1/2

Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

32 691 (R1946)

Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden,
ten behoeve van Aruba, en het Koninkrijk
Noorwegen inzake de uitwisseling van
informatie betreffende belastingen; Parijs,
10 september 2009

A/ Nr. 1

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN

Ter griffie van de Eerste en van de Tweede
Kamer der Staten-Generaal ontvangen op
15 maart 2011. De wens dat het verdrag aan
de uitdrukkelijke goedkeuring van de
Staten-Generaal wordt onderworpen kan door
of namens een van de Kamers of door ten
minste vijftien leden van de Eerste Kamer dan
wel dertig leden van de Tweede Kamer of door
de Gevolmachtigde Minister van Aruba te
kennen worden gegeven uiterlijk op 14 april
2011.

Aan de Voorzitters van de Eerste en van de Tweede Kamer der
Staten-Generaal
Den Haag, 4 maart 2011
Overeenkomstig het bepaalde in artikel 2, eerste en tweede lid, en artikel
5, eerste en tweede lid, van de Rijkswet goedkeuring en bekendmaking
verdragen, de Raad van State van het Koninkrijk gehoord, heb ik de eer u
hierbij ter stilzwijgende goedkeuring over te leggen het op 10 september
2009 te Parijs totstandgekomen Verdrag tussen het Koninkrijk der
Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en het Koninkrijk Noorwegen
inzake de uitwisseling van informatie betreffende belastingen (Trb. 2009,
163 en Trb. 2010, 77).
Een toelichtende nota bij dit verdrag treft u eveneens hierbij aan.
De goedkeuring wordt voor Aruba gevraagd.
Aan de Gouverneur van Aruba is verzocht hogergenoemde stukken op
16 maart 2011 over te leggen aan de Staten van Aruba.
De Gevolmachtigde Minister van Aruba is van deze overlegging in kennis
gesteld.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

kst-32691-A
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

1

TOELICHTENDE NOTA
I. Inleiding
In april 1998 heeft de Organisatie voor Economische Samenwerking en
Ontwikkeling (OESO) het rapport «Harmful Tax Competition, an emerging
global issue» uitgebracht, waarin de lijnen zijn uitgezet voor de aanpak
van schadelijke belastingconcurrentie. Het vervolgrapport1 van juni 2000
bevat zowel een lijst van mogelijk schadelijke fiscale praktijken in de
OESO-landen als een lijst van belastingparadijzen. In het kader van dit
rapport heeft Aruba, als één van de genoemde landen met een bijzonder
belastingregime, op 30 november 2000 een schriftelijke toezegging aan de
OESO afgegeven om de als schadelijk gekenmerkte fiscale praktijken te
gaan beëindigen en in het bijzonder om transparantie en effectieve
gegevensuitwisseling met betrekking tot belastingzaken tot stand te
brengen.
De OESO beoogt via deze wijze van gegevensuitwisseling internationale
samenwerking in belastingaangelegenheden tot stand te brengen om
belastingontwijking, fraude, witwassen en terrorismefinanciering tegen te
gaan. Aruba ondersteunt dit gedachtegoed en streeft ernaar om zoveel
mogelijk met andere landen verdragen ter voorkoming van dubbele
belasting met een inlichtingenartikel conform de laatste versie van artikel
26 van de OESO «Model Tax Convention on Income and Capital» (2005)2
te sluiten, alsmede een breed netwerk van de zogenaamde Tax Information Exchange Agreements (TIEA’s) naar het OESO-modelverdrag op te
bouwen.
Recente ontwikkelingen
In 2009 heeft de OESO een overzicht gepubliceerd van landen die
respectievelijk de OESO-standaard hebben ingevoerd (de «witte lijst»),
landen die gecommitteerd zijn maar de OESO-standaard nog niet
substantieel hebben geïmplementeerd (de «grijze lijst») en landen die zich
niet hebben verbonden aan de OESO-normen (de «zwarte lijst»). Onder de
«grijze lijst» was een dertigtal gecommitteerde jurisdicties opgesomd,
waaronder ook Aruba. Bij het verschijnen van deze lijsten gold als
criterium voor het substantieel implementeren van de OESO-normen dat
een land ten minste twaalf informatie-uitwisselingverdragen (TIEA’s) of
belastingverdragen met een bepaling conform de laatste versie van artikel
26 van het OESO-modelverdrag uit 2005 moest hebben afgesloten.3 De
publicatie van deze lijsten heeft wereldwijd geleid tot een exponentiële
groei van het aantal overeengekomen TIEA’s en een snelle toename van
het aantal (her)onderhandelingen van belastingverdragen. Aruba ging
mee in deze ontwikkelingen. Inmiddels staat Aruba op de «witte lijst» van
de OESO.
Onderhandelingen met Noorwegen

1
OESO, «Towards a Global Tax co-operation:
Progress in Identifying and Eliminating
Harmful Tax Practices», juni 2000
2
Zie hiervoor: http://www.oecd.org/
document/53/0,3343,en_2649_33767_
33614197_1_1_1_1,00.html
3
Zie hiertoe: OESO, Overview of the OECD’s
Work on Countering International Tax Evasion,
Parijs 28 september 2009, beschikbaar via.
http://www.oecd.org/dataoecd/32/45/
43757434.pdf.

Het onderhavige Verdrag is op 10 september 2009 te Parijs tot stand
gekomen na onderhandelingen tussen de fiscale autoriteiten van Aruba
en Noorwegen. Het verzoek tot onderhandelen kwam van de Noorse
autoriteiten.
Het Verdrag is op dezelfde dag tot stand gekomen als het Verdrag tussen
het Koninkrijk der Nederlanden, ten behoeve van Aruba, en Noorwegen
ter bevordering van de economische betrekkingen; Parijs, 10 september
2009 (Trb. 2009, 164), dat als doel heeft de economische diversiteit van
Aruba te bevorderen (de zgn. Agreement to Promote Economic Relations
(APER)). De APER is supplementair aan het onderhavige Verdrag.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

2

Opzegging van het onderhavige Verdrag betekent tevens beëindiging van
de APER.
II. Artikelsgewijze toelichting
Voor het Verdrag heeft de tekst van het OESO-modelverdrag als basis
gediend. De verdragstekst met Noorwegen komt in grote lijnen overeen
met het OESO-modelverdrag. Daar waar de bepalingen niet of niet
substantieel afwijken van het OESO-modelverdrag, is het daarmee
corresponderende OESO-commentaar van overeenkomstige toepassing
en wordt voor de toelichting ervan verwezen naar dat commentaar.
Artikel 1 Doelstelling en reikwijdte van het Verdrag
Dit artikel beschrijft het doel en het toepassingsgebied van het verdrag,
namelijk het uitwisselen van voorzienbaar relevante fiscale gegevens ten
behoeve van de vaststelling, heffing, controle en inning van belastingen,
de invordering en tenuitvoerlegging van belastingvorderingen en het
onderzoek naar en de vervolging van belastingzaken. De maatstaf van
»voorzienbare relevantie» wordt gehanteerd om te garanderen dat
verzoeken niet worden afgewezen in gevallen waarbij het belang van de
informatie voor het onderzoek pas na ontvangst van deze informatie kan
worden vastgesteld.
In het tweede lid is bepaald dat het Verdrag alleen van toepassing zal zijn
op Aruba en niet op andere delen van het Koninkrijk der Nederlanden.
Artikel 3 Belastingen waarop het Verdrag van toepassing is
Het OESO-modelverdrag laat aan verdragspartijen over te bepalen welke
belastingen onder het Verdrag zullen vallen. In het eerste lid worden per
Partij de belastingen opgesomd waarop het Verdrag van toepassing is. In
het tweede lid is bepaald dat belastingen die na de inwerkingtreding van
dit Verdrag worden ingevoerd en die in wezen gelijksoortig zijn met of ter
vervanging dienen van de in dit artikel genoemde belastingen, eveneens
onder de reikwijdte van dit Verdrag vallen, mits de bevoegde autoriteiten
dit overeenkomen. Door middel van briefwisseling is het mogelijk om de
bestaande belastingen die onder het Verdrag vallen uit te breiden of aan
te passen.
Artikel 4 Begripsomschrijvingen
In het eerste lid worden de in het Verdrag gehanteerde begrippen
gedefinieerd. Zo bevatten de onderdelen b en c een omschrijving van het
grondgebied waarop het Verdrag van toepassing is. In onderdeel d wordt
aangegeven wie in beide landen als de bevoegde autoriteit wordt
aangemerkt. Voor Aruba is dat de Minister van Financiën en Economische
zaken of zijn bevoegde vertegenwoordiger.
Conform het OESO-modelverdrag zijn in de onderdelen p en q de
omschrijvingen opgenomen van «strafwetten» en «fiscale delicten». Voor
het OESO-modelverdrag zijn bedoelde begripsomschrijvingen relevant in
het kader van de inwerkingtredingbepaling. In het OESO-modelverdrag
wordt voor de inwerkingtreding van het Verdrag onderscheid gemaakt
tussen «fiscale delicten» en overige belastingzaken. Voor het onderhavige
Verdrag is bedoelde omschrijving feitelijk overbodig, aangezien de
begrippen in het Verdrag niet verder voorkomen.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

3

Artikel 5 Uitwisseling van inlichtingen op verzoek
In dit artikel zijn de belangrijkste uitgangspunten van internationale
inlichtingenuitwisseling op verzoek neergelegd. Hoewel dit artikel
inhoudelijk niet afwijkt van het OESO-modelverdrag, verdient het
desalniettemin een toelichting op enkele onderdelen. Voor het overige
wordt verwezen naar het OESO-commentaar bij dit artikel.
Op basis van het eerste lid zijn de bevoegde autoriteiten van de aangezochte partij verplicht om op verzoek informatie uit te wisselen voor de
doeleinden zoals vermeld in artikel 1. Hierdoor is er sprake van een ruime
uitwisseling van fiscale gegevens. Deze uitwisseling ziet niet alleen op de
verzekering van belastingheffing, maar ook op de invordering, de
opsporing en vervolging van fiscale vergrijpen. Op grond van artikel 39
van de Algemene landsverordening belastingen zal de belastingplichtige
ten aanzien van wie een verzoek om inlichtingen is gedaan van het besluit
tot gegevensuitwisseling met de verdragspartij op de hoogte worden
gesteld. De belastingplichtige kan dan op grond van de Landsverordening
administratieve rechtspraak (LAR) bezwaar maken tegen de internationale
uitwisseling van informatie en vervolgens door de rechter laten toetsen of
de uitwisseling rechtmatig is.
Het tweede lid geeft de inspanningsverplichting van de verdragssluitende
partijen weer, welke inhoudt dat, indien de voorhanden zijnde informatie
niet voldoende is om aan het verzoek om informatie te voldoen, de
verplichting bestaat om de gevraagde informatie door middel van alle
relevante methoden van informatievergaring te verschaffen. De
verplichting hiertoe geldt ook in situaties waarin er geen sprake is van een
feit dat zowel volgens de wet van de aangezochte partij als volgens de wet
van de vragende partij als strafbaar zou worden aangemerkt (de
zogenoemde «double incriminality») of indien de aangezochte partij de
informatie zelf niet nodig heeft voor de eigen nationale belastingheffing,
maar het verzoek om informatie uitsluitend het belang van de verdragspartner zou dienen. Het zogeheten «domestic tax interest»-beginsel kan
derhalve geen grond zijn voor de aangezochte partij om informatieverstrekking te weigeren.
Het derde lid bevat de mogelijkheid voor de verzoekende partij om, met
het oog op bewijsvoeringvereisten, de uit te wisselen informatie in een
bepaalde vorm (zoals een gewaarmerkt afschrift van een origineel stuk),
die valt binnen de mogelijkheden van de wet- en regelgeving van de
aangezochte partij, aan te vragen. Indien de gevraagde vorm niet is
toegestaan onder de nationale wetten van de aangezochte partij, kan deze
laatste weigeren de informatie in genoemde vorm te verschaffen. Dit
ontheft de aangezochte partij echter niet van zijn verplichting de informatie, zij het in een andere vorm, te verschaffen.
Krachtens het vierde lid hebben partijen de plicht ervoor zorg te dragen
dat de bevoegde autoriteiten bevoegd zijn informatie te ontvangen en uit
te wisselen betreffende financiële instellingen, gevolmachtigden,
zaakwaarnemers en agenten, alsmede informatie betreffende eigendomsrechten met betrekking tot rechtspersonen.
Het vijfde lid bevat de plicht van de verzoekende partij om bij het indienen
van het verzoek bepaalde gegevens te overhandigen om de «voorzienbare
relevantie» aan te tonen.
Het zesde lid ziet toe op een snelle uitwisseling van informatie tussen
partijen. Teneinde dit te kunnen bewerkstelligen zal de aangezochte partij,
binnen 60 dagen na ontvangst, de bevoegde autoriteiten van de verzoe-

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

4

kende partij in kennis te stellen van de ontvangst van het verzoek dan wel
het ontbreken van enige gegevens in het verzoek. Indien de aangevraagde
informatie om welke reden dan ook niet voorhanden is of niet uitgewisseld kan worden, is de aangezochte partij gehouden dit binnen 90
dagen aan de verzoekende partij mede te delen.
Artikel 6 Spontane uitwisseling van informatie
Dit artikel, dat niet in het OESO-modelverdrag staat, is op verzoek van
Aruba toegevoegd. Het artikel, dat door Aruba is ingebracht, heeft het
voordeel dat als bijvoorbeeld in het ene land blijkt dat in het andere land
belastinginkomsten worden misgelopen, dit aan het andere land kan
worden medegedeeld. Als het uitwisselen van informatie slechts op
verzoek zou plaatsvinden, zou dergelijke informatie wellicht nooit aan het
betrokken land worden verstrekt, hetgeen voor dat land zou kunnen leiden
tot het mislopen van belastinginkomsten.
In Aruba is de mogelijkheid tot het spontaan uitwisselen van informatie
neergelegd in artikel 44 van de Algemene landsverordening belastingen.
De inlichtingen kunnen slechts worden verstrekt voor zover de
verstrekking niet valt onder één van de gevallen opgenomen in artikel 41
van de genoemde landsverordening. Deze gevallen komen overeen met
de mogelijkheden die artikel 8 van het Verdrag biedt om een verzoek tot
informatie-uitwisseling af te wijzen.
Artikel 8 Mogelijkheid een verzoek af te wijzen
Dit artikel bevat een aantal beperkingen op de verplichting tot het
vergaren en uitwisselen van informatie. Partijen zijn bijvoorbeeld niet
gehouden maatregelen te treffen die in strijd zijn met de nationale
wetgeving of administratieve praktijk en/of de openbare orde. Zo beperkt
het derde lid de plicht tot het vergaren van informatie ten aanzien van de
vertrouwelijke communicatie tussen bijvoorbeeld een advocaat en zijn
cliënt. In dit verband wordt verwezen naar artikel 51, tweede lid, van de
Algemene landsverordening belastingen op basis waarvan enkele
beroepsgroepen zich kunnen beroepen op hun geheimhoudingsplicht.
Het feit dat de belastingschuld door de belastingplichtige wordt betwist
mag daarentegen op grond van het vijfde lid niet als reden worden
aangevoerd om een verzoek tot informatie-uitwisseling te weigeren. In
tegenstelling tot hetgeen in het OESO-modelverdrag is opgenomen kan
een verzoek om informatie-uitwisseling wel worden geweigerd als de
hoogte van de belastingschuld door de belastingdienst wordt betwist. De
belastingdienst zou anders immers informatie verstrekken waarvan zij er
zelf al vanuit gaat dat deze informatie niet geheel juist zou kunnen zijn,
terwijl bij het verstrekken van informatie die door de belastingplichtige
wordt betwist de belastingdienst zich op het standpunt stelt dat deze
informatie wel juist is.
Artikel 10 Kosten
Dit artikel regelt de verdeling van de kosten verbonden aan de uitwisseling van informatie. Hierbij geldt als hoofdregel dat de aangezochte
partij in principe de gewone kosten die opkomen bij de geboden bijstand
zelf moet dragen. Indien de kosten die zouden opkomen bij een specifiek
verzoek tot het verstrekken van informatie naar verwachting buitengewoon zullen zijn, zullen deze kosten worden gedragen door de
verzoekende partij. In het geval van aanmerkelijke kosten dient de
bevoegde autoriteit van de aangezochte partij hierover echter wel vooraf
in overleg te treden met de verzoekende partij.

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

5

Artikel 11 Uitvoeringswetgeving
Dit artikel bevat de verplichting wetswijzigingen tot stand te brengen die
noodzakelijk zijn om aan de voorwaarden van het Verdrag te kunnen
voldoen en er uitvoering aan te kunnen geven. Op grond van de huidige
bepalingen van de Algemene landsverordening belastingen is het
mogelijk het Verdrag uit te voeren.
Artikel 12 Procedure voor onderling overleg
Mochten zich bij de implementatie of interpretatie van dit Verdrag
problemen voordoen, dan geeft dit artikel de mogelijkheid een procedure
voor onderling overleg overeen te komen om die problemen op te lossen.
In het tweede lid wordt de basis gelegd voor het in onderling overleg
overeenkomen van uitvoeringsregelingen.
Artikel 13 Inwerkingtreding
Dit artikel bevat een bepaling met betrekking tot de inwerkingtreding van
het verdrag. Het Verdrag zal van toepassing zijn op alle belastingtijdvakken die op het moment van een verzoek om informatie-uitwisseling,
op grond van de wetgeving van de aangezochte partij, nog kunnen
worden onderzocht.
Artikel 14 Beëindiging
Dit artikel regelt de beëindiging van het verdrag, waarbij het van belang is
dat in het derde lid wordt bepaald dat de geheimhoudingsplicht blijft
bestaan ten aanzien van alle informatie die is verkregen in het kader van
de toepassing van het verdrag.
III. Koninkrijkspositie
Het Verdrag zal, voor wat betreft het Koninkrijk der Nederlanden, alleen
gelden voor Aruba.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal

Staten-Generaal, vergaderjaar 2010–2011, 32 691 (R1946), nr. A

6