Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

19 637

Vreemdelingenbeleid

Nr. 2507

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN JUSTITIE EN
VEILIGHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 juli 2019
Op 6 maart jl. bracht het Ministerie van Buitenlandse Zaken een nieuw
algemeen ambtsbericht uit over Afghanistan. Dit ambtsbericht is een
actualisering van de eerdere ambtsberichten over de situatie in Afghanistan. Het ambtsbericht beschrijft de veiligheidssituatie sinds juni 2018
(sinds het vorige thematische ambtsbericht) en de situatie van de
mensenrechten sinds november 2016 (sinds het vorige algemeen
ambtsbericht). Op basis van de informatie in het ambtsbericht heb ik
besloten om het beleid ten aanzien van Afghanistan op een aantal punten
aan te passen.
In het huidige landgebonden beleid voor Afghanistan1 wordt reeds
rekening gehouden met de precaire veiligheidssituatie in het land en de
specifieke posities van de verschillende groepen in Afghanistan. Wel zie ik
in het ambtsbericht aanleiding om een extra risicogroep toe te voegen.
Daarnaast dient het beleid ten aanzien van verwesterde vrouwen te
worden geactualiseerd in het licht van de uitspraak van november 2018
van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State2. Daarnaast
maak ik van deze gelegenheid gebruik om een duidelijker onderscheid te
maken tussen kwetsbare minderheidsgroepen en risicogroepen.
Uit het ambtsbericht komt naar voren dat de veiligheidssituatie in
Afghanistan nog steeds slecht is. Het aantal burgerslachtoffers in 2018 in
Afghanistan was het hoogste tot nog toe. In 2018 vielen er circa 3.800
dodelijke slachtoffers en waren ruim 7.100 gewonden te betreuren.
Ondanks deze stijging in het aantal burgerslachtoffers maak ik uit het
ambtsbericht niet op dat er sprake is van een situatie als bedoeld onder
artikel 15, onder c van de Kwalificatierichtlijn, waarbij de enkele aanwezigheid al leidt tot een situatie dat er een reëel risico op ernstige schade
bestaat.
1
2

kst-19637-2507
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Vreemdelingencirculaire hoofdstuk C7/2
https://www.raadvanstate.nl/@111690/201701423-1-v2/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2507

1

Het ambtsbericht geeft wel aanleiding om een extra risicogroep toe te
voegen. Uit het ambtsbericht blijkt dat burgers die geassocieerd worden
met – of die beschouwd worden als ondersteunend aan – de Afghaanse
regering, pro-regering gewapende groepen, het Afghaanse maatschappelijk middenveld en de internationale gemeenschap in Afghanistan,
waaronder internationale strijdkrachten, extra risico lopen op gericht
geweld van met name de Taliban en ISKP.
In het huidige landenbeleid Afghanistan is ook een paragraaf opgenomen
over asielverlening aan verwesterde vrouwen3. In november 2018 heeft de
Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een uitspraak
gedaan, waarin als hoofdregel staat dat verwestering geen grond is voor
asielverlening, maar dat daarop twee uitzonderingen mogelijk zijn. Ik heb
besloten het landenbeleid op dit punt, in lijn met de uitspraak van de
Afdeling, te actualiseren.
Daarnaast grijp ik, zoals hiervoor aangegeven, dit ambtsbericht aan om in
het landgebonden beleid voor Afghanistan een duidelijker onderscheid te
maken in kwetsbare minderheidsgroepen en risicogroepen. Vreemdelingrechtelijk is er een onderscheid in de definitie van risicogroep en
kwetsbare minderheidsgroep.
Een bevolkingsgroep kan als risicogroep worden aangewezen als blijkt dat
vervolging van vreemdelingen behorend tot deze bevolkingsgroep in het
land van herkomst voorkomt. De vreemdeling die behoort tot een
risicogroep, kan indien er sprake is van geloofwaardige en individualiseerbare verklaringen, met geringe indicaties aannemelijk maken dat zijn
problemen die verband houden met één van de vervolgingsgronden
leiden tot een gegronde vrees voor vervolging.4 Ook kan een bepaalde
bevolkingsgroep worden aangemerkt als kwetsbare minderheidsgroep.
Daarbij wordt gekeken of sprake is van willekeurig geweld of willekeurige
mensenrechtenschendingen in het land of in een bepaald gebied van dit
land, zoals moord, verkrachting en mishandeling. De vreemdeling die
behoort tot een bevolkingsgroep die in het landgebonden beleid is
aangewezen als een kwetsbare minderheidsgroep, kan indien er sprake is
van geloofwaardige en individualiseerbare verklaringen, met beperkte
indicaties aannemelijk maken dat hij vreest voor ernstige schade als hier
bedoeld.5
In het Voorschrift Vreemdelingen en de Vreemdelingencirculaire is
bepaald dat bij de vraag of een bevolkingsgroep wordt aangemerkt als
kwetsbare minderheid, in ieder geval de volgende elementen in
samenhang worden gewogen:
• de vraag of er sprake is van willekeurig geweld of willekeurige
mensenrechtenschendingen in het land of in een bepaald gebied van
dit land, zoals moord, verkrachting en mishandeling;
• de mate waarin de vreemdeling, die behoort tot de bevolkingsgroep,
effectieve bescherming kan inroepen tegen dreigend geweld of
mensenrechtenschendingen (zie artikel 3.37c VV);
• de mate waarin de vreemdeling, die behoort tot de bevolkingsgroep,
zich kan onttrekken aan dreigend geweld of mensenrechtenschendingen door zich elders te vestigen (zie artikel 3.37d VV).
Deze twee categorieën sluiten elkaar overigens niet uit. Een groep kan
zowel als risicogroep als een kwetsbare minderheid worden aangeduid.
De huidige vijf risicogroepen kunnen alle worden gehandhaafd én worden
3

Vreemdelingencirculaire C7/2.8
Vreemdelingencirculaire paragraaf C2/3.2
5
Vreemdelingencirculaire paragraaf C2/3.3
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2507

2

aangevuld met de bovengenoemde zesde risicogroep. Voor al deze
groepen geldt dat zij een verhoogd risico lopen op vervolging en dat er
een relatie is met een vervolgingsgrond. Deze groepen zijn echter niet
tevens alle kwetsbare minderheidsgroepen, aangezien zij niet allemaal
meer (verhoogd) risico lopen slachtoffer te worden van willekeurig
geweld. Dit risico geldt wel voor drie groepen, namelijk voor:
1. vreemdelingen die afkomstig zijn uit een leefgebied waar zij tot een
(gemarginaliseerde) etnische minderheid behoren, die aldaar ernstige
problemen ondervindt;
2. vreemdelingen die afkomstig zijn uit een leefgebied waar zij tot een
(gemarginaliseerde) religieuze minderheid behoren, die aldaar
ernstige problemen ondervindt én
3. niet-Moslims, vooral bekeerlingen (tot het Christendom bekeerden),
afvalligen, Christenen, Bahai en Sikhs/Hindoes.
De paragrafen C7/2.3.2 (risicogroepen) en C7/2.4.3 (kwetsbare minderheidsgroepen) worden in lijn met bovenstaande aangepast.
Ik blijf de situatie in Afghanistan vanzelfsprekend op de voet volgen. Ik
verwacht voor de zomer een update van de EASO Country Guidance over
Afghanistan. Mocht dit aanleiding geven tot aanpassing van het landgebonden asielbeleid voor Afghanistan dan bericht ik uw Kamer hier over.
De Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid,
A. Broekers-Knol

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 19 637, nr. 2507

3