Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 3629

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 7 maart 2023
Mede namens de Minister van Justitie en Veiligheid informeer ik uw
Kamer over de richtlijn strafbestelling schending van beperkende
maatregelen van de EU. Op 20 februari jl. heeft de vaste commissie voor
Buitenlandse Zaken van uw Kamer mij per brief verzocht om uw Kamer te
informeren hoe de voorgestelde Richtlijn Strafbaarstelling schending van
beperkende maatregelen van de EU zich verhoudt tot de aangekondigde
modernisering van het Nederlandse sanctiestelsel, specifiek waar het de
verschillende tijdstrajecten betreft van, respectievelijk, het EU-voorstel en
de wijziging van de Sanctiewet 1977. De richtlijn ziet op de strafbaarstelling van schendingen van beperkende maatregelen waar in het
Nederlandse stelsel al in is voorzien. Dit licht ik hieronder nader toe.
Op 2 december jl. heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn
gepubliceerd om definities van strafbare feiten die verband houden met
de schending van beperkende maatregelen van de Unie te harmoniseren.1
Het voorstel heeft als doel grensoverschrijdend onderzoek en vervolging
te bevorderen alsmede de operationele doeltreffendheid van de nationale
handhavingsketens te verbeteren om onderzoeken, vervolgingen en
strafrechtelijke sancties te bevorderen. Het kabinet heeft uw Kamer via
een BNC-fiche hierover geïnformeerd.2 Het kabinet ondersteunt actief de
inspanningen vanuit de EU die zijn gericht op bijdragen aan opsporing,
vervolging en berechting van misdaden naar aanleiding van de Russische
militaire agressie in Oekraïne en is voorstander van het doel van de
richtlijn.
Op 4 november jl. heeft het kabinet in de hoofdlijnenbrief modernisering
van het Nederlandse sanctiestelsel aangegeven dat het kabinet van plan is
om de Sanctiewet 1977 te moderniseren en toekomstbestendig te maken.

1
2

kst-22112-3629
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Kamerstuk 22 112, nr. 3597.
Kamerstuk 36 200 V, nr. 56.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3629

1

Ik ben voornemens om in juli 2023 een hiertoe strekkend wetsvoorstel in
consultatie te brengen.
Aangezien schendingen van beperkende maatregelen van de Unie reeds
een strafbaar feit vormen in Nederland vraagt het voorstel voor de
richtlijn geen veranderingen van de nationale strafrechtelijke handhavingsprocedures. Het biedt wel de mogelijkheid tot betere Europese
grensoverschrijdende samenwerking. Ik zie twee raakvlakken tussen de
richtlijn en het moderniseringstraject.
1. In de voornoemde hoofdlijnenbrief heeft het kabinet aangekondigd
nader te onderzoeken of en in welke gevallen, in aanvulling op de
strafrechtelijke handhaving, ook voorzien zou moeten worden in
bestuursrechtelijke handhaving van schendingen van beperkende
maatregelen van de Unie. Voor Nederland is van belang dat het
voorstel voor de richtlijn deze mogelijkheid tot uitbreiding naar
bestuursrechtelijke handhaving niet beperkt. De richtlijn moet
nationaal ruimte laten voor een hybride stelsel (bestuursrechtelijke
handhaving naast strafrecht).
2. Strafbaarstelling van beperkende maatregelen vanuit de Unie vindt in
Nederland momenteel plaats door in een ministeriële regeling neer te
leggen dat het verboden is te handelen in strijd met beperkende
maatregelen uit de desbetreffende Sanctieverordening of het besluit.
Afhankelijk van de definitieve tekst van de richtlijn moet worden bezien
of deze systematiek aanpassing behoeft, waarbij voor Nederland van
belang is dat binnen korte termijn voorzien kan worden in de strafbaarstelling. Bij de modernisering van het sanctiestelsel is het uitgangspunt dat deze snelle strafbaarstelling geborgd blijft.
Indien de richtlijn tot stand komt en afhankelijk van de definitieve tekst
wordt bepaald welke implementatiemaatregelen nodig zijn en of deze
maatregelen kunnen worden meegenomen in het moderniseringstraject
of via separaat traject. Dit zal mede afhankelijk zijn van de termijn
waarbinnen de richtlijn tot stand komt en de implementatietermijn die
daarin wordt gesteld. U zult via de reguliere informatievoorziening op de
hoogte gehouden worden over de onderhandelingen over deze richtlijn.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
W.B. Hoekstra

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 22 112, nr. 3629

2