Brexit ‘to do list’
Handvatten onderhandelaars fase 2 Brexit onderhandelingen Bouwstenen voor eenvoudige handel en banen na Brexit

Laatste Brexit nieuws voor ondernemers
www.evofenedex.nl/brexit

Inleiding

onderhandelaars iedere kans aangrijpen om te zorgen dat het VK onderdeel

De onderhandelingen over de nieuwe (handels)relatie tussen de Europese

blijft van de interne markt. Handelsafspraken op basis van het ‘Noorse’ of

Unie (EU) en het Verenigd Koninkrijk (VK) starten dit voorjaar. Voor

‘Zwitserse’ model bieden, als de interne markt en Douane Unie niet haalbaar

Nederlandse im- en exporteurs, hun werknemers en de BV Nederland is het

zijn, daarna de beste waarborgen voor eenvoudige handel en banen na

cruciaal dat Brussel en London goede handelsafspraken maken die de

Brexit. Als zelfs dat niet haalbaar blijkt, is een handelsakkoord – aansluitend

handel en logistiek ook na Brexit zo eenvoudig mogelijk laten verlopen. De

bij een bestaand model, zoals het Canadese- de te kiezen route.

belangen voor de import- en exportsector en Nederland zijn enorm. Het VK
is onze derde handelspartner wereldwijd en 300.000 Nederlanders danken

Zorg met de handelsafspraken tenminste voor:

hun baan aan de handel met de Britten. Jaarlijks exporteren we voor zo’n

• Een gelijk speelveld met uniforme regels en vrije markttoegang

38 miljard euro aan goederen, tegenover een import van zo’n 21 miljard. Het

• Wederzijdse aanvaarding van producten (gelijke producteisen)

grote handelsvolume en de eenvoudige handel hebben we grotendeels te

• Een soepele doorgang aan de grens

danken aan de Europese interne markt en het vrije verkeer van goederen en

• Zo eenvoudig mogelijke douaneformaliteiten

personen. Het is daarom zaak dat de handel ook na Brexit zo eenvoudig

• Ruime mogelijkheden voor efficiënt goederenvervoer via de weg, zee,

mogelijk blijft verlopen en handelsbelemmeringen zoveel mogelijk worden
voorkomen. In dit document zetten we hiervoor de belangrijkste
bouwstenen op een rij. We roepen daarbij de Nederlandse overheid op zich
bij de Brusselse onderhandelaars hard te maken voor Nederlandse banen,
eenvoudige handel en efficiënte logistiek en de in dit stuk genoemde
bouwstenen actief uit te dragen in de onderhandelingen.
Wat is nodig voor banen en eenvoudige handel en logistiek na Brexit?
Zorg voor goede handelsafspraken die de handel ook na Brexit zo eenvoudig
mogelijk laten verlopen. Stel een overgangsperiode – met behoud van de
huidige situatie - in totdat goede handelsafspraken zijn gemaakt en kunnen
worden geïmplementeerd. De overgangsperiode moet indien nodig langer
doorlopen dan tot 1 januari 2020 (voorstel EU). Bovenal is het zaak te zorgen
dat ondanks Brexit de stabiliteit van de EU en de interne markt gewaarborgd
blijft.
Behoud van het VK als onderdeel van de interne markt is het beste scenario
voor eenvoudige handel en banen. Uiteraard realiseren we ons dat de ruimte
voor een dergelijke scenario beperkt is, aangezien de Britten uit de EU willen
stappen, aangeven geen Douane-Unie meer te willen en eigen
handelsakkoorden willen onderhandelen. Desalniettemin is het zaak dat de

spoor en lucht
• Minimale administratieve lasten

Handel
1. Zorg voor een gelijk speelveld, uniforme regels en vrije

• Exportcontrole: Maak goede afspraken over gelijke exportcontrolewetgeving,

markttoegang

zodat bedrijven na Brexit geen vergunningen hoeven aan te vragen voor

Een gelijk speelveld met duidelijke en uniforme regels is van belang om op

export van strategische goederen naar het VK (inschattingen laten zien

eerlijke en gelijke wijze te kunnen concurreren. Het is daarom belangrijk dat

dat bij een harde Brexit Nederlandse bedrijven ruim 5 miljoen

voor Britse en Europese bedrijven zoveel mogelijk dezelfde regels gelden,

vergunningen moeten aanvragen, die de Douane allemaal moet

die bovendien worden gehandhaafd. Im- en exporteurs moeten zonder

beoordelen)

belemmeringen toegang hebben tot de Britse markt. Afspraken zijn daarom
tenminste nodig over:

• Vrij verkeer personen: Maak goede afspraken dat werknemers van
Europese en Britse bedrijven eenvoudig en zonder administratieve

• EU-wetgeving: Zorg dat het VK zoveel als mogelijk blijft werken met EU-

rompslomp over en weer de grens over kunnen gaan en kunnen werken

wetgeving, in het bijzonder wetgeving voor douane, milieu, gevaarlijke

in de EU of het Verenigd Koninkrijk. Bij het internationaal

stoffen, vervoer, afval en veiligheids- en productstandaarden- en eisen.

goederenverkeer gaan niet alleen goederen maar ook vaak werknemers

Als dat niet volledig mogelijk blijkt, maak dan goede afspraken dat het

de grens over, bijvoorbeeld om klantafspraken te maken of voor vervoer

VK de EU-regels zoveel mogelijk overneemt en maak afspraken om te

van goederen. Hiertoe moeten ruime mogelijkheden blijven bestaan.

voorkomen dat de regels tussen de EU en het VK uit elkaar gaan lopen.
In dat geval ontstaan automatisch toenemende kosten voor bedrijven

2. Wederzijdse aanvaarding van producten en standaarden

bijvoorbeeld om na te gaan of wordt voldaan aan de wetgeving in het VK.

Het is belangrijk dat goederen die voldoen aan Europese wetgeving na Brexit
ook vrijelijk op de Britse markt verkocht mogen worden, zonder aanvullende

• Gelijk speelveld: Zorg, in geval van een onverhoopt ‘no deal’ scenario,

eisen en testen. Het beste is als de Britten zich aan de Europese (product)

dat het VK de internationale regels op het gebied van internationale

wetgeving blijven houden, zodat voor iedereen duidelijk is welke wetgeving

handel, zoals de WTO regels, goed naleeft. Een level playing field op alle

van toepassing is. Afspraken zijn tenminste nodig over:

terreinen is essentieel voor behoud van de concurrentie positie.
Belangrijk is ook dat de te kiezen oplossing voor de Ierse en Noord-Ierse

• Certificatie: Zorg voor zoveel mogelijk wederzijdse erkenning en

grens geen afbreuk doet aan het gelijke speelveld voor Europese

acceptatie van standaarden, systemen en certificaten voor voedsel- en

bedrijven en niet leidt tot ongewenste effecten op de interne markt.

productveiligheid. Waarborg daarmee dat producten die voldoen aan
EU-wetgeving ook in het VK kunnen worden gekocht en verkocht.

• Markttoegang: Waarborg vrije markttoegang voor im- en exporteurs in
het VK door te zorgen voor wederzijdse erkenning van producten,
standaarden en certificering.

• Wederzijdse erkenning van jurisdictie: Maak afspraken over
wederzijdse erkenning van jurisdictie en uitspraken van rechtbanken en
het EU-verbod op anti-suit injunctions. Voorkom daarmee dat zaken

• Naleving wetgeving: Laat VK (alvast) toetreden tot het Verdrag van

gelijktijdig bij rechtbanken in het VK en in een EU-lidstaat aanhangig

Lugano, zodat ook na Brexit rechtelijke uitspraken over en weer worden

gemaakt kunnen worden, met afwijkende beslissingen en rechtsonzekerheid

erkend en ten uitvoer kunnen worden gelegd.

tot gevolg.

3. Zorg voor een soepele doorgang aan de grens

4. Beperk douaneformaliteiten tot een minimum

Een soepele doorgang aan de grens is van levensbelang voor efficiënte

Als het Verenigd Koninkrijk uit de EU stapt, worden douaneformaliteiten

handel en logistiek. Vertragingen aan de grens leiden direct tot verstoringen

heringevoerd, ongeacht de uitkomst van de onderhandelingen. Op

van logistieke processen, het niet kunnen nakomen van klantafspraken en

douanegebied is de Brexit daarom altijd hard. Belangrijk is dat

extra (logistieke) kosten. Afspraken zijn tenminste nodig over:

douaneformaliteiten en de bijbehorende administratieve lasten en kosten
voor bedrijfsleven én overheden tot het minimale worden beperkt.

• Toezicht en voorbereiding: Beperk het toezicht van douaneautoriteiten

Afspraken zijn tenminste nodig over:

op het goederenverkeer met het VK tot het minimale. Toezicht op
goederenverkeer door bijvoorbeeld controles levert altijd een

• Bestaand model: Zorg dat de herinvoering van douaneformaliteiten –

handelsbelemmering en een verstoring van logistieke processen op. Zorg

voor zover die niet te voorkomen zijn – wordt gebaseerd op een

dat Douaneautoriteiten in het VK en in Nederland tijdig en adequaat zijn

bestaand model, zoals het Noorse of CETA. Voorkom koste wat kost

voorbereid op Brexit, in termen van capaciteit, kennis en infrastructuur.

dat een nieuw model wordt opgesteld. Zorg waar mogelijk voor zo
snel mogelijk duidelijkheid over het te kiezen model.

• Douanevervoer: Maak afspraken over de mogelijkheid douanevervoer
toe te passen, in lijn met de afspraken met de EVA-landen (Liechtenstein,

• Douane-Unie: Zorg dat de EU en het VK een Douane-Unie

Noorwegen, IJsland en Zwitserland). Hierdoor kunnen niet uit de EU

overeenkomen, waardoor geen tariefmuren bestaan tussen de EU en

afkomstige goederen van de ene plaats naar een andere plaats in de EU

het VK, één gelijk buitentarief geldt, gelijke oorsprongsregels en een

worden vervoerd, onder geleide van een douaneaangifte onder

gezamenlijk handelsblok- en beleid bestaat.

schorsing van de belastingen. Controles zijn dan alleen nodig bij vertrek
en aankomst op plaats van bestemming, waardoor de druk op de grens
fors verminderd.

• Invoerrechten: Voorkom de invoering van invoerrechten. Invoerrechten
maken het voor exporteurs moeilijker te concurreren op de Britse
markt. Ook worden ingevoerde producten of onderdelen duurder
voor consumenten en bedrijven.
• Veiligheidsgebied: Zorg dat het VK onderdeel blijft van het Europese
veiligheidsgebied met AEO-status. Dit voorkomt dat veiligheidsgegevens
vooraf moeten worden aangegeven. Als het VK buiten het
veiligheidsgebied valt, betekent dat extra complexiteit voor alle
vormen van transport van en naar het VK vanuit de EU.
• AEO: Maak afspraken over wederzijdse erkenning van de Authorised
Economic Operator (AEO) vergunning.

• Samenwerking: Zorg voor verregaande samenwerking tussen de Britse
en Nederlandse douaneautoriteiten, zodat het douaneproces zo efficiënt
mogelijk verloopt. Zorg daarbij voor data uitwisseling, kennisdelen,
aansluiting van IT systemen en voldoende capaciteit.
• Douanewetgeving: Zorg zoveel mogelijk voor harmonisatie en behoud
van simplificaties en centralisaties op douanegebied.
• Exportdocumenten, BTW en accijns: Maak duidelijke en werkbare
afspraken over im- en exportprocedures en btw en accijns. Beperk de
administratieve lasten tot het minimale.
• NVWA: Zorg dat controlerende autoriteiten (in Nederland de NVWA) over
voldoende keurpunten in het gehele land beschikken, met voldoende
gekwalificeerd personeel, zodat de goederenstroom zoveel mogelijk
efficiënt blijft verlopen. Zorg dat controles zo veel mogelijk ook op locatie
mogelijk zijn en niet verplicht aan de grens. Maak afspraken over
wederzijdse erkenning van keuringen. Beperk de controlelast tot het
minimale.
5. Overgangstermijn na handelsafspraken
Zorg dat im- en exporteurs, na het aflopen van de overgangsperiode,
minimaal een jaar de tijd hebben om de gemaakte handelsafspraken en de
gewijzigde werkwijze te implementeren in hun processen en systemen.

Logistiek

B. Efficiënt vervoer van goederen via de zee

1. Stel een transportconventie op en regel daarin tenminste:

• Ferryverkeer: Waarborg de mogelijkheden van vervoer van goederen

a. Ruime mogelijkheden wegvervoer

via ferryverkeer en feederdiensten en zorg dat toezichthouders de

b. Efficiënt vervoer van goederen via de zee

goederenstroom tijdig en efficiënt kunnen afhandelen. Beperk de

c. Ruime mogelijkheden voor luchtvracht

administratieve lasten behorende bij deze stroom tot het minimale.

Wachttijden aan de grens, bijvoorbeeld in Britse havens, vliegvelden en bij

• Aansluiting bij Europees Douanevervoer: Zorg bij RoRo (Roll on Roll

de tunnel, moeten zoveel mogelijk worden voorkomen, bijvoorbeeld door

off van trucks met (container) lading die gebruik maken van

technologische oplossingen te zoeken. Door vertragingen aan de grens

ferrydiensten) voor aansluiting bij Europees Douanevervoer. Daarmee

worden logistieke processen ernstig verstoord en is het nauwelijks

worden controleverplichtingen tijdens vervoer geminimaliseerd.

opportuun versgoederen (bloemen, levensmiddelen) naar het VK te
exporteren (op dit moment betreft zo’n 1/3e van de export naar het VK

• Doorvervoer via Nederland: Behoud van ruime mogelijkheden en

versgoederen). Belangrijk daarbij is dat administratieve lasten voor, tijdens

waarborg een aantrekkelijk business case zodanig dat goederen met

en na het vervoer tot het minimale worden beperkt. Voorkom dat aan de

bestemming VK via Nederland naar het VK kunnen gaan. Voorkom

grens bij vervoer onnodige formaliteiten moeten worden afgehandeld.

belemmeringen in deze goederenstroom door goede afspraken te

Maak in de transportconventie tenminste afspraken over:

maken over de mogelijkheden voor douanevervoer.

a. Ruime mogelijkheden wegvervoer

• Feederdiensten: Behoud ruime mogelijkheden en een aantrekkelijke

• Ritmachtigingen: Voorkom dat EU bedrijven ritmachtigingen in het VK

businesscase voor feederdiensten in alle havens in het VK. ‘Feeders’ zijn

nodig hebben. Dit zou de markt ernstig verstarren en levert forse kosten

kleine schepen van waaruit goederen uit/in een groot schip worden

en administratieve lasten op. Maak hierover afspraken op EU niveau.

overgeladen. Voorkomen moet worden dat feederdiensten minder of
beperkter mogelijk zijn in Britse havens, waardoor transportmogelijkheden

• Cabotage: Waarborg de mogelijkheden voor cabotage (het vervoeren

worden ingeperkt en kosten van transport omhoog gaan.

van goederen tussen twee punten in hetzelfde land door een bedrijf uit
een ander land). Als cabotage na Brexit niet meer mogelijk is, neemt de

C. Ruime mogelijkheden voor met name luchtvracht

transport capaciteit voor im- en exporteurs fors af.

• ‘Open Skies’: Zorg dat het VK gebonden blijft aan het Europese ‘Open
Skies’ verdrag. Dit verdrag regelt de rechten voor vluchten tussen
lidstaten. Europese maatschappijen verliezen automatisch hun
vliegrechten als het VK niet aan het verdrag gebonden is.