt de IGZ aan dat
de UMC’s keuzes maken ten aanzien van de verdeling van ebolapatiënten
over de verschillende centra.
Daarnaast doet de IGZ aanbevelingen gericht op de voorbereiding van de
eerste lijn, de perifere ziekenhuizen en de ambulancezorg.
Perifere ziekenhuizen en huisartsenposten moeten in staat zijn de eerste
opvang van een mogelijke ebolapatiënt en doorverwijzing naar een UMC
te doen. Bestuurders van deze instellingen kunnen lering trekken uit de
maatregelen die de UMC’s hebben getroffen ten aanzien van de opvang
van zelfverwijzers. De ambulancezorg moet zorgen voor een goede
bescherming tegen besmetting van ambulancemedewerkers bij hun
werkzaamheden. Daarnaast onderstreept de IGZ het belang van goede
afspraken tussen de UMC’s en de ambulanceaanbieders over de procedures rond vervoer en opvang.
De IGZ zal zorgaanbieders zoals ambulancezorgaanbieders, de perifere
ziekenhuizen en de eerste lijn inspecteren zodra er het vermoeden is dat
er risico’s kunnen zijn voor de veiligheid in relatie tot ebola, op geleide
van signalen van GGD GHOR Nederland en het Regionaal Overleg Acute
Zorg (ROAZ).
Reactie
Ik ben met de IGZ verheugd over de resultaten van het IGZ-onderzoek en
ik complimenteer de UMC’s met hun enorme inzet in deze. Ik realiseer mij
dat deze uitkomst te danken is aan de inzet en betrokkenheid van zeer veel
mensen. Dat sterkt mij in het vertrouwen dat ik heb dat Nederland zich
goed voorbereidt op de opvang en verzorging van mogelijke ebolapatiënten.
Ik onderschrijf de vervolgactiviteiten die de IGZ gaat inzetten en eveneens
de aanbevelingen en de adviezen van de IGZ aan bestuurders van de
verschillende zorgaanbieders. Daarbij heb ik het belang voor ogen van
verantwoorde zorg aan personen die verdacht worden van ebola en aan
patiënten die daadwerkelijk besmet zijn met ebola, maar ook van de
veiligheid van alle zorgverleners die belast zijn met de opvang, verpleging
en behandeling van patiënten.
Net als de IGZ verwacht ik dat de ontwikkelde richtlijnen en protocollen
voldoende houvast bieden voor huisartsen, ambulancezorgaanbieders en
ziekenhuizen om veilig te handelen bij vermoeden van ebola. Zoals
gemeld in mijn brief van 31 oktober zijn GGD-GHOR Nederland in
samenwerking met het ROAZ bezig met een inventarisatie van de
afspraken die regionaal door ziekenhuizen, huisartsen en ambulancediensten zijn gemaakt als uitwerking van die protocollen en richtlijnen en
de eventuele knelpunten in de opvang en het vervoer van ebolapatiënten.
Ook Ambulancezorg Nederland (AZN) inventariseert bij alle ambulance-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 25 295, nr. 22

2

zorgaanbieders eventuele specifieke knelpunten in deze sector. Het is
goed om te lezen dat de IGZ kennis neemt van de uitkomst van die
inventarisaties en indien nodig het toezicht richt op risico’s die naar
aanleiding daarvan worden gesignaleerd.
Het concentreren van zorg is ook besproken in het Bestuurlijk Afstemmings Overleg (BAO) van 27 oktober 2014 op basis van het advies van het
Outbreak management team (OMT) om zorg voor ebolapatiënten te
concentreren in een academische ziekenhuis, met een back up bij een
andere. Met mijn brief van 31 oktober 2014 heb ik u over de adviezen van
OMT en BAO geïnformeerd (Kamerstuk 25 295, nr. 21).
De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) heeft
de afgelopen dagen gewerkt aan een plan terzake en mij daarover
geïnformeerd.
Het uitgangspunt is dat alle UMC’s in staat zijn om de opvang en de
screening te doen van patiënten die verdacht worden van ebola en dat
blijft zo. De behandeling van een persoon die daadwerkelijk besmet is met
ebola wordt daarentegen niet in alle UMC’s gedaan. De UMC’s hebben
afgesproken om de behandeling van die patiënten te concentreren in het
LUMC (Leiden), het EMC (Rotterdam) en UMCG (Groningen). De andere
UMC’s zijn en blijven in staat om op te schalen op het moment dat zou
blijken dat opschaling qua capaciteit nodig is. Het Calamiteitenhospitaal
blijft, zoals eerder aangegeven, de aangewezen plek voor behandeling van
defensiepersoneel en internationale hulpverleners.
Ik ben blij dat de UMC’s deze afspraken hebben gemaakt omdat daarmee
een goede en doelmatige zorg aan ebolapatiënten is gegarandeerd. De
NFU en AZN overleggen om afspraken te maken wat deze concentratie
van zorg betekent voor de ambulancezorg.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 25 295, nr. 22

3