Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

31 288

Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en
Wetenschapsbeleid

31 524

Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

Nr. 557

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN
WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 oktober 2016
Talent en ambitie moeten het uitgangspunt zijn voor het eindniveau dat
jongeren bereiken in het onderwijs en voor hun kansen op de arbeidsmarkt. Het Nederlands onderwijs scoort in internationale vergelijkingen
goed als het gaat om kwaliteit en toegankelijkheid. Deze goede positie
moeten we vasthouden. Aandacht voor studenten met een functiebeperking is daarbij onontbeerlijk. Dit voorjaar heb ik de eerste monitorrapportage studievoorschot aan uw Kamer aangeboden en met u besproken.
Uit de monitor bleek onder andere dat de instroom van studenten met een
functiebeperking in het hoger onderwijs was gedaald, ten opzichte van het
jaar ervoor. Deze ontwikkeling acht ik onwenselijk.
In deze brief zal ik, na een korte weergave van de belangrijkste conclusies,
de resultaten van de eerste monitorrapportage toelichten, verslag doen
van de inventarisatie van knelpunten en de ondersteuningsmogelijkheden
voor studenten met een functiebeperking uiteenzetten. Ten slotte zet ik
uiteen wat ik voor deze groep studenten heb gedaan en nog ga doen,
mede naar aanleiding van de motie Van Meenen.1 Daarnaast stuur ik u
hierbij de brief die ik in mei naar alle instellingen heb verzonden over het
profileringsfonds, waarmee ik gestand doe aan mijn toezegging in het
debat in reactie op het verzoek van de heer Mohandis.2
Belangrijkste conclusie
De inventarisatie van de knelpunten laat zien dat studenten met een
functiebeperking elk hun eigen uitdagingen ervaren tijdens hun studie. Er
is geen eenduidig knelpunt aan te wijzen en daarmee geen eenduidige
oplosing. Wel maakt de inventarisatie duidelijk dat de voorlichting nog
flink te wensen over laat; veel studenten zijn niet op de hoogte van
bestaande regelingen en mogelijkheden. Ik zet daarom fors in op de
1
2

kst-31288-557
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 24 724, nr. 152
Handelingen II 2015/16, nr. 90, item 9, p. 27

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

1

verbetering van de voorlichting en informatievoorziening; onder andere
door de ontwikkeling van factsheets, en de verspreiding daarvan, inzet
van social media, en heldere en transparante informatie over het
profileringsfonds. Dit alles doe ik in nauwe samenwerking met de
betrokken partijen. Daarnaast laat ik nader onderzoeken wat de motieven
van deze groep zijn om niet door te studeren. Ik zal de resultaten van dit
onderzoek met Handicap + Studie en studentenbonden bespreken. Mocht
de volgende monitor daar aanleiding voor geven, dan zal eventueel
aanvullend beleid voor deze groep in ieder geval gericht aansluiten bij de
aard van de problematiek. Ik zal uw Kamer hierover dit voorjaar nader
informeren.
Resultaten eerste monitorrapportage
De onderzoeksresultaten van ResearchNed over 2015 laten een daling zien
van het aandeel studenten met een functiebeperking in de instroom in het
hoger onderwijs; van 23% naar 18% in het hbo en van 16% naar 15% in
het wo. Wat de achtergrond hiervan is, en of er sprake is van een
structurele of een incidentele daling, kan nog niet worden vastgesteld.
De eerste aanmeldcijfers in het hoger onderwijs voor het huidige
collegejaar laten een toename zien, zoals ik u eerder ook al meldde bij
brief van 10 mei 2016.3 Ook de voorlopige instroomcijfers van de
Vereniging Hogescholen en de VSNU bevestigen dit beeld: een hogere
instroom van 4,5% in het hbo en een toename van 8% bij de universiteiten. Uit de volgende monitor, die komend voorjaar verschijnt, zal
moeten blijken of de instroom van studenten met een functiebeperking
eveneens is gestegen. Het aandeel in de instroom van deze groep in het
jaar voorafgaand aan de invoering van het studievoorschot was overigens
juist groter. Dat zou kunnen wijzen op het feit dat deze groep – in
verhoogde mate – vervroegd is ingestroomd om van het oude voorzieningenniveau gebruik te maken.
Specifiek voor deze groep wil ik niet alleen weten of zij dit collegejaar de
weg naar het hoger onderwijs weer hebben gevonden, maar ook wat hun
overwegingen en motieven daarbij zijn. Om daar meer zicht op te krijgen,
heb ik ResearchNed opdracht gegeven tot een verdiepend onderzoek,
parallel aan de volgende monitor Beleidsmaatregelen hoger onderwijs,
die komend voorjaar verschijnt. Dit onderzoek richt zich specifiek op de
motieven van havo-, vwo-, en mbo4-leerlingen met een functiebeperking
die niet doorstuderen. Dit geeft meer duiding bij de cijfers die in de
monitor worden gepresenteerd, en daarmee betere aanknopingspunten
voor eventueel vervolgbeleid.
Inventarisatie knelpunten
Handicap + Studie is als expertisecentrum een belangrijke bron van
informatie voor studenten met een beperking en voor instellingen. In de
jaarlijkse Gebruikstoets die in opdracht van Handicap + Studie wordt
opgesteld, wordt gepresenteerd hoe tevreden studenten zijn met de
begeleiding door docenten, de voorzieningen die er voor hen zijn en met
de voorlichting daarover. De voorlichting is het belangrijkste
aandachtspunt; studenten zijn daar het minst tevreden over. Zowel van
instellingen als vanuit de overheid moet beter bekend worden gemaakt
welke mogelijkheden er zijn. Juist ook vanwege het grote aantal
regelingen met verschillende voorwaarden, tegemoetkomingen en
instanties. Handicap + Studie is graag bereid hieraan bij te dragen. Uit de
gebruikerstoets komt ook naar voren dat studenten weliswaar iets
3

Kamerstuk 31 288, nr. 537

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

2

tevredener zijn over het begrip van docenten, maar dat de kennis van de
docenten laag scoort. Een gebrek aan deskundigheid kan leiden tot het
niet oppikken van signalen en niet adequaat begeleiden en doorverwijzen
van studenten met een beperking. Het beeld van Handicap + Studie is dat
hoe kleinschaliger de instelling of de opleiding is, des te meer maatwerk
mogelijk is. De huidige kwijtscheldingsregeling taxeert Handicap + Studie
als niet toereikend voor het wegnemen van eventuele drempelvrees,
vanwege het feit dat studenten deze pas achteraf ontvangen en alleen bij
het behalen van een diploma. Over de individuele studietoeslag van de
Participatiewet krijgt het expertisecentrum ook in toenemende mate
vragen, van studenten en ouders, maar ook van gemeenten zelf. Handicap
+ Studie vindt het lastig uitlegbaar dat de woongemeente bepalend is
voor de vraag of een student in aanmerking komt voor een studietoeslag
en hoe hoog die is.
Ook met de studentenbonden is gesproken over deze doelgroep en de
mogelijke knelpunten die zij ervaren. LSVb heeft recent in zijn voorlichtingsonderzoek aandacht besteed aan studeren met een functiebeperking.
Ook de LSVb concludeert dat de communicatie over de mogelijkheden en
voorzieningen beter moet. Juist omdat de noodzaak tot individueel
maatwerk bij deze groep groot is, moet helder zijn tot wie de student zich
kan wenden voor hulpvragen, begeleiding en financiële ondersteuning.
De LSVb heeft dit onderzoek naar de instellingen gestuurd en zal de
voorlichting voor studenten met een beperking komend jaar opnieuw
beoordelen. Volgens de LSVb waren instellingen blij dat ze dit onderzoek
hebben ontvangen en hebben zij beterschap beloofd. Ten aanzien van de
kwijtscheldingsregeling deelt de LSVb het standpunt van Handicap +
Studie dat door de combinatie van de timing (na afloop van de studie) en
de voorwaarden (bij behalen van een diploma), het instrument niet
genoeg bijdraagt aan de toegankelijkheid. De LSVb zou deze regeling
graag omvormen tot een financiële tegemoetkoming gedurende de
studie. Ten aanzien van de studietoeslag in de Participatiewet bepleit de
LSVb het standpunt zoals onlangs verwoord in het jongerenmanifest:
vorm de individuele studietoeslag om tot één uniforme regeling (dat wil
zeggen, voor elke student hetzelfde bedrag), uitgevoerd door DUO. Het
ISO legde het accent op de verbeteringsmogelijkheden ten aanzien van de
transparantie van de mogelijkheden van het profileringsfonds en de
onduidelijke noemer van dat fonds: de voorzieningen voor studenten met
een functiebeperking zouden basisvereisten moeten zijn, geen profileringsinstrument, zo stellen zij. Verder wees het ISO op aandachtspunten
bij de voorzieningen die instellingen treffen, waaronder met name de
examinering. Instellingen zouden hier explicieter en transparanter over
moeten communiceren, zo stelde het ISO. JOB meldde dat er geen
signalen zijn dat mbo-studenten met een functiebeperking twijfelen over
doorstuderen vanwege hun beperking. Wel blijkt de combinatie van
functiebeperking en angst voor studieschuld bij een enkeling voor te
komen. De vragen over doorstuderen die JOB van mbo-studenten krijgt,
gaan vooral over de inhoud van hbo-opleidingen, en niet over de
mogelijkheden om met een functiebeperking door te studeren. Laks geeft
aan geen vragen te krijgen over doorstuderen met een functiebeperking.
Beleidsmaatregelen
Overzicht voorzieningen
Functiebeperking is een brede noemer waaronder uiteenlopende
beperkingen kunnen worden geschaard. Die verschillen zowel in de mate
waarin zij de student hinderen in het volgen van hoger onderwijs als in de
duur (tijdelijk of gedurende de hele studietijd). De ondersteuningsmogelijkheden voor studenten met een functiebeperking zijn ook divers. Er zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

3

generieke voorzieningen (gelijke behandelings- en medezeggenschapswetgeving), maatregelen in het hoger onderwijsbeleid (extra tentamentijd
bijvoorbeeld, of uitstel van het bindend studieadvies), en speciale
aanspraken op studiefinanciering (verlenging van het studentenreisproduct of de aanvullende beurs en de kwijtscheldingsregeling) en in de
sociale zekerheid (de individuele studietoeslag). Dit is er hoogstwaarschijnlijk debet aan dat de bekendheid met deze voorzieningen niet
optimaal is, maar geeft wel de mogelijkheid om gericht maatwerk te
leveren, passend bij de beperking waar de student mee te maken heeft.
Een integraal overzicht van welke ondersteuningsmogelijkheden er zijn,
ontbreekt vooralsnog. In de bijlage4 bij deze brief schets ik het volledige
overzicht van die ondersteuningsmogelijkheden.
Voorlichting en informatievoorziening
Uit de inventarisatie van de knelpunten blijkt dat de voorlichting voor deze
groep een belangrijk knelpunt is. Een tweede knelpunt betreft de
leenangst die mogelijk bij deze groep meespeelt. Vanwege de functiebeperking twijfelen deze studenten mogelijk meer aan hun baankansen en
verdiencapaciteit later, wat zou kunnen leiden tot een grotere angst voor
het aanvragen van een studielening. Betere uitleg over de sociale
leenvoorwaarden is voor deze groep dus extra belangrijk bij het
wegnemen van eventuele drempelvrees.
Duidelijk is dat de informatievoorziening juist voor deze groep beter moet
en beter kan. De gebruikerstoets van Handicap + Studie laat zien dat
studenten met een functiebeperking daarover het minst tevreden zijn.
Deze informatievoorziening loopt via meerdere kanalen; niet alleen vanuit
de overheid door middel van sites als startstuderen.nl en studiekeuze123
en de website van DUO, maar ook vanuit decanen in het voortgezet
onderwijs en in het mbo en vanuit de universiteiten en hogescholen zelf.
Dit laatste geeft het onderzoek van de LSVb ook aan: de vindbaarheid van
informatie en duidelijkheid over een aanspreekpunt tot wie studenten zich
kunnen wenden, laten zeer te wensen over.
Het geheel aan voorzieningen en mogelijkheden is lastig te overzien als je
voor de vraag staat of je wilt gaan studeren. Dat realiseer ik me terdege.
Daarom is het belangrijk dat het integrale overzicht zoals ik dat in deze
brief schets goed vindbaar is voor de aankomende studenten en bekend
bij de experts die hen daarin begeleiden. Juist wanneer een leerling
specifieke vragen heeft of knelpunten voorziet, is de decaan of loopbaanadviseur een belangrijke informatiebron en adviseur.
Concreet heb ik daarbij de volgende verbeteringen in gang gezet:
– In de brief die ik jaarlijks aan alle eindexamenkandidaten stuur, zal ik
deze groep studenten wijzen op de mogelijkheden die er voor hen zijn,
en hen oproepen om contact op te nemen met de instelling van hun
keuze, zodat snel bekeken kan worden wat de mogelijkheden zijn.
– In overleg met Handicap + Studie ben ik een factsheet aan het
ontwikkelen waarin alle voorzieningen kort worden aangestipt en
waarin wordt doorverwezen naar relevante websites. Deze factsheet
zal ook met studentenvertegenwoordigers worden afgestemd.
– Deze factsheet zal uiteraard vindbaar zijn op de sites van DUO, op
startstuderen.nl en studiekeuze123. Op startstuderen.nl is een aparte
themapagina over studeren met een beperking waar deze informatie
beschikbaar zal zijn.
– Ook zal ik hier aandacht aan besteden via «Mijn Studieplan», een tool
die ik eerder dit jaar heb gelanceerd via www.startstuderen.nl. Dit is
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

4

–

–
–
–

een persoonlijke omgeving op de site waar aspirant-studenten (zowel
voor het mbo als voor het hoger onderwijs) het eigen voorbereidingstraject zelf in kaart kunnen brengen en doorlopen. Het is een checklist
in een modern jasje. Zo stuurt «Mijn Studieplan» bijvoorbeeld
notificaties op belangrijke momenten. Denk aan het bezoeken van
open dagen, de aanmelddeadline en het regelen van studiefinanciering. Door middel van een checklist en een notificatiebericht zullen
(aspirant-)studenten worden gewezen op de relevante informatie.
Om te bevorderen dat studenten ook via decanen en loopbaanadviseurs volledige en up-to-date informatie krijgen, heb ik contact gelegd
met decanenverenigingen NVS-NVL en VVSL. De NVS-NVL heeft
aangeboden om deze informatie te verspreiden onder het zogeheten
Dekkend Netwerk zorgcoördinatoren. Dit betekent dat er voor elk
samenwerkingsverband (VO) een contactpersoon is naar wie zij de
informatie kunnen sturen. Ook kunnen zij via dit kanaal de mbo
zorgcoördinatoren benaderen. Ook de Verenging van Schooldecanen
en Loopbaanbegeleiders (VVSL) deelt het belang van deze kennisverspreiding en is bereid hieraan hun medewerking te verlenen, bijvoorbeeld door deze informatie op te nemen in hun nieuwsbrief aan
havo/vwo-decanen en door een pagina in hun studiekeuzespecial
(bedoeld voor leerlingen uit de (voor-)examenklassen van havo en vwo
en hun ouders) over «studeren met een beperking».
De digitale nieuwsbrieven voor het vo en mbo zal ik ook gebruiken om
deze factsheet verder te verspreiden.
Ik zal deze informatie ook verspreiden via de social media accounts
van OCW, als Facebook, Twitter en LinkedIn.
Daarnaast heb ik mogelijk gemaakt dat het Nibud zijn Studentengeldwijzer ook als gratis e-book ter beschikking stelt. We hebben deze
geldwijzer daardoor breed digitaal kunnen verspreiden. De Geldwijzer
bevat een aparte paragraaf over studeren met een functiebeperking,
met uitleg over voorzieningen en regelingen waarvan deze studenten
gebruik kunnen maken.

Het onderzoek van de LSVb is aan alle instellingen gestuurd. Ik vertrouw
erop dat zij dit zullen aangrijpen om hun informatievoorziening te
verbeteren. Juist vanwege de noodzaak tot maatwerk voor deze groep,
moet duidelijk zijn bij wie studenten zich moeten melden. Daarnaast
hebben instellingen ook de mogelijkheid om bij Studielink een vragenlijst
toe te voegen bij aanmelding voor een van hun opleidingen. Of en op
welke manier dat gebeurt, verschilt per instelling of opleiding. Samen met
de instellingen wil ik onderzoeken of het gewenst en mogelijk is aan alle
studiekiezers die zich aanmelden bij Studielink, de vraag voor te leggen of
zij een functiebeperking hebben, zodat met deze studenten snel contact
gelegd kan worden. Privacyaspecten spelen hierbij een rol, maar ook de
manier waarop de administraties van de instellingen zijn ingericht.
Profileringsfonds
Studenten die vertraging oplopen als gevolg van hun beperking, komen in
aanmerking voor financiële ondersteuning uit het profileringsfonds. Dit is
geregeld in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk
onderzoek (WHW). Maar studenten zijn vaak niet goed op de hoogte van
de mogelijkheden van dit fonds, of de rechten die zij hebben. Het is
bijvoorbeeld niet zo dat het de instellingen vrij staat om studenten met
een functiebeperking al dan niet te vergoeden uit het profileringsfonds. De
WHW regelt voor een aantal groepen een recht op uitkering, waaronder
studenten met een chronische ziekte of handicap die vertraging oplopen
als gevolg van hun beperking. Deze bijzondere omstandigheden die recht
geven op een vergoeding, staan limitatief opgesomd in artikel 7.51.
Instellingen dienen studenten vanuit het profileringsfonds altijd financieel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

5

te ondersteunen op grond van deze omstandigheden, ook als blijkt dat het
beroep op het profileringsfonds hoger is dan vooraf begroot. Aanvullend
op deze in de wet genoemde limitatieve opsomming, kan de instelling een
financiële voorziening treffen voor studenten die niet voldoen aan het
wettelijke nationaliteitsvereiste en voor niet-ingeschreven studenten
(collegegeldvrij besturen). Voor deze categorieën studenten bestaat er
geen wettelijk recht op een vergoeding.
Ter uitvoering van de motie Mohandis5 heb ik onderzocht of er een nieuw
kader nodig was voor vergoedingen uit het profileringsfonds, nu de
basisbeurs uit de prestatiebeurs verdwenen is. Dit is wettelijk gezien niet
het geval. De WHW biedt ruimschoots de mogelijkheid tot vergoedingen
vanuit het profileringsfonds, in beginsel tot € 862,50 (peiljaar 2016) per
maand; de invoering van het studievoorschot heeft hierop geen invloed
gehad. Het bedrag aan basisbeurs is in de Wet Studievoorschot immers
vervangen door een ophoging van de basislening.
In de gesprekken die ik met de sectorraden en studentenorganisaties
gevoerd heb, kwam wel naar voren dat instellingen behoefte hebben aan
praktische richtlijnen voor het vaststellen van vergoedingen uit het
profileringsfonds. Maar deze richtlijnen hebben alleen zin als ze ruimte
laten voor maatwerk. Vergoedingen uit het profileringsfonds moeten
vooral flexibel kunnen worden vastgesteld. De studentenorganisaties
lieten desgevraagd weten vooral behoefte te hebben aan transparantie
over het toekenningsbeleid en de werkwijze van instellingen, eenduidige
en vindbare informatie en betere voorlichting.
Op basis van deze uitkomsten heb ik instellingen afgelopen jaar een brief
gestuurd met een richtlijn voor uitkeringen uit het profileringsfonds. Waar
zij voorheen aansloten bij het bedrag aan studiefinanciering dat een
student ontvangt, kunnen instellingen nu een bandbreedte van € 200–
€ 300 aanhouden als uitgangspunt. Instellingen behouden daarbij met
nadruk de plicht om flexibel met deze bandbreedte om te gaan.
Ook heb ik instellingen opgeroepen om hun studenten voortaan duidelijker en transparanter te informeren over het fonds, en het toekenningsbeleid en de werkwijze op een eenduidige en vindbare plaats op de
website te publiceren. Ik heb daarbij benadrukt vooral ook uniform te zijn
in de benaming van het fonds, en alleen nog te spreken van profileringsfonds. Tot slot heb ik met de instellingen afgesproken dat zij voortaan in
het jaarverslag zullen rapporteren over de aard en de omvang van de
vergoedingen uit het profileringsfonds. Bovengenoemde brief vindt u
bijgevoegd, conform mijn toezegging tijdens het debat over de eerste
monitorrapportage na de invoering van het studievoorschot.
Overig beleid
Een van de speerpunten van de strategische agenda hoger onderwijs
2015–20256 is het investeren in kleinschalig en intensief hoger onderwijs.
Uit de inventarisatie van de knelpunten blijkt dat kleinschaliger onderwijs
een positief effect heeft op de mate waarin studenten met een functiebeperking worden gezien en worden doorverwezen naar de personen die
hen kunnen helpen bij het maatwerk dat zij nodig hebben. Deze groep
heeft dus extra baat bij deze investeringen.
Goede overgangen in het onderwijs bieden studenten optimale kansen
om hun talenten te ontwikkelen, zo stelt de Onderwijsraad in het advies
5
6

Kamerstuk 34 035, nr. 43
Kamerstuk 31 288, nr. 481

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

6

Overgangen in het onderwijs (Onderwijsraad, 2014). Het percentage
studenten dat doorstroomt naar een hoger niveau binnen het mbo en dat
doorstroomt van mbo naar hbo neemt in zijn geheel sinds 2005 licht af.
Daarnaast is de overgang van mbo naar hbo kwetsbaar. Er is in de
afgelopen vijf jaar sprake geweest van een toename van de switch en
uitval van eerstejaars hbo-studenten met een mbo-vooropleiding van 36%
naar 41%. Om de overgang tussen mbo en hbo soepeler te laten verlopen
stel ik in 2017 € 7,5 miljoen aan aanvullende middelen beschikbaar.7
Een verkeerde studiekeuze is een belangrijke reden voor switch en uitval.
Daarom stimuleren de Staatssecretaris en ik de komende jaren de verdere
ontwikkeling van loopbaanoriëntatie en -begeleiding (LOB), van het
primair onderwijs tot aan het hoger onderwijs. We nemen maatregelen
om de deskundigheid over LOB, de samenwerking bij de overgang naar
vervolgonderwijs, en de informatievoorziening over de arbeidsmarkt en
vervolgonderwijs te verbeteren. Deze meer generieke maatregelen helpen
ook mbo-studenten die een hbo opleiding willen volgen, en studenten
met een functiebeperking om een betere keuze te maken. De Staatssecretaris en ik hebben uw Kamer eind september per brief geïnformeerd over
de maatregelen die we gaan nemen.8
Individuele studietoeslag
Ten aanzien van de studietoeslag heb ik kennisgenomen van de wens van
de studentenbonden om die uit de Participatiewet te halen en onder te
brengen bij één instantie, bijvoorbeeld DUO. In dit verband hecht ik eraan
te benadrukken dat de individuele studietoeslag een gedecentraliseerd
aanvullend inkomensondersteunend instrument is, waarbij uitdrukkelijk
individueel maatwerk het uitgangspunt vormt. De studietoeslag heeft
immers tot doel om studenten en scholieren met een beperking, die
mogelijk niet naast hun studie kunnen bijverdienen, een financieel
steuntje in de rug te geven. Dit vergt een specifieke beoordeling van de
individuele omstandigheden van de belanghebbende en afstemming met
het lokale armoede- en re-integratiebeleid. Met name om deze redenen
liggen de bevoegdheid en verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de
individuele studietoeslag bij de gemeenten, en niet bij DUO.
Mogelijk speelt in dit kader een rol dat de individuele studietoeslag voor
gemeenten nog een redelijk nieuw instrument is en studenten met een
functiebeperking een nieuwe doelgroep zijn. De Staatssecretaris van SZW
zal daarom in de komende verzamelbrief SZW de door de studentenbonden gesignaleerde problematiek van studenten met een beperking
onder de aandacht van de gemeenten brengen. Daarbij zal zij expliciet
wijzen op de mogelijkheden én het belang van individuele studietoeslag
als aanvullend inkomensondersteunend instrument. Overigens zijn er niet
zoveel studenten met een functiebeperking in het hoger onderwijs die in
aanmerking komen voor de studietoeslag; de meesten voldoen niet aan
het criterium dat iemand niet in staat mag zijn om het wettelijk
minimumloon te verdienen. Ter illustratie: ResearchNed schat op basis
van studentenenquêtes in dat ongeveer 2,5% tot 5% van de studenten met
een functiebeperking een Wajonguitkering had.
Accreditatie
Zowel bij de instellingstoets als bij de uitgebreide opleidingsaccreditatie
en toets nieuwe opleiding, zijn de voorzieningen die de toegankelijkheid
en studeerbaarheid voor studenten met een functiebeperking bevorderen
7
8

Kamerstuk 31 288, nr. 481
Kamerstuk 31 524, nr. 301

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

7

expliciet onderdeel van de beoordeling. De door het Expertisecentrum
Handicap + Studie ontwikkelde Beleidsscan kan de onderwijsinstellingen
en opleidingen helpen om inzicht te krijgen in de mate waarin aan dit
kwaliteitscriterium wordt voldaan. De Beleidsscan is gebaseerd op het
Referentiekader van de Commissie Maatstaf. Visitatiepanels kunnen voor
de beoordeling van het kwaliteitscriterium dat ziet op de toegankelijkheid
en studeerbaarheid voor studenten met een functiebeperking, desgewenst
gebruik maken van dit nieuwe instrument.
Met het inventariseren van de knelpunten, de opdrachtverstrekking voor
gericht, verdiepend motievenonderzoek, de extra aandacht voor deze
groep in de volgende studievoorschotmonitor en een aantal concrete
voorlichtingsacties in samenwerking met Handicap + Studie, ben ik van
mening dat ik de instroom van studenten met een functiebeperking
nauwgezet in de gaten houd. Ook heb ik daarmee alles in de startblokken
gezet om, mocht de monitor daar aanleiding toe geven, gericht maatregelen te treffen om de toegankelijkheid van het hoger onderwijs ook voor
studenten met een functiebeperking te borgen.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 31 288, nr. 557

8