Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2009–2010

31 981

Wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 in
verband met de invoering van de OV-chipkaart

Nr. 6

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 2 oktober 2009
1. Inleiding
De regering dankt de leden van de fracties van CDA, PvdA, SP en VVD
voor hun inbreng ten behoeve van de voorbereiding van dit wetsvoorstel.
Zij maakt graag van de gelegenheid gebruik om de door deze leden
gestelde vragen en gemaakte opmerkingen van een inhoudelijke reactie te
voorzien.

De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel
tot wijziging van de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de invoering van de OV-chipkaart. De invoering van de OV-chipkaart heeft praktische gevolgen voor de studenten. Deze leden begrijpen dat beoogd wordt
om die invoering zo vloeiend mogelijk te laten plaatsvinden. De rol van de
Informatie Beheer Groep (IB-Groep) wordt door de intensieve samenwerking met de RSR (Regisseur Studenten Reisrecht, de uitvoeringsorganisatie namens de vervoerbedrijven voor het studentenreisrecht) beperkter bij
de uitvoering van de OV-chipkaart. De leden vragen of dit gevolgen zal
hebben voor de personeelsomvang van de IB-Groep.
Dit zal slechts in zeer beperkte mate gevolgen hebben. Gezien de lange
voorbereidingstijd kon hier tijdig op geanticipeerd worden en zijn de
personele gevolgen zeer klein. Voor enkele personen is binnen de
IB-Groep ander werk gevonden.

De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel. De leden vinden het in het algemeen opmerkelijk dat dit wetsvoorstel
onder de verantwoordelijkheid van de minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap naar de Kamer is gestuurd, terwijl de implicaties van het
voorstel vooral het ministerie van Verkeer en Waterstaat raken. Het gaat
immers niet om een aanpassing in het studentenreisrecht zelf, als wel om
de wijze waarop vervoersbedrijven dit studentenreisrecht via de OV-chipkaart moeten gaan uitvoeren. Waarom is hiervoor gekozen, zo vragen
deze leden.
Dit wetsvoorstel behelst een aanpassing van de Wet Studiefinanciering
2000 (WSF 2000). Dit is een wet die onder verantwoordelijkheid van de

KST135259
0910tkkst31981-6
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

1

minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap valt. Het vervoer van
studerenden is geregeld in een contract tussen OCW en de OV-bedrijven.
Het ministerie van Verkeer en Waterstaat is daar geen partij in.
2. Uitwerking van de maatregelen

De leden van de CDA-fractie merken op dat het studentenreisrecht voor de
studenten zal worden aangebracht op de OV-chipkaart van de student.
Daarin zal standaard het gratis week-reisrecht worden aangebracht.
Studenten kunnen dit veranderen in het weekend-reisrecht door een
aanvraag bij de IB-Groep te doen. De IB-Groep moet daar een besluit over
nemen. Op grond van welke criteria kan de IB-Groep dat verzoek afwijzen,
zo willen de leden weten.
De IB-Groep zal dit verzoek in principe nooit afwijzen bij de aanvraag van
een nieuw reisrecht. De IB-Groep wijst een dergelijk verzoek alleen af als
de studerende al eerder gebruik heeft gemaakt van zijn mogelijkheden om
van reisrecht te wisselen. Deze mogelijkheden blijven ongewijzigd. Het
standaard weekreisrecht is alleen voor nieuwe studerenden. Voor de
overige studerenden wordt het arrangement gecontinueerd dat zij in 2009
ook hadden. De mogelijkheden om te wijzigen zijn gelijk aan het voormalige afhalen op het postkantoor.

Indien er feitelijk geen gronden zijn om het af te wijzen, waarom kan het
dan niet via een website worden geregeld, zo willen deze leden weten. Dat
scheelt administratieve handelingen, die weinig nut lijken op te leveren,
stellen de leden.
Voor deze handelswijze is gekozen, omdat het overgrote deel van de
studerenden kiest voor het weekreisrecht. In 2008 deed bijna 94% dat. Op
deze manier hoeven de meeste studenten niets te doen. De kleine groep
die wel een weekendvoorziening wil, kan dat inderdaad via internet
aanvragen. De gekozen procedure voorkomt dus voor zeer veel studerenden administratieve handelingen.

Zij merken voorts op dat alleen studenten met een burgerservicenummer
(BSN) de OV-chipkaart met het studentenreisrecht krijgen. Er zijn
studenten die in het buitenland wonen en geen BSN hebben, maar wel
recht hebben op studiefinanciering. Zij kunnen de OV-chipkaart met het
studentenreisrecht niet krijgen en ontvangen daarom een vergoeding in
geld. De leden vragen hoe hoog deze vergoeding is en of de hoogte
daarvan als gevolg van de invoering van de OV-chipkaart verandert.
Studiefinancieringsgerechtigden die (tijdelijk) in het buitenland verblijven
ontvangen als reisvoorziening in plaats van het reisrecht maandelijks een
bedrag ter hoogte van € 80,25 (kalenderjaar 2009). Dit bedrag kunnen zij
besteden aan een reisvoorziening in het buitenland. De hoogte van dit
maandbedrag wordt jaarlijks opnieuw berekend. Deze rekenwijze verandert niet als gevolg van de invoering van de OV-chipkaart. Nieuw is dat de
kleine groep studerenden waarvoor bij de uitwisseling van gegevens geen
gebruik kan worden gemaakt van een BSN, in plaats van het reisrecht het
eerder genoemde bedrag in geld ontvangen. Zoals in de toelichting staat
aangegeven komt dit slechts weinig voor. In de meeste gevallen is die
situatie tevens van korte duur, omdat het BSN wel is aangevraagd, maar
het even duurt voor deze ook daadwerkelijk is verkregen. In die gevallen
waarin het een permanente situatie betreft, namelijk bij onderdanen van
een ander land die een binding hebben met Nederland, die ook in dat
andere land studeren, is de behoefte aan het Nederlandse reisrecht over
het algemeen niet aanwezig. Het gaat dan bijvoorbeeld om een Fransman

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

2

die vanwege Europese regelgeving recht heeft op Nederlandse studiefinanciering en daarmee in Frankrijk gaat studeren. Dit komt zeer weinig
voor.

Wat moet een student betalen als hij zijn OV-chipkaart met het studentenreisrecht verliest en een nieuwe aanvraagt, willen de leden weten.
De studerende ontvangt van de IB-Groep alleen een studentenreisrecht.
Voor de OV-chipkaart waar hij dit reisrecht op laat plaatsen moet hij zelf
zorgen. Hierbij geldt het reguliere proces voor alle OV-reizigers met een
persoonlijke OV-chipkaart.

Naast het gratis gebruik van het openbaar vervoer heeft de OV-studentenkaart in het maatschappelijk verkeer een steeds groter effect gekregen, zo
merken de leden op. Het werd vaak gebruikt als een soort legitimatie om
aan te tonen dat de houder van de kaart een student was. Het was helder
zichtbaar op de kaart, waardoor studenten op vele plekken in aanmerking
kwamen voor korting op bepaalde voorzieningen of het recht tot toegang
kregen. Op de huidige OV-studentenkaart is dat duidelijk zichtbaar. De
leden pleiten er voor dat dit aspect als gevolg van de invoering van de
OV-chipkaart niet verloren gaat.
Dit is niet mogelijk. Elke persoonlijke OV-chipkaart is geschikt voor het
OV-studentenreisrecht. Dit maakt het makkelijk voor studerenden hun
reisrecht te laten plaatsen op een OV-chipkaart die zij al bezitten. Overigens krijgen alle studerenden ook een pasje van hun onderwijsinstelling
waarmee zij zich als student kunnen identificeren.

Alle studenten hebben in 2009 naast hun papieren OV-studentenkaart een
OV-chipkaart gekregen, mits ze een tweede foto hadden ingeleverd. De
leden willen weten hoeveel studenten gebruik hebben gemaakt dan deze
mogelijkheid.
Per 15 september 2009 hebben ca. 475 000 bestaande studerenden een
OV-chipkaart ontvangen. Dat is ongeveer 80% van de studerenden die
gebruikmaken van de ov-studentenkaart.

Tevens merken de leden op dat de invoering van de OV-chipkaart een
einde maakt aan de verschillende vervoersbewijzen die we momenteel in
Nederland nog kennen. Als gevolg van de invoering van dit systeem kan
ook nauwkeuriger worden gevolgd hoeveel gebruik wordt gemaakt van de
OV-chipkaart: de reisbewegingen kunnen nauwkeurig worden gevolgd. De
leden willen weten of deze informatie in de toekomst zal leiden tot veranderingen in het studentenreisrecht, nu meer betrouwbare informatie over
het reisgedrag van studenten beschikbaar zal komen.
Het huidige wetsvoorstel dient er slechts toe om de studerende te kunnen
laten reizen als de OV-chipkaart is ingevoerd. Inhoudelijke wijzigingen in
het arrangement maken er geen deel van uit.

De leden van de PvdA-fractie willen graag weten in hoeverre de regering
denkt dat de fusie van de IB-Groep en het CFI (Centrale Financiën Instellingen) van invloed kan zijn op de taken die in dit proces aan de IB-Groep
toekomen. Kan de nieuwe uitvoeringsorganisatie in die fase haar verantwoordelijkheden aan inzake nieuwe processen rond de aangepaste
OV-vervoerskaart voor studenten? Kan de regering in voldoende mate
garanderen dat er geen grootschalige organisatorischeproblemen zullen
optreden als gevolg van de fusie en de taken van de IB-Groep die voortkomen uit dit wetsvoorstel?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

3

De fusie heeft op dit punt geen gevolgen.

De leden spreken voorts hun zorg uit over de verstrekking van de
OV-vervoerskaart door de openbaar vervoersmaatschappijen. De leden
wensen situaties, zoals zich eerder voordeden in Rotterdam en Amsterdam waarbij studenten lange tijd verstoken bleven van de noodzakelijke
nieuwe kaart, te voorkomen. Kan de regering aangeven in hoeverre zij
problemen verwacht vanuit de vervoersmaatschappijen wanneer landelijk
de verstrekking van OV-vervoerskaarten in grote getallen zal gaan plaatsvinden? Heeft zij hierover goede afspraken gemaakt met de vervoersmaatschappijen zodat studenten tijdig hun kaart ontvangen, zo vragen deze
leden.
De situatie zoals deze zich heeft voorgedaan in Rotterdam en Amsterdam
is het gevolg geweest van een discrepantie tussen het aanvraagtijdstip
door grote aantallen (nieuwe en bestaande) studenten en het moment van
sluiten van de poortjes door de OV-bedrijven van Rotterdam en Amsterdam, RET respectievelijk GVB. Hierdoor heeft een aantal studerenden hun
kaart te laat ontvangen, namelijk na sluiting van de poortjes. Overigens
hebben de OV-bedrijven studerenden, die nog niet in het bezit waren van
een OV-chipkaart, in de gelegenheid gesteld te reizen met behulp van
tijdelijke kaarten. De OV-bedrijven hebben gegarandeerd dat studerenden
in 2010 op tijd hun kaart ontvangen, mits zij tijdig hun tweede pasfoto
inleveren.

De leden van de SP-fractie merken op dat een student standaard een
weekreisrecht zal krijgen, hij kan bij de IB-Groep een verzoek in dienen
voor omzetting naar een weekend-reisrecht. Wat zijn de gronden waarop
de IB-Groep dit verzoek kan weigeren?
De IB-Groep zal dit verzoek niet weigeren bij een nieuwe reisvoorziening,
en voor het overige gelden de bestaande regels voor wisselen van kaartsoort.

Hoe lang duurt de verwerking van dit verzoek?
Via de website duurt het hoogstens een paar dagen, via een formulier
duurt het langer.

Wordt de student in de tussentijd gecompenseerd voor de geleden
schade? Hoe vaak kan een student veranderen van week- naar weekendreisrecht, zo vragen deze leden.
Hiervoor worden de bestaande regels niet veranderd. Tot nu toe kan een
studerende wisselen bij het afhalen van de papieren kaart aan het begin
van het jaar en dan nog eenmaal per jaar, behalve in de maanden mei tot
en met augustus. Na de invoering van de chipkaart mag twee maal per
jaar worden gewisseld, met uitzondering van mei tot en met augustus.

Voorts merken deze leden op dat een student geacht wordt zelf voor een
persoonlijke OV-chipkaart te hebben gezorgd. Hoeveel geld kost dat een
student? Waarom wordt hij hiervoor niet gecompenseerd? Hoeveel geld
zou dit de overheid kosten, willen de leden weten.
Het idee achter de OV-chipkaart is dat niet jaarlijks en met elke wijziging
een aparte kaart moet worden verstrekt/aangeschaft. Er is één kaart waar
alle reisproducten op kunnen worden geladen. Er geldt een gefaseerde
introductie. In 2010 zal de Studenten OV-chipkaart gratis worden verstrekt.
In 2011 hebben alle bestaande studerenden dus een OV-chipkaart. Nieuwe
studerenden zullen voor een deel reeds in het bezit zijn van een persoon-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

4

lijke OV-chipkaart. Op deze kaart zal het studentenreisrecht geladen
worden. Aankomende studerenden vanaf 2011 die nog niet over een
persoonlijke OV-chipkaart beschikken, zullen deze, net als alle OV-reizigers
met een persoonsgebonden OV-chipkaart, zelf aanschaffen. De kaart is 5
jaar geldig en de kosten bedragen € 7,50 (prijspeil 2011). Met de vervoerbedrijven wordt nog bezien hoe hiermee om te gaan.

Ook vragen zij waar een (aankomend) student een OV-chipkaart kan
verkrijgen. Hoe kan een (aankomend) student een lege OV-chipkaart
verkrijgen zodat het reisrecht hierop kan worden geladen, zo vragen deze
leden.
Vanaf 2011 kan een studerende bij elk vervoerbedrijf of via de nationale
website www.ov-chipkaart.nl een ongeladen persoonlijke OV-chipkaart
kopen.

Tevens wijzen deze leden er op dat studenten die te laat een BSN krijgen
vanwege hun verblijf in het buitenland, in aanmerking komen voor een
vergoeding. Hoe ziet deze vergoeding eruit en hoe hoog is deze vergoeding? Voor hoe lange tijd is deze vergoeding geldig, vragen de leden. Voor
welk percentage studenten is deze vergoeding kostendekkend, willen zij
vervolgens weten. Ook vragen de leden hoe duur het is om voor alle
studenten de vergoeding kostendekkend te maken.
Zoals eerder geantwoord op een vraag van de leden van de CDA-fractie
komen studerenden die in het buitenland verblijven in aanmerking voor
een bedrag van € 80,25 per maand (2009), dat ze kunnen besteden aan
een reisvoorziening in het buitenland. Dit verandert niet met dit wetsvoorstel. Ook studerenden waarvoor bij de uitwisseling van gegevens geen
gebruik kan worden gemaakt van een BSN, ontvangen in plaats van het
reisrecht het eerder genoemde bedrag in geld. De reisvoorziening in de
vorm van geld is net zolang geldig als er recht op studiefinanciering
bestaat en de studerende in het buitenland verblijft dan wel niet over een
BSN beschikt. Dit laatste komt slechts weinig voor. In de meeste gevallen
is die situatie tevens van korte duur. Daardoor is het niet nodig om een
ingewikkelde voorziening te treffen.

Is het mogelijk om deze vergoeding te verstrekken op basis van declaraties?
Neen, dat vereist een omvangrijke en fraudegevoelige administratie.

Hoeveel studenten die in het buitenland wonen en studeren, ontvangen
studiefinanciering? Krijgen zij ook een vorm van studiefinanciering in het
land waar zij studeren, zo vragen deze leden.
In totaal ontvangen circa 15 000 studerenden de reisvergoeding voor het
buitenland. Zij ontvangen geen studiefinanciering in het land waar zij
studeren. Zouden zij ook (een vorm van) buitenlandse studiefinanciering
ontvangen, dan moeten zij de Nederlandse studiefinanciering (inclusief
reisvergoeding) terugbetalen.

De leden willen voorts graag weten waarom ervoor is gekozen de samenwerkende vervoersbedrijven, gebundeld in RSR sterk te betrekken bij de
uitvoering en uitgiftevan de OV-vervoerskaart. Wat is de toegevoegde
waarde hiervan, zo vragen de leden. Welk probleem dat nu bestaat wordt
hiermee opgelost? Wie is er eindverantwoordelijk voor de goede uitgifte
van de OV-chipkaart? Waar moeten studenten heen met klachten over de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

5

uitgifte? Is er een klachtenlijn? Is dit een gratis nummer? Zo nee, waarom
niet en hoe duur zou het zijn deze wel gratis te maken, zo vragen deze
leden.
Er is voor gekozen een regisseur aan te stellen inzake de verstrekking van
het reisrecht voor studerenden. Deze RSR (Regisseur Studenten Reisrecht)
heeft uitsluitend een uitvoerende rol om de digitale administratie van het
OV-studentenreisrecht te voeren. De RSR zorgt voor betrouwbaarheid
voor zowel studerenden als voor de bij de RSR aangesloten vervoerders
doordat nu één organisatie de administratie beheert voor alle vervoerders. Eindverantwoordelijk voor het toekennen van het reisrecht en de
communicatie daarover is en blijft de IB-Groep. Eindverantwoordelijk voor
een goede uitgifte van de Studenten OV-chipkaart zijn de OV-bedrijven.
Studerenden kunnen bij vragen over de OV-chipkaart terecht bij een telefonische klantenservice OV-chipkaart (€ 0,10 per minuut prijspeil 2009).
Tevens is er een speciale website voor studerenden, www.studentenreisbewijs.nl.

De memorie van toelichting stelt dat het sturen van een afhaalbewijs door
de IB-Groep aan studenten veel oneigenlijk gebruik met zich meebrengt.
Hoe vaak is dit in de huidige situatie het geval?
Het oneigenlijk gebruik waarop gedoeld werd, hoort bij de situatie waarin
slechts met een afhaalbewijs werd gewerkt en niet met controle bij de
instantie die de kaart uitgeeft (in de huidige situatie: het postkantoor).

Hoe lang duurt het nu om te wisselen van een weekkaart naar een
weekendkaart?
Dit duurt maximaal tien dagen.

Is het mogelijk om studenten een OV-chipkaart met reisrecht te verstrekken op vertoon van een afhaalbewijs in combinatie met vertoon van een
geldig legitimatiebewijs? Zou in dat geval nog steeds een koppeling nodig
zijn tussen het BSN? Zo ja, op waarom, zo vragen deze leden.
Hoewel het mogelijk is om de studerende van een afhaalbewijs te voorzien en op basis daarvan hem een OV-chipkaart met reisrecht te laten
ophalen is hier niet voor gekozen. Voor de studerende, de IB-Groep en de
OV-bedrijven is het voorgenomen proces eenvoudiger en controleerbaarder. Na schriftelijke identificatie krijgt de studerende in 2010 een kaart
toegestuurd en kan hij bij ieder ophaalapparaat (een apparaat waar de
OV-chipkaart kan worden opgeladen met saldo en/of een reisproduct) zijn
reisrecht ophalen en er dan meteen mee reizen. Vanaf 2011 kan de studerende na schriftelijke identificatie bij ieder ophaalapparaat direct zijn reisrecht ophalen.
In beide gevallen is een koppeling met het BSN noodzakelijk om de juiste
OV-chipkaart te voorzien van het juiste reisrecht. Het BSN is de enige
sleutel waarmee een unieke koppeling kan worden gelegd tussen de
persoon via zijn identificatiebewijs en de administratie van de IB-Groep.
De IB-Groep gebruikt het burgerservicenummer van een studerende ter
zake van de toekenning van diens reisrecht in contacten met de RSR. RSR
gebruikt het BSN ter vaststelling van de identiteit van een studerende
wanneer deze zich tot het vervoerbedrijf wendt om zijn gegevens te laten
koppelen aan een daarvoor bestemde OV-chipkaart en in contacten met
de IB-Groep.

De leden van de VVD-fractie merken op dat de reisvoorziening voor
studenten, wat de regering betreft, per 1 januari 2010 niet langer bestaat
uit de fysieke, papieren OV-studentenkaart die elk jaar opnieuw verstrekt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

6

wordt, maar uit een elektronisch reisproduct dat op een persoonlijke
OV-chipkaart wordt geplaatst en waargeen specifieke geldigheidstermijn
aan gekoppeld wordt. Acht de regering de deadline van 1 januari 2010
voor alle studenten en de vervoersbedrijven haalbaar?
Alle studerenden die in 2009 een OV-studentenkaart in hun bezit hebben
zullen voor 1 januari 2010 van een studenten-OV-chipkaart zijn voorzien,
mits zij hun tweede pasfoto hebben ingeleverd. Studerenden die ondanks
mailings, communicatieboodschappen en vragen op het postkantoor hun
tweede pasfoto niet hebben ingeleverd, worden in een gezamenlijke actie
van OV-bedrijven en IB-Groep pro actief benaderd. De regering en de
vervoerbedrijven werken gezamenlijk aan de invoering.

Wat gebeurt er indien de wet niet voor 1 januari 2010 is aangenomen?
Er is ons alles aan gelegen dit voor de jaarwisseling af te handelen,
vanwege de rechtszekerheid van de studerende. Daarom is er geen terugwerkende kracht in het wetsvoorstel opgenomen.

Zullen studenten dan toch nog een papieren OV-jaarkaart ontvangen tot
de wet wel is aangenomen? Zo ja, wat brengt dit aan extra kosten met
zich mee?
Het is niet meer mogelijk nog een papieren kaart voor 2010 uit te geven.
Met de voortschrijdende invoering van de OV-chipkaart is het ook niet
langer nuttig een papieren kaart uit te geven. De komende maanden
wordt de OV-chipkaart op steeds meer plekken ingevoerd. Eind 2010 zal in
het grootste deel van het land niet meer met een papieren kaart gereisd
kunnen worden. Studerenden moeten altijd kunnen reizen. Daarom
hebben de Studenten OV-chipkaarten die in 2009 en 2010 worden
verspreid een zichtfunctie. Er is aan de buitenkant te zien dat het om een
OV-Chipkaart voor studenten gaat doordat het logo van OCW erop
gedrukt is.

Wanneer en op welke wijze worden studenten over de voorgestelde wijziging geïnformeerd?
Studerenden worden geïnformeerd door de ov-bedrijven en door de
IB-Groep via verscheidene kanalen, bijvoorbeeld door middel van een
persoonlijke brief van de IB-Groep, middels uitingen op de website
www.studentenreisrecht.nl, mailings, banners, informatie uitingen bij
vervoerders. De voorlichting is inmiddels begonnen en wordt geïntensiveerd zodra het studiefinancieringsrecht van de studerende voor 2010 is
bepaald.

Voor de uitvoering van het nieuwe studentenreisrecht is de Staat met een
aantal vervoerbedrijven overeengekomen dat ook zij een rol hebben in de
uitvoering van het reisrecht. Wat is het karakter van de overeenkomst
tussen de Staat en de vervoerbedrijven? Is er sprake van een convenant,
contract of anderszins? Welke voorwaarden zijn aan de overeenkomst
verbonden?
De Staat en de vervoerbedrijven hebben al sinds de invoering van de
OV-studentenkaart in de jaren ’90 in een contract vastgelegd wat de reisvoorziening is en hoe die wordt uitgevoerd tegen welke kosten. Dit
contract wordt technisch aangepast op de invoering van de OV-chipkaart.

Voorts vragen de leden wat de formele rechtspersoonlijkheid is van de
RSR.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

7

De RSR is een zelfstandige rechtspersoon die in opdracht van de vervoerbedrijven de digitale administratie van het studentenreisrecht uitvoert. De
Nederlandse Spoorwegen (NS) heeft op verzoek van de vervoersbedrijven
de taak op zich genomen een tijdelijke organisatie op te richten. Deze
organisatie begint als bedrijfsonderdeel (mogelijk een BV) van NS, en zal
later verzelfstandigen. Overigens wordt de organisatie bij overeenkomst
aangestuurd door de gezamenlijke vervoerbedrijven en is voor besluitvorming consensus vereist.

Wanneer is deze organisatie opgericht?
De organisatie i.o. dient uiterlijk 15-12-09 opgericht (en functioneel) te zijn.

Hoe ziet de bestuursstructuur van de RSR eruit?
De gezamenlijke vervoerbedrijven bepalen hoe de structuur van RSR eruit
zal zien.

Wat zijn de bevoegdheden van de minister van OCW tegenover deze
organisatie? Wat zijn de bevoegdheden van de minister van V&W tegenover de RSR?
RSR is een organisatie vanuit de gezamenlijke vervoerbedrijven. Noch de
minister van OCW, noch de minister van VenW heeft zeggenschap over
deze organisatie.

Uit welke middelen wordt de RSR gefinancierd?
Uit de bijdrage van de bij de RSR aangesloten vervoerders.

Hoeveel bedragen de apparaatskosten van de RSR jaarlijks?Kan de regering nader ingaan op de samenwerking met de NS? Nemen zij ook deel
aan de RSR? Zo nee, hoe is de samenwerking tussen de NS en de
vervoersbedrijven dan vormgegeven?
RSR is van alle vervoerbedrijven, waarvan NS er ook een is.

Kan de regering ook ingaan op de samenwerking tussen de NS en de
IB-Groep en het ministerie van OCW, zo vragen deze leden.
Het gehele openbaar vervoer, in afstemming met OCW en de IB-Groep,
werkt intensief samen om van de invoering van de OV-chipkaart voor
studerenden een succes te maken.

Tevens vragen de leden of een student in de toekomst een apart verzoek
moet doen wanneer men een weekend-reisrecht wil, of is dit standaard als
optie te kiezen bij de aanvraag bij de IB-Groep.
Dit kan de studerende aangeven bij de aanvraag. Doet hij geen apart
verzoek dan krijgt hij het weekreisrecht. Hiervoor is gekozen omdat meer
dan 90% van alle huidige studerenden voor het weekreisrecht kiest.

De leden hebben kennisgenomen van de opmerkingen van het college
bescherming persoonsgegevens (CBP) en vragen of er alternatieven
beschikbaar zijn voor gebruik van het BSN. Is het mogelijk om een ander
nummer, zoals het unieke nummer wat gebruikt wordt in de communicatie met Trans Link Systems (TLS) of bijvoorbeeld het IB-nummer wat
studenten van de IB-Groep krijgen, te gebruiken?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

8

Nee, het BSN is het enige bruikbare middel om vast te stellen wie de
studerende die een reisrecht wil activeren is in de communicatie tussen
de IB-Groep en RSR.

Welke alternatieven gaat de regering nog meer onderzoeken?
In de communicatie tussen de IB-Groep en RSR is het noodzakelijk dat
vaststaat om wie het gaat. In de uitvoering van het reisrecht voor studerenden is het dan ook noodzakelijk het BSN te gebruiken. Dit is ook een
van de situaties waar het BSN voor ontwikkeld is. Uiteraard wordt zeer
zorgvuldig met het BSN van de studerende omgegaan. Anders dan
IB-Groep en RSR krijgt niemand er toegang toe. De regering is niet voornemens alternatieven te onderzoeken, omdat tijdens het vooronderzoek is
gebleken dat er geen andere alternatieven zijn die in dezelfde mate
betrouwbaarheid bieden. Dit is bovendien de goedkoopste optie.

In de huidige situatie worden reisgegevens alleen geregistreerd met expliciete toestemming van de kaarthouder. Kan de regering aangeven of dit
straks ook het geval zal zijn voor studenten?
Ja, de reisgegevens van passagiers met het studentenreisrecht worden bij
de OV-bedrijven gelijk behandeld als alle andere reisgegevens.
3. Overgangssituatie: zichtfunctie OV-chipkaart voor studerenden

De leden van de SP-fractie vragen hoe het komt dat niet in alle Nederlandse regio’s al per 1 januari 2010 gereisd kan worden.
Met ingang van 1 januari 2010 kunnen studerenden met een studenten
OV-chipkaart in alle regio’s reizen. In de niet-verchipte gebieden kan het
OV-personeel vaststellen of er geldig gereisd wordt, door het gebruik van
mobiele apparatuur die de OV-chipkaarten kan uitlezen. De OV-chipkaart
zoals die in 2009 en 2010 verstrekt wordt, heeft nog een herkenbaar uiterlijk (OCW-logo) dat bij de controle helpt.

Hoe komen studenten aan een OV-chipkaart met «zichtfunctie»?
Deze wordt door OV-bedrijven verstrekt op basis van informatie van de
IB-Groep.

Er is een administratieve lastenverlichting van duizenden uren. Hoeveel is
dat uitgedrukt in euro’s, zo vragen deze leden.
Het is niet gebruikelijk de administratieve lastenverlichting voor burgers
uit te drukken in euro’s. Dat gebeurt in uren en in out-of-pocket kosten. Het
is namelijk ondoenlijk één uurtarief voor alle burgers vast te stellen.

Waarom zijn er nog steeds problemen bij het huidige gebruik van de
OV-chipkaart voor studenten, ondanks dat de aanloop hier naartoe enkele
jaren is? Een Amsterdamse student kan zijn «Amsterdamse» kaart niet
gebruiken in Rotterdam, omdat er twee verschillende vervoersbedrijven
zijn. Nu moeten studenten bij verschillende vervoersbedrijven een nieuwe
kaart aanschaffen. Hoeveel verschillende pasjes moet een student bij zich
hebben die in veel verschillende steden moet zijn? Wanneer is één OV-chipkaart voldoende voor heel Nederland?
Voor de studerenden is er één OV-chipkaart met studentenreisrecht in heel
Nederland per 1 januari 2010. Deze kaart geeft toegang tot het OV-chipkaartsysteem van alle OV-bedrijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

9

Studenten klagen soms over de vele pasfoto’s die zij moeten inleveren,
hoeveel pasfoto’s hebben studenten tot nu toe onterecht moeten opsturen
naar de IB-Groep?
Alle studerenden die in 2009 een papieren OV-studentenkaart hebben
afgehaald op het postkantoor is verzocht een extra pasfoto in te leveren
voor het aanmaken van de Studenten OV-chipkaart. Al deze studerenden
hebben (of krijgen) gratis een Studenten OV-chipkaart toegestuurd met
daarop hun reisrecht in elektronische vorm. Bij de verstrekking van de ca
700 000 chipkaarten is helaas, zoals vaker in grote projecten het geval is,
in een beperkt aantal gevallen iets mis gegaan. Hierdoor heeft een relatief
gering aantal studerenden meer dan eenmaal een pasfoto moeten inleveren. Het OV heeft mij ervan verzekerd alles te doen om dit zo veel
mogelijk te minimaliseren.

Waarom hebben studenten niet dit collegejaar al een OV-chipkaart
gekregen, zo vragen deze leden.
Alle studerenden krijgen in 2009 en 2010 een Studenten OV-chipkaart. Op
dit moment hebben de meeste studerenden deze al in bezit. Voor het
reizen is echter tot 1 januari 2010 de papieren OV-studentenkaart nodig.

De leden van de VVD-fractie vragen of het waar is dat de huidige automaten geen mogelijkheden bieden om OV-chipkaarten te activeren. Zijn er
plannen om de bestaande automaten aan te passen om zo activering van
het studentenreisrecht mogelijk te maken?
De automaten van het stad- en streekvervoer bieden mogelijkheden de
OV-chipkaarten te activeren. Op dit moment is het nog niet mogelijk om
aan de automaten van de NS de Studenten OV-chipkaart te activeren.
Deze mogelijkheid zal in gefaseerde vorm vanaf medio december 2009
wel worden gefaciliteerd en in 2010 verder worden uitgebouwd.

Hoe moeten studenten begin volgend jaar hun studentenreisrecht op hun
persoonlijke OV-chipkaart laden, zo vragen de leden.
De OV-bedrijven zetten ophaalapparatuur in voor de studerenden in
gebieden waar die apparatuur nog niet beschikbaar is. Deze apparatuur is
medio december 2009 beschikbaar op een schaal vergelijkbaar met de
landelijke dekking van de postkantoren. Bij deze apparaten kunnen studerenden hun studentenreisrecht op hun Studenten OV-chipkaart laden.

De leden willen weten of de persoonlijke OV-chipkaart, met studentreisrecht, ook gebruikt gaat worden in de trein. Zal op de kaart dan te zien zijn
welk reisrecht de kaarthouder heeft? Betekent dit dat het ontwerp van de
OV-chipkaart voor studenten anders zal zijn?
Met de OV-chipkaartlezers die conducteurs hebben is te zien welk
studentenreisrecht de studerende bezit.

Studenten hebben nu in de periode waarin zij niet gratis kunnen rijden
korting. Zal dit ook verwerkt worden in het studentenreisrecht wat op de
OV-chipkaart geladen zal worden?
Ja. Voor de stad- en streekvervoerders waarbij reizen op saldo met de
OV-chipkaart al mogelijk is, wordt in de kortingsuren een gereduceerd
tarief gehanteerd. Bij NS zal het reizen op saldo voor studerenden later
geïntroduceerd worden. Voorlopig zal bij de NS en in gebieden waar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

10

reizen op saldo nog niet ingevoerd is in de kortingsuren nog gereisd
worden op een papieren kortingskaartje conform de huidige mogelijkheden.

De leden merken op dat er nog veel onduidelijk is over de OV-chipkaart en
er nog definitieve beslissingen moeten worden genomen over de uitrol en
uitzetting van nationale vervoerbewijzen (NVB). Deze beslissingen worden
genomen door het ministerie van Verkeer en Waterstaat. Hoe is de samenwerking tussen V&W en OCW vormgegeven?
OCW en VenW trekken hierin gezamenlijk op. VenW zet de OV-studentenkaart als nationaal vervoerbewijs pas uit als de betreffende decentrale
overheid, die verantwoordelijk is voor het openbaar vervoer met de chipkaart in haar gebied, voldoet aan bepaalde criteria waaronder het criterium dat geregeld moet zijn dat studerenden kunnen reizen.

Hoe zal er worden omgegaan met eventuele verdere vertraging van de
invoering of benodigde aanpassing van de OV-chipkaart, zo vragen de
leden.
Er is gekozen om nu voluit in te zetten op de OV-chipkaart. Verdere vertraging of benodigde aanpassingen komen voor risico en rekening van de
openbaar vervoerbedrijven. Om dit risico te beperken is er voor 2010
gekozen voor de Studenten OV-chipkaart met zichtfunctie, waardoor zichtbaar is dat het om een studerende gaat.
De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 981, nr. 6

11