Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

27 858

Gewasbeschermingsbeleid

Nr. 508

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 mei 2020
Hierbij informeer ik uw Kamer over de voorgenomen Nederlandse
standpunten inzake de onderwerpen die ter stemming worden voorgelegd
aan het eerstvolgende Standing Committee on Plants, Animals, Food and
Feed (SCoPAFF) over regelgeving voor gewasbescherming. Het overleg
vindt plaats op 18 en 19 mei 2020. De standpunten zijn ambtelijk
voorbereid met de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat (IenW),
Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) en Volksgezondheid, Welzijn en
Sport (VWS), op basis van advisering door het College voor de toelating
van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb).
Daarnaast informeer ik uw Kamer hierbij over de uitkomsten van de
SCoPAFF vergadering van 23 en 24 maart jl. welke, vanwege de coronasituatie, was omgezet naar een schriftelijke stemming, en beantwoord ik
een vraag over de werkzame stof mancozeb gesteld door de Partij van de
Dieren (PvdD)-fractie in het kader van het SO Landbouw- en Visserijraad
van 2 juni 2020.
Het SCoPAFF is een permanent comité onder voorzitterschap van de
Europese Commissie (EC). Het comité ondersteunt de EC bij de uitvoering
van EU- regelgeving waarbij de EC de besluitvormende bevoegdheid
heeft. Het SCoPAFF over regelgeving voor gewasbescherming gaat over
technisch-wetenschappelijke of procedurele besluiten over de
(hernieuwing van) goedkeuring van werkzame stoffen in de EU of de
criteria waarlangs ze worden beoordeeld. Conform EU- regelgeving
(Verordening EG 1107/2009) betreft het hoofdzakelijk besluiten op basis
van de risico’s voor mens, dier en milieu, en niet de landbouwkundige
noodzaak.
De onderstaande punten staan op de agenda ter (mogelijke) stemming (de
zogenaamde B-punten).

kst-27858-508
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

1

Wijziging Annex III van Verordening (EC) 1107/2009
Deze Annex betreft de lijst met co-formulanten die niet mogen worden
toegepast in gewasbeschermingsmiddelen of als toevoegingsstof omdat
zij zorgwekkende eigenschappen hebben, bijvoorbeeld bepaalde
classificaties van carcinogeniteit, mutageniteit en persistentie. De lijst
bevat 147 chemische verbindingen. Lidstaten mogen geen gewasbeschermingsmiddelen of toevoegingsstoffen toelaten die co-formulanten van de
lijst bevatten.
Het Ctgb adviseert positief op het voorstel van de EC. De Nederlandse
delegatie is voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC met
inachtneming van het voorstel van het Ctgb.
De werkzame stof Thiofanaat-methyl
Deze werkzame stof wordt toegepast als fungicide. In Nederland zijn
middelen op basis van deze stof toegelaten in de teelt van onder andere
aardappelen, granen, bloembollen en bloemisterijgewassen. De EC stelt
voor de goedkeuring van deze stof niet te hernieuwen vanwege
mutagene, reprotoxische en hormoonverstorende risico’s. Het Ctgb
adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is
voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.
De werkzame stof Pyriproxifen
Deze werkzame stof wordt toegepast als insecticide. In Nederland zijn
middelen op basis van deze stof toegelaten in de teelt van onder andere
appel, peer, bloemisterijgewassen, boomkwekerijgewassen en vruchtgroenten.
De EC stelt voor de goedkeuring van deze stof te hernieuwen. Het Ctgb
adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is
voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.
De werkzame stof Beta-cyfluthrin
Deze werkzame stof wordt toegepast als insecticide. In Nederland zijn
geen middelen op basis van deze stof toegelaten. De EC stelt voor om de
goedkeuring van deze stof niet te hernieuwen vanwege risico’s voor
werkers en omwonenden en risico’s voor het milieu. Het Ctgb adviseert
positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens in te
stemmen met het voorstel van de EC.
De werkzame stof Fenamiphos
Deze werkzame stof wordt toegepast als nematicide. In Nederland zijn
geen middelen op basis van deze stof toegelaten. De EC stelt voor om de
goedkeuring van deze stof niet te hernieuwen vanwege mogelijke risico’s
voor de consument als gevolg van blootstelling aan residuen op
voedingsproducten. Het Ctgb adviseert positief op het voorstel. De
Nederlandse delegatie is voornemens in te stemmen met het voorstel van
de EC.
De laagrisico stof Ferric pyrophosphate
Dit betreft een nieuwe werkzame stof die wordt toegepast voor de
bestrijding van slakken. De EC stelt voor om deze stof goed te keuren als
laagrisico stof. Het Ctgb adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse
delegatie is voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

2

De laagrisico stof Natriumwaterstofcarbonaat
Dit betreft een nieuwe werkzame stof die wordt toegepast als fungicide.
De EC stelt voor de stof goed te keuren als laagrisico stof. Het Ctgb
adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is
voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.
De werkzame stof Phlebiopsis gigantea VRA 1835, VRA 1984 en FOC PG
410.3
Deze werkzame stof betreft een micro-organisme dat wordt toegepast als
fungicide. In Nederland zijn geen middelen op basis van deze stof
toegelaten. De EC stelt voor de goedkeuring van deze werkzame stof te
hernieuwen. Het Ctgb adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse
delegatie is voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.
De basisstof Koemelk
Deze basisstof wordt toegepast tegen schimmels en plantpathogene
virussen. In Nederland is de toepassing van melk reeds toegestaan omdat
deze is opgenomen in de Regeling Uitzondering Bestrijdingsmiddelen
(RUB) lijst. De EC stelt voor koemelk goed te keuren als basisstof. Het Ctgb
adviseert positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is
voornemens in te stemmen met het voorstel van de EC.
Uitvoeringsverordening over toevoeging van werkzame stoffen aan de
lijst met kandidaatstoffen om te worden vervangen
De EC stelt voor om zeven werkzame stoffen toe te voegen aan de lijst
met kandidaatstoffen om te worden vervangen (uitvoeringsverordening
(EU) 2015/408). De stoffen carbetamide, flurochloridon, halosulfuronmethyl en ipconazool worden aan de lijst toegevoegd omdat zij door
ECHA inmiddels zijn geclassificeerd als reprotoxisch 1B. In Nederland zijn
geen middelen op basis van deze stoffen toegelaten. Emamectine,
tembotrione en gamma-cyhalotrin worden toegevoegd aan de lijst omdat
de grenswaarden voor deze stoffen veel lager liggen dan de meerderheid
van de in de EU goedgekeurde werkzame stoffen. Het Ctgb adviseert
positief op het voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens in te
stemmen met het voorstel van de EC.
Tijdelijke verlenging goedkeuringsperiode van 26 werkzame stoffen in
verband met herbeoordeling
De EC stelt voor om de goedkeuring van 26 werkzame stoffen tijdelijk te
verlengen met één jaar omdat de besluitvorming buiten de schuld van de
aanvrager niet tijdig is afgerond. Deze procedure is vastgelegd in
verordening EG 1107/2009 (artikel 17). Het Ctgb adviseert positief op het
voorstel. De Nederlandse delegatie is voornemens in te stemmen met het
voorstel van de EC.
Uitkomsten SCoPAFF vergadering maart
De werkzame stof Metalaxyl-M
Deze werkzame stof wordt toegepast als fungicide. In Nederland is een
aantal middelen toegelaten die deze werkzame stof bevatten, onder
andere voor zaadcoating. De EC heeft voorgesteld de goedkeuring van
deze stof te hernieuwen maar met de beperking dat gecoat zaad niet
buiten mag worden uitgezaaid vanwege de risico’s voor vogels en
zoogdieren na consumptie van behandelde zaden. Dit voorstel stond in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

3

december 2019 reeds geagendeerd voor besluitvorming maar de
stemming is destijds doorgeschoven omdat de verplichte kennisgevingprocedure (TBT-procedure) bij de WTO nog niet was afgerond. De
Nederlandse inzet is onveranderd gebleven en Nederland heeft, in lijn met
het advies van het Ctgb, ingestemd met het voorstel. Het voorstel van de
EC is met een gekwalificeerde meerderheid aangenomen.
De werkzame stof Foramsulfuron
Deze werkzame stof wordt toegepast als herbicide. In Nederland zijn
middelen op basis van deze stof toegelaten in de teelt van bieten en mais.
De EC heeft voorgesteld om de goedkeuring van deze werkzame stof te
hernieuwen. Nederland heeft, in lijn met het advies van het Ctgb,
ingestemd met het voorstel. Het voorstel van de EC is met unanimiteit
aangenomen.
De laagrisico stof Lavandulyl senecioaat
Deze nieuwe werkzame stof betreft een feromoon die kan worden ingezet
ter bestrijding van de ficuswolluis. De EC heeft voorgesteld de stof goed
te keuren als laagrisico stof. Nederland heeft, in lijn met het advies van
het Ctgb, ingestemd met het voorstel. Het voorstel van de EC is met een
gekwalificeerde meerderheid aangenomen.
De basisstof Saponaria officinalis wortel-extract
Deze stof betreft een basisstof tegen mijten. De EC heeft voorgesteld de
stof niet goed te keuren vanwege een bestanddeel met indicaties voor
genotoxiciteit. Nederland heeft, in lijn met het advies van het Ctgb,
ingestemd met het voorstel.
Het voorstel van de EC is met een gekwalificeerde meerderheid
aangenomen.
De basisstof L-cysteine
Deze basisstof wordt toegepast tegen bladsnijdermieren. De EC heeft
voorgesteld deze basisstof goed te keuren. Nederland heeft, in lijn met het
advies van het Ctgb, ingestemd met het voorstel. Het voorstel van de EC
is met een gekwalificeerde meerderheid aangenomen.
De basisstof Propolis-extract
Deze stof wordt toegepast tegen bestrijding van schimmels en bacteriën
op vruchten na de oogst. De EC heeft voorgesteld deze stof niet goed te
keuren omdat deze stof kan leiden tot allergische huidreacties. Bovendien
is er onvoldoende informatie beschikbaar om te concluderen dat
propolis-extract niet genotoxisch of hormoonverstorend is. Nederland
heeft, in lijn met het advies van het Ctgb, ingestemd met het voorstel. Het
voorstel van de EC is met een gekwalificeerde meerderheid aangenomen.
Correctiebesluit op de werkzame stof Carvone
Dit voorstel betreft een correctie van een eerder genomen besluit over de
hernieuwing van de goedkeuring van de werkzame stof carvone. In het
oorspronkelijke besluit is een onjuist CAS-nummer (specifiek identificatie
nummer) gehanteerd. Met dit correctiebesluit wordt dit hersteld.
Nederland heeft, in lijn met het advies van het Ctgb, ingestemd met het
voorstel. Het voorstel van de EC is met unanimiteit aangenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

4

De werkzame stof Thiofanaat-methyl
Op verzoek van één lidstaat is de stemming over deze stof stopgezet en
doorgeschoven naar de komende ScoPAFF vergadering van 18 en 19 mei.
Mancozeb
In het kader van het SO Landbouw- en Visserijraad van 2 juni 2020 heeft
de fractie van de PvdD een vraag gesteld over de werkzame stof
mancozeb.
Vraag
Op de agenda van de komende vergadering van het Standing Committee
on Plants, Animals, Food and Feed (SCoPAFF) op 18 en 19 mei 2020 staat
het voorstel van de Europese Commissie om de toelating van het
landbouwgif mancozeb niet te verlengen. Aangezien de leden van de
Partij voor de Dieren-fractie nog altijd geen antwoord hebben ontvangen
op de gestelde Kamervragen (8 april 2020), vragen zij hierbij nogmaals of
de Minister, gezien het vergrote risico voor agrariërs, hun gezinnen en
omwonenden op de ziekte van Parkinson, het voorstel van de Europese
Commissie zal steunen om het middel van de markt te halen. Is de
Minister daarbij voornemens om andere lidstaten actief op te roepen om
vóór het voorstel van de Europese Commissie te stemmen, met als doel
een gekwalificeerde meerderheid voor het voorstel te vormen? Gaat de
Minister er tot slot voor pleiten om het verbod op de verkoop en het
gebruik van mancozeb op de kortst mogelijke termijn in te voeren en niet
te wachten tot de termijn van de laatste automatische verlenging afloopt?
Antwoord
Op de agenda van de SCoPAFF vergadering van 18 en 19 mei 2020 staat
het conceptvoorstel van de Europese Commissie over het niet verlengen
van de goedkeuring van de werkzame stof mancozeb op de agenda ter
discussie. Ik zal de Europese Commissie tijdens deze SCoPAFFvergadering nogmaals verzoeken de besluitvorming over de werkzame
stof zo spoedig mogelijk af te ronden en in werking te laten treden en
daarbij niet te wachten totdat de termijn van de procedurele verlenging
afloopt.
Er kleven volgens het conceptvoorstel van de Europese Commissie
risico’s aan de werkzame stof mancozeb. Als het definitieve voorstel van
de Europese Commissie straks overeenkomt met het conceptvoorstel en
het advies van het Ctgb ongewijzigd blijft, dan zal ik instemmen met het
voorstel van de Europese Commissie om de goedkeuring van de
werkzame stof mancozeb niet te verlengen. Iedere lidstaat moet een eigen
afweging maken of het een voorstel van de Europese Commissie zal
steunen.
Ik zal uw Kamer – zoals gebruikelijk – tijdig informeren over de voorgenomen Nederlandse standpunten over de onderwerpen die ter stemming
worden voorgelegd aan het SCoPAFF over regelgeving voor gewasbescherming.
Overig
Daarnaast heb ik een brief aan de EC gestuurd waarin ik aandacht vraag
voor twee aan de volksgezondheid gerelateerde aspecten van het gebruik
van bepaalde gewasbeschermingsmiddelen: de mogelijke effecten op het
ontstaan van de ziekte van Parkinson en het ontwikkelen van resistentie
tegen medicinale azolen. Met deze brief geef ik invulling aan de gewijzigde motie van het lid Dik-Faber c.s. (CU) over Parkinson (Kamerstuk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

5

27 858, nr. 502) en een toezegging over azolen aan uw Kamer (Kamerstuk
27 858, nr. 486).
In de brief verzoek ik de EC om een traject te starten om de datavereisten
op het gebied van neurologische aandoeningen te herzien voor verordening (EG) 1107/2009 zodat studies gericht op neurotoxische effecten
voortaan standaard wordt opgenomen in het beoordelingsdossier voor de
goedkeuring van chemisch gesynthetiseerde werkzame stoffen. Tevens
vraag ik aan de EC om een integraal plan van aanpak te ontwikkelen voor
het probleem van resistentie gerelateerd aan het gebruik van azool
bevattende gewasbeschermingsmiddelen in combinatie meten langdurige
en ongecontroleerde opslag van agrarische en natuurlijke (rest)producten.
Tijdens de komende SCoPAFF-vergadering zal een reactie van de EC op de
brief worden besproken.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
C.J. Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 858, nr. 508

6