Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 VI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2011

Nr. 111

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 29 juni 2011
Uw Kamer heeft mij, bij brief van 18 februari 2011, verzocht om het
Openbaar Ministerie (OM) te vragen een onderzoek in te stellen naar de
wijze waarop het zaken betreffende misbruik in de Rooms-Katholieke (RK)
Kerk heeft aangepakt en afgehandeld.
Naar aanleiding van uw verzoek heeft het College de heer mr. D.
Steenhuis verzocht het onderzoek uit te voeren en is daarbij bijgestaan
door twee externe adviseurs, te weten prof.mr. Mavis en prof.mr.
Wladimiroff.
Bijgaand ontvangt u het rapport van het onderzoek van mr. Steenhuis,
getiteld Nil novum, naar de manier waarop het Openbaar Ministerie is
omgegaan met zedenzaken tegen Rooms-Katholieke geestelijken.
Steenhuis heeft een steekproef van ruim 2 200 zaken bekeken en 17
personen geïnterviewd. Dit alles heeft vijf zedenzaken van RK geestelijken
opgeleverd, waarvan er twee reeds beschreven staan in het boek Vrome
zondaars van Joep Dohmen. Door dit geringe aantal zaken is het niet
mogelijk om wetenschappelijk verantwoorde uitspraken te doen over de
manier waarop het OM met dergelijke zaken omging.1

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

kst-32500-VI-111
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Als verklaring voor het geringe aantal zaken kan, volgens Steenhuis,
worden gezien de sluiting van kostscholen en internaten na de zestiger
jaren van de vorige eeuw. Daardoor viel een gelegenheid tot het plegen
van ontucht weg. Een andere verklaring is gelegen in de macht en invloed
van de RK Kerk op het dagelijks leven. Daardoor waren de drempels om
aangifte te doen tegen RK geestelijken hoog. De Kerk beschikt bovendien
over een eigen tuchtrecht en kan strafmaatregelen opleggen als
overplaatsing, schorsing voor een bepaalde periode of ontzetting uit het
ambt. Dit sanctiestelsel genoot lange tijd veelal de voorkeur boven
justitieel optreden. Overigens is op geen enkele manier gebleken van
afspraken tussen de Kerk en het OM om zaken binnenskamers te houden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VI, nr. 111

1

Het onderzoek van Steenhuis heeft zich geconcentreerd op de jaren
1980–1990 en daarnaast zijn alleen de vier katholieke zuidelijke arrondissementen, Almelo en (ter controle) Den Haag onderzocht. In het rapport
wordt de keuze voor deze onderzoeksperiode en de onderzochte arrondissementen nader toegelicht.
Volgens Steenhuis is het hoogst onwaarschijnlijk dat in zaken uit de (nog)
niet onderzochte arrondissementen en jaren, het aantal RK geestelijken
ineens drastisch zou toenemen.
Op basis van het rapport van de heer Steenhuis kom ik tot de conclusie
dat verder onderzoek naar de wijze waarop het OM zaken betreffende
misbruik in de RK Kerk heeft aangepakt en afgehandeld niet tot nieuwe
inzichten zal leiden.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VI, nr. 111

2