i

Ministerie van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport

TER BESLISSING
SO

Aan

Minister VWS

Deadline: z.s.m.

Macro-Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt
Team Beroepen

0i
esteld door

nota

Advies Zorginstituut n.a.v. aanvraag tot opname
operatieassistent in Wet BIG

l on
Datum
2 juni 2022

Kenmerk

1. Aanleiding
De Landelijk Vereniging van Operatieassistenten (LVO) heeft op 2 mei 2017
een verzoek ingediend voor opname van het beroep operatieassistent in
artikel 3 van de Wet BIG.
Op 28 mei 2019 heeft minister Bruins op verzoek van de TK een reactie op de
petitie van de LVO en de Nederlandse Vereniging van Anesthesiemedewerkers
(NVAM) over het tekort aan operatieassistenten en anesthesiemedewerkers
en de erkenning van de beroepen aan de TK gestuurd'. Hierin is ingegaan op
de waardering voor deze zorgverleners, de verschillende ingezette acties en is
aangekondigd dat het Zorginstituut Nederland (ZiN) om advies zou worden
gevraagd over opname van de operatieassistent in artikel 3 Wet BIG.
Het ZiN heeft zijn advies 'De operatieassistent in artikel 3 van de Wet BIG?'
op 25 mei 2021 aangeboden. Het ZiN adviseert de operatieassistent niet op te
nemen in de Wet BIG.
Het advies van het ZiN dient met een brief aan de LVO en de TK aangeboden
te worden. Omdat dit besluit door een missionair kabinet moet worden
genomen, is deze brief blijven liggen.
Op 10 juni a.s. ligt uw beleidsreactie op het advies van de 'Taskforce
ondersteuning optimale inzet zorgverleners' voor in de MR. Hierin adresseert
u het loopbaanperspectief voor de groep OK-assistenten die nog geen
verpleegkundig diploma hebben.

3379741-103062041EVA

Uw kenmerk
Zaaknummer
1030620
Billaga(n)
2

2. geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd:
in te stemmen met het besluit om de operatieassistent niet op te nemen in
artikel 3 van de Wet BIG en;
in te stemmen met bijgaande brief aan de TK en deze te ondertekenen.
U informeert de LVO in een aparte brief (zaaknummer 1030627). Beide brieven
worden gelijktijdig verstuurd.
Deadline: deze brief over uw besluit om de operatieassistent niet op te nemen in
de Wet BIG, zal zo snel mogelijk na de beleidsreactie op het advies van de
Taskforce worden verzonden.

Z?
1 Kamerstukken II 29 282 nr.363

cr
Pagina 1 van 3

Vlak nadat de brieven worden verstuurd, zal het Zorginstituut, conform afspraak,
zijn advies de dag erna op zijn website publiceren.
3. Kernpunten
Bij een verzoek van een beroepsvereniging om opname in artikel 3 Wet BIG
toetst het Zorginstituut of aan alle criteria van de 'Beleidslijn voor het
wettelijk reguleren van beroepen' is voldaan. Deze beleidslijn is neergelegd in
een brief aan de TK.
Het Zorginstituut concludeert dat dit voor de operatieassistent niet het geval
is en adviseert daarom niet tot opname in de Wet BIG over te gaan.
Motivering waarom het beroep niet aan alle criteria voldoet is (de drie criteria
op volgorde aflopend):
1. Er is geen sprake van 'een breed basisberoep'zoals bedoeld in
beleidslijn onder de Wet BIG.
2. Het Zorginstituut beoordeelt de koppeling tussen de opleiding en het
beroep als 'mager'. Er zijn meerdere opleidingsroutes voor het uiteindelijk
vervullen van de functie van operatieassistent en daarmee is er geen
sprake van een eenduidige opleiding. De kwaliteit van de opleiding is niet
voldoende en onafhankelijk geborgd.
3. De werkzaamheden van de operatieassistent bevatten weliswaar
substantiële risico's voor de patiëntveiligheid, maar de kwaliteit van de
beroepsuitoefening wordt op andere wijze voldoende geborgd. Hierdoor is
wettelijke regulering niet noodzakelijk. Daarnaast is de operatieassistent
niet vrij toegankelijk voor patiënten.
Momenteel heeft de helft van de operatieassistenten een verpleegkundige
vooropleiding waardoor zij al over een BIG-registratie beschikken. De
Taskforce 'optimale ondersteuning inzet zorgverleners' heeft 12 april jl. een
advies uitgebracht over een aantal beleidsmatige verkenningen
instroombevordering. De Taskforce adviseert daarin om voor de groep OKassistenten die nu geen verpleegkundig diploma hebben, een aanvullend
opleidingsprogramma te ontwikkelen tot verpleegkundige. Met een
verpleegkundig diploma kunnen zij zich vervolgens registreren in het BIGregister. In de kabinetsreactie op dit TF-advies staat dat het kabinet een
werkgroep zal instellen om een dergelijk aanvullend opleidingsprogramma te
ontwikkelen.

Macro-Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt

Datum
2 Juni 2022
Kenmerk
3379741-1030620•MEVA

4. Toelichting
a. Draagvlak politiek
De TK is het over het algemeen eens met de 'nee, tenzij systematiek' die
wordt gehanteerd bij aanvragen voor beroepenregulering: alleen reguleren in
de Wet BIG als dit vanuit patiëntveiligheid strikt noodzakelijk is. Regulering
vanuit andere motieven dan bescherming van de patiënt kan juist in de weg
staan aan de flexibele inzet van zorgverleners op de arbeidsmarkt, omdat
strikt wordt afgebakend welke opleiding kan leiden tot dit beroep, terwijl ook
bijvoorbeeld gespecialiseerde verpleegkundigen deze werkzaamheden zouden
kunnen verrichten.
b. Draagvlak maatschappelijk en eenduidige communicatie
- Deze brief met uw besluit om de operatieassistent niet op te nemen in de Wet
BIG, zal worden verzonden na uw beleidsreactie op het advies van de
Taskforce ondersteuning optimale inzet zorgverleners, waarin u toezegt dat er

Pagina 2 van 3

-

-

-

een aanvullend opleidingsprogramma wordt ontwikkeld voor de groep OKassistenten die nu geen verpleegkundig diploma hebben.
Na het besluit om de BMH onder te brengen in de Wet BIG (eind februari
2022) brachten de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiemedewerkers
(NVAM), de Landelijke Vereniging van Operatieassistenten (LVO) en
beroepsorganisatie NU'91 een persbericht uit waarin zij opnieuw pleiten voor
opname van de operatieassistent en anesthesiemedewerkers in de Wet BIG.
De LVO heeft aangegeven zich niet te kunnen vinden in de conclusie van het
adviesrapport.
Van de geconsulteerde partijen delen de Federatie Medisch Specialisten,
Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen en Nederlandse Federatie van
Universitair Medische Centra de mening dat de operatieassistent niet voldoet
aan alle criteria voor opname in artikel 3 van de Wet BIG.
V&VN en Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd hebben zich onthouden van het
geven van een zienswijze.
College Zorg Opleidingen (de aanbieder van de opleidingen voor de
operatieassistent) is het niet eens met de conclusie dat er niet sprake is van
een eenduidige brede Nederlandse opleiding waarvan de kwaliteit afdoende en
onafhankelijk is geborgd.
Ook de anesthesiemedewerker, die enigszins vergelijkbaar is met de
operatieassistent, omdat die ook onder verantwoordelijkheid van een ander
(i.c. de anesthesioloog) werkt in de operatiekamer, is recentelijk afgewezen
voor opname in de Wet BIG.

Macro-Economische
Vraagstukken en
Arbeidsmarkt

Datum
2 juni 2022
Kenmerk
3379741-1030620-MEVA

c. Financiële en personele gevolgen
N.v.t.
d. Juridische aspecten haalbaarheid
Er is geen bezwaar en beroep mogelijk tegen de conclusie om beroepen niet in de
Wet BIG op te nemen.
e. Afstemming (intern, interdepartementaal en met veldpartijen)
De brief is afgestemd met WJZ.
f. Gevolgen administratieve lasten
N.v.t.
g. Toezeggingen
N.v.t.
h. Fraudetoets
N.v.t.
5. Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
In deze nota zijn alle tot personen herleidbare gegevens op ambtelijk niveau
onleesbaar gemaakt.

Pagina 3 van 3