Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

29 446

Uitvoering Flora- en Faunawet

Nr. 86

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 december 2013
Op 4 december 2013 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad
van State (hierna: de Afdeling) ontheffingen van provincies Fryslân en
Noord-Holland voor het gebruik van lichtbakken bij de bestrijding van
vossen, vernietigd. Volgens de Afdeling was de ontheffing in strijd met de
Benelux-overeenkomst Jacht en Vogelbescherming. De overheid ging er
totnogtoe vanuit dat de bepalingen van deze overeenkomst niet van
toepassing waren op activiteiten in het kader van beheer en schadebestrijding in de zin van de Flora- en faunawet. De Afdeling schuift dit
uitgangspunt terzijde. Dat heeft gevolgen voor de effectieve en efficiënte
uitvoering van beheer en schadebestrijding.
De overeenkomst bevat afspraken tussen België, Luxemburg en
Nederland gericht op de bescherming van in het wild levende dieren
tegen stroperij. De Benelux-overeenkomst wijst 48 verschillende
diersoorten aan als wildsoort, waaronder het wild zwijn, de vos en de
grauwe gans. Voorts behelst de overeenkomst dat lidstaten het gebruik
van het jachtgeweer verbieden tussen 1 uur na zonsondergang en 1 uur
vóór zonsopgang, evenals het gebruik van jachtmiddelen en methoden
die de stroperij kunnen ondersteunen, zoals kunstmatige lichtbronnen. In
de overeenkomst is bepaald dat het Comité van Ministers van de Benelux
Unie bij beschikking een lijst vaststellen van de middelen die lidstaten
voor de jacht toestaan. De overeenkomst biedt slechts beperkte ruimte om
op nationaal niveau van deze afspraken af te wijken.
De Afdeling oordeelt dat de bepalingen van de overeenkomst niet alleen
gelden voor de uitoefening van het jachtrecht, maar ook bij afschot van
wilde dieren bij beheer of schadebestrijding. De Afdeling volgt daarin het
Gerechtshof van de Benelux Unie, dat in maart 2013 over de zaak
oordeelde naar aanleiding van vragen van de Afdeling. Het Gerechtshof
oordeelde dat jacht op de in de overeenkomst aangewezen wildsoorten
ook omvat het bestrijden van vossen ter bescherming van de weidevogelstand. Dat het gebruik van het jachtrecht tegen vossen in de Nederlandse

kst-29446-86
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 446, nr. 86

1

wetgeving verboden is en uitsluitend beheer of schadebestrijding wordt
toegestaan, doet daar niets aan af.
De toepassing van de Benelux-jachtregelgeving heeft consequenties voor
de wijze waarop gedeputeerde staten invulling kunnen geven aan hun
taken voor beheer en schadebestrijding. Dit vind ik niet wenselijk. Indien
de provincies de populaties van de aangewezen wildsoorten niet langer
effectief kunnen beheren, ontstaan er risico’s voor publieke belangen
zoals verkeersveiligheid en dierziektebestrijding. Bovendien veroorzaakt
een deel van de aangewezen soorten jaarlijks aanzienlijke schade aan
landbouwgewassen, vee en visserij.
De beperkingen die de Benelux-overeenkomst aan de uitoefening van
beheer en schadebestrijding oplegt, zijn mijns inziens ook niet nodig.
Beheer en schadebestrijding is in de Flora- en faunawet gebonden aan
strikte voorwaarden die voortvloeien uit de Europese vogel- en
habitatrichtlijn.
Deze zomer heb ik de problematiek, die nu voor Nederland dreigt te
ontstaan, onder de aandacht gebracht van de Secretaris-generaal van de
Benelux Unie en de andere Benelux-partners. De partijen van de Benelux
Unie zijn het onderling vooralsnog met Nederland eens dat de afspraken
in de Benelux-overeenkomst niet bedoeld waren om regels te stellen over
de uitvoering van beheer en schadebestrijding (Beschikking van het
Comité van Ministers van 24 april 2012).
Wijziging van een Benelux-overeenkomst neemt tijd in beslag. Het
wijzigings-besluit van het Comité van Ministers kan alleen in werking
treden nadat de nationale parlementen de wijziging hebben geratificeerd.
Gedeputeerde staten, verantwoordelijk voor de uitvoering en bekostiging
van beheer en schadebestrijding, kunnen de uitkomst van een dergelijke
procedure niet afwachten. Zij hebben nu duidelijkheid nodig, willen zij
hun taken efficiënt en effectief kunnen uitoefenen. Mede gelet op wat
hiervoor al over de kaders van de Flora- en faunawet werd opgemerkt,
vind ik dat gedeputeerde staten de huidige praktijk van beheer en
schadebestrijding binnen de kaders van de Flora- en faunawet moeten
kunnen voortzetten, waar nodig in afwijking van de bepalingen van de
Benelux-overeenkomst.
Daarom heb ik vooruitlopend op de uitspraak van de afdeling de
Secretaris-generaal van de Benelux Unie schriftelijk medegedeeld dat
Nederland een beroep zal doen op het recht van lidstaten om van de
overeenkomst af te wijken indien dat nodig is voor natuurbeheer of ter
voorkoming of bestrijding van schade.
De overeenkomst staat dit toe onder voorwaarde dat het Comité van
Ministers van de Benelux Unie daarmee binnen 3 maanden na de
mededeling heeft ingestemd (artikel 13 van de Benelux-overeenkomst).
Mijn inzet richt zich erop om die toestemming te krijgen.
De Staatssecretaris van Economische Zaken,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 29 446, nr. 86

2