Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

32 605

Beleid ten aanzien van
ontwikkelingssamenwerking

Nr. 211

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR BUITENLANDSE HANDEL EN
ONTWIKKELINGSSAMENWERKING
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 juli 2017
Het kabinet stelt uw Kamer via deze brief op de hoogte van de gedeeltelijke besteding van de in de Voorjaarsnota aangekondigde extra middelen
van EUR 40 miljoen aan humanitaire hulp.
1) Nederland draagt 11,5 miljoen euro extra bij aan het Central Emergency
Response Fund (CERF) van de Verenigde Naties. Het CERF stelt vaak als
eerste middelen beschikbaar voor hulp bij acute crises en richt zich
daarnaast op de zogenaamde «vergeten» crises, die grote financieringstekorten hebben. Het CERF heeft een goed trackrecord wat betreft het
efficiënt en snel bereiken van mensen in nood. De Resultatenrapportage
2015 en het Jaarrapport 2016 van het CERF bevestigen dit. Zo kon er met
CERF-middelen snel worden ingegrepen om ruim 3000 ernstig ondervoede Nigeriaanse vluchtelingenkinderen in Kameroen van speciale
voeding te voorzien en in Tanzania werden 3,7 miljoen mensen van
schoon drinkwater voorzien, waardoor de uitbraak van cholera kon
worden beperkt.
Het CERF heeft belangrijke stappen gezet op het gebied van transparantie
en verantwoording. In het kader van resultaatgerichte financiering, heeft
Nederland met het CERF afgesproken dat deze extra bijdrage moet leiden
tot meer en betere resultaten voor vrouwen en meisjes, door het
adresseren van hun kwetsbaarheid en hun behoeften op het gebied van
seksuele en reproductieve gezondheid in de door het CERF gefinancierde
noodhulpprogramma’s.
Tijdens de Family Planning 2020 Summit op 11 juli 2017 in Londen heeft
Nederland, samen met het Verenigd Koninkrijk en België, een verklaring
afgegeven, waarin wij ons als donoren verplichten om meer concrete
resultaten voor vrouwen en meisjes te behalen met onze humanitaire
hulp. Nederland staat volledig achter de daartoe gelanceerde Roadmap

kst-32605-211
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 605, nr. 211

1

voor data monitoring en verantwoording, als middel om wereldwijd
resultaten op het gebied van gezinsplanning en seksuele en reproductieve
gezondheid en rechten te meten.
2) Nederland stelt EUR 5 miljoen beschikbaar voor activiteiten die
bijdragen aan kwalitatief goede seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten in noodhulpprogramma’s. Complicaties rondom zwangerschap
en bevalling inclusief onveilige abortussen zijn de belangrijkste oorzaken
van sterfte van vrouwen en jonge meisjes. Seksuele en reproductieve
gezondheidsdiensten zijn levensreddend en de behoefte eraan – ook in
humanitaire crises- is groot. Meisjes en vrouwen over de hele wereld
moeten toegang hebben tot veilige voorbehoedsmiddelen om te kunnen
kiezen of ze kinderen willen, wanneer ze die willen en met wie.
Nederland werkt aan betere beschikbaarheid van anticonceptie, veilige
abortus en post-abortuszorg, aan het terugdringen van sterfte tijdens
bevallingen, het voorkomen van hiv-infecties en het zorgen voor stabiele
toegang tot aidsremmers ook tijdens humanitaire crises. Binnen de
humanitaire standaarden zijn afspraken gemaakt over een minimaal
pakket aan seksuele en reproductieve gezondheidsdiensten die vanaf het
begin van de crisis aangeboden moeten worden. Nu is het zaak erop toe
te zien dat deze afspraken ook daadwerkelijk worden uitgevoerd.
3) Vanwege de ernst van de humanitaire situatie en het gebrek aan
financiering wordt een extra bijdrage van EUR 10 miljoen beschikbaar
gesteld voor noodhulp aan de Tsjaadmeer-regio (EUR 4 miljoen), de
Syrië-regio (EUR 3 miljoen) en de crisis in de Democratische Republiek
Congo (EUR 3 miljoen). Deze drie crises behoren tot de grootste crises van
dit moment.
In de Tsjaadmeer-regio (Nigeria, Niger, Kameroen en Tsjaad) wordt de
situatie steeds nijpender. Er is sprake van een groeiend aantal veiligheidsrisico’s. Boko Haram is actiever dan voorheen. Er is een reële kans dat ISIS
zich deels zal verplaatsen naar de regio waardoor de veiligheidsrisico’s
verder zullen toenemen. De kern van de crisis ligt in noordoost Nigeria,
waar Nigeriaanse vluchtelingen onverwacht terugkomen uit Kameroen.
De teller staat inmiddels op ruim 12.000 vluchtelingen, waaronder veel
kinderen. In het Humanitarian Response Plan 2017 is geen rekening
gehouden met een dergelijke vluchtelingenstroom.
In de Syrië-regio signaleren humanitaire organisaties in alle landen grote
tekorten. De VN hebben aangegeven dat in Libanon programma’s voor
basisbehoeften, medische zorg en voedsel voor kwetsbare vluchtelingen
slechts tot deze zomer voortgezet kunnen worden, tenzij extra financiering
beschikbaar komt. Nederland draagt om die reden bij aan het multi
purpose cash grant (MPCG) programma van UNHCR van respectievelijk
EUR 900.000 voor Libanon en EUR 600.000 voor Jordanië.
Ten behoeve van Syrië wordt EUR 500.000 extra bijgedragen aan het
Humanitaire Fonds in Gaziantep, Turkije. Dit fonds steunt de crossborder
respons in Syrië, voornamelijk door NGO’s, vanuit Turkije en Irak. De
bijdrage is bedoeld om de noden in en rond Raqqa te lenigen. Voor Irak
wordt 1 miljoen euro extra bijgedragen aan het Iraq Humanitarian Pooled
Fund, in het bijzonder voor de provincies Mosul en Anbar. Nu de
bevrijding van West-Mosul een feit is, is extra steun nodig gezien het hoge
aantal ontheemden en de noodzaak voor acute traumazorg.
In de Democratische Republiek Congo is het snel escalerende geweld in
de Kasai-regio reden om EUR 3 miljoen bij te dragen aan het Humanitaire
Fonds. In april 2017 lanceerde de VN een extra Appeal van 64,5 miljoen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 605, nr. 211

2

dollar om hulp te kunnen bieden in de Kasai-regio, waar de noden nu
400% boven het niveau liggen dat is opgenomen in het DRC Humanitarian
Response Plan 2017. Het Humanitaire Fonds kampt met een groot
financieringstekort, terwijl het de mogelijkheid biedt snel en adequaat op
deze acute crisis te reageren.
4) Van de extra noodhulpmiddelen is 7 miljoen euro bestemd voor de
Dutch Relief Alliance ten behoeve van de uitvoering van de motie van het
lid Voordewind c.s. (Kamerstuk 32 605, nr. 197) om per direct het budget
van de Dutch Relief Alliance aan te vullen met 15 miljoen euro ter
bestrijding van de hongersnood in de Hoorn van Afrika en in Jemen. De
resterende 8 miljoen euro komt uit de aan het begin van dit jaar nog vrij te
besteden middelen van het Relief Fund.
5) Ten slotte draagt Nederland 1,5 miljoen euro bij aan UN Global Pulse. In
samenwerking met humanitaire partners verzamelt en analyseert UN
Global Pulse big data om zo de humanitaire response effectiever en
efficiënter te maken, waardoor meer mensenlevens gered kunnen worden
en de hulpverlening goedkoper en beter wordt. Met de Nederlandse
financiering is onder andere het ophalen van afvalwater in Zaatari-kamp
in Jordanië geanalyseerd aan de hand van de gps-signalen van de
tankwagens. Vervolgens heeft UN Global Pulse UNICEF geadviseerd hoe
het afvalwater efficiënter en effectiever kan worden opgehaald. Naast dit
project ondersteunt UN Global Pulse nog zes gelijksoortige big data
projecten, op verzoek van humanitaire organisaties. Met de toegezegde
EUR 1,5 miljoen zal UN Global Pulse zich inzetten om gebruik van data in
de humanitaire sector te vergroten en partnerschappen met het bedrijfsleven en kennisinstituten verder uit te bouwen.
De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
E.M.J. Ploumen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 32 605, nr. 211

3