Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 000 VI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie (VI) voor het
jaar 2015

Nr. 18

VERSLAG HOUDENDE EEN LIJST VAN VRAGEN EN
ANTWOORDEN
Vastgesteld 21 november 2014
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer verslag uit te
brengen in de vorm van een lijst van vragen met de daarop gegeven
antwoorden.
De vragen zijn op 20 oktober 2014 voorgelegd aan de Minister en de
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie. Bij brief van 20 november 2014
zijn ze door de Minister en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie
beantwoord.
Met de vaststelling van het verslag acht de commissie de openbare
behandeling van het wetsvoorstel voldoende voorbereid.
De voorzitter van de commissie,
Jadnanansing
De griffier van de commissie,
Hessing-Puts

kst-34000-VI-18
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

1

Vraag 11.
Op welke manier wordt er anders geteld en wat is er anders aan
die telling bij de prognose strafzaken bij de rechtbanken
(misdrijven) die een daling aangeeft van 7% in de periode 2014
tot en met 2019?
Een vonnis waarbij de tenuitvoerlegging van een voorwaardelijke
veroordeling wordt uitgesproken, omdat de dader zich opnieuw schuldig
heeft gemaakt aan een strafbaar feit (=een overtreding van de algemene
voorwaarde), wordt niet meer als aparte zaak geteld. De werklast hiervan
is verdisconteerd in de prijzen.
Vraag 12.
Kan een verklaring worden gegeven voor het volume dagvaardingszaken na 2015 en de verwachte dalende werkloosheid?
Gebleken is dat er een negatief verband bestaat tussen de ontwikkeling
van de werkloosheid en het aantal dagvaardingszaken: naarmate de
werkloosheid daalt, neemt het aantal dagvaardingszaken toe. Het
werkloosheidscijfer is een indicatie van de economische ontwikkeling.
Naarmate de economische ontwikkeling gunstiger is, neemt het aantal
economische interacties (overeenkomsten zoals koop) toe. En naarmate
het aantal economische interacties toeneemt, neemt het aantal potentiële
geschillen daarover toe.
Vraag 13.
Kan een verklaring worden gegeven voor de verwachte stijging
van het aantal belastingzaken in hoger beroep na 2016?
Het aantal belastingzaken in hoger beroep volgt (met enige vertraging
vanwege de doorlooptijd) de ontwikkeling van belastingzaken in eerste
aanleg. De verwachting is dat het aantal belastingzaken tegen lagere
overheden zal blijven toenemen, in lijn met de trendmatige ontwikkeling
tot nu toe.
Vraag 14.
Zijn er andere oorzaken, behalve het hoge geprognosticeerde
percentage inwilligingen op asielaanvragen bij de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND) en de daling van de vreemdelingenbewaringscapaciteit, voor de daling van het aantal vreemdelingenzaken?
Nee. De daling van het aantal vreemdelingenzaken bij de rechtbanken tot
en met het jaar 2017 is gebaseerd op de aanname dat de komende jaren
minder inbewaringstellingen plaats zullen vinden en prognoses over het
percentage inwilligingen op asielaanvragen bij de Immigratie- en
Naturalisatiedienst (IND).
Vraag 15.
Is in de prognose «Bijdrage voor gerechtskosten» rekening
gehouden met het wetsvoorstel Wijziging van het Wetboek van
Strafvordering in verband met de eigen bijdrage van veroordeelden aan de kosten van de strafvordering en de slachtofferzorg?
De Bijdrage voor gerechtskosten zoals hier is vermeld heeft alleen
betrekking op de gerechtskosten in het kader van civiele zaken en
bestuursrechtzaken. Er is hier dus geen verband met de eigen bijdrage
van veroordeelden aan de kosten van de strafvordering en de
slachtofferzorg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

2

Vraag 16.
Wat is de oorzaak van het tekort van 0,3 miljoen euro dat naar
verwachting zal ontstaan bij het College van Beroep voor het
bedrijfsleven? Wat zijn de zogenaamde huidige inzichten?
Het College van beroep voor het bedrijfsleven (CBb) heeft zich de laatste
jaren ontwikkeld tot een rechter van markten: mededinging op markten in
het algemeen en op meer specifieke markten zoals die van telecommunicatie, elektriciteit, gas, financiële markten en de gezondheidszorg.
Daarmee is het College steeds meer een rechter tussen markt en overheid
geworden. Het College is in die zin bijzonder en is met geen andere
organisatie binnen de Rechtspraak vergelijkbaar.
Mede door de toegenomen instroom van zaken in 2009 en 2010, maar ook
de complexiteit van de te behandelen zaken, is het de afgelopen jaren
noodzakelijk gebleken dat de formatie van het CBb moest worden
uitgebreid. Dit heeft ertoe geleid dat de gerealiseerde kosten zijn
toegenomen en sinds 2013 liggen de gerealiseerde kosten rond de € 6,6
mln.
Per 2015 zal de formatie deels worden afgebouwd omdat achterstanden
zijn weggewerkt en de instroom zich lijkt te stabiliseren.
Vraag 17.
Hoe wordt het verschil verklaard tussen benodigde bijdrage die
voor het uitvoeringsjaar 2014 18 miljoen euro lager uitkomt dan
nu beschikbaar en de verwachting dat in 2014 de kosten van de
rechtspraak groter zullen zijn dan de nu geraamde kosten?
De instroomontwikkelingen blijken mede als gevolg van de economische
crisis uiterst moeilijk voorspelbaar. Deze onzekerheid, alsmede de
financiële mogelijkheden van het kabinet, heeft ertoe geleid dat de
ingediende begroting van de Raad voor de rechtspraak die uitgaat van het
Prognosemodel Justitiële Ketens, niet volledig is gehonoreerd. Dit geldt
met name voor de jaren 2014 en 2015. In deze jaren wordt, indien het
geraamde aantal zaken zich voordoet, daarom een beroep gedaan op de
reserves bij de Raad om eventuele tekorten op te vangen. Daarnaast zijn
door de Raad voor de rechtspraak extra kosten in 2014 voorzien voor de
ontwikkeling en implementatie van het programma Kwaliteit en Innovatie.
Vraag 18.
Wat is de stand van zaken van de administratie op het Ministerie
van Veiligheid en Justitie? Zijn alle knelpunten opgelost? Zijn er
nog externen bij de administratie betrokken vanwege de
problematiek?
In 2013 zijn grote stappen gezet om het financieel beheer te verbeteren.
De prioriteiten lagen bij het orde brengen van de verplichtingenadministratie, het inhalen van achterstanden en een juiste en volledige verantwoording. Deze doelen zijn gehaald.
In 2014 wordt gewerkt aan de structurele borging van het financieel
beheer, met name aan het autorisatiebeheer en het correct gebruik van de
financiële administratie. Het streven is om de knelpunten aan het einde
van 2014 te hebben opgelost. Hierbij zijn ook externe specialisten
betrokken. De inzet van externe inhuur is gedurende 2014 afgebouwd.
Vraag 19.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

3

Wat is het overschot dat het departement over voorgaande jaren
heeft behaald? Op welke manier wordt dit overschot gebruikt
voor de begroting over 2015?
Voor het opvangen van hoeveelheidsfluctuaties in de vreemdelingeketen
houdt het Ministerie van Veiligheid en Justitie een begrotingsreserve aan
bij het Ministerie van Financiën. Het bedrag van de onderuitputting over
2013 (€ 47,1 mln) op het beleidsterrein Vreemdelingenzaken is in 2014
ingezet voor de de uitvoering 2014 van het vreemdelingenbeleid. Het
overige bedrag van de onderuitputting 2013 (€ 27,8 mln) is in 2014 ingezet
voor de VenJbrede problematiek.
Vraag 20.
Kan per beleidsartikel worden aangegeven welk gedeelte
niet-juridisch verplicht is? Kan dit cijfermatig worden toegelicht
en daarbij onderbouwd worden in hoeverre de bedragen al zijn
gereserveerd en met welk doel?
In de VenJ begroting 2015 is per beleidsartikel aangegeven in welke mate
het budget binnen VenJ juridisch verplicht is. Het juridische en
niet-juridische deel wordt per beleidsartikel nader toegelicht onder het
kopje «budgetflexibiteit». Het niet-juridisch deel van het budget bestaat
voornamelijk uit meerjarige (project) subsidies en bijdragen aan organisaties die formeel nog niet juridisch gebonden zijn maar waarmee al
bestuurlijke verplichtingen zijn aangegaan.
Vraag 21.
Kan per begrotingsartikel worden aangeven welke onderdelen
wel of niet juridisch verplicht zijn en in welke mate?
Zie het antwoord op vraag 20.
Vraag 22.
Bij welke prestatie-indicatoren heeft de Minister van Veiligheid en
Justitie (hierna: de Minister) nog wel een rol? Op welke wijze
wordt deze rol ingevuld nu is aangegeven dat conform de regels
van verantwoord begroten de Minister geen uitvoerende rol meer
heeft bij een aantal prestatie-indicatoren, waaronder de kengetallen van risico- en probleemspelers bij kansspelverslaving, het
aantal slachtoffer-dadergesprekken en het aantal slachtoffers
met ondersteuning vanuit Slachtofferhulp Nederland (SHN)?
Sinds de begroting van 2013 is rijksbreed de begrotingsopzet «verantwoord begroten» ingevoerd. Onderdeel daarvan is dat bij de beschrijving
van de rol en verantwoordelijkheid van de Minister per beleidsterrein een
keuze gemaakt moet worden uit vier typologieën, zijnde stimuleren,
financieren, regisseren en (doen) uitvoeren. Vaak hebben bewindslieden
op een bepaald beleidsterrein verschillende rollen. In dat geval wordt een
keuze gemaakt voor degene die het meest van toepassing is. De Rijksbegrotingsvoorschriften, die ieder jaar door de Minister van Financiën
worden vastgesteld, schrijven voor dat in de regel het opnemen van
prestatie-indicatoren alleen gewenst is wanneer de Minister een uitvoerende rol heeft. Immers, de Minister heeft alleen dan direct invloed op de
resultaten van het gevoerde beleid.
Vraag 23.
Waarom wordt het aantal slachtoffer-dadergesprekken voortaan
niet meer genoemd? Kan dat alsnog gebeuren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

4

Op 20 april 2011 is de aanpassing van de presentatie van de Rijksbegroting onder de naam «Verantwoord Begroten» door uw Kamer
behandeld (TK 31 865, nr. 26). Deze nieuwe presentatie van de Rijksbegroting heeft als uitgangspunt dat niet langer alle prestatie-indicatoren en
kengetallen worden opgenomen, waaronder het aantal slachtofferdadergesprekken. In deze begroting zijn alle begrotingsartikelen ingevuld
volgens deze voorschriften.
Vraag 24.
Uit welke feiten en cijfers blijkt dat Nederland veiliger is
geworden sinds het aantreden van het kabinet-Rutte II in 2012?
Een eenduidige verklaring van de dalende trend in de criminaliteit is niet
te geven, er is altijd sprake van een combinatie van maatschappelijke
factoren en beleidsmaatregelen. Tot 2002 was sprake van een forse
criminaliteitsstijging. Dat blijkt zowel uit enquêtes waarin burgers is
gevraagd of ze te maken kregen met criminaliteit als uit wat de politie aan
delicten registreert. Vanaf 2002 tekent zich een omslag af: het afgelopen
decennium daalde de criminaliteit met zo’n 30%. Sinds het aantreden van
het kabinet-Rutte I in 2010 heeft deze daling van de criminaliteit zich stevig
voortgezet, zoals blijkt uit figuur 1 in de Bijlage (Bron: Criminaliteit en
Rechtshandhaving 2013).
De daling van de criminaliteit kan goed geïllustreerd worden door
specifieker in te zoomen op straatroof, woninginbraak en overvallen; drie
zogenaamde «high impact crimes». Van 2006 tot en met 2009 nam het
aantal overvallen toe. Het gaat hierbij om overvallen op bedrijven en op
woningen. Inmiddels is het aantal overvallen weer fors gedaald. Landelijke cijfers van de politie laten in 2013 een daling met 18 procent zien ten
opzichte van het jaar daarvoor. Deze daling zet zich in 2014 voort.
Vergeleken met het jaar 2009 is het aantal overvallen bijna gehalveerd.
Ook het aantal straatroven laat een dalende trend zien. In 2013 is sprake
van een daling van 14% ten opzichte van 2012. Ten opzichte van het jaar
2005 bedraagt de daling ruim 40%.
Het geregistreerde aantal woninginbraken laat sinds 2007 een stijgende
lijn zien. Sinds 2012 is sprake van een omslag, de stijgende trend is
omgezet in een dalende trend. In 2013 daalt het aantal geregistreerde
woninginbraken met 5% ten opzichte van 2012 (zie figuur 2 in de Bijlage).
Vraag 25.
Kan een jaarlijks overzicht worden gegeven van de criminaliteitscijfers vanaf 2004 tot heden? Kan een overzicht uitgesplitst per
soort delict sinds 2010 worden gegeven?
De jaarlijkse publicatie «Criminaliteit en rechtshandhaving (C&R)»
(http://wodc.nl/onderzoek/cijfers-en-prognoses/index.aspx#paragraph1)
geeft een systematisch overzicht van de ontwikkelingen in en samenhangen tussen criminaliteit en rechtshandhaving. C&R is bedoeld als
statistisch naslagwerk. De meest recente editie van november 2014
beschrijft de ontwikkelingen 2005/2007 tot en met 2013. Op de websites
van het WODC en het CBS worden in aparte Excel-tabellen ook gegevens
van jaren vóór 2007 weergegeven.
De editie van C&R 2013 geeft in de tabellen l 4.2 en 4.3 op p. 352–354 een
overzicht van geregistreerde misdrijven naar soort delict van 2007 tot en
met 2013.
Vraag 26.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

5

Zijn de dalende cijfers omtrent criminaliteit direct te verklaren
door het kabinetsbeleid of spelen andere maatschappelijke
factoren hier een rol in?
Voor dit thema wordt binnen VenJ voor zover benodigd via herprioritering
geld en capaciteit beschikbaar gesteld.
Een «harde» eenduidige verklaring van de dalende trend in de criminaliteit is niet te geven, er is altijd sprake van een combinatie van
maatschappelijke factoren en beleidsmaatregelen. Sinds het aantreden
van het kabinet-Rutte I in 2010 heeft de daling van de criminaliteit zich
stevig voortgezet.
Een vergelijking van beschikbare wetenschappelijke studies maakt
duidelijk dat de daling van veel vormen van criminaliteit niet los gezien
kan worden van de toegenomen inzet van preventieve maatregelen. Er is
een algemene (internationale) toename waarneembaar in de preventiebereidheid door burgers, overheden en bedrijven. We zijn auto’s, fietsen,
woningen, bedrijven en bedrijfsterreinen beter gaan beveiligen, door
preventieve maatregelen van burgers (startonderbrekers, inbraakpreventieve maatregelen) en door de inzet van private beveiligingsbedrijven (o.a.
met criminaliteitseffectrapportages). Hierdoor zijn de mogelijkheden tot
het plegen van dit type criminaliteit duidelijk afgenomen. Een dergelijke
aanpak, gericht op het opwerpen van drempels tegen criminaliteit en het
ingrijpen in criminele gelegenheidsstructuren, wordt de afgelopen jaren
steeds breder toegepast, ook bij ondermijnende criminaliteit zoals fraude,
cybercrime en georganiseerde misdaad.
Een andere factor is dat, mede onder invloed van een toenemende morele
afkeuring in de samenleving van agressie en criminaliteit, het overheidsoptreden hiertegen veel krachtiger is geworden. Dat is ook terug te zien in
het feit dat het Openbaar Ministerie en de rechter veel meer en ook
consequenter reageren op veel vormen van criminaliteit. Hiervan is een
krachtig signaal uitgegaan dat criminaliteit en agressie niet getolereerd
worden en een steviger aanpak verdienen, zoals de afgelopen jaren ook is
gebeurd bijvoorbeeld bij «veelplegers» en geweld tegen functionarissen
met een publieke taak.
Vooral een goede mix van onderling samenhangende repressieve én
preventieve maatregelen blijkt succesvol, zoals bij de probleemgerichte en
integrale aanpak waarin partijen als politie, OM, gemeenten en het
bedrijfsleven samenwerken aan het voorkómen en bestrijden van
criminaliteit en onveiligheid. Het kabinet heeft deze aanpak sterk
bevorderd. Er zijn onder meer speciale zogenaamde High Impact Crime
teams geformeerd bij politie en het OM. De heterdaadkracht en ook de
kwaliteit van de opsporing zijn en worden verbeterd. Met het bedrijfsleven
wordt intensief samengewerkt om meer en betere preventieve maatregelen in te zetten. En ook de hulp van burgers is ingeroepen om vaker
verdachte situaties te melden en om bijvoorbeeld het elektronisch betalen
te stimuleren. Het ingezette kabinetsbeleid heeft bij bovenstaande
verklaringen dus zeker een voorwaardenscheppende en stimulerende rol
gespeeld.
Vraag 27.
Wat is de trend in andere EU-landen? Zijn deze landen ook de
afgelopen landen veiliger geworden?
De geobserveerde daling van de criminaliteit in Nederland zien we ook in
andere landen. In veel EU-landen landen zien we een daling van de door
burgers ondervonden vermogenscriminaliteit en een geringere daling van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

6

ondervonden geweldscriminaliteit. Dit blijkt onder meer uit de internationale slachtofferenquête (International Crime Victim Survey) en
afzonderlijke slachtofferenquêtes die in verschillende EU-landen worden
afgenomen. Ook met betrekking tot de geregistreerde criminaliteit is het
beeld in veel EU- landen hetzelfde als in Nederland: een daling van de
geregistreerde vermogenscriminaliteit, en in mindere mate een daling in
de sfeer van het aantal geweldsdelicten (Bron: Trends in crime and
criminal justice, 2010). Opvallend is de daling van het aantal moorden in
de meerderheid van het aantal EU-landen. In de recent verschenen
overzichtsbundel «The International Crime Drop: New Directions in
Research» wordt door een twintigtal internationale experts de (internationale) daling van de criminaliteit beschreven, waaronder die in
EU-landen.
Vraag 29.
Welk aanvullend budget en welke aanvullende capaciteit horen
bij de aanvullende maatregelen omtrent radicalisering en
terrorisme?
Voor dit thema wordt binnen VenJ voor zover benodigd via herprioritering
geld en capaciteit beschikbaar gesteld.
Vraag 34.
Hoe verhoudt de aanpak van georganiseerde drugscriminaliteit
als topprioriteit zich tot het feit dat de politie slechts wietplantages vernietigt en niet achter de grote vissen aangaat?
Politie-inzet is gericht op zowel het opsporen en het ontmantelen van
hennepkwekerijen als op het opsporen van ondermijnende criminaliteit,
waaronder de grootschalige productie van synthetische drugs en het telen
van hennep., maar ook mensensmokkel en andere activiteiten. Door het
opsporen en ontmantelen worden de activiteiten van de georganiseerde
bendes verstoord en ontwricht, en wordt voorkomen dat andere criminele
activiteiten worden gefinancierd met het geld dat verdiend wordt met
hennepteelt. Daarbij bevinden kwekerijen zich vaak in woonwijken,
hetgeen reëel (brand)gevaar oplevert voor omwonenden. Politie-inzet op
het ontmantelen van kwekerijen is dus zeer gewenst. Daarnaast worden
ook «de grote vissen» aangepakt. Uit de verantwoording aanpak
georganiseerde criminaliteit, die op 16 juli 2014 aan uw Kamer is
verzonden (Kamerstukken 29 911 nr. 92), blijkt dat in 2013 106 projectmatige en reguliere onderzoeken zijn uitgevoerd op het gebied van de
grootschalige hennepteelt. Ook zijn er vele tientallen onderzoeken gedaan
naar cocaïne, heroïne en synthetische drugs. Daarnaast wordt in het
Jaarverslag RIEC’s-LIEC 2013, dat met dezelfde brief aan uw Kamer is
verzonden, weergegeven hoeveel casussen er op integrale wijze zijn
aangepakt. Zoals bekend wordt er sinds 1 oktober 2014 bovendien nog
extra geïnvesteerd in de aanpak van ondermijnende criminaliteit in
Zuid-Nederland, waar de georganiseerde hennepcriminaliteit nadrukkelijk
deel van uitmaakt. In de Veiligheidsagenda 2015 – 2018 wordt de aanpak
van de ondermijnende en georganiseerde criminaliteit als een landelijke
prioriteit aangemerkt.
Vraag 35.
Wat wordt bedoeld moet de opmerking dat de burgemeesters de
capaciteit krijgen die nodig is om de drugscriminaliteit aan te
pakken? Gaat het om de capaciteit die burgemeesters nodig
achten of die de regering nodig acht?
De burgemeester geeft aan of de politie moet worden ingezet voor de
bestrijding van drugscriminaliteit. In afstemming met de politie (en OM)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

7

(de lokale driehoek) wordt vervolgens bepaald welke politiecapaciteit
daarvoor nodig is. Als meer capaciteit nodig is – zoals bijvoorbeeld in
Zuid-Nederland waar vier eenheden gezamenlijk zorgen voor extra inzet –
is dat op verzoek van het gezag met de Nationale Politie goed te
realiseren.
Vraag 36.
Wat leveren de afspraken met Duitsland over grensoverschrijdende drugscriminaliteit concreet op? Is er extra capaciteit
vrijgemaakt om het dumpen van drugsafval op te sporen?
Waarom wordt de flexibele capaciteit die zou ontstaan in de
robuuste teams niet ingezet in de provincie Noord-Brabant, waar
veel drugslabs en wietschuren staan?
Begin oktober 2014 vond een eerste bespreking plaats met vertegenwoordigers van Federaal Duitsland en de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn
Westfalen. Afgesproken is nauwer te gaan samenwerken op de terreinen
hennepteelt, mobiele bendes en motorbendes. Naar het zich laat aanzien
zal de samenwerking resulteren in een verdere verbetering van de
uitwisseling van operationele, tactische en analytische informatie en de
uitwisseling van best practices en waar nodig het uitvoeren van gezamenlijke onderzoeken.
Het opsporen van het dumpen van drugsafval maakt onderdeel uit van de
aanpak van synthetische drugs en dat is een van de prioriteiten binnen de
intensivering van de aanpak van ondermijnende criminaliteit in
Zuid-Nederland. De intensivering geschiedt door prioritering binnen de
bestaande capaciteit van de regionale eenheden in Zuid-Nederland en de
Landelijke Eenheid. De drie politie-eenheden leveren ieder 25 medewerkers en de Landelijke Eenheid levert 50 medewerkers. Dit komt neer
op een totaal van 125 medewerkers welke vanuit vaste ondermijningsteams gaan opereren. Naast deze aanpak aan de voorkant loopt in
Noord-Brabant een project gericht op de aanpak van dumpingen. Diverse
partners werken daarin samen om de gevolgen van de drugsdumpingen
en de daarmee gepaard gaande opruimkosten te beperken.
Vraag 37.
Op welke manier zal de effectiviteit van de aanpak van samenwerkingsverbanden in kaart worden gebracht? Hoe wordt daarbij
invulling gegeven aan en rekening gehouden met de ingezette
capaciteit, het aantal aangehouden verdachten, de inbeslaggenomen goederen en geld en het aantal zaken waarin vervolging
wordt ingesteld?
Met de geïntegreerde aanpak van georganiseerde en ondermijnende
criminaliteit zoals die met name in de RIECs plaatsvindt, ontwrichten we
criminele samenwerkingsverbanden en criminele processen en zitten we
criminelen op alle fronten dwars met strafrechtelijke, bestuurlijke en
fiscale interventies. In het ene geval wordt dat gedaan door de volledige
criminele organisatie, inclusief de top, op te rollen. In het andere geval
kan ontwrichting van de groepering of het criminele proces juist worden
gerealiseerd door gerichte acties: sleutelfiguren worden uit het criminele
proces getrokken, bijvoorbeeld wanneer door ingrijpen van de overheid
een cruciale facilitator zijn diensten niet meer levert. Om de kern van de
georganiseerde criminaliteit zo effectief mogelijk te raken wordt ook actief
ingezet op het ontnemen van crimineel vermogen: hun criminele
investeringskapitaal wordt weggenomen. De resultaten van de RIECs
slaan neer in de hun individuele jaarverslagen; onder verantwoordelijkheid van de regionale samenwerkende organisaties. Het LIEC bundelt
vervolgens die informatie van de 10 RIECs zodat we een totaal beeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

8

krijgen. Met de Verantwoording georganiseerde criminaliteit leggen de
leiding van OM en van politie verantwoording af over de resultaten van de
strafrechtelijke aanpak. Deze beide rapportages geven een goed beeld van
de resultaten ten aanzien van de aanpak van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit.
Vraag 38.
Op welke manier is Nederland leidend op het dossier cybersecurity?
Nederland vervult internationaal gezien een voortrekkersrol op het terrein
van cybersecurity, bijvoorbeeld bij de ontwikkeling van de Nationale
Cybersecurity Strategieën en de doorontwikkeling van het Nationaal
Cyber Security Centrum. Daarom organiseert Nederland onder andere in
2015 de Global Conference on Cyber Space, waarbij cybersecurity en
cybercrime belangrijke thema’s zullen zijn. Cybersecurity en cybercrime
zijn ook binnen Veiligheid en Justitie als prioritaire thema’s voor het
Nederlandse EU voorzitterschap in 2016 aangemerkt.
Vraag 39.
Welke concrete maatregelen zijn de afgelopen twee jaar getroffen
ter bestrijding van cybercrime?
De bestrijding van cybercrime is in de afgelopen twee jaren vooral vorm
gegeven door het TeamHigh Tech Crime (THTC) van de politie. Het THTC
is de afgelopen jaren sterk uitgebreid en is in 2015 119 fte groot. Het team
heeft, vaak samen met andere landen, zware onderzoeken naar cybercrime uitgevoerd en daarbij voldaan aan de beleidsdoelstellingen. In het
jaar 2013 heeft het THTC 15 onderzoeken uitgevoerd en voor 2014 is de
verwachting dat er 20 onderzoeken worden uitgevoerd. De geformuleerde
doelstelling voor 2015–2018 betreft een wijziging ten opzichte van de jaren
2013 en 2014, waarin enkel de complexe onderzoeken door het Team High
Tech Crime werden geregistreerd.
Daarnaast heb ik het wetsvoorstel Computercriminaliteit III in voorbereiding. Het wetsvoorstel creëert onder meer een nieuwe bevoegdheid
voor de daartoe aangewezen opsporingsambtenaren om een geautomatiseerd werk op afstand heimelijk binnen te dringen voor de opsporing van
ernstige strafbare feiten.
Vraag 40.
Welke extra stappen zullen er gezet worden om cybercriminaliteit
aan te pakken? Welke aandachtsgebieden hebben hierbij prioriteit
en hoeveel mensen zijn of worden extra aangenomen? Zal de
extra prioritering leiden tot extra investeringen? Zo ja, hoeveel en
waar wordt dat geld vandaan gehaald?
In 2015 is het Team High Tech Crime (THTC) op sterkte en zal het team
zoals aangegeven in de Veiligheidsagenda 2015–2018 de high tech
crime-zaken oppakken, conform het huidige toewijzingskader. De overige
zaken worden bij de regionale eenheden uitgevoerd. Daarbij kan het ook
om relatief complexe zaken gaan. In het Inrichtingsplan van de Nationale
Politie is een totale capaciteit voor digitale opsporing en ter bestrijding
van cybercrime van 743 fte voorzien.
De intensivering van de bestrijding van cybercrime leidt tot een toename
van het totaal aantal cybercrime-onderzoeken van 200 in 2015 naar 360 in
2018. Het THTC zal jaarlijks tenminste 20 complexe onderzoeken
uitvoeren. Het gaat hier om cybercrime in enge zin waarbij ICT als doelwit
geldt. Het betreft hier veelal een samenstel van specifieke delicten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

9

waaronder computervredebreuk, websiteaanvallen, botnets, DDosaanvallen en phishing met gebruik van malware. Voor de organisatorische
implicaties verwijs ik naar de antwoorden op de vragen 41 en 65.
Vraag 42.
Kunnen cijfers of percentages worden gegeven van de toe- of
afname van de criminaliteit gespecificeerd per type misdrijf naar
aanleiding van de grote asielinstroom? Kunnen ook cijfers of
percentages van een toe- of afname van de criminaliteit worden
gegeven gespecificeerd per misdrijf in een bepaalde gemeente in
geval van de komst een asielzoekerscentrum in de betreffende
gemeente?
Er bestaan geen betrouwbare informatiebronnen of gegevensbestanden
waarin zowel gegevens over asielmigranten als gegevens over verdachten
zijn geregistreerd.
Uit het onderzoek «Asielmigratie en criminaliteit» uit 2006 kwam naar
voren dat de criminaliteitsgraad van onrechtmatig in Nederland verblijvende asielzoekers aanzienlijk hoger is dan die van asielzoekers in
procedure. Op hun beurt komen asielzoekers in procedure weer vaker in
aanraking met de politie dan asielmigranten die beschikken over een
geldige verblijfsvergunning. Er is dus een samenhang tussen de verblijfsstatus en de mate waarin asielzoekers zijn betrokken bij criminele
activiteiten, aldus de onderzoekers.
De conclusies uit het rapport Asielzoekers & Criminaliteit van 17 januari
2007 zijn met uw Kamer gedeeld in de brief aan uw Kamer met kenmerk
2006–2007, 19 637, nr. 1153 van de toenmalige Staatssecretaris van
Justitie.
Vraag 44.
Wat zijn de kernpunten van de afspraken die met Frankrijk, België
en Luxemburg gemaakt worden over grensoverschrijdende
samenwerking op het gebied van (drugs)criminaliteit en mobiel
banditisme?
De nadruk in de samenwerking met Frankrijk, België en Luxemburg ligt op
het bestrijden van de georganiseerde criminaliteit, met name in het
ontmantelen van criminele samenwerkingsverbanden van drugscriminaliteit en mobiele bendes. Dit zal vooral plaats gaan vinden door het
versterken van de uitwisseling van analytische informatie tussen de vier
landen, verbetering van de justitiële samenwerking zoals bijvoorbeeld het
opzetten van meer Joint Investigation Teams en de verbetering van de
confiscatie van crimineel vermogen.
Vraag 45.
Wordt bij het vrijmaken van capaciteit voor drugsbestrijding en
andere grensgerelateerde problematiek ook een afspraak
gemaakt over het samenwerken met Duitsland, Frankrijk en
België?
Criminaliteit is vaak een grensoverschrijdend fenomeen. Nederland neemt
dan ook zeer actief deel aan de negen EU EMPACT-projecten tegen
georganiseerde criminaliteit en dringt daarbij steeds aan op een integrale
aanpak. We zetten daarnaast ook actief in op samenwerking met
buurlanden als België, Frankrijk, Luxemburg en Duitsland. Deze samenwerking gebeurt vooral op de thema’s Outlaw Motorcycle Gangs, hennep
en Oost-Europese bendes.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

10

Vraag 46.
Is de samenwerking tussen alle relevante partijen, te weten het
Openbaar Ministerie (OM), de nationale politie, de Belastingdienst, de Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst (FIOD), de
Koninklijke Marechaussee (KMar), burgemeesters en gemeenten
zo goed dat de verwevenheid tussen boven- en onderwereld
succesvol doorbroken zal worden?
Voorop staat dat het bij de aanpak van georganiseerde en ondermijnende
criminaliteit niet alleen gaat om het draaien van veel zaken: we moeten de
criminele industrie duurzaam ontwrichten en de verwevenheid tussen
onder- en bovenwereld met alle mogelijke middelen terugdringen.
We liggen op koers met de aanpak. Er zijn meer dan 900 criminele
samenwerkingsverbanden aangepakt via strafrechtelijke projectmatige
onderzoeken, er zijn meer dan 450 vrijheidsstraffen opgelegd en in
RIEC-verband zijn integraal 930 casussen behandeld. We zetten hard door
op deze ingeslagen weg: in de Veiligheidsagenda 2015–2018 heb ik met
OM, regioburgemeesters en politie afgesproken dat in 2015 verder wordt
geïnvesteerd in de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Er wordt
gericht ingezet op effectievere interventies, door sleutelfiguren en
facilitators aan te pakken. Ook het afpakken van crimineel vermogen blijft
een kernpunt in de aanpak. Het motto blijft: misdaad mag niet lonen. In
2011 is € 44 mln strafrechtelijk afgepakt, in 2013 bijna € 89 mln (dat was
mede als gevolg van een hoge ontnemingsschikking), voor 2014 is als
doel geformuleerd: 70 mln en vanaf 2016 loopt dat op tot ruim 100 mln.
De resultaten spreken voor zich; ondermijnende criminaliteit kan alleen
duurzaam worden bestreden door een langdurige en volhardende aanpak.
Vraag 47.
Hoeveel criminele samenwerkingsverbanden worden nu per jaar
strafrechtelijk aangepakt?
Zie het antwoord op vraag 46.
Vraag 48.
In hoeveel van de 950 criminele samenwerkingsverbanden die
jaarlijks minimaal strafrechtelijk worden aangepakt zal de
volledige criminele organisatie, inclusief de top, worden
ontbonden en aangepakt? Wat wordt verstaan onder
«aangepakt»?
Het doel van de geïntegreerde aanpak is om de criminele samenwerkingsverbanden en criminele processen te ontwrichten en op alle fronten dwars
te zitten. Per jaar moeten 950 criminele samenwerkingsverbanden worden
aangepakt door middel van strafrechtelijk onderzoek. Deze onderzoeken
resulteren in samenwerking met de partners in een combinatie van
strafrechtelijke, bestuurlijke en fiscale interventies. In het ene geval wordt
ingezet op het oprollen van de volledige criminele organisatie, inclusief de
top. In het andere geval kan ontwrichting van de groepering of het
criminele proces juist worden gerealiseerd door gerichte acties: sleutelfiguren worden uit het criminele proces getrokken, bijvoorbeeld wanneer
door ingrijpen van de overheid een cruciale facilitator zijn diensten niet
meer levert. Denk bijvoorbeeld aan een financieel adviseur die niet langer
kan helpen witwasconstructies op te zetten. Om de kern van de georganiseerde criminaliteit zo effectief mogelijk te raken wordt daarnaast actief
ingezet op het ontnemen van crimineel vermogen: hun criminele
investeringskapitaal wordt weggenomen. OM, politie en de partners in de
geïntegreerde aanpak beoordelen per geval welke interventie het grootste
effect sorteert. Al deze interventies dragen bij aan de aanpak van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

11

criminele samenwerkingsverbanden. «Aanpakken» betekent in dit
verband dan ook dat een gerichte interventie is gepleegd die daadwerkelijk bijdraagt aan het in de eerste zin van dit antwoord geformuleerde
doel. In de verantwoordingsrapportage aanpak georganiseerde criminaliteit van het Openbaar Ministerie en de politie wordt dit inzichtelijk
gemaakt.
Vraag 53.
Hoe wordt de samenwerking tussen alle relevante partijen in de
strijd tegen ondermijnende criminaliteit verder geïntensiveerd?
Hoeveel geld en welke extra maatregelen worden ingezet?
In onder andere het jaarverslag RIEC/LIEC 2013 ziet u dat we voortgang
boeken met de integrale samenwerking: er worden steeds meer zaken
integraal opgepakt. Maar het kan en moet nog beter. Het loslaten van de
eigen organisatiebelangen ten behoeve van het optreden als één overheid
gaat nog niet overal even snel. Hier is continue aandacht voor en waar
mogelijk jagen we de samenwerking aan en bieden we ondersteuning. Zo
bevat de Veiligheidsagenda 2015–2018 concrete afspraken met de
regioburgemeesters, College van Procureurs-generaal en korpsleiding
Nationale Politie over verdere verbetering van de kwaliteit van de aanpak
om zo de georganiseerde en ondermijnende criminaliteit terug te dringen
en te beheersen. Ook bezien we de mogelijkheden om de informatieuitwisseling te verbeteren. Samen met mijn collega-bewindspersonen
voer ik een Verkenning uit naar een kaderwet voor gegevensuitwisseling.
Deze Verkenning verwacht ik dit jaar aan uw Kamer te sturen. Tot slot
vindt intensief contact plaats vanuit het ministerie met alle landelijke
diensten en met de diensten in de regio’s over de gezamenlijke aanpak
van ondermijning. Doel daarvan is om knelpunten die men in de
uitvoering ervaart, snel op de juiste tafel te krijgen en op te lossen.
In de begroting is opgenomen dat het OM er in 2015 € 5 miljoen bijkrijgt
en dit loopt op tot 20 miljoen vanaf 2017. Dit bedrag is bedoeld voor de
aanpak van internationale criminaliteit en dus ook voor de aanpak van de
georganiseerde misdaad die veelal internationaal van aard is. De politie
krijgt er volgende jaar 10 miljoen bij. Dit bedrag loopt op tot 98 miljoen in
2017. Dit geld wordt onder meer ingezet voor de intensiveringen zoals die
genoemd staan in de Veiligheidsagenda. Daar maakt de aanpak van
ondermijning een wezenlijk onderdeel vanuit.
Hiernaast dragen we financieel bij aan de samenwerking bij de aanpak
van ondermijning zoals die plaatsvindt in de RIECs. Het Ministerie van
Veiligheid en Justitie draagt maximaal 50% bij in de kosten van de
jaarlijkse begroting van de RIEC’s, met een maximum van € 735.000 per
jaar. Ook leveren we nog een financiële bijdrage aan het werk van de
TaskForce Brabant Zeeland. Voor 2014 is dat een bedrag van € 500.000.
Voor het werk van het integraal afpakteam in Brabant en Zeeland leveren
we in 2014 afzonderlijk hiervan nog eens een bijdrage van € 750.000. Al
met al wordt hiermee een substantiële bijdrage geleverd aan een
krachtige aanpak van ondermijning.
Vraag 54.
Hoeveel is de financiële bijdrage aan de aanpak van ondermijnende criminaliteit in Brabant en Zeeland?
Zie het antwoord op vraag 53.
Vraag 55.
Wat zijn de kosten van de Taskforce Brabant Zeeland?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

12

Sinds begin dit jaar is het werk van de TaskForce B5 verbreed naar heel
Brabant en Zeeland.
Het doel van de TaskForce is om de criminele industrie effectiever te
verstoren. Hierbij ligt de focus op concrete acties op de dominante
thema’s hennep, synthetische drugs en outlaw motorcycle gangs. Naast
het versterken van de integrale informatiepositie wordt vooral ingezet op
het vergroten van de operationele integrale slagkracht. De voorlopige
resultaten in 2014 (januari tot en met oktober) zijn als volgt: er zijn 23
criminele samenwerkingsverbanden aangepakt (2013: 21, 2012: 11) en er
is door het Integraal Afpakteam Brabant Zeeland beslag op bezittingen
gelegd ter waarde van € 8,3 mln (2013: € 12 mln, 2012: € 6 mln). Verder
blijft het aantal hennepruimingen constant (2013: 911, 2012: 1.122) maar
zijn wel meer planten geruimd en zijn er 3 vrijplaatsen massief integraal
aangepakt (2013: 6, 2012: 4). Daarnaast komen de interventies die het
bestuur pleegt, steeds beter in beeld. Zo weten we op basis van navraag
bij 20 gemeenten, dat in de periode januari 2014 tot en met oktober 2014
meer dan 99 sluitingen van panden hebben plaatsgevonden op basis van
de Opiumwet en dat deze gemeenten 340 keer Bibob hebben toegepast.
De TaskForce BZ gaat deze bestuurlijke interventies de komende tijd nog
scherper in beeld brengen. Begin december zal de TaskForce BZ met een
uitgebreid overzicht van haar resultaten naar buiten komen.
Vraag 56.
Betekent het feit dat de ervaringen die de Taskforce in Brabant en
Zeeland opdoet worden verbonden aan landelijke ontwikkelingen
dat een Taskforce eventueel ook in andere provincies kan worden
ingezet?
De samenwerking bij de aanpak van georganiseerde en ondermijnende
criminaliteit vindt in alle regio’s plaats via de structuur van de RIEC’s. Dat
is een bewuste keuze van de samenwerkende organisaties. In 2011 heb ik,
op verzoek van het lokale bestuur in Brabant, de TaskForce B5 opgericht
en deze heb ik begin dit jaar voortgezet onder de naam TaskForce Brabant
Zeeland (BZ). De specifieke situatie in die regio’s vroeg in 2011 om extra
aandacht en deze structuur en vraagt dit nog steeds. Ik zie op dit moment
geen aanleiding om een dergelijke TaskForce ook in te stellen in andere
regio’s. De structuur van de RIEC’s is stevig en ontwikkelt zich sterk. De
ervaringen van de TaskForce BZ bij de geïntegreerde aanpak van
georganiseerde en ondermijnende criminaliteit zijn waardevol voor de
andere regio’s in het land. Dit geldt ook andersom: ervaringen in andere
regio’s kunnen ook waardevol zijn voor het werk van de TaskForce BZ. Via
onder meer het Landelijk Platform Geïntegreerde aanpak Ondermijnende
Criminaliteit (GOC) worden deze ervaringen gedeeld. Dit gebeurt
bijvoorbeeld in de roadshow van dit Platform waarbij de top van de
landelijke organisaties (OM, Nationale Politie, Ministerie van Financiën/
Belastingdienst, LIEC, burgemeesters van Tilburg en Leeuwarden en het
Ministerie van Veiligheid en Justitie) het gesprek met de samenwerkende
diensten in alle regio’s aangaat om te spreken over de samenwerking bij
de aanpak van ondermijnende criminaliteit en de knelpunten die zij
daarbij ervaren en waarbij ook ondersteuning en facilitering aangeboden
wordt.
Vraag 57.
Wat zijn de concrete resultaten van de Taskforce Brabant Zeeland
sinds de oprichting tot nu toe?
Zie antwoord op vraag 55.
Vraag 60.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

13

Wordt bij het afpakken van crimineel vermogen ook nadrukkelijk
aandacht besteed aan het bestrijden van jeugdbendes en
criminele jongeren? Zo ja, op welke wijze wordt hieraan vormgegeven en wordt het succes van afpakken bij jongeren ook apart
geregistreerd en gemeten?
Uitgangspunt is dat bij iedere strafzaak met financieel gewin wordt
bekeken welke sancties en maatregelen kunnen worden opgelegd om het
ten onrechte genoten voordeel ongedaan te maken en schade van
slachtoffers te compenseren door verhaal op de daders. Verhaal op de
daders om de schade van slachtoffers te compenseren komt daarbij op de
eerste plaats. Dit vergt maatwerk in iedere strafzaak, ook bij zaken tegen
jeugdige daders. Het Openbaar Ministerie staat een breed arsenaal aan
maatregelen en sancties ter beschikking om aan dit beleid uitvoering te
geven. Het differentiëren in leeftijdscategorieën bij het registreren van de
resultaten van het afpakken zal geen goed beeld opleveren van de
inspanningen en geboekte successen bij de aanpak van jeugdbendes en
criminele jongeren. De registratiesystemen zijn hier ook niet op ingericht.
Vraag 61.
Waaruit blijkt het hoge niveau van de bestrijding van hightech
crime?
Zowel nationaal als internationaal blijkt dat de onderzoeken die het Team
High Tech Crime aanpakt een hoge mate van technische kennis en
specialistische vaardigheden vragen, die op dit moment slechts door
enkele grote landen kunnen worden geboden. Voorbeelden hiervan zijn
onderzoeken in het deep web en darknet, onder meer op zogenoemde
online handelsplaatsen in hidden services waar illegale handel plaatsvindt
van drugs, wapens en malware. Nederland heeft internationaal doorslaggevende bijdragen aan technisch complexe, internationale onderzoeken
geleverd.
Vraag 64.
Wordt in de onderzoeken het hacken van Pacemakers ook
meegenomen (waarvoor Europol recentelijk heeft gewaarschuwd)?
Vooralsnog zie ik geen aanleiding om specifiek op dit punt extra te
investeren. Mochten er concrete aanwijzingen zijn dat dit onderwerp in
Nederland speelt, dan zal er zeker aandacht aan worden geschonken.
Vraag 66.
Wordt het Bureau Financieel Toezicht (BFT), dat integraal toezicht
houdt op het notariaat, ook begrepen onder de organisaties
belast met toezicht, handhaving, opsporing en vervolging die in
de toekomst systematischer worden uitgevraagd? Zo ja, op welke
manier wordt het BFT uitgevraagd? Betekent dit ook dat BFT
cliëntgegevens op basis van de Wet op het Notarisambt mag
doorspelen naar derden?
In het kader van de rijksbrede aanpak van fraude is afgesproken dat bij de
toetsing van nieuwe wet- en regelgeving op frauderisico’s een belangrijkere rol is weggelegd voor organisaties belast met toezicht, handhaving,
opsporing en vervolging. Het Bureau Financieel Toezicht is een met
toezicht belaste organisatie, en zal bij relevante voorstellen voor wet- en
regelgeving worden verzocht om vooraf een beoordeling te geven van
mogelijke frauderisico’s. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat er in het
kader van de zogeheten fouten- en misbruiksignalering wordt gevraagd
naar eventuele fraudesignalen als een voorstel eenmaal in werking is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

14

getreden. Zie het antwoord op vraag 70 voor een nadere beschrijving van
de manier van toetsen.
Bij het doorgeven van fraudesignalen is geen sprake van het delen van
cliënt- of overige persoonsgegevens aan derden. Het gaat om een
beschrijving op fenomeen-niveau die alleen gedeeld wordt met overheidspartijen, zoals dat ook gebeurt bij de zogeheten bestuurlijke signalen.
Vraag 67.
Wat is de totale schade van frauduleuze handelingen? Kan dat
worden uitgesplitst naar horizontale en verticale fraude en voorts
naar de diverse soorten fraude (faillissements- acquisitie-,
datefraude etc.)?
Het is niet mogelijk om de totale schade van frauduleuze handelingen vast
te stellen. De schade die fraude aanricht is niet alleen in financiële termen
te meten, maar uit zich bijvoorbeeld ook in een aangetast vertrouwen in
de overheid en financiële instellingen. Ervaringen van publieke en private
partijen, in binnen- en buitenland leren dat van de totale omvang van
fraude niet meer dan zeer globale inschattingen gemaakt kunnen worden.
Dit is ook in het Verenigd Koninkrijk het geval gebleken bij ervaringen met
de Annual Fraud Indicator. Van steeds meer afzonderlijke vormen van
fraude worden wel schattingen gemaakt van de omvang. De wijze waarop
een schatting van de omvang gemaakt kan worden en of dat überhaupt
kan, verschilt aanzienlijk per fraudevorm. Een optelsom van inschattingen,
afkomstig van diverse partijen, die op uiteenlopende wijze tot stand zijn
gekomen, heeft daarom weinig toegevoegde waarde en leent zich
nadrukkelijk niet om de effectiviteit van de aanpak van fraude te meten.
Juist resultaten en het treffen van effectieve maatregelen zijn voor het
kabinet van belang. Daarom investeert het Kabinet vooral in het verder
verbeteren van zicht op risico’s, het afdichten van die risico’s en inzicht in
resultaten van maatregelen tegen fraude. In de voortgangsrapportage
over de Rijksbrede aanpak van fraude die uw Kamer volgende maand
ontvangt, wordt hier verder op ingegaan.
Vraag 68.
Wordt de werkwijze van de organisatie 1Overheid overgenomen
met betrekking tot het tegengaan van fraude? Zo ja, op welke
wijze en op welke aspecten van deze aanpak/werkwijze?
Het initiatief 1-Overheid tegen fraude in Amsterdam sluit goed aan bij de
ambities van het kabinet zoals neergelegd in de brief over de Rijksbrede
aanpak van fraude van december 2013 en waarover uw Kamer volgende
maand een voortgangsrapportage ontvangt. Het Kabinet stuurt op meer
samenhang in de fraudeaanpak, informatie-uitwisseling te verbeteren,
belemmeringen in de samenwerking weg te nemen en concrete
fenomenen doelgericht aan te pakken. Er is daarom intensieve samenwerking met de gemeente Amsterdam en het initiatief «initiatief 1
overheid». Sinds de start van het initiatief is door een aantal leden van het
kabinet periodiek en constructief overleg gevoerd met de initiatiefnemers,
de burgemeester van Amsterdam en vertegenwoordigers van het
Openbaar Ministerie, de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst en
andere direct betrokken diensten.
In Amsterdam is in samenwerking met het initiatief gestart met concrete
pilots. Er is bijvoorbeeld een pilot Basisregistratie Personen waarmee
adresfraude, schijnverhuizingen en hypotheekrentefraude worden
aangepakt. De pilot wordt aangestuurd vanuit het Regionaal Informatie en
Expertise Centrum (RIEC) en allerlei betrokken overheidsdiensten werken
eraan mee. Daarnaast is er een pilot faillissementsfraude. Bovendien

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

15

wordt intensief samengewerkt op terrein van faillissementsfraudebestrijding, onder meer in een pilot in samenwerking met de gemeente
Amsterdam en de Kamer van Koophandel en wordt in samenhang met de
initiatiefnemers bezien hoe het handelsregister nog meer dan nu ingezet
kan worden tegen fraude. Tot slot zijn diverse departementen in gesprek
met leden van het initiatief op terrein van het verbeteren van gegevensuitwisseling tussen bij de fraudebestrijding betrokken organisaties en
diensten.
Vraag 69.
Hoeveel en welke fraudehelpdesken/meldpunten zijn er? Worden
deze gesubsidieerd? Wordt onderzoek naar de effectiviteit
hiervan gedaan?
Burgers en bedrijven die te maken krijgen met fraude kunnen terecht bij
onder meer het Meldpunt internet oplichting (onderdeel van en bekostigd
door het Korps Nationale Politie), Meld Misdaad Anoniem (gesubsidieerd
door onder meer de Ministeries van Veiligheid en Justitie en van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), het Centraal Meldpunt
Identiteitsfraude (onderdeel van en bekostigd door het Ministerie van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties), de Fraudehelpdesk (gesubsidieerd door de Ministeries van Veiligheid en Justitie en Economische
Zaken) en Consuwijzer (onderdeel van en bekostigd door de Autoriteit
Consument en Markt).
Daarnaast kunnen slachtoffers van fraude zich ook melden bij Slachtofferhulp Nederland voor psycho-sociale ondersteuning, praktische hulp en
juridisch advies (gesubsidieerd door het Ministerie van Veiligheid en
Justitie, het Fonds Slachtofferhulp, gemeenten en particulieren).
Tijdens het op 15 mei 2014 gehouden debat over fraude heb ik toegezegd
fraudemeldpunten zo veel mogelijk bij elkaar te brengen en te professionaliseren en een onderzoek te laten uitvoeren naar de synergie van de
bestaande meldpunten (TK 2013–2014, 83 101, 83). Ter uitvoering van die
toezegging laat ik samen met de Ministeries van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Economische Zaken een onderzoek uitvoeren.
Bij dit onderzoek zal ook de effectiviteit van de meldpunten worden
betrokken. In vervolg op dit onderzoek zal worden bepaald of en zo ja
welke maatregelen nodig zijn. Hierover zal ik u medio 2015 infomeren.
Vraag 70.
Op welke manier wordt bestaande en toekomstige regelgeving
getoetst op fraudebestendigheid?
Dit gebeurt allereerst door in een vroeg stadium van het besluitvormingstraject expliciete keuzes te maken ten aanzien van geconstateerde
frauderisico’s. Door actualisatie van het Integraal Afwegingskader voor
beleid en regelgeving kunnen beleidsmedewerkers en wetgevingsjuristen
met beoogde uitvoerders en handhavers beter inschatten in hoeverre hun
voorstel zal worden nageleefd en welke frauderisico’s kleven aan het
voorstel. De uitvoerbaarheids- en handhaafbaarheidstoets is een
verplichte toets uit het Integraal Afwegingskader. Deze toets is uitgebreid
met vragen die in het bijzonder zien op de fraudebestendigheid van het
voorstel. In het kader van de wetgevingskwaliteitstoets worden wetsvoorstellen en ontwerpen van algemene maatregelen van bestuur vervolgens
beoordeeld op rechtstatelijke en bestuurlijke kwaliteit. Op dat moment
komt ook aan de orde of het departement waarvan de voorgenomen
regelgeving afkomstig is de aangevulde uitvoerings- en handhavingstoets
adequaat heeft uitgevoerd en wordt de weergave hiervan in de toelichting
bij het voorstel beoordeeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

16

Frauderisico’s worden bovendien beter gesignaleerd en opgevolgd in het
kader van een zogeheten fouten- en misbruiksignalering. Na invoering
van nieuwe wet- en regelgeving waarbij door het verantwoordelijke
departement getaxeerd is dat er mogelijke risico’s op fouten en misbruik
resteren zal het binnen een vastgestelde termijn bij de uitvoering en
vanuit de domeinen opsporing en toezicht signalen hierover uitvragen.
Tot slot zijn begin 2014 rond het opstellen en de opvolging van
zogenaamde bestuurlijke signalen de procedures aangescherpt en
verduidelijkt.
Vraag 71.
Hoe zal bestaande regelgeving in 2015 steviger getoetst worden
op fraudebestendigheid?
Het is belangrijk om bij bestaande regelingen in te kunnen spelen op
onvoorziene omstandigheden en gelegenheden om met een regeling te
frauderen. Om die reden zijn begin 2014 de procedures aangescherpt en
verduidelijkt rond het opstellen en de opvolging van zogenaamde
bestuurlijke signalen. Deze worden door een handhavings- of opsporingsdienst opgesteld om een signaal over misbruik door te geven aan andere
bestuursorganen, zodat kan worden besloten over het treffen van
beheersmaatregelen. In mijn brief van 20 december 2013 over de
rijksbrede aanpak van fraude heb ik aangegeven dat het kabinet streeft
naar een nieuwe balans tussen gerechtvaardigd vertrouwen, goede
dienstverlening en fraudebestrijding. In de afgelopen periode heeft dat
onder meer geleid tot wijzigingen van de uitbetalingen van toeslagen en
het persoonsgebonden budget. Het kabinet blijft alert op nieuwe
kwetsbaarheden en rapporteert voor het einde van dit jaar over de
voortgang van de maatregelen en over eventuele nieuw geconstateerde
frauderisico’s.
Vraag 72.
Wat is de aanleiding en het doel van de verkenning Kaderwet
Gegevensuitwisseling?
De aanleiding voor de verkenning naar een kaderwet gegevensuitwisseling is gelegen in de brief die het kabinet op 20 december jl. aan de
Tweede Kamer heeft gezonden over de aanpak van fraude. In die brief
heeft het kabinet aangegeven dat het met deze verkenning wil bezien of
met een kaderwet generieke knelpunten met betrekking tot de gegevensuitwisseling in de bestaande wetgeving kunnen worden opgelost in plaats
van het aanbrengen van afzonderlijke wijzigingen in specifieke wetten
(Kamerstukken II 2013–2014, 17 050, nr. 450, blz. 7–8). Het kabinet
verwacht dat de verkenning – conform planning – voor het eind van 2014
gereed is en vergezeld van een kabinetsstandpunt naar de kamer kan
worden gezonden.
Vraag 73.
Wat behelst de genoemde innovatieve subjectgerichte aanpak van
het OM om beroepsfraudeurs tegen te gaan?
De ontwikkeling van een subjectgerichte aanpak van beroepsfraudeurs is
een project binnen de rijksbrede aanpak van fraude. Dit project kent twee
sporen. Ten eerste worden veelplegers van fraude integraal – dat wil
zeggen door alle deelnemende overheidspartners – aangepakt, door
onder meer het combineren van gegevens van verschillende instanties,
uitwisselen van kennis en expertise en het inzetten van verschillende
fiscale, bestuurs- en strafrechtelijke instrumenten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

17

Daarnaast worden de ervaringen uit de operationele aanpak en de reeds
bij organisaties beschikbare informatie over beroepsfraudeurs gebruikt
om de zogenaamde profiling te verbeteren, een methodiek om mogelijke
(beroeps)fraudeurs beter te identificeren, alsmede hun relaties en gedrag.
Beoogd wordt de beroepsfraudeur al in een vroeg stadium te signaleren,
waardoor maatregelen kunnen worden genomen en verdere fraude kan
worden voorkomen. De opbrengsten van dit tweede spoor kunnen door
alle deelnemende organisaties worden ingezet.
Voor het eind van het jaar wordt de Kamer per brief nader bericht over de
voortgang van de rijksbrede aanpak fraude, inclusief de subjectgerichte
aanpak.
Vraag 74.
Hoe staat het met de uitwerking van het voorstel van de leden
van de VVD-fractie om ondernemers meer mogelijkheden te
geven om te verifiëren in de Gemeentelijke Basisadministratie
(GBA) of klantgegevens juist zijn, gelet op het feit dat dit nader
zou worden besproken in het Nationaal Platform Criminaliteitsbestrijding (NPC)?
Zoals uw Kamer is toegezegd zal ik dit voorstel van de VVD-fractie
bespreken in het Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing. Het
Nationaal Platform Criminaliteitsbeheersing overlegt halfjaarlijks. Ik zal dit
punt dan ook bespreken tijdens de eerstvolgende NPC vergadering op
1 december 2015. In voorbereiding hierop ben ik met mijn collega van
BZK, als verantwoordelijke voor het BPR, in gesprek over de voor- en
nadelen van het voorstel van de VVD. Ik zal u over de resultaten van dit
gesprek informeren in de brede fraudebrief die u eind van dit jaar
ontvangt.
Vraag 75.
Wat was de doelstelling van het OM als het gaat om het aantal
strafzaken bij regionale eenheden? In hoeveel van deze zaken is
daadwerkelijk vervolging ingesteld en hoeveel mensen zijn
daarbij ingezet?
Voor 2014 heeft het OM afspraken gemaakt met de regionale eenheden
over het minimum aantal zaken horizontale fraude, deze tellen op tot
landelijk 1.500 zaken. Voor de komende jaren zijn in de Veiligheidsagenda
nadere afspraken gemaakt, oplopend tot 2.300 zaken in 2018. Dit betekent
een intensivering van de aanpak met 50% in 2018 ten opzichte van 2014.
Er zijn op dit moment geen precieze cijfers over het aantal vervolgingen in
deze zaken. De intensivering loopt daarmee vooruit op de ontwikkeling
van de monitoring. De inzet wordt al geleverd, het OM heeft daar voor het
lopende jaar ook een positief beeld bij.
Het OM ontwikkelt op dit moment, in samenspraak met de politie, een
fraudemonitor. Medio 2015 wordt de eerste versie opgeleverd. Onderdeel
van deze monitor is een kwantitatief overzicht van de afdoeningsbeslissingen OM in gevallen van horizontale fraude.
De capaciteitsbehoefte in opsporing en vervolging wordt door het gezag
(OM) per zaak bepaald. De inzet wordt echter niet als zodanig
geregistreerd.
Vraag 76.
Waaruit bestaat de verdere intensivering ten aanzien van de
aanpak van mensenhandel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

18

Één van de belangrijkste ontwikkelingen in het kader van de intensivering
van de aanpak van mensenhandel, is dat er een nationaal verwijsmechanisme voor slachtoffers van mensenhandel wordt ontwikkeld. Het doel
van dit mechanisme is onder meer om een betere verbinding tussen de
zorg-, vreemdelingen- en strafrechtketen tot stand te brengen. Dit moet
bijdragen aan meer maatwerk voor slachtoffers van mensenhandel. Begin
2014 is bovendien de Task Force Mensenhandel verlengd met een derde
termijn. Hierbij zijn een aantal aandachtsgebieden benoemd. Ik licht er
hier een paar uit. Zo zal er worden geïnvesteerd in de aanpak van
arbeidsuitbuiting. Het doel is meer zicht te krijgen op de aard, locatie en –
zo mogelijk – omvang van arbeidsuitbuiting binnen en buiten de bekende
arbeidssectoren, alsmede in andere fenomenen van arbeidsuitbuiting
(zoals gedwongen bedelen). Dit zal o.a. gebeuren door het draaien – en
voor de rechter brengen – van zoveel mogelijk onderzoeken naar
arbeidsuitbuiting. Daarnaast wordt er ingezet op bewustwording en
training van – en training in – de omgang met signalen van overige
uitbuiting. Ook zullen er in samenwerking met diverse publieke en private
partners barrières worden opgeworpen en zal er gezocht worden naar
alternatieve en innovatieve interventies teneinde overige uitbuiting tegen
te gaan.
Daarnaast is de bescherming en opvang van minderjarige slachtoffers van
mensenhandel een belangrijk aandachtsgebied tijdens de derde termijn
van de TF mensenhandel. De focus in dit kader ligt de komende tijd op het
doorvoeren van verbeteringen op het gebied van signalering en registratie van slachtoffers. De ontwikkeling van het nationaal verwijzingsmechanisme draagt hieraan bij. In het kader van het verwijsmechanisme zal
ook de aansluiting worden gezocht met de resultaten van de commissie
Azough, die de opdracht heeft de hulpverlening aan minderjarige
slachtoffers van mensenhandel in jeugdzorginstellingen te verbeteren.
Ook wordt geïnvesteerd in de aanpak van loverboyproblematiek door de
rijksbrede aanpak loverboyproblematiek in 2015 voort te zetten. Daarnaast
zullen de komende tijd de aanpak van misstanden in de prostitutiebranche; de handhaving en opsporing op internet en de bestuurlijke
aanpak van mensenhandel een prominente plek innemen in de aanpak
van mensenhandel.
Vraag 77.
Hoeveel zaken worden er in 2015 meer aangepakt op basis van de
geïntensiveerde aanpak van mensenhandel?
In de periode 2009 tot en met 2014 wordt een verdubbeling van het aantal
aangepakte criminele samenwerkingsverbanden gerealiseerd, waaronder
samenwerkingsverbanden die zich schuldig maken aan mensenhandel.
Deze doelstelling heeft ertoe geleid dat het aantal projectmatige onderzoeken naar mensenhandel is gestegen van 80 in 2009 naar 174 in 2013. In
de Veiligheidsagenda 2015–2018 heb ik met OM, regioburgemeesters en
politie afgesproken dat in 2015 verder wordt geïnvesteerd in de aanpak
van ondermijnende criminaliteit, waaronder mensenhandel. In deze
periode wordt primair ingezet op een kwalitatieve intensivering, waarbij
ook bij mensenhandel intensiever zal worden ingezet op sleutelfiguren en
facilitators die de verschillende vormen van uitbuiting mogelijk maken. In
deze periode wordt niet zozeer ingezet op het doen van meer zaken, als
wel op het aanpakken van betere zaken die de mensenhandel duurzaam
terugdringen, door het opwerken van effectieve barrières en het
ontwrichten van het criminele proces. Daarnaast moet het aantal
handhavingsacties stijgen, zoals in 2013 bijvoorbeeld plaatsvond in het
prostitutiegebied de Achterdam in Alkmaar. Ook hiermee wordt mensenhandel effectief teruggedrongen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

19

Vraag 78.
Welk voordeel zullen de slachtoffers van mensenhandel ervaring
als gevolg van het nationaal verwijzigingsmechanisme?
Het doel van het nationaal verwijsmechanisme is om meer maatwerk te
kunnen bieden aan slachtoffers van mensenhandel, door middel van een
betere verbinding tussen de zorg-, vreemdelingen- en strafrechtketen.
Signalering en bescherming van het slachtoffer staat hierbij centraal. Het
verwijsmechanisme maakt onder andere transparant waar slachtoffers
van mensenhandel aanspraak op kunnen maken. Het verwijsmechanisme
is verder van belang voor de opsporing en vervolging van daders, wat in
belangrijke mate bijdraagt aan het voorkomen van nieuwe slachtoffers.
Goede bescherming kan immers bijdragen aan de aangiftebereidheid van
slachtoffers en daarmee aan een succesvolle vervolging van mensenhandelaren.
Door overzicht en transparantie te bieden, en door de rolverdeling tussen
de verschillende partijen te formaliseren, maakt het verwijsmechanisme
voor betrokken professionals beter inzichtelijk hoe zij de beste hulp aan
slachtoffers kunnen bieden. De activiteiten van de betrokken partijen
worden beter op elkaar afgestemd, waarbij het belang van het slachtoffer
centraal wordt gesteld. Zo wordt voorkomen dat partijen langs elkaar
heen werken, of niet de juiste partijen betrekken, waardoor het slachtoffer
niet de optimale hulp krijgt. Dit alles dient ertoe, dat slachtoffers van
mensenhandel betere en meer op hun situatie toegespitste zorg,
ondersteuning en begeleiding krijgen.
Vraag 79.
In hoeverre werken Nederlandse Internet Service Providers mee
aan het blokkeren van websites die kinderporno aanbieden?
Nederlandse providers werken niet mee aan het blokkeren van websites
die kinderporno aanbieden. In een samenwerkingsproject van politie,
meldpunt kinderporno op internet en verschillende pilots is in het
verleden onderzocht of zo een blokkade vorm kon worden gegeven en wat
het effect zou zijn op de beschikbaarheid van kinderporno via het internet.
Op basis van evaluatie van dat samenwerkingsproject heeft mijn
ambtsvoorganger uw Kamer laten weten in 2011 (Tweede Kamer,
vergaderjaar 2010–2011, 32 500 VI, nr. 86) dat de in het project opgestelde
zwarte lijst echter dusdanig klein van omvang is dat dit tot de conclusie
leidt dat het blokkeren van websites met kinderporno via een dergelijke
lijst een voorziening is die thans niet meer als een probaat en effectief
instrument kan dienen. Daarbij kwam dat voor het filteren en blokkeren
partijen inspanningen moeten verrichten en middelen ter beschikking
dienden te stellen die niet in verhouding staan tot het te verwachten
effect.
Bovendien blijkt de vrijwillige medewerking van providers aan notificatieafspraken met de politie en het Openbaar Ministerie, de Notice en Take
down procedure die sinds 2008 is ingevoerd, goed te werken. Uit ervaring
is bekend dat ongeveer 95 procent van de internetbedrijven doet aan
«notice-and-take-down» van illegale afbeeldingen of uitingen via het
internet. Overige providers worden projectmatig door de politie
gemonitord.
Vraag 80.
Wat moet het Plan van Aanpak Kindersekstoerisme opleveren?
Het plan van aanpak kindersekstoerisme moet een algehele verbetering
van de aanpak van kindersekstoerisme opleveren. Dit door:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

20

1.

2.

3.

Meer inzet op preventie en daarmee het meer voorkomen van
seksueel misbruik van minderjarigen in het buitenland door
Nederlanders.
Meer inzet op opsporing en vervolging en de verbetering van de
informatiepositie van politie en justitie. Dit moet leiden tot meer zicht
op Nederlandse kindersekstoeristen en bijdragen aan de verbetering
van de opsporing en vervolging van Nederlandse kindersekstoeristen
in pleeglanden en in Nederland.
Meer samenwerking nationaal en internationaal, zowel met andere
landen als private partijen (waaronder ngo’s).

Vraag 81.
Hoeveel geld wordt uitgetrokken voor de bestrijding van
kindersekstoerisme?
De bestrijding van kindersekstoerisme kan en gebeurt binnen het
bestaande budgettair kader van politie en justitie. Hiervoor is geen aparte
begroting opgemaakt en ook niet nodig.
Vraag 83.
Krijgt het afpakken van goederen en vermogen ook prioriteit in
de genoemde systeemaanpak voor criminele jeugd?
Ja. Afpakken van geld en goederen wordt vooral ingezet in de aanpak van
zware criminaliteit. Bij de aanpak van criminele jeugdgroepen wordt dit
middel ook steeds meer ingezet. Er vindt steeds meer samenwerking
plaats tussen gemeenten, politie en OM inzake het afpakken. Ook
gemeenten hebben bestuurlijke mogelijkheden. Denk aan het korten,
terugvorderen of intrekken van bijstand, het opleggen van dwangsommen
en het onteigenen van panden.
Momenteel lopen er pilots in de steden Rotterdam, Zoetermeer, Ede en
Roosendaal om de toepassing van conservatoir beslag bij jeugdigen ten
behoeve van slachtoffers te beproeven. Ik verwacht u in de loop van 2015
te kunnen informeren over de resultaten van deze pilots.
Vraag 84.
Op welke wijze krijgt het verhogen van de pakkans van daders
van High Impact Crimes vorm? Waarom wordt dit niet als
prioriteit genoemd?
In de landelijke prioriteiten voor de politie 2011–2014 is onder meer
neergelegd dat de pakkans voor alle High Impact Crimes tezamen
(overvallen, straatroven, woninginbraken en geweld) in 2014 met 25%
moet zijn verhoogd ten opzichte van 2009. Als prestatie-indicator voor de
pakkans wordt de zogenoemde verdachtenratio gehanteerd. De verdachtenratio is als volgt gedefinieerd: het aantal in een verslagjaar afgehandelde verdachten (o.b.v. politieadministratie) gedeeld door het aantal in
datzelfde jaar registreerde misdrijven x 100. De verdachtenratio voor High
Impact Crimes lag in 2009 op 30 en deze moet dit jaar uitkomen op
minimaal 37,5. Thans ligt de verdachtenratio op 47. Daarmee wordt
voornoemde doelstelling ruimschoots gehaald.
In de begroting van het ministerie voor 2015 is in het kader van de
bestrijding van de High Impact Crimes aangegeven dat de focus onder
meer ligt op het verhogen van het ophelderingspercentage. Het ophelderingspercentage betreft het aantal in een verslagjaar opgehelderde
misdrijven gedeeld door het aantal in datzelfde jaar geregistreerde
misdrijven x 100%. In de Veiligheidsagenda 2015–2018 zijn naast de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

21

streefwaarden voor de aantallen ook ophelderingspercentages met
betrekking tot High Impact Crimes te vinden.
Vraag 86.
Wordt met het hanteren van een maximum voor straatroven van
6723 en overvallen van 1648 voor 2015 bedoeld dat een
maximum ophelderingspercentage wordt gehanteerd? Zo ja,
waarom wordt een maximum en geen minimum gehanteerd?
Nee, er wordt geen maximum ophelderingspercentage bedoeld. De
genoemde cijfers zijn de maximale absolute aantallen straatroven en
overvallen voor 2015
Vraag 87.
Waaruit bestaan de aanscherpingen van de aanpak van problematische jeugdgroepen?
De aanpak van problematische jeugdgroepen is aangescherpt door bij de
leden van die groepen intensiever in te zetten op bijvoorbeeld vroegtijdig
schoolverlaten, schoolverzuim, schuldhulpverlening, nazorg en samenwerking met sociale wijkteams. Gemeenten worden in hun regierol
ondersteund met praktische kennis en tools.
Doel is om vroegtijdig problemen te signaleren en aan te pakken, te
voorkomen dat jongeren doorgroeien naar zwaardere vormen van
overlast, te voorkomen dat broertjes, zusjes en vriendjes het criminele pad
op gaan en te zorgen dat de kans op recidive afneemt. Gemeenten die dat
willen worden «hands on» en op maat ondersteund door het Ministerie
van Veiligheid en Justitie met praktische kennis, tools en ondersteuning
op maat.
Daarnaast worden er de komende periode verschillende pilots gestart
waar de focus wordt gelegd op jongvolwassen veelplegers van High
Impact Crimes (zie de brief over de Eindrapportage onderzoek verkenning
uitvoeringspraktijk ISD voor jongvolwassenen d.d. 16 oktober 2014,
kenmerk 534177).
Vraag 88.
Kan bij voortgangsrapportages over afpakken voortaan per
leeftijdscategorie worden gerapporteerd over inspanningen en
geboekte successen?
Uitgangspunt is dat bij iedere strafzaak met financieel gewin bekeken
wordt welke sancties en maatregelen kunnen worden opgelegd om het
ten onrechte genoten voordeel ongedaan te maken en schade van
slachtoffers te compenseren door verhaal op de daders. Het Openbaar
Ministerie staat een breed arsenaal aan maatregelen en sancties ter
beschikking om aan dit beleid uitvoering te geven. Het afpakinstrumentarium is daar onderdeel van. Bij het uitvoeren van dit beleid wordt niet
gedifferentieerd in leeftijdscategorieën. Het differentiëren in leeftijdscategorieën bij het rapporteren over afpakken zal geen goed beeld opleveren
van de inspanningen en geboekte successen bij de aanpak van criminaliteit die wordt gepleegd door daders in bepaalde leeftijdscategorieën. De
registratiesystemen zijn hier ook niet op ingericht.
Vraag 89.
Wordt met de investering in de strafrechtketen, die oploopt tot
20 miljoen euro in 2018, gedoeld op de eerder aangekondigde
investering in het OM? Met hoeveel euro zou het incassoresultaat
stijgen als helemaal niet wordt bezuinigd op het OM?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

22

Met de investering van 20 miljoen euro wordt gedoeld op de investering
vanaf 2011 oplopend tot een bedrag van 20 miljoen euro per jaar vanaf
2013 in de strafrechtketen ter versterking van het afpakken van crimineel
vermogen. Deze investering moet leiden tot een stijging van het incassoresultaat op dit terrein tot ruim 100 miljoen euro vanaf 2016. De investering is gepleegd vanaf 2011. De latere bezuinigingen op het OM raken
niet de begrote afpakdoelstellingen.
Vraag 90.
Hoeveel subsidie wordt er verstrekt aan het Internationaal
Centrum Kinderontvoeringen (ICKO)? Wanneer is deze voor het
laatst herijkt? Hoe verhoudt deze subsidie zich tot de toegenomen prestaties, arbeidskosten en kapitaallasten van het ICKO
in verband met het oplossen van kinderontvoeringen vanuit en
naar Nederland?
De subsidie van het Centrum Internationale Kinderontvoering (Centrum
IKO) wordt jaarlijks herijkt op basis van het ingediende jaarplan. Ik heb het
CIKO in 2014 een subsidie beschikbaar gesteld van € 345.000,– en
daarnaast een projectsubsidie ten behoeve van het Mediation bureau van
€ 36.650,– en een projectsubsidie ten behoeve van crossborder mediation
derden van € 25.920,–.
Gelet op de gestegen lasten in de afgelopen 7 jaar heb ik recent voor 2014
een aanvullende subsidie verstrekt aan het Centrum IKO van € 100.000,–,
waarmee de totale subsidie voor 2014 € 507.570,– bedraagt.
Op basis van het recent ingediende jaarplan 2015 ben ik – zoals ieder jaar
– in overleg getreden met het Centrum IKO. Dit heeft geleid tot overeenstemming over de totale subsidie voor 2015 van € 560.000. Met dit bedrag
is het Centrum IKO in staat zijn taken op een goede wijze te kunnen
continueren.
Vraag 91.
Hoeveel kinderontvoeringen zijn er jaarlijks? Welk deel daarvan
wordt er opgelost? Bij welk deel daarvan speelt ICKO een rol?
Kan hiervoor een prestatie-indicator worden ontwikkeld?
Bij de Centrale autoriteit Internationale Kinderaangelegenheden (verder
CA IKA) zijn in 2012 166 zaken aangemeld en in 2013 167 zaken. Daarbij
gaat het om inkomende en uitgaande verzoeken tot teruggeleiding als om
inkomende als uitgaande verzoeken tot vaststelling van een internationale
omgangsregeling.
In 2012 ging het daarbij om 239 kinderen die betrokken waren bij de bij de
CA IKA aangemelde zaken en in 2013 ging het om 248 kinderen.
Deze cijfers zijn niet compleet aangezien er geen verplichting is
opgenomen in het Verdrag betreffende burgerrechtelijke aspecten van
internationale Kinderontvoering (ook wel Haags Kinderontvoeringsverdrag genoemd), die betrokkenen verplicht om de Ca over de uitkomst
van een zaak te informeren. De CA IKA is afhankelijk van de informatie die
zij ontvangt van de betrokkenen bij een verzoek. Het ontwikkelen van een
prestatie-indicator is daarom ook niet mogelijk.
Eveneens wordt door de CA niet bijgehouden of CIKO een rol speelt in de
zaak.
Het staat ouders vrij op elk moment in de procedure al dan niet het CIKO
te benaderen voor hulp en advies.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

23

Vraag 92.
Op welke manier wordt informatie in de grensregio’s met de
Duitse en Belgische lokale besturen en autoriteiten gedeeld, zoals
informatie uit het project Bestuurlijke Informatie Voorziening
Justitiabelen (BIJ) over zeden- en zware geweldsdelinquenten?
Behoudens afspraken op individueel niveau, vindt er op dit moment nog
geen structurele uitwisseling plaats met Duitse en Belgische lokale
besturen en autoriteiten in de grensregio’s over zeden- en zware geweldsdelinquenten. Belangrijkste reden hiervoor is dat er geen eenduidige
afspraken zijn gemaakt tussen Europese lidstaten over de signalering van
deze doelgroep, en de opvolging daarvan. In het belang van deze
structurele informatievoorziening steunt Nederland het SOMEC (Serious
Offending by Mobile European Criminals) project. Dit project is gericht op
het bevorderen dat Europese lidstaten proactief good practices en
informatie uitwisselen over een selecte groep daders van ernstige zedenen geweldsdelicten die zich na het uitzitten van hun straf aan het toezicht
kunnen onttrekken door zich naar een andere lidstaat te begeven. Hiertoe
zal ultimo 2014 een set van aanbevelingen worden opgeleverd voor de
Europese Commissie.
Wel verplicht de Richtlijn ter bestrijding van seksueel misbruik en seksuele
uitbuiting van kinderen en kinderpornografie alle EU lidstaten (dus niet
alleen uit de grensregio’s) justitiële gegevens via het European Criminal
Records Information System (ECRIS) op verzoek te verstrekken ten
behoeve van een procedure die verband houdt met het aannemen van
personeel dat regelmatig contact heeft met kinderen.
In Nederland wordt deze relevante justitiële informatie van een
EU-onderdaan die met kinderen wil gaan werken door de dienst Justis
betrokken bij de aanvraag van de VOG. Sinds oktober 2012 heeft Justis
ruim 9000 van dit soort verzoeken om informatie uitgezet (waaronder met
België en Duitsland). In een aantal gevallen heeft dit ook geleid tot de
weigering van een VOG.
Vraag 93.
Is de huidige wetgeving voldoende om de opkomende digitale
wereld te reguleren en de privacy van burgers te beschermen?
«De opkomende digitale wereld heeft zowel voor de overheid als voor de
particuliere sector een hoog groeipotentieel. Dit groeipotentieel maakt dat
een zekere terughoudendheid met regulering aan de dag moet worden
gelegd om te voorkomen dat de ontwikkeling van de digitale economie en
de digitale overheid achterblijft.
Dat neemt natuurlijk niet weg dat het belang van de bescherming van
persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer
toeneemt als gevolg van die digitalisering. Wat de wetgeving voor dat
terrein betreft menen wij dat de algemene beginselen en de hoofdstructuur van de bestaande richtlijn 95/46/EG en de Wet bescherming
persoonsgegevens nog altijd voldoen. Het is geen toeval dat die structuren in de nieuwe Algemene verordening gegevensbescherming
duidelijk herkenbaar terugkeren. Het is echter ook duidelijk dat ontwikkelingen als ««big data»«, sommige aspecten van het gebruik van sociale
netwerksites en cloudcomputing vragen om aanvullende regels om de
algemene beginselen voor deze contexten nader uit te werken. Daaraan
wordt op Europees niveau hard gewerkt. Gestreefd wordt naar spoedige
afronding van de Algemene verordening gegevensbescherming. Ook op
het terrein van de rechtshandhaving is er behoefte aan uitwerking van de
genoemde beginselen in nieuwe regelgeving. Zo wordt in de EU gewerkt
aan een richtlijn gegevensbescherming opsporing en vervolging en is ook
op nationaal vlak de behoefte aan herschikking van de wetgeving voor de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

24

bescherming van persoonsgegevens op strafrechtelijk terrein onderkend.
Daarnaast geldt dat gegevensbescherming een aspect behoort te zijn van
de wetgeving van alle ministeries, wanneer die wetgeving aanleiding
geeft tot de verwerking van persoonsgegevens. Er wordt door ons
ministerie in het kader van de wetgevingstoetsing en het integraal
afwegingskader op toegezien dat die wetgeving in overeenstemming met
het geldende algemene gegevensbeschermingsrecht is.
Vraag 94.
Wat wordt bedoeld met digitale brandweer?
Met digitale brandweer wordt gerefereerd aan het leveren van ICTrespons bij incidenten in het digitale domein. In de tweede Nationale
Cyber Security Strategie is toegezegd om in 2015 een verkenning uit te
voeren naar de mogelijkheid voor de accreditering van bedrijven die als
digitale brandweer kunnen worden ingeschakeld door andere bedrijven.
In dit licht is het van belang om aan te merken dat informatiebeveiliging
en daarmee de respons op ICT-incidenten primair een eigen verantwoordelijkheid betreft.
Vraag 95.
Worden de meerjarige doelstellingen voor waterveiligheid en
overstromingen, nucleaire veiligheid en continuïteit en
veerkracht van de samenleving aan de veiligheidsregio’s vanuit
het Rijk opgelegd? Wat zijn deze meerjarige doelstellingen?
Deze doelstellingen worden niet opgelegd, maar heb ik gezamenlijk met
het Veiligheidsberaad vastgesteld. Er wordt naar gestreefd deze doelstellingen vanuit een intrinsieke gezamenlijke motivatie en inspanning te
bereiken. De doelstellingen zijn er op gericht om de huidige risicobeheersing en voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing
gericht op overstromingen, uitval van vitale processen, producten of
diensten en stralingsincidenten te optimaliseren door een effectieve
samenwerking tussen veiligheidsregio’s, het rijk en crisispartners op basis
van complementaire verantwoordheden, resulterend in een adequate
aanpak bij een incident. Deze hoofddoelstelling wordt op dit moment per
thema uitgewerkt in daarvoor benodigde deelresultaten en activiteiten.
Deze uitwerking wordt op 20 maart ter besluitvorming aan het Veiligheidsberaad voorgelegd. Hieraan vooraf vindt een internsief consultatietraject
op rijks- en regionaal niveau plaats gericht op het verkrijgen van het
benodigde draagvlak.
Vraag 96.
Liggen er indicatoren ten grondslag aan de verdere professionalisering van de bevolkingszorg en het vergroten van inzicht in en
onderlinge vergelijkbaarheid van prestaties door de veiligheidsregio’s? Zo ja, welke?
Ja er liggen indicatoren ten grondslag aan de verdere professionalisering
van de bevolkingszorg. Het Veiligheidsberaad heeft met vaststelling van
het visiedocument «Bevolkingszorg op Orde 2.0» richting gegeven aan de
verdere professionalisering van de bevolkingszorg processen. Er zijn op
basis van een aantal uitgangspunten prestatie indicatoren opgesteld. In
het Veiligheidsberaad is afgesproken om begin 2015 te inventariseren in
hoeverre de veiligheidsregio’s met de implementatie van de visie en
prestatie indicatoren zijn gevorderd.
Met betrekking tot het vergroten van inzicht in en onderlinge vergelijkbaarheid van prestaties van veiligheidsregio’s maakt de wijze waarop dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

25

kan worden vormgegeven deel uit van het door het Veiligheidsberaad
ingestelde project «kwaliteit en vergelijkbaarheid van de veiligheidsregio’s».
Vraag 97.
Vindt herhaaldelijk (jaarlijks) een onderzoek plaats naar de
beoordeling of de Nederlandse vitale infrastructuur en belangen
in voldoende mate zijn beschermd tegen uitval?
Ja, jaarlijks wordt gekeken naar de mate van bescherming van de vitale
infrastructuur. Periodiek zal, in samenspraak met de verantwoordelijke
partijen, een diepgaander onderzoek plaatsvinden naar de stand van
zaken in een vitale sector.
Vraag 98.
Wie beoordeelt of de Nederlandse vitale infrastructuur en
belangen in voldoende mate zijn beschermd tegen uitval? Als dit
niet het geval is, aan welke aanvullende maatregelen wordt dan
gedacht?
Het verantwoordelijke vakministerie stelt het ambitieniveau vast, al dan
niet in samenspraak met de sector. In sommige gevallen staat dit al
vastgelegd in wet- en regelgeving. Te denken valt aan eisen met
betrekking tot externe veiligheid of waterveiligheid.
Vraag 99.
Wanneer zijn de Nederlandse vitale infrastructuur en belangen in
voldoende mate beschermd tegen uitval? Wat is de norm? Wat
wordt in dit verband bedoeld met belangen?
De Nederlandse vitale infrastructuur en belangen zijn voldoende
beschermd wanneer voldaan wordt aan de normen als gesteld door het
verantwoordelijke departement. Deze volgen uit wet- en regelgeving en/of
vigerend beleid. Vitale belangen zijn de economische, territoriale, fysieke,
ecologische veiligheid en sociaal maatschappelijke stabiliteit, als gedefinieerd in de strategie Nationale Veiligheid.
Vraag 100.
Wat wordt bedoeld met het investeren door de Veiligheidsregio’s
in de verdere professionalisering van de bevolkingszorg en het
vergroten van inzicht in en onderlinge vergelijkbaarheid van
prestaties?
Het Veiligheidsberaad heeft een «strategische agenda versterking
Veiligheidsregio’s» vastgesteld. Uit deze agenda zijn het versterken van de
bevolkingszorg en het vergroten van de kwaliteit en vergelijkbaarheid van
de veiligheidsregio’s tot prioritaire thema’s benoemt. Op dit moment
worden deze door het Veiligheidsberaad uitgewerkt in projectplannen,
welke in maart 2015 ter besluitvorming aan het Veiligheidsberaad worden
voorgelegd.
Vraag 105.
Kan worden aangegeven hoeveel zaken in 2013 en de eerste helft
van 2014 zijn afgedaan en zullen worden afgedaan door middel
van de ZSM-werkwijze?
In 2013 zijn iets minder dan 185.000 zaken ingestroomd bij ZSM.
Ongeveer 66% werd afgedaan op ZSM, de overige zaken werden
doorgezonden naar het parket voor afdoening.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

26

In de eerste helft van 2014 zijn ongeveer 90.000 zaken ingestroomd bij
ZSM. Ongeveer 75% wordt afgedaan op ZSM, de overige zaken worden
doorgezonden naar het parket voor afdoening.
Vraag 106.
Kan bij benadering worden aangegeven hoe groot de besparingen
per zaak zijn bij afdoening volgens de ZSM-werkwijze?
De ZSM-werkwijze is ingevoerd met als doel om strafzaken bij «veel
voorkomende criminaliteit» snel, selectief en zorgvuldig te routeren en af
te handelen. Zo kan het bijvoorbeeld op termijn leiden tot minder
rechtbankzaken en tegelijkertijd tot een intensivering van de slachtofferzorg. Pas nadat ZSM «uitontwikkeld» zal duidelijk zijn of er netto sprake
is van een besparing per zaak.
Vraag 107.
Waaraan zullen de eventuele besparingen worden besteed die het
gevolg zijn van de ZSM-werkwijze?
Als er sprake is van besparingen dan kunnen deze worden gebruikt om de
strafrechtketen verder te optimaliseren en voor het opvangen van
taakstellingen.
Vraag 108.
Wordt op korte termijn een afname verwacht in het aantal
politierechterzittingen als gevolg van de invoer van ZSM? Zo ja,
in welke mate? Zo nee, waarom niet?
De verwachting is niet dat het aantal PR-zittingen op korte termijn zal gaan
dalen, omdat er landelijk – vooral bij de politierechterzittingen – nog een
voorraad aan zaken is die nog op zitting moeten worden afgedaan.
Daarnaast zien we het dagvaardingspercentage door de jaren heen slechts
gering dalen van 54% in 2008 naar 51% op dit moment (2014). Weliswaar
is er een kleine verschuiving te zien tussen de fora, maar dat concentreert
zich vooral op de kinderrechterzittingen die in aantal afnemen door daling
in het aantal jeugdzaken en de MK-zittingen die in verhouding toenemen
(zie onderstaande tabel).

Vraag 109.
Wat is de stand van zaken van de samenwerking tussen het OM
en de advocatuur in de ZSM-werkwijze? Wanneer zal de evaluatie
plaatsvinden?
Vanaf 3 november start gefaseerd de pilot «ZSM en rechtsbijstand». Hierin
participeren het Openbaar Ministerie (OM), de politie, de Raad voor
Rechtsbijstand en het Ministerie van Veiligheid en Justitie. Daarnaast is de
advocatuur op lokaal niveau bij de pilot betrokken. Hierin krijgen
aangehouden meerderjarige verdachten voorafgaand aan het eerste
politieverhoor altijd een advocaat te spreken. Ook als de officier van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

27

justitie besluit een strafbeschikking op te leggen, kan de verdachte een
beroep doen op rechtsbijstand.
Vraag 111.
Is het nieuwe beleid bij het Centraal Justitieel Incassobureau
(CJIB) ook gericht op die veroordeelden die wel willen betalen
maar dat niet kunnen?
In mijn brief van 1 juli 2014 (2013–2014, 29 279, nr. 202) ben ik ingegaan
op de tenuitvoerlegging van financiële sancties. Hierin heb ik aangegeven
voorzieningen te zullen treffen voor mensen die hun boete op grond van
de Wet administratiefrechtelijk handhaving verkeersvoorschriften, ofwel
de Wet Mulder, wel willen, maar niet kunnen betalen. In dit kader is nog
dit jaar een voorziening getroffen om op beperkte schaal termijnbetalingen voor Mulderbeschikkingen mogelijk te maken om evident onredelijke situaties zoveel mogelijk te voorkomen. Dit betekent dat zaken van
personen waarbij sprake is van (ernstige) schuldenproblematiek in een
multidisciplinair team bij het CJIB worden besproken en waar nodig en
mogelijk maatwerk wordt verricht. Daarnaast is een onderzoek gestart
naar de vraag of en zo ja hoe een meer generieke vorm van termijnbetaling voor Mulderbeschikkingen kan bijdragen aan het zoveel mogelijk
voorkomen van betalingsproblemen. Dit onderzoek is inmiddels afgerond.
Het laat zien dat burgers behoefte hebben aan gespreide betaling, vooral
bij beschikkingen van 225 euro of hoger. Door de mogelijkheid in
termijnen te betalen neemt de betalingsbereidheid en het inningspercentage toe. Bovendien kan hierdoor de inzet van dwangmiddelen de
burger worden bespaard. Gezien de uitkomsten van dit onderzoek achten
de Minister en ik het wenselijk om termijnbetalingen mogelijk te maken
voor Mulderbeschikkingen van 225 euro of hoger. Hiertoe wordt de Wet
Mulder aangepast. In mijn brief van 20 november 2014 over termijnbetalingen Wahv-beschikkingen licht ik dit verder toe.
Voor veroordeelden die een strafrechtelijke financiële sanctie opgelegd
hebben gekregen voorzien wet en beleid al onder voorwaarden in
gespreide betaling.Voor veroordeelden die een financiële sanctie
opgelegd hebben gekregen voorzien wet en beleid al onder voorwaarden
in gespreide betaling.
Vraag 118.
Wanneer kan de Kamer het wetsvoorstel over de Politieacademie
tegemoet zien?
Het wetsvoorstel over de Politieacademie wordt voor het kerstreces aan
de Tweede Kamer aangeboden.
Vraag 122.
Wat wordt bedoeld met de mededeling dat rechtsbijstand aan
slachtoffers verder wordt versterkt in 2015? Wat gaat er dan
precies veranderen?
Per januari 2015 start de eerste jaargang van de specialisatie-opleiding
slachtofferadvocatuur bij het Willem Pompe Institituut van de Universiteit
Utrecht in samenwerking met de Erasmus Universiteit Rotterdam. Het
Ministerie van VenJ heeft voor de aanloopfase een subsidie toegekend
aan de opleiding, met als voornaamste doel het geven van een kwalitatieve impuls aan de rechtsbijstand aan slachtoffers. Nog in 2015 zal de
eerste lichting advocaten die de opleiding heeft voltooid slachtoffers
kunnen bijstaan.
Vraag 123.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

28

In hoeveel gevallen heeft herstelbemiddeling geleid tot het
voorkomen van vervolging, een mildere OM-afdoening of een
lagere opgelegde straf? Hebben daders wel eens strafvermindering of een minder strenge afdoening gekregen omdat ze
bereid waren mee te werken aan herstelbemiddeling, ondanks dat
deze niet heeft plaatsgevonden omdat het slachtoffer dit niet
wilde?
In het najaar van 2013 zijn er vijf innovatieve pilots met herstelbemiddeling in en rond het strafrecht van start gegaan. Deze pilots worden
geëvalueerd. De evaluatie is naar verwachting in de zomer van 2015
gereed. Op dit moment kan ik nog niet vooruitlopen op de resultaten van
het onderzoek.
Vraag 124.
Krijgen andere herstelbemiddelingsbureaus of de rechtbanken
ook extra geld om herstelbemiddeling beter in het rechtssysteem
te verankeren?
In het najaar van 2013 zijn er vijf innovatieve pilots met herstelbemiddeling in en rond het strafrecht van start gegaan. Deze pilots worden
geëvalueerd. De evaluatie is naar verwachting in de zomer van 2015
gereed. Op basis van de evaluatie zal in het najaar van 2015 beslist
worden of en op welke wijze herstelbemiddeling voortgezet zal worden.
Hierbij wordt ook de besluitvorming over het budget meegenomen.
Vraag 125.
Wat was de aanleiding om in 2013 de sociaaleconomische Raad
advies te vragen over het arbeidsmigratiebeleid? Wanneer kan de
Kamer dit advies tegemoet zien?
Het kabinet heeft de SER om advies gevraagd, omdat de komst van
arbeidsmigranten uit de Midden- en Oost-Europese landen een nieuwe
dimensie toegevoegd aan het arbeidsmigratiebeleid. Daarnaast blijkt
Nederland nog niet voldoende wervende kracht te hebben voor kennismigranten om hier te komen werken. Tot slot is het de vraag welke bijdrage
arbeidsmigratie kan leveren in aanvulling op de inzet van het onbenutte
arbeidspotentieel in Nederland.
Het kabinet is daarom benieuwd naar de visie van de SER over de
mogelijke bijdrage van arbeidsmigratie aan de Nederlandse economie en
onder welke voorwaarden arbeidsmigranten op de Nederlandse arbeidsmarkt het beste tot hun recht komen. Het kabinet heeft daarom in juli 2013
de SER om advies gevraagd. Het advies wordt eind 2014 verwacht
Vraag 126.
Aan welke vreemdelingrechtelijke en administratieve voorwaarden moeten kennismigranten, startende ondernemers en
andere bedrijven voldoen om zich in Nederland te kunnen
vestigen? Hoeveel kennismigranten, starters, en andere economische migranten hebben afgelopen jaren een verblijfsvergunning gekregen? Hoeveel migranten zijn naar Nederland
gekomen op basis van de Europese blauwe kaart?
Kennismigranten uit derde landen die in Nederland willen komen werken
en wonen moeten een arbeidsovereenkomst met een werkgever in
Nederland hebben en zij moeten een (naar Nederlandse maatstaven)
marktconform salaris verdienen. Er zijn drie bedragen van toepassing (de
genoemde bedragen zijn bruto per maand exclusief vakantiegeld):
• € 4.048 voor kennismigranten van 30 jaar of ouder;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

29

•
•

€ 2.968 voor kennismigranten jonger dan 30 jaar en
€ 2.127 voor kennismigranten die na afstuderen (al dan niet met een
zoekjaar) een baan vinden als kennismigrant.

Daarnaast moet de werkgever bij wie de kennismigrant in dienst treedt
erkend referent zijn. Bedrijven die dat nog niet zijn kunnen hiertoe een
verzoek indienen bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). De IND
toetst het bedrijf op solvabiliteit, continuïteit en betrouwbaarheid. Erkende
referenten hebben een informatie-, administratie- en zorgplicht. Dit houdt
in dat zij verplicht zijn relevante wijzigingen met betrekking tot de
vreemdeling door te geven aan de IND (bijvoorbeeld als de kennismigrant
bij een ander bedrijf gaat werken). Daar staat tegenover dat erkende
referenten toegang hebben tot de snelle procedure, waarbij de IND binnen
twee weken een beslissing neemt op de aanvraag om een verblijfsvergunning als kennismigrant, mits er sprake is van een volledige aanvraag.
Startende ondernemers uit derde landen die in Nederland een onderneming willen opstarten, kunnen naar verwachting vanaf 1 januari 2015
een aanvraag bij de IND indienen op grond van de nieuwe toelatingsregeling voor startende ondernemers. Deze regeling houdt in dat de
startende ondernemer een jaar de tijd krijgt om een onderneming op te
starten en een ondernemingsplan te schrijven. Voorwaarde om in
aanmerking te komen voor deze nieuwe verblijfsvergunning is dat de
startende ondernemer een betrouwbare begeleider heeft en in eigen
levensonderhoud kan voorzien. Na dat jaar kan de vreemdeling
doorstromen in de zelfstandigenregeling.
Startende ondernemers kunnen ook een aanvraag onder de huidige
zelfstandigenregeling indienen, waarbij wordt getoetst met behulp van
een puntensysteem of met de onderneming een voldoende wezenlijk
Nederlands belang wordt gediend. Voor deze aanvraag is o.a. een
ondernemingsplan nodig. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland
van het Ministerie van Economische Zaken geeft advies in de aanvragen
onder de toelatingsregeling voor startende ondernemers en de
zelfstandigenregeling.
Het aantal verleende verblijfsvergunningen voor arbeid als kennismigrant,
houder van een Europese Blauwe kaart, starters, en vreemdelingen die
voor een ander arbeidsgerelateerd verblijfsdoel in de afgelopen jaren
toelating tot Nederland hebben verkregen, treft u hieronder aan.
Aantal verleende eerste verblijfsvergunningen met het verblijfsdoel arbeid
als kennismigrant
2012: 5.800
2013: 7.320
Aantal verleende eerste verblijfsvergunningen met het verblijfsdoel
Europese Blauwe Kaart
2012: <10
2013: <10
Aantal verleende verblijfsvergunningen Regulier (VVR) aan starters
(zelfstandigen, behorend tot het verblijfscluster Kennis & Talent):
2012: 230
2013: 150
Aantal verleende verblijfsvergunningen voor het gehele verblijfscluster
Kennis & Talent (kennismigranten, zelfstandigen, potentiële kennismigranten (zoekjaar) en wetenschappelijk onderzoekers)
2012: 7.780

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

30

2013: 9.970
De in dit antwoord genoemde aantallen betreft het aantal verleende
verblijfsvergunningen bij eerste toelating. Het zoekjaar afgestudeerde en
de regeling Hoogopgeleiden (potentiele kennismigranten) wordt echter
vaak via een wijziging beperking aangevraagd. Daarom wordt hieronder
voor de beide zoekjaren het aantal verleende verblijfsvergunningen
weergegeven die via een wijziging beperking zijn aangevraagd:
Vreemdelingen die wijziging van hun beperking vragen naar «zoekjaar
afgestudeerde»
2012: 1.910
2013: 1.970
Vreemdelingen die wijziging van de beperking van hun verblijfsvergunning vragen naar «Zoekjaar hoogopgeleide»
2012: 110
2013: 120
Daarnaast zijn in de afgelopen jaren verblijfsvergunningen verleend op
grond van verblijfsdoelen behorend tot de verblijfsclusters Arbeid tijdelijk
en Arbeid regulier.
Aantal verleende eerste verblijfsvergunningen Regulier (VVR) Arbeid
tijdelijk
2012: 410
2013: 530
Aantal verleende eerste verblijfsvergunningen Regulier (VVR) Arbeid
regulier
2012: 2.080
2013: 1.430
Vraag 127.
Welke maatregelen is het kabinet de komende periode
voornemens te treffen om ervoor te zorgen dat Nederland
aantrekkelijker wordt voor kennismigranten?
Het bevorderen van de kenniseconomie is van groot belang voor de
Nederlandse concurrentiepositie. Migranten die een bijdrage leveren aan
de Nederlandse kenniseconomie moeten snel en eenvoudig kunnen
worden toegelaten.
De afgelopen periode heb ik drie wijzigingen in gang gezet:
• Er komt een nieuwe toelatingsregeling voor startende ondernemers,
die naar verwachting per 1 januari 2015 in werking treedt.
• De doelgroep van het zoekjaar voor afgestudeerden wordt uitgebreid,
zodat meer potentiële kennismigranten de mogelijkheid krijgen om
een baan in Nederland te vinden als kennismigrant;
• Het Vreemdelingenbesluit 2000 wordt gewijzigd om vreemdelingen die
rechtmatig verblijf hebben in een andere Schengenlidstaat en via een
erkend referent naar Nederland komen (kennismigranten, wetenschappelijk onderzoekers, studenten), vrij te stellen van het mvv-vereiste.
Het kabinet heeft aan de SER gevraagd hoe Nederland ook op langere
termijn aantrekkelijk blijft voor hooggekwalificeerde arbeidskrachten (dat
maakt onderdeel uit van de SER-adviesaanvraag over het arbeidsmigratiebeleid). Het advies wordt eind 2014 verwacht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

31

In 2015 komt het kabinet met aanvullende maatregelen om Nederland
aantrekkelijker te maken. Het kabinet komt dan ook met een voorstel om
de toegang van kennismigranten tot Nederland soepeler en goedkoper te
maken.
Vraag 128.
Wat is de actuele stand van zaken ten aanzien van het start-up
initiatief? Welke invulling heeft deze inmiddels gekregen?
Ik heb het ontwerpbesluit ter aanpassing van het Vreemdelingenbesluit
2000 in september 2014 ter advisering aan de Raad van State voorgelegd.
Ik verwacht het advies spoedig te ontvangen. De uitvoerende organisaties
van de start-up-regeling, te weten de Immigratie- en Naturalisatiedienst
en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, bereiden zich voor op
implementatie. Ik verwacht het Vreemdelingenbesluit 2000, het Voorschrift
Vreemdelingen en de Vreemdelingencirculaire uiterlijk in december 2014
te kunnen publiceren in het Staatsblad en Staatscourant. De regeling
treedt dan naar verwachting op 1 januari 2015 in werking.
Vraag 129.
Wanneer kan de Kamer de evaluatie van de toelatingsregeling
voor vermogende vreemdelingen tegemoet zien? Wat zijn de te
verwachten uitkomsten?
Ik verwacht de evaluatie toe te zenden vóór de behandeling van de
begroting van Veiligheid en Justitie in de Tweede Kamer. Daarop
vooruitlopend kan ik u meedelen dat het aantal aanvragen, dat op grond
van de toelatingsregeling is ingediend, slechts één bedraagt. Deze
aanvraag is afgewezen omdat de benodigde documenten door de
aanvrager niet zijn overgelegd.
Ik wil dan ook begin 2015, wanneer het Europees Migratie Netwerk een
uitgebreide inventarisatie van de toelatingsregelingen voor vermogende
vreemdelingen/buitenlandse investeerders in de EU=lidstaten publiceert,
bezien op welke wijze ik de regeling wil aanpassen.
Vraag 130.
Op welke wijze zet Nederland zich in voor de Europese samenwerking die zal moeten leiden tot het gelijke speelveld binnen
Europa? Doen andere lidstaten dit ook en hoe wordt voorkomen
in het kader van het vrij verkeer binnen Schengen dat asielzoekers niet toch binnen Schengen doorreizen?
In deze fase, nu de wetgeving voltooid is en geïmplementeerd moet
worden, richt Nederland zich met name op praktische samenwerking
tussen de lidstaten om tot een gelijk speelveld te komen. Een zeer
belangrijke rol hierin speelt het Europees Asiel Ondersteuningsbureau
(EASO). EASO brengt lidstaten samen, verzamelt en deelt informatie,
organiseert «twinnings» etc. Ook door de andere EU lidstaten wordt zeer
actief deelgenomen aan EASO-activiteiten. Naast EASO, spelen natuurlijk
ook andere (soms informele) contactmomenten tussen beleidsmakers en
uitvoerders van de verschillende lidstaten een rol.
Asielzoekers mogen tijdens de eerste vijf jaar dat zij een vergunning
hebben slechts beperkt gebruik maken van het circulatierecht binnen het
Schengengebied: zij mogen dit slechts doen binnen hun vrije termijn. Zij
kunnen zich dus niet vestigen in een andere lidstaat of daar een beroep
doen op publieke middelen
Vraag 131.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

32

Hoe verloopt het selectieproces in het kader van hervestiging?
Hoe zijn de verantwoordelijkheden verdeeld tussen UNHCR en de
Nederlandse overheid? Welke invloed heeft NL bij de verdeling
van de beschikbare aantallen over de verschillende gebieden? Is
het gebruikelijk dat de Nlse overheid zelf voordrachten doet van
concrete dossiers? Op welke gronden kan NL afwijken van de
voordrachten die UNHCR doet?
De verantwoordelijkheden tussen Nederland en UNHCR zijn als volgt
verdeeld bij het proces van hervestiging. UNHCR doet voordrachten aan
Nederland. Nederland toetst de voordrachten onder meer op basis van
haar eigen asielbeleid. Nederland kan de voordrachten afwijzen, bijvoorbeeld omdat zij niet in lijn zijn met het Nederlandse asielbeleid of omdat
er indicaties zijn dat sprake is van gedragingen als bedoeld in 1 F van het
Vluchtelingenverdrag. Nederland kan bepalen op welke wijze zij de
aantallen vluchtelingen binnen het quotum verdeelt. De UNHCR global
resettlement needs zijn daarbij leidend. Daarbij is het voor NL belangrijk
dat de quota over verschillende delen van de wereld zijn verdeeld.
Nederland werkt daarbij met hervestigingsmissies waarbij tussen de 80 en
100 personen worden geselecteerd. Uiteraard is NL ook afhankelijk van de
capaciteit van UNHCR om in voordrachten te voorzien en hervestigingsmissies te ontvangen.
Vraag 132.
Hoeveel budget er is voor het medisch steunbewijs? Waar komen
deze middelen vandaan?
Er is nog geen budget vastgesteld omdat nog bezien wordt hoe dit
onderzoek ingericht zal worden zodat voldaan wordt aan hetgeen de
Procedurerichtlijn daarover stelt. De dekking is derhalve ook nog niet
bepaald.
Vraag 133.
Hoe zal de nieuwe werkwijze voor het medisch onderzoek in
asielprocedures vormgegeven worden?
Dit onderwerp is nog volop in ontwikkeling. De IND heeft de marktconsultatie naar een geschikte onafhankelijke organisatie ten behoeve van het
uitvoeren van het medisch onderzoek inmiddels afgerond. Momenteel
wordt bezien hoe de IND dit medisch onderzoek verder zal inrichten.
Hierbij wordt onder andere bekeken aan welke voorwaarden de betreffende organisatie moet voldoen en met welke waarborgen het onderzoek
moet worden omkleed.
Vraag 134.
Zal stichting iMMO betrokken zijn bij de procedures voor het
medisch steunbewijs?
De stichting iMMO is bevraagd tijdens de marktconsultatie en heeft
daarbij – net als andere organisaties die een rol kunnen hebben in het
uitvoeren van forensisch medisch onderzoek- input geleverd op vragen
van de IND. Gelet op het verloop van dit proces kan ik nu nog niet melden
of de stichting daadwerkelijk betrokken zal zijn bij de procedures voor het
medisch steunbewijs.
Vraag 135.
Hoe kan het dat de afdrachten aan goede doelen minimaal gelijk
blijven, wanneer het afdrachtspercentage van de goede doelen
loterijen met 10% daalt?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

33

Door de beoogde verlaging van het verplichte afdrachtpercentage krijgen
de goede doelen loterijen meer ruimte voor productinnovatie, zodat zij
een aantrekkelijker spelaanbod kunnen verzorgen dat beter inspeelt op de
wensen van het publiek. Dit leidt naar verwachting tot een zodanige
omzetgroei dat de afdracht aan de goede doelen minimaal gelijk kan
blijven. De beoogde verlaging kan op steun van het Goede Doelen
Platform rekenen.
Vraag 136.
Waarom zijn de gehanteerde indicatoren voor High Impact
Crimes, Ondermijnende en financieel-economische criminaliteit,
cybercrime en kinderporno gewijzigd? Kunnen alsnog voor deze
indicatoren de realisatie van 2013 en de doelstelling voor 2014
worden gegeven?
De gehanteerde indicatoren ten aanzien van High Impact Crimes,
Ondermijnende en financieel-economische criminaliteit, cybercrime en
kinderporno zijn niet gewijzigd. In onderstaand overzicht de vastgestelde
doelen en de realisatie in 20131:
Vraag 138.
In hoeverre is in de geprognotiseerde stijging van het aantal aan
het OM aan te leveren zaken in het kader van de aanpak van
horizontale fraude over de komende jaren meegenomen de
aanpak van acquisitiefraude zoals wordt voorgesteld in het
voorstel van wet van de leden Gesthuizen en Van Oosten tot
wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek in verband met
het tegengaan van acquisitiefraude door het doen van misleidende mededelingen jegens diegenen die handelen in de uitoefening van hun beroep, bedrijf of organisatie en wijziging van het
Wetboek van Strafrecht in verband met de strafbaarstelling van
acquisitiefraude (Kamerstuk 33 712)?
De aanpak van horizontale fraude is één van de prioritaire thema’s in de
Veiligheidsagenda 2015–2108. Voor politie en OM betekent dit dat zij haar
aanpak intensiveren en dat het aantal zaken horizontale fraude vanuit de
regionale eenheden stijgt van 1500 zaken in 2014 naar 2300 zaken in 2018.
Dit betekent een intensivering van de aanpak met 50% in 2018 ten
opzichte van 2014. Horizontale fraude kent vele verschijningsvormen. De
aanpak van acquisitiefraude is binnen het prioritaire thema horizontale
fraude benoemd als één van de fraudevormen waar het dan om gaat en
zit dus verdisconteerd in de geprognosticeerde stijging.
Vraag 139.
In hoeverre wordt er naast opsporing geïnvesteerd in preventie,
waardoor het aantal onderzoeken ook af kan nemen in de
toekomst, gelet op de prestatie-indicatoren met betrekking tot
aantallen onderzoeken in interventies die gelijkblijvende of zelfs
stijgende aantallen laten zien?
Politie en OM blijven acties gericht op preventie van kinderpornografie en
kindersekstoerisme intensiveren. De resultaatgerichte inspanning zoals
geformuleerd in de veiligheidsagenda ziet op het aanleveren van
verdachten door politie aan het OM. De afgelopen jaren was dit ook reeds
het geval, waarbij de politie-inzet tussentijds is verdubbeld en een nieuwe
landelijk werkende organisatie is opgebouwd. Voor de periode 2010 –
2014 zijn de doelstellingen gerealiseerd. De verwachting is dat eind 2014
25% meer verdachten bij het OM zijn aangebracht ten opzichte van het
1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

34

aantal in 2010. Voor de periode 2015 – 2018 blijft het aantal politieambtenaren dat wordt ingezet voor de aanpak van kinderporno gelijk en zal er
dus sprake zijn van een minder scherpe stijging van het aantal interventies. Kernpunt is dat nog meer dan voorheen za worden ingezet op de
aanpak van «zwaardere zaken». In de reguliere voortgangsrapportages
aanpak kinderpornografie en kindersekstoerisme wordt verslag gedaan
van de resultaatgerichte, repressief gerichte inspanningen en van de
inspanningen ter voorkoming van seksueel misbruik van kinderen.
Vraag 140.
Is er al zicht op de vraag of het hernieuwde Wetboek van Strafvordering zal leiden tot verhoging dan wel verlaging van de
kosten van de strafrechtspleging bij politie, OM en rechterlijke
macht?
Nee, er is nog geen zicht op de vraag welke financiële consequenties de
herziening van het Wetboek van Strafvordering (WSv) zal hebben voor de
betrokken organisaties in de strafrechtketen.
Vanwege de complexiteit en omvang van dit traject is het van belang dat
in een vroeg stadium aandacht wordt besteed aan de gevolgen voor de
werkprocessen, de bedrijfsvoering én de financiën. Daarom zijn ook de
ketenpartners gevraagd om actief mee te denken in het wetgevingstraject,
om zo snel mogelijk inzicht te krijgen in de gevolgen van deze modernisering. Waar mogelijk worden nu reeds scenario’s doorgerekend in
termen van volume-effecten en andere werklastgevolgen. Uiteindelijk
zullen de financiële consequenties, zoals gebruikelijk, worden opgenomen
in de memories van toelichting bij de wetsvoorstellen die betrekking
hebben op deze modernisering.
Uitgangspunt voor de hele operatie is dat het budgettair neutraal is
Vraag 141.
Zijn de kosten voor herziening van het Wetboek van Strafvordering al in kaart gebracht? Zo ja, op welke bedragen zijn deze
begrotingen uitgekomen?
Nee, er is nog geen zicht op de vraag welke financiële consequenties de
herziening van het Wetboek van Strafvordering (WSv) zal hebben voor de
betrokken organisaties in de strafrechtketen.
Vanwege de complexiteit en omvang van dit traject is het van belang dat
in een vroeg stadium aandacht wordt besteed aan de gevolgen voor de
werkprocessen, de bedrijfsvoering én de financiën. Daarom zijn ook de
ketenpartners gevraagd om actief mee te denken in het wetgevingstraject,
om zo snel mogelijk inzicht te krijgen in de gevolgen van deze modernisering. Waar mogelijk worden nu reeds scenario’s doorgerekend in
termen van volume-effecten en andere werklastgevolgen. Uiteindelijk
zullen de financiële consequenties, zoals gebruikelijk, worden opgenomen
in de memories van toelichting bij de wetsvoorstellen die betrekking
hebben op deze modernisering.
Uitgangspunt voor de hele operatie is dat het budgettair neutraal is.
Vraag 142.
Over welke periode zullen de kosten voor herziening gemaakt
worden?
De voorlopige planning van de modernisering van het Wetboek van
Strafvordering (WSv) gaat uit van plaatsing in het Staatsblad van de
wetsvoorstellen in 2018 en inwerkingtreding enkele jaren daarna,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

35

afhankelijk van de periode die nodig is om de veranderingen in de
strafrechtketen adequaat te implementeren.
In de periode vóór inwerkingtreding kan er sprake zijn van een noodzakelijke investering (implementatiekosten). Voor de structurele situatie zullen
de financiële consequenties nog beeld worden gebracht.
Uitgangspunt voor de hele operatie is dat het meerjarig budgettair
neutraal is, waarbij mogelijk de kost voor de baat uit gaat.
Vraag 143.
Kan nader worden toegelicht waaruit het bedrag van 25 miljoen
euro per jaar aan Tbs-kliniek Veldzicht is opgebouwd, meer
specifiek ook met betrekking tot het behoud van 250 fte in de
regio (Kamerstuk 24 583, nr. 603, p.2)?
Middels Kamerstuk 24 587, nr. 567 van 5 november 2013 is de Tweede
Kamer geïnformeerd over de nieuwe bestemming van Veldzicht per 2016
en het behoud van specifieke werkgelegenheid in de regio. Veldzicht biedt
in de nieuwe hoedanigheid plaats aan vier verschillende doelgroepen met
een totale capaciteit van 134 tot 154 bedden. Hierbij kan 250 fte werkgelegenheid behouden blijven in Balkbrug. Op basis van deze capaciteit en
personele formatie is een raming gemaakt van de jaarlijkse exploitatiekosten en -opbrengsten. De 25 mln die beschikbaar is voor het openhouden van FPC Veldzicht is opgedeeld in de volgende componenten:
personeelskosten, huisvestingskosten, materiele kosten en afschrijvingskosten. Meer dan de helft van de beschikbare middelen (15,7 mln)
betreffen personele kosten (salarissen, VT, EJU, sociale lasten etc.),
gericht op het behoud van de werkgelegenheid van 250 FTE.
Vraag 149.
Wat wordt ermee bedoeld dat om uitvoering te kunnen geven aan
de gemeenschappelijke veiligheidsagenda de middelen uit de
RA-intensiveringsenveloppe Veiligheid worden overgeheveld van
de aanvullende post naar de begroting van het Ministerie van
Veiligheid en Justitie voor de jaren 2015 tot en met 2017?
Middelen op de aanvullende post – vaak aangeduid als intensiveringsenveloppes – worden beheerd door het Ministerie van Financiën en staan
(nog) niet ter beschikking van het beleidsdepartement. Om uitvoering te
kunnen geven aan de beleidsplannen moeten de middelen dan ook eerst
worden overgeheveld naar de betreffende begroting. Zo is door het
kabinet onlangs besloten de middelen t.b.v. de veiligheidsagenda over te
hevelen van de aanvullende de post naar de begroting van VenJ, zodat
uitvoering kan worden gegeven aan de veiligheidsagenda.
Vraag 150.
Kan er een uitsplitsing gegeven worden naar minder uitgaven
rechtspraak en meer griffiekosten? Heeft dit effect op de
doorlooptijden?
Op basis van de meest recente uitkomsten van het Prognose Model
Justitiële ketens (PMJ), worden zowel de geraamde uitgaven van de
rechtspraak als de griffieontvangsten naar beneden bijgesteld.
In de tabel op pagina 23 (nr. 4) en in de tabel op pagina 28 (nr. 1) staat
respectievelijk de daling van de uitgaven van de rechtspraak en de daling
van de griffierechtontvangsten als gevolg van deze bijstelling van PMJ
vermeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

36

De daling van de uitgaven en van de griffierechtontvangsten hebben geen
invloed op de doorlooptijden van rechtszaken.
Vraag 151.
Waarom wordt de stimuleringsregeling aan gemeenten voor het
uitschrijven van processen-verbaal (de PV-vergoeding) beëindigd?
Wat heeft dat voor gevolgen voor het uitschrijven van processenverbaal in die gemeenten?
Bij de start van de regeling werd beoogd een regeling in te stellen ter
stimulering van het realiseren van een infrastructuur voor handhaving op
gemeentelijk niveau. Dit doel is bereikt aangezien inmiddels 86% van de
gemeenten deelneemt. Dit gegeven rechtvaardigt het besluit om in het
kader van financiële keuzes de stimulering te stoppen.
De vergoeding dekt slechts een klein deel van de kosten voor het
handhavingsapparaat (gemiddeld rond de 12%). De vergoeding heeft
nooit beoogd kostendekkend te zijn. Gemeenten hebben zelf de zorgplicht
om handhavend op te treden.
Vraag 152.
Waardoor is over 2013 een onderuitputting van het budget op
veiligheid en justitie ontstaan? Is over 2014 een soortgelijke
onderuitputting te verwachten?
Het niet volledig tot besteding komen van het budget in 2013 heeft diverse
oorzaken. De belangrijkste posten hebben daarbij betrekking op een
meevaller bij de verbeurd verklaarde gelden (€ 26,9 mln.) en meevaller op
het beleidsterrein van Asiel (€ 47,1 mln). Naast deze twee specifiek
benoemde posten bestaat de onderuitputting uit een veelheid aan meeen tegenvallers op de uitgaven- én de ontvangstenbegroting. In de slotwet
2013 (33 930 VI 3) is per artikel een uiteenzetting opgenomen met de meeen tegenvallers die leiden tot de totale bedrag van de onderbesteding
Vraag 153.
Wat kost het de totale overheid om alle huurcontracten voortijdig
open te breken?
De Minister voor Wonen en Rijksdienst is verantwoordelijk voor het
huisvestingsbeleid voor zover dat kantoren betreft van het Rijk die binnen
het rijkshuisvestingsstelsel vallen. Per 1 januari 2016 treedt het nieuwe
Rijkshuisvestingstelsel in werking. Dit leidt ertoe dat alle huurcontracten
van de rijksoverheid voortijdig worden opengebroken en dat uiterlijk
31 december 2015 de egalisatieschuld van departementen op de
Rijksgebouwendienst afgelost moet zijn. Het Kabinet heeft besloten dat
departementen deze kosten door middel van een overboeking aan het
Ministerie van BZK mogen voldoen vanaf VJN 2014 maar uiterlijk bij NJN
2015. Alle overboekingen vinden plaats binnen het kader van de Rijksbegroting en zijn per saldo nul. De hoogte van de overboekingen per
departement is nog niet te geven, omdat de definitieve afrekening
plaatsvindt ultimo 2015.
Vraag 154.
Waarvoor wordt loon- en prijsbestelling gebruikt? Ter dekking
van welke budgettaire problematiek wordt dit ingezet?
Loon- en prijsbijstelling wordt gebruikt voor het opvangen van stijgingen
in de kosten van lonen en prijzen. Indien hierna nog loon- en prijsbijstelling resteert, kan deze worden gebruikt voor het oplossen van
tegenvallers cq budgettaire problematiek elders op de begroting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

37

Vraag 155.
Heeft de doelmatige strafrechtketen vorig jaar tot problemen
geleid?
De in Regeerakkoord opgenomen bezuiniging op de strafrechtketen heeft
niet tot problemen geleid. Door een betere aansluiting van de te onderscheiden schakels (politie, OM en ZM) worden in de strafrechtketen
efficiëntiewinsten gerealiseerd.
Vraag 156.
Wat wordt bedoeld met het punt dat de intensiveringsmiddelen
van 40 miljoen euro bij de begroting 2014 worden ingezet ter
dekking van de VenJ-brede problematiek?
VenJ heeft in 2013 uitvoering gegeven aan intensiveringen op veiligheid,
terwijl nog niet alle hiervoor benodigde middelen waren overgeboekt van
de aanvullende post naar de begroting van VenJ. Het bedrag dat VenJ
daardoor uit eigen middelen moest «voorschieten» was 40 mln. In 2014
zijn deze middelen alsnog uitgekeerd van de aanvullende post naar de
begroting van VenJ en door VenJ gebruikt om de begroting sluitend te
maken, ofwel ter oplossing van VenJ-brede problematiek; problematiek
die niet direct binnen het beleidsterrein waar de problematiek zich
voordoet, kan worden opgelost.
Vraag 157.
Hoe moeten de tegenvallende griffierechten worden gelezen in
relatie tot de volumeontwikkeling rechtspraak?
De volumeontwikkelingen bij de rechtspraak op het terrein van civiel en
bestuur zoals wordt geprognosticeerd door het Prognosemodel Justitiële
Ketens (PMJ) worden ook als input gebruikt om de raming van de
griffierechtontvangsten bij te stellen. De hoogte van de griffierechtontvangsten hangen immers samen met het aantal zaken waarbij een
griffierecht wordt geheven.
Vraag 158.
Kan met zekerheid worden gesteld dat het wetsvoorstel
verhoging griffierechten in 2015 wordt ingevoerd? Zo ja, kan
worden aangegeven wanneer dit zal plaatsvinden? Hoeveel
besparingsverlies zal de matiging van de aanpassing van de
griffierechten omvatten?
In de begroting van Veiligheid en Justitie is rekening gehouden met
invoering per 1 juli 2015. In de tabel op pagina 28 staat de tegenvaller
opgenomen als gevolg van de vertraging van het wetsvoorstel
aanpassing griffierechten (nr. 3). De tegenvallers voor 2014 en 2015
bedragen respectievelijk € 38 mln. en € 19 mln. Deze tegenvallers zijn
binnen de totale begroting van Veiligheid en Justitie opgevangen.
Vraag 159.
Waar kan het besparingsverlies van de tegenvallende griffierechten op de begroting worden teruggevonden?
In de tabel op pagina 28 staan de tegenvallers bij de griffierechtontvangsten als gevolg van de meest recente uitkomsten van het Prognosemodel Justitiële Ketens (nr.1), de vertraging van het wetsvoorstel
aanpassing griffierechten (nr. 3) en de matiging van het wetsvoorstel
aanpassing griffierechten (nr. 4).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

38

In de tabel op pagina 41 staan de geraamde griffierechtontvangsten in
totaal. Deze zijn inclusief de bovengenoemde tegenvallers.
Vraag 160.
Welke extra tegenvaller voor 2015 kan verwacht worden als het
wetsvoorstel griffierechten niet per 1 januari 2015 van kracht
wordt? Hoe en waar binnen de begroting wordt die extra tegenvaller opgevangen?
In de tabel op pagina 28 staat de tegenvaller opgenomen als gevolg van
de vertraging van het wetsvoorstel aanpassing griffierechten (nr. 3).
Hierbij is ervan uitgegaan dat het wetsvoorstel per 1 juli 2015 in werking
zal treden. De tegenvaller voor 2015 bedraagt € 19 mln. Deze tegenvaller
is dus reeds binnen de totale begroting van Veiligheid en Justitie
opgevangen.
Overigens staat in bovengenoemde tabel abusievelijk een bedrag van
€ 19 mln. in plaats van – € 19 mln.: het betreft immers een tegenvaller in
plaats van een meevaller.
Vraag 161.
Hoe groot is de financiële tegenvaller wegens het niet volgens
schema invoeren van de verhogingen van de griffierechten? Hoe
wordt die tegenvaller gedekt? Waar komt dat geld vandaan?
In de tabel op pagina 28 staat de tegenvaller opgenomen als gevolg van
de vertraging van het wetsvoorstel aanpassing griffierechten (nr. 3).
Hierbij is ervan uitgegaan dat het wetsvoorstel per 1 juli 2015 in werking
zal treden. De tegenvaller voor 2014 en 2015 bedragen respectievelijk € 38
mln. en € 19 mln. Deze tegenvaller is binnen de totale begroting van
Veiligheid en Justitie opgevangen.
Overigens staat in bovengenoemde tabel abusievelijk een bedrag van
€ 19 in plaats van – € 19 mln.: het betreft immers een tegenvaller in plaats
van een meevaller.
Vraag 162.
Wat is de reden van de vertraging van de invoering van het
wetsvoorstel aanpassing griffierechten waardoor een tegenvaller
van 19 miljoen euro wordt verwacht?
De vragen die de Tweede Kamer heeft gesteld naar aanleiding van dit
wetsvoorstel zijn beantwoord in de nota naar aanleiding van het verslag
in januari van dit jaar. Het wetsvoorstel is daarna niet plenair behandeld in
de Tweede Kamer. Bij het opstellen van de begroting van Veiligheid en
Justitie heb ik de financiële ruimte gevonden voor matiging van het
wetsvoorstel met € 13 mln. Inmiddels wordt hiervoor een nota van
wijziging voorbereid.
Vraag 163.
Op welke manier zal de voorgestelde verlaging van de griffierechten met 13 miljoen euro naar een bezuiniging van 38 miljoen
euro binnen de begroting worden opgevangen? Indien dit nog
niet bekend is, wanneer wordt de Kamer hiervan op de hoogte
gesteld?
De matiging van het wetsvoorstel aanpassing griffierechten is binnen de
totale begroting van Veiligheid en Justitie opgevangen. Er wordt een nota
van wijziging voorbereid voor de matiging van het wetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

39

Vraag 164.
Hoe wordt de 13 miljoen euro waarmee de griffierechtenverhoging wordt getemperd, ingevuld? Welk deel van het
wetsvoorstel wordt gematigd? Welke rechtzoekenden hebben
hier op welke wijze en in welke mate profijt van?
In de begroting van Veiligheid en Justitie heb ik aangekondigd de
gevolgen van het wetsvoorstel aanpassing griffierechten te matigen met
€ 13 mln. Hiervoor zal ik een nota van wijziging indienen bij de Tweede
Kamer. In die nota zal ik uiteenzetten welke tarieven uit het wetsvoorstel
aanpassing griffierechten gematigd zullen worden. Die nota wordt
voorbereid en zal op de kortst mogelijke termijn aan uw Kamer worden
toegestuurd.
Vraag 165.
Waarom is voor een matiging van de verhoging van de griffierechten gekozen?
Uw kamer heeft veel vragen gesteld over het wetsvoorstel aanpassing
griffierechten. Die vragen zijn beantwoord in de nota naar aanleiding van
het verslag in januari van dit jaar. De Eerste Kamer heeft tijdens het Staat
voor de rechtsstaat debat van 11 maart jl. voorstellen gedaan tot wijziging
van het wetsvoorstel. Ik heb de opmerkingen ter harte genomen en bij het
opstellen van de begroting van Veiligheid en Justitie de financiële ruimte
gevonden om de gevolgen van het wetsvoorstel te matigen.
Vraag 166.
Kan de tegenvaller in inkomsten op griffierechten volledig
worden opgevangen met de daling van kosten aan de uitgavenkant? Zo nee, wat is het verschil en hoe en waar binnen de
begroting wordt het restant precies opgevangen?
De tegenvaller op de griffierechtontvangsten en de daling van de uitgaven
als gevolg van de volumeontwikkelingen bij de rechtspraak lopen niet
volledig synchroon. Niet alle volumeontwikkelingen bij de rechtspraak
hebben impact op de griffierechtontvangsten: bij bijvoorbeeld strafzaken
en asielzaken worden geen griffierechten geheven.
Voor zover de daling van de uitgaven als gevolg van de volumeontwikkelingen de tegenvaller op de griffierechtontvangsten niet kan opvangen, is
dit binnen de totale begroting van Veiligheid en Justitie opgevangen.
Vraag 167.
Wanneer kan de Kamer een nota van wijziging op het
wetsvoorstel inzake de griffierechten tegemoet zien?
De nota van wijzing op het wetsvoorstel inzake de griffierechten wordt
voorbereid en zal op de kortst mogelijke termijn aan uw Kamer worden
toegestuurd.
Vraag 168.
Welke stappen worden gezet om de door de Raad voor de
rechtspraak voorgestelde flexibilisering van griffierechten te
onderzoeken en in hoeverre kan dat voorstel van invloed zijn op
het wetsvoorstel griffierechten?
Er wordt in kaart gebracht op welke wijze flexibilisering van de griffierechten vorm kan krijgen en wat daarvan de organisatorische en
financiële consequenties zijn. Afhankelijk van de uitkomst van dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

40

onderzoek kan flexibilisering van griffierechten een plaats krijgen in het
wetsvoorstel.
Vraag 169.
Wat is de oorzaak van de lagere instroom van civiele zaken
waardoor een tegenvaller op griffierechten is ingeboekt op de
begroting van 2015?
Oorzaken voor de mutaties in de instroom- zowel stijgingen als dalingen –
zijn niet altijd vast te stellen. Alleen bij grote mutaties of mutaties die zich
over een langere termijn manifesteren, is het soms mogelijk verbanden te
leggen tussen de instroom en een specifieke oorzaak. Het is op dit
moment niet mogelijk om met zekerheid vast te stellen welke factoren in
welke mate van invloed zijn geweest op de daling van de instroom in de
afgelopen jaren.
De daling van voorgaande jaren werkt door in de prognose voor de
komende jaren. Hierdoor is het aantal geprognosticeerde zaken voor het
jaar 2015 op lager niveau dan de prognose in voorgaande jaren voor dit
jaar.
Vraag 170.
Kan worden aangegeven welke zaken het betreft die leiden tot
een lagere instroom van civiele zaken waardoor een tegenvaller
op griffierechten is ontstaan?
De huidige daling van de griffierechtontvangsten hangt met name samen
met de daling van het aantal handelszaken bij de kantonrechter.
Vraag 171.
Hoeveel bedraagt de tegenvaller op griffierechten door een lagere
instroom van civiele zaken?
Voor de griffierechtontvangsten geldt in zijn algemeenheid dat deze voor
meer dan 95% samenhangen met de instroom van civiele zaken (inclusief
kanton).
De tegenvaller zoals deze staat vermeld op pagina 28 van de begroting
hangt dan ook vrijwel volledig samen met de lagere instroom van civiele
zaken.
Vraag 172.
Kan in absolute aantallen en in percentages worden aangeven
met hoeveel de eenvoudige kantonzaken in 2014 zijn afgenomen?
Op dit moment is het aantal kantonzaken dat in 2014 is ingestroomd niet
bekend. Ook is er geen eenduidige definitie van «eenvoudige»
kantonzaken.
Door het Prognosemodel Justitiële Ketens (PMJ) is het aantal kantonzaken
voor het jaar 2014 geprognosticeerd op ruim 1.067.000 zaken. Dat is ruim
52.000 kantonzaken meer dan in 2013 (+5%), maar ruim 58.000 kantonzaken minder dan bij de PMJ-raming in de vorige begroting was geprognosticeerd voor het jaar 2014 (-5%).
Vraag 173.
Waarop is de verwachting gebaseerd dat er voor de komende
jaren de helft minder inkomsten van boetes en transacties wordt
verwacht?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

41

De opbrengst uit boetes en transacties is een afgeleide van de wijze
waarop de opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten is
georganiseerd en wordt uitgevoerd. Vooral in de verkeershandhaving –
waar de meeste sancties opgelegd worden in de vorm van een boete –
doen zich jaarlijks ontwikkelingen voor die direct van invloed zijn op de
ontvangsten. Samen met de betrokken organisaties worden de ontwikkelingen op het verkeersdossier gemonitord. Hierdoor ontstaat een goed
beeld van de effecten van deze ontwikkelingen op de inkomsten en kan dit
zo nodig worden verwerkt in de begroting. Dit wordt de herijking van de
raming voor ontvangsten uit boetes en transacties genoemd.
Zoals in tabel 33.1 is weergegeven loopt de raming van de opbrengsten
uit boetes en transacties op van € 960 mln. in 2014 naar circa € 1 mld.
vanaf 2018; er is dus geen sprake van een halvering van de inkomsten. De
toename van € 40 mln. komt voort uit een doorgevoerde herijking (€ 20
mln.), de aanpassing van de raming aan de indexering 2015 (€ 10 mln.) en
de beoogde effecten van de Cross Border richtlijn (€ 10 mln.).
Vraag 174.
Kan het verschil tussen 2014 en opvolgende jaren in de
ontvangsten uit boetes en transacties worden toegelicht? Wat
wordt bedoeld als gesproken wordt over herijking van de raming
voor ontvangsten uit boetes en transacties?
Zie het antwoord op vraag 173.
Vraag 175.
Kan worden aangegeven in hoeverre er sprake is van een tegenvaller van 80 miljoen wegens tegenvallende inkomsten uit boetes
zoals eerder duidelijk werd uit berichtgeving? Hoe wordt deze
tegenvaller exact opgevangen?
Recente ontwikkelingen in de verkeershandhaving leiden vermoedelijk tot
tegenvallende opbrengsten in 2014 van circa € 70 mln. Zo vindt dit jaar en
volgend jaar een grootschalige vervanging plaats van trajectcontrolesystemen, flitspalen en mobiele radarapparatuur. Met als gevolg tijdelijk
verminderde beschikbaarheid van handhavingsinstrumenten en derhalve
minder gecontroleerde passanten en minder geconstateerde overtredingen. De effecten hiervan zijn hoger dan vooraf werd ingeschat. Op
basis van de huidige inzichten wordt verwacht dat, nadat de trajectcontrolesystemen, flitspalen en radarsets zijn vervangen, de ontvangsten weer
in evenwicht komen met de raming Daarnaast wordt in 2014 een tekort
verwacht door een vertraging bij de invoering van de Cross Border
Enforcement-richtlijn, waardoor het nog niet mogelijk is om buitenlandse
kentekenhouders uit bepaalde andere landen dan die momenteel al
verwerkt worden (België, Duitsland en Zwitserland) te beboeten voor
geflitste verkeersovertredingen. In de raming was hier wel vanuit gegaan.
De tegenvaller in 2014 wordt opgevangen door meer opbrengsten die
volgens de meest actuele ramingen gerealiseerd worden in de jaren 2018
en 2019.
Vraag 176.
Zijn de Nederlandse systemen inmiddels geschikt gemaakt voor
het herkennen van Franse kentekenplaten, zodat Nederland
flitsboetes kan incasseren van Fransen zoals Frankrijk dat wel al
bij Nederlanders doet?
De recent aangeschafte handhavingsmiddelen beschikken inmiddels over
software om de Franse kentekenplaten te herkennen. Ook in de rest van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

42

de keten worden de systemen en processen gereed gemaakt. De
voorbereiding in de keten bevindt zich op dit moment in de testfase. Dat
past bij mijn inzet (die ik aan uw Kamer meldde op 14 augustus jl, in
antwoord op schriftelijke vragen van de leden De Rouwe en Oskam) om
nog dit jaar geflitste overtredingen gepleegd met voertuigen met Franse
kentekens te verwerken en beschikkingen uit te sturen naar Franse
kentekenhouders.
Vraag 230.
Hoe groot is de verwachte extra besparing op de gefinancierde
rechtsbijstand als gevolg van de bijgestelde verwachting over de
poortwachter functie van het juridisch loket van aanvankelijk
10% minder verstrekte toevoegingen, naar inmiddels 30% minder
verstrekte toevoegingen? Waarop is de extra daling van het
aantal toevoegingen gebaseerd?
De in de vraag genoemde percentages staan niet in de begroting voor
2015 vermeld, maar zien op de door mij beoogde vernieuwing van het
stelsel van rechtsbijstand per 1 januari 2016. Tijdens het VSO rechtsbijstand van 30 september jl. heb ik opgemerkt dat uit de uitgevoerde pilots
is gebleken dat gemiddeld voor 30% van de aan de eerste lijn voorgelegde
juridische problemen die naar huidig recht toevoegwaardig zijn, in de
toekomst geen toevoeging nodig is, omdat hun juridische problemen in
de eerste lijn verholpen konden worden.
Uit de pilots blijkt dat, uitgemiddeld over deze rechtsterreinen, het aantal
geschillen dat in de eerste lijn kan worden opgelost groter is dan
aanvankelijk verwacht. Tegelijkertijd heeft het evaluatierapport aanleiding
gegeven de kosten opnieuw tegen het licht te houden. Per saldo wordt
uitgegaan van de reeds eerder gecommuniceerde begrote besparing.
Vraag 231.
Hoe verhoudt deze verwachting zich tot de toekomstige
verplichting van rechtzoekenden om eerst langs het Juridisch
Loket te gaan alvorens zij recht hebben op gefinancierde
rechtsbijstand?
Het aantal toevoegingen neemt af doordat geschillen naar tevredenheid
van de rechtzoekende in of via de eerste lijn kunnen worden opgelost. De
vergroting van het probleemoplossend vermogen in de eerste lijn zal
gevonden moeten worden in de verbreding van de competenties en
verdieping van de inhoudelijke juridische kennis van de medewerkers.
Tevens wordt het instrumentarium van de eerste lijn uitgebreid met de
eenvoudige behandeling. Om een afname van het aantal toevoegingen te
bereiken is nodig dat rechtzoekenden in beginsel hun geschil aan de
eerste lijn voorleggen, voordat zij van verdere gesubsidieerde rechtsbijstand gebruik kunnen maken. De verplichte route vormt derhalve een
voorwaarde om het aantal geschillen in de eerste lijn op te lossen en
daardoor een afname van het aantal toevoegingen te realiseren.
Vraag 232.
Op welke manier zal het Juridisch Loket de extra taken kunnen
opvangen en waarom is daar geen investering voor begroot?
De maatregelen in het kader van de door mij beoogde vernieuwing van
het stelsel van rechtsbijstand per 1 januari 2016 brengen extra kosten mee
voor de uitvoering door het juridisch loket. Zo zal het juridisch loket als
gevolg van de verplichte gang langs haar voorziening meer rechtzoekenden te woord moeten staan. Ook kunnen de kosten toenemen doordat
in voorkomende gevallen rechtzoekenden een uitgebreidere vorm van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

43

rechtsbijstand zal worden geboden. De extra kosten voor het juridisch
loket zijn verdisconteerd in de verwachte opbrengst van de maatregelen.
Op welke wijze dit in de subsidie aan het juridisch loket doorwerkt, wordt
nog bezien.
Vraag 233.
Kan een overzicht worden gegeven waarin staat met welk bedrag
de vergoedingen voor gefinancierde rechtsbijstand zijn verlaagd
en de wijze waarop de vergoedingen zijn geïndexeerd tussen
2010 en nu?
In onderstaande tabel zijn de wijzigingen in de basisvergoeding vanaf
2010 weergegeven.
Datum
01-07-08 t/m 30-06-2009
01-07-09 t/m 30-06-2010
01-07-10 t/m 30-06-2011
01-07-11 t/m 31-12-2011
01-01-12 t/m 31-12-2012
01-01-13 t/m 30-09-2013
01-10-13 t/m 31-12-2013
01-01-14 t/m 31-12-2014

Basisbedrag

Wijziging

€ 107,02
€ 110,29
€ 111,82
€ 112,94
€ 106,23
€ 106,99
€ 104,85
€ 105,96

Geïndexeerd met 3,1%
Geïndexeerd met 1,4%
Geïndexeerd met 1%
Verlaagd met 5,9%
Geïndexeerd met 0,7%
Verlaagd met 2%
Geïndexeerd met 1,1%

Vraag 234.
Op basis van welke feiten wordt een lagere instroom van
rechtzoekenden verwacht vanwege de stelselherziening rechtsbijstand? Hoe verhoudt deze verwachting zich tot de huidige
praktijk waarbij 50% van de rechtzoekenden niet bij het Juridisch
Loket komt maar rechtstreeks naar een advocaat gaat en deze
groep in de nieuwe situatie van de stelselherziening verplicht
langs het Juridisch Loket dient te gaan?
Uit de monitor gesubsidieerde rechtsbijstand 2013 van de raad voor
rechtsbijstand blijkt dat op 35% van de reguliere toevoegingen geen
korting op de eigen bijdrage is toegepast. In deze gevallen heeft de
rechtzoekende zich voorafgaand aan de aanvraag van de toevoeging niet
door het juridisch loket laten adviseren. Op nog eens 19% van de
toevoegingen is de korting niet toegepast, omdat de rechtzoekenden geen
eigen bijdrage verschuldigd was. Het gaat hier om bijvoorbeeld
ambtshalve- en asieltoevoegingen. Wordt uitsluitend gekeken naar het
aantal toevoegingen waarin een korting op grond van «diagnose en
triage» mogelijk was, dan bedroeg in 2013 het niet-gebruik van de
regeling 43%.
Invoering van de verplichte route heeft tot gevolg dat ook rechtzoekenden
die nu via een advocaat een toevoeging aanvragen zonder voorafgaand
de eerste lijn te raadplegen, in de toekomst in beginsel de eerste lijn als
ingang moeten gebruiken als zij van de voorzieningen van het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand gebruik willen maken. Hierdoor kan ook
van geschillen die nu nog aan het zicht van de eerste lijn zijn onttrokken,
een beoordeling worden gemaakt van wat nodig is om deze geschillen op
te lossen. Daarbij is het uitgangspunt dat in de versterkte eerste lijn zaken
worden afgedaan waar dat mogelijk is, en zaken doorstromen naar de
tweede lijn waar dat noodzakelijk is. Uit de pilots in de eerste lijn is
gebleken dat een substantieel deel van de geschillen in de eerste lijn kan
worden opgelost. De kwaliteit van de eerste lijn wordt versterkt door
verbreding van de competenties en verdieping van de inhoudelijke
juridische kennis van de medewerkers. Hierdoor wordt het probleemop-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

44

lossend vermogen van de eerste lijn verder vergroot. Ook wordt het
instrumentarium van de eerste lijn uitgebreid met de eenvoudige
behandeling.
Ik beoog de wijziging van de Wrb die de vernieuwing van de eerstelijns
rechtsbijstand mogelijk maakt in 2016 in werking te laten treden. Het
wetsvoorstel heb ik inmiddels in consultatie gegevens.
Vraag 235.
Tot hoeveel extra kosten zal het leiden dat 50% van de rechtzoekenden in de huidige situatie niet terecht komt bij het Juridisch
Loket en in de toekomst door de bezuinigingsplannen juist wel?
Vanwege de verplichte gang langs haar voorziening zal het juridisch loket
meer rechtzoekenden te woord moeten staan. De extra kosten voor het
juridisch loket zijn verdisconteerd in de verwachte opbrengst van de
maatregel. Op welke wijze dit in de subsidie aan het juridisch loket
doorwerkt, wordt nog bezien.
Vraag 236.
Waarom is geen investering begroot voor het Juridisch Loket om
de vernieuwing van de eerstelijns rechtsbijstand te kunnen
realiseren?
Vanwege de verplichte gang langs haar voorziening zullen de werkzaamheden van het juridisch loket toenemen. De extra kosten voor het juridisch
loket zijn verdisconteerd in de verwachte opbrengst van de maatregel. Op
welke wijze dit in de subsidie aan het juridisch loket doorwerkt, wordt nog
bezien.
Vraag 237.
Hoeveel extra geld zal het Juridisch Loket erbij krijgen als gevolg
van de extra bezuinigingsplannen, de inrichtingsplannen, de
inrichtingskosten en het extra personeel? Waar komt dat extra
budget vandaan?
Deze extra kosten die aan de zijde van het juridisch loket gemaakt moeten
worden, zijn verdisconteerd in de verwachte opbrengst van de maatregelen. Op welke wijze dit in de subsidie aan het juridisch loket doorwerkt,
wordt nog bezien.
Vraag 238.
Hoeveel klachten zijn van 2010 tot en met nu binnengekomen bij
de Raad voor Rechtsbijstand naar aanleiding van de afwijzing van
toevoegingsaanvragen? Kan daarbij worden aangegeven hoeveel
procent van die zaken uiteindelijk grond zijn verklaard?
In onderstaande tabellen is voor de jaren 2010 tot en met 2013 het aantal
bij de raad voor rechtsbijstand ingediende bezwaren tegen de afwijzing
van de toevoegaanvraag weergegeven, alsmede het deel van deze
bezwaren dat gegrond is verklaard. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen
afwijzingen die zijn gelegen in het inkomen en vermogen van de rechtzoekende, afwijzingen met een zaaksinhoudelijke aanleiding, en afwijzingen van het verzoek tot peiljaarverlegging. Dit onderscheid wordt hier
gemaakt omdat zich onder bezwaren die zich richten tegen de afwijzing
van het verzoek tot peiljaarverlegging, zich zowel verzoeken bevinden die
verband houden met het verkrijgen van een toevoeging, als verzoeken die
verband houden met het verkrijgen van een lagere eigen bijdrage. Een
eventuele uitsplitsing van de categorie peiljaarverlegging vergt nader
onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

45

Vraag 239.
Kan een overzicht worden gegeven waarin niet alleen de
komende maatregelen ten aanzien van de bezuinigingen op de
gefinancierde rechtsbijstand staan vermeld, maar óók de bezuinigingsmaatregelen die vanaf 2010 zijn genomen met daarbij de
toelichting in hoeverre deze al zijn uitgevoerd? Kan tevens
worden aangegeven wat de beoogde besparingen waren en of
deze hoger dan wel lager uitvallen dan eerder begroot?
In onderstaande lijst zijn de maatregelen op het terrein van de gesubsidieerde rechtsbijstand vanaf 2010 opgenomen die een besparing beoogden,
of waarvan een besparing werd verwacht. Eveneens zijn opgenomen de
maatregelen in het kader van de vernieuwing van het stelsel van
gesubsidieerde rechtsbijstand, voor zover zij mede een besparingsdoelstelling hebben of naar verwachting tot een besparing zullen leiden.
Maatregelen rechtsbijstand
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•

•
•

•
•
•
•
•

Taakstelling op raad voor rechtsbijstand en juridisch loket (Taakstelling
volgend uit regeerakkoord Rutte-Verhagen)
Generieke verlaging vergoeding rechtsbijstandverleners
Aanpassing indexering (Taakstelling volgend uit regeerakkoord
Rutte-Verhagen)
Generieke verhoging eigen bijdrage
Het verhogen van de eigen bijdrage voor toevoegingen die verband
houden met beëindiging van de relatie
Het heffen van een eigen bijdrage bij tweede of volgend deskundigenoordeel
Het heffen van een eigen bijdrage in bewerkelijke zaken
Beëindiging anticumulatieregeling
Verlaging vergoeding rechtsbijstandverleners (Taakstelling volgend uit
regeerakkoord Rutte-Verhagen)
Besluit aanpassing vergoeding tweede of volgende aanvragen
vreemdelingen (Volgend uit regeerakkoord Rutte-Verhagen)
Taakstelling raad voor rechtsbijstand (Taakstelling volgend uit
regeerakkoord Rutte-Verhagen)
Taakstelling op raad voor rechtsbijstand en juridisch loket (Uitwerking
taakstelling begroting 2014)
Verlaging vergoeding rechtsbijstandverleners
Tijdelijke uitschakeling indexatie vergoeding en eigen bijdrage tot
1 januari 2019
Aanpassing enkele puntenvergoedingen strafrecht
Beperkte verlaging vergoeding in bewerkelijke zaken in het strafrecht
(Uitwerking stelselvernieuwing)
Versterking van de eerste lijn, inclusief selectie aan de poort, verhoging minimaal financieel belang, vervallen korting diagnose en triage,
en vervallen administratieve vergoeding advocatuur
Besparing op de uitvoeringskosten van de raad voor rechtsbijstand en
het juridisch loket
Het mogelijk maken van administratieve echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek zonder minderjarige kinderen («echtscheiding
zonder rechter»), in te voeren bij afzonderlijk wetsvoorstel
Echtscheiding op basis van gezinsinkomen
Aanpassing alimentatiestelsel (aangekondigd initiatiefwetsvoorstel
Van der Steur/Recourt)
Beperking ambtshalve toevoeging verdachten
Clawback (verhaal kosten rechtsbijstand op rechtzoekende na
financieel resultaat in een zaak)
Generieke verlaging basisvergoeding rechtsbijstandverleners
(Uitwerkingstelselvernieuwing)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

46

De eerdere maatregelen zijn allen in uitvoering. In het Besluit aanpassingen eigen bijdrage en vergoeding rechtsbijstandverleners (Staatsblad
2013 345) was ook de maatregel van een lagere vergoeding bij kennelijke
afdoening opgenomen. Deze maatregel is ingetrokken per 15 februari jl.
Het duurt veelal enige tijd na invoering van een maatregel voordat de
besparingen volledig gerealiseerd kunnen worden. Het is op dit moment
nog te vroeg om alle effecten te kunnen overzien van de veranderingen,
vooral als het om veranderingen gaat die niet bij de afgifte, maar bij het
vaststellen van een toevoeging pas merkbaar worden. Vergoedingen die
in 2014 zijn vastgesteld hebben slechts ten dele betrekking op toevoegingen die na 1 oktober 2013 zijn afgegeven, zodat de verlaging van de
vergoeding per die datum vooralsnog niet tot de volledige besparing
heeft kunnen leiden.
Bij sommige maatregelen is het bovendien de vraag of op een later
moment exact kan worden bepaald of de betreffende maatregel ook de
beoogde besparing exact heeft opgeleverd. Immers, mutaties in volume
of kosten – zowel stijgingen als dalingen – kunnen meerdere oorzaken
hebben, waardoor het aandeel dat een specifieke maatregel aan die
mutatie heeft geleverd vaak niet kan worden vastgesteld. Alleen bij grote
mutaties of mutaties die zich over een langere termijn manifesteren, is het
soms mogelijk verbanden te leggen tussen de genomen maatregel en het
effect daarvan op het volume of de kosten.
Niettemin hecht ik er aan om, voor zover mogelijk, te bezien in hoeverre
de verschillende maatregelen tot de daarvan verwachte besparing hebben
geleid. Ik heb daarom de raad voor rechtsbijstand verzocht te bezien in
hoeverre in zijn monitor gesubsidieerde rechtsbijstand de effecten van de
maatregelen die na 2010 zijn genomen in kaart te brengen.
Vraag 240.
Op welke wijze dient de besparing door verlaging van het budget
van de Raad voor Rechtsbijstand met bijna een kwart in 2016
gerealiseerd te worden in het licht van de stelselherziening?
Zowel het aantal bezwaren als het aandeel daarvan dat gegrond is
verklaard is in recente jaren sterk gedaald. Deze ontwikkeling kan worden
verklaard uit de door de raad voor rechtsbijstand gehanteerde proactieve
aanpak. In deze aanpak wordt ingezet op informele oplossing van het
bezwaar in de voorfase, waarbij een betere afweging plaatsvindt
voorafgaand aan doorgeleiding van het bezwaar naar de bezwarencommissie.
Vraag 241.
Wat betekent de aangenomen motie-Kox cs. over een beleidsdebat over de bezuinigingen op rechtshulp en de toegang tot het
recht en de rechter (EK Kamerstuk, 34 000, E) voor de door per
1 januari 2015 voorziene besparing op rechtsbijstand als gevolg
van de invoering van het besluit stelselherziening rechtsbijstand?
Uiteraard wacht ik het debat met de Eerste Kamer af voordat verdere
stappen worden gezet. Zoals bekend is mijn streven de AMvB stelselvernieuwing rechtsbijstand I op 1 januari 2015 in werking te laten treden.
Deze AMvB geeft uitvoering aan een besparing van € 13,3 miljoen die
voor het jaar 2015 is begroot, en tot en met 2018 oploopt tot een
besparing van € 26,1.
Vraag 242.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

47

Kan een toelichting worden gegeven op de oplopende kosten en
uitgaven van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP)
de komende jaren?
In 2013 is het mogelijk gebleken om in het kader van het woonakkoord
extra middelen te genereren. Dit heeft er in geresulteerd dat vanaf 2014
aan het budget van het Cbp structureel een bedrag van C 0,75 mln. is
toegevoegd. Met dit bedrag is invulling gegeven aan de motie Schouw en
is het Cbp toegerust om ook in de toekomst adequaat aan al haar taken
uitvoering te geven.
Vraag 243.
Welk bedrag van het niet-juridische verplichte gedeelte is
gereserveerd voor toezicht en onderzoek, bijvoorbeeld op het
terrein van de rechtspraak, schuldsanering, rechtsbijstand en
rechtspleging? Kunnen hier voorbeelden voor gegeven worden?
Het bedrag wat niet juridisch verplicht is en gereserveerd staat voor
toezicht en onderzoek bedraagt € 3.182.000,–
Dit bedrag bestaat uit € 2.408.000,– voor het Bureau Financieel Toezicht
en € 774.000,– voor de Nederlandse Vereniging voor de Rechtspraak.
Vraag 244.
Wat is het bedrag dat per 2015 bezuinigd moet worden door de
herijking van enkele strafrechtelijke forfaitaire vergoedingen?
Herijking van enkele strafrechtelijke vergoedingen levert vanaf 2015 een
structurele besparing van € 6,7 miljoen op.
Vraag 245.
Wat is het bedrag dat per 2015 bezuinigd moet worden door de
verlaging van de vergoeding voor bewerkelijke strafzaken?
Verlaging van de vergoeding voor bewerkelijke strafzaken levert vanaf
2015 een structurele besparing van € 1,4 miljoen op.
Vraag 246.
Wat is het bedrag dat per 2015 bezuinigd moet worden door de
generieke verlaging van het tarief voor sociale advocaten?
Mijn streven is de basisvergoeding per 1 januari 2015 met € 0,35 te
verlagen. Deze verlaging levert vanaf 2015 een structurele besparing van
€ 1,1 miljoen op.
Vraag 247.
Wat is het bedrag dat per 2015 bezuinigd moet worden door de
tijdelijke uitschakeling van de indexeringen?
Tijdelijke uitschakeling van de indexeringen levert per 2015 een besparing
op van € 4,2 miljoen, oplopend tot € 16,9 miljoen in 2018.
Vraag 248.
Waarom is er geen vermindering in de uitgaven opgenomen voor
toevoegingen op licht advies met het oog op de procedure van de
eenvoudige behandeling?
De keuze om voor de oplossing van geschillen in de eerste lijn gebruik te
maken van het instrument eenvoudige behandeling, maakt deel uit van de
vernieuwing van het stelsel van gesubsidieerde rechtsbijstand. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

48

financiële effecten van dit onderdeel van de stelselvernieuwing zijn in de
begroting per 2016 verwerkt. Naar verwachting zal met de invoering van
de versterkte eerste lijn een deel van de huidige lichte adviestoevoegingen naar de eenvoudige behandeling verschuiven. Dit effect is in de
voorliggende begroting niet afzonderlijk zichtbaar, omdat ik ten tijde van
het opstellen van deze begroting nog geen besluit over invoering van de
eenvoudige behandeling had genomen.
Vraag 249.
Wat zijn de verwachtingen van de rol van het CBP in de toekomst
in het kader van de te verwachten totstandkoming van de
Algemene verordening gegevensbescherming?
De rol van het College bescherming persoonsgegevens zal na inwerkingtreding van de Algemene verordening gegevensbescherming grotendeels
dezelfde blijven. Ik zie in ieder geval in de verordening geen redenen om
het door de wetgever bij het Cbp belegde takenpakket te veranderen. De
verordening zal echter wel zorgen voor twee andere accenten. In de eerste
plaats zal het Cbp in Europees verband nog meer moeten gaan samenwerken met andere toezichthouders dan het nu al doet. Het Cbp zal in de
European Data Protection Board mee moeten werken aan de eenvormige
toepassing en uitleg van de verordening in de EU. In de tweede plaats
krijgt het Cbp krachtens de verordening de bevoegdheid om boetes op te
leggen bij overtredingen van de verordening. Hoewel wij zelf wetgeving in
voorbereiding hebben om deze bevoegdheid ook op nationaal niveau,
vooruitlopend op de totstandkoming van de verordening te introduceren,
vergt de boeteoplegging in Europees kader ook de nodige afstemming
met andere toezichthouders in de EU, wanneer het grensoverschrijdende
zaken betreft.
Vraag 250.
Kan cijfermatig worden toegelicht wat wordt bedoeld met de
uitspraak dat dit kabinet de uitgaven voor veiligheid intensiveert?
Kunnen daar de besparingen tegenover worden gezet?
Door het kabinet is besloten twee veiligheidsintensiveringen aan de VenJ
begroting 2015 toe te voegen. In de eerste plaats is besloten de middelen
uit de Regeer Akkoord-investeringsenveloppe Veiligheid over te hevelen
van de aanvullende post naar de begroting van VenJ voor de jaren 2015
t/m 2017. Voor deze jaren wordt respectievelijk € 10,2 mln., € 90,0 mln. en
€ 97,8 mln. aan de politiebegroting toegevoegd. Deze middelen dragen bij
aan de uitvoering van de veiligheidsagenda 2015–2018. In de tweede
plaats is in het kader van de begrotingsonderhandelingen 2015 tussen het
Kabinet en de fracties van SGP, D66 en CU is besloten tot een intensivering van € 20 mln. voor het OM. De middelen kunnen ingezet worden
om de aanpak van criminaliteit met een internationale dimensie te
versterken, zoals jihadisme, kinderporno, en internationaal afpakken. Deze
middelen worden ingezet om te zorgen dat het OM meer, en kwalitatief
betere zaken voor de rechter brengt. Voor de jaren 2015 t/m 2017 gaat het
om respectievelijk € 5,0 mln., € 10,0 mln. en meerjarig € 20,0 mln.
Deze intensiveringen staan los van de besparingen die door VenJ
gerealiseerd moeten worden.
Vraag 251.
Klopt het dat er voor de uitvoering van de «Veiligheidsagenda
2015–2018» 10 miljoen euro in 2015 tot 98 miljoen euro in 2017
wordt uitgetrokken? Zo ja, weegt deze investering op tegen het
totaal aan bezuinigingen op het OM, het Nederlands Forensisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

49

Instituut (NFI), de rechtspraak, de politie en de reclassering over
de jaren 2015 tot 2018? Kan dit cijfermatig worden toegelicht?
Het klopt dat voor de uitvoering van de «Veiligheidsagenda 2015–2018» 10
miljoen euro in 2015 tot 98 miljoen euro in 2017 wordt uitgetrokken. Dit is
in overeenstemming met het besluit van het kabinet om uitvoering te
kunnen geven aan de gemeenschappelijke veiligheidsagenda.
De investering in de veiligheidsagenda is gericht op meer blauw op straat
en meer capaciteit voor opsporing. Daarnaast ligt de focus op het verder
ontwikkelen van de aanpak van bovenstaande fenomenen, (mede door)
het verbeteren van de kwaliteit van de opsporing en de effectiviteit en
efficiency van het gehele ketenproces.
De bezuinigingen op het OM, het Nederlands Forensisch Instituut, de
rechtspraak, de politie en de reclassering over de jaren 2015 tot 2018
staan los van de investeringsenveloppe. De bezuinigingen zijn onder meer
het gevolg van efficiencyafspraken, digitalisering en volumedaling. Er is
geen cijfermatige relatie tussen relatie tussen de intensivering en de
bezuinigen op de hiervoor genoemde organisaties.
Vraag 252.
Hoeveel gemeenten ontvangen de PV-vergoeding en kan per
gemeente worden aangegeven welk bedrag zij mislopen door de
beëindiging van de tijdelijke stimuleringsmaatregel?
Van de 403 gemeenten die Nederland kent maken er momenteel 357
gemeenten gebruik van de bestuurlijke strafbeschikking overlast en
parkeren.
Het uitvoeringsjaar 2013 geeft het meest volledige beeld. Over dat jaar
betrof het een totale vergoeding van € 12.789,680. Het totaal bedrag aan
parkeerfeiten betrof € 11.441.000. Het totaalbedrag aan overlastfeiten
betrof € 1.348.680. Een uitsplitsing naar gemeenten over dat jaar vindt u
in bijgevoegd bestand2.
Vraag 253.
Wat is de beoordeling ten aanzien van de samenwerking in de
bestrijding van mobiel banditisme binnen de Gemeenschappelijke
Informatie Organisatie (GIO)?
De pilot GIO loopt formeel gedurende het jaar 2014. Door alle betrokken
partijen is uitgesproken dat de samenwerking positief is en meerwaarde
heeft.
Vraag 254.
Op welk moment zal de pilot GIO aflopen en hoe zal deze worden
geëvalueerd?
De pilot GIO loopt formeel gedurende het jaar 2014. Door alle betrokken
partijen is inmiddels uitgesproken dat een formele evaluatie niet gewenst
is, maar dat de algemene beoordeling is dat de samenwerking positief is
en meerwaarde heeft. Er is daarom voor gekozen geen evaluatie uit te
voeren, maar direct te bezien hoe de pilot concreet een vervolg kan
krijgen.
Vraag 255.

2

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

50

Op welke manier zal de GIO worden voortgezet na afloop van de
pilot en welke financiële middelen zijn beschikbaar om de GIO
voort te zetten?
In de beantwoording van vraag 254 gaf ik ook al aan dat door alle
betrokken partijen is uitgesproken dat de pilot niet afzonderlijk wordt
geëvalueerd, maar dat de samenwerking als positief wordt beoordeeld en
meerwaarde heeft. Op basis van de beoordeling ten aanzien van de
juridische haalbaarheid is in gezamenlijkheid besloten de informatieuitwisseling op een andere wijze te organiseren. Dit houdt in dat het
georganiseerde bedrijfsleven in 2015 onderlinge gegevensuitwisseling
met een register dat bij het College Bescherming Persoonsgegevens
wordt aangemeld, regelt. Als hierin is voorzien, zal de informatie
uitwisseling tussen dit register en de politie in een convenant worden
vastgelegd. Dit heeft ook consequenties voor eventuele financiering,
welke nog in kaart worden gebracht.
Vraag 256.
Kan een limitatieve opsomming worden gegeven van alle
programmaonderdelen van het OM van 2014, alsmede een
bijbehorend overzicht van de hoeveelheid fte die per onderdeel
hiervoor beschikbaar is gesteld?
Binnen het OM zijn drie programmaonderdelen, Gerechtskosten,
Verkeershandhaving OM en Afpakken. Voor geen enkel van deze
genoemde programma’s worden fte’s gefinancierd noch beschikbaar
gesteld. Het betreffen ketenregiegelden of bijzondere uitgaven.
Vraag 257.
Kan een nadere specificatie worden gegeven van de uitgaven in
2014 binnen het onderdeel «Verkeershandhaving OM» alsmede
hoeveel personen binnen het OM zich hiermee hebben
beziggehouden?
Binnen het verkeersbudget OM 2014 wordt rekening gehouden met de
geraamde kosten van aanschaf, beheer en onderhoud van de trajectcontrolesystemen (2014 € 9 mln.) en de (digitale) flitspalen (2014 € 17,4 mln.).
Daarnaast wordt door het OM de tijdelijke meerkosten van de zaakbehandeling (in casu beroepen tegen boetes) van het CVOM geraamd. Deze
meerkosten worden met name veroorzaakt door een tijdelijke toename
van het aantal beroepen als gevolg van de invoering van 30 WAM en de
inwerkingtreding van de nieuwe trajectcontrolesystemen. De gezags-/
regierol op het verkeersdossier voert het OM uit binnen de beschikbare
formatie.
Vraag 258.
Wat is de reden van de stijging van het budget voor 2015 ten
opzichte van 2014 van het OM ten behoeve van het programmaonderdeel verkeershandhaving?
De stijging van het budget hangt samen met de kosten die gemaakt
worden voor de aanschaf, beheer en onderhoud van de trajectcontrolesystemen en de (digitale) flitspalen. Zo worden er bijvoorbeeld in 2015
digitale flitspalen geplaatst en worden een aantal trajectcontrolesystemen
vervangen.
Vraag 259.
Wat is de reden dat de uitgaven ten aanzien van onrechtmatige
detentie niet dalen de komende jaren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

51

Het budget voor onrechtmatige detentie is een open-einde regeling
waarbij op basis van ervaringsgegevens het budget structureel is
vastgesteld op € 11,2 mln.
Vraag 260.
Kan een overzicht gegeven worden van de artikelen in het
Wetboek van Strafrecht waar het OM géén prioriteit aangeeft ten
behoeve van de opsporing en vervolging?
Nee, een dergelijk beleid van posterioritering voert het OM niet. Wel
worden binnen het opsporings- en vervolgingsbeleid prioriteiten gesteld,
lokaal in de driehoeken en landelijk in de Veiligheidsagenda.
Vraag 261.
Wat wordt verstaan onder de post «overig opsporing en
vervolging»?
Dit betreft een verzamelbudget dat aan diverse projectsubsidies wordt
besteed zoals o.a. Stichting Maatschappelijke Veiligheid Politie, Meldpunt
Discriminatie Internet, Meldpunt Kinderporno, Fraude helpdesk, sektensignaal, mensenhandel en vuurwerkbeleid
Vraag 262.
Waarom daalt het begrote bedrag voor «schadeloosstellingen» in
2015, om in de jaren daarna weer te stijgen naar het niveau van
2014?
Schadeloosstellingen betreft een open-einde regeling waarbij vooraf niet
geraamd kan worden wat het beroep is dat wordt gedaan op het budget.
Bij de technische conversie van VBTB naar Verantwoord Begroten is er in
de begrotingsjaren 2013 en 2015 een begrotingsmutatie doorgevoerd op
het begrote bedrag schadeloosstellingen.
Vraag 263.
Kan per betreffende partij in de strafrechtsketen inzichtelijk
worden gemaakt hoeveel aan afgepakt crimineel vermogen wordt
ontvangen?
Nee. De partijen in de strafrechtketen die zich bezig houden met afpakken
hebben allemaal een eigen taak in het proces van afpakken. Van beslaglegging tot incasso. De partijen dragen allemaal bij aan het realiseren van
de doelstellingen.
Vraag 264.
Kan een overzicht gegeven worden van de uitgaven van het
Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) ten
behoeve van criminaliteitspreventie en veiligheid?
Het CCV ontvangt een subsidie van ruim 4,7 miljoen Euro ten behoeve
van criminaliteitspreventie en veiligheid, die inhoudelijk onder te brengen
is bij begrotingsartikel 33.2 (1,6 miljoen Euro), artikel 33.3 (ruim 900.000
Euro, in de begroting niet als afzonderlijke post opgenomen maar als
onderdeel van een verzamelpost) en bij artikel 34 (ruim 2,2 miljoen Euro).
Daarnaast begeleidt het CCV een groot deel van de trajecten die leiden tot
een Keurmerk Veilig Ondernemen, hetgeen apart is begroot onder artikel
33.2. Voor meer informatie over de activiteiten van het CCV ten behoeve
van criminaliteitspreventie en veiligheid verwijzen wij u naar de jaarprogramma’s en jaarverslagen van het CCV.
Vraag 265.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

52

Waaruit bestaat de post «Overig bestuur, informatie en
technologie»?
Dit betreft een verzamelbudget dat aan diverse projecten wordt besteed
zoals Auditteam voetbal, Bestuurlijk aanpak en Reductie van overlast en
onveiligheidsgevoel.
Vraag 266.
Waaraan is de structurele intensivering van 20 miljoen euro te
vinden of is hier sprake van een minder sterke bezuiniging?
Deze intensivering (oplopend van € 5 mln in 2015 tot € 20 mln vanaf
2017) wordt ingezet om de aanpak van criminaliteit met een internationale
dimensie te versterken, zoals jihadisme, kinderporno en internationaal
afpakken. Deze middelen worden niet gebruikt om taakstellingen in te
vullen. Er is dus geen sprake van een minder sterke bezuiniging.
Vraag 267.
Waaraan wordt het verschil in opbrengsten tussen 2014 en 2015
van het afpakken van crimineel verkregen vermogen besteed?
Wordt het uitgegeven aan het voortzetten van verkeershandhaving OM en het afpakken van crimineel verkregen vermogen?
Kan het antwoord
De inkomsten van het afpakken vloeien terug in de algemene middelen en
worden niet aangewend voor het bekostigen van enig specifiek doel.
Vraag 268.
Klopt het dat het aantal sepots door het OM in 2013 is opgelopen
tot 20%? Zo ja, wat is de reden daarvan? Zo nee, hoe hoog was in
2013 het percentage sepots? Kan een overzicht worden gegeven
van het aantal sepots tussen 2010 en 2014?
In de CBS-publicatie «Criminaliteit en Rechtshandhaving 2013» is een
overzicht opgenomen van het aantal misdrijfzaken en het aantal sepots in
de afgelopen jaren. Hieruit blijkt dat bij het totaal aantal misdrijfzaken in
de jaren 2010 tot en met 2013 schommelde tussen de 209.000 en 231.000
en dat het aantal sepots is gestegen van ruim 28.000 in 2010 tot ruim
49.000 in 2013. Een belangrijke reden hiervan is dat voorheen de politie de
behandeling van een zaak – waarbij een verdachte was geïdentificeerd –
zelf kon beëindigen indien er bijvoorbeeld onvoldoende bewijs was om de
zaak aan het OM door te sturen. Mede naar aanleiding van het rapport van
de Algemene Rekenkamer «Prestaties in de strafrechtketen» uit 2012 is nu
duidelijk vastgelegd dat in alle zaken waarin een verdachte is geïdentificeerd alleen het OM – en dus niet de politie – kan seponeren. Dit heeft tot
gevolg gehad dat zaken met een verdachte waarbij voorheen de politie
bepaalde dat ze verder niet in behandeling werden genomen nu eerst
formeel aan het OM worden voorgelegd. Hierdoor stijgt dus om formele
reden het aantal sepots bij het OM.
Daarnaast speelt de komst van ZSM een rol. In deze aanpak van lokale
veelvoorkomende criminaliteit kijkt het OM met ketenpartners zoals de
reclassering en de Raad voor Kinderbescherming naar een passende
interventie. Het strafrecht wordt in ZSM niet altijd toegepast, als een
alternatieve interventie effectiever is. Een voorbeeld: een verdachte
vergoed ter plekke de schade. De zaak wordt vervolgens op basis van een
beleidssepot onvoorwaardelijk geseponeerd. Ook dit draagt bij aan de
stijging van het aantal sepots.
Vraag 269.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

53

Kan uitgebreid worden toegelicht welke specifieke maatregelen
er op welke manier voor zullen zorgen dat de opbrengsten voor
strafrechtelijk afpakken stijgen naar 115,6 miljoen euro in 2018?
Vanaf 2011 is er geïnvesteerd in de strafrechtketen, oplopend tot een
bedrag van € 20 miljoen per jaar vanaf 2013 op basis van een return on
investment van 1:3. Verschillende organisaties in de strafrechtketen zijn
versterkt om het afpakken te intensiveren. De politie is uitgebreid met 60
fte, de bijzondere opsporingsdiensten met 60 fte, de KMAR met 10 fte, het
OM met 40 fte en het CJIB met 4 fte. De rechtspraak wordt langs de lijn
van het Prognosemodel Justitiële Ketens gefinancierd. Aan de investering
van € 20 miljoen per jaar is een oplopende reeks doelstellingen
verbonden oplopend tot ruim € 100 miljoen per jaar vanaf 2016. De
afgelopen jaren is er een stijgende lijn te zien van het afpakresultaat. In
2013 is bijna € 90 miljoen euro aan crimineel vermogen afgepakt.
Vraag 270.
Kan uiteen worden gezet hoeveel jaarlijks op het OM wordt
bezuinigd? Kan hiervan een overzicht vanaf 2010 worden
gegeven? Hoe worden deze bezuinigingen opgevangen en
uitgevoerd?
Het huidig kabinet heeft het OM een taakstelling opgelegd van € 52 mln
structureel; € 20 mln in 2016, € 20 mln in 2017 en € 12 mln per 2018. De
beoogde efficiencybesparingen zijn niet alleen gericht op geld. Het heeft
ook ten doel om slimmer te werken. Hiermee wordt bereikt dat het OM
steeds beter in staat is om interventies op maat te plegen (niet alleen
strafzaken, maar ook ZSM, OM-afdoening) en dat doorlooptijden worden
teruggedrongen. Het OM zal de bezuinigingen realiseren op het gebied
van huisvesting en digitalisering. Indien zich onverhoopt problemen
voordoen in het tempo van de besparingen zullen – in overleg met het
College – hiervoor oplossingsrichtingen gevonden worden.
Vraag 271.
Hoe heeft het OM 2013 budgettair afgesloten? Was er sprake van
een tekort, een volledige uitputting van het budget of een
positief resterend saldo?
Uit Slotwet 2013 (kamerstuk 33 930 VI 2) blijkt dat het OM in 2013 een
overschrijding had van het budget met € 18 mln. Dit is in het geheel van
de mee- en tegenvallers van VenJ opgelost.
Vraag 272.
Ligt het OM op koers met de digitaliseringsslag waar de efficiencybezuiniging op gebaseerd is? Zo ja, waar blijkt uit dat het
OM op koers ligt en zich geen vertraging voor doet in de
implementatie?
In 2013 heeft de GalanGroep bezien op welke wijze het OM de totale
taakstelling kan realiseren zonder dat dit risico’s oplevert voor het
primaire proces. Uit dit onderzoek kwam naar voren dat succesvolle
ketendigitalisering en -informatisering hiervoor een cruciale randvoorwaarde is. Het gaat bijvoorbeeld om de digitale aanlevering van
processen verbaal door de politie, het digitaal werken met omvangrijke
zaakdossiers en het stroomlijnen van de ketenprocessen. Deze ontwikkelingen zijn onderdeel van de departementale programma DWS (digitaal
werken in het strafrechtproces) en VPS (Versterking Prestaties Strafrechtketen). Deze programma’s hebben als doel om in 2016 de processtukken
tussen de betrokken ketenpartners (politie, OM, rechtspraak en
advocatuur) digitaal uit te wisselen en uiteindelijke de gehele strafrecht-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

54

keten correct, effectief, zorgvuldig en transparant te laten functioneren. Ik
heb in mijn brief van 2 juli 2014 aan u gemeld dat deze programma’s op
koers liggen: de kwaliteit van de ketenprestaties is fors verbeterd, er zijn
concrete stappen gezet in het kader van de digitalisering van de keten, het
zicht op de prestaties van de keten is aanmerkelijk verbeterd en er zijn
diverse wetsvoorstellen in ontwikkeling of al aan uw Kamer aangeboden.
Dit moet ertoe leiden dat het OM tijdig in staat wordt gesteld om de
opgelegde taakstelling te realiseren zonder dat dit risico’s oplevert voor
het primaire proces.
Vraag 273.
Wanneer kan de Kamer een overzicht van de resultaten van het
OM met betrekking tot de doorlooptijd verwachten?
In mijn VPS-voortgangsbrief van 2 juli 2014 (TK 2013–2014, 29 279, 204)
heb ik u de resultaten van een nulmeting van de doorlooptijden van
strafzaken over 2013 toegelicht. In de nulmeting is de tijd gemeten
waarbinnen een standaardzaak met een strafbeschikking, een sepot,
reprimande, HALT-verwijzing, transactie of een vonnis of voeging als
eerste inhoudelijke beslissing in een zaak werd afgedaan. Uit de
nulmeting blijkt dat in 2013 40% van de strafzaken binnen een maand
werd afgehandeld. U ontvangt nog voor de begrotingsbehandeling een
voortgangsrapport VPS.
Vraag 274.
Op welke wijze wordt invulling gegeven aan de toezegging om de
langdurige archivering bij het OM te verbeteren zodat deals met
criminelen langdurig en wanneer nodig in detail uit het archief
terug te halen zijn?
Bij brief aan uw Kamer van 3 oktober 2014 heb ik ten aanzien van mijn
tijdens het wetgevingsoverleg van 26 juni 2014 over het jaarverslag 2013
van het Ministerie van VenJ gedane toezegging om de documenten over
deals tussen het OM en criminelen langdurig te archiveren uw Kamer
laten weten dat ik het OM opdracht heb gegeven om te onderzoeken op
welke wijze aan de toezegging uitvoering kan worden gegeven. Tevens
heb ik u toen laten weten dat ik uw Kamer naar verwachting voor het
einde van dit jaar over de stand van zaken kan informeren. Nu het
hiervoor genoemde onderzoek van het OM nog steeds gaande is, blijft
deze verwachting ongewijzigd.
Vraag 275.
Hoeveel procent van de beschikbare 2 miljoen euro voor het
uitbesteden van forensisch onderzoek is hiervoor in 2013
daadwerkelijk ingezet?
In 2013 is in totaal € 1.5 mln. beschikbaar gesteld aan het OM en politie
voor uitbesteding van forensisch onderzoek aan particuliere instituten.
Besteding van het budget was afhankelijk van de hoeveelheid en kwaliteit
van de ingediende aanvragen. Om in aanmerking te komen voor
uitbesteding, moest een onderzoek aan minimaal één van de volgende
criteria voldoen: extra gewenste snelheid, benodigde expertise waarover
het NFI niet beschikte, onvoldoende capaciteit bij het NFI voor het
betreffende onderzoek of aanvraag van contra-expertise. Van de € 1.5
mln. die beschikbaar is gesteld voor forensisch onderzoek in 2013, is € 1.2
mln. (80%) ook daadwerkelijk uitgegeven. Met ingang van 2014 is voor
een periode van drie jaar een bedrag van € 2 mln. per jaar beschikbaar
gesteld voor uitbesteding van forensisch onderzoek.
Vraag 276.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

55

Klopt het dat het NFI te maken zal krijgen met een capaciteitstekort door de voorgenomen taakstelling en toenemende
werklast na het invoeren van het verbod op cannabis met meer
dan 15% tetrahydrocannabinol (THC)? Zo nee, waarom niet?
Voor het eerste deel van deze vraag verwijs ik naar het antwoord op vraag
450. Met betrekking tot de invoering van het verbod op cannabis met
meer dan 15% tetrahydrocannabinol (THC) geldt dat op dit moment nog
onduidelijk is hoeveel monsters het NFI per jaar aangeboden zal krijgen
voor onderzoek. Hiervoor is een impactanalyse uitgevoerd, waarbij is
uitgegaan van 41.500 monsters per jaar die onderzocht zouden moeten
worden. Deze impactanalyse heeft uw Kamer ontvangen als bijlage bij het
wetsvoorstel. Over de daadwerkelijke instroom vindt momenteel nog
overleg plaats tussen mijn departement en de Politie, het OM en het NFI.
Vraag 277.
In hoeverre is de doelstelling voor het actualiseren van de balans
tussen veiligheid en privacy binnen de Keten Informatie
Management gerealiseerd en hoe is de daling vanaf 2015 van de
middelen te verklaren?
Als onderdeel van Keten Informatie Management is onderzoek gedaan
naar het toepassen van de privacy by design principes in de registers en
indexen die betrekking hebben op persoonsgegevens in de strafrechtsketen. De uitkomsten hiervan zijn gebruikt bij aanpassingen van een
aantal gemeenschappelijke voorzieningen en de voorbereiding van
verdere vernieuwing van het systeemlandschap. De daling van de
middelen was voorzien omdat vanaf 2015 alleen de beheerkosten zijn
begroot.
Vraag 278.
Op welke artikelonderdeel zijn de budgettaire consequenties van
de eigen bijdrageregeling voor verblijf en strafproces terug te
vinden?
De budgettaire consequenties van de eigen bijdrageregeling kosten
strafproces zijn terug te vinden op artikelonderdeel 32.3 «Optimale
randvoorwaarden voor een doelmatig en doeltreffend rechtsbestel». De
eigen bijdrageregeling voor verblijf is verantwoord op artikelonderdeel
34.3 «tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties en vreemdelingenbewaring»
Vraag 279.
Hoe worden de opbrengsten van 60 miljoen euro uit het
wetsvoorstel voor een eigen bijdrage voor verblijf in een justitiële
inrichting samen met de eigen bijdrage van veroordeelden aan de
kosten van het strafproces binnen V&J besteed? Kunnen deze
opbrengsten worden doorgeschoven naar de Dienst Justitiële
Inrichtingen (DJI)?
De eigen bijdrage voor verblijf en de bijdrage van veroordeelden aan de
kosten van het strafproces vloeien voort uit het Regeerakkoord «Bruggen
slaan» en hebben tot doel om de kosten die door de overheid hiervoor
worden gedragen te verlichten. De opbrengsten zijn derhalve reeds op de
Rijksbegroting ingeboekt en worden dus niet voor een andere besteding
aangewend. Om die reden kunnen de opbrengsten ook niet worden
doorgeschoven naar de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI).
Vraag 280.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

56

Hoe wordt in geval van niet tijdige invoering van de eigen
bijdrage voor verblijf in een justitiële inrichting het besparingsverlies van 7 miljoen euro opgevangen?
In de begroting is al rekening gehouden met aanloopverliezen. Indien als
gevolg van niet tijdige invoering nog additionele incidentele besparingsverliezen optreden, dan zullen die ook binnen de VenJ-begroting van
dekking worden voorzien.
Vraag 281.
Betekent de subsidieverhoging bij SHN dat in de toekomst
herstelbemiddeling alleen via SHN kan lopen?
Op dit moment worden vijf pilots met herstelbemiddeling in en rond het
strafproces uitgevoerd. Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van
deze pilots, die naar verwachting medio 2015 beschikbaar komen, vindt
besluitvorming over structurele inbedding van herstelbemiddeling vanaf
2016 plaats.
De subsidieverhoging voor Slachtofferhulp Nederland houdt verband met
de investering in de participatie van SHN in het werkproces ZSM. Als
gevolg van deze investering kan SHN volwaardig participeren in het
werkproces van ZSM en daarmee slachtofferdiensten aanbieden aan
100.000 slachtoffers van veel voorkomende criminaliteit, een doelgroep
die tot voor kort nog niet door Slachtofferhulp Nederland werd bediend.
De verhoging houdt derhalve geen verband met de inzet op herstelbemiddeling dan wel de rol van SHN daarin.
Vraag 282.
Waaruit bestaat de post «vrijwilligerswerk gedetineerden»?
In 2013 bedroeg het vrijwilligersbudget € 1.700.000 in 2013. Het budget
voor de uitvoering van vrijwilligerswerk is op basis van de motie Van der
Staaij verhoogd met een bedrag van € 1.500.000. Van dit bedrag is
€ 750.000,– geoormerkt voor subsidie voor vrijwilligersorganisaties met
cofinanciering. Ik hecht aan het idee van co-financiering, omdat dit
aansluit op mijn visie dat er op dit terrein niet alleen een taak en verantwoordelijkheid is weggelegd voor de overheid, maar ook voor de
samenleving zelf. Dit in de vorm van burgers die zich als vrijwilliger
inzetten en van maatschappelijke partijen, zoals kerken, fondsen, loterijen
en grote bedrijven en particulieren (middels de donatie van giften) die
bereid zijn dit vrijwilligerswerk financieel te ondersteunen.
Het voorgaande betekent dat er ongeveer € 3.200.000 beschikbaar is voor
de uitvoering van vrijwilligerswerk.
Op basis van het subsidiekader «Vrijwilligerswerk bij de sanctietoepassing» verstrekt het Ministerie aan de vrijwilligersorganisaties subsidie
om de volgende activiteiten te verrichten.
– Het afleggen van individuele of groepsbezoeken aan justitieel
ingeslotenen tijdens hun detentie/behandeling/bewaring.
– Het ondersteunen van diensten en vieringen en het deelnemen aan
gespreksgroepen die door de geestelijke verzorging worden georganiseerd in de inrichtingen en instellingen.
– Het ondersteunen van groepsbijeenkomsten in het kader van vrijetijdsbesteding.
– Het regelen van praktische zaken voor justitieel ingeslotenen.
– Het begeleiden en ondersteunen van justitieel ingeslotenen bij hun
terugkeer in de samenleving.
– Het begeleiden en ondersteunen van justitieel ingeslotenen na hun
terugkeer in de samenleving in de periode tot 6 maanden na afloop
van hun verblijf in de inrichting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

57

–
–

–

Het verzorgen van cursussen voor justitieel ingeslotenen.
Het begeleiden van ingesloten ouders in hun relatie met hun kinderen
tijdens insluiting en bij het hervatten van hun opvoedingstaken na
insluiting tot 6 maanden na afloop van hun verblijf in de inrichting.
Het ondersteunen van het gezinssysteem van ingeslotenen, waaronder
het begeleiden van kinderen van ingesloten ouders

Vraag 283.
Hoe verloopt de inkoop van 24-uurs nazorg aan gedetineerden
door de betrokken organisaties?
Sinds 1 januari dit jaar wordt de zorg die wordt geleverd door de
instellingen Door, Exodus, Moria en Ontmoeting ingekocht door de
Directie Forensische Zorg van de DJI. Deze zorg valt onder het segment
«beschermd wonen». Daarnaast wordt bij een aantal van de instellingen
ambulante zorg ingekocht. Beschermd wonen wordt niet alleen door deze
vier instellingen geleverd, maar ook door andere zorgaanbieders zoals het
Leger des Heils. Op dit moment is er veel vraag naar dit type zorg
(beschermd wonen). Er is vorig jaar bij de begrotingsbehandeling
structureel drie miljoen euro extra beschikbaar gekomen voor deze vorm
van zorg. Dit heeft het onder meer mogelijk gemaakt om halverwege het
jaar bij de betreffende zorgaanbieders, waaronder de vier genoemde
instellingen, extra plaatsen in te kopen. Daarmee is het budget voor het
segment beschermd wonen structureel op een hoger peil gebracht.
Vraag 284.
Waarom zijn er na 2015 nog middelen opgenomen onder
Garanties Faillissementscuratoren als uit tabel 34.1 blijkt dat de
herziening van de Garantiestellingregeling de risico’s voor de
begroting zal dekken?
De middelen zijn nog opgenomen omdat de herziening van de Garantiestellingregeling die de risico’s voor de begroting afdekt, nog niet is
doorgevoerd. Dit geschiedt naar verwachting in de loop van 2015. De
herziening betekent dat voor de GSR-regeling een begrotingsreserve
wordt gecreëerd die middels kostendekkende premieheffing wordt gedekt.
Vraag 285.
Hoeveel geld wordt in 2015 aan preventieve veiligheidsmaatregelen besteed? Hoeveel geld is jaarlijks sinds 2004 aan preventiemaatregelen uitgegeven? Aan welke activiteiten en programma’s
wordt dit geld precies aan besteed?
Vanaf 2005 heeft het Ministerie van (Veiligheid en) Justitie binnen het
preventiebeleid gekozen voor drie beleidsthema’s, waarover tot en met
2011 ieder jaar in de begroting en de jaarverslagen is gerapporteerd:
• voorkomen van geweld, met inbegrip van huiselijk geweld
• voorkomen van criminaliteit tegen bedrijven
• bevorderen van de integriteit van natuurlijke personen en rechtspersonen.
In de beleidsdoorlichting Preventie Maatregelen (Kamerstukken II,
2012–2013, 33 199, nr. 2) is een overzicht weergegeven van de gerealiseerde uitgaven over de periode 2005–2011. Vanaf 2004 tot en met 2014 is
het budget toegenomen van ca. € 10 tot ca. € 22 mln.
In 2015 wordt ca. € 16 mln. besteed aan preventie maatregelen waaronder
subsidieregelingen voor het bedrijfsleven, een bijdrage aan de activiteiten
van het Centrum Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV), en de aanpak
van high impact crimes. Het verschil tussen 2014 en 2015 van € 6 mln.
laat zich als volgt verklaren:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

58

•
•
•

Een bezuiniging op het Centrum voor Criminaliteitspreventie en
Veiligheid van € 1 mln.;
Een bedrag van € 2 mln. dat binnen VenJ van andere begrotingsartikelen nog moet worden overgeheveld naar het preventiebudget;
Een bedrag van € 3 mln. vanwege het feit dat Regeerakkoordmiddelen
tot en met 2014 beschikbaar zijn.

Vraag 286.
Welke preventieprogramma’s en maatregelen zijn sinds 2004
gestopt of afgeschaft? Waarom? Hoeveel geld is hieraan
bezuinigd?
Er is geen sprake van afschaffing van programma’s en maatregelen op
preventie sinds 2004. In de beleidsdoorlichting Preventie Maatregelen
(Kamerstukken II, 2012–2013, 33 199, nr. 2) is uitgebreid beschreven welke
preventieprogramma’s en maatregelen hierop achtereenvolgend zijn
ingezet. Verder verwijs ik naar mijn antwoord op vraag 285 voor de
verklaring van het verschil tussen 2014 en 2015 van € 6 mln.
Vraag 287.
Welke preventieve maatregelen worden ingezet op het gebied van
veiligheid en criminaliteitsbestrijding, jeugd, contraterrorisme,
nationale veiligheid en crisisbeheersing?
Op het gebied van contraterrorisme worden preventieve maatregelen
ingezet om te voorkomen dat radicaliseringsprocessen verder doorgaan
richting gewelddadig extremisme. Religieuze gemeenschappen wordt
gevraagd een bijdrage te leveren aan de kanalisatie van emoties en aan
het voorkomen dat kwetsbare personen ontsporen. Ook andere personen
in de omgeving kunnen een rol spelen in de begeleiding van jongeren die
mogelijk vatbaar zijn voor radicalisering: naast de familie en vrienden
kunnen onderwijspersoneel, jongerenwerkers en hulpverleners ook een
positieve invloed hebben in het kanaliseren van idealisme, het herkennen
en duiden van emoties, het tegenspreken van complottheorieën en het
nuanceren van extreme (politieke of religieuze) interpretaties. Samen met
sleutelfiguren uit de islamitische gemeenschap, kunnen lokale professionals bijdragen aan het creëren van een ontmoedigend klimaat dat
extremisme ontmoedigt. Het is dan ook van belang dat er lokale
netwerken en samenwerkingsverbanden zijn waarin ambtenaren,
professionals en sleutelfiguren aandacht geven aan dit onderwerp. Uit
deze samenwerking dienen passende interventies voort te vloeien, die de
voedingsbodem voor radicalisering verminderen en verdere doorradicalisering voorkomen.
Op het gebied van nationale veiligheid wordt op grond van de strategie
Nationale Veiligheid op structurele basis gekeken naar wat de dreigingen
zijn voor Nederland en welke maatregelen genomen kunnen worden om
deze dreigingen te voorkomen of de gevolgen te beperken. Daar hoort bij
dat er expliciet gekeken wordt naar maatregelen op het terrein van
preventie en van crisisbeheersing. Zo zorgt het Ministerie van Veiligheid
en Justitie, als coördinerend ministerie, ervoor dat alle relevante
organisaties voorbereid zijn op calamiteiten, te denken valt aan
planvorming en opleiden, trainen en oefenen. In het kader van dit laatste
heeft mijn ministerie de Nationale Academie voor Crisisbeheersing
opgericht.
Er is een robuuste structuur van crisisbeheersing paraat.
Op vele gebieden die bij escalatie een gevaar voor de nationale veiligheid
kunnen betekenen, treffen de daarvoor verantwoordelijke ministeries,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

59

waaronder mijn ministerie, preventieve maatregelen ter voorkoming van
calamiteiten en aantasting van de nationale veiligheid. Ook kan worden
gewezen op de versterking van NL-Alert, als een belangrijk middel om de
zelfredzaamheid van burgers bij incidenten en rampen te vergroten.
Tenslotte is er ook een structuur ingericht om inbreuk op de nationale
veiligheid te voorkomen als gevolg van het verwerven van invloed door
staten of niet-statelijke entiteiten, zoals terroristische groeperingen of
ongewenste personen, op een in Nederland gevestigde vitale
onderneming.
Vraag 288.
Welke afstemming vindt plaats met de Minister van Binnenlandse
Zaken vanuit zijn stelselverantwoordelijkheid voor integriteit?
Hoe wordt dubbel werk voorkomen bij het bewaken van een
integer handelende overheid?
In reactie op uw vraag wijs ik uw Kamer op het onderscheid tussen de
stelselverantwoordelijkheid voor de integriteit van het openbaar bestuur
van de Minister van Binnenlandse Zaken (BZK) en mijn verantwoordelijkheid voor de evenwichtige inzet van screeningsinstrumenten door de
Dienst Justis om integriteitsrisico’s binnen kwetsbare sectoren, bedrijven
en organisaties te beperken. Deze screeningsinstrumenten van de Dienst
Justis leveren ook een belangrijke bijdrage aan een integer handelende
overheid. Om er voor te zorgen dat de verantwoordelijkheden goed op
elkaar aansluiten en dubbel werk wordt voorkomen, vindt er ambtelijke
afstemming plaats over beleid en uitvoering met verantwoordelijke
beleidsafdeling en met het Bureau Integriteit Openbaar Bestuur van BZK.
Vraag 289.
Kan een overzicht worden gegeven van alle preventiemaatregelen
en programma’s die in 2015 lopen en hoeveel budget jaarlijks in
totaal beschikbaar was/is voor preventie in 2013, 2014, 2015,
2016, met welke doelstelling en wat de concrete resultaten zijn
over 2013 en 2014?
Voor een overzicht van de preventiemaatregelen en programma’s verwijs
ik u naar de begroting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie voor
het jaar 2015 (Kamerstukken II, 2014–2015, 34 000 VI, nr. 2) In de begroting
waren/zijn de volgende bedragen opgenomen voor preventie.
Jaar
Budget € mln.

2013

2014

2015

2016

21

22

16

14,5

De daling na 2014 laat zich onder meer verklaren door een bezuiniging op
het CCV en het wegvallen van extra Regeerakkoord middelen. Daarbij
wordt opgemerkt dat een deel van de activiteiten ook wordt gefinancierd
uit andere artikelen binnen de VenJ-begroting of de begrotingen van
andere ministeries. De uitgaven die onder operationele doelstelling art.
34.2 zijn gerealiseerd, worden onverdeeld in garanties, uitgaven voor de
Dienst Justis en subsidies en opdrachten voor preventiemaatregelen.
De resultaten en effecten van deze maatregelen kunnen niet in elk geval
worden gekwantificeerd. Bij de volgende preventiemaatregelen kan in
ieder geval een substantiële voortgang in de ontwikkeling en invoering
van maatregelen en instrumenten worden geconstateerd. Ten aanzien van
High Impact Crimes (overvallen, straatroven, woninginbraken en geweld)
is in samenwerking met onder meer het bedrijfsleven, politie en de lokale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

60

overheden een groot aantal preventieve maatregelen genomen gericht op
het terugdringen van het aantal HIC op hotspots, hottimes en onder
hotvictims. Er zijn maatregelen getroffen in onder meer de volgende
sectoren c.q. branches: horeca, benzinestations en juweliers. Mede
hierdoor zijn in voornoemde sectoren c.q. branches de aantallen
overvallen in 2013 met respectievelijk 25%, 37%, 14% gedaald ten opzichte
van 2012. In de eerste negen maanden van 2014 zijn de overvallen in de
genoemde sectoren c.q. branches verder gedaald met respectievelijk 24%,
8% en 55% ten opzichte van dezelfde periode in 2013. Ook de op preventie
gerichte acties die met verschillende ouderenorganisaties zijn ondernomen om het aantal woningovervallen op senioren terug te dringen
werpen hun vruchten af: in 2013 is het aantal woningovervallen op deze
doelgroep met 12% gedaald ten opzichte van 2012 en in de eerste negen
maanden van 2014 betrof de daling 19% ten opzichte van dezelfde periode
het jaar daarvoor. Preventieve maatregelen, waaronder campagnes
als′Ben jij het waard om beroofd te worden» en «Hier waak ik», die zijn
ingezet om het aantal straatroven en woninginbraken tegen te gaan zijn
eveneens succesvol: het aantal straatroven daalde met 12% en het aantal
woninginbraken met 5% in 2013 ten opzichte van het jaar daarvoor. Ook
deze daling zet zich in 2014 voort: 19% minder staatroven en 17% minder
woninginbraken in de eerste negen maanden van 2014 ten opzichte van
de eerste negen maanden van 2013.
Met betrekking tot vervoer- en transportcriminaliteitcriminaliteit is het
volgende gerealiseerd. Doelstelling voor de aanpak autokraak is een
daling van 20% van het aantal aangiften in 2014 t.o.v. 2011. In 2013 is een
daling van 15,5% gerealiseerd en de verwachting is dat in 2014 de daling
van 20% wordt gehaald. Het aantal autodiefstallen is het afgelopen
halfjaar 4,4% lager dan in het eerste halfjaar van 2013. In de eerste 6
maanden van dit jaar zijn 5.492 personenauto’s gestolen, 254 minder dan
een jaar geleden in dezelfde periode. De geïntensiveerde samenwerking in
de strijd tegen autodieven lijkt succesvol. Gestolen auto’s worden sneller
internationaal gesignaleerd, de beveiligingsmogelijkheden van auto’s
verbeteren en ook importeurs nemen maatregelen om diefstal van hun
merk tegen te gaan.
Het aantal gestolen vrachtwagens is in de eerste helft van 2014 15%
minder dan in de eerste helft van 2013. Daar waar we in 2013 een stijging
van het aantal aangiften van (pogingen tot) ladingdiefstallen constateerden; van 287 aangiften in 2012 naar 432 in 2013, waarvan 189
pogingen tot ladingdiefstal, zien we voor 2014 over de eerste 6 maanden
een daling in het aantal (pogingen tot) ladingdiefstallen.
Met behulp van de Actie Koperslag is samen met ProRail, de politie, het
Openbaar Ministerie, en Metaal Recycling Federatie en TenneT ingezet op
het bestrijden van het toenemende probleem van koperdiefstal met
gevaarzetting. Het doel van Actie Koperslag om het aantal koperdiefstallen met gevaarzetting te halveren is ruimschoots bereikt. In 2011
werden gemiddeld 49 van zulke koperdiefstallen per maand gepleegd; in
2013 lag dat aantal op iets meer dan 20.
Vraag 290.
Tussen welke kassen wordt bij DJI precies geschoven om de
meerjarige budgettaire problematiek van 23,7 miljoen euro in
2015 op te lossen?
Dit betreft een technische verwerking om de problematiek en oplossingen
(o.a. de zogenaamde Breukelenmaatregelen) zoals gepresenteerd in de
Kamerbrief (zie TK 24 587, nr. 588) op elkaar aan te sluiten. Een kasschuif
betekent niet het schuiven van budget tussen verschillende kassen, maar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

61

het schuiven van budget in de tijd («intertemporeel») binnen één kas.
Actuele inzichten leiden tot aanpassing van de wijze waarop het budget
over de jaren wordt verdeeld. Meerjarig is het effect altijd nul.
Vraag 291.
Hoe wordt in de begroting van 2015 het budgettaire gat van 16
miljoen euro gedekt nu elektronische detentie binnen het
gevangeniswezen geen doorgang kan vinden? Vindt dekking van
het extra besparingsverlies plaats binnen de begroting van DJI of
vanuit de overige begroting van veiligheid en justitie? Zo ja waar
precies?
Zoals aangegeven in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (blz.
14) was het oorspronkelijke voornemen 800 plaatsen voor elektronische
detentie te realiseren, waarvan 425 plaatsen de penitentiaire programma’s
zouden vervangen en 375 plaatsen intramurale capaciteit in het gevangeniswezen vervangen. De beoogde besparing van € 16 mln. zou worden
gerealiseerd door het sluiten van intramurale capaciteit. Ten opzichte van
de – vervanging van de – penitentiaire programma’s zou geen besparing
worden gerealiseerd (zie ook de memorie van antwoord bij het wetsvoorstel, blz. 33). Als gevolg van de onderbezetting in het gevangeniswezen kon het sluiten van genoemde intramurale capaciteit worden
gerealiseerd, los van de invoering van elektronische detentie. Hiermee
wordt de besparing van € 16 mln. gerealiseerd. Vanwege de lagere
capaciteitsbehoefte is in de begroting van Veiligheid en Justitie voor 2015
de taakstelling voor elektronische detentie verlaagd van 800 naar 400
plaatsen op jaarbasis vanaf 2015 (tabel 01.11, blz. 95). Nu het wetsvoorstel
inzake onder meer de invoering van elektronische detentie niet is
aanvaard, blijven de huidige penitentiaire programma’s vooralsnog
bestaan. Deze hebben een vergelijkbare kostprijs als elektronische
detentie. Er is derhalve geen sprake van een budgettair gat van € 16 mln.
Ten aanzien van de overige onderwerpen die onderdeel waren van het
wetsvoorstel wordt momenteel bezien op welke wijze hieraan alsnog
uitvoering kan worden gegeven. Het gaat hierbij met name om de
invoering van het promoveren/degraderen, het niet aanbieden van arbeid
aan arrestanten en bij slecht gedrag, en de invoering van het persoonsgebonden verlof. De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie zal hier nader
op ingaan bij de beantwoording van de schriftelijke vragen die de Vaste
Commissie voor Veiligheid en Justitie heeft gesteld naar aanleiding van
zijn brief inzake de personele gevolgen van de definitieve cijfers in het
kader van het Prognose Model Justitiële ketens (PMJ) en de aanvullende
besparingsmaatregelen bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI)
(Kamerstuk 24 587, nr. 603) en over het feit dat het wetsvoorstel tot
wijziging van de Penitentiaire beginselenwet en het Wetboek van
Strafrecht in verband met de herijking van de wijze van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende sancties en de invoering van elektronische detentie (Kamerstuk 33 745) in de Eerste Kamer is verworpen. Het
voornemen is deze brief voorafgaand aan de mondelinge behandeling
van de begroting aan uw Kamer toe te zenden.
Vraag 292.
Wat wordt bedoeld met VenJ brede problematiek waarnaar wordt
verwezen bij besteding van de intensivering veiligheid
enveloppe?
Het betreft budgettaire problematiek die niet direct binnen het beleidsterrein waar de problematiek zich voordeed, kon worden opgelost. Er is
voor deze problematiek binnen het totale VenJ-brede budgettaire beeld
ruimte gezocht om deze problematiek op te lossen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

62

Vraag 294.
Op welke manier wordt de reclassering tegemoetgekomen naar
aanleiding van de extra taken, waaronder die voortvloeiend uit
het wetsvoorstel langdurig toezicht op zware gewelds- en
zedendelinquenten (Kamerstuk 33 816)? Waar kan dit teruggevonden worden in de begroting van het Ministerie van Veiligheid
en Justitie over het jaar 2015?
De extra taken van de Reclassering bij langdurig toezicht betreffen met
name de verlengde looptijd van toezichten op bepaalde personen en het
uitbrengen van (tussentijdse) adviezen. Het is daarmee een uitbreiding
van al bestaande werkzaamheden.
Uit de impactanalyse blijkt dat de kosten voor deze uitbreiding, voortvloeiend uit het wetsvoorstel langdurig toezicht op zware gewelds- en
zedendelinquenten oplopen van 2 miljoen in 2016, tot ten hoogste 10
miljoen in 2027.
Aangezien het van belang is dat de wet daadwerkelijk kan worden
uitgevoerd, is tijdens de behandeling van het wetsvoorstel Langdurig
Toezicht in de Tweede Kamer d.d. 4 september 2014, de toezegging
gedaan dat in de begroting voor 2016 zal worden gekomen met een
financiële oplossing voor de uitvoering van dit wetsvoorstel. Derhalve is
de post in 2015 nog niet in de begroting opgenomen.
In 2015 worden de reclasseringsorganisaties gecompenseerd voor de
beperkte implementatiekosten van € 100.000,– bij de Reclassering van het
wetsvoorstel. Hiervoor is dekking gevonden binnen begrotingsartikel
34.3.59 overige sanctietoepassing.
Vraag 295.
Wat is de reden dat de reclassering niet langer per 2017 maar per
2018 ongeveer 21 miljoen euro moet hebben bezuinigd?
Eind 2012 is aan de drie reclasseringsorganisaties medegedeeld dat de
taakstelling in de periode 2013–2017 van 8,9% op de beleidsbudgetten van
het gehele departement Veiligheid en Justitie in gelijke mate op het
beschikbare budgettair kader van de Reclassering van toepassing is.
Als vertrekpunt is het bedrag genomen dat in 2013 voor onder meer
reclasseringswerkzaamheden structureel beschikbaar was. Dit was een
bedrag van € 234.858.000, hetgeen betekent dat de reclasseringsorganisaties gezamenlijk in 2017 een structurele taakststelling van € 20.902.362
dienen in te vullen. Deze dient in 2017 en dus voor 1 januari 2018 te zijn
gerealiseerd.
Dit bedrag is als volgt opgebouwd:
Jaar
t/m 2013
tranche 2014
tranche 2015
tranche 2016
tranche 2017

Bedrag

Cumulatief

€ 10.000.000
€ 2.000.000
€ 6.000.000
€ 2.000.000
€ 902.362

€ 10.000.000
€ 12.000.000
€ 18.000.000
€ 20.000.000
€ 20.902.362

Vraag 296.
Waarom wordt de administratiekostenvergoeding van 7 euro per
boete ontvangen op de begroting van VenJ, terwijl deze door het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

63

CJIB geïnd wordt en dient ter dekking van de kosten van administratie van het CJIB?
De administratiekostenvergoeding van 7 euro wordt geïnd gelijktijdig met
de boete en deze worden als ontvangsten geboekt op de begroting van
VenJ (conform comptabele regelgeving). De ontvangen administratiekostenvergoeding wordt als bijdrage gebruikt om het CJIB te financieren. De
administratiekostenvergoeding als zodanig is geen ontvangst voor het
CJIB zelf.
Vraag 297.
Welke keuze ligt eraan ten grondslag de inkomsten van de
administratiekostenvergoeding van het CJIB niet als «omzet
derden» te verantwoorden in de Agentschapsparagraaf van het
CJIB?
De ontvangen administratiekostenvergoeding wordt door VenJ ingezet als
bijdrage om het CJIB te financieren en wordt als ontvangsten geboekt op
de begroting van VenJ. (conform comptabele regelgeving) Voor het CJIB
is het hiermee geen »omzet derden». De administratiekostenvergoeding
wordt door het Bestuursdepartement VenJ als bijdrage gebruikt om het
CJIB te financieren.
Vraag 298.
Wat is het causaal verband tussen vrijwilligerswerk van gedetineerden en het terugdringen van de recidive?
De inzet van vrijwilligers ten behoeve van (de resocialisatie van) gedetineerden past goed binnen de persoonsgerichte aanpak van het kabinet.
Het aanbod van vrijwilligers vormt een waardevolle aanvulling op
beroepskrachten doordat het persoonlijk contact er meer centraal staat en
de (ex-) gedetineerde sociale contacten kan onderhouden of opbouwen.
Vrijwilligers kunnen langs deze weg een belangrijke bijdrage leveren aan
de ontwikkeling van motivatie van (ex-)gedetineerden voor hun
re-integratie. Gedetineerden raken op deze wijze minder geïsoleerd en
zullen eerder een positieve levensstijl aanleren en daardoor beter
maatschappelijk re-integreren. Alhoewel geen hard causaal verband aan
te tonen is, zijn er wel aanwijzingen in de wetenschap dat het versterken
van sociale banden, de kans op recidive verkleint.
Vraag 299.
Wanneer kan de Kamer de resultaten van het WODC-onderzoek
naar recidivecijfers tegemoet zien? Worden in dit onderzoek de
recidivecijfers voor jeugdigen apart uitgelicht?
De Kamer heeft het WODC-onderzoek met de recidivecijfers op
19 november ontvangen. De vijf vaste daderpopulaties die het WODC
opneemt in de Recidiveberichten, waaronder jeugdigen, zullen hierin
opgenomen zijn.
Vraag 300.
Wat zijn de geraamde opbrengsten van de verplichte bijdrage van
veroordeelden ten behoeve van de slachtofferzorg en waar zijn
deze in de begroting terug te vinden?
De opbrengsten van de verplichte bijdrage van veroordeelden ten
behoeve van de slachtofferzorg worden geraamd op structureel € 5
miljoen per jaar. Gedurende de eerste jaren wordt echter rekening
gehouden met aanloopverliezen. In de begroting zijn de geraamde
opbrengsten opgenomen onder de ontvangsten bij artikel 34.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

64

Vraag 301.
Hoe staat het met de samenwerking tussen adoptievergunninghouders om kosten van adoptie fors te verlagen en het
werktempo fors te verhogen?
De vergunninghouders hebben op aandringen van de Staatssecretaris van
Veiligheid en Justitie de samenwerking gezocht om te bezien hoe de
kwaliteit van de keten en de werkzaamheden verbeterd kunnen worden. Er
is door hen hiertoe op 2 oktober jl. een rapport uitgebracht waarin een
visie voor het adoptielandschap in 2020 uiteengezet wordt. Daarbij staat in
het rapport een aantal aanbevelingen om te komen tot een kwalitatief
betere keten en de daarbij behorende procedures. Momenteel werk ik aan
een beleidsreactie op het rapport, die ik tezamen met het rapport in het
eerste kwartaal van 2015 aan uw Kamer zal sturen.
Vraag 302.
Hoe effectief is de inzet van gedragsinterventies bij jeugdige
delinquenten?
Jeugdige delinquenten krijgen gedragsinterventies opgelegd die door de
Erkenningscommissie van Veiligheid en Justitie zijn erkend. Hiervoor zijn
kwaliteitscriteria opgesteld, waaraan een effectieve gedragsinterventie
moet voldoen. Voor jeugdigen kunnen nu om en nabij 19 erkende
gedragsinterventies worden ingezet zoals Leren van delict, Tools4U,
Functional Familiy Therapy en Respect Limits.
Gedragsinterventies zijn onderdeel van de persoonsgerichte aanpak van
jeugdige delinquenten. Het blijkt niet eenvoudig om wetenschappelijk aan
te tonen dat zij direct leiden tot een daling van de recidive. Dit vormt voor
mij aanleiding het erkenningssysteem gedragsinterventies te herzien. Ik
zal u voor de begrotingsbehandeling daarover nader berichten in mijn
brief bij het WODC-rapport Terugval in recidive; exploratie van de daling
in de recidivecijfers van jeugdigen en ex-gedetineerden bestraft in de
periode 2002–2010.
Vraag 303.
Wat houdt de verdere investering in een systeemaanpak voor
(criminele) jeugdgroepen in en hoe is deze te realiseren ondanks
de afnemende middelen?
De systeemaanpak van (criminele) jeugdgroepen is gericht op preventie
en vroegsignalering (ook ten aanzien van andere gezinsleden), stevig
strafrechtelijk ingrijpen en maatregelen op het terrein van preventie, zorg
en openbare orde. Dit is de zogenaamde meersporenaanpak. Zie ook het
antwoord op vraag 87.
Deze meersporenaanpak vergt in principe geen extra middelen van
gemeenten. Het is slim organiseren, beleid en uitvoering van diverse
gemeentelijke domeinen aan elkaar verbinden en capaciteit toedelen op
basis van lokale prioriteiten. Gemeenten worden daarbij ondersteund
door het Ministerie van Veiligheid en Justitie met praktische kennis, tools
en ondersteuning op maat.
De systeemaanpak van leden van criminele jeugdgroepen leidt tot minder
recidive, minder nieuwe aanwas en derhalve minder strafrechtelijke
interventies.
Vraag 304.
Waarom loopt de subsidie jeugdbescherming niet ook af in 2015
met ingang van de decentralisatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

65

Per 1 januari 2015 wordt, conform bestuurlijke afspraken, de doeluitkering
voor de jeugdbescherming overgedragen aan het gemeentefonds.
Daarnaast is sprake van een beperkt budget voor subsidies jeugdbescherming. Met de subsidies voor jeugdbescherming worden diverse
projecten en activiteiten gefinancierd, in het brede domein van de
jeugdbescherming, zoals bijvoorbeeld de schadevergoedingsregeling
seksueel misbruik en vliegwielprojecten. Daarnaast worden van dit budget
diverse kleinere projectsubsidies met een innovatieve doelstelling op het
gebied van jeugdbescherming gefinancierd. Dergelijke projecten en
activiteiten met een landelijk bereik zullen ook in 2015 e.v. gecontinueerd
worden vanuit het Ministerie van VenJ en worden dus niet gedecentraliseerd.
Vraag 305.
Waarom is de reeks «Bestrijding huiselijk geweld en kindermisbruik» in tabel 35.1 sinds de begroting 2014 met uiteindelijk 85%
gedaald?
Met ingang van 2014 is «verantwoord begroten» doorgevoerd op het
beleidsartikel «Bestrijding huiselijke geweld en kindermisbruik». Dit
betekent dat de apparaatskosten (formatie) niet meer wordt geboekt op
het beleidsartikel maar op het apparaatsartikel 91. De reeks is dan ook
hetzelfde gebleven, maar wordt conform rijksvoorschriften op andere
wijze op twee artikelen geboekt.
Vraag 306.
Welke gevolgen heeft de structurele taakstelling van 14,6 miljoen
euro voor de kwaliteit van bescherming van kinderen door de
Raad voor de Kinderbescherming?
De taakstelling heeft geen gevolgen voor de kwaliteit van de bescherming
van de kinderen, of te wel voor het uitvoeren van de onderzoeken. De
bezuinigingen zijn enerzijds gericht op efficiency maatregelen die niet het
primaire proces raken (bijvoorbeeld inkoop) en anderzijds verwacht de
Raad minder instroom te krijgen omdat het preventieve beleid van de
gemeenten in het kader van het nieuwe jeugdzorgstelsel gaat leiden tot
minder noodzaak van gedwongen zorg. Daarnaast zien we de strafonderzoeken nu reeds afnemen in aantal doordat de keten daarin selectiever
opereert: bij de politie vindt preselectie plaats om een eerste inschatting
van het recidive-risico te maken; dat leidt ertoe dat niet meer in alle
gevallen doorgeleid wordt aan de Raad. Ook binnen de Raad wordt
passender onderzoek gedaan: beperkt waar dat kan, aanvullend waar dat
nodig is.
Vraag 307.
Wat wordt verstaan onder de posten «strafonderzoek 2A» en
strafonderzoek 2B»?
Het landelijk instrumentarium jeugdstrafrechtketen (LIJ) is een samenhangend pakket van instrumenten om te screenen, te signaleren en
risico’s te taxeren. Het screenen en signaleren gebeurt op basis van de
Wat Werkt principes. De onderzoeken 2A en 2B zijn hier onderdeel van.
Als een minderjarige van 12 jaar en ouder een strafbaar feit heeft
gepleegd, wordt informatie verzameld en geanalyseerd door de RvdK
over de jeugdige en diens omstandigheden ten behoeve van het
strafadvies aan het OM of ZM. Deze informatie is nodig om beslissingen
in de jeugdstrafzaak te nemen. Informatieverzameling gebeurt zo summier
als mogelijk en zo uitgebreid als nodig. Naarmate er bij de jeugdige meer
risico wordt geconstateerd, is er meer informatie over de jeugdige en zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

66

omgeving gewenst. Het summiere onderzoek heet in het jargon strafonderzoek 2A en doet uitspraken over onder meer het reciciverisico. Het
uitgebreide strafonderzoek 2B is een verdieping hierop en doet uitspraken
over welke interventies ingezet kunnen worden.
Vraag 308.
Op welke wijze is het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap (OCW) betrokken bij onderzoeken naar schoolverzuim?
Het betreft hier onderzoeken naar schoolverzuim door de Raad voor de
Kinderbescherming. Deze onderzoeken vinden plaats op basis van een
proces-verbaal tegen de jeugdige wegens veelvuldig ongeoorloofd
schoolverzuim. Het zijn derhalve jeugdstrafzaken. Deze onderzoek worden
sinds kort apart van de andere jeugdstrafzaken op de begroting vermeld.
Het Ministerie van OC&W wordt door de Raad voor de Kinderbescherming op strategisch en beleidsmatig betrokken bij de schoolverzuimaanpak maar wordt niet op casusniveau geïnformeerd.
Vraag 309.
Levert het Ministerie van OCW ook een financiële bijdrage aan
onderzoeken naar schoolverzuim?
Het Ministerie van OC&W levert geen financiële bijdrage aan de onderzoeken naar schoolverzuim die de Raad voor de Kinderbescherming
uitvoert. Het gaat hierbij om onderzoeken op basis van een proces-verbaal
van de leerplichtambtenaar tegen de jeugdige wegens ongeoorloofd
schoolverzuim. Het is de taak van de Raad voor de Kinderbescherming als
uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van VenJ om in dit soort
jeugdstrafzaken onderzoek te doen en advies te geven aan justitiële
autoriteiten over een effectieve aanpak van het schoolverzuim.
Vraag 310.
Wat wordt verstaan onder de post «strafonderzoek GBM»?
De gedragsbeïnvloedende maatregel (GBM) is een strafrechtelijke
afdoening die gericht is op een positieve gedragsverandering bij de
jeugdige en op recidivevermindering. Een gedragsbeïnvloedende
maatregel (GBM) kan alleen door de rechter worden opgelegd op basis
van een advies van de Raad voor de Kinderbescherming. Het advies van
de RvdK moet worden ondersteund door minimaal een gedragsdeskundige, op basis van gedragsdeskundig onderzoek uitgevoerd door de
Raad of een pro Justitia rapporteur (via het NIFP).
De RvdK maakt voor het opstellen van het advies onder andere gebruik
van de beschikbare 2A en 2B onderzoeken van het Landelijk Instrumentarium Jeugdstrafrechtketen (LIJ), een multidisciplinair overleg en de
gedragsdeskundige rapportage. Deze werkwijze is nodig voor het bepalen
van de werkzame doelen en invulling van de gedragsbeïnvloedende
maatregel.
Vraag 311.
Wat is de productie bij de Raad voor de Kinderbescherming ten
aanzien van het bestrijden van commercieel draagmoederschap?
De Raad voor de Kinderbescherming is geen Opsporingsinstantie en heeft
als dan ook geen rol in het «bestrijden» van commercieel draagmoederschap. Na kennisname van een (vermoedelijke) draagmoederschapsconstructie start de Raad een onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

67

Cijfers van de afgelopen drie jaar van het aantal onderzoeken dat de Raad
voor de Kinderbescherming naar draagmoederschap heeft verricht, geven
het volgende beeld:
– 2012: 12 onderzoeken;
– 2013: 19 onderzoeken;
– 2014 (tot oktober): 4 onderzoeken.
Dit geeft echter geen volledig beeld van de omvang. Het vermoeden
bestaat immers dat een deel van draagmoederschap buiten het zicht van
(overheids)instanties plaatsvindt. Ik baseer me hierbij ook op bevindingen
in deze zin van een recent rapport over dit onderwerp van de Haagse
Conferentie voor Internationaal Privaatrecht van maart. Dit alles laat zien
dat het hier gaat om een complex onderwerp met vele ethische vragen, en
samenhang met vele aspecten en rechtsgebieden. Mede daarom heb ik
ook de Staatscommissie Herijking Ouderschap ingesteld om zich, onder
meer, over het onderwerp draagmoederschap te buigen.
Het rapport van de Staatscommissie dat medio 2016 verschijnt, is een
uitgelezen mogelijkheid om op basis van een gedegen onderzoek te
bespreken hoe we het onderwerp draagmoederschap op willen pakken.
Vraag 312.
Hoeveel adviezen verstrekt de Raad voor de Kinderbescherming
jaarlijks aan de rechter ten behoeve van een omgangsregeling
tussen grootouders en kleinkinderen?
Advisering door de Raad aan de rechtbank op basis van een zelfstandig
verzoek omgang door grootouders komt zeer zelden voor. Het aantal moet
op minder dan 10 per jaar worden ingeschat.
Vraag 313.
Hoeveel tijdelijke huisverboden zijn er in 2014 uitgesproken bij
constatering van kindermishandeling? Hoeveel gemeenten maken
van dit instrument gebruik?
Structurele cijfers van het landelijk aantal huisverboden worden niet meer
bijgehouden, dus ook niet van het aantal huisverboden dat wordt
opgelegd vanwege kindermishandeling. Uit een eerdere effectevaluatie uit
2012 blijkt dat in 70% van de onderzochte huisverboden, kinderen in het
gezin aanwezig waren. Bij 15% van de huisverboden was daadwerkelijk
sprake van geweld dat ook gericht was tegen het kind.
De gemeente Rotterdam, die in 2012 het initiatief heeft genomen tot het
ontwikkelen van nieuw beleid op de inzet van het huisverbod bij kindermishandeling, heeft in 2013 tien huisverboden specifiek op deze grond
opgelegd. Steeds meer gemeenten maken werk van het huisverbod bij
kindermishandeling. Rotterdam fungeert als voortrekker, maar ook andere
gemeenten zijn bezig dit te bewerkstelligen, waaronder gemeenten uit de
drie noordelijke provincies.
Vraag 314.
Op welke wijzen worden gemeenten gestimuleerd om bij constatering van kindermishandeling een tijdelijk huisverbod in te
stellen?
Gemeenten worden op verschillende manieren gestimuleerd om bij de
constatering van kindermishandeling een huisverbod in te zetten.
Allereerst door informatiemateriaal dat ik beschikbaar stel. Ik laat
momenteel, in overleg met onder andere de VNG, het bestaande
informatiemateriaal voor gemeenten over het huisverbod actualiseren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

68

Daarin zal ook aandacht zijn voor de preventieve inzet, bijvoorbeeld bij
kindermishandeling.
Ook wordt op dit moment getoetst of het Risicotaxatie Instrument
Huiselijk Geweld (het RIHG) aangepast kan worden op situaties van
kindermishandeling zonder dat dat extra administratieve lasten voor de
politie met zich meebrengt.
Tenslotte besteedt ook de Taskforce kindermishandeling en seksueel
misbruik in hun contacten met burgemeesters aandacht aan de
mogelijkheid het huisverbod bij kindermishandeling in te zetten.
Vraag 315.
Is aan het openhouden van justitiele jeugdinrichting (JJI) Amsterbaken een financieel prijskaartje verbonden van 5,6 miljoen euro?
Neen. Met het openhouden van JJI Amsterbaken is vanaf 2016 een
bedrag gemoeid van structureel circa 16 miljoen euro per jaar. Het
financieel prijskaartje van 5,6 miljoen euro heeft betrekking op het
verdelen van de taakstelling – de capaciteitsreductie met 80 plaatsen –
over meerdere JJI’s in de vorm van extra reservecapaciteit (de
zogenaamde kaasschaafmethode). Omdat het aanhouden van extra
reservecapaciteit kostbaar is en leidt tot vergroting van de kleinschaligheidsproblematiek bij de JJI’s, met bijbehorende meerkosten, levert dit
scenario structureel 5,6 miljoen euro minder op dan besparingstaakstelling van € 16,4 mln.
Vraag 316.
Is het juist dat met de sluiting van JJI Amsterbaken, Penitentiaire
Inrichting (PI) Havenstraat, PI Tafelwegberg en PI Amsterdam
Over-Amstel geen detentiecapaciteit meer beschikbaar is in de
regio Amsterdam?
Na de sluiting van PI Havenstraat (in 2014), PI Tafelbergweg, PI Over
Amstel en JJI Amsterbaken (alle drie per 2016) is er geen detentiecapaciteit meer beschikbaar in de gemeente Amsterdam. In de stadsregio
Amsterdam wordt volgens planning medio 2016 de PI Zaanstad (1.040
plaatsen) in gebruik genomen in de gemeente Zaanstad. Deze nieuwe
inrichting vervangt onder andere de verouderde capaciteit in Amsterdam
en Haarlem. De jeugdigen uit de regio Amsterdam worden zoveel als
mogelijk geplaatst in de nabij gelegen JJI Intermetzo (Lelystad) en JJI
Teylingereind (Sassenheim).
Vraag 317.
Wat voor soort werkzaamheden voert het Instituut Fysieke
Veiligheid op commerciële basis voor derden uit? Hoe vindt een
scheiding van publieke en private taken en gelden plaats?
De administratie en boekhouding van a. de wettelijke taken (rijksbijdrage);
b. de gemeenschappelijke werkzaamheden voor de veiligheidsregio’s
(bijdragen van veiligheidsregio’s) en c. de wettelijk toegestane werkzaamheden (op commerciële basis door derden) worden door het IFV strikt
gescheiden van elkaar gevoerd. Dit omdat op grond van mededingingsrechtelijke aspecten de wettelijk toegestane werkzaamheden van beide
andere categorieën gescheiden dienen te zijn. Daarnaast dient als gevolg
van de verschillende bekostigingsafspraken de administratie en
boekhouding van de wettelijke taken enerzijds en de gemeenschappelijke
werkzaamheden anderzijds tevens gescheiden te zijn. De accountant ziet
toe op de financiële waterscheiding van deze drie categorieën van
werkzaamheden in de jaarrekening van het IFV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

69

De wettelijk toegestane werkzaamheden die het IFV op commerciële basis
voor derden uitvoert, betreffen werkzaamheden op het gebied van
opleiden, trainen en bijscholen op het terrein van brandweerzorg,
crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.
Vraag 318.
Wat zijn de totale uitgaven aan de Brandweer Nederland?
De brandweer in Nederland is sinds 1 januari jl. op basis van de Wet
veiligheidsregio’s geregionaliseerd. Daarmee wordt de brandweer
bekostigd uit het budget dat de veiligheidsregio’s voor hun totale
takenpakket via de BDuR (rijksbijdrage) en de bijdrage van de gemeenten
als lumpsum tot hun beschikking hebben. De omvang van de BDuR
bedraagt in 2015 € 175 mln. en het bedrag van het clusteronderdeel
Brandweer en Rampenbestrijding van het Gemeentefonds is in 2015
€ 1.088 mln. (zie ook het antwoord op vraag 320).
Vraag 319.
Hoe is de stijging aan uitgaven aan het Nationaal Veiligheidsinstituut te verklaren?
Een deel van de bijdrage die het Nationaal Veiligheidsinstituut van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie ontvangt heeft betrekking op de rente
en aflossing, in 10 termijnen, van de lening die de Bank Nederlandse
Gemeenten aan het Nationaal Veiligheidsinstituut heeft verstrekt. De
eerste datum van aflossing en rentebetaling was 15 januari 2014 en zal
vervolgens tot en met 15 januari 2023 worden voortgezet. Dit heeft geleid
tot een hoger bedrag ten opzichte van 2013, het jaar waarin de aflossing
en rente nog niet plaatsvond.
Vraag 320.
Is de bijdrage aan de veiligheidsregio’s afkomstig uit het Gemeentefonds? Zo ja, is dit geoormerkt geld? Hoe wordt bepaald
hoeveel een bepaalde gemeente moet bijdragen aan de veiligheidsregio waaronder de betreffende gemeente valt?
De bijdragen die de veiligheidsregio’s van de inliggende gemeenten
ontvangen worden betaald uit de algemene uitkering die de gemeenten
van het Rijk ontvangen (het Gemeentefonds). Deze algemene uitkering is
geen geoormerkt geld. Het Rijk bepaalt niet waaraan de algemene
uitkering die de gemeenten uit het Gemeentefonds ontvangen moet
worden besteed. In overleg tussen de regio en de inliggende gemeenten
wordt de hoogte van de gemeentelijke bijdrage aan de veiligheidsregio
bepaald.
Vraag 321.
Hoeveel asielzoekers komen naar Nederland over land en hoeveel
via lucht- of zeehavens?
Het aantal eerste asielaanvragen dat de IND in de afgelopen jaren
registreerde, is als volgt:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

70

Aantal eerste asielaanvragen

2011

2012

2013

11.590

9.810

14.400

2014 jan-sept
19.430

Bron: RVK. Afgerond op tientallen.
Hoe een asielzoeker Nederland inreist, wordt niet apart geregistreerd in het systeem. Wat wel
herleidbaar is, is het aantal asielzoekers dat het toelatingsproces Asiel instroomt door tussenkomst van de Koninklijke Marechaussee en de Zeehavenpolitie. Zij bewaken de lucht- en
zeegrens van Nederland. Deze aantallen zijn hieronder weergegeven:

Vanuit grensbewaking
naar toelating

2011

2012

2013

2014 jan-jun

8201

630

780

600

1

Over 2011 is in de antwoorden op de Kamervragen bij de Begroting 2013 abusievelijk een
aantal van 840 genoemd in plaats van 820.

Bron: RVK. Afgerond op tientallen.

Het is niet mogelijk om bovenstaande aantallen simpelweg van elkaar af
te trekken. Het komt bijvoorbeeld ook voor dat een vreemdeling bij inreis
via een luchthaven of zeehaven aan alle voorwaarden voor toegang tot
Nederland voldoet en pas later kenbaar maakt dat hij of zij asiel wil
aanvragen. De asielaanvraag is dan niet bekend bij KMar of ZHP terwijl de
asielzoeker wel via lucht of zee is ingereisd.
Vraag 322.
Hoeveel asielzoekers kwamen in 2013 over land en hoeveel via
lucht- of zeehavens?
Zie het antwoord op vraag 322.
Vraag 323.
Hoeveel asielzoekers geven geen duidelijkheid over de gevolgde
reisroute naar Nederland?
Het antwoord op deze vraag is niet zonder meer te geven. Asielaanvragen
worden individueel beoordeeld en kunnen om verschillende redenen
afgewezen worden. De gevolgde reisroute is één van de elementen die bij
de beoordeling worden betrokken, vooral om te bepalen of de vreemdeling aan een ander land kan worden overgedragen. De verschillende
redenen van afwijzing zijn niet uit het geautomatiseerde systeem van de
IND te genereren.
Vraag 324.
Hoe vaak komt het voor dat gezinsleden van vluchtelingen die
willen nareizen niet allemaal kunnen nareizen, omdat er bijvoorbeeld één of twee meerderjarige kinderen in het gezin zijn die
noodgedwongen in het land van herkomst moeten achterblijven?
In hoeveel procent van dit soort zaken wordt aangenomen dat
sprake is van «more than normal emotional ties», waardoor de
kinderen wel kunnen nareizen en het gezin niet gescheiden hoeft
te worden?
Het antwoord op bovenstaande vragen vergt intensief en tijdrovend
individueel dossieronderzoek. Deze aantallen zijn niet automatisch te
generen uit het informatiesysteem van de IND.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

71

Zoals ik ook in mijn brief van 24 maart 2014 aan uw Kamer heb
geschreven, is het niet (meer) mogelijk om een uitsplitsing te maken naar
gevraagd verblijfsdoel in nareiszaken. De verblijfsdoelen (verblijf bij
partner/echtgenoot of kind bij ouder) die voorheen in INDIS bij nareiszaken (MVV) waren geregistreerd, zijn in de conversie naar INDIGO
overgezet naar de minder gedetailleerde kwalificatie «Nareis asiel» opdat
deze zaken eenduidig in het systeem zouden zijn te onderscheiden binnen
de categorie gezinsherenigingsaanvragen.
Vraag 325.
Wat zijn de verklaringen voor de stijgende tendens van tweede en
opvolgende aanvragen asiel?
Het aantal tweede en opvolgende aanvragen vertoont sinds 2012 een
dalende trend. Zoals blijkt uit de Rapportage Vreemdelingenketen over de
periode januari-juni 2014, is het aantal tweede en volgende aanvragen in
de eerste helft van 2014 gedaald ten opzichte van dezelfde periode in 2013
en ook ten opzichte van de tweede helft van 2013.
De oorzaak zou onder meer gelegen kunnen zijn in het hoge inwilligingspercentage en de maatregelen die op 1 januari 2014 zijn ingevoerd in het
kader van het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures (PST),
waaronder de schriftelijke aanmelding/eendagstoets voor tweede en
volgende asielaanvragen.
De laatste maanden van 2014 is sprake van een toename van het aantal
herhaalde aanvragen van onder andere Irakezen. De huidige ontwikkelingen in het Midden- Oosten zijn hier de oorzaak van.
Vraag 326.
Kan een overzicht worden gegeven van de asielinstroom in
andere Europese landen de afgelopen jaren en in de EU in totaal?
In de onderstaande tabel is de asielinstroom (eerste + opvolgende
asielaanvragen) in de lidstaten van Europa (incl. Noorwegen, Zwitserland,
IJsland en Liechtenstein) weergegeven, over de jaren 2008 tot en met de
eerste helft van 2014. Over de aantallen asielinstroom in Europa wordt
halfjaarlijks gerapporteerd in Rapportage Vreemdelingenketen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

72

Bron Eurostat (dd. 24oktober 2014). Aantallen zijn afgerond op 5-tallen,: niet beschikbaar

Vraag 327.
Welk percentage asielaanvragen worden toegekend in de diverse
EU-lidstaten, inclusief Nederland? Wat zijn de oorzaken van de
toename van de instroom in Nederland?
In 2013 was het inwilligingspercentage in Europa, uitgedrukt in het totaal
aantal inwilligende beslissingen op een asielaanvraag zowel op internationale als nationale gronden en afgezet tegen het totaal aantal beslissingen op een asielaanvraag (inwilligende en afwijzende beslissingen),
34%. Het merendeel van de asielaanvragen is ingewilligd op basis van het
Vluchtelingenverdrag. Nederland zat daar in 2013 boven met een
inwilligingspercentage van 61%. Indien het inwilligingspercentage wordt
beperkt tot de internationale gronden op basis waarvan asiel wordt
verleend, zoals dat Europees gebeurt bij Eurostat en EASO, komt het
inwilligingspercentage in Nederland en de EU lager te liggen. Het
inwilligingspercentage in Nederland is dan 30%, waar het gemiddelde in
de EU 29% betreft.
Onderstaand treft u een overzicht van het inwilligingspercentage op
internationale gronden in enkele lidstaten over 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

73

Uw Kamer ontvangt nog in november een brief met een nadere duiding
van het Nederlandse inwilligingspercentage conform de toezegging van
Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie tijdens het Algemeen Overleg
van 4 juni jl.
Eén van de oorzaken voor de recente toename van het aantal asielaanvragen in Nederland is de veiligheidssituatie in de huidige conflictgebieden in het Midden Oosten.
Vraag 328.
Welke interventieladder is er als EU-lidstaten zich niet houden
aan de Schengen regels, Eurodac en de Dublinverordening? Welke
lidstaten zijn de afgelopen jaren hierop aangesproken?
Elke EU-lidstaat is verantwoordelijk voor het correct uitvoeren van de
EU-wetgeving. Als een lidstaat zijn verplichtingen uit het verdrag niet
nakomt, kan de Europese Commissie als hoeder van de Europese
verdragen op grond van art. 259 VWEU een inbreukprocedure instellen,
eventueel voorafgegaan door een onderzoek. De lidstaat heeft dan nog de
kans om het gebrek binnen een bepaalde termijn te herstellen. Indien het
gebrek niet hersteld wordt door de lidstaat, kan de Commissie de zaak
aanhangig maken bij het Hof van Justitie van de EU.
Ook bestaat de mogelijkheid dat lidstaten zelf andere lidstaten voor het
Hof kunnen dagen, zij het dat de klagende lidstaat eerst de Commissie de
gelegenheid moet geven om een met redenen omkleed advies uit te
brengen en in feite de zaak over te nemen (art. 259 VWEU). Van deze
mogelijkheid wordt zeer zelden gebruik gemaakt aangezien het primair de
taak van de Commissie is om toe te zien op de naleving.
Voorts spelen de nationale rechters een belangrijke rol. Zij kunnen, in de
zaken die particulieren aanspannen tegen de lidstaten, prejudiciële vragen
voorleggen aan het Hof van Justitie van de EU. Die uitspraken dragen
zodoende ook bij aan naleving van het EU-recht door een lidstaat.
De afgelopen jaren heeft de Commissie een aantal lidstaten aangesproken
op het niet (tijdig) nakomen van de verplichtingen voortkomend uit de
EU-regelgeving. De Commissie houdt hier een overzicht van bij.3
In het geval van de Schengen regels zijn er ook nog de Schengenevaluaties. Landen behorend tot het Schengengebied worden, conform
verordening 1053/2013, periodiek geëvalueerd door experts van lidstaten
en de Commissie. Op basis van de evaluatierapporten neemt de Raad
aanbevelingen voor de geëvalueerde lidstaten aan. Een geëvalueerde
lidstaat dient aan de hand van een actieplan uitvoering te geven aan de
aanbevelingen om eventuele tekortkomingen in de nakoming van het
Schengen acquis te verhelpen. De Raad en de Commissie zijn nauw
betrokken bij dit evaluatieproces, inclusief de monitoring van de imple3

http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-is-new/eu-law-and-monitoring/index_en.htm

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

74

mentatie van de hiervoor genoemde actieplannen van lidstaten. Lidstaten
die serieuze gebreken blijven vertonen bij de uitvoering van het Schengen
acquis moeten (extra) maatregelen nemen. Als de lidstaat langdurig
ingebreke zou blijven en deze gebreken vormen een bedreiging voor de
interne veiligheid van het Schengengebied, dan heeft de Raad de
mogelijkheid om op basis van de criteria opgenomen in verordening
1051/2013 en op voorstel van de Commissie, een lidstaat te adviseren
grenscontrole in te voeren op (een deel) van zijn binnengrens. Dit is echter
wel een uiterste maatregel.
Vraag 329.
Hoeveel vreemdelingen zijn er vorig jaar uitgezet in het kader van
de Dublinverordening? In hoeveel gevallen is er, ondanks dat de
Dublinverordening kon worden tegengeworpen, besloten de
asielaanvraag in behandeling te nemen?
Dit wordt niet in de systemen van de IND geregistreerd.
Vraag 330.
Wat is de reden van de omstandigheid dat veel asielzoekers die
Nederland over land bereiken toch niet over kunnen worden
gedragen aan de landen waar ze doorheen moeten zijn gereisd?
Een belangrijke reden is dat in die zaken niet aan de hand van bewijsmiddelen, of indirect bewijs, kan worden vastgesteld via welke lidstaat de
asielzoeker de EU illegaal is ingereisd.
Vraag 331.
Wordt de deadline van 20 juli 2015 gehaald om de nationale weten regelgeving aan te passen aan de richtlijnen van het Gemeenschappelijk Europees Asiel Systeem (GEAS)? Zo nee, wanneer zal
de implementatie naar verwachting compleet zijn? Heeft de
implementatie gevolgen voor de verdeling van asielzoekers over
de EU-lidstaten? Zo ja, welke?
Een groot deel van de wetgevingsinstrumenten die behoren tot de tweede
fase van het GEAS is al in de Nederlandse wetgeving doorgevoerd. Zo is
de herziene Kwalificatierichtlijn (Richtlijn 2011/95/EU52) per 1 oktober
2013 in de Nederlandse regelgeving geïmplementeerd en is de wet ter
uitvoering van de herziene Dublinverordening (Verordening EU nr.
604/2013) per 1 januari 2014 van kracht geworden.
Op 20 juli 2015 moeten de herziene Procedurerichtlijn (Richtlijn
2013/32/EU) en Opvangrichtlijn (Richtlijn 2013/33/EU) zijn geïmplementeerd. De werkzaamheden voor de implementatie zijn begonnen nog
voordat de richtlijn gepubliceerd was. In het traject zijn alle betrokken
instanties geconsulteerd.
Uw Kamer heeft het wetsvoorstel op (datum verzending wetsvoorstel)
ontvangen. Voorts zal een ontwerpamvb (een wijziging van het Vreemdelingenbesluit) conform de gebruikelijke gang van zaken aan de Raad van
State ter advisering worden voorgelegd zodra uw Kamer heeft ingestemd
met het wetsvoorstel.
Daarnaast bereiden de uitvoeringsorganisaties de invoering in de
dagelijkse praktijk voor. In het rapport van de ex ante uitvoeringstoets
(EAUT) over de gevolgen van de Procedurerichtlijn, dat u tegelijk met het
wetsvoorstel heeft ontvangen, wordt weergegeven welke gevolgen het
wetsvoorstel voor de uitvoeringspraktijk zal hebben. Het gaat hier onder
meer om opleidingen voor de medewerkers, maar ook om het inrichten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

75

van het door de Richtlijn beschreven medisch onderzoek naar aanwijzingen van vroegere vervolging of ernstige schade bij een vreemdeling.
Tot slot dient ook het informatiesysteem van de IND, INDiGO, te worden
aangepast.
Ik ben positief gestemd over een tijdige implementatie van beide
richtlijnen. Wel is het voor voor een goede voortgang van verschillende
onderdelen van de implementatie nodig dat er duidelijkheid is over de
tekst van de wetgeving. Dit geldt vanzelfsprekend voor het hierboven
genoemde amvb, maar ook voor het doorvoeren van de benodigde
wijzigingen in INDiGO is het nodig dat er sprake is van stabiele wet- en
regelgeving, dat wil zeggen dat de wet door de Tweede Kamer is
goedgekeurd, zo blijkt uit het EAUT-rapport. In dit rapport wordt ook
aangegeven dat de benodigde aanpassingen in INDiGO in ieder geval
tijdig gerealiseerd kunnen worden als het wetsvoorstel voor 1 januari
2015 de Tweede Kamer is gepasseerd.
Er is dus sprake van enkele afhankelijkheden die de doorloop kunnen
beïnvloeden. Met het oog op deze afhankelijkheden hoop ik op een
spoedige behandeling van het wetsontwerp in uw Kamer.
Zolang er nog geen sprake is van een gemeenschappelijk asielstelsel
zullen asielzoekers de keuze voor de lidstaat waar zij hun asielverzoek
indienen laten afhangen van inschattingen over hun kansen, snelheid van
procedures en niveau van voorzieningen. Deze prikkels zullen in belangrijke mate wegvallen als het GEAS is geïmplementeerd en dit zal gevolgen
hebben voor de verdeling van asielzoekers over de EU. Hoe deze
gevolgen exact zullen uitpakken is niet met zekerheid te zeggen, omdat de
keuze voor de lidstaat waar het asielverzoek wordt ingediend ook wordt
bepaald door andere factoren, zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid van
een gemeenschap van landgenoten.
Uw Kamer zal het wetsvoorstel binnenkort ontvangen.
Vraag 332.
Kan de regering de gevolgen in kaart brengen voor het Nederlandse asielbeleid als gevolg van het GEAS? Welke planning kan
de Kamer verwachten bij de omzetting van de diverse richtlijnen
en verordeningen in Nederlandse wetgeving en beleid?
De gevolgen van de tweede fase van het GEAS voor het Nederlandse
asielbeleid heb ik eerder beschreven in mijn brief aan uw Kamer van
22 oktober 2013 over dit onderwerp, in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel ter uitvoering van de herziene Dublinverordening (Verordening EU nr. 604/2013) en in de memorie van toelichting bij het
wetsvoorstel ter implementatie van de herziene Procedurerichtlijn
(Richtlijn 2013/32/EU) en Opvangrichtlijn (Richtlijn 2013/33/EU). Ik moge
op deze plaats verwijzen naar deze stukken.
Voor wat betreft de invoering van de verschillende instrumenten geldt de
volgende planning:
Eurodacverordening (630/2013):
Uiterste datum van tenuitvoerlegging: 20 juli 2015. Hiervoor is geen
wetgevingstraject nodig.
Dublinverordening (604/2013):

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

76

Uiterste datum van tenuitvoerlegging: 1 januari 2014. Gerealiseerde
datum: 1 januari 2014.
Kwalificatierichtlijn (2011/95/EU):
Uiterste datum implementatie: 21 december 2013. Gerealiseerde datum:
1 oktober 2013.
Procedurerichtlijn (2013/32/EU) en Opvangrichtlijn (2013/33/EU):
Uiterste implementatiedatum: 20 juli 2015.
Uw Kamer zal binnenkort het wetsvoorstel ter implementatie van deze
twee richtlijnen ontvangen. Voorts zal een ontwerpamvb (een wijziging
van het Vreemdelingenbesluit) conform de gebruikelijke gang van zaken
aan de Raad van State ter advisering worden voorgelegd zodra uw Kamer
heeft ingestemd met het wetsvoorstel. Mijn inspanningen zijn erop gericht
dat de Wet en het Besluit in het voorjaar van 2015 zullen kunnen worden
vastgesteld en gepubliceerd, zodat ze tijdig in werking zullen kunnen
treden.
Daarnaast bereiden de uitvoeringsorganisaties de invoering in de
dagelijkse praktijk voor. Deze voorbereidingen zullen doorlopen tot medio
2015.
Wel is er sprake van enkele afhankelijkheden die de doorloop kunnen
beïnvloeden. Voor een goede voortgang van het vaststellen van het amvb,
maar ook voor het doorvoeren van de benodigde wijzigingen in INDiGO,
is het nodig dat er sprake is van stabiele wet- en regelgeving, dat wil
zeggen dat de wet door de Tweede Kamer is goedgekeurd. Uit het rapport
van de ex ante uitvoeringstoets (EAUT) over de gevolgen van de
Procedurerichtlijn, dat u tegelijk met het wetsvoorstel heeft ontvangen,
blijkt dat de benodigde aanpassingen in INDiGO in ieder geval tijdig
gerealiseerd kunnen worden als het wetsvoorstel voor 1 januari 2015 de
Tweede Kamer is gepasseerd.
Vraag 333.
Wordt er voor Nederland een toename in de uitgaven verwacht
naar aanleiding van het project Slimme Grenzen? Zo nee, hoe kan
dit dan en wordt dit project volledig uit de Europese begroting
betaald?
Op basis van de thans beschikbare informatie van de Europese
Commissie zal dit project uit de Europese middelen worden gefinancierd.
De Commissie heeft aangegeven dat zowel de ontwikkelkosten als die van
beheer op centraal als nationaal niveau, uit de Europese financiële
instrumenten kunnen worden betaald. In het Interne veiligheidsfonds
(2014–2020), onderdeel buitengrenzen is hiervoor nu een bedrag van 791
mln. euro gereserveerd.
Vraag 334.
Wat zijn de verklaringen van de stijgende tendens van het aantal
eerste aanvragen door staatlozen?
Het toegenomen aantal asielaanvragen van staatlozen hangt samen met
de hoge instroom van staatloze Palestijnen die in Syrië verbleven. Het
betreft hier veelal Palestijnen van wie de staatloosheid goed gedocumenteerd is.
Vraag 335.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

77

Hoeveel aanvragen buitenschuld zijn er het afgelopen jaar
ingediend en hoeveel van deze aanvragen zijn toegekend?
Het aantal ingediende aanvragen «buiten schuld» (inclusief het aantal
bezwaarschriften) in de afgelopen jaren is als volgt:

Aanvragen «buiten
schuld»

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014 t/m juni

460

550

470

290

240

160

60

Bron: IND. Afgerond op tientallen.

Het aantal verleende verblijfsvergunningen dat in de afgelopen jaren op
grond van «buiten schuld» is verleend (in eerste aanleg en na bezwaar)
wordt weergegeven in de volgende tabel:

Inwilligingen «buiten
schuld»

2008

2009

2010

2011

2012

2013

2014 t/m juni

70

70

60

30

40

10

10

Bron: IND. Afgerond op tientallen.

Vraag 336.
Welk aandeel van het totaal aantal reguliere verblijfsprocedures
wordt doorlopen door vreemdelingen die daarvoor ook (één of
meerdere) asielprocedures hebben doorlopen?
De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDIGO te genereren. De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het
systeem in de toekomst (geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen
gaan worden. Aangezien dit systeemaanpassingen vergt en veel geld
kost, moet dit steeds worden afgewogen tegen de noodzaak van
systeemaanpassingen in verband met wijziging van beleid en regelgeving
en ten behoeve van de technische stabiliteit van de systemen, waaraan ik
prioriteit geef.
Vraag 337.
Kan een overzicht worden gegeven van de reguliere migratie in
de afgelopen jaren, te onderscheiden in verschillende verblijfsdoelen?
In de Rapportage Vreemdelingenketen (RVK) wordt gerapporteerd over
het aantal ingediende aanvragen op reguliere verblijfsdoelen. In onderstaande tabellen wordt een overzicht gegeven van de jaartotalen 2012 en
2013 en het eerste halfjaar van 2014 van de aanvragen voor een MVV
(vanaf juni 2013 onder de TEV-procedure) en aanvragen voor een
verblijfsvergunning regulier. De aanvragen worden onderscheiden naar
verblijfscluster conform het Modern Migratiebeleid. Daarnaast worden in
onderstaand overzicht ook de aantallen aangevraagde EU-documenten
genoemd. Voorheen waren deze aanvragen geschaard onder de categorie
«instroom verblijfsvergunning Regulier». Deze aanvragen van
EU-documenten worden uitgesplitst in aanvragen door EU-burgers en
door Derdelanders.
Ingediende aanvragen MVV/TEV

2012

2013

2014
1e halfjr

Totaal B2 uitwisseling
Totaal B3 Studie
Totaal B4 Arbeid tijdelijk

1.750
8.920
360

1.450
9.330
410

530
4.060
210

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

78

Ingediende aanvragen MVV/TEV

2012

2013

2014
1e halfjr

Totaal B5 Arbeid regulier
Totaal B6 Kennis en talent
Totaal B7 Verblijf als familie- of gezinslid
Totaal B8 Humanitair tijdelijk
Totaal B9 Humanitair niet-tijdelijk
Totaal B11 Bijzonder verblijf

1.680
6.830
18.850
10
140
400

1.290
7.520
19.590
10
100
70

240
3.660
7.740
<10
20
10

Totaal

38.940

39.760

16.470

Ingediende aanvragen VVR 1a

2012

2013

2014
1e halfjr

B2 – Uitwisseling
B3 – Studie
B4 – Arbeid tijdelijk
B5 – Arbeid regulier
B6 – Kennis en talent
B7 – Verblijf als familie- of gezinslid
B8 – Humanitair tijdelijk
B9 – Humanitair niet-tijdelijk
B11 – Bijzonder verblijf

1.060
2.470
120
630
3.010
9.980
1.040
710
580

1.050
2.450
120
770
2.990
9.510
1.050
1.350
370

580
730
80
270
1.470
4.660
650
550
90

Totaal

19.600

19.670

9.080

Ingediende aanvragen EU-doc

2012

2013

2014
1e halfjr

EU-burgers
Derdelanders

3.250
3.440

2.850
3.010

70
1.300

Totaal

6.690

5.860

1.370

Bron: IND. Afgerond op tientallen.

Vraag 338.
Hoe vaak is door Machtiging tot Voorlopig Verblijf (MVV)plichtige vreemdelingen in Nederland een aanvraag om een
reguliere verblijfsvergunning ingediend en waarbij toch niet aan
het MVV-vereiste is voldaan?
De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDIGO te genereren. De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het
systeem in de toekomst (geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen
gaan worden. Aangezien dit systeemaanpassingen vergt en veel geld
kost, moet dit steeds worden afgewogen tegen de noodzaak van
systeemaanpassingen in verband met wijziging van beleid en regelgeving
en ten behoeve van de technische stabiliteit van de systemen, waaraan ik
prioriteit geef.
Vraag 339.
Hoeveel vreemdelingen zijn vorig jaar vrijgesteld van het
MVV-vereiste en op welke gronden?
De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDIGO te genereren. De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het
systeem in de toekomst (geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen
gaan worden. Aangezien dit systeemaanpassingen vergt en veel geld
kost, moet dit steeds worden afgewogen tegen de noodzaak van
systeemaanpassingen in verband met wijziging van beleid en regelgeving

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

79

en ten behoeve van de technische stabiliteit van de systemen, waaraan ik
prioriteit geef.
Vraag 340.
Hoeveel vreemdelingen met een generaal pardon-status zijn
inmiddels genaturaliseerd? Hoe vaak is de laatste vijf jaar bij deze
groep en bij andere vreemdelingen met een verblijfsvergunning
regulier die wilden naturaliseren, bewijsnood aangenomen omdat
men niet over de gevraagde documenten kon beschikken?
Vanaf 15 juni 2007 tot en met 30 september 2014 is sprake van 7.390
inwilligingen van naturalisatieverzoeken van vreemdelingen met een
generaal pardon-status.
Omdat niet eerder dan 1 september 2012 is gestart met het handmatig
bijhouden van de gevallen waarin bewijsnood is aangenomen, kan ik u de
gegevens vanaf dan verstrekken. Er is in de periode vanaf 1 september
2012 tot en met 30 september 2014 in minder dan twintig gevallen
bewijsnood aangenomen van generaal pardon-status- en andere
vergunninghouders met een reguliere verblijfsvergunning. Dit aantal is
exclusief naturalisatieprocedures van Somaliërs. In hun zaken wordt altijd
bewijsnood aangenomen. Om die reden kan ik u melden dat in deze zaken
in de laatste vijf jaar (vanaf 1 mei 2009 tot en met 30 september 2014) van
1.480 Somaliërs met een reguliere verblijfsvergunning een naturalisatieverzoek is ontvangen. Daarvan zijn er 100 afgewezen, 1.260 ingewilligd en
110 zijn nog in behandeling.
Vraag 341.
Hoe vaak hebben kennismigranten vorig jaar een verblijfsvergunning gekregen en hoe vaak is verblijfsrecht van kennismigranten ingetrokken wegens fraude?
In 2013 hebben 7.320 vreemdelingen een verblijfsvergunning met als
verblijfsdoel arbeid als kennismigrant gekregen. Voor wat betreft de vraag
hoe vaak het verblijfsrecht van kennismigranten is ingetrokken wegens
fraude, geldt dat deze informatie niet vanuit het IND automatiseringssysteem INDiGO is te genereren.
Vraag 342.
Kan worden aangegeven hoeveel aanvragen buitenschuld er de
afgelopen jaren zijn ingediend en hoeveel er zijn toegekend?
Zie het antwoord op vraag 335.
Vraag 343.
Hoeveel procedures worden gemiddeld door een vreemdeling
doorlopen?
De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDIGO te genereren. De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het
systeem in de toekomst (geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen
gaan worden. Aangezien dit systeemaanpassingen vergt en veel geld
kost, moet dit steeds worden afgewogen tegen de noodzaak van
systeemaanpassingen in verband met wijziging van beleid en regelgeving
en ten behoeve van de technische stabiliteit van de systemen, waaraan ik
prioriteit geef.
Vraag 344.
Hoeveel van het totaal aantal ingediende vervolgaanvragen
worden daadwerkelijk binnen één dag afgehandeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

80

De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDIGO te genereren. De inzet is dat door verdere ontwikkeling van het
systeem in de toekomst (geleidelijk) meer informatie geleverd zal kunnen
gaan worden. Aangezien dit systeemaanpassingen vergt en veel geld
kost, moet dit steeds worden afgewogen tegen de noodzaak van
systeemaanpassingen in verband met wijziging van beleid en regelgeving
en ten behoeve van de technische stabiliteit van de systemen, waaraan ik
prioriteit geef.
Vraag 345.
Wat zijn de gemiddelde doorlooptijden van beslissen op asielaanvragen en reguliere aanvragen? Hoeveel van de asielaanvragen
wordt in de algemene asielprocedure afgedaan en hoeveel in de
verlengde asielprocedure? Hoeveel weken wachten asiel en
reguliere zaken gemiddeld op de uitspraak in beroep na het
instellen van het rechtsmiddel beroep en hoeveel weken is dat in
hoger beroep?
De IND richt zich op afhandeling binnen de wettelijke termijn en niet op
doorlooptijden. Voor 2013 was in 85% van de asiel-aanvragen en in 87%
van de reguliere aanvragen binnen de wettelijke termijn beslist. In de
eerste helft van 2014 was in 90% van de asiel aanvragen en in 90% van de
reguliere aanvragen binnen de wettelijke termijn beslist.
In 2013 is 74% van de asielaanvragen afgedaan in de algemene asielprocedure en 26% in de verlengde asielprocedure. In de eerste helft van 2014
was dit 70% in de algemene asielprocedure en 30% in de verlengde
asielprocedure.
In juni 2014 bedroeg de gemiddelde doorlooptijd in beroepszaken regulier
20 weken. In juni 2014 bedroeg de gerealiseerde doorlooptijd in beroep
asiel voor algemene asielprocedure-zaken 6 weken en voor verlengde
asielprocedure-zaken 27 weken.
De gemiddelde doorlooptijd van hoger beroepszaken regulier was over de
eerste helft van 2014 19 weken. Voor de hoger beroepszaken asiel gold
over de eerste helft van 2014 een gemiddelde doorlooptijd van 10 weken
voor algemene asielprocedure-zaken en 17 weken voor verlengde
asielprocedure-zaken.
Vraag 346.
Welke invulling is tot op heden gegeven aan de toezegging van de
regering, gedaan tijdens de behandeling van de begroting van het
Ministerie van Veiligheid en Justitie voor het jaar 2014, de
doorlooptijden verder te verkorten en vervolgprocedures te
ontmoedigen?
Ik interpreteer uw vraag over het verder verkorten van de doorlooptijden
zo dat u vraagt naar de stand van zaken van de uitvoering van de motie
van de leden Maij en Azmani van 13 november 2013. Daarin verzocht u
mij om in overleg te treden met de Raad voor de rechtspraak en de
afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State om, zonder het
aantasten van de rechtsbescherming van vreemdelingen, te komen tot
maatregelen die de doorlooptijden verkorten. De aanleiding voor de motie
was de omstandigheid dat de doorlooptijden van vreemdelingenzaken in
beroep en hoger beroep stegen.
Ik heb aan de uitvoering van de motie invulling gegeven door regelmatig
met de Raad voor de rechtspraak en Raad van State te spreken over het
verkorten van doorlooptijden. Ook heb ik met de Raad voor de recht-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

81

spraak, de advocatuur en de IND een tweetal expertmeetings over dit
onderwerp georganiseerd. Voorafgaand aan de begrotingsbehandeling zal
ik u per brief nader informeren over de uitkomsten van de gevoerde
overleggen.
Ten aanzien van de duur van de doorlooptijden heb ik u in de meest
recente Rapportage Vreemdelingenketen al kunnen informeren dat de
doorlooptijden van beroep en hoger beroep in de eerste helft van 2014
zijn gedaald ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar4.
Om vervolgprocedures te ontmoedigen zijn in de eerste helft van 2014 de
maatregelen van het programma Stroomlijning Toelatingsprocedures
ingevoerd (PST). De belangrijkste hiervan zijn: 1) bij een eerste aanvraag
direct ambtshalve meetoetsen of er humanitaire reguliere verblijfsgronden aan terugkeer in de weg staan; 2) bij vervolgaanvragen wordt de
aanvraag zoveel mogelijk binnen één dag afgedaan (ééndagstoets); en 3)
gedifferentieerde vergoeding rechtsbijstand bij vervolgaanvragen (no
cure, less fee). Deze maatregelen zijn er op gericht het doorprocederen
zonder dat daar goede gronden voor zijn tegen te gaan en, als er toch
vervolgprocedures worden gestart, vreemdelingen zo snel mogelijk
duidelijkheid hierover te geven.
Vraag 347.
Welke reguliere toelatingsgronden worden tegenwoordig in
asielaanvragen ambtshalve mee beoordeeld? Gebeurt dit bij alle
asielaanvragen? Hoe vaak zijn door (ex-) asielzoekers in 2013 en
2014 zelf reguliere verblijfsaanvragen gedaan? Wordt een
dergelijke eerste aanvraag als een reguliere vervolgaanvraag
beschouwd, waardoor voor de rechtsbijstand de «no cure less
fee» gaat gelden? Zo ja, waarom, nu dit voor de bewuste vreemdeling feitelijk een eerste aanvraag betreft?
Er wordt getoetst aan artikel 8 EVRM, verblijfsregeling mensenhandel,
humanitaire en schrijnende toelatingsgronden en als resttoets wordt ook
beoordeeld of op grond van artikel 64 Vw eventueel uitstel van vertrek aan
de orde is. Deze toets vindt plaats alleen bij afwijzing van een eerste
asielaanvraag op inhoudelijke gronden, mits de aanvraag is ingediend
binnen 6 maanden na inreis.
In een eerste procedure waarin de reguliere toelatingsgronden ambtshalve worden getoetst is het principe «no cure less fee» niet van
toepassing. Beroept de vreemdeling zich in een volgende toelatingsprocedure op een van de genoemde verblijfsdoelen dan wordt deze aangemerkt als een vervolgprocedure en geldt het principe «no cure less fee».
De gegevens over hoe vaak door (ex-)asielzoekers in 2013 en 2014
reguliere verblijfsaanvragen zijn ingediend, zijn niet vanuit datawarehouse, dat is gekoppeld aan het automatiseringssysteem INDiGO, te
genereren. In de komende jaren zal dit in toenemende mate wel het geval
zijn.
Vraag 348.
Hoe vaak is vorig jaar aangifte gedaan tegen vreemdelingen
wegens fraude of het verstrekken van onjuiste informatie bij een
verblijfsaanvraag?
Uit de handmatig bijgehouden overzichten blijkt dat in 2013 door de IND
90 aangiftes zijn gedaan wegens fraude of het verstrekken van onjuiste
4

RVK januari-juni 2014, p 21 en p 26.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

82

informatie bij een verblijfsaanvraag. 80 aangiftes betroffen vreemdelingen. De overige geregistreerde aangiftes zijn gedaan tegen een
referent, de genaturaliseerde en/of een derde (bijvoorbeeld de werkgever
van de referent).
Vraag 349.
Hoeveel dossiers zijn vorig jaar door de fraude-unit van de IND
behandeld en welke resultaten zijn hierbij geboekt? In hoeveel
van de gevallen is er overgegaan tot intrekken van de verblijfsstatus? Hoe wordt de versterking van het vreemdelingentoezicht
en handhaving concreet vorm gegeven?
Handhaving is ingebed in iedere processtap van de procedures van de
IND. Handhaving vindt plaats vanaf de inname van de aanvraag aan het
loket van de IND, waar document-controles plaatsvinden en vragen
worden gesteld over schijnhuwelijken, tot na de vergunningverlening,
waarna wordt gecontroleerd of de vreemdeling nog steeds aan de
voorwaarden voldoet door middel van trajectcontroles. Op basis van deze
trajectcontroles en op basis van externe signalen is sprake van een
toename van het aantal intrekkingsprocedures.
Bovendien heeft de IND specialistische organisatieonderdelen ingericht
om te handhaven, fraude te bestrijden en kwaliteit te meten. Hiermee
wordt onder meer gedoeld op de Centrale Verificatie Unit (CVU), de
Afdeling Handhaving en de Afdeling Kwaliteit en Dienstverlening.
• Intrekkingsprocedures
Onderstaande figuren illustreren de groei van het aantal intrekkingsprocedures.
Figuur 1: Aantal intrekkingsprocedures regulier per kwartaal (2012 en 2013)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

83

Figuur 2: Aantal intrekkingsprocedures asiel per kwartaal (2012 en 2013)

De versterking van het vreemdelingentoezicht en handhaving wordt
concreet vorm gegeven door onder meer:
•
•

•

•

•

•

•

•

Handhaving onder Modern migratiebeleid
Met de invoering van de Wet modern migratiebeleid heeft de IND
nieuwe taken gekregen ter zaken van handhaving en toezicht. Deze
taken spitsen zich vooral toe op arbeids-, studie- en kennismigratie.
Intensivering handhaving studiemigratie: waarbij de IND onderwijsinstellingen controleert op naleving van de verplichtingen onder het
modern migratiebeleid en de Inspectie SZW van informatie voorziet
over studenten, ten behoeve van de controle op naleving van de Wav.
Versterking samenwerking UWV en Inspectie SZW (ISZW): waarbij de
IND zaken voorlegt aan het UWV, om te toetsen of het loon arbeidsmarktconform is.
Bestuurlijke boete en waarschuwing: waarbij naast de mogelijkheid tot
schorsing en intrekking van de erkenningen, aan referenten bestuurlijke boetes kunnen worden opgelegd en waarschuwingen kunnen
worden gegeven.
Pilot overlastgevende Unieburgers: waarmee de beëindiging van het
verblijf van EU-burgers die in de vier grote steden overlast veroorzaken in de openbare ruimte wordt beoogd.
Project EU-derdelanders: dat betrekking heeft op aanvragen om
toetsing aan het gemeenschapsrecht waarbij het vermoeden bestaat
van een schijnhuwelijk of schijnrelatie tussen een burger van de Unie
en derdelanders.
Project Common Advisor on Immigration te Accra: dat betrekking heeft
op de bestrijding van illegale immigratie door middel van vroegtijdige
detectie van misbruik van reguliere toelatingsprocedures en het
stimuleren van de Europese samenwerking op het reguliere toelatingsbeleid, door de lidstaten gebruik te laten maken van elkaars
onderzoeksinstrumenten.

Vraag 350.
Wat zijn de actuele fraudecijfers ten aanzien van de kennismigrantenregeling?
Aan de hand van risicoprofielen stelt de IND een lijst met werkgevers van
kennismigranten samen die voor onderzoek gedeeld wordt met de
Inspectie SZW. In 2013 heeft de Inspectie SZW in dit kader 110 onderzoeken uitgevoerd naar werkgevers van kennismigranten. In 30% van deze
onderzoeken is een overtreding van de Wet arbeid vreemdelingen (WAV)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

84

geconstateerd. De overtredingen van de WAV zijn divers en duidden niet
in alle gevallen op fraude. Er zitten bijvoorbeeld ook gevallen bij waarbij
de kennismigrant een paar dagen te vroeg is begonnen bij diens
werkgever. Afhankelijk van de soort overtreding van de WAV neemt de
IND, in aanvulling op de boete van de Inspectie SZW, gepaste maatregelen. Dit kan variëren van onderzoek, intrekking van de verblijfsvergunning, een waarschuwing of een boete voor het bedrijf tot een mogelijk
intrekking van het erkend referentschap.
Vraag 351.
Hoe vaak zijn vorig jaar verblijfsdocumenten aangemerkt als
zijnde verloren of gestolen? Hoe verhoudt dit zich tot het aantal
verloren of gestolen paspoorten, waarbij rekening wordt
gehouden met het aantal mensen dat dergelijke documenten
bezit?
In 2013 zijn 5.140 verblijfsdocumenten als vermist/gestolen geregistreerd
bij de IND. In mijn brief van 23 april 2013 (33 293, Nr. 22) heb ik u op de
hoogte gebracht van een onderzoek naar vermissing van verblijfsdocumenten. Uit het onderzoek blijkt dat over de periode 2007–2012 het
fenomeen van «veelverliezers» van vreemdelingendocumenten aanzienlijk
kleiner is dan die van veelverliezers van overige reis- en/of identiteitsdocumenten.
In 2013 zijn – volgens opgave van het Ministerie van BZK – ruim 2 miljoen
paspoorten en 1.2 miljoen Nederlandse identiteitskaarten (NIK) uitgegeven. In 2013 zijn circa 183.600* documenten door het Ministerie van
BZK geregistreerd als vermist (gestolen of verloren). Het is niet bekend
hoeveel Nederlandse documenten totaal in omloop zijn (vanwege het
ontbreken van een centrale reisdocumentenadministratie.
Vraag 352.
Hoeveel asielzoekers dienen een verblijfsaanvraag in waarbij zij
geen reis- en identiteitsdocumenten kunnen overleggen?
Door de vreemdelingenpolitie zijn er in 2014 tot en met september
ongeveer 12.770 identiteitsonderzoeken uitgevoerd naar aanleiding van
een asielverzoek. In ongeveer 7.400 gevallen zijn er geen reis- en
identiteitsdocumenten overlegd.
Vraag 353.
Hoe vaak zijn bij verblijfsaanvragen vervalste of onjuiste
documenten aangetroffen? Hoe wordt hierop gecontroleerd?
Het aantal aangetroffen vervalste of onjuiste documenten wordt in de
geautomatiseerde systemen van de IND niet geregistreerd. Voor asiel
geldt dat als bij de aanmelding (voordat het asielverzoek is ingediend)
originele reis- of identiteitsdocumenten worden aangetroffen of door de
vreemdeling worden overgelegd, deze door de Vreemdelingenpolitie of de
KMar worden ingenomen voor nader onderzoek. Als na afronding van het
onderzoek blijkt dat sprake is van valse of vervalste documenten, worden
deze niet aan de vreemdeling teruggegeven. Als originele asielgerelateerde documenten worden aangetroffen of overgelegd, dient de
vreemdeling deze documenten voor nader onderzoek ter beschikking te
stellen aan de IND. Als een vreemdeling ter staving van zijn aanvraag
valse of vervalste documenten heeft overgelegd en, hoewel daarover
ondervraagd, de echtheid ervan heeft volgehouden, wordt deze omstandigheid mede betrokken bij de beoordeling van de aanvraag. In dat geval
ligt op de vreemdeling een zwaardere bewijslast om de noodzaak tot
bescherming aannemelijk te maken. Indien een vreemdeling een reguliere

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

85

aanvraag indient, wordt door de IND-medewerker aan de loketten de
echtheid van documenten beoordeeld. Hiertoe hebben alle INDmedewerkers binnen het reguliere proces een training documentenherkenning gevolgd.
Vraag 354.
Hoeveel asielzoekers hebben vorig jaar een verblijfsaanvraag
ingediend waarbij zij geen reis- en identiteitsdocumenten
(kunnen) overleggen?
Door de vreemdelingenpolitie zijn er in 2014 tot en met september
ongeveer 12.770 identiteitsonderzoeken uitgevoerd naar aanleiding van
een asielverzoek. In ongeveer 7.400 gevallen zijn er geen reis- en
identiteitsdocumenten overlegd.
Vraag 355.
Hoe vaak zijn bij verblijfsaanvragen vervalste of onjuiste
documenten aangetroffen en hoe wordt hier op gecontroleerd?
Zie het antwoord op vraag 353.
Vraag 356.
Hoeveel verblijfsdocumenten zijn afgelopen jaar vervangen door
verlies en/of diefstal?
In 2013 is in circa 5100 zaken een vervangend verblijfsdocument verleend.
Bij het vervangen van verblijfsdocumenten registreert de IND niet de
reden van vervanging.
Vraag 357.
Vindt ook in herhaalde asielaanvragen altijd een inhoudelijke
artikel beoordeling op grond van artikel 3 van het Europees
Verdrag voor de Rechten van de Mens en de fundamentele
vrijheden (EVRM) plaats om te waarborgen dat een asielzoeker bij
terugkeer naar het land van herkomst niet wordt blootgesteld
aan foltering/marteling? Zo nee, wordt bij de feitelijke terugkeer
die beoordeling wel uitgevoerd? Zo ja, is bij dat toetsmoment
juridische bijstand voldoende verzekerd en op welke wijze? In
welke mate is hierbij nog van belang of er twijfel is aan het
precieze gebied van herkomst van de vreemdeling en wordt ook
in deze zaken gewaarborgd dat iemand niet wordt teruggestuurd
naar een gebied waar hij een artikel 3 EVMR-risico loopt?
Als er bij een herhaalde aanvraag sprake is van nieuwe feiten en
omstandigheden die de vreemdeling niet eerder had kunnen opbrengen,
worden deze feiten en omstandigheden door de IND getoetst.
Er vindt ook een 3 EVRM toets plaats in geval van een herhaalde aanvraag
waarbij er sprake is van nieuwe feiten en omstandigheden die de
vreemdeling eerder had kunnen inbrengen. Dit feit wordt niet aan de
vreemdeling tegengeworpen als er sprake is van bijzondere, op de
individuele zaak betrekking hebbende feiten en omstandigheden.
Bijzondere, op de individuele zaak betrekking hebbende feiten en
omstandigheden betreffen onder andere feiten en omstandigheden die
leiden tot de conclusie dat de vreemdeling een risico loopt op een
behandeling in strijd met artikel 3 EVRM. Het mogelijke 3 EVRM risico
prevaleert dan boven het feit dat de vreemdeling de feiten in zijn eerdere
asielverzoek had kunnen inbrengen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

86

Ook gewijzigd beleid dat moet worden aangemerkt als relevant nieuw
recht of een gewijzigde(veiligheids)situatie in het land van herkomst kan
ertoe leiden dat een herhaalde aanvraag opnieuw wordt getoetst aan
artikel 3 EVRM.
Ook in geval van een herhaalde aanvraag is juridische bijstand voldoende
verzekerd. Wel geldt dan het uitgangspunt van gedifferentieerde
vergoeding, hetgeen wil zeggen dat bij een (voor de vreemdeling)
positieve uitkomst van de herhaalde aanvraag de volledige vergoeding
aan de advocaat zal worden uitgekeerd en bij een (voor de vreemdeling)
negatieve uitkomst een lagere vergoeding.
Als er sprake is van twijfel aan het precieze gebied van herkomst van de
vreemdeling zal het van de individuele zaak afhangen of de vreemdeling
kan terugkeren naar het land van herkomst. In beginsel wordt onderzocht
of de vreemdeling kan terugkeren naar het land waarvan hij de nationaliteit bezit. Indien een vreemdeling in zijn regio van herkomst een 3EVRM
risico loopt en er elders in het betreffende land geen veilig verblijfsalternatief is zal, behoudens contra-indicaties, een verblijfsvergunning worden
verstrekt.
Vraag 358.
Hoe vaak is actief door vreemdelingendiensten gecontroleerd of
bezitters van verblijfsvergunningen nog aan de gestelde
voorwaarden voldoen, zoals in Nederland (samen)wonen? Hoe
verhoudt het aantal controles zich tot voorgaande jaren?
De controles die de politie uitvoert om na te gaan of vergunninghouders
nog voldoen aan de voorwaarden die aan het afgeven van de vergunning
gesteld worden maken deel uit van de persoonsgerichte controles die
plaatsvinden in het kader van onderzoeken in verband met toelating. De
politie voert deze controles onder meer uit op verzoek van de IND
wanneer sprake is van indicaties van fraude of misbruik of van het niet
naleven van de aan de afgegeven vergunning gestelde voorwaarden bij
gezinsmigratie.
Onderstaande tabel geeft het aantal persoonsgerichte controles in het
kader van onderzoeken in verband met toelating in de periode 2011 tot en
met september 2014.

Persoonsgerichte
controles ihkv onderzoeken ivm toelating

2011

2012

2013

2014 (t/m sept)

1.480

2.650

1.790

980

Bron: Politie. Afgerond op tientallen.

Vraag 359.
Hoe vaak zijn er het afgelopen jaar door de vreemdelingenpolitie
adresonderzoeken verricht en hoe verhoudt dit aantal zich tot
voorgaande jaren?
Adrescontroles kunnen plaatsvinden tijdens persoonsgerichte controles.
Deze richten zich op bij de overheid bekende vreemdelingen wanneer
sprake is van indicaties van fraude of misbruik of van het niet naleven van
de aan de afgegeven vergunning gestelde voorwaarden, op uitgeprocedeerde vreemdelingen en op asielzoekers die zich aan de meldingsplicht
hebben onttrokken. Onderstaande tabel geeft het aantal persoonsgerichte
controles in de periode 2011 t/m september 2014.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

87

Persoonsgerichte
controles

2011

2012

2013

2014 (t/m sept)

6.600

9.580

6.970

3.480

Bron: Politie. Afgerond op tientallen.

In ongeveer 32% van de persoonsgerichte controles in 2014 (t/m
september), werd de vreemdeling in kwestie aangetroffen.
Vraag 360.
In hoeveel gevallen zijn er bij deze adresonderzoeken onrechtmatigheden vastgesteld?
Op basis van de registratie in de systemen van de politie kan niet worden
gezegd in hoeveel gevallen er bij persoonsgerichte controles onrechtmatigheden zijn vastgesteld.
Vraag 361.
Van hoeveel vreemdelingen die in de GBA staan ingeschreven
hebben gemeenten het vermoeden dat zij feitelijk niet op dit
adres cq. in Nederland verblijven? Welk aandeel hiervan is het
verblijfsrecht ingetrokken?
Op 1 oktober 2014 woonden ruim 6.600 personen in Nederland op een
adres dat op dat moment in onderzoek was. Het betreft hier alle personen,
ongeacht nationaliteit. Het onderscheid tussen vreemdelingen en
personen met de Nederlandse nationaliteit is op deze korte termijn en
zonder diepgravender onderzoek, niet te maken.
Tevens dient opgemerkt te worden dat het feit dat een adres in onderzoek
is niet per definitie hoeft te betekenen dat een gemeente eraan twijfelt of
de betrokkene op het adres woont. Wel kan gezegd worden dat de
gemeente in deze gevallen twijfelt aan de correctheid van een of meer
gegevens in het opgegeven adres. Dat kan bijvoorbeeld ook de schrijfwijze van de straatnaam zijn of een eventuele toevoeging bij het huisnummer. Het zal echter in veruit de meeste gevallen gaan over twijfel over
wie er op dat adres woont. In het stadium waarin een gemeente slechts
vermoedens heeft over een onjuist adres en de zaak nog in onderzoek is,
kan de IND nog geen actie ondernemen.
Vraag 362.
Hoe vaak is vorig jaar een verblijfsvergunning ingetrokken? Op
welke gronden is dat gebeurd?
In 2013 zijn 7110 reguliere- en 370 asielvergunningen ingetrokken. Op
welke gronden de vergunning is ingetrokken wordt niet geregistreerd,
zodat deze informatie niet beschikbaar is.
Vraag 363.
Hoe vaak wordt een aanvraag om een verblijfsvergunning
afgewezen vanwege in het land van herkomst gepleegde
misdrijven of schending van de openbare orde?
De afwijzing van de aanvraag van de verblijfsvergunning geschiedt op
grond van strijd met de openbare orde. Er wordt hierbij niet apart
geregistreerd of dit het gevolg is van een in het land van herkomst
gepleegd misdrijf.
Vraag 364.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

88

Hoe wordt gecontroleerd of asielzoekers in het land van
herkomst geen misdrijven hebben gepleegd?
Bij de asielaanvraag dient de vreemdeling een antecedentenverklaring in
te vullen waarin hij verklaart zich niet schuldig te hebben gemaakt aan het
begaan van strafbare feiten en, als hij dit niet kan verklaren aan te geven
welke strafbare feiten hij heeft begaan. Daarnaast maakt een toets aan
artikel 1F van het Vluchtelingenverdrag onderdeel uit van de asielprocedure, waarin onderzocht wordt of de vreemdeling zich in het land van
herkomst schuldig heeft gemaakt aan ernstige misdrijven.
Vraag 365.
Hoeveel houders van verblijfsvergunningen hebben in Nederland
een misdrijf gepleegd en welk deel hiervan is uitgezet?
Uit het geautomatiseerde systeem van de IND is niet te genereren hoeveel
houders van verblijfsvergunningen in Nederland een misdrijf hebben
gepleegd.
De DT&V beschikt niet over informatie in haar database of er eventueel
sprake is van een ingetrokken verblijfsvergunning.
Vraag 366.
Hoeveel asielzoekers hebben tijdens hun verblijf in Nederland een
misdrijf gepleegd? Bij hoeveel asielzoekers is dit bij de verblijfsaanvraag tegengeworpen?
Het is onbekend hoeveel asielzoekers tijdens hun verblijf in Nederland een
misdrijf hebben gepleegd. Het aantal beslissingen op asielaanvragen
waarin het begaan van een misdrijf is tegengeworpen, wordt niet in het
geautomatiseerde systeem van de IND geregistreerd.
Het aantal VRIS vreemdelingen in de caseload van de DT&V wordt wel
geregistreerd. Zie hiervoor antwoord 390.
Vraag 367.
In hoeveel gevallen is vorig jaar het rechtmatig verblijf van een
EU-burger beëindigd om redenen van openbare orde of openbare
veiligheid?
Zie het antwoord op vraag 419.
Vraag 368.
In hoeveel gevallen is vorig jaar het rechtmatig verblijf van een
EU-burger beëindigd op grond van veelvuldig gepleegde lichte
strafbare feiten, waarbij elk strafbaar feit op zich niet tot
ontzegging of beëindiging zou kunnen leiden?
Zie het antwoord op vraag 419.
Vraag 369.
Welke gemeenten bieden noodopvang voor uitgeprocedeerde
asielzoekers in strijd met de afspraken van het bestuursakkoord
met de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) in 2007?
Hoeveel zitten er nog in een voorziening van het Centraal Opvang
orgaan Asielzoekers (COA)? Welke interventies vinden hier
plaats?
Het is bekend dat een aantal gemeenten (een vorm van) opvang verleent
aan uitgeprocedeerde vreemdelingen. Er wordt steeds getracht om
gezamenlijk met de gemeente te zoeken naar een oplossing op maat, om

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

89

te voorkomen dat gemeenten de betreffende vreemdelingen, langdurig
opvangen.
Wat het aantal uitgeprocedeerde asielzoekers betreft dat in een asielzoekerscentrum (AZC) van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA)
verblijft, wijs ik er op dat dit aantal steeds een momentopname is. De
samenstelling van deze groep wisselt immers omdat de stand van zaken
in de asielprocedure van asielzoekers kan wijzigen of bijvoorbeeld de
opvang inmiddels is beëindigd.
Tijdens het mondeling vragenuur van 30 september jl. heb ik gemeld dat
er op dat moment 370 asielzoekers bij het COA verbleven zonder recht op
opvang en die Nederland dienen te verlaten. Daarnaast verbleven er 190
asielzoekers bij het COA die rechtmatig verblijf hebben, maar geen recht
op opvang.
Het COA houdt steeds de samenstelling bij van de groep vreemdelingen
die in AZC’s verblijft. De zaken van vreemdelingen zonder recht op opvang
worden besproken tussen DT&V, IND, COA en de Vreemdelingenpolitie,
eventueel samen met de gemeente, in de lokale terugkeeroverleggen
waarin onder meer wordt besproken wanneer, en op welke wijze, de
voorzieningen beëindigd kunnen worden. Daarbij bestaat ook steeds
aandacht voor bijzondere individuele omstandigheden, zoals de gezondheidstoestand van betrokkene, die in bijzondere situaties aanleiding
kunnen vormen om de opvang tijdelijk te continueren.
Vraag 370.
In welke gemeenten wordt op dit moment opvang verleend aan
uitgeprocedeerde vreemdelingen, in strijd met de afspraken van
het bestuursakkoord met de VNG in 2007? Om hoeveel vreemdelingen gaat het? Welke interventies vinden hier plaats?
Het is bekend dat een aantal gemeenten (een vorm van) opvang verleent
aan uitgeprocedeerde vreemdelingen. Precieze aantallen zijn niet bekend,
met name omdat deze groep varieert in samenstelling en aantal.
Gemeenten worden uitgenodigd om individuele zaken te bespreken met
de DT&V, al dan niet in het Lokaal Terugkeeroverleg (waarin Vreemdelingenpolitie (VP), DT&V, IND en COA samenwerken), om zo gezamenlijk tot
een oplossing te komen. Op die manier kan worden voorkomen dat
gemeenten deze groep vreemdelingen langdurig opvangen.
De rijksoverheid onderstreept in de contacten met de Vereniging van
Nederlandse Gemeenten en de individuele gemeenten dat alternatieven
voorhanden zijn, zoals onderdak in een vrijheidsbeperkende locatie of
gezinslocatie, en dat het langdurig opvang bieden aan vreemdelingen
zonder verblijfsrecht onwenselijk is.
Vraag 371.
Wat zijn de verwachte ontwikkelingen voor 2015 ten aanzien van
COA-opvangplekken, ook in het licht van de instroom van
asielaanvragers uit Syrië? Hoe verloopt de doorstroom van
statushouders naar gemeenten op dit moment? Hoeveel statushouders zitten op dit moment nog in een COA-voorziening?
Als gevolg van de hoge instroom in 2014 en de verwachte voortdurende
hoge instroom in 2015, zal het COA ook in 2015 voor de uitdaging staan
voldoende opvangcapaciteit te realiseren. Naar de huidige inzichten zal
het aantal asielzoekers in de opvang per 1 januari 2015 oplopen tot circa
27.600, dat wil zeggen een groei van 4.000 ten opzichte van de situatie per
1-10-2014. Naar verwachting zal de bezetting in 2015 verder stijgen tot

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

90

boven de 30.000. De feitelijke bezetting hangt af van de instroom, de
lengte van de procedures en van de uitstroom (van verwijderbaren,
ontruimbaren, zelfstandig vertrokken personen en vergunninghouders).
Een groot deel van de huidige instroom komt naar verwachting voor
vergunningverlening in aanmerking, gelet op de situatie in het land van
herkomst. Dit betekent dat het aantal door gemeenten te huisvesten
vergunninghouders in 2015 circa 28.900 zal bedragen. In de afgelopen
maanden is er een achterstand ontstaan bij het realiseren van de
huisvestingstaakstelling door gemeenten, waardoor het aantal vergunninghouders in de opvang veel hoger is dan wenselijk. Per 1 oktober 2014
verbleven ruim 8.500 vergunninghouders in de opvang. Een interdepartementale werkgroep is samen met de VNG en een reeds aangestelde»ambassadeur» bezig te inventariseren, als handreiking naar gemeenten en
woningcorporaties, welke mogelijkheden er zijn om gemeenten te
stimuleren aan hun wettelijke taakstelling te voldoen.
Vraag 372.
Op welke manier wordt opvang in de regio bevorderd? Kan ook
worden aangegeven welke bijdragen tot nu toe in dat kader
EU-lidstaten afzonderlijk hebben gegeven voor de opvang in de
regio naar aanleiding van de crisis in Syrië?
Het merendeel van alle vluchtelingen wordt in de regio rond het land van
herkomst opgevangen. Nederland ondersteunt de bescherming van deze
vluchtelingen onder meer door UNHCR te steunen met een jaarlijkse core
bijdrage en daarnaast door middel van bijdragen aan humanitaire hulp.
Nederland heeft in het kader van de Syrische crisis tot op heden 147
miljoen USD (114 miljoen euro) bijgedragen aan humanitaire hulp. Deze
hulp komt ten goede aan ontheemden in Syrië en aan vluchtelingen in de
buurlanden. De EU en EU lidstaten hebben de onderstaande bedragen
bijgedragen aan humanitaire hulp, zie het overzicht hieronder:
EC en lidstaten (totale bijdragen) (bron VN registratiesysteem voor hum.hulp) per
20/10/14
EC/ECHO: 1.106 mln USD
België: 31 mln USD
Bulgarije: 618.000 USD
Cyprus: 45.000 USD
Denemarken 105 mln USD
Duitsland: 618 mln USD
Estland: 1,6 mln USD
Finland: 39 mln USD
Frankrijk: 65 mln USD
Griekenland: 394.000 USD
Hongarije: 735.000 USD
Ierland: 31,9 mln USD
Italië: 66 mln USD
Kroatië: 847.000 USD
Letland: 124.000 USD

Litouwen: 110.000 USD
Luxemburg: 15,8 mln USD
Malta: 133.000 USD
Nederland: 147 mln USD
Oostenrijk: 12 mln USD
Polen: 4,8 mln USD
Portugal: 433.000 USD
Roemenië: 500.000 USD
Slovenië: 196.000 USD
Slowakije: 199.000 USD
Spanje: 24 mln USD
Tsjechië: 3,4 mln USD
VK: 849 mln USD
Zweden: 120 mln USD

Vraag 373.
Wat zijn de ontwikkelingen in het kader van opvang in land van
herkomst van alleenstaande minderjarige vreemdelingen? In
welke landen zijn er dergelijke opvangvoorzieningen? Hoe staat
het met het ook in Europees verband realiseren van opvangvoorzieningen in Afghanistan?
In Angola en de Democratische Rupubliek Congo draagt Nederland bij aan
adequate opvangvoorzieningen voor alleenstaande minderjarigen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

91

De aanhoudende weigering van Afghanistan mee te werken aan de
terugkeer en opvang van alleenstaande minderjarigen naar Afghanistan
heeft de Europese partners die samenwerken in het European Return
Platform on Unaccompanied Minors (ERPUM) gebracht tot de conclusie
dat onvoldoende zicht bestaat op het realiseren van opvangvoorzieningen
en daarmee de terugkeer van amv’s die niet (op korte termijn) met hun
familie herenigd kunnen worden.
Vraag 374.
Klopt het dat ook in het geval van vrijwillige terugkeer via
bijvoorbeeld de Internationale Organisatie voor Migratie aan de
terugkerende vreemdelingen in beginsel standaard een inreisverbod wordt opgelegd? Hoe vaak is dit in 2013 en 2014
gebeurd? Welke signalen zijn er dat dit een belemmerende
werking kan hebben op het meewerken aan terugkeer, bijvoorbeeld omdat de vreemdelingen soms familie in Nederland
hebben?
Nee, dat klopt niet. De onrechtmatig verblijvende vreemdeling die binnen
de vrijwillige vertrektermijn vrijwillig vertrekt, al dan niet met assistentie
van IOM, krijgt geen inreisverbod. De onrechtmatig verblijvende vreemdeling die de vrijwillige vertrektermijn overschrijdt dan wel de onrechtmatige verblijvende vreemdeling aan wie geen vrijwillige vertrektermijn is
toegekend, krijgt in de regel wel een inreisverbod opgelegd. Ook in dit
soort situaties kan soms sprake zijn van vertrek via IOM. In dergelijke
gevallen wordt dus in de regel een inreisverbod uitgevaardigd, tenzij er
humanitaire of andere redenen zijn om daar vanaf te zien. Van belang is te
onderkennen dat het feit dat een vreemdeling op een later moment alsnog
vertrekt naar het land van herkomst, niet betekent dat de grond voor het
inreisverbod – namelijk eerder onrechtmatig verblijf – komt te vervallen.
Vreemdelingen die zelfstandig aantoonbaar zijn vertrokken en een
inreisverbod opgelegd hebben gekregen, worden als zodanig niet
geregistreerd. Het is daarom niet aan te geven hoeveel vreemdelingen dit
betrof in 2013 en 2014.
In het kader van de door het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum uitgevoerde nationale evaluatie van de terugkeerrichtlijn is het
signaal naar voren gekomen dat het vooruitzicht van een inreisverbod
voor sommige onrechtmatig verblijvende vreemdelingen een belemmering kan vormen om uit Nederland te vertrekken. Dit signaal, maar ook
andere uitkomsten uit het onderzoek, zijn voor mij aanleiding om te
onderzoeken of het inreisverbod op een andere, effectievere, manier kan
worden uitgevaardigd. Zoals uw Kamer heeft kunnen lezen in de
kabinetsreactie op de evaluatie van de terugkeerrichtlijn (Tweede Kamer
2013–2014, 33 512, nr. 14) wil ik dit doen door een «trap-op-trap-af»systematiek te ontwikkelen waarbij de duur van het onrechtmatig verblijf
(«trap-op») en de bereidheid tot actief werken aan vertrek («trap-af»)
bepalend zijn voor de vraag of een inreisverbod wordt uitgevaardigd en
zo ja, hoe lang het inreisverbod duurt. Eind 2014 zal ik uw Kamer nader
informeren over de uitwerking van dit voorstel.
Vraag 375.
Hoeveel vreemdelingen zijn in het afgelopen jaar aantoonbaar
teruggekeerd, onderverdeeld naar zelfstandig en gedwongen
vertrek? Hoeveel vreemdelingen zijn zelfstandig zonder toezicht
vertrokken? Kunnen deze aantallen worden afgezet tegen de
terugkeercijfers van vijf jaren daarvoor?
Zie het antwoord op vraag 381.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

92

Vraag 376.
Hoeveel landen weigeren het toelaten van overheidsvluchten die
worden uitgevoerd in het kader van terugkeer of uitzettingsbeleid? Welke landen zijn dit?
Een overheidsvlucht wordt georganiseerd als andere manieren van
terugkeer niet mogelijk zijn. Voor een overheidsvlucht wordt georganiseerd, wordt altijd eerst toestemming gevraagd aan het betreffende land
voor deze overheidsvlucht. Er zijn thans geen landen bekend die weigeren
overheidsvluchten toe te laten die worden uitgevoerd in het kader van het
terugkeerbeleid.
Vraag 377.
Is er in het afgelopen jaar vooruitgang geboekt met het
verkrijgen van medewerking van landen van herkomst op het
gebied van terugkeer van vreemdelingen? Hoe is het afgelopen
jaar geprobeerd hier tot verbetering te komen?
Er is het afgelopen jaar met een aantal herkomstlanden vooruitgang
geboekt met het verkrijgen van medewerking op het gebied van terugkeer.
Voorbeelden daarvan zijn Burundi en Rwanda waaraan de Staatssecretaris
van Veiligheid en Justitie in januari een bezoek heeft gebracht. Met
Rwanda is een Memorandum of Understanding (MoU) over migratiesamenwerking getekend en Burundi is hulp aangeboden bij de capaciteitsopbouw van de nationale politie.
Vraag 378.
Op welke manier krijgt de samenwerking met andere overheden
en maatschappelijke organisaties gestalte voor het bevorderen
van terugkeer van niet-rechtmatig in Nederland verblijvende
vreemdelingen?
In het kader van het programma Versterking Vreemdelingentoezicht en
Handhaving (VVH) is eind juli 2013 het project Lokale Samenwerking van
start gegaan waarin door de vreemdelingenketen wordt samengewerkt
met een aantal pilotgemeenten en maatschappelijke instellingen. Met dit
project wordt beoogd om lokale problematiek met vreemdelingen op te
lossen, illegaal verblijf tegen te gaan door zelfstandige terugkeer te
stimuleren en voor de gemaakte keuzes maatschappelijk draagvlak te
creëren. In dat verband is landelijk een aantal pilots ingericht, waarbij
gemeente, IOM, IND, Politie, DT&V en maatschappelijke (hulpverlenings-)
organisaties – elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid – samenwerken in
de aanpak van zaken waarin een gedeelde problematiek wordt ervaren.
Dit kunnen zaken zijn van bijvoorbeeld overlastgevende vreemdelingen of
van vreemdelingen die kwetsbaar zijn. De betreffende gemeente heeft in
deze pilots de regie.
De Nederlandse overheid biedt daarnaast via het subsidiekader
«Vrijwillige, duurzame terugkeer en herintegratie (SVT)», de subsidieregeling «Ondersteuning Zelfstandig Vertrek (OZV)» en het Europees
Terugkeerfonds (ETF) aan maatschappelijke organisaties de mogelijkheid
tot het indienen van projectvoorstellen op het terrein van terugkeer naar
en herintegratie in landen van herkomst van niet-rechtmatig verblijvende
vreemdelingen. Hier wordt ook door verschillende maatschappelijke
organisaties gebruik van gemaakt. Op dit moment lopen er 10 projecten
uitgevoerd door 9 verschillende organisaties. Naast organisaties uit het
maatschappelijk middenveld wordt de zelfstandige terugkeer ondersteund
door de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM).
Vraag 379.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

93

Welke probleemlanden zijn er die niet mee willen werken aan
gedwongen terugkeer? Welke interventies worden ten aanzien
van deze landen gepleegd? Wat zijn de ontwikkelingen ten
aanzien van deze landen? Wat zijn de ontwikkelingen in de
Europese samenwerking op dit punt?
Zie het antwoord op vraag 382.
Vraag 380.
Kan een toelichting worden gegeven op de recente terugkeercijfers? Wat zijn de mogelijke oorzaken dat de politie achterblijft
bij het aanleveren van zogeheten overdrachtsdossiers aan Dienst
Terugkeer en Vertrek (DT&V)?
Het aantal vertrekken in de eerste helft van 2014 laat een geringe daling
zien ten opzichte van dezelfde periode in 2013 en kan stabiel genoemd
worden. Binnen de vertrekcategorieën zijn twee verschuivingen zichtbaar:
• Er is minder gedwongen vertrek, wat in belangrijke mate wordt
veroorzaakt door de inwerkingtreding van de Dublin Verordening III.
Hierdoor worden minder vreemdelingen in bewaring gesteld voorafgaand aan gedwongen vertrek en is er sprake van een stijging binnen
het zelfstandig vertrek zonder toezicht.
• Er is meer aantoonbaar zelfstandig vertrek en minder gedwongen
vertrek. Dit sluit aan bij de primaire doelstelling van het terugkeerbeleid om vertrekplichtige vreemdelingen te bewegen tot en te ondersteunen bij zelfstandig vertrek.
De resultaatafspraak die met de politie gemaakt is, betreft het aantal zaken
waarin de politie een actieve overdracht doet aan de DT&V die moet
leiden tot een bewaring of een andere toezichtsmaatregel cq. een
terugkeerbegeleiding door DT&V. Daarnaast betreft de resultaatafspraak
het aantal zaken waarin de politie toeziet op een zelfstandig terugkeertraject. Het totale aantal zaken was in de resultaatafspraak 2014 vastgesteld op 4.000. Het totaal aantal zaken die binnen de resultaatafspraak
vallen zal in 2014 naar verwachting uitkomen op een aantal tussen de
3.400 en 3.500. Voor een deel is de achterstand te verklaren doordat de
politie de capaciteit in 2014 deels verlegd heeft van de toezichtstaken naar
de identificatietaken. Deze inspanningen zijn noodzakelijk vanwege de
verhoogde instroom van met name Syrische en Eritrese asielzoekers.
Vraag 381.
Hoeveel vreemdelingen zijn dit jaar aantoonbaar teruggekeerd,
uitgesplitst naar zelfstandig en gedwongen vertrek? Hoeveel
vreemdelingen zijn zelfstandig zonder toezicht vertrokken?
Kunnen deze aantallen worden afgezet tegen de terugkeercijfers
van 2007 tot en met 2012?
In de periode januari t/m september 2014 zijn uit Nederland 6.180
vreemdelingen aantoonbaar vertrokken, waarvan 2.980 zelfstandig en
3.210 gedwongen. Het zelfstandig vertrek zonder toezicht in deze periode
is 5.670.
Hieronder treft u de tabel met vertrekcijfers aan over de afgelopen zeven
jaren. Het betreft het ketenbreed vertrek zoals uitgevoerd door de
betrokken organisaties in de vreemdelingenketen. De cijfers zijn
opgesplitst in aantoonbaar vertrek (waar gedwongen en zelfstandig
vertrek onder valt) en zelfstandig vertrek zonder toezicht. Zoals uit deze
cijfers blijkt, heeft in de afgelopen jaren een duidelijke stijging plaatsgevonden van het zelfstandig vertrek. Zelfstandig vertrek is het uitgangspunt
van het Terugkeerbeleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

94

Overzicht aantallen ketenbreed vertrek 2007 t/m 2013:

2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013

Aantoonbaar
vertrek

waarvan
Zelfstandig

waarvan
Gedwongen

Zelfstandig
vertrek
zonder toezicht

11.890
9.170
10.330
11.780
10.800
10.100
8.530

1.870
2.310
3.060
3.750
4.160
4.130
3.660

10.020
6.860
7.270
8.030
6.630
5.970
4.870

14.800
10.960
11.730
11.170
10.650
10.720
7.240

Bron: KMI (MinVenJ). Afgerond op tientallen. Peildatum: 1 oktober 2014.

Opmerking: De ketenbrede vertrekcijfers kunnen afwijken van cijfers
genoemd in eerdere edities van de Rapportage Vreemdelingenketen. Deze
cijfers kunnen met terugwerkende kracht worden bijgesteld vanwege
registraties die plaatsvinden na afloop van de rapportageperiode.
Vraag 382.
Hoeveel landen weigeren het toelaten van onderdanen in het
kader van het terugkeer- en uitzettingsbeleid? Welke landen zijn
dat?
Er is een wisselend aantal landen dat moeilijk of niet meewerkt aan het
terugnemen van eigen onderdanen die Nederland gedwongen moeten
verlaten. Voor de belangrijkste daarvan is de strategische landenbenadering terugkeer geformuleerd waarin de terugkeerproblematiek is
ingebed in de bredere bilaterale samenwerkingsrelatie. Deze landen zijn
Afghanistan, Algerije, China, Egypte, Ghana, India, Irak, Marokko en
Somalië. De strategische landenbenadering wordt momenteel geëvalueerd door de Adviescommissie Vreemdelingenzaken (ACVZ). De ACVZ
komt medio 2015 met haar rapport.
De strategische landenbenadering is gericht op een verbetering van de
medewerking aan terugkeer. Bij voorkeur op een positieve manier door
een brede samenwerking te zoeken op het gebied van migratie. Daarbij
kan worden gedacht aan legale migratie, instroom, tegengaan van illegale
migratie inclusief terugkeer, voorlichting over migratieopties en risico’s
van illegale migratie. Maar ook aan bescherming in de regio, grensbewaking en capaciteitsopbouw, alsmede het betrekken van de diaspora bij
de ontwikkeling van herkomstlanden. Van die brede migratiesamenwerking profiteren zowel Nederland als het land van herkomst.
Maar ook andere, niet-migratie gerelateerde, beleidsterreinen zijn
relevant. Herkomstlanden koppelen hun bereidheid om medewerking aan
gedwongen terugkeer te verbeteren immers niet uitsluitend aan samenwerking op het terrein van migratie, maar ook aan andere aspecten van de
relaties met Nederland, waaronder de ontwikkelingsrelatie en economische samenwerking. Het moet herkomstlanden duidelijk zijn dat
medewerking aan de terugkeer van de eigen onderdanen die niet in
Nederland mogen blijven, van groot belang is voor het draagvlak voor het
Nederlandse toelatingsbeleid en dat Nederland bereid is ver te gaan in het
stimuleren van die medewerking.
Omdat veel andere landen in Europa kampen met vergelijkbare terugkeerproblemen heeft de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie het initiatief
genomen voor een gezamenlijke EU aanpak van terugkeer. In de
uitvoering wordt weliswaar al intensief samengewerkt, maar er is
behoefte aan meer coherentie en coördinatie tussen lidstaten onderling,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

95

tussen lidstaten, de EDEO en de Commissie en binnen de geledingen van
de Commissie zelf. De Europese Raad heeft in juni vastgesteld dat
migratie en terugkeer een strategische prioriteit zijn van het Europese
buitenlands beleid en haar steun gegeven aan een pilot om migratie en
terugkeer volledig te integreren in de betrekkingen met een beperkt aantal
herkomstlanden. Die pilot wordt momenteel in Brussel nader uitgewerkt
op basis van het beginsel van «meer voor meer».
Vraag 383.
Hoeveel vertrekplichtige gezinnen zijn vanuit de gezinslocaties
daadwerkelijk teruggekeerd naar de landen van herkomst? Hoe
verhoudt het aantal teruggekeerde gezinnen zich tot de resultaten van de afgelopen jaren?
In 2013 zijn 240 vreemdelingen aantoonbaar uit Nederland vertrokken
vanaf een gezins-locatie
In het eerste half jaar van 2014 waren dat 110 vreemdelingen. De gezinslocaties waren in de jaren ervoor nog in ontwikkeling en daarom is een
vergelijking met voorgaande jaren niet representatief.
Het kan zijn dat gezinnen naar hun land van herkomst zijn vertrokken,
maar dat is niet op geautomatiseerde wijze uit de systemen van de DT&V
te halen.
Vraag 384.
Hoeveel vertrekplichtige vreemdelingen zijn na hun verblijfsprocedure(s) toch niet uit Nederland vertrokken c.q. hebben hun
vertrekplicht genegeerd? Hoe verhoudt dit percentage zich tot
andere EU-lidstaten?
Als na een zorgvuldige beoordeling van de asielaanvraag door de IND –
en vaak ook door een rechter – blijkt dat er geen aanleiding bestaat om
een asielzoeker in Nederland bescherming te bieden, is de boodschap
terugkeer. Daarvoor heeft een afgewezen asielzoeker in beginsel een
wettelijke vertrektermijn van 28 dagen. Vreemdelingen kunnen zelfstandig
vertrekken binnen deze termijn, via IOM, een NGO of DT&V, of op eigen
gelegenheid. Het vertrek kan echter ook in een later stadium plaatsvinden,
waarbij dit niet altijd is gemeld aan de autoriteiten. Ook zijn er vreemdelingen die in de illegaliteit belanden. Inzet van de overheid is dat vreemdelingen die niet langer in Nederland mogen blijven terug moeten keren. Als
van zelfstandig vertrek geen gebruik is gemaakt, kan worden ingezet op
gedwongen terugkeer. Aangezien het onbekend is waar de vertrekplichtige vreemdelingen, die niet aantoonbaar zijn vertrokken uit
Nederland, na de vertrektermijn verblijven kan geen aantal worden
achterhaald. Vanwege het bovenstaande, is een vergelijking met andere
EU-lidstaten niet mogelijk.
Vraag 385.
Hoeveel vreemdelingen bevinden zich zonder verblijfsrecht in
Nederland maar kunnen op grond van artikel 3 EVRM toch niet
worden uitgezet?
Medio 2014 waren er 90 vreemdelingen zonder verblijfsrecht in de
caseload van de DT&V die op grond van artikel 3 EVRM niet konden
worden uitgezet naar het land van herkomst.
Het totaal aantal vreemdelingen dat zich zonder verblijfsrecht in
Nederland bevindt en op grond van artikel 3 EVRM niet naar het land van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

96

herkomst kan worden uitgezet, is niet als zodanig uit de systemen te
herleiden.
Vraag 386.
Hoeveel dossiers van vreemdelingen zijn dit jaar en afgelopen
jaar overgedragen aan de DT&V en welk deel hiervan betreft
vreemdelingen die een reguliere verblijfsprocedure hebben
doorlopen?
In 2013 zijn in totaal 14.590 zaken aan de DT&V overgedragen. In de eerste
helft van 2014 zijn 6.820 zaken overgedragen. De DT&V registreert niet of
een overgedragen vreemdelingen afkomstig is uit een reguliere- of
asielprocedure.
Vraag 387.
Wat houdt de gezagsrelatie concreet in tussen de Minister, de
KMar en de nationale politie voor wat betreft het vreemdelingentoezicht?
De gezagsrelatie tussen de Minister, de Kmar en de nationale politie ten
aanzien van het vreemdelingentoezicht volgt uit artikel 48, tweede lid van
de Vreemdelingenwet 2000 (Vw 2000). Op grond van die bepaling kan de
Minister van Veiligheid en Justitie5 aanwijzingen geven aan de politie en
de KMar t.b.v. de uitvoering van de Vreemdelingenwet en van de
Schengengrenscode. De Minister heeft de bevoegdheid in dat kader
aanwijzingen te geven aan de korpschef en aan de Commandant KMar,
alsmede rechtstreeks individuele aanwijzingen te geven aan ambtenaren
van politie en KMar. Het gezag over de politiële vreemdelingentaak kan
worden gedefinieerd als «de beslissingsbevoegdheid over de inzet en het
optreden van de politie en de KMar en het in dit kader kunnen geven van
aanwijzingen met het oog op de handhaving van de vreemdelingenwetgeving. De Vw 2000 schrijft verder voor dat de Minister aanwijzingen kan
geven aan de korpschef en aan de Commandant KMar (door tussenkomst
van de Minister van Defensie) voor de inrichting van werkprocessen en de
bedrijfsvoering.
Vraag 388.
Hoeveel vreemdelingen zijn vorig jaar in vreemdelingenbewaring
geplaatst? Hoeveel van deze vreemdelingen hebben Nederland
daadwerkelijk verlaten?
In 2013 zijn 3.670 vreemdelingen in bewaring geplaatst (bron: DJI).
In 2013 zijn er vanuit de caseload van de DT&V circa 3.450 vreemdelingen
vanuit vreemdelingenbewaring vertrokken, waarvan circa 2.390 (69%)
Nederland aantoonbaar hebben verlaten.
Naast de genoemde vertrokken vreemdelingen zijn er circa 350 vreemdelingen uit het bewaringsproces gestroomd, vanwege een vorm van
rechtmatige verblijf zoals een toelatingsaanvraag of vergunningverlening.
Vraag 389.
Aan welke aspecten van vreemdelingenbewaring wordt de
overige 6,5 miljoen euro besparing op de capaciteit van de
vreemdelingenbewaring van DJI besteedt?

5

In de portefeuilleverdeling tussen Minister en Staatssecretaris ligt deze portefeuille bij de
Staatssecretaris.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

97

Dit budget wordt ingezet voor de financiering van de onlangs geopende
voorlopige gesloten gezinsvoorziening (GGV) en de structurele GGV die
eind eerste kwartaal 2015 opent. Daarnaast is dit budget gereserveerd
voor de uitgaven die voortvloeien uit het wetsvoorstel Wet terugkeer en
vreemdelingenbewaring dat in het voorjaar aan u wordt aangeboden.
Vraag 390.
Hoeveel criminele vreemdelingen bevinden zich zonder verblijfsrecht in Nederland? Hoeveel daarvan kunnen niet worden
uitgezet en hoeveel daarvan zitten in (vreemdelingen)bewaring?
Het totaal aantal criminele vreemdelingen dat zich zonder verblijfsrecht in
Nederland bevindt, is niet uit de systemen te herleiden. Ten aanzien van
de VRIS vreemdelingen (de vreemdeling in de strafrechtketen), die vanuit
de caseload van de DT&V zijn vertrokken, zijn er in 2013 circa 860 (77%)
aantoonbaar uit Nederland vertrokken en zijn er circa 260 zelfstandig
vertrokken zonder toezicht.
In de periode januari t/m september 2014 zijn er circa 710 (79%)
aantoonbaar uit Nederland vertrokken en zijn er circa 190 zelfstandig
vertrokken zonder toezicht.
Op 30 september 2014 zaten er 660 VRIS vreemdelingen in de caseload
van de DT&V, hetzij omdat ze in strafrechtelijke detentie (grootste
gedeelte) verbleven of in vreemdelingebewaring ter fine van uitzetting.
Vraag 391.
Welke signalen zijn er dat UNHCR door alle vluchtelingencrises in
de wereld onvoldoende financiële middelen heeft om hun taken
goed uit te kunnen voeren? Welke noodzaak ziet u om de «core
contribution» van de UNHCR te verhogen, zoals dat ook bij CERF,
UNICEF en Rode Kruis is gebeurd.
De «core contribution» van UNHCR wordt betaald uit de begroting van de
Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, deze
bedraagt 33 miljoen euro voor 2015.
UNHCR werkt met een budget gebaseerd op de noden van vluchtelingen,
statenlozen en ontheemden. Op basis van dat budget werft de organisatie
bijdragen, maar er is nog nooit sprake van volledige dekking geweest.
Voor 2013 was het budget bijvoorbeeld 5,3 miljard USD, na verschillende
bijstellingen gedurende het jaar, onder meer in verband met de Syrische
crisis. De organisatie ontving met 2,9 miljard USD meer bijdragen dan
voorheen, maar niet genoeg om iedereen te helpen. Inmiddels is er sprake
van 5 grote humanitaire crises en het budget voor 2015 is dan ook 6,2
miljard USD.
Zoals de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking recent aan de Kamer meldde in haar brief over de herziening van
humanitaire hulp, blijven de algemene ongeoormerkte bijdragen aan
OCHA, UNHCR,WFP en UNWRA vanaf 2015 op hetzelfde niveau, omdat zij
een cruciale rol vervullen in het internationale noodhulpsysteem. Met die
bijdragen kunnen deze VN organisaties zelf bepalen waar het geld het
hardst nodig is. Ongeoormerkte bijdragen zijn waardevol, omdat de
organisaties die in eerste instantie snel kunnen inzetten voor nieuwe
crises, naarmate daar dekking voor binnenkomt met geoormerkte
bijdragen, kan dit geld ten goede komen van hulp in crises die van de
voorpagina’s zijn verdwenen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

98

Naast de algemene bijdrage aan UNHCR kunnen additionele bijdragen
worden gedaan voor specifieke crises op basis van VN hulpverzoeken.
Vraag 392.
Aan welke organisaties die zich bezig houden met migratiebeleid
wordt subsidie verstrekt, voor welke bedragen in de afgelopen
jaren en met welke redenen? Wat wordt in tabel 37.1 in de
begroting verstaan onder «overig toegang, toelating en opvang
vreemdelingen?
Voor een overzicht van de organisaties die subsidie ontvangen verwijs ik u
naar de subsidiebijlage bij de begroting van VENJ. Daarin staan de
organisaties opgenomen die subsidie ontvangen en staan ook de
bijbehorende bedragen vermeld. Deze subsidies zijn verstrekt met als doel
het ondersteunen van de processen van de vreemdelingenketen en de
versterking van de vreemdelingenketen.
Onder de uitgaven met titel «overig, toegang, toelating en opvang
vreemdelingenketen» vallen incidentele subsidies en opdrachten op de in
de titel genoemde processen van de vreemdelingenketen.
Vraag 393.
Hoe staat het met het programma Verbetering Keteninformatisering?
De realisatie van het programma loopt conform het programmaplan 2014.
De voorzieningen voor het tussen ketenpartners uitwisselen van gedigitaliseerde documenten zijn inmiddels operationeel. IND en COA wisselen
vanaf juli 2014 op deze wijze informatie uit over beschikkingen en
uitspraken van de Rechtbanken. Voor de verbetering van de communicatie
tussen de IND en de rechterlijke macht lopen diverse initiatieven die de
aankomende jaren voor een (grote) versnelling in informatieverstrekking
zullen zorgen. Pas bij inwerkingtreding van het wetsvoorstel modernisering rechtspraak zullen alle uitspraken digitaal vanuit de rechtspraak aan
de IND worden aangeleverd.
Sinds 15 september 2014 delen Politie, KMAR, DJI en DTV via het tijdelijke
informatiesysteem overdracht vreemdelingen op digitale wijze gegevens
in het kader van de gedwongen terugkeer van vreemdelingen. Daarnaast
bereiden alle ketenpartners zich met ondersteuning vanuit de programmaorganisatie voor op de digitalisering van ketentransacties. Van meer dan
de helft van de ketentransacties is al analysewerk uitgevoerd, zodat vanaf
begin 2015 na bestuurlijke besluitvorming kan worden gestart met de
digitalisering. De aansluiting van de laatste ketenpartners (IND, KMAR) op
het nieuwe systeem van Ketenmanagementinformatie wordt rond de
jaarwisseling verwacht.
Vraag 394.
Welke opdrachten worden in 2014 gefinancierd in het kader van
de versterking van de vreemdelingenketen?
De volgende bedragen zijn verplicht of inmiddels geboekt in 2014:
• € 0,5 mln bijdrage aan de Koninklijke Marechaussee voor twee liaisons
op ambassades;
• € 0,786 mln bijdrage aan het Coördinatiecentrum Mensenhandel
(CoMensha) en categorale opvang;
• – € 0,2 mln bijdrage aan DJI voor bodyscanners (voor gebruik in
detentiecentra);
• € 0,5 mln bijdrage in de kosten van de Verantwoordelijke Autoriteit
(Europese Migratiefondsen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

99

Vraag 395.
Kan een toelichting worden gegeven over de opbouw van de
kosten bij Programma Biometrie in de Vreemdelingenketen?
Van de beschikbare middelen wordt € 760.000 besteed aan het beheer van
het huidige biometriesysteem. Verder wordt € 100.000 besteed aan meten
van biometrische prestatie-indicatoren voor de evaluatie van de biometriebepalingen van de Vreemdelingenwet. De overige middelen worden
ingezet als bijdrage vanuit de Vreemdelingenketen aan de ontwikkeling
van één biometriesysteem ter vervanging van diverse biometriesystemen
bij de verschillende onderdelen van het Ministerie van Veiligheid en
Justitie.
Vraag 396.
Hoe vaak is vorig jaar het verblijfsrecht ingetrokken van
EU-onderdanen? Op welke gronden is dat gebeurd en hoe
verhoudt dit aantal zich tot de intrekkingen in omliggende
landen? Hoeveel van de betreffende EU-onderdanen hebben ons
land aantoonbaar verlaten?
In 2013 is in 660 zaken het verblijf van een EU-burger beëindigd6. In 360
zaken is het verblijf beëindigd en is vervolgens tot ongewenstverklaring
overgegaan. In de overige 300 zaken is het verblijf beëindigd omdat niet
aan één of meer voorwaarden uit de richtlijn is voldaan. Uit handmatige
registratie van de IND in het kader van twee pilots blijkt in ieder geval dat
in 2013 in 170 gevallen het verblijf is beëindigd wegens een onredelijk
beroep op bijstand. Dit aantal kan nog verder oplopen. Dat is gelegen in
de wijze van registratie: meldingen worden geregistreerd in de maand
waarin de melding bij de IND is binnengekomen. Het gebeurt zeer vaak
dat een melding uit de ene maand in een latere maand (of jaar) wordt
afgehandeld. Bijvoorbeeld omdat de ontvangen bijstand in specifieke
gevallen o.g.v. de richtlijn vrij verkeer pas na zes maanden als onevenredig wordt beschouwd. Dit betekent dat ook het totaal over 2013 nog kan
oplopen. Tevens is handmatig bijgehouden dat in 2013 van het totaal van
300 EU-burgers van 70 EU-burgers het rechtmatig verblijf is beëindigd
vanwege het veroorzaken van overlast en het niet voldoen aan de
voorwaarden van de Richtlijn vrij verkeer.
Van twee omliggende landen is informatie over verblijfsbeëindigingen
van EU-burgers ontvangen. In 2013 is in België van 2.710 EU-burgers het
verblijfsrecht ingetrokken. Bij 1.680 van deze verblijfsbeëindigingen is dit
gebeurd vanwege een onredelijk beroep op de bijstand.
In Duitsland is in 2013 van 690 EU-burgers het verblijf beëindigd omdat zij
niet meer voldeden aan de voorwaarden van de richtlijn. Van 1.040
EU-burgers werd het verblijf beëindigd vanwege openbare orde-aspecten.
In 2013 zijn 380 EU-burgers aantoonbaar uit Nederland vertrokken7, 350
daarvan zijn gedwongen vertrokken. Dit zijn niet allemaal dezelfde
EU-burgers van wie de IND in 2013 het rechtmatig verblijf heeft beëindigd.
Dat komt doordat tussen de beslissing om het rechtmatig verblijf van een
EU-burger te beëindigen en het onherroepelijk worden van die beslissing
een tijdsverloop zit. Bovendien houden niet alle beslissingen stand in
bezwaar en beroep. Pas na het onherroepelijk worden van de beslissing
kan de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) het vertrekproces starten.
6
7

Bron: IND, afgerond op tientallen. Het betreft hier EU- en EER-burgers en Zwitserse burgers.
Bron: DT&V, peildatum 31 januari 2014, afgerond op tientallen. Het betreft hier zaken die
bekend zijn in de DT&V-caseload van EU- en EER-burgers en Zwitserse burgers die naar een
ander EU-land, EER-land of Zwitserland zijn vertrokken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

100

Vraag 397.
Hoe vaak is vorig jaar EU-verblijfsrecht gevraagd door partners en
gezinsleden van EU-onderdanen die zelf geen EU-nationaliteit
hadden? Hoeveel van deze aanvragen zijn ingewilligd?
In 2013 zijn 3.240 aanvragen ingediend en 2.300 zaken ingewilligd (89%).
Vraag 398.
Hoeveel mensen uit Midden- en Oost-Europese landen verblijven
momenteel in Nederland? Van hoeveel is door middel van
registratie zeker dat ze hier zijn?
Op 1 oktober 2014 stonden er naar schatting 227 duizend personen uit
Midden- en Oost-Europese landen (MOE-landen) ingeschreven in de
Gemeentelijke Basisadministratie persoonsgegevens (BRP). Deze groep
bestond uit 173 duizend eerste generatie allochtonen (persoon zelf is in
één van de MOE-landen geboren en ten minste een van de ouders is in
het buitenland geboren) en 54 duizend tweedegeneratie allochtonen
(persoon is zelf in Nederland geboren en minstens een van de ouders is in
een MOE-land geboren).
Wat betreft het aantal migranten uit Midden- en Oost-Europese landen dat
in Nederland is geregistreerd kan het volgende worden opgemerkt.
Aan het eind van het vierde kwartaal van 2012 waren er in Nederland 248
duizend immigranten uit de Midden- en Oost-Europese landen die in
Nederland woonden en/of werkten. Van hen stonden er 147 duizend
ingeschreven in de GBA, de overige 101 duizend personen stonden in de
polisadministratie van de Belastingdienst als in Nederland werkend
geregistreerd, maar waren niet in de GBA ingeschreven.
Bovenstaande gegevens zijn eerder gepubliceerd in de Migrantenmonitor
(CBS, 2014). Deze monitor is in opdracht van het Ministerie van Sociale
Zaken en Werkgelegenheid (SZW) gemaakt door het Centraal Bureau voor
de Statistiek (CBS).
De migrantenmonitor bevat cijfers over immigranten die afkomstig zijn uit
andere Europese lidstaten dan Nederland of uit de kandidaat-lidstaten van
de EU.
Vraag 399.
Waarom was er in 2013 495.000 euro beschikbaar, terwijl in de
begroting voor het jaar 2014 stond dat er voor het jaar 2013
8.301.000 euro was begroot voor de versterking van de vreemdelingenketen en 4.574.000 voor het jaar 2014?
Zie het antwoord op vraag 400.
Vraag 400.
Kunt u deze verschillen tussen de begrote bedragen voor
versterking van de vreemdelingenketen tussen 2013 en 2014
verklaren?
Versterken Vreemdelingenketen (in € mln.)
Stand begroting 2013
Mutaties 1e suppletoire

4,3
4

Toevoeging Eindejaarsmarge 2012
Stand begroting na 1e suppletoire

8,3

Mutaties 2e suppletoire

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

101

Dekking IND tegenvaller
Pilot Vreemdelingenbewaring
ov. Mutaties
Bijdrage aan KMAR voor Liasons
Totaal mutaties 2e suppletoire

3,9
1,5
0,2
0,5
6,1

Stand na 2e suppletoire

2,2

Realisatie 2013 (stand Slotwet)

0,495

Verschil toegelicht in Slotwet 2013

1,705

Vraag 401.
Hoe vaak is vorig jaar een verblijfsvergunning ingetrokken en op
welke gronden, uitgesplitst per grond (bijvoorbeeld de aantallen
op grond van de glijdende schaal, verplaatsen van hoofdverblijf
etc.)?
Zie het antwoord op vraag 362.
Vraag 402.
Hoe vaak wordt bij asielzoekers de verblijfsvergunning
ingetrokken wegens vakanties naar de landen van herkomst,
hetgeen haaks staat op de geclaimde onveiligheid daar? Hoe
wordt hier actief op gehandhaafd?
Deze afwijzingsgrond wordt niet apart geregistreerd in het registratiesysteem van de IND. De IND is afhankelijk van signalen over de reis van
een houder van een verblijfsvergunning asiel naar diens land van
herkomst. Die kunnen bijvoorbeeld afkomstig zijn van de ambtenaar die
de vreemdeling bij inreis controleert, of uit de BRP als de vreemdeling
uitgeschreven is vanwege vertrek naar het land van herkomst. De IND
heeft een unit die belast is met de intrekking van verblijfsvergunningen
asiel. Als er aanleiding is om een verblijfsvergunning asiel in te trekken,
dan zal de IND daartoe een voornemen uitbrengen. De vreemdeling kan
daarop reageren en aan de hand van die reactie wordt besloten of de
vergunning wordt ingetrokken.
Vraag 403.
Hoe vaak is vorig jaar vrijstelling verleend van het vereiste om
duurzaam over voldoende middelen van bestaan te beschikken en
op welke gronden?
De gevraagde cijfers zijn niet vanuit het IND automatiseringssysteem
INDiGO te genereren.
Vraag 404.
Hoeveel immigranten uit islamitische landen zijn vorig jaar tot
Nederland toegelaten, uitgesplitst naar aanvragen asiel en
regulier?
Er bestaat in de vreemdelingenketen geen definitie van de term «islamitisch land». Deze vraag kan derhalve als zodanig niet worden beantwoord.
Het CBS heeft echter voor eerdere analyses gebruik gemaakt van een lijst
van nationaliteiten. Wanneer deze lijst wordt gehanteerd door de IND, dan
blijkt uit de cijfers het volgende.
In 2013 zijn 17.190 asielaanvragen ingediend, waarvan 12.190 met
nationaliteiten uit de door het CBS gehanteerde lijst.
In 2013 zijn er 18.700 aanvragen voor een asiel vergunning afgehandeld.
Van deze aanvragen waren er 12.880 met nationaliteiten uit de door het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

102

CBS gehanteerde lijst. Van deze laatste categorie aanvragen zijn er 8.590
ingewilligd.
Van de in totaal 61.100 aanvragen voor een reguliere verblijfsvergunning
in 2013 zijn 17.450 aanvragen (29%) ingediend met nationaliteiten uit de
door het CBS gehanteerde lijst.
In 2013 zijn in totaal 60.310 aanvragen voor een reguliere verblijfsvergunning afgehandeld. Hiervan zijn in totaal 15.570 aanvragen (26%) van
vreemdelingen met nationaliteiten uit de door het CBS gehanteerde lijst.
Van deze laatste categorie aanvragen zijn 12.670 (81%) ingewilligd. Het
totaal aantal inwilligingen voor een reguliere verblijfsvergunning van alle
nationaliteiten betrof vorig jaar 52.970 inwilligingen.
Vraag 405.
Hoe staat het met toezicht van de Nederlandse Orde van
Advocaten op de vreemdelingenrechtadvocatuur? Zijn er het
afgelopen jaar ook maatregelen getroffen richting advocaten in
het vreemdelingenrecht die onbehoorlijk hebben gepresteerd? Zo
ja, hoeveel en welke maatregelen?
Medio 2013 hebben de Nederlandse orde van advocaten en het dekenberaad gezamenlijk opdracht gegeven tot het doen van onderzoek naar de
kwaliteit van rechtsbijstand door advocaten in asiel- en vreemdelingenzaken. Aanleiding hiervoor waren signalen dat de advocatuur op deze
rechtsgebieden zou tekortschieten. Op 9 januari 2014 presenteerden de
onderzoekers Terlouw, Butter en Laemers hun onderzoek naar deze
signalen. De conclusie was dat het merendeel van de advocaten
voldoende presteert.
Toch werden de signalen door het dekenberaad serieus genomen en
hebben de dekens besloten hun controles in 2014 meer te richten op de
asiel- en vreemdelingenrechtadvocatuur.
De resultaten van dit extra toezicht is neergelegd in de Rapportage
betreffende het project versterking kwaliteit rechtsbijstand in
vreemdelingen- en asielzaken (27 oktober 2014). Deze rapportage is
gepubliceerd op https://www.advocatenorde.nl/8647/advocaten/
dekenberaad.
Van belang is met name dat de structurele informatieuitwisseling over
mogelijk onvoldoende handelende advocaten die werkzaam zijn op het
asiel- en vreemdelingenrechtterrein tussen de IND, de rechterlijke macht
en de raad voor rechtsbijstand aanzienlijk is verbeterd. Hiermee is
structurele aandacht voor de kwaliteit van deze beroepsgroep ingericht.
In 2014 zijn door de dekens alle signalen van de IND en de rechterlijke
macht over advocaten die wellicht onvoldoende presteren door de dekens
onderzocht. De signalen hebben tot een veelheid aan acties geleid
variërend van het voeren van een goed gesprek tot het starten van een
tuchtzaak. Daarnaast zijn een meer dan gemiddeld aantal asiel- en
vreemdelingerecht advocatenkantoren aan een kwaliteitsonderzoek
onderworpen (tot en met half oktober 77). Ook deze hebben – voor zover
aan de orde – tot zeer gevarieerde acties van de dekens geleid.
Vraag 406.
Waarom blijven de streefwaarden van de tijdigheidspercentages
in tabel 37.4 vanaf 2016 dezelfde waarde houden, terwijl het
voornemen is om dit jaar op jaar te verbeteren?
Zoals aangegeven in de begroting heeft dit voornemen betrekking op het
verbeteren van de tijdigheid van de asielaanvragen. De IND streeft bij de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

103

behandeling van aanvragen altijd naar een beslissing binnen de wettelijke
termijn. Er kunnen echter redenen zijn waarom het nemen van een
beslissing langer duurt dan de wettelijke termijn. Er is afgesproken dat
vanaf 2014 gestreefd wordt om deze jaar op jaar te verbeteren naar het
niveau van 90% in 2016.
In de voorgaande jaren is deze verbetering dan ook als volgt zichtbaar:

Asiel

Rel.
2009

Rel.
2010

Rel.
2011

Rel.
2012

Rel.
2013

streef
waarde
2014

streef
waarde
2015

73%

82%

88%

88%

85%

89%

89%

De realisatie t/m september 2014 van de tijdigheid van asielaanvragen
bedraagt 92%.
De huidige cijfers voor 2014 laten het volgende beeld zien van de
tijdigheid:

asiel
regulier
naturalisatie

realisatie
sept 2014

St.W
2014

St.W
2015

92%
91%
84%

89%
95%
95%

89%
95%
95%

Vraag 407.
Wanneer zal de IND naar verwachting volledig kunnen voldoen
aan de wettelijke termijnen voor de behandeling van aanvragen?
De IND streeft bij de behandeling van aanvragen altijd naar een beslissing
binnen de wettelijke termijn. Er kunnen echter redenen zijn waarom het
nemen van een beslissing langer duurt dan de wettelijke termijn. De
streefwaarden uit de begroting zijn reële ambities voor 2015 en volgende
jaren. Er is afgesproken dat vanaf 2014 gestreefd wordt om deze jaar op
jaar te verbeteren naar een niveau van 90% voor asielaanvragen en 95%
voor reguliere aanvragen en naturalisatieverzoeken in 2016.
De huidige cijfers voor 2014 laten het volgende beeld zien van de
tijdigheid:

asiel
regulier
naturalisatie

realisatie
sept 2014

St.W
2014

St.W
2015

92%
91%
84%

89%
95%
95%

89%
95%
95%

Vraag 408.
Hoeveel wordt er exact, per saldo, tot en met 2019 bezuinigd op
de opvang van asielzoekers, rekening houdend met de korting op
het budget van het COA en de eenmalige tegemoetkoming van
375 miljoen euro?
Het budget voor de opvang van asielzoekers is vanuit de Regeerakkoorden Rutte 1 en Rutte 2 door taakstellingen gekort met bedragen die
tot 2018 (dus ook in 2019) met 84 mln. euro oplopen. Deze taakstellingen
zijn voorzien van een opdracht om de kosten terug te dringen door

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

104

instroom beperkende en doorstroom bevorderende maatregelen;
efficiencymaatregelen en duurzamere huisvesting.
De afgelopen 3 jaren zijn verder niet alle indexeringen in de bekostiging
van het COA toegestaan. Het incidentele budget van 375 mln. euro dat in
de Miljoenennota beschikbaar is gesteld voor de opvang van asielzoekers
in 2014/2015 verlicht deze opdracht om de kosten terug te dringen niet,
omdat dit besteed wordt aan de opvang van extra asielzoekers.
Vraag 409.
Waar wordt aan gedacht als wordt bezien of er minder gewerkt
kan worden met overhead functies?
Hiermee wordt bedoeld dat wordt gekeken naar de verhouding staf
(overhead) functies ten opzichte van de functies in het primaire proces.
Doel hiervan is te bekijken of het mogelijk is om door vermindering van
overhead functies, zonder dat het primaire proces wordt geraakt en
besparing mogelijk zijn. Deze besparingen kunnen dan worden ingezet om
de taakstelling in te vullen.
Vraag 410.
Hoe wordt bij de investering in het programma Keteninformatisering gewaarborgd dat het systeem veilig is en dat de privacy
van de vreemdelingen in kwestie adequaat wordt beschermd?
Hoeveel van het totale bedrag wordt gestoken in die veiligheid?
Het programma Keteninformatisering werkt op basis van privacy-bydesign en security-by-design. Daartoe worden Privacy impact assessments uitgevoerd, gebaseerd op Toetsmodel PIA Rijksdienst en wordt de
beveiliging ingericht conform de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR). De genomen beveiligingsmaatregelen bestaan uit zowel
technische, organisatorische als procedurele maatregelen en zijn zowel
specifiek ingebed in de systemen voor keteninformatisering als generiek
opgenomen in de technische en fysieke infrastructuren. Hierdoor is het
niet mogelijk aan te geven welk bedrag precies in beveiliging wordt
gestoken.
Vraag 411.
Hoe wordt bepaald wie de voorzieningen in het kader van het
programma Keteninformatisering gaat ontwikkelen en beheren?
Om te bepalen wie voorzieningen gaat ontwikkelen en beheren heeft de
Bestuursraad van het Ministerie VenJ een sourcingsstrategie vastgesteld,
die een nadere uitwerking is van het Rijksbeleid. Deze sourcingstrategie
gaat uit van het principe dat er zoveel mogelijk hergebruik wordt
toegepast. Alleen voor specifieke nieuwe voorzieningen (t.b.v. de
Vreemdelingenketen) zal het programma Keteninformatisering een
sourcingstraject doorlopen. Daarbij hebben Rijksbrede dienstverleners
(waaronder JustID, SSC-ICT en ICTU) de voorkeur om deze (te laten)
ontwikkelen en beheren.
Vraag 412.
Kan worden uiteengezet welke organisaties er in Nederland zijn
die zich bezig houden met de behartiging van belangen van
vreemdelingen en die worden gesubsidieerd door de Nederlandse
overheid? Hoeveel gemeenschapsgeld ontvangen zij, uitgesplitst
naar subsidies door het Rijk en gemeenten?
Zie het antwoord op vraag 392.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

105

Vraag 413.
Wat wordt in het kader van de subsidie aan Vluchtelingenwerk
verstaan onder het behartigen van de belangen van vluchtelingen? Kan de subsidie ook aangewend worden voor lobbywerk
en inzet voor beleidswijziging of beperkt het zich tot de kerntaak
van het bieden avn ondersteuning aan asielzoekers?
De subsidie die aan VluchtelingenWerk Nederland wordt verstrekt is
duidelijk geoormerkt voor de ondersteuning van asielzoekers gedurende
de asielprocedure. VluchtelingenWerk Nederland dient jaarlijks een
verzoek in voor deze activiteiten en legt ook ieder jaar verantwoording
hierover af.
Lobbywerk en inzet voor beleidswijziging zit hier niet in. Hiervoor wendt
VluchtelingenWerk Nederland middelen aan die op een andere manier zijn
verworven.
Vraag 414.
Op welke manier worden reisagenten c.q. mensensmokkel
aangepakt? Wat is de Nederlandse inzet en welke inzet is er in
EU-verband?
De aanpak van mensensmokkel is een prioriteit van dit kabinet. De
Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), Koninklijke Marechaussee (KMar)
en Nationale Politie (NP) onderzoeken gecoördineerd reisroutes en wijze
van opereren van de smokkelaars dan wel de faciliteerders zoals
reisagenten in dit proces. Dit doen ze onder meer aan de hand van
gehoren met asielzoekers. Het Openbaar Ministerie (OM) is verantwoordelijk voor de vervolging van de mensensmokkelaars.
Met mijn brief van 19 mei jl. heb ik uw Kamer geïnformeerd over de
maatregelen om de illegale migratiestroom en mensensmokkel naar
Nederland tegen te gaan. Enkele voorbeelden daarvan zijn de plaatsing
van een liaison van het Openbaar Ministerie in Rome en het verscherpt
toezicht door de Koninklijke Marechaussee en de politie, mede op basis
van de informatie van ketenpartners, Frontex en Europol en andere
lidstaten. Verder wordt in EU-verband samengewerkt aan de maatregelen
uit de Taskforce voor het Middellandse Zeegebied. Deze maatregelen zien
ook op de aanpak van mensensmokkel. Daarnaast richt het European
Multidisciplinary Platform Against Crime Threat (EMPACT)-project illegale
immigratie zich specifiek op de bestrijding van mensensmokkel naar het
Schengengebied. Binnen dit project worden verschillende operationele
acties door de lidstaten uitgevoerd om mensensmokkel aan te pakken.
Vraag 415.
Kan de regering de resultaten van Mobiel Toezicht
Veiligheid(MTV)-controles van het afgelopen jaar weergeven?
Welke resultaten kunnen worden weergegeven ten aanzien van
@migoboras? Welke ontwikkelingen zijn er te verwachten in het
kader van de versterking binnenlands vreemdelingentoezicht?
In het kader van de MTV-controles zijn in 2013 1.530 personen zonder
rechtmatig verblijf aangetroffen. In de eerste helft van 2014 waren dat er
580. Daarnaast werden in 2013 en de eerste helft van 2014 resp. 350 en
620 asielaanvragen gedaan in het MTV-proces.
Op basis van de resultaten van het systeem @migoboras kan worden
geconcludeerd dat met het systeem de informatiepositie van de Koninklijke Marechaussee (KMar) in de binnengrenszone is versterkt. De KMar is
hierdoor beter in staat om de MTV-capaciteit effectiever in te zetten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

106

doordat controles gerichter konden worden uitgevoerd. Uit de resultaten
blijkt eveneens dat het informatiegestuurd optreden van de KMar op basis
van algemene profielen nog verder moet worden ontwikkeld. Hiervoor
worden de nodige maatregelen getroffen zodat @migoboras een integraal
onderdeel is van het informatiegestuurd optreden van de KMar. In het
kader van de versterking van het binnenlands vreemdelingentoezicht
werken partners in de vreemdelingenketen onder andere aan betere
informatieuitwisseling en (gezamenlijke) informatieveredeling. Ook deze
afspraken moeten er toe leiden dat de KMar gerichter kan optreden.
Met de uitbreiding van het juridisch kader voor de MTV-controles op
treinen kunnen de controles effectiever en efficiënter door de KMar
worden uitgevoerd en kan illegaal verblijf beter worden tegengegaan. De
KMar kan meer personen in treinen controleren.
Daarnaast is een afzonderlijke bepaling gecreëerd om, onder uitzonderlijke omstandigheden, in afwijking van het algemeen kader, tijdelijke de
MTV-controles uit te breiden. Dit ziet op de situatie dat er informatie is
over een bijzonder verhoogde instroom van illegale vreemdelingen vanuit
een ander Schengenland naar Nederland. Op basis van informatie kan de
KMar dan tijdelijk extra controles uitvoeren. Met deze uitbreiding kan
beter en flexibeler worden ingespeeld op actuele ontwikkelingen en
kunnen in dat geval illegale immigratie, en mensensmokkel nog beter en
sneller worden tegengegaan.
Vraag 416.
Tegen hoeveel derdelanders is in het afgelopen jaar een inreisverbod uitgevaardigd?
In het kader van de evaluatie van de terugkeerrichtlijn heeft het WODC in
2014 onderzoek verricht naar de uitvoeringspraktijk van onder meer het
inreisverbod.8 De onderstaande tabel geeft weer hoeveel inreisverboden
in 2012 en 2013 (t/m september) werden uitgevaardigd.

Licht inreisverbod
Zwaar inreisverbod

2012

2013 (t/m
september)

3.692
563

3.354
591

Vraag 417.
Hoeveel vreemdelingen zijn veroordeeld wegens het overtreden
van een inreisverbod?
Het overtreden van het zware inreisverbod is een overtreding van artikel
197 van het Wetboek van Strafrecht. In 2013 werden voor overtreding van
artikel 197 van het Wetboek van Strafrecht circa 420 (voorwaardelijke en
onvoorwaardelijke) vrijheidsstraffen aan derdelanders opgelegd. Dit
betreft vervolgingen van zware inreisverboden, maar ook van de
ongewenstverklaringen zoals deze werden opgelegd voor de opname van
het inreisverbod in de wet. In de rechtspraak wordt een dergelijke
ongewenstverklaring opgelegd aan een derdelander, gelijkgesteld met
een inreisverbod. Het is voor het OM op basis van de beschikbare
gegevens niet mogelijk een onderscheid te maken tussen de twee
categorieën van artikel 197 Wetboek van Strafrecht.

8

WODC (2014): Het lot van het inreisverbod, Een onderzoek naar de uitvoeringspraktijk en
gepercipieerde effecten van de Terugkeerrichtlijn in Nederland. Memorandum 2014–2.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

107

Vraag 418.
Hoeveel EU-burgers hebben een terugkeerverbod gekregen?
De terugkeerrichtlijn, waar het inreisverbod een onderdeel van is, ziet op
de terugkeer van derdelanders. EU-onderdanen krijgen dientengevolge
nooit een inreisverbod. Voor het aantal ongewenstverklaringen dat is
uitgereikt aan EU-onderdanen; zie het antwoord op vraag 419.
Vraag 419.
Hoeveel EU-burgers zijn in het afgelopen jaar ongewenst
verklaard?
In 2013 is van 360 EU-burgers het rechtmatig verblijf beëindigd in
combinatie met een ongewenstverklaring. In de eerste helft van 2014
betrof dit 160 EU burgers. EU-burgers kunnen ongewenst worden
verklaard vanwege een gevaar voor de openbare orde of de openbare
veiligheid. Het is niet bekend in hoeveel van deze zaken verblijfsbeëindiging en ongewenstverklaring heeft plaatsgevonden op grond van
veelvuldig gepleegde lichte strafbare feiten, waarbij elke straf op zichzelf
niet tot ontzegging of beëindiging zou kunnen leiden.
Vraag 420.
Hoeveel ongewenst verklaarde EU-burgers hebben Nederland het
afgelopen jaar aantoonbaar verlaten?
In 2013 hebben 250 ongewenstverklaarde EU-burgers Nederland
aantoonbaar verlaten.
Vraag 421.
Hoe vaak is vorig jaar aangifte gedaan tegen vreemdelingen
wegens fraude/het verstrekken van onjuiste informatie bij een
verblijfsaanvraag?
Zie het antwoord op vraag 348.
Vraag 422.
Hoe wordt bepaald welke medewerkers specifiek toegang krijgen
tot welke digitale informatie binnen de Vreemdelingenketen? En
hoe wordt gezorgd dat de gegevens in kwestie voldoende
beveiligd zijn tegen ongeautoriseerde toegang?
De organisaties binnen de vreemdelingenketen bepalen welke medewerkers toegang krijgen tot de digitale informatie, die nodig is voor het
uitvoeren van de wettelijke taken. Voor de Vreemdelingenketen is de
Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) het uitgangspunt voor de
beveiliging tegen ongeautoriseerde toegang.
Vraag 423.
Worden er nog andere systemen gebouwd cq. software
ontwikkeld die verband houden met het systeem voor Ketenmanagement dat in 2014 is opgeleverd, of ziet de investering vanaf
nu nog puur op het beheer?
Er worden geen andere systemen gebouwd of andere software ontwikkeld
voor het systeem voor Ketenmanagementinformatie. In de beheerfase
zullen wel nieuwe vormen van rapportages worden ontwikkeld, die
gebruik maken van het gerealiseerde systeem. De begrotingsmiddelen
zullen dus zowel voor het beheer als voor de ontwikkeling van nieuwe
rapportagevormen worden ingezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

108

Vraag 424.
Hoe is het systeem voor Ketenmanagement precies beveiligd? Op
welke manier en met welke frequentie wordt dit systeem getest
op de mogelijkheid van ongeautoriseerde toegang?
De beveiliging is conform de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst
(BIR). De genomen beveiligingsmaatregelen bestaan uit zowel technische,
organisatorische als procedurele maatregelen en zijn zowel specifiek
ingebed in het systeem voor Ketenmanagementinformatie als generiek
opgenomen in de technische en fysieke infrastructuren. Minimaal één
keer per jaar zal door middel van het uitvoeren van een hack-test de
beveiliging beproefd worden.
Vraag 425.
Hoeveel extra kosten heeft de inwerkingtreding/reparatie/
implementatie van INDIGO gekost in 2014? Wat is de verwachting
voor 2015?
Uw Kamer is de afgelopen jaren door middel van voortgangsrapportages9
en de rapportages grote en risicovolle ICT-projecten geïnformeerd over de
implementatie van INDiGO en afronding van het project INDiGO10 zo ook
over de daarmee gepaard gaande kosten.
De directe projectkosten van INDiGO bedroegen aan het eind van het jaar
2013 € 98 miljoen, waarvan € 83,5 miljoen voor de kosten gedurende de
projectperiode. De additionele € 14,5 miljoen aan kosten is in de periode
daarna gemaakt door de INDiGO Technische Beheerorganisatie (ITBO) en
ten behoeve van de technische stabiliteit.
De komende jaren zal de doorontwikkeling van het systeem plaatsvinden.
Daarnaast zullen, zoals gebruikelijk bij een ICT systeem, kosten worden
gemaakt voor het beheer van INDiGO. Deze kosten, geraamd op € 30
miljoen, zijn verwerkt in de reguliere begroting van de IND en behoren
dus niet meer tot de projectkosten. Dit geldt ook voor de begroting van
2015 en verder.
Vraag 426.
Wat zijn de laatste ontwikkelingen ten aanzien van INDIGO?
Welke planning ligt er voor de komende tijd ten aanzien van
INDIGO, bijvoorbeeld implementatie naar aanleiding van
wetgeving vanuit het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures en het modern migratiebeleid? Wat zijn op dit moment de
totale kosten van INDIGO? Wat was de oorspronkelijke businesscase en wat is hiervan inmiddels gerealiseerd?
In mijn laatste voortgangsrapportage (Kamerstuk 30 573, nr. 122.) aan Uw
Kamer heb ik u bericht dat de implementatie van INDiGO is afgerond en
dat de Wet Modern Migratiebeleid op 1 juni 2013 in werking is getreden.
Op 1 april van dit jaar is het Programma Stroomlijning Toelatingsprocedures in werking getreden. De uitvoering hiervan wordt door INDiGO
ondersteund.
Wat betreft de totale kosten van INDiGO, verwijs ik u naar het antwoord
op vraag 425.
Ten aanzien van uw vraag over de oorspronkelijke businesscase en de
realisatie daarvan, kan ik u zeggen dat in het kader van het programma
9
10

Kamerstuk 30 573, nr. 121
De implementatie van INDiGO en daarmee het project is in 2013 afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

109

IND bij de Tijd in 2006 een business case is opgesteld. In deze business
case is een besparing voorzien die oploopt tot € 45 miljoen ten opzichte
van de begroting van 2006. In financieel opzicht heeft de IND de besparingen uit deze business case de afgelopen jaren gerealiseerd, in het
bijzonder door de invoering van het digitaal dossier en deels door andere
maatregelen. De besparing van € 45 miljoen heeft in 2013 zijn beslag
gekregen in de begroting van de IND.
Vraag 427.
Hoeveel voorlichters en/of communicatiemedewerkers zijn er in
dienst bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie? Hoeveel
kosten deze voorlichters en of communicatiemedewerkers
jaarlijks? Wat levert het op als deze worden wegbezuinigd?
De Directie Voorlichting van het Ministerie van Veiligheid en Justitie
bestaat uit 40,8 fte. Daarmee bevindt de Directie Voorlichting van
Veiligheid en Justitie zich – in vergelijking met directies voorlichting van
andere departementen – in de middenmoot. De Directie Voorlichting
verzorgt onder meer de mediacontacten en de speeches voor de
bewindspersonen.
Daarnaast heeft de Directie Voorlichting een taak in het informeren van
professionals en burgers. De activiteiten richten zich op het toelichten van
het beleid van de directoraten Politie, echtspleging en Rechtshandhaving,
Jeugd en Sanctietoepassing, Vreemdelingenzaken, Inspectie Veiligheid en
Justitie, de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en
de directie Wetgeving en Juridische Zaken. Veiligheid en Justitie heeft
daarnaast een leidende rol in de crisiscommunicatie van de rijksoverheid.
Net Nationaal Kernteam Crisiscommunicatie (NKC) is ondergebracht op
het departement. Communicatie vervult in crisistijd een essentiële (24/7)
rol. Een bezuiniging op communicatie zou een ernstige aantasting
betekenen van het dagelijks verkeer met burgers, professionals en media
en is dan ook niet aan de orde.
Vraag 428.
Kan bij de evaluatie van het recent opgerichte College van
Toezicht Auteursrechten en naburige rechten een tevredenheidsmeting onder belanghebbenden worden uitgevoerd?
Ja. Bij de evaluatie van de Wet toezicht die gepland staat voor 2016 kan
een tevredenheidsmeting onder belanghebbenden worden meegenomen.
Vraag 429.
Welke prestatie-indicatoren zijn of worden er opgericht ten
aanzien van het College van Toezicht Auteursrechten en naburige
rechten?
Op dit moment bestaan er geen specifieke prestatie-indicatoren voor het
College van Toezicht Auteursrechten. Bij de evaluatie van de Wet toezicht
zal het functioneren van het College van Toezicht Auteursrechten worden
meegenomen. Daarbij zal onder andere kunnen worden gekeken naar de
hoeveelheid zaken, het aantal aanwijzingen e.d. en de doorlooptijd.
Vraag 430.
Zijn in het beschikbare budget voor 2015 voor het OM van
454.807.000 euro de extra intensiveringen en bezuinigingen zoals
aangegeven op pagina 23 verwerkt (5 miljoen euro, nr. 7, 5
miljoen euro wegwerken werkvoorraad, nr. 9 en 27 miljoen euro,
nr. 26)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

110

In het apparaatsbudget 2015 van het OM ad € 454.807.000 zijn de
taakstelling in het kader van doelmatiger strafrechtketen (nr. 26) alsook de
intensivering in het kader van de aanpak van jihadisme, kinderporno en
internationaal afpakken (nr. 7) verwerkt. Middelen voor het wegwerken
van voorraden hebben geen betrekking op 2015.
Vraag 431.
Kan aangegeven worden hoeveel gelden in totaal het OM in 2015
minder te besteden heeft ten opzichte van 2014?
Het budget Personeel & Materieel daalt van € 475 miljoen in 2014 naar
€ 454,8 miljoen in 2015. Het totaalbudget (excl. geheime uitgaven) van het
OM zoals opgenomen in de VENJ-begroting 2015 daalt van € 555,9
miljoen in 2014 naar € 536,4 miljoen in 2015. Daarboven zijn tussen de NP
en het OM afspraken gemaakt waarbij de NP in 2015 € 16 miljoen
beschikbaar stelt aan het OM als vergoeding voor de geleverde inspanning om de gemeenschappelijk vastgestelde doelstellingen voor de
ketensamenwerking te realiseren. De effectief verwachte daling is
daarmee € 3,5 miljoen (€ 555,9 – € 536,4 + € 16).
Vraag 432.
Welke gevolgen heeft de verhoogde instroom voor de capaciteit
bij de IND, COA en DT&V, de doorlooptijden en hoe staat dit in
relatie tot de efficiencytaakstelling voor de uitvoeringsorganisaties?
De verhoogde instroom heeft tot gevolg dat het COA extra opvangcapaciteit heeft moeten realiseren en nog verder zal moeten uitbreiden. Dit
betekent dat extra opvanglocaties zijn en worden gecontracteerd en dat
extra personeel, voornamelijk uitzendkrachten, is en zal worden aangetrokken. Ook de IND heeft door verschuiving van personeel en het
aantrekken van extra personeel de capaciteit op het proces asiel drastisch
uitgebreid.
Doordat het overgrote deel van de huidige instroom voor inwilliging in
aanmerking komt, heeft de huidige hoge instroom geen grote gevolgen
voor de instroom bij DT&V.
Omdat zowel COA als IND gefinancierd worden op basis van gerealiseerde aantallen, is er geen relatie tussen de efficiencytaakstelling en de
huidige uitbreiding bij IND en COA.
Vraag 433.
Van welke te verdelen middelen en taakstellingen wordt
verwacht dat deze uit het niet-beleidsartikel nominaal en
onvoorzien gehaald moeten worden?
De afweging over de inzet van de middelen uit het niet beleidsartikel
Nominiaal en Onvoorzien wordt in het voorjaar 2015 gemaakt, waarbij de
budgettaire consequenties van de besluitvorming bij de eerste suppletoire
begroting aan de kamer zullen worden gepresenteerd.
Vraag 434.
Welke financiële consequenties (onder meer voor DJI) heeft de
verwerping van het wetsvoorstel tot wijziging van de Penitentiaire beginselenwet en het Wetboek van Strafrecht in verband
met de herijking van de wijze van de tenuitvoerlegging van
vrijheidsbenemende sancties en de invoering van elektronische
detentie (Kamerstuk 33 745) door de Eerste Kamer?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

111

Zoals aangegeven in de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel (blz.
14) was het oorspronkelijke voornemen 800 plaatsen voor elektronische
detentie te realiseren, waarvan 425 plaatsen de penitentiaire programma’s
zouden vervangen en 375 plaatsen intramurale capaciteit in het gevangeniswezen vervangen. De beoogde besparing van € 16 mln. zou worden
gerealiseerd door het sluiten van intramurale capaciteit. Ten opzichte van
de vervanging van de penitentiaire programma’s zou geen besparing
worden gerealiseerd (zie ook de memorie van antwoord bij het
wetsvoorstel, blz. 33). Als gevolg van de onderbezetting in het gevangeniswezen kon het sluiten van genoemde intramurale capaciteit worden
gerealiseerd, los van de invoering van elektronische detentie. Hiermee
wordt de besparing van € 16 mln. gerealiseerd. Vanwege de lagere
capaciteitsbehoefte is in de begroting van Veiligheid en Justitie voor 2015
de taakstelling voor elektronische detentie verlaagd van 800 naar 400
plaatsen op jaarbasis vanaf 2015 (tabel 01.11, blz. 95). Nu het wetsvoorstel
inzake onder meer de invoering van elektronische detentie niet is
aanvaard, blijven de huidige penitentiaire programma’s vooralsnog
bestaan. Deze hebben een vergelijkbare kostprijs als elektronische
detentie. Dit betekent dat er voor het structurele beeld geen financiële
consequenties zijn van de verwerping van het wetsvoorstel waar het gaat
om de invoering van elektronische detentie.
Ten aanzien van de overige onderwerpen die onderdeel waren van het
wetsvoorstel bezie ik momenteel op welke wijze hieraan alsnog uitvoering
kan worden gegeven. Het gaat hierbij met name om de invoering van het
promoveren/degraderen, het niet aanbieden van arbeid aan arrestanten
en bij slecht gedrag, en de invoering van het persoonsgebonden verlof.
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie zal hier nader op ingaan bij
de beantwoording van de schriftelijke vragen die de Vaste Commissie
voor Veiligheid en Justitie heeft gesteld naar aanleiding van zijn brief
inzake de personele gevolgen van de definitieve cijfers in het kader van
het Prognose Model Justitiële ketens (PMJ) en de aanvullende besparingsmaatregelen bij de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) (Kamerstuk
24 587, nr. 603) en over het feit dat het wetsvoorstel tot wijziging van de
Penitentiaire beginselenwet en het Wetboek van Strafrecht in verband met
de herijking van de wijze van de tenuitvoerlegging van vrijheidsbenemende sancties en de invoering van elektronische detentie (Kamerstuk
33 745) in de Eerste Kamer is verworpen. Het voornemen is deze brief
voorafgaand aan de mondelinge behandeling van de begroting aan uw
Kamer toe te zenden.
Vraag 435.
Hoeveel betaalt de Belgische overheid voor het gebruik van de PI
Tilburg? Wat zijn de totale kosten die gemoeid zijn met het
detineren van Belgische gedetineerden? Hoeveel houdt Nederland
derhalve uiteindelijk over aan betreffende overeenkomst met
België?
De Belgische overheid betaalde in 2014 € 39,8 mln. voor het gebruik van
de PI Tilburg. In 2015 wordt de bijdrage verlaagd tot € 35,6 mln., in
verband met een verminderde afname van het aantal capaciteitsplaatsen.
De bijdrage dekt de kosten. Over de gehele looptijd van de overeenkomst
wordt uitgegaan van een budgettair neutrale uitkomst.
Vraag 436.
Wat gebeurt er als een buitenlandse (Noorse of Belgische)
gedetineerde ontsnapt en dus als toerist op Nederlands grondgebied verblijft? Zal deze eerst uitgeleverd dienen te worden aan
Noorwegen of België voordat deze weer in Nederlandse detentie
mag worden gezet? Hoe worden eventuele voorziene problemen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

112

hierbij voorkomen, behalve door ervoor te zorgen dat mensen
niet kunnen ontsnappen? Kan dit uitgebreid worden toegelicht?
«In het verdrag dat België en Nederland hebben gesloten met betrekking
tot de terbeschikkingstelling van de penitentiaire inrichting Tilburg
(Trb. 2009, 202) is geregeld wat er moet gebeuren als een Belgische
gedetineerde ontsnapt. De Belgische directeur van de inrichting moet de
politie te Tilburg, de Dienst Justitiële Inrichtingen, de (Belgische) politie te
Hoogstraten en de Procureur des Konings van het arrondissement
Turnhout onmiddellijk informeren over de ontsnapping (artikel 12 van het
verdrag). Wordt de ontsnapte gedetineerde op Nederlands grondgebied
aangetroffen, dan kan hij worden teruggeleid naar de PI Tilburg, als hij
daartegen geen bezwaar maakt. Indien hij wel bezwaar maakt, zal België
een Europees aanhoudingsbevel aan Nederland moeten zenden, opdat
betrokkene kan worden overgeleverd. Dit is tot op heden één keer
gebeurd.
In afwachting van een signalering in het Schengeninformatiesysteem met
het oog op die overlevering kan betrokkene enige tijd worden aangehouden (artikel 16 van het verdrag). Vervolgens kan betrokkene in
overleveringsdetentie worden gehouden. Nadat in Nederland op de door
de Overleveringswet voorgeschreven wijze op het Europees aanhoudingsbevel is beslist, kan betrokkene worden overgeleverd aan België teneinde
de rest van zijn straf uit te zitten. Betrokkene keert niet terug in de PI
Tilburg.
In het kader van de onderhandelingen met Noorwegen wordt over een
vergelijkbare regeling nagedacht.
Vraag 437.
Klopt het dat de personeelsbezetting bij DJI tot 2018 met ruim
2.500 fte zal dalen? Zo ja, is hierbij al rekening gehouden met de
extra te verdwijnen 920 fte? Zo nee, waarom niet? Hoeveel banen
zullen in totaal in 2019 verloren gaan?
Uw Kamer heeft op 9 oktober jl. schriftelijke vragen gesteld naar
aanleiding van mijn brief inzake de personele gevolgen van de actuele
PMJ-ramingen en de aanvullende besparingsmaatregelen bij DJI
(kamerstuk 24 587, 603). Deze antwoorden zullen voorafgaand aan de
mondelinge behandeling van de begroting aan uw Kamer toegezonden
worden. In de beantwoording van deze vragen zal ik meer in detail ingaan
op de personele gevolgen van de verschillende maatregelen bij DJI.
Vraag 438.
Wat is de stand van zaken ten aanzien van de opvang in
Nederland van Noorse gedetineerden?
Bij brief van 17 oktober jl. (kenmerk: 572590) heb ik uw Kamer geïnformeerd over de stand van zaken bij de gesprekken over de mogelijke
verhuur van een penitentiaire inrichting aan Noorwegen. Zoals ik in
voornoemde brief heb toegelicht zijn er nog geen definitieve beslissingen
genomen.
Vraag 439.
Is de verwachting dat de asielinstroom zal afnemen in de
komende jaren, ondanks de toename van het aantal conflictgebieden in het Midden-Oosten? Zo ja, waar is deze prognose op
gebaseerd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

113

Nee dat is niet de verwachting. Alhoewel dat vanwege de ontwikkelingen
van de conflictgebieden meerjarig lastig is te voorspellen. In de
VenJ-begroting 2015 wordt voor 2014 uitgegaan van een asielinstroom bij
de IND van 30.000 (inclusief nareis). In de Meerjaren Productie Prognose
(MPP) wordt voor 2015 uitgegaan van een asielinstroom van 33.000
(inclusief nareis). De MPP is een intern ramingsinstrument die, op basis
van de laatste realisatiecijfers en recente ontwikkelingen, onder andere de
asielinstroom voor de vreemdelingenketen raamt. Vanwege de ontwikkelingen in diverse conflictgebieden en omdat de instroom hoog blijft,
bestaat er een reële mogelijkheid dat de asielinstroom nog hoger zal
uitvallen. Om deze reden wordt momenteel binnen de Vreemdelingenketen al nagedacht over een scenario van 40.000 (inclusief nareis).
Vraag 440.
Wordt er toch een stijgende trend in de asielinstroom verwacht?
Zo ja, hoeveel extra middelen worden voor 2015 uitgetrokken om
deze groter wordende stroom asielzoekers op te kunnen vangen?
Zie antwoord op vraag 439. Voor de financiële consequenties worden op
dit moment scenario’s opgesteld en de daarbij behorende financiële
effecten. Is voor nu niet voorhanden. Zie tevens antwoord op vraag 441.
Vraag 441.
Wordt er extra personeel aangetrokken voor de afhandeling van
extra asielaanvragen en de vertraging in de afhandeling van
asielverzoeken op te lossen? Zo ja, welke kosten zullen hiermee
gemoeid zijn?
Ja, bij de IND is extra (extern) personeel aangetrokken voor de afhandeling van de extra asielaanvragen. Dit betreft 155 fte extra (extern)
personeel. De kosten die hier mee gemoeid zijn bedragen ca € 8 mln.
Aanvullend zijn maatregelen getroffen om extra personeel aan te trekken
om in te kunnen spelen op een verdere stijging van de asielinstroom.
Vraag 442.
Wat verklaart het verschil tussen de uitspraak dat enerzijds de
gemiddelde opvangduur oploopt en de prestatie-indicatoren van
gemiddelde opvangduur anderzijds gelijk blijven?
De gemiddelde opvangduur van statushouders loopt op doordat er sprake
is van een vertraging in de uitplaatsing van statushouders. Er zijn
maatregelen getroffen om de gemiddelde opvangduur terug te brengen
tot het niveau aangegeven in de prestatie-indicator «gemiddelde
verblijfsduur in maanden» getoond op blad 80 in tabel 37.6. Dit kan alleen
indien gemeenten en woningcorporaties voldoende woonruimte
beschikbaar stellen.
Vraag 443.
Is de verwachting dat de asielinstroom zal afnemen in de
komende jaren, ondanks de toename van het aantal brandhaarden
in de wereld? Zo ja, waarop is deze prognose gebaseerd?
Zie het antwoord op vraag 439.
Vraag 444.
Welke maatregelen worden er genomen om in de toekomst meer
deskundig maar ook flexibel personeel beschikbaar te hebben?
Bij het uitbreiden van personele capaciteit wordt zorggedragen voor
voldoende deskundigheid, onder meer door opleidingen. Flexibiliteit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

114

wordt georganiseerd door onder meer een goede mix van tijdelijk/vast
personeel en door (bij de IND) inzet van beslismedewerkers regulier en
naturalisatie bij asiel.
Vraag 445.
Hoe rijmt het feit dat wordt aangegeven dat de inhuur van derden
moet afnemen met het nieuws dat er 155 miljoen euro wordt
uitgegeven aan de inhuur van externen, hetgeen 43 miljoen euro
meer is dan begroot?
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 441, zijn om te zorgen dat de
IND de sterk gestegen instroom van asielzoekers het hoofd kan bieden 155
extra fte aangetrokken (niet voor 155 mln.). Het betreft hier externen/
uitzendkrachten. Dit leidt tot een verhoging van de inhuur externen van ca
€ 8 mln. die echter in mijn ogen noodzakelijk is. Op langere termijn zal de
inhuur van externen weer dalen richting de norm van 10% voor externe
inhuur. Daarbij blijft altijd gelden dat de IND flexibel moet zijn om
fluctuaties in het aanbod op te vangen.
Vraag 446.
Wat is de besparing die wordt verwacht door de aanpassing van
het incassobeleid bij het CJIB? Kan hierbij rekening worden
gehouden met de (personeels)kosten die doorgaans worden
gemaakt door het CJIB zelf, de Raad voor Rechtsbijstand, de
Raad voor de rechtspraak en DJI? Waaraan wordt deze besparing
besteed?
Er is op dit moment geen sprake van een aanpassing van het incassobeleid.
Vraag 447.
Hoe vindt de afrekening met het CJIB plaats? Wordt er daadwerkelijk gekeken naar het aantal boetes dat uitgeschreven is waar
administratiekosten over betaald worden?
De afrekening met het CJIB vindt plaats conform de financiële afspraken.
Het aantal geïnde boetes (uitstroom) van het totaal aan uitgeschreven
boetes bepaalt de (P*Q) financiering.
Vraag 448.
Kan het voorkomen dat de middelen op de begroting van VenJ die
afkomstig zijn van de administratiekostenvergoeding voor andere
doeleinden gebruikt worden dan het dekken van de kosten van de
administratie bij het CJIB?
De middelen op de begroting van VenJ die afkomstig zijn van de
administratiekostenvergoeding worden gebruikt als bijdrage om het CJIB
te financieren conform de regeling de Regeling vaststelling administratiekosten 2012.
Vraag 449.
Hoe vindt de afrekening met het CJIB plaats? Wordt er daadwerkelijk gekeken naar het aantal boetes dat uitgeschreven is waar
administratiekosten over betaald worden?
De afrekening met het CJIB vindt plaats conform de financiële afspraken.
Het aantal geïnde boetes (uitstroom) van het totaal aan uitgeschreven
boetes bepaalt de (P*Q) financiering.
Vraag 450.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

115

Wat zijn de gevolgen van het korten van het budget van het NFI
met enkele miljoenen euro’s?
Het budget van het NFI daalt de komende jaren, onder meer als gevolg
van de efficiencytaakstelling uit het Regeerakkoord Rutte-II. Om het
dalende budget op te vangen, neemt het NFI verschillende maatregelen.
Zo zal de efficiency van de bedrijfsvoering verbeterd worden, zal de
externe inhuur omlaag gaan, worden werkprocessen geautomatiseerd,
worden nieuwe technieken gebruikt en vindt een ontdubbeling van taken
plaats tussen politie en NFI.
Vraag 451.
Hoeveel specialisten zijn er in Nederland beschikbaar om
gerechtelijke secties uit te voeren, gelet op de capaciteit bij het
NFI, The Maastricht Forensic Institute (TMFI) als bij de pathologen
die onafhankelijk opereren?
Er zijn thans vijf forensisch pathologen werkzaam bij het NFI waarvan er
één in opleiding is om tekenbevoegd te worden. Bij The Maastricht
Forensic Institute zijn geen pathologen in dienst, maar werkt met een
service level agreement met 1 van de twee onafhankelijk opererende
forensisch pathologen in Nederland.
Vraag 452.
Hoeveel niet natuurlijke overlijdensgevallen vonden er in
Nederland in 2013 en 2014 plaats?
Uit de gegevens die ik van het CBS heb ontvangen blijkt dat er in 2012
6258 overlijdensgevallen zijn die onder het begrip niet natuurlijke
overlijdensgevallen vallen. Waaronder 4343 ongevallen. Het CBS heeft
tevens aangegeven dat de ioplevering van gegevens over 2013 vertraagd
is, vanwege een herziening van de verwerking, waaronder het gebruik van
een geheel nieuwe software. Deze gegevens worden nog voor het eind
van dit jaar verwacht. Gegevens over 2014 zijn normaliter voor 1 juni van
het jaar daarop beschikbaar.
Vraag 453.
Hoeveel gerechtelijke secties ten aanzien van niet natuurlijke
overlijdensgevallen hebben er in 2013 en 2014 plaatsgevonden
door het zowel het NFI, TMFI als onafhankelijk pathologen?
Het NFI heeft in 2013 336 gerechtelijke secties uitgevoerd. In 2014 heeft
het NFI tot en met 29 oktober 266 gerechtelijke secties uitgevoerd.
Wanneer dit aantal geëxtrapoleerd wordt, verwacht het NFI in 2014 circa
320 gerechtelijke secties uit te voeren. In opdracht van het Openbaar
Ministerie en politie worden door TMFI jaarlijks ongeveer 5 gerechtelijke
secties uitgevoerd in samenwerking met een onafhankelijk opererende
patholoog. In opdracht van Openbaar Ministerie, politie en rechtspraak
wordt TMFI ongeveer 25 keer betrokken bij forensisch pathologische
vraagstukken (zonder volledige gerechtelijke sectie).
Vraag 454.
Klopt het dat het aantal door het OM aangevraagde secties bij het
NFI verder afneemt, te weten 617 in 2005, 340 in 2012 en 337 in
2013? Wat is de stand van zaken ten aanzien van 2014?
Het klopt dat het aantal door het OM aangevraagde gerechtelijke secties
bij het NFI tot een aantal jaar geleden een dalende trend vertoonde. De
laatste jaren stabiliseren deze aantallen zich enigszins. In 2014 heeft het
NFI tot en met eind oktober 266 gerechtelijke secties uitgevoerd. Wanneer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

116

dit aantal geëxtrapoleerd wordt, verwacht het NFI in 2014 circa 342
gerechtelijke secties uit te voeren.
Vraag 455.
Welke afspraken bestaan er tussen het OM en het NFI over het al
dan niet laten uitvoeren van een gerechtelijke sectie bij
verdachte sterfgevallen?
Het OM beslist over het al dan niet aanvragen van een gerechtelijke sectie.
Zij laat zich daarbij adviseren door de schouwarts en de politie. In
incidentele gevallen wordt ook vooraf overlegd met een forensisch
patholoog van het NFI.
Vraag 456.
Waarin verschilt de Nederlandse regelgeving ten aanzien van
autopsies met wetgeving in andere Europese landen?
Ik beschik niet over een overzicht van verschillen in regelgeving op het
gebied van gerechtelijke secties tussen Nederland en andere landen
binnen de Europese Unie.
Wel is mij bekend dat in sommige andere landen bijvoorbeeld ook
standaard gerechtelijke secties worden uitgevoerd in geval van zelfmoord
en dodelijke verkeersongevallen. Dit is in Nederland niet het geval.
Vraag 457.
Welke werkafspraken bestaan er tussen het TMFI en het NFI over
het uitvoeren van gerechtelijke secties?
Er bestaan geen werkafspraken tussen TMFI en NFI over het uitvoeren van
gerechtelijke secties. Wel werken zowel het NFI en het TMFI volgens
protocollen en zijn zij geaccrediteerd voor het verrichten van forensische
secties.
Vraag 458.
Hoe verhouden de bezuinigingen op het NFI zich tot de daling van
het aantal uitgevoerde gerechtelijke secties, alsmede de
afnemende vraag vanuit justitie tot het uitvoeren van deze
secties?
Tot een aantal jaar geleden was er een duidelijke dalende trend zichtbaar
in het aantal aanvragen voor gerechtelijke secties bij het NFI. De laatste
jaren stabiliseren deze aantallen zich enigszins. Er is geen directe relatie
met bezuinigingen.
De onnatuurlijk overlijdens die gemeld worden aan het OM betreffen
overlijdens ten gevolge van:
a. Euthanasie;
b. Ongeval;
c. Zelfmoord;
d. Misdrijf;
e. Onverklaard overlijden (niet zijnde misdrijf);
De eerdere daling van het aantal gerechtelijke secties kan deels verklaard
worden door het feit dat in geval van euthanasie, zelfmoord en/of een
ongeval, een gerechtelijke sectie niet standaard meer wordt uitgevoerd.
Een sectie dient in die gevallen namelijk vaak geen strafrechtelijk belang.
Zo wordt er op mensen die verdronken zijn en bij verkeersongevallen niet
meer standaard een sectie verricht, maar wordt het bijvoorbeeld ingezet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

117

bij de gevallen waarbij er sprake kan zijn van dood door schuld en via een
sectie de causaliteit vastgesteld kan worden.
Daarnaast kan door de technologische ontwikkelingen van de afgelopen
jaren, de doodsoorzaak ook vaak op andere wijze dan door sectie worden
vastgesteld. Zo wordt steeds vaker een MRI- of CT-scan gebruikt (zonder
sectie) om de doodsoorzaak vast te stellen.
Vraag 459.
Op welke wijze worden slachtoffers en nabestaande betrokken
bij de beslissing van het OM geen gerechtelijke sectie uit te laten
voeren?
Het gaat hier om een eigenstandige bevoegdheid van de officier van
justitie in het kader van een strafrechtelijk onderzoek, waartegen geen
beklag openstaat. In de aanwijzing slachtofferzorg van het openbaar
ministerie staat geregeld hoe nabestaanden gedurende de strafrechtelijke
procedure worden geïnformeerd.
Vraag 460.
Waarom is het percentage «op tijd geleverde» producten jaarlijks
geraamd op 95% en wordt niet gestreefd naar een hoger
percentage?
Gegeven variaties in onderzoek die aan het NFI worden gezonden en
mogelijke verstoringen is de levertijd niet met 100% zekerheid te
voorspellen. De huidige keuze voor 95% is het resultaat van een
zorgvuldige afweging tussen de betrouwbaarheid van de resultaten en de
snelheid van de levering. Overigens wordt in alle gevallen waarin de
levertijd onverhoopt niet gehaald wordt vooraf met de aanvrager contact
opgenomen.
Vraag 461.
Loopt de digitalisering van de rechtspraak op schema? Zo nee,
waarom niet?
Ja, de digitalisering van de rechtspraak loopt op schema. De eerste
pre-release waarin via een automatische systeemkoppeling de
CIV-melding (de melding van de rechtspraak aan de IND dat beroep is
ingesteld in een asiel- of bewaringszaak) wordt uitgewisseld met de IND,
is zoals gepland begin oktober 2014 van start gegaan. Ik heb van de Raad
voor de rechtspraak, de Afdeling bestuursrechtspraak, noch van de Hoge
Raad signalen ontvangen dat de verdere digitalisering van de civiel- en
bestuursrechtelijke rechtsgang niet zoals gepland van start kan gaan.
Vraag 462.
Kan cijfermatig worden onderbouwd op welke manier wordt
verwacht dat de digitalisering in 2016 direct tot een besparing
zal leiden?
De Raad voor de rechtspraak heeft door een extern bureau onderzoek
laten doen naar de te verwachten besparingen. Aangezien de digitalisering van de rechtsgang in de jaren 2015–2018 fasegewijs wordt
ingevoerd, met de daarbij behorende investeringen, zullen de eerste
relevante kostenbesparingen ook pas na 2016 gerealiseerd worden.
Vraag 463.
Waarom zijn de uitspraken van de rechtbank Oost-Brabant op15
februari 2013, parketnummer 01/820892–12 en die van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

118

rechtbank Roermond, zaaknummers AWB 14/17216 + AWB
14/17215 niet gepubliceerd via rechtspraak.nl?
De uitspraak van de rechtbank Oost-Brabant met de koppeling naar
parketnummer 01/820892–12 is wel gepubliceerd: http://
uitspraken.rechtspraak.nl/
inziendocument?id=ECLI:NL:RBOBR:2013:BZ1157&keyword=820892-12.
De uitspraak is onmiddellijk na openbaarmaking gepubliceerd op
rechtspraak.nl via een pdf-versie in de actualiteit. Dat had te maken met
de overgang naar een nieuw publicatiesysteem. Op 19/2/2013 kon de
uitspraak via dat nieuwe systeem pas worden voorzien van een Europees
zoeknummer (ECLI). De uitspraken met zaaknummers AWB 14/17216 +
AWB 14/17215 betreffen vreemdelingenzaken. Deze uitspraken worden
alleen gepubliceerd als de uitspraak zich daarvoor leent. Deze afweging
maakt de betreffende rechter.
Vraag 464.
Klopt het dat niet alle uitspraken worden gepubliceerd via
rechtspraak.nl? Wat is daarvan de reden?
Het klopt dat niet alle uitspraken worden gepubliceerd. Jaarlijks velt de
rechtspraak zo’n 1,8 miljoen beschikkingen en uitspraken. Ongeveer
30.000 daarvan worden gepubliceerd op Rechtspraak.nl. Deze site is in
december 1999 van start gegaan en beschikte vanaf de start over een
databank met uitspraken. Teneinde zowel het selectieproces beter te
faciliteren als om naar de samenleving meer helderheid te scheppen over
het publicatiebeleid, is in 2012 besloten de selectiecriteria ter herzien en te
komen tot een Besluit selectiecriteria uitsprakendatabank Rechtspraak.nl.
http://www.rechtspraak.nl/Uitspraken-en-Registers/Uitspraken/
Selectiecriteria/Pages/default.aspx
Vraag 465.
Welke kosten zijn voor de Raad voor de rechtspraak gemoeid met
het oprichten van een commercial court en levert het Ministerie
van Veiligheid en Justitie hier een specifieke bijdrage aan?
De Raad voor de rechtspraak voert een verkenning uit naar de
haalbaarheid en wenselijkheid van de oprichting van een commercial
court. De kosten die gemoeid zijn met het oprichten van een commercial
court maken daarvan onderdeel uit. Ik wacht de uitkomsten daarvan af.
Vraag 466.
Waarom is er in 2015 opnieuw voor gekozen om de rechterlijke
macht onder in plaats van op de beraamde prognose te financieren en te starten met een te kort van 20 miljoen euro?
De instroomontwikkelingen blijken mede als gevolg van de economische
crisis uiterst moeilijk voorspelbaar. Deze onzekerheid, alsmede de
financiële mogelijkheden van het kabinet, heeft ertoe geleid dat de
ingediende begroting van de Raad voor de rechtspraak die uitgaat van het
Prognosemodel Justitiële Ketens, niet volledig is gehonoreerd. Dit geldt
met name voor de jaren 2014 en 2015. In deze jaren wordt, indien het
geraamde aantal zaken zich voordoet, daarom een beroep gedaan op de
reserves bij de Raad om eventuele tekorten op te vangen.
Vraag 467.
Waarom is voor de financiering van de rechtspraak gekozen voor
een percentage van 70% van de afgesproken productgroepprijzen
en niet 100%?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

119

Alleen bij het achteraf verrekenen van meer- of minderproductie ten
opzichte van de productieafspraken is er sprake van een financiering van
70% van de afgesproken productgroepprijs.
Bij het ontwerp van het bekostigingssysteem van de rechtspraak is
getracht om de bekostiging zo goed als mogelijk te laten aansluiten bij de
werkelijke kosten, te zorgen voor efficiencyprikkels in het systeem, en
daarbij te vermijden dat efficiencyprikkels de kwaliteit aantasten. De
uitkomst is het huidige bekostigingssysteem dat sinds 2005 naar
tevredenheid van zowel de rechtspraak als het ministerie functioneert.
Het afrekenen van de gerealiseerde meer- of minderproductie tegen 100%
in plaats van 70% van de prijs sluit niet aan bij de werkelijke kosten van
deze meer- en minderproductie waarbij er – zeker op de kortere termijn –
sprake is van een vaste kostencomponent.
Vraag 468.
Op welke wijze zijn in de rechtspraak de te korten over 2013 ter
waarde van ongeveer 26 miljoen euro en van 2014 ter waarde van
20 miljoen euro opgevangen en ten laste van welk onderdeel in
de begroting?
Het tekort in 2013 bedroeg geen € 26 mln. maar € 20,6 mln. en is
opgevangen door het eigen vermogen van de Rechtspraak. Of er zich een
tekort zal voordoen in 2014 is vooralsnog een prognose. Ook voor dit
eventuele tekort zal – indien het zich voordoet – een beroep worden
gedaan op de reserves van de rechtspraak.
Vraag 469.
Hoe wordt het tekort in de rechtspraak ter grote van 20 miljoen
euro aan het eind van 2015 gedicht?
Het tekort bij rechtspraak ter grootte van € 20 mln. in 2015 komt met
name voort uit het verschil tussen de geprognosticeerde productie en de
bekostigde productie en voor een deel omdat de Raad extra kosten
voorziet voor het programma Kwaliteit en Innovatie.
Mocht blijken dat de gerealiseerde productie in 2015 groter of gelijk is aan
de geprognosticeerde productie dan zullen in eerste instantie de reserves
van de rechtspraak worden ingezet.
Vraag 470.
Welke maatregelen zijn in 2014 genomen en worden in 2015
genomen op basis van de 26,5 miljoen euro die voor 2014 en
2015 aan de rechtspraak is toegezegd en bedoeld is om de
werkvoorraden terug te dringen en de doorlooptijden te
verbeteren?
In het prijsakkoord 2014 – 2016 is voor betreffende jaren, dus ook voor
2016, een bedrag van € 26,5 mln. beschikbaar gesteld om de balans
tussen werkdruk en kwaliteit te bewaren, voor frictiekosten en voor
investeringen in het programma Kwaliteit en Innovatie (KEI). Dit bedrag is
integraal onderdeel van de prijzen. In de navolgende jaarplannen van de
Raad zal nadere invulling gegeven van mijn bijdrage aan de Raad die
gebaseerd is op dit prijsakkoord.
Zo staat in het jaarplan van de Rechtspraak 2014 onder andere dat de
tijdelijke bijdrage voor het herstel van de balans tussen werkdruk en
kwaliteit in de gerechtsbudgetten zal worden opgenomen. Van de
gerechtsbesturen verwacht de Raad dat zij het maximale doen om hun

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

120

middelen in te zetten voor het primaire proces van de Rechtspraak en
deze goed te verdelen over de rechtsgebieden. Verder wordt er fors
geïnvesteerd in het programma Kwaliteit en Innovatie en zijn er maatregelen zoals verschuiving van middelen nodig om de productiedruk op
specifieke terreinen te verminderen.
Vraag 471.
Waar in de begroting is de 26,5 miljoen euro weggeschreven die
is bedoeld voor het terugdringen van de werkvoorraden in de
rechtspraak en verbetering van de doorlooptijden?
Op pagina 122 van de begroting is aangegeven dat in het prijsakkoord
2014 – 2016 een tijdelijke tegemoetkoming van € 26,5 mln. per jaar
beschikbaar is gesteld om de balans tussen werkdruk en kwaliteit te
bewaren, voor frictiekosten en voor investeringen in het programma
Kwaliteit en Innovatie (KEI). Dit bedrag is integraal onderdeel van de
prijzen in deze prijsperiode zoals zijn vermeld in de eerste tabel op
dezelfde pagina.
Vraag 472.
Wat is de hoogte van de eigen middelen (egalisatierekening en
eigen vermogen) van de Raad voor de rechtspraak in 2014 en
2015?
Het eigen vermogen en de egalisatierekening bedragen op 31 december
2013 € 29 mln. respectievelijk € 52 mln.
Volgens de Raad voor de rechtspraak zullen deze reserves op 31 december 2014 dalen naar een niveau van € 9 mln. respectievelijk € 42 mln. en
op 31 december 2015 naar –/– € 11 mln. respectievelijk € 10 mln. (zie de
tweede tabel op pagina 122 en de tweede tabel op pagina 124).
Vraag 473.
Is het in eerdere begrotingsstaten van het Ministerie van
(Veiligheid &) Justitie voorgekomen dat de gefinancierde
productie lager is dan de geraamde capaciteitsbehoeften volgens
het Prognosemodel Justitiële Ketens?
Ja, een dergelijke situatie komt vaker voor. Ook in voorgaande begrotingen is de gefinancierde productie niet gelijk geweest aan de geraamde
capaciteitsbehoeften volgens het Prognosemodel Justitiële Ketens.
Vraag 474.
Wat is de reactie van de Raad voor de rechtspraak op het
voornemen minder geldelijke middelen ter beschikking te stellen
dan geraamd volgens de capaciteitsbehoeften van het Prognosemodel Justitiële Ketens?
De Raad voor de rechtspraak hecht er – vanzelfsprekend – aan dat de
Rechtspraak conform het door de Raad ingediende begrotingsvoorstel
wordt gefinancierd.
Vanwege de noodzaak om binnen de budgettaire kaders van de begroting
van Veiligheid en Justitie te blijven, kon het begrotingsvoorstel 2015 van
de Raad echter niet volledig worden gehonoreerd en wordt daarmee –
evenals voorgaande jaren – een beroep gedaan op de reserves bij de
Rechtspraak om oplopende voorraden te voorkomen. Mocht blijken dat dit
leidt tot onevenwichtigheden in de financiering dan bestaat in het
bekostigingssysteem de mogelijkheid om dit achteraf via de hardheidsclausule te herstellen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

121

Vraag 475.
Kan een berekening worden gegeven van de wijze waarop met de
eigen middelen van de Raad voor de rechtspraak voldaan kan
worden aan de geraamde capaciteitsbehoeften volgens het
Prognosemodel Justitiële Ketens?
Het verschil tussen de geraamde capaciteitsbehoeften volgens het
Prognosemodel Justitiële Ketens en gefinancierde productie bedraagt in
de jaren 2014 en 2015 tezamen circa € 61 mln. Volgens de regels van het
bekostigingssysteem worden meer- en minderproductie voor 70% van de
prijs gefinancierd vanuit de egalisatierekening. Het verschil van 30% komt
ten laste van het eigen vermogen.
De egalisatierekening daalt in de bovenstaande situatie van de huidige
€ 52 mln. met € 43 mln. (70% van € 61 mln.) naar een niveau van ruim
€ 9 mln.
Het eigen vermogen dient het restant van € 18 mln. (30% van € 61 mln.)
op te vangen. Het eigen vermogen daalt in de bovenstaande situatie van
de huidige € 29 mln. naar een niveau van € 11 mln.
Hierbij moet wel opgemerkt worden dat in de bovenstaande berekening
ervanuit is gegaan dat de gerealiseerde productie gelijk is aan de
geprognosticeerde productie en er zich geen andere mee- of tegenvallers
voordoen.
Vraag 476.
Wat zijn de gevolgen van het inzetten van de eigen middelen door
de Rechtspraak voor de financiële stabiliteit van de Rechtspraak?
Door de inzet van de eigen middelen van de Rechtspraak dalen het eigen
vermogen en de egalisatierekening.
Bij eventuele nieuwe tegenvallers kan geen beroep meer worden gedaan
op deze reserves. Het is daarom van belang de ontwikkelingen
nauwkeurig te volgen, zodat indien nodig alsnog aanvullende maatregelen getroffen kunnen worden.
Vraag 477.
Welke gevolgen heeft het inzetten van de eigen middelen door de
Raad voor de rechtspraak voor de toename van de werkdruk
onder rechters?
Het inzetten van de eigen middelen door de Raad voor de rechtspraak
heeft geen gevolgen voor de werkdruk van de rechters.
Met de inzet van de eigen middelen wordt voorkomen dat – indien de
geprognosticeerde instroom zich voordoet – de voorraden en doorlooptijden oplopen.
Vraag 478.
Wat is het verschil tussen de gefinancierde productie en de
geraamde capaciteitsbehoeften volgens het Prognosemodel
Justitiële Ketens?
Het verschil tussen de geraamde capaciteitsbehoeften volgens het
Prognosemodel Justitiële Ketens en gefinancierde productie bedraagt in
het jaar 2014 € 15 mln. en 2015 circa € 46 mln.
Vraag 479.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

122

Hoe verhoudt zich de stellingname van de regering dat in 2014 en
2015 de financiering op het huidige niveau blijft en niet
bezuinigd wordt op het budget voor de Raad voor de Rechtspraak
(Kamerstuk 29 279, nr. 181) zich tot de lagere gefinancierde
productie
De stellingname van de regering dat in 2014 en 2015 de financiering op
het huidige niveau blijft en er niet bezuinigd wordt (Kamerstuk 29 279, nr.
181), is gebaseerd op het Prijsakkoord 2014–2016. In deze jaren blijven de
prijzen in totaal op hetzelfde niveau als de prijzen in de prijsperiode
2011–2013. Vanaf 2016 daalt de prijs als gevolg van de algemene
efficiencytaakstelling van dit kabinet. De rechtspraak kan deze efficiencytaakstelling invullen, doordat de bedrijfsvoering van de gerechten
efficiënter wordt ingericht en er meer digitaal gewerkt zal gaan worden.
De financiering van het volume staat los van het bovenstaande. De
gerealiseerde productie wordt uiteindelijk altijd gefinancierd. Meer- en
minderproductie worden immers achteraf conform de regels van het
bekostigingssysteem tegen 70% van de prijs verrekend met de
egalisatierekening.
Vraag 480.
Kan de verminderde gefinancierde productie voor 2015 gekwalificeerd worden als een taakstelling, gelet op de zinsnede dat dit
mede voortkomt uit de financiële mogelijkheden van het kabinet?
Het vooraf niet volledig financieren van de geprognosticeerde productie
kan – evenals de voorgaande jaren – niet worden gekwalificeerd als een
taakstelling. De gerealiseerde productie wordt immers uiteindelijk altijd
gefinancierd. Indien de productie niet vooraf wordt gefinancierd via de
bijdrage, dan wordt deze achteraf betaald. Meer- en minderproductie
worden immers conform de regels van het bekostigingssysteem tegen
70% van de prijs verrekend met de egalisatierekening. Mocht blijken dat
dit leidt tot onevenwichtigheden in de financiering dan bestaat in het
bekostigingssysteem de mogelijkheid om dit in lijn met artikel 21 van het
Besluit Financiering Rechtspraak te herstellen.
Vraag 481.
Welke gevolgen heeft het jaarlijks interen op het Eigen Vermogen
van de rechtspraak met 20 miljoen euro en het negatieve
resultaat dat de rechtspraak heeft, waardoor ze in de min staat?
Moet daar bijvoorbeeld rente over worden betaald? Zo ja, hoeveel
en hoe wordt dit opgevangen?
Bij een negatief eigen vermogen dient het ministerie het tekort aan te
vullen. Het is echter zeer onzeker of deze situatie zich zal gaan voordoen.
De instroomontwikkelingen blijken mede als gevolg van de economische
crisis uiterst moeilijk voorspelbaar. Bovendien bedragen de reserves bij
rechtspraak bij elkaar circa € 80 mln. (een eigen vermogen van circa € 29
mln. en een egalisatierekening van circa € 52 mln.). Het is daarom van
belang de ontwikkelingen nauwkeurig te volgen, zodat indien nodig
alsnog aanvullende maatregelen getroffen kunnen worden.
Vraag 482.
Kan een reactie worden gegeven op het bericht dat de rechtspraak geen verdere bezuiniging aan kan (BNR, 14 oktober 2014,
http://www.bnr.nl/radio/bnr-juridische-zaken/616453-1410/
rechtspraak-kan-geen-verdere-bezuiniging-aan)? Welke maatregelen zullen genomen worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

123

Met de in het voorjaar met de Raad voor de rechtspraak gemaakte
afspraken over de prijzen voor de periode 2014 – 2016 wordt de kwaliteit
van de rechtspraak gewaarborgd. In 2015 blijft de financiering van de
rechtspraak op het huidige niveau en is er dus geen sprake van bezuinigingen. Vanaf 2016 geldt de algemene efficiencytaakstelling zoals is
opgenomen in het Regeerakkoord. De eerste tranche van deze taakstelling
is verwerkt in het Prijsakkoord met de Raad voor de rechtspraak. Anders
dan deze reeds verwerkte taakstelling zijn er geen andere taakstellingen
ingeboekt op de rechtspraak in deze prijsperiode.
Vraag 483.
Kan nader gespecifieerd worden wat de financiële bijdrage is die
vanuit het Ministerie van Veiligheid en Justitie geleverd is ten
behoeve van investeringen in het KEI-project in 2013 en 2014
alsmede wat de hoogte van dit bedrag is voor de jaren 2015 en
2016?
In het Prijsakkoord 2014 – 2016 is tot en met het jaar 2016 een bedrag van
€ 26,5 mln. per jaar beschikbaar gesteld om de balans tussen werkdruk en
kwaliteit te bewaren, voor frictiekosten én voor investeringen in het
programma Kwaliteit en Innovatie. Dit bedrag zet de Raad voor de
rechtspraak onder andere in om de kwaliteit van uitspraken te vergroten
en om te investeren in de digitalisering van de civiel- en bestuursrechtelijke rechtsgang. De Raad heeft aangegeven ook vanuit de eigen middelen
te investeren in KEI.
Vraag 484.
Kan het bedrag van 26,5 miljoen euro per jaar nader gespecifieerd worden ten aanzien van de verdeling ten behoeve van de
balans tussen werkdruk en kwaliteit, frictiekosten en het
KEI-project?
Het bedrag van 26,5 miljoen maakt deel uit van de integrale kostprijs die is
afgesproken met de Raad voor de rechtspraak. Gegeven het karakter van
een afgesproken integrale kostprijs is er in de gemaakte prijsafspraken
geen specifieke onderverdeling gemaakt van de 26,5 miljoen.
Vraag 485.
Waar bestaan de frictiekosten uit voor de Raad voor de rechtspraak in de jaren 2014, 2015 en 2016?
De Rechtspraak heeft te maken met grote veranderingsprocessen zoals
bijvoorbeeld de herziening van de gerechtelijke kaart en het programma
Kwaliteit en Innovatie. Dit soort verandertrajecten brengen altijd (tijdelijke)
frictieproblematiek met zich mee. Onder andere voor frictiekosten is in het
Prijsakkoord 2014–2016 een tijdelijke tegemoetkoming beschikbaar
gesteld ter grootte van € 26,5 mln. per jaar.
Vraag 486.
Welke maatregelen worden genomen om de balans tussen
werkdruk en kwaliteit te bewaren?
Naar aanleiding van het Leeuwarder Manifest waarin zorgen werden geuit
over het evenwicht tussen werkdruk en kwaliteit, is de Raad in gesprek
gegaan – en gebleven – met de rechters en de gerechtsbesturen.
Vervolgens heeft de Raad enkele concrete maatregelen getroffen. Zo is het
evenwicht tussen productie en kwaliteit onderwerp van gesprek in de
bestuurlijke overleggen van de Raad met de gerechten, voerde de Raad
een korting in op de centrale budgetten om ruimte te maken voor het
rechtspreken en worden er professionele standaarden ontwikkeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

124

waarmee rechters zelf het evenwicht tussen kwaliteit en productiedruk
kunnen bewaken. Daarnaast is de relatie tussen werkdruk en kwaliteit
uitgebreid aan de orde gesteld in het medewerkerstevredenheidsonderzoek en de Visitatie gerechten 2014. Tot slot heeft de Raad gesteld dat,
als blijkt dat een gerecht, na alle mogelijke maatregelen te hebben
genomen, alleen in staat is de kwaliteit te handhaven door in de rode
cijfers te gaan, dit door de Raad wordt geaccepteerd. In de jaarplannen
van de gerechten is hiermee rekening gehouden.
De Raad is dus steeds in nauw overleg met de rechters om de werkdrukproblematiek te monitoren en waar nodig in overleg met het gerechtsbestuur bij te sturen. De Raad heeft de hoop dat het programma KEI en alle
innovaties binnen dat programma de komende jaren tot enige verbeteringen van de situatie gaan leiden.
Vraag 487.
Hoe kan het dat het eigen vermogen van de Raad voor de
rechtspraak verder daalt, terwijl deze organisatie in 2015 meer
eigen middelen moet inzetten om te hoog oplopende voorraden
voor de korte termijn tegen te gaan?
De instroomontwikkelingen blijken mede als gevolg van de economische
crisis uiterst moeilijk voorspelbaar. Deze onzekerheid, alsmede de
financiële mogelijkheden van het kabinet, heeft ertoe geleid dat in de
ingediende begroting van de Raad voor de rechtspraak niet volledig is
gehonoreerd. Dit geldt met name voor de jaren 2014 en 2015. In deze
jaren wordt daarom een beroep gedaan op de reserves bij de Raad. Mede
om die reden daalt volgens de Raad voor de rechtspraak de egalisatierekening en het eigen vermogen, aangezien de Raad er in de berekening
van het eigen vermogen en de egalisatierekening vanuit gaat dat de
gerealiseerde productie gelijk zal zijn aan de geprognosticeerde productie.
Vraag 488.
Wanneer dient het KEI-project volledig afgerond te zijn?
De planning van het programma KEI van de Rechtspraak is erop gericht
dat de digitale rechtsgang in alle civiel- en bestuursrechtelijke procedures
in 2018 beschikbaar is. Voorop staat dat het digitale systeem goed en
betrouwbaar werkt. Pas dan gaat het digitaal procederen van start. Iedere
fase start pas als de vorige fase succesvol is doorlopen. 2018 is daarmee
een streefdatum.
Vraag 489.
Beschikt de Raad voor de rechtspraak over voldoende geldelijke
middelen om in 2015 het KEI-project verder uit te rollen binnen
de organisatie?
In het Prijsakkoord 2014 – 2016 is tot en met het jaar 2016 een bedrag van
€ 26,5 mln. per jaar beschikbaar gesteld om de balans tussen werkdruk en
kwaliteit te bewaren, voor frictiekosten én voor investeringen in het
programma Kwaliteit en Innovatie. Dit bedrag zet de Raad voor de
rechtspraak onder andere in om de kwaliteit van uitspraken te vergroten
en om te investeren in de digitalisering van de civiel- en bestuursrechtelijke rechtsgang. De Raad heeft aangegeven ook vanuit de eigen middelen
te investeren in KEI. Op dit moment wordt de kosten/baten-analyse voor
KEI herijkt. Alsdan wordt duidelijk wat de omvang van de kosten en de
baten zijn en in welke jaren die vallen. (zie ook het antwoord op vraag
483).
Vraag 490.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

125

Heeft het KEI-project tot nu toe vertraging opgelopen en wordt er
ten aanzien van de implementatie vertraging verwacht?
Het meest omvattende deel van de benodigde wetgeving is ingediend bij
de Tweede Kamer (Kamerstukken 34 059). Een wetsvoorstel dat digitaal
procederen in hoger beroep en cassatie regelt, ligt voor advies bij de Raad
van State. Over een invoeringswet en nadere regelgeving ten aanzien van
het digitale verkeer met de rechter wordt dit najaar geconsulteerd. Ik
streef ernaar dat de regelgeving medio 2015 gereed is. De digitalisering
van de civiel- en bestuursrechtelijke rechtsgang bij de rechtspraak ligt op
schema. De eerste pre-release waarin via een automatische systeemkoppeling de CIV-melding (de melding van de rechtspraak aan de IND dat
beroep is ingesteld in een asiel- of bewaringszaak) wordt uitgewisseld met
de IND, is zoals gepland begin oktober 2014 van start gegaan. Ik heb van
de Raad voor de rechtspraak, de Afdeling bestuursrechtspraak, noch van
de Hoge Raad signalen ontvangen dat de digitalisering van de civiel- en
bestuursrechtelijke rechtsgang niet zoals gepland van start kan gaan. Een
vereiste hiervoor is evenwel dat het digitale systeem goed en
betrouwbaar werkt.
Vraag 491.
Wat is de stand van zaken ten aanzien van de vijf aangekondigde
maatregelen om de balans tussen werkdruk en kwaliteit te
bewaren (Kamerstuk 29 279, nr. 181)?
1. De Raad bewaakt het evenwicht tussen productie en kwaliteit vanuit het
belang van goede, tijdige rechtspraak voor de rechtzoekenden. Dit doet hij
onder andere via de genoemde bestuurlijke overleggen die hij heeft met
de gerechtsbestuurders. De bestuurlijke overleggen die in november en
december gehouden zijn en worden vormen daarbij een belangrijk
ijkpunt.
Kwaliteit van rechtspraak staat voorop bij de afspraken die de Raad met
de gerechtsbesturen maakt over de productie. Dat gold al voor de
afspraken die eind 2013 zijn gemaakt over 2014 en dat geldt voor de
afspraken die binnenkort gaan worden gemaakt over het jaar 2015. Daar
waar de kwaliteit, ondanks alle inspanningen van een gerechtsbestuur,
door het ontbreken van volledige financiering toch in het gedrang komt,
accepteert de Raad een negatieve begroting.
2. De Raad dringt er bij rechters en raadsheren op aan steeds te handelen
vanuit het belang van goede, tijdige rechtspraak voor de rechtzoekenden
en zich niet in hun dagelijkse afwegingen te laten beïnvloeden door de
wijze waarop het systeem van bekostiging wordt toegepast.
Deze boodschap draagt de Raad uit op alle gelegenheden die zich
daarvoor voordoen: van de formele bestuurlijke overleggen tussen Raad
en gerechtsbesturen, tot de informele sessies zoals de periodieke
introductiebijeenkomsten van nieuwe rechters en raadsheren in opleiding.
3. De Raad heeft zoveel mogelijk ruimte in het totale budget voor het
rechtspreken vrijgemaakt en verwacht dat ook de gerechtsbesturen geld
uit de overhead vrijmaken voor het primaire proces.
In het bestuurlijke overleg tussen de Raad en het gerechtsbestuur over het
jaarplan 2015 wordt besproken welke inspanningen het gerechtsbestuur
verricht om een goede balans tussen werkdruk en kwaliteit te bereiken.
Daarin gaat het onder meer over de keuzen die het gerechtsbestuur maakt
bij het verdelen van het beschikbare gerechtsbudget over de teams en de
afdelingen, gegeven de specifieke situatie op de werkvloer bij dat gerecht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

126

4. De Raad bevordert de totstandkoming van professionele standaarden,
o.a. met een onderzoek naar professionele standaarden in andere
maatschappelijke sectoren en de wijze van totstandkoming daarvan. Deze
standaarden moeten de rechter houvast bieden bij het maken van de
afwegingen tussen kwaliteit, kwantiteit en werkdruk. Het opstellen van de
professionele standaarden is een verantwoordelijkheid van de rechters en
raadsheren.
In juni 2014 heeft de Raad voor de rechtspraak het onderzoeksrapport
«Professionele standaarden: een vergelijkend perspectief» gepubliceerd
via www.rechtspraak.nl. Wetenschappers van de Universiteit Utrecht
hebben een vergelijkend onderzoek uitgevoerd naar de professionele
standaarden van drie beroepsgroepen: medisch specialisten, accountants
en politieagenten. Het blijkt dat deze beroepsgroepen systematisch de
kwaliteit van hun vak bewaken. Zij hebben uniforme afspraken voor
werkwijzen, voorschriften voor samenwerking, en aandacht voor de
naleving ervan. Binnen de Rechtspraak wordt via de landelijke overleggen
vakinhoud (LOV’s) gewerkt aan de totstandkoming van professionele
standaarden binnen de diverse rechtsgebieden. Tevens is in de Agenda
van de Rechtspraak 2015–2018 afgesproken dat rechters gezamenlijk
professionele standaarden gaan vaststellen en actueel gaan houden.
5. In het aanstaande medewerkerstevredenheidsonderzoek zal nadrukkelijk onderzoek worden gedaan naar de ervaren werkdruk onder rechters,
raadsheren en overige medewerkers.
In 2014 is binnen elk gerecht een medewerkerswaarderingsonderzoek
(MWO) uitgevoerd. Werkdruk was binnen dit onderzoek een nadrukkelijk
thema. De uitkomsten van de verschillende MWO’s zijn binnen de
gerechten besproken en zullen gezien hun personeelsvertrouwelijk
karakter door de Rechtspraak niet openbaar worden gemaakt. Ik beschik
ook niet over de MWO rapportages. Wel heeft de voorzitter van de Raad
voor de rechtspraak mij geïnformeerd over de uitkomsten van de
algemene landelijke rapportage hiervan.
Vraag 492.
Klopt het dat de Raad voor de rechtspraak vanaf 2016 structureel
ruim 11 miljoen euro in het rood komt te staan? Wat is daarvan
de oorzaak? Wat wordt gedaan om te voorkomen dat het eigen
vermogen van de raad voor de rechtspraak vanaf 2016 jaarlijks
ruim 11 miljoen in het rood staat?
Als de gerealiseerde productie in 2014 en 2015 gelijk is aan de geprognosticeerde productie en indien het de Rechtspraak niet lukt om binnen
afgesproken prijzen van het Prijsakkoord 2014–2016 te blijven, dan zakt
het eigen vermogen onder de 0.
Het is daarom van belang de ontwikkelingen nauwkeurig te volgen, zodat
indien nodig alsnog aanvullende maatregelen kunnen worden getroffen.
Vraag 493.
Welke gevolgen heeft het inzetten van de eigen middelen door de
Raad voor de rechtspraak voor de doorlooptijden in 2015?
De inzet van het eigen vermogen door de Raad voor de rechtspraak heeft
op zichzelf geen invloed op de doorlooptijden. Het eigen vermogen is
bedoeld bedrijfsrisico’s en andere prijsverschillen op te vangen. De
Rechtspraak geeft hoge prioriteit aan het verkorten van de doorlooptijden.
Daar komt met de inzet van het eigen vermogen geen verandering in.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

127

Vraag 494.
Wat is de verklaring voor het niet behalen van de gestelde
normen, met name op de terreinen van bestuur, handels- en
rijksbelastingzaken?
De huidige normen zijn in 2012 ingevoerd, met het doel die in 2014 te
behalen.
Om aan de normen te kunnen voldoen was een substantiële versnelling
nodig in de afhandeling van een groot aantal zaaksgroepen. In 2012 vond
een versnelling plaats, vooral in het bestuursrecht, maar die was beperkt.
Door de reorganisaties lukte het onvoldoende om in 2012 en 2013 de
benodigde versnelling tot stand te brengen (zie jaarverslag Rechtspraak
2013, pg. 49).
Vraag 495.
Hoe wordt de behoefte aan celcapaciteit voorspeld?
Het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van
het Ministerie van Veiligheid en Justitie stelt jaarlijks de prognoses op
voor de meerjarige behoefte aan sanctiecapaciteit in de gehele strafrechtsketen. Dit gebeurt aan de hand van het Prognosemodel Justitiële
Ketens (PMJ), een uitgebreid ramingsmodel waarin een groot aantal
historische gegevens wordt verwerkt ten aanzien van criminaliteit,
sanctietoepassing en relevante maatschappelijke ontwikkelingen. Aan
deze zogeheten beleidsneutrale ramingen worden, in samenwerking met
alle betrokken beleidsdirecties en taakorganisaties, de effecten van nieuw
beleid en nieuwe wetgeving toegevoegd. Deze beleidsrijke ramingen
vormen de basis voor de begrotingsvoorbereiding. De PMJ-ramingen ten
behoeve van de begroting 2015 zijn opgenomen in hoofdstuk 7 van de
begroting, blz. 125 e.v.
Vraag 496.
Op welke wijze is de strafrechtketen doelmatiger ingevuld? Wat
merken medewerkers en burgers die aangifte doen hiervan?
Zoals aangegeven in de brief van 5 juli 2013 over de voortgang van het
Programma Versterking Prestaties in de Strafrechtketen, wordt de
doelmatigheid ingevuld met een aantal ketenbrede verbetermaatregelen.
Zo wordt de centrale verwerking van gegevens van flitsapparatuur belegt
bij het CJIB. Dit gebeurt nu nog decentraal. Als gevolg van centralisering
worden meer flitsgegevens vanuit de verkeershandhavingsmiddelen
verwerkt en ontstaat er minder uitval tijdens de handmatige beoordeling
van de flitsgegevens.
Vanuit deze centrale opslag wordt het, naar verwachting in de loop van
2015, mogelijk de flitsfoto’s via het Burgerportaal 2.0 te ontsluiten naar
belanghebbende burgers en ketenpartners. Burgers kunnen met hun Digid
toegang krijgen tot hun zaak. Deze dienstverlening wordt verder met de
mogelijkheid tot betaling via Ideal, het opvragen van informatie in het
kader van de Wet openbaarheid van bestuur en het eventueel instellen
van digitaal beroep via het reeds bestaande digitale beroepenloket.
Een tweede initiatief dat bijdraagt aan meer doelmatigheid, is het direct
betalen van boetes, schadevergoedingen en strafbeschikkingen via pin-,
cash- en creditcardbetalingen bij de politie. Zo is het vanaf medio 2015 het
mogelijk direct op rekening te betalen van het CJIB door middel van het
gebruik van zogenaamde «flappenhappers». De verwachting is dat door
de inzet van deze flappenhappers meer geldboetes succesvol zullen
worden geëxecuteerd. Dit leidt tot vermindering van administratieve
lasten en efficiencyvoordelen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

128

Ook door samenwerking tussen DJI en politie op het terrein van het
vervoer van gedetineerden wordt een grotere doelmatigheid bereikt.
Tevens wordt in het kader van het project Mobiel Effectiever op Straat de
agent op straat uitgerust met een smartphone met diverse applicaties en
bijbehorende randapparatuur. Op 17 november 2014 is gefaseerd gestart
met een eerste uitrol in een proefsituatie van 1000 smartphones. Bij een
voorspoedig verloop zal binnen enkele maanden de zogenaamde
Digibon-functionaliteit aan MEOS worden toegevoegd, waarmee
veelvoorkomende overtredingen kunnen worden afgehandeld, zoals
verkeersovertredingen en feiten die met een strafbeschikking kunnen
worden afgedaan. Met de smartphone wordt het strafbare feit dan zonder
papieren bon afgehandeld.
Tenslotte wordt er in de gehele keten op de koppelvlakken door de
ketenorganisaties, zoals Politie, OM en ZM gewerkt aan stroomlijning van
de werkprocessen en kwaliteitsverbetering.
Vraag 497.
Hoe worden de verwachte extra kosten voor de rechtspraak
binnen de begroting opgevangen als gevolg van de annulering
van de afschaffing van de route via de kantonrechter bij ontslag?
Voor de verwachte extra kosten voor de rechtspraak als gevolg van de
wetsvoorstellen rond ontslag en werkloosheidswet is door de Minister
van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bij Voorjaarsnota 2014 compensatie geboden.
Vraag 498.
Hoe worden de aanloopverliezen van de eigen bijdragenregelingen binnen de begroting van dekking voorzien?
De aanloopverliezen van de eigen bijdragenregelingen zijn binnen het
totaal van tegen- en meevallers op de begroting opgevangen.
Vraag 499.
Wat wordt bedoeld met het opvangen van dreigende tekorten in
de boeteontvangsten over 2014 door middel van een kasschuif
over het generale beleid? Hoe staat dit in verhouding tot het op
pagina 28 genoemde beboeten van buitenlandse kentekenhouders?
Zie antwoord op vraag 175
Vraag 500.
Wat is de reden voor de tegenvaller van 70 miljoen euro in de
ontvangsten binnen artikel 33 op het gebied van Boetes en
Transacties?
Zie antwoord op vraag 175
Vraag 501.
Zullen de ontvangsten binnen artikel 33 op het gebied van Boetes
en Transacties de komende jaren ook lager uitvallen?
Momenteel vindt er een grootschalige vervanging plaats van trajectcontrolesystemen, flitspalen en mobiele radarapparatuur. Deze vervanging
loopt in ieder geval tot 2015 door. De nieuwe systemen zijn geavanceerder
en kunnen daardoor meer passanten controleren. In de komende
maanden wordt daarnaast bezien waar mogelijkheden zijn om de
verkeershandhaving verder te optimaliseren. Uit ervaring is bekend dat
realisatie van aanpassingen in de verkeershandhaving een aantal jaren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

129

duren, derhalve worden de extra-ontvangsten pas in 2018 en 2019
verwacht.
Vraag 502.
Waarom worden de ontvangsten op boetes en transacties pas in
2018 en 2019 verhoogd en niet al in 2015 en 2016?
Zie het antwoord op vraag 501
Vraag 503.
Welke concrete maatregelen worden genomen om de ontvangsten op het gebied van Boetes en Transacties in 2018 en 2019 te
verhogen en hebben deze maatregelen ook gevolgen voor de
daaropvolgende jaren?
Zie het antwoord op vraag 501
Vraag 504.
Op grond waarvan wordt komende jaren een stijging van de
ontvangsten van boeten en transacties voorzien?
Zie het antwoord op vraag 501
Vraag 505.
Wat is de reden van de verwachte tegenvaller aan inkomsten van
boetes en transacties in 2014?
Zie antwoord op vraag 175
Vraag 506.
Waarom is de uitgebleven realisatie van de extra ontvangsten op
boetes en transacties van 74 miljoen euro (zoals verwacht werd
in de suppletoire begroting 2014) niet in de begroting toegelicht?
In het verdiepingshoofdstuk worden de 1e suppletoire mutaties wel
vermeld maar niet afzonderlijk toegelicht.
Vraag 507.
Kan worden toegelicht waarom de mutaties op Internationale
tribunalen in 2014 positief, in 2015 op nul en in 2017 op negatief
staan?
De werkzaamheden rond Internationale tribunalen laten in 2014 een tekort
zien. Om die reden is vanuit overig budget, waarvan DJI verwacht dit niet
uit te putten, vanuit 2017 budget naar 2014 verschoven middels een
kasschuif.
Vraag 508.
Wordt verwacht dat er na 2015 geen extra middelen meer nodig
zijn voor de eerstejaarsopvang van asielzoekers?
In de Miljoenennota is 375 mln euro vrijgemaakt voor de eerstejaarsopvang van asielzoekers uit DAC-landen. Met dit extra bedrag kunnen de
kosten van de opvang voor 2014 en een deel van 2015 gedekt worden. Er
zijn, als de instroom niet afneemt, ook extra middelen nodig voor 2015 en
verder.
Vraag 509.
In hoeverre wordt de 375 miljoen euro extra besteed aan structureel meer opvangcapaciteit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

130

De 375 mln euro wordt niet specifiek gebruikt om structurele opvangcapaciteit te creëren, maar om eerstejaars opvangkosten van asielzoekers te
betalen. Anders gezegd: het bedrag wordt niet zozeer gebruikt om
investeringen in huisvesting te financieren, maar wel (deels) om voor een
bepaalde periode gebruik te maken van extra huisvesting.
Vraag 510.
Wat houdt de 27 miljoen euro in die staat weggeschreven onder
nominaal en onvoorzien voor een doelmatiger strafrechtketen en
waarom staat dit bedrag onder nominaal en onvoorzien?
Deze mutatie wordt toegelicht op pagina 27 van de VenJ-begroting: In het
Regeerakkoord is besloten tot bezuinigingen in de strafrechtketen. Door
een betere aansluiting van de te onderscheiden schakels (politie, OM en
ZM) moeten in de strafrechtketen efficiëntiewinsten worden gerealiseerd.
Deze taakstelling bedraagt € 60 mln. structureel. Hiervan is vorig jaar
reeds een eerste tranche van € 30 mln. structureel ingevuld op de
begroting van VenJ. Het restant van deze taakstelling is bij de 1e
suppletoire begroting 2014 ingevuld.
Vraag 511.
Wat is het verschil in recidivecijfers ten aanzien van de Maatregel
Inrichting Stelselmatige Daders enerzijds en de voormalige
maatregel Strafrechtelijke Opvang Verslaafde anderzijds?
Het verschil in recidive tussen de veelplegers die uitstroomden na een
SOV maatregel Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV-maatregel) en
veelplegers die uitstromen na een maatregel Inrichting Stelselmatige
Daders (ISD-maatregel) is niet eenvoudig te duiden, nu de populatie die
een SOV-maatregel opgelegd had gekregen niet geheel te vergelijken is
met de ISD-populatie. Zo was bij de SOV-maatregel psychiatrische
problematiek een contra-indicatie, bij de ISD-maatregel is dit niet het
geval. De SOV-maatregel werd opgelegd aan chronisch harddrugsverslaafde mannelijke veelplegers zonder ernstige psychiatrische problematiek. De groep in de ISD is gevarieerder. Ook vrouwen, personen met
een psychiatrische problematiek en niet-verslaafden stromen in. Dit zijn
belangrijke selectiecriteria waardoor de groepen in de basis al van elkaar
verschillen. Bovendien werd de SOV-maatregel opgelegd in een andere
periode (tot 2005) dan de ISD-maatregel (vanaf eind 2004). De inzet van
rechtshandhaving en de focus op de beide groepen is in de tijd veranderd.
Naar zowel de SOV-maatregel als naar de ISD-maatregel is door het
Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum effectonderzoek
gedaan. Er zijn echter enkele belangrijke verschillen tussen het
SOV-effectonderzoek en het ISD-effectonderzoek. De uitkomstmaten zijn
anders omdat het SOV-onderzoek voor de meting van de recidive gebruik
maakte van een combinatie van politiegegevens (op basis van het
Herkenningsdienst Systeem van de politie (HKS)) en zelfrapportagegegevens van de verslaafden. Deze laatste werden verkregen van de
proefpersonen zelf, die in het SOV-onderzoek «lijfelijk» werden gevolgd
vanaf instroom tot een jaar na de uitstroomdatum. In het onderzoek naar
de effecten van de ISD-maatregel is gebruik gemaakt van de gegevens uit
de Monitor Veelplegers, waarin de politie- en justitierecidive wordt
gemeten. De hier genoemde verschillen belemmeren een vergelijking van
de uitkomsten van beide onderzoeken.
De strekking van de uitkomsten van beide onderzoeken is wel min of meer
gelijk: zowel de SOV-maatregel als de huidige ISD-maatregel is effectief in
het terugdringen van de recidive bij veelplegers.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

131

Vraag 512.
Kan de groei in uitgaven aan de agentschappen Frontex en EASO
budgettair neutraal plaatsvinden of zullen er extra middelen
nodig zijn vanuit de lidstaten?
De budgetten van de agentschappen Frontex en EASO maken onderdeel
uit van het totale budget van de Europese Unie. Een eventuele groei in
uitgaven van deze en andere gedecentraliseerde agentschappen wordt
binnen het bestaande EU budget voor de betreffende uitgavencategorie
gefinancierd. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de extra uitgaven die
Frontex heeft begroot voor het uitvoeren van operatie Triton. Lidstaten
hebben hier geen extra financiële middelen voor geleverd. Dit is tevens in
lijn met het Nederlandse standpunt hierover.
Vraag 513.
Kan het ontbreken van het verzoek worden hersteld dat de
Staatscommissie familierecht/herijking ouderschap zich zou
buigen over de vraag of de twee rechtshandelingen erkenning en
gezag aanvragen over het kind door de vader niet in één rechtshandeling vervat kunnen worden, of anders ten minste gelijktijdig en bij hetzelfde loket?
De staatscommissie herijking ouderschap is gevraagd aandacht te
besteden aan een aantal terugkerende vraagstukken. Een van deze
vraagstukken betreft de grondslagen van het ontstaan van juridisch
ouderschap, zoals vormgeven in het huidige Nederlandse afstammingsrecht. De verschillende ontstaansvormen zullen door de staatscommissie
nader worden bezien en daarbij zal tevens de praktische toepassing in
beschouwing genomen worden. Erkenning is een van deze ontstaansvormen. De vraag of de twee rechtshandelingen, erkenning en gezag
aanvragen over het kind door de tweede ouder, niet in één rechtshandeling vervat kunnen worden, of anders ten minste gelijktijdig en bij
hetzelfde loket, maakt onderdeel uit van de praktische toepassing van de
erkenning. Ik vertrouw er dan ook op dat de Staatscommissie binnen de
huidige opdracht reeds voldoende ruimte heeft om de genoemde vraag te
beantwoorden.
Vraag 514.
Op welke wijze wordt de adviesrol van de veiligheidsregio/
brandweer in de wetsvoorstellen Omgevingsweten Private
kwaliteitsborging bouwtoezicht bewaakt?
Het voortouw voor beide wetsvoorstellen ligt niet bij de Minister van
Veiligheid en Justitie, maar het departement is wel volop betrokken bij de
regelgeving. In ambtelijke overleggen wordt waar nodig gewezen op het
belang van de adviesrol van de brandweer bij het ontwerpen en bouwen,
om te bereiken dat de belangen van de brandweer, zowel wat betreft
preventie als wat betreft feitelijke bestrijding van brand, stelselmatig
betrokken zullen worden bij de besluitvorming dienaangaande. Het zijn de
besturen van de veiligheidsregio’s die formeel de adviesrol uitoefenen.
Het voorstel voor de Omgevingswet, waarbij het voortouw ligt bij de
Minister van IenM, bevat grondslagen voor nadere regeling van de
adviesfunctie. Momenteel wordt gewerkt aan het Omgevingsbesluit, en
daarin zal die rol naar verwachting verankerd worden.
Een gelijksoortige inzet geldt de regelgeving met betrekking tot de
kwaliteitsborging voor het bouwen, waarvoor de Minister voor Wonen en
Rijksdienst de eerstverantwoordelijke Minister is.
Vraag 515.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

132

Heeft het Ministerie van Infrastructuur en Milieu ook het
voortouw als het gaat om de private kwaliteitsborging in het
bouwtoezicht?
Zie het antwoord op vraag 514.
Vraag 516.
Hoe wordt het onderwijs binnen de veiligheidsregio’s vormgegeven en bekostigd?
In het Besluit en de Regeling personeel veiligheidsregio’s zijn de
bekwaamheidseisen opgenomen waaraan het personeel van de veiligheidsregio’s (brandweer-, GHOR- en multidisciplinair personeel) moet
voldoen. Het onderwijs (opleiden, bijscholen, trainen en oefenen) is er op
gericht dat het personeel aan deze eisen voldoet. Het aanbod van de
opleidingen is divers georganiseerd. In het kader van het project
Versterking brandweeronderwijs wordt momenteel een samenhangend
stelsel met kwaliteitsborging ingericht voor het brandweeronderwijs. Het
Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) zal bij de kwaliteitsborging een centrale
rol spelen. Via het IFV worden opleidingen voor de GHOR aangeboden.
Samen met de Politieacademie verzorgt het IFV multidisciplinaire
opleidingen. Het bijscholen, trainen en oefenen worden georganiseerd
door de veiligheidsregio’s, waarbij soms sprake is van uitbesteding. De
officiersopleidingen bij de brandweer worden gefinancierd via de bijdrage
voor de uitvoering van de wettelijke taken van het IFV. De overige
opleidingen, alsmede het bijscholen, trainen en oefenen worden
gefinancierd door de veiligheidsregio’s.
Vraag 517.
Wat is de reden om de Fraudehelpdesk minder subsidie te geven
dan in 2014?
Het subsidiebedrag dat voor de Fraudehelpdesk vanuit het Ministerie van
Veiligheid en Justitie beschikbaar is voor 2015, is gelijk aan de subsidie
van de voorgaande jaren. Het betreft hier een bedrag van € 750.000.
Het besluit om de Fraudehelpdesk komend jaar te blijven financieren, en
voor hetzelfde bedrag als voorgaande jaren, hangt samen met mijn
toezegging aan uw Kamer om fraudemeldpunten zo veel mogelijk bij
elkaar te brengen en te professionaliseren en een onderzoek te laten
uitvoeren naar de synergie van de bestaande meldpunten (Handelingen
83 van de Tweede Kamer). Ter uitvoering van die toezegging laat ik samen
met de Ministeries van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en van
Economische Zaken een onderzoek uitvoeren. Bij dit onderzoek zal ook de
effectiviteit van de meldpunten worden betrokken. In vervolg op dit
onderzoek zal worden bepaald of en zo ja welke maatregelen nodig zijn. Ik
verwacht u hierover half 2015 te kunnen informeren.
Vraag 518.
Wordt de Tweede Kamer geïnformeerd over de heroverweging ten
aanzien van de taken van het Rode Kruis bij crises en rampen?
Ja. Indien besluitvorming heeft plaatsgevonden die van invloed is op de
taken en verantwoordelijkheden van het NRK en de relatie die het NRK
met het Ministerie van Veiligheid en Justitie heeft wordt de Tweede Kamer
hierover geïnformeerd.
Vraag 519.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

133

Waarom worden de uitgaven aan het CCV op meerdere plekken
vermeld in de begroting en wat is het totaalbedrag dat aan
subsidie verstrekt wordt?
Het CCV ontvangt een totale subsidie van ruim 4,7 miljoen en voert
daarvoor activiteiten uit ten behoeve van criminaliteitspreventie die
inhoudelijk vallen onder begrotingsartikelen 33 en 34.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 000 VI, nr. 18

134