Algemeen
De huidige tekorten in de zorg betreffen voornamelijk de zorgverleners op mbo
niveau 2, 3 en 4. De mbo-scholen hebben daardoor een cruciale positie bij het opleiden van de
instroom vanuit het vmbo, de nieuwe zij-instromers en het scholen van zittende medewerkers
naar een hoger niveau. Samen met zorginstellingen, landelijke en regionale overheden zijn
mbo-scholen bij uitstek de opleiders die deze starters, herstarters en doorstarters kunnen
scholen voor de behoefte van de huidige en toekomstige arbeidsmarkt in de zorg.
De mbo-scholen zijn actief betrokken bij de maatregelen rond opleiden en scholing van het
Actieprogramma Werken in de Zorg. Namens de mbo-scholen is de MBO Raad
deelprojectleider van dit cluster aan maatregelen en in de RAAT regio’s werken de
mbo-scholen samen met zorginstellingen met succes aan het vergroten van de
opleidingscapaciteit. Dit gebeurt door uitbreiding van stageplaatsen voor starters en
maatwerktrajecten voor zij-instromers en zittende medewerkers door o.a. flexibele
opleidingsroutes, werkplekleren en het waarderen van werk- en leerervaringen.
Op landelijk niveau vertegenwoordigt de MBO Raad de scholen aan de Landelijke Actietafel
en aan de sectorale tafel Arbeidsmarktagenda zorg voor ouderen. Zij signaleren door de druk
op de arbeidsmarkt een ontwikkeling van branchegerichte opleidingstrajecten buiten de mbokwalificatiestructuur van Stichting Samenwerking Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) om
die zorgen baart. De MBO Raad wil in samenwerking met het ministerie van OCW en VWS
zorgen voor behoud van de huidige landelijk erkende diplomagerichte opleidingstrajecten
voor beroepsbeoefenaren in de zorg.
1. Hoe kijkt u aan tegen de verschillende maatregelen uit het actieprogramma?
Welke vindt u de meest belangrijke/kansrijke?
Het meest belangrijke is de samenwerking binnen de RAAT regio’s waarbij opleiden voor de
regio centraal staat en niet voor de individuele zorginstelling. Zorginstellingen, onderwijs,
gemeenten en UWV werken dan samen aan een regionale strategische personeelsplanning
(rSPP) met de focus op langere termijn.
De campagne ‘Ik Zorg’ zorgt nu al voor een groeiende groep van zij-instromers.
De mbo-scholen dragen in belangrijke mate bij aan het succes van de campagne door deze
doelgroep een passende opleiding (maatwerk) te bieden. Persoonlijke begeleiding is hierbij
voorwaardelijk voor een succesvol traject. Door te weinig praktijkopleiders en de hoge
werkdruk staat leren en begeleiding op de werkvloer echter onder druk. Deze begeleiding kan
door mbo-docenten en mbo-coaches worden overgenomen, zoals ook gebeurt in de z.g.
praktijkroutes. Meer studenten in opleiding die op de werkvoer worden begeleid door het
ROC zorgen daarbij voor ontlasting van de zorgprofessionals.
2. Mist u nog maatregelen die het personeelstekort in de zorg zouden kunnen
verminderen? Welke wet- en regelgeving staan momenteel in de weg om tot
daadwerkelijke en creatieve oplossingen voor het personeelstekort te komen?
Maatregelen om medewerkers voor de zorg behouden en de tekorten te verminderen zijn,
naast het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden en werk omstandigheden:
- Het bieden van carrièreperspectief binnen de organisatie met bijpassend scholingstraject

- Het bieden van carrièreperspectief buiten de eigen organisatie, zowel bij andere
zorginstellingen / sectoren als in het beroepsonderwijsonderwijs, de “hybride
zorg/onderwijsprofessional”.
Inzake versoepeling wet- en regelgeving: Zorgprofessionals zijn vanwege hun deskundigheid
nu al heel welkom in het beroepsonderwijs, maar zijn hiervoor niet direct bevoegd vanwege
de wet- en regelgeving in het mbo-onderwijs.
3. Bent u voldoende betrokken bij de uitwerking van de plannen (in de regio’s)? Wat
zijn uw ervaringen tot nu toe en uw verwachtingen voor het vervolgproces?
Door onze vertegenwoordiging in de landelijke actietafel en de sectorale
tafel arbeidsmarktagenda zorg voor ouderen is de MBO Raad betrokken bij de ontwikkeling
van de plannen. In de RAAT regio’s zijn de MBO scholen betrokken bij de uitwerking van de
plannen. Wij zien hier goede voorbeelden, met name in die regio’s waar partijen
(zorginstellingen, onderwijs, gemeenten, UWV) vanuit gedeelde verantwoordelijkheid
samenwerken aan de publieke opdracht en niet werken vanuit het concurrentiemodel. Deze
manier van samenwerking kan in alle regio’s gestimuleerd worden door de Commissie
Werken in de Zorg die de RAAT plannen beoordeelt en subsidie toekent.
4. Zijn er goede ervaringen die u wilt delen, dan wel heeft u wensen of suggesties voor
verbetering van het vervolgproces?
Zie eerste deel.