Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 582

EU-voorstel: Verordening jurisdictie, erkenning
en afdwinging van rechterlijke uitspraken op
civiel en handelsgebied (Brussel I)
(COM(2010)748)

Nr. 2

BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR EUROPESE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 februari 2011
Op 14 december 2010 heeft de Europese Commissie het voorstel voor een
verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de
tenuitvoerlegging van beslissingen in burgerlijke en handelszaken –
COM(2010)748 gepubliceerd. Dit voorstel wordt ook wel aangeduid als
«Brussel I».
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft dit voorstel getoetst
op subsidiariteit. Door deze commissie is bijgaande conceptbrief
opgesteld.
Conform de procedureafspraak bij het Reglement van Orde leg ik namens
de vaste commissie voor Europese zaken deze brief nu graag ter
instemming aan de Kamer voor.
De Eerste Kamer heeft de intentie uitgesproken deze brief mede te
ondertekenen.
Voorgesteld wordt, deze brief aan de Europese Commissie te sturen, en
tevens aan de overige Europese instellingen en de Nederlandse regering.
De voorzitter van de vaste commissie voor Europese Zaken,
Verburg

kst-32582-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 582, nr. 2

1

CONCEPT
Den Haag, .. februari 2011
De vicevoorzitter van de Europese Commissie
De heer Maroš Šefčovič
B – 1049 BRUSSEL
België
Geachte heer Šefčovič,
De Eerste en de Tweede Kamer der Staten-Generaal hebben, overeenkomstig de daarvoor vastgestelde procedure, het bovengenoemde
voorstel getoetst aan de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.
Daarmee is toepassing gegeven aan artikel 5 EU-Verdrag en Protocol 2 bij
het Verdrag van Lissabon betreffende de toepassing van het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel.
Met deze brief stellen wij u in kennis van het standpunt van beide Kamers
der Staten-Generaal. Afschiften van deze brief zijn gezonden aan het
Europees Parlement, de Raad en de Nederlandse regering.
De Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal hebben met belangstelling kennis genomen van het voorstel voor een verordening betreffende de rechterlijke bevoegdheid, de erkenning en de tenuitvoerlegging
van beslissingen in burgerlijke en handelszaken.1 Met betrekking tot de
gekozen rechtsgrondslag hebben de Kamers geen bezwaren geconstateerd. Zij constateren echter wel bezwaren met betrekking tot de beginselen van subsidiariteit en proportionaliteit.
De Eerste en Tweede Kamer zijn van oordeel dat het voorstel onvoldoende
meerwaarde heeft ten opzichte van die onderdelen die reeds in breder
internationaal verband zijn geregeld, en dus niet strookt met het subsidiariteitsbeginsel. In ieder geval zou de voorgestelde verordening geen
beperkende werking dienen te hebben op deze instrumenten. Dit geldt
met name voor bevoegdheidsregels voor geschillen waarbij verweerders
uit derde landen zijn betrokken en forumkeuzeovereenkomsten, die al
door Conventies van de Haagse Conferentie voor Internationaal Privaatrecht zijn geregeld.
Ten aanzien van de proportionaliteit hebben de beide Kamers de nodige
bedenkingen bij het afschaffen van de exequaturprocedure. In de Impact
Assessment merkt de Commissie op dat gemiddeld in 93% van de
exequaturprocedures het gevraagde verlof tot tenuitvoerlegging wordt
verleend. Uit de tabellen die de Commissie presenteert, blijkt echter wel
dat sprake is van verschillen tussen de lidstaten. Naast hele hoge
percentages (100% in Finland, 95% in Nederland, Luxemburg, Griekenland
en België) komen ook lagere percentages voor. Op Cyprus wordt 75% van
de verzoeken om uitvoerbaarverklaring gehonoreerd. Dit is 78% in
Estland, 76% in Letland en slechts 56% in Bulgarije. Welke verklaring heeft
de Commissie voor deze percentages en de geconstateerde verschillen?

1

COM(2010)748.

De Eerste en Tweede Kamer vragen zich voorts af of rechterlijke beslissingen uit bepaalde lidstaten opvallend vaker niet worden erkend of
uitvoerbaar verklaard dan beslissingen uit andere lidstaten. De cijfers die
de Commissie presenteert, geven daar geen informatie over en zeggen
dus weinig over de (mogelijk ongelijke) kwaliteit van de rechterlijke
beslissingen in 27 lidstaten. Overigens wordt ook niet duidelijk op welke
gronden rechters afwijzend beschikken in exequaturprocedures. Kan de
Commissie daar meer helderheid over verschaffen, en tevens beter

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 582, nr. 2

2

onderbouwd aangeven waarom geen behoefte bestaat aan de
handhaving in enigerlei vorm van de «openbare orde exceptie», zoals
thans verankerd in artikel 34, eerste lid, van de verordening?
Indien de kwaliteit van rechterlijke beslissingen uit bepaalde lidstaten
achterblijft, dan rijst de vraag op welke wijze de gerechten van deze
lidstaten ondersteund moeten worden. Leden van de Eerste Kamer
hebben hiervoor in het verleden reeds aandacht gevraagd bij hun eigen
regering, en Eerste en Tweede Kamer vragen voor deze kwestie ook de
aandacht van de Commissie. Kan de Commissie aangeven welke vormen
van ondersteuning zij mogelijk acht?
In de toelichting op haar voorstel beroept de Commissie zich onder meer
op het feit dat het exequatur reeds is afgeschaft voor kleine vorderingen
(tot € 2 000), niet-betwiste vorderingen en vorderingen inzake onderhoudsverplichtingen. De Eerste en Tweede Kamer willen er echter op
wijzen dat het grootste gedeelte van Verordening (EG) nr. 4/2009
betreffende de bevoegdheid, het toepasselijke recht, de erkenning en de
tenuitvoerlegging van beslissingen, en de samenwerking op het gebied
van onderhoudsverplichtingen pas van kracht zal zijn vanaf 18 juni 2011.
Deze verordening is dus ook nog niet geëvalueerd, zodat onduidelijk is
wat de effecten van afschaffing van het exequatur zijn.
De Eerste en Tweede Kamer zijn op grond van het voorgaande van
oordeel dat momenteel onvoldoende duidelijk is of er op alle terreinen en
voor wat betreft alle lidstaten voldoende grond voor wederzijds vertrouwen is om de exequaturprocedure af te schaffen. Afschaffing van het
exequatur achten zij in de huidige omstandigheden dan ook niet in
overeenstemming met het proportionaliteitsbeginsel zoals vastgelegd in
artikel 5, vierde lid, EU-verdrag.
Hoogachtend,
De Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal,
Drs. P. René H. M. van der Linden
De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
Gerdi A. Verbeet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 582, nr. 2

3