> Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag

Onderzoeksraad voor Veiligheid
De heer J.R.V.A. Dijsselbloem
Postbus 95404
2509 CK Den Haag

Directie Gezond & Veilig
werken
Team C
Postbus 90801
2509 LV Den Haag
Parnassusplein 5
www.rijksoverheid.nl

Onze referentie
2022-0000146109
Uw referentie
OvV-21.0006780

Datum
Betreft

19 augustus 2022
Rapport OvV over de FWN Rapide

Geachte heer Dijsselbloem,
Op 7 december 2021 heeft de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) het rapport
“Tussendek valt in ruim met fatale afloop - Lessen uit het voorval aan boord van
de FWN Rapide” gepubliceerd. Aanleiding voor dit rapport was een ongeval dat op
2 september 2019 plaatsvond aan boord van het Nederlands gevlagde vrachtschip
‘FWN Rapide’ in de haven van Georgetown (Guyana). Het tussendek met behulp
waarvan werkzaamheden werden verricht viel in het ruim doordat de slecht
onderhouden hijskabels braken. Bij dit ongeval is een bemanningslid verongelukt
en een ander bemanningslid raakte zwaargewond.
Allereerst wil ik aangeven zeer te betreuren dat dit ongeval heeft plaatsgevonden.
Het maakt duidelijk dat de veiligheid van werknemers op het werk een belangrijk
thema is waarvoor nog steeds aandacht nodig is.
In uw rapport doet u zes aanbevelingen, waarvan er twee geadresseerd zijn aan
de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Onderstaand informeer
ik u op welke wijze uitvoering zal worden gegeven aan deze twee aanbevelingen.
Aangezien een van de aanbevelingen voortborduurt op een aanbeveling die is
gericht aan de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR), is
gesproken met de KVNR. Tevens is overleg gevoerd met het Ministerie van
Infrastructuur en Waterstaat (IenW) en de Inspectie Leefomgeving en Transport.
Alvorens in te gaan op uw aanbevelingen wil ik eerst nog stilstaan bij de
beschrijving van het ongeval in uw rapportage. In uw analyse van het ongeval
worden vier ontbrekende of falende barrières genoemd en beschreven:

Onderhoud moet worden uitgevoerd conform opgave fabrikant of
leverancier (barrière 1)

Deskundigheid is noodzakelijk bij het inspecteren van hijskabels (barrière
2)

Risico’s moeten goed geïnventariseerd en geëvalueerd worden bij
aanpassen van bestaande werkprocessen (barrière 3)

Geschikte valbeveiligingsmiddelen moeten beschikbaar zijn (en gebruikt
worden) en ook moeten de veiligheidstaken aan boord ingevuld en
georganiseerd worden (barrière 4).

Pagina 1 van 3

Op bovengenoemde punten bestaan wettelijke voorschriften. De
Arbeidsomstandighedenwet en de daarop berustende bepalingen is volgens artikel
2, onderdeel c, mede van toepassing op arbeid die geheel of ten dele buiten
Nederland wordt verricht door personen, werkzaam aan boord van zeeschepen die
op grond van Nederlandse rechtsregels gerechtigd zijn de Nederlandse vlag te
voeren. Dit betekent dat de arbeidsomstandighedenwetgeving van toepassing is
op Nederlandse vaartuigen, ook als deze zich buiten Nederland bevinden. De
werkgever is verantwoordelijk om alleen arbeidsmiddelen (dat zijn alle
hulpmiddelen die bij het werk gebruikt worden) in te zetten die voor het doel
geschikt zijn, deugdelijk worden onderhouden en conform de
gebruiksvoorschriften van de fabrikant worden gebruikt. De werkgever is er ook
verantwoordelijk voor dat hij zijn werknemers voldoende voorlichting en
onderricht geeft, zodat zij voldoende kennis en vaardigheden hebben om het werk
veilig uit te voeren. Bovendien dient de werkgever toezicht te houden en te zorgen
dat de werknemers zich aan de voorschriften houden. Verder is de werkgever er
verantwoordelijk voor dat de risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid
worden geïnventariseerd en geëvalueerd, opdat hij vervolgens passende
(preventieve) maatregelen kan treffen om deze risico’s weg te nemen of te
minimaliseren1.

Directie Gezond & Veilig
werken
Team C
Datum
19-08-2022
Onze referentie
2022-0000146109

Op grond van de rapportage van OvV ontstaat de indruk dat in dit geval deze
verplichtingen waarschijnlijk niet op goede wijze door de werkgever zijn
nageleefd. Het ongeval had bij het volgen van de voorschriften uit de
arbeidsomstandighedenregelgeving mogelijk voorkomen kunnen worden. Uw
aanbevelingen aan de scheepsbeheerder kan ik dan ook onderschrijven.
In het gesprek met vertegenwoordigers van de KVNR, is door SZW gewezen op
het belang van sectorale afspraken over een goede en passende toepassing van
de arbeidsomstandighedenregelgeving. Daarbij is gewezen op de mogelijkheid van
het opstellen van een arbocatalogus door de sector. De KNVR gaf aan actief te zijn
door bijvoorbeeld te werken de ‘Handleiding voor Veilig Werken’ en daarnaast ook
nog bewustwordingscampagnes te voeren.
In aanbeveling zes richt u zich tot de Minister van SZW. U constateert dat een
minder streng keurings-, inspectie- en beproevingsregiem is verankerd in de weten regelgeving voor bepaalde hijs- en hefwerktuigen aan boord van (zee)schepen.
Daarbij beveelt u aan: “Wijzig wet- en regelgeving omtrent keuring, inspectie en
beproeving van hijs- en hefwerktuigen aan boord van schepen zodanig dat
dergelijke werktuigen vallen onder het regime van keuren, inspecteren en
beproeven zoals dat thans uitsluitend geldt voor hijs- en hefwerktuigen die worden
gebruikt voor het laden en lossen”.
In reactie op deze aanbeveling merk ik op dat zich ten aanzien van het gebruik
van hijs- en hefwerktuigen belangrijke internationale ontwikkelingen voordoen
waarmee rekening moet worden gehouden. De Internationale Maritieme
Organisatie (IMO) werkt aan een aanpassing van het SOLAS-verdrag2. De tekst
hiervoor is inmiddels gereed. In 2024 vindt finale besluitvorming plaats in de IMO.
Als gevolg hiervan worden hijs- en hefwerktuigen, voor luiken boven laadruimen
1 Volgens artikel IV, eerste lid, van het Maritiem Arbeidsverdrag 2006 heeft elke zeevarende recht op een veilige

werkomgeving die aan de veiligheidsnormen voldoet. Zie voor de Goedkeuringswet, Rijkswet van 6 juli 2011 inzake
goedkeuring van het op 23 februari 2006 te Genève tot stand gekomen Maritiem Arbeidsverdrag, 2006 (Trb. 2007,
93), Stb. 2011, 393.
2 Het Internationaal Verdrag voor de veiligheid van mensenlevens op zee (International Convention for the Safety of
Life at Sea). SOLAS beschrijft aan welke eisen zeegaande schepen moeten voldoen op het gebied van constructie,
uitrusting en bemanning, afhankelijk van het vaargebied.
Pagina 2 van 3

van zeeschepen, meegenomen bij de periodieke controles en keuringen voor de
veiligheidscertificering van het schip.
Omdat tijdens de (verplichte) certificeringcontroles, de actuele staat van het hijsen hefmateriaal periodiek door een extern keuringsbureau beoordeeld wordt, zal
ondeugdelijk materiaal eerder opgespoord, getest en indien nodig vervangen
worden. Dit zal de kans op materiaalbreuk tijdens de normale operatie van deze
werktuigen uiteindelijk doen verminderen.

Directie Gezond & Veilig
werken
Team C
Datum
19-08-2022
Onze referentie
2022-0000146109

Het SOLAS-verdrag is geïmplementeerd middels de Schepenwet, het
Schepenbesluit 2004 en de Regeling veiligheid zeeschepen. Zeeschepen onder
Nederlandse vlag waarvoor een veiligheidscertificaat voor passagiersschepen of
vrachtschepen benodigd is, moeten (dynamisch) aan deze voorschriften voldoen.
Het nieuwe SOLAS-voorschrift treedt in werking op 1 januari 2026 onder
hoofdstuk II-1 deel A-1/3-13. Voor de toepassing van de nieuwe regels met
betrekking tot hijswerktuigen in het SOLAS-verdrag zijn, ook door het IMO,
richtsnoeren (circulaires) opgesteld.
Rekening houdend met deze ontwikkelingen, acht ik het wijzigen van de
arbeidsomstandighedenwetgeving ten aanzien van het keuren, inspecteren en
beproeven van hijs- en hefwerktuigen op dit moment nog niet opportuun.
Daarvoor moet eerst duidelijk zijn wat de precieze wijzigingen worden en of
nadere richtsnoeren van de IMO volgen.
In uw aanbeveling vier wordt de KVNR gevraagd met de sector zeescheepvaart,
een stelsel van voorschriften, protocollen en afkeurcriteria te ontwikkelen dat
betrekking heeft op het inspecteren van hijs- en hefwerktuigen op zeeschepen.
Daarnaast wordt de KVNR verzocht profielen te ontwikkelen waaraan
deskundigheid van personen die de inspecties uit moeten voeren, kan worden
afgelezen, gemeten en versterkt. Vervolgens wordt in aanbeveling vijf aan de
Minister van SZW gevraagd toe te zien op de ontwikkeling van bovenstaand stelsel
en deskundigheidsprofielen. In het gesprek met de KVNR is duidelijk geworden dat
zij, gezien de hiervoor beschreven internationale ontwikkelingen, het op dit
moment niet opportuun vindt om nu invulling te geven aan aanbeveling vier.
Gezien de ontwikkelingen kan ik voor deze opvatting begrip opbrengen.
Het Ministerie van IenW zal in samenwerking met de branche en het Ministerie
van SZW ten aanzien van enkele specifieke urgente punten zoals vermeld in de
nieuwe internationale regelgeving (SOLAS) overgaan tot vervroegde
inwerkingtreding (early implementation) in het kader van het Schepenbesluit
2004. Het Ministerie van IenW en het Ministerie van SZW zullen erop toezien hoe
de branche invulling geeft aan deze ‘early implementation’.
Hoogachtend,
De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid,

C.E.G. van Gennip

Pagina 3 van 3