1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

33 864

Oprichting Stichting Defensiemusea

A/ nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
10 februari 2014.
De wens over de voorgenomen rechtshandeling nadere inlichtingen te ontvangen kan
door of namens een van beide Kamers of door
ten minste vijftien leden van de Eerste Kamer
dan wel dertig leden van de Tweede Kamer te
kennen worden gegeven uiterlijk op 23 maart
2014.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal

Het oordeel dat de voorgenomen rechtshandeling een voorafgaande machtiging bij de
wet behoeft kan door een van beide Kamers
worden uitgesproken uiterlijk op 23 maart
2014.
dan wel binnen veertien dagen na het
verstrekken van de in de vorige volzin
bedoelde inlichtingen.
Bij deze termijnen is rekening gehouden met
de recesperiode van de Tweede Kamer.

Den Haag, 10 februari 2014
Met de brief van 10 juli 2006 (Kamerstuk 30 300, nr. 127) bent u geïnformeerd over het voornemen de defensiemusea in een stichting onder te
brengen en van de plannen voor de bouw van een nieuw defensiemuseum in Soesterberg. Op 7 mei 2012 heeft mijn ambtsvoorganger
gerapporteerd over de voortgang van het project herinrichting museaal
bestel (Kamerstuk 30 300, nr. 84). Aangezien het project zijn voltooiing
nadert, wil ik u thans conform artikel 34 van de Comptabiliteitswet nader
informeren over de oprichting van de Stichting Defensiemusea. De
conceptstatuten van de stichting vindt u in een bijlage bij deze brief1.
Doelstelling en taak
Na de oprichting van de Stichting Defensiemusea breng ik een wettelijke
taak, namelijk het beheren van de museale collectie van Defensie,
conform de Regeling materieelbeheer museale voorwerpen 2013 2, onder
bij de stichting. Dit gebeurt door middel van het sluiten van een beheersovereenkomst tussen de Staat en de Stichting Defensiemusea. Voor de
collecties van de Stichting Museum der Koninklijke Marechaussee, de
Stichting Historische Verzameling Korps Mariniers en van de Stichting
Vrienden van het Militaire Luchtvaart Museum zijn en worden separate
bruikleenovereenkomsten gesloten. Deze collecties worden vervolgens
eveneens in de beheersovereenkomst tussen de Staat en de Stichting
Defensiemusea ondergebracht.
De Stichting Defensiemusea zal bestaan uit vier musea. Het Legermuseum
in Delft en het Militaire Luchtvaart Museum op het Kamp van Zeist
worden samengevoegd in het nieuw te bouwen Nationaal Militair
Museum (NMM) in Soesterberg. Dit zal eind september 2014 worden
geopend. Daarnaast zullen het Marinemuseum (Den Helder), het
1
2

kst-33864-1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer
Regeling van de Minister van OCW van 6 december 2012, nr. WJZ/466339(10 178)

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 864, nr. 1

1

Mariniersmuseum (Rotterdam) en het Museum der Koninklijke
Marechaussee (Buren) deel uit maken van de stichting. De laatste drie
blijven op hun huidige locatie. Ik streef ernaar de stichting op 1 april 2014
op te richten.
Met het oprichten van de Stichting Defensiemusea wordt een structuur
beoogd die efficiënter is, de cohesie en de samenwerking tussen de
musea bevordert en de aansluiting bij de in Nederland geldende museale
kwaliteitsnormen waarborgt. Daarnaast is het besturen en beheren van
musea geen kerntaak van het Ministerie van Defensie. Ik wens mij minder
met de details van de uitvoering van het museale beleid bezig te houden
en wil mij uitsluitend concentreren op de hoofdlijnen daarvan. Vandaar de
keuze om een private rechtspersoon met de uitvoering van het museale
beleid te belasten, die net zoals de verzelfstandigde rijksmusea uit eigen
naam aan het rechtsverkeer kan deelnemen.
De Stichting Defensiemusea heeft als taak de bezoekers van de defensiemusea door middel van een gevarieerd publieksgericht aanbod in staat te
stellen zich een oordeel te vormen over de rol van de krijgsmacht in het
verleden, het heden en de toekomst. Als basis daarvoor beheert zij het
cultureel historisch erfgoed van de krijgsmacht.
Bestuurlijke aspecten
Voor het oprichten van deze stichting is het daarvoor ontwikkelde
Beleidskader voor betrokkenheid van de Rijksoverheid bij de oprichting
van stichtingen (Kamerstuk 25 268, nr. 42) gevolgd. Daartoe is onder
andere advies gevraagd aan het Ministerie van Financiën, dat positief
adviseert over de oprichting van de stichting. De Algemene Rekenkamer
(ARK) heeft eveneens positief geadviseerd over de oprichting, met als
aantekening dat de ARK de stichting zal beschouwen als een rechtspersoon overeenkomstig artikel 91, eerste lid onder d van de Comptabiliteitswet 2001 (rechtspersoon met wettelijke taak). Dit betekent dat de ARK
bij de stichting zowel rechtmatigheids- als doelmatigheidsonderzoek kan
doen. Beide adviezen treft u als bijlage bij deze brief aan3.
De verantwoordelijkheid voor de aansturing van de musea en de museale
kwaliteit wordt belegd bij het bestuur van de stichting dat onder toezicht
staat van een raad van toezicht. Defensie zal een subsidierelatie onderhouden met de stichting gebaseerd op de Wet Algemeen Bestuursrecht.
De keuze voor de inrichting van de stichting met een raad van toezicht is
in overeenstemming met de Governance Code Cultuur van 2013, die in
opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW)
is opgesteld. In de statuten is het in de culturele wereld beproefde
organisatiemodel met een raad van toezicht uitgewerkt voor de Stichting
Defensiemusea.
Ik behoud in de nieuwe constructie de verantwoordelijkheid voor de
ontwikkeling en uitvoering van een eenduidig museaal beleid en stel ook
duidelijke kaders vast, waarbinnen de op te richten stichting zal gaan
functioneren.
Gezien de bijzondere band tussen mijn ministerie en de Stichting
Defensiemusea en het belang bij de continuïteit en de kwaliteit van het
functioneren van de stichting hecht ik er aan ook in de toekomst de
bevoegdheid tot benoeming van voorzitter en leden van de raad van
toezicht te kunnen uitoefenen. Er zal geen zetel worden ingeruimd in de
3

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 864, nr. 1

2

raad van toezicht voor een actief dienend vlag- of opperofficier. Daarmee
kom ik tegemoet aan de adviezen van het Ministerie van Financiën en de
ARK die dit uit het oogpunt van de onafhankelijkheid van de raad van
toezicht en mogelijke loyaliteitsconflicten, hebben ontraden.
Financiën
Met de oprichting van de Stichting Defensiemusea gaat het Ministerie van
Defensie een langdurige subsidierelatie aan met deze stichting. Voor de
exploitatie van de vier musea is jaarlijks een bedrag van € 7,5 miljoen
(prijspeil 2012) beschikbaar. Daarnaast voorziet Defensie voor de duur van
25 jaar in een jaarlijks bedrag van € 8,4 miljoen (prijspeil 2012) voor NMM
Company BV als vergoeding voor de gezamenlijke exploitatie, door
middel van een Design, Build, Finance, Maintain & Operate-constructie,
van het NMM in Soesterberg.
Naast het subsidiebedrag zullen in de subsidiebeschikking de
voorwaarden voor betaalbaarstelling en de wijze van evalueren worden
opgenomen. De Stichting Defensiemusea dient jaarlijks een jaarplan in,
voorzien van een prestatieoverzicht en een begroting. Defensie en de
Stichting Defensiemusea maken met elkaar afspraken over de doelen die
de stichting dient te realiseren. Bij de inrichting zal, waar mogelijk en
zinvol, aansluiting worden gezocht bij de systematiek die het Ministerie
van OCW heeft neergelegd in de Regeling op het specifiek cultuurbeleid 4
en de in dat kader recent in werking getreden Subsidieregeling culturele
basisinfrastructuur 2013–2016. 5
Met mijn ambtgenoot van Financiën voer ik op korte termijn overleg over
de mogelijkheid van het schatkistbankieren van de stichting.
De Minister van Defensie,
J.A. Hennis-Plasschaert

4
5

Regeling van de Staatssecretaris van OCW van 16 april 2010, nr. WJZ/204802 (8258)
Regeling van de Staatssecretaris van OCW van 25 augustus 2011 nr. WJZ/299782 (8314)

Staten-Generaal, vergaderjaar 2013–2014, 33 864, nr. 1

3