Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

164
Vragen van de leden Gijs van Dijk en Nijboer (beiden PvdA) aan de Minister
van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over drempels bij het gebruik
van de blijverslening (ingezonden 15 september 2017)
Antwoord van Minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties)
(ontvangen 10 oktober 2017).
Vraag 1
Kent u de signalen over de ervaren drempel bij de invoering van de
blijverslening, zoals die verstrekt wordt door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn)?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe beoordeelt u het signaal dat in de huidige opzet van de regeling vooral
mensen in aanmerking komen die zonder deze lening de middelen ook
hadden gehad voor woningaanpassingen, en niet mensen met uitsluitend
AOW of een klein pensioen maar eventueel wel met overwaarde op de
woning?
Antwoord 2
De blijverslening is een lening van de SVn waarmee de gemeenten hun
inwoners kunnen ondersteunen om hun woningen levensloopbestendig te
maken en burgers langer zelfstandig kunnen blijven wonen. De blijverslening
is gebaseerd op een gemeentelijke regeling waarin wordt aangegeven voor
wie, voor welke maatregelen en onder welke voorwaarden de blijverslening
beschikbaar is. Het SVn verzorgt de aanvraagprocedure, de financiële toets en
verstrekt de lening.
De lening kan hypothecair of consumptief worden afgesloten. Voor beide
leningen geldt dat de hoogte van het te lenen bedrag afhangt van de te
nemen maatregelen voor woningaanpassing en of betrokkene voldoet aan de
toetsingscriteria van de gemeente of provincie.

1

ah-tk-20172018-164
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

De blijversregeling betreft de uitvoering van de motie-De Vries c.s. (Kamerstuk 34 300 XVIII,
nr. 18)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Omdat er sprake is van een hypothecair of consumptief krediet moet worden
beoordeeld of het aangevraagde krediet verantwoord is. Na toewijzing door
de gemeente toetst SVn of de lening past binnen de inkomensnormen
(loan-to-income) zoals deze zijn opgenomen in de Gedragscode consumptief
krediet (voor consumptief krediet) of de Tijdelijke regeling hypothecair krediet
(voor hypothecair krediet). Het is van belang dat betrokkene na het betalen
van rente en aflossing van de lening voldoende overhoudt om in zijn
levensonderhoud te voorzien. Of een nieuwe lening past binnen de inkomensnormen hangt af van de hoogte van het inkomen, maar ook van de overige
financiële verplichtingen. Als de gewenste hoogte van de blijverslening niet
past bij de inkomenssituatie kan de lening niet verstrekt worden omdat dit tot
overkreditering zou leiden. Op basis van toetsing op de inkomensnormen kan
het voorkomen dat iemand met een laag inkomen en geen andere leningen
wel in aanmerking komt voor een blijverslening, terwijl iemand met een hoog
inkomen en hoge hypotheeklasten niet in aanmerking komt voor de
blijverslening.
Mensen met een beperking kunnen daarnaast in aanmerking komen voor de
Wmo2015. Gemeenten hebben de taak om zorg te dragen voor de maatschappelijke ondersteuning en in dat verband een goede toegankelijkheid te
bevorderen van voorzieningen, diensten en ruimten voor mensen met een
beperking te leveren aan hun inwoners zodat zij zelfstandig kunnen participeren in de maatschappij.
Vraag 3
Hoeveel gemeenten maken op dit moment concreet gebruik van de regeling
via SVn? Hoe beoordeelt u dit ten opzichte van initiële berichten dat circa 100
gemeenten overwogen om deze regeling in te voeren?2
Antwoord 3
SVn voert gesprekken met een groot aantal gemeenten over het doel van de
blijverslening, hoe de blijverslening opgezet kan worden en de benodigde
stappen voor invoering. SVn merkt hieruit grote mate van interesse onder
gemeenten. De afgelopen maanden heeft een aanzienlijk aantal gemeenteraden de verordening tot invoering van de blijverslening aangenomen. Op dit
moment bieden 59 gemeenten de blijverslening aan. Van deze 59 bieden 44
gemeenten de blijverslening als hypothecair en als consumptief krediet aan.
De overige 15 gemeenten hebben er uitsluitend voor gekozen om de
blijverslening in de vorm van een hypothecair krediet aan te bieden.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de mogelijkheid van de blijverslening nog steeds een
positieve ontwikkeling die mensen kan stimuleren en ondersteunen een
woning aan te passen en zo langer in een eigen woning kunnen blijven
wonen?
Zo ja, bent u bereid om in gesprek te gaan met SVn om te bezien hoe de
regeling binnen afzienbare tijd aangepast kan worden, zodat mensen met een
beperkte AOW en klein pensioen – maar die wel de overwaarde op de
woning hebben om een dergelijke lening voor investering in de levensloopbestendigheid verantwoord te kunnen doen – die ook kunnen gebruiken?
Zo nee waarom niet?
Antwoord 4
Ik deel de mening dat de mogelijkheid van de blijverslening een positieve
ontwikkeling is die mensen kan stimuleren en ondersteunen een woning aan
te passen en zo langer in een eigen woning te kunnen blijven wonen. Er is
regelmatig overleg met SVn over de leningen die zij aanbieden. Uit deze
gesprekken heb ik vernomen dat SVn bezig is met de ontwikkeling van een
blijverslening in andere vorm die tegemoet kan komen aan de ervaren
problematiek van mensen met een beperkte AOW of een klein pensioen. Dit
product zal naar verwachting medio 2018 aangeboden worden aan gemeenten.

2

https://nos.nl/artikel/2145037-eerste-lening-voor-ouderen-die-langer-thuis-willen-blijven.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Ook in het platform maatwerk3 waar met de sector gesproken wordt over
knelpunten bij hypotheekverstrekking is aandacht geweest voor hypotheekverstrekking aan ouderen. Dit heeft er onder meer toe geleid dat de Autoriteit
Financiële Markten heeft verduidelijkt hoe kredietverstrekkers verantwoord
aflossingsvrije kredieten aan senioren kunnen verstrekken. Dergelijke
kredieten kunnen ook aangewend worden voor woningaanpassing. Daarnaast
heb ik vernomen dat er marktpartijen zijn die tegemoet komen aan deze
vraag door verzilverproducten aan te bieden waarmee personen hun
overwaarde kunnen benutten zonder dat dit tot hoge maandlasten leidt.

3

Kamerstuk 32 847, nr. 303.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3