Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 700 VI

Vaststelling van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2009

Nr. 90

BRIEF VAN DE MINISTER VAN JUSTITIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 22 december 2008
1. Inleiding
Tijdens de begrotingsbehanding van Justitie is door de leden Pechtold
(D66) en Teeven (VVD) een motie ingediend die is aangenomen door uw
Kamer. In de motie wordt verzocht «bij het tegengaan van tekorten in de
«togaberoepen» geen nadere concessies te doen aan het opleidingsniveau» (Tweede Kamer 2008–2009, 31 700 VI, nr. 63). Bij de begrotingsbehandeling heb ik reeds aangegeven dat ik de motie overbodig acht. De
toegang tot de juridische beroepen is immers goed geregeld in weten
regelgeving. Recent is wel onder voorwaarden de toegang tot de juridische beroepen mogelijk gemaakt voor juristen die vanuit het hbo zijn
doorgestroomd naar de universiteit. Deze juristen krijgen, op voorwaarde
dat zij een intensief schakeljaar hebben gevolgd voorafgaand aan het
behalen van een universitaire master recht, toegang tot deze beroepen. Zij
hebben daarmee een universitaire opleiding afgerond en zijn derhalve
geen hbo-jurist meer. Er worden derhalve geen concessies gedaan aan
het vereiste opleidingsniveau.
2. Huidige wettelijke vereisten aangaande het vereiste
opleidingsniveau
Afgelopen 1 sepember is de algemene maatregel van bestuur Gelijkstelling Bachelor hbo-rechten voor de toegang tot gereglementeerde juridische beroepen (Staatsblad 2008, 383) in werking getreden. Met de inwerkingtreding van deze algemene maatregel van bestuur (verder amb) zijn
de volgende hoofdlijnen vastgelegd voor toegang tot de juridische (toga)beroepen:
voor wat betreft de graden is vereist:
– dat op grond van het met goed gevolg afsluiten van een wetenschappelijke opleiding (verder wo) op het gebied van het recht de graden
van bachelor en master zijn verkregen; of
– dat op grond van het met goed gevolg afsluiten van een wetenschap-

KST126692
0809tkkst31700VI-90
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VI, nr. 90

1

pelijke opleiding op het gebied van het recht het recht om de titel
meester te voeren is verkregen; of
– dat op grond van het met goed gevolg afleggen van een afsluitend
examen van de opleiding hbo-rechten aan een hogeschool de graad
hbo-bachelor is verkregen, dat tevens met goed gevolg de tentamens
van de tot een schakelprogramma behorende onderwijseenheden zijn
afgelegd en dat vervolgens op grond van een met goed gevolg afgesloten wetenschappelijke opleiding op het gebied van het recht de
graad van master is verkregen.
De eerdergenoemde amvb vormt de grondslag voor de voorwaardelijke
gelijkstelling1 van deze specifieke hbo-bachelor graad aan de graad
wo-bachelor in het recht. Verder is en blijft vereist dat naast de hbo-bachelor de in het wetenschap-pelijk onderwijs verkregen graad van master in
het recht (wo-master recht) is verkregen.
voor wat betreft de nadere beroepsvereisten:
In de nadere beroepsvereisten is vastgelegd ten aanzien van welke vakken
of rechtsgebieden vereist is dat grondige kennis is verkregen.
De graden-eis en daarnaast de nadere beroepsvereisten hebben tot doel
om de kwaliteit van de togaberoepen te waarborgen.
3. Korte terugblik
Voor de volledigheid geef ik een korte terugblik op de totstandkoming van
de amvb. In de kabinetsreactie naar aanleiding van het advies van de
commissie-Hoekstra (Tweede Kamer, 2005–2006, 30 300 VI, nr. 175) is het
advies van de commissie overgenomen en is gesteld dat de in het hoger
onderwijs verkregen bachelor graad in het kader van de hbo-rechten
opleiding, op grond van de amvb niet van een gelijkwaardig niveau en
grondigheid wordt geacht als de kennis die wordt verkregen met de
wo-bachelor recht. Alleen de combinatie van de bachelor in het kader van
de opleiding hbo-rechten, aangevuld met een zogeheten «schakelprogramma» en daarbij de graad van wo-master recht wordt gelijkwaardig
geacht aan de combinatie van wo-bachelor recht en wo-master recht. Het
«schakelprogramma» strekt er expliciet toe om het kennisverschil tussen
de hbo-bacheloropleiding en de wo-bacheloropleiding te overbruggen.
De minister van Justitie,
E. M. H. Hirsch Ballin

1

Voorwaarde voor gelijkstelling van andere
graden met de graad wo-bachelor recht is
derhalve geweest dat een zodanige kennis van
het recht is verkregen dat de kwaliteit van de
juridische beroepsbeoefening gewaarborgd
blijft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 700 VI, nr. 90

2