Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3041
Vragen van het lid Bergkamp (D66) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het rapport van het Trimbos Instituut
waaruit zou blijken dat kinderen door voorlichting op het gebied van alcohol
en drugs juist nieuwsgieriger naar alcohol en drugs worden (ingezonden 3 juli
2015).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 18 augustus 2015)
Vraag 1
Kent u het artikel «Voorlichting leidt tot alcohol- en drugsgebruik»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2 en 3
Deelt u de mening van het Trimbos Instituut waaruit blijkt dat kinderen door
voorlichting op het gebied van alcohol en drugs juist nieuwsgieriger naar
alcohol en drugs worden? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Op welk onderzoek baseert het Trimbos Instituut zich? Is dit een Nederlands
of een internationaal onderzoek?
Antwoord 2 en 3
Voor de goede orde wil ik benadrukken dat de gemeente Haarlemmermeer is
gestopt met het geven van voorlichting over alcohol en drugs aan kinderen in
het basisonderwijs. Dat is conform het advies van het Trimbos-instituut.
Het Trimbos-instituut heeft in 2012 zelf onderzoek laten doen naar de
effectiviteit van haar lesprogramma De Gezonde School en Genotmiddelen
(DGSG) in het basisonderwijs. Ook zijn er door andere partijen onderzoeken
uitgevoerd naar andere interventies (dan DGSG) in het basisonderwijs (o.a.
door de Universiteit Nijmegen en Universiteit Maastricht). Al deze onderzoeken lieten geen effecten zien van voorlichting binnen het basisonderwijs. Dat
was reden voor Trimbos om verder te onderzoeken waar dat aan lag. Er zijn
verschillende redenen aan te wijzen: 1. De afgelopen tien jaar is de leeftijd
waarop jongeren beginnen met alcohol en tabak omhoog gegaan; 2. Voorlich-

1

ah-tk-20142015-3041
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.telegraaf.nl/binnenland/24219440/___Voorlichting_leidt_
tot_gebruik___.html?utm_source=mail&utm_medium=email&utm_campaign=email

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

ting over alcohol en roken sluit niet meer aan bij de belevingswereld van
leerlingen van groep 8. De onderzoeken die zijn gedaan laten zien dat
leerlingen van groep 8 in het basisonderwijs al veel weten over alcohol en
roken en een negatieve houding en een lage intentie hebben om te gaan
gebruiken. Voorlichting op die leeftijd zou ertoe kunnen leiden dat leerlingen
bijvoorbeeld een positievere houding gaan hebben. Dat willen we ten allen
tijde voorkomen. Dat is de reden geweest waarom het Trimbos-instituut is
gestopt met voorlichting over alcohol en roken binnen het primair onderwijs2,
en dit ook adviseert aan lokale professionals.3
Voorlichting over drugs binnen het primair onderwijs wordt al langere tijd
door het Trimbos-instituut ontraden. Voorlichting op die leeftijd zou ertoe
kunnen leiden dat leerlingen juist nieuwsgieriger worden naar druggebruik.
Over de aanpassingen binnen De Gezonde school en Genotmiddelen heb ik u
in het voorjaar van 2013 geïnformeerd.4
Vraag 4
Vindt u het een positieve ontwikkeling dat de gemeente Haarlemmermeer
gestopt is met het geven van voorlichting aan kinderen op het gebied van
alcohol en drugs? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Gelet op mijn antwoord op vraag 2 en 3 vind ik het zeker een positieve
ontwikkeling dat de gemeente conform het advies van het Trimbos-instituut is
gestopt met deze voorlichting binnen het primair onderwijs. De gemeente
Haarlemmermeer gaat wel door met voorlichting binnen het voortgezet
onderwijs. En dat is ook van groot belang, te beginnen bij de brugklas.
Vraag 5
Bent u van mening dat voorlichting over alcohol en drugs ook daadwerkelijk
leidt tot meer gebruik van alcohol en drugs? Zo ja, waarom? Zo nee, waarom
niet?
Antwoord 5
Voorlichting over alcohol, roken en drugs binnen het primair onderwijs zou
ertoe kunnen leiden dat leerlingen een positievere houding ontwikkelen ten
opzichte van deze middelen, zoals hierboven toegelicht. Om dat te voorkomen raadt het Trimbos-instituut voorlichting op die leeftijd af.
Ik wil benadrukken dat het wel van belang is vanaf brugklasniveau binnen het
voortgezet onderwijs voor te lichten over alcohol en drugs (en tabak).
Overigens is voorlichting over drugs sowieso iets dat echt maatwerk verdient.
Te vroeg voorlichten of het communiceren van een boodschap aan een
verkeerde doelgroep kan negatieve gevolgen hebben. Op het thema
drugsvoorlichting kom ik uitgebreid terug in de beleidsvisie drugspreventie
en -zorg die ik u deze zomer toestuur.

2

Vanuit DGSG
Voorlichting aan ouders van leerlingen in groep 8 is overigens wel nuttig
4
«Voorlichting op school over middelengebruik: meer ouderbetrokkenheid en -voorlichting op
maat», 18 april 2013, kenmerk 110346–102091-VGP
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2