Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

29 279

Rechtsstaat en Rechtsorde

Nr. 555

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR RECHTSBESCHERMING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2019
Tijdens het algemeen overleg over de Rechtspraak op 26 september 2019
heb ik toegezegd uw Kamer nader te informeren over het register
nevenbetrekkingen en de opleiding van rechters (Kamerstuk 29 279,
nr. 544). Dit laatste had betrekking op de vanuit uw Kamer opgeworpen
vraag of het wel verstandig was om de raio-opleiding (rechterlijk
ambtenaar in opleiding) af te schaffen, omdat er dan geen weg meer open
staat voor juristen om direct na hun universitaire opleiding te starten met
een opleiding tot rechter. Voorkomen zou moeten worden dat jonge
talentvolle juristen, nadat zij (noodgedwongen) buiten de rechterlijke
macht zijn gaan werken, later niet meer de overstap willen maken naar de
rechterlijke macht.
In de beantwoording van schriftelijke vragen van het lid Van Nispen (SP)
over het bericht dat rechters nog steeds hun bijbanen niet melden heb ik
toegezegd met de Raad voor de rechtspraak (hierna: de Raad) te spreken
over de instrumenten om de transparantie en onpartijdigheid te
waarborgen en uw Kamer over de uitkomsten van het gesprek te
informeren.1
Met deze brief voldoe ik aan deze beide toezeggingen. Ik ga hieronder
achtereenvolgens op beide aspecten in.
Opleiding / werving en selectie
De raad heeft mij laten weten dat de Rechtspraak haar standpunt inzake
het werven en selecteren van juristen (potentiele rechters) met weinig tot
geen werkervaring heroverweegt. Dit naar aanleiding van de bespreking
van de evaluatierapporten «Eindevaluatie initiële opleiding rechters en

1

kst-29279-555
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 211.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 279, nr. 555

1

raadsheren» van januari 2019 en «Evaluatie van het selectieproces voor
de rio-opleiding» van april 2019.2, 3
De Rechtspraak kan nu kandidaten die recentelijk zijn afgestudeerd niet
werven als potentiele rechter. De «tweejaarseis» lijkt ook de doorstroom
van jonge juristen met 2–6 jaar werkervaring in de weg te staan. Getalenteerde juristen kunnen zich niet direct na afstuderen richten op het
rechterschap en overwegen hierdoor andere carrières.
Op dit moment buigt een projectgroep zich over de kwestie hoe en op
welke wijze jonge juristen als rechter-in-opleiding kunnen worden
geworven. De raad verwacht hier begin 2020 besluitvorming over en zal
mij daarover dan informeren.
Nevenbetrekkingen
De Raad heeft mij laten weten langs twee sporen het doel van een actueel
en volledig register nevenbetrekkingen te willen bereiken:
• maatregelen in de sfeer van de bedrijfsvoering van het gerecht;
• dit onderwerp agenderen in het bestuurlijk overleg tussen Raad en
gerechtsbestuur.
Bedrijfsvoering gerechten
De Raad heeft aandacht gevraagd bij de gerechtsbesturen voor het
actueel houden van het openbare register nevenfuncties. Hoewel het
register op grond van de wet jaarlijks dient te worden geactualiseerd,
heeft de Raad een klemmend beroep gedaan op de gerechtsbesturen om
de bedrijfsvoering zo in te richten dat het openbare register altijd actueel
is.4
Tevens heeft de Raad de gerechtsbesturen verzocht te bewerkstelligen dat
eventuele achterstanden op zo kort mogelijke termijn worden weggewerkt
en dat periodiek steekproeven binnen het gerecht worden gehouden om
na te gaan of het openbare register nevenbetrekkingen actueel is.
Bestuurlijk overleg Raad – gerechten
De Raad is van plan de actualiteit en volledigheid van het openbare
register nevenbetrekkingen in het eerstvolgende bestuurlijk overleg
(voorjaar 2020) te agenderen en bij de gerechten te verifiëren of acties in
het gerecht nodig waren, en zo ja, welke acties zijn ondernomen en welke
resultaten daarmee zijn behaald.
Zoals in mijn beantwoording van schriftelijke vragen aangegeven vind ik
het van groot belang dat het register nevenbetrekkingen actueel en
volledig is. De melding, registratie en openbaarmaking van de nevenbetrekkingen dragen bij aan het voorkomen van de schijn van partijdigheid
en zijn daarmee belangrijk voor het vertrouwen in de rechterlijke macht.

2

https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/eindevaluatie-initiele-opleiding-rechtersen-raadsheren.pdf.
https://www.rechtspraak.nl/SiteCollectionDocuments/evaluatie-van-het-selectieproces-voor-derio-opleiding.pdf.
4
Artikel 44a Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 279, nr. 555

2

Ik heb er vertrouwen in dat de geschetste inzet van de Raad zal bijdragen
aan een blijvend up-to-date register nevenbetrekkingen.
De Minister voor Rechtsbescherming,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 29 279, nr. 555

3