Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

33 036

Wijziging van de Wet op de rechterlijke
organisatie in verband met de implementatie
van Besluit 2009/426/JBZ van 16 december 2008
inzake het versterken van Eurojust en tot
wijziging van Besluit 2002/187/JBZ van
28 februari 2002 betreffende de oprichting van
Eurojust teneinde de strijd tegen ernstige
vormen van criminaliteit te versterken

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 19 december 2011
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie1, belast met het voorbereidend onderzoek van dit voorstel van wet, heeft de eer als volgt verslag
uit te brengen. Onder het voorbehoud dat de hierin gestelde vragen en
gemaakte opmerkingen voldoende zullen zijn beantwoord, acht de
commissie de openbare behandeling van het voorstel van wet
genoegzaam voorbereid.
I. ALGEMEEN
1. Inleiding

1
Samenstelling:
Leden: Staaij, C.G. van der (SGP), Arib, K.
(PvdA), Çörüz, C. (CDA), Roon, R. de (PVV),
voorzitter, Brinkman, H. (PVV), Vermeij, R.A.
(PvdA), ondervoorzitter, Raak, A.A.G.M. van
(SP), Thieme, M.L. (PvdD), Gesthuizen,
S.M.J.G. (SP), Dibi, T. (GL), Toorenburg, M.M.
van (CDA), Peters, M. (GL), Berndsen, M.A.
(D66), Nieuwenhuizen-Wijbenga, C. van (VVD),
Schouw, A.G. (D66), Marcouch, A. (PvdA),
Steur, G.A. van der (VVD), Recourt, J. (PvdA),
Hennis-Plasschaert, J.A. (VVD), Helder,
L.M.J.S. (PVV), Bruins Slot, H.G.J. (CDA),
Taverne, J. (VVD) en Schouten, C.J. (CU).
Plv. leden: Dijkgraaf, E. (SGP), Bouwmeester,
L.T. (PvdA), Bochove, B.J. van (CDA), Dille,
W.R. (PVV), Elissen, A. (PVV), Smeets, P.E.
(PvdA), Kooiman, C.J.E. (SP), Ouwehand, E.
(PvdD), Karabulut, S. (SP), Tongeren, L. van
(GL), Smilde, M.C.A. (CDA), Voortman, L.G.J.
(GL), Pechtold, A. (D66), Burg, B.I. van der
(VVD), Koşer Kaya, F. (D66), Kuiken, A.H.
(PvdA), Liefde, B.C. de (VVD), Spekman, J.L.
(PvdA), Azmani, M. (VVD), Bontes, L. (PVV),
Koopmans, G.P.J. (CDA), Dijkhoff, K.H.D.M.
(VVD) en Slob, A. (CU).

kst-33036-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Deze leden zijn voor een verbeterde
samenwerking tussen de lidstaten van de Europese Unie (EU) op het
gebied van criminaliteitsbestrijding. De steeds meer internationaal
georiënteerde criminaliteit en de mobiliteit daarvan vereisen dat ook. Voor
hen staat voorop dat de effectiviteit van de samenwerking moet zijn
bewezen.
Deze aan het woord zijnde leden hebben allereerst wat algemene vragen
over Eurojust. Zij zijn van mening dat geen energie, tijd en geld gestopt
moet worden in instellingen die geen toegevoegde waarde hebben. Zij
vragen hoe het staat met de effectiviteit van Eurojust? Hoe kan de
effectiviteit gemeten worden? Wordt dit regelmatig gemonitord? Wat kost
deze instelling jaarlijks? Wat doen ze precies? Wat heeft Eurojust de
afgelopen jaren opgeleverd?
In de memorie van toelichting staat dat het oprichtingsbesluit tot nu toe
niet in de Nederlandse wetgeving is geïmplementeerd. Deze leden van de
VVD-fractie vragen waarom dit nog niet is gebeurd en of dat nog gaat
plaatsvinden.
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 036, nr. 5

1

Deze leden constateren dat het herzieningsbesluit in juni van dit jaar
geïmplementeerd had moeten zijn. Wat is de reden dat dit besluit niet op
tijd is geïmplementeerd?
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het onderhavige wetsvoorstel. Naar aanleiding daarvan hebben deze
leden enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel. Zij zijn van mening dat Eurojust een
belangrijk instrument in de strijd tegen criminaliteit en het waarborgen
van een veilige (internationale) omgeving vormt. Dit wetsvoorstel draagt
bij aan het versterken van Eurojust.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het onderhavige
wetsvoorstel. Zij hebben naar aanleiding hiervan de volgende vragen en
opmerkingen.
Deze leden onderschrijven het belang van strafrechtelijke samenwerking
tussen de EU-lidstaten, maar ook met derde landen, in geval van
grensoverschrijdende criminaliteit. Omdat criminaliteit niet stopt bij de
grens moet de opsporing dat ook niet doen. Eurojust is van grote waarde
hierbij, omdat het de samenwerking en coördinatie tussen de bevoegde
justitiële instanties van de EU-lidstaten verbetert. Heeft Eurojust volgens
de regering voldoende mogelijkheden en middelen haar taken goed uit te
voeren?
De aan het woord zijnde leden constateren dat Eurojust ook een taak heeft
wanneer het gaat om misdrijven die de financiële belangen van de EU
schaden. Hoe verloopt de aanpak van dergelijke misdrijven? Waarom zou
hiervoor mogelijk een Europees Openbaar Ministerie (OM) moeten
worden opgericht? Indien de aanpak van misdrijven die de financiële
belangen van de EU schaden, zelfs met assistentie van de bestaande
organen zoals Eurojust niet adequaat zouden kunnen worden aangepakt
door de lidstaten zelf, zou dat betreffende probleem dan niet moeten
worden opgelost? Graag zien deze leden een duidelijk standpunt van de
regering tegemoet.
Onder verwijzing naar de brief van 8 november 2011 over de strafrechtelijke samenwerking in de Europese Unie (Kamerstuk 32 317, nr. 80) vragen
deze leden naar de plannen die er (in de nabije toekomst) zijn met
Eurojust. Welke inhoudelijke voorstellen verwacht de regering van de
Europese Commissie? Wat is de visie van de regering met betrekking tot
Eurojust en de mogelijke uitbreiding van bevoegdheden, mede in het licht
van de mogelijkheden die artikel 85 van het Verdrag betreffende de
werking van de EU?
De aan het woord zijnde leden vragen of reeds een begin is gemaakt met
de uitvoering van de aangenomen motie-Gesthuizen c.s. (Kamerstuk
32 317, nr. 86) over proportioneel gebruik van het Europees Arrestatiebevel (EAB). Op welke wijze wordt deze motie concreet uitgevoerd? Hoe
vaak wordt overlegd over de toepassing van het EAB in de praktijk? Welke
rol ziet de regering hierin precies voor Eurojust?
2. De wijze van implementatie
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen om de positie van het
nationaal lid van Eurojust te verduidelijken. Allereerst vragen zij waarom
niet gekozen is voor één wetsvoorstel, waarin het herzieningsbesluit in de
Nederlandse wetgeving wordt geïmplementeerd. Zou dat de overzichtelijkheid van de positie van het nationaal lid van Eurojust en zijn bevoegdheden niet ten goede zijn gekomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 036, nr. 5

2

Is het juist om te zeggen dat met het herzieningbesluit een Europees
officier van justitie is ontstaan? Zo nee, hoe moet de rol van de het
nationaal lid van Eurojust in het geheel van de Europese samenwerking
op strafrechtelijk gebied dan worden gezien?
Begrijpen deze leden het goed dat elke lidstaat zelf mag bepalen of het
nationaal lid van Eurojust een officier van justitie, een rechter of een
politiefunctionaris is? Waarom heeft de regering gekozen voor een officier
van justitie? Welke keuze hebben andere lidstaten gemaakt? Als er
verschillende keuzes worden gemaakt in de verschillende lidstaten,
betekent dat dat bij Eurojust nationale leden zitten met verschillende
posities in hun thuisland. Kan dat de samenwerking tussen de verschillende nationale leden beïnvloeden? Zo ja, op welke wijze?
De leden van de PVV-fractie merken op dat voorgesteld wordt om het
nationaal lid te benoemen als (tweede) plaatsvervangend hoofdofficier
van justitie bij het landelijk parket. In die hoedanigheid beschikt het
nationaal lid over de bevoegdheden van een officier van justitie die zijn
neergelegd in het Wetboek van Strafvordering. Deze leden vragen in dit
kader hoe de gezagverhouding is tussen de hoofdofficier bij het landelijk
parket en de (tweede) plaatsvervangend hoofdofficier bij het landelijk
parket.
De aan het woord zijnde leden hebben nota genomen van bevoegdheden
die aan de nationale leden toekomen, zodra zij (tweede) plaatsvervangend
hoofdofficier zijn. Zijn dit bevoegdheden die deze nationale leden als
gewoon officier bij het landelijk parket niet toekomen? Wat is de toegevoegde waarde van het zijn van hoofdofficier van justitie ten opzichte van
gewone officier van justitie?
Deze leden merken op dat er in totaal 27 nationale leden zijn. Zijn deze
leden allemaal (tweede) plaatsvervangend hoofdofficier van justitie? Zo ja,
beschikken zij dus allemaal over dezelfde bevoegdheden? Is de minister
uit die lidstaten, belast met veiligheid en justitie, voor deze nationale
leden politiek verantwoordelijk?
Voor verzoeken of advies van het nationaal lid is in bepaalde gevallen
instemming nodig van de nationaal bevoegde autoriteit. Is het OM, onder
verantwoordelijkheid van de minister van Veiligheid en Justitie, die
nationaal bevoegde autoriteit? Wie houdt zich binnen het OM specifiek
bezig met deze instemming?
De leden van de SP-fractie constateren dat niet alleen het lid en het
plaatsvervangend lid van Eurojust de hoedanigheid van openbaar
aanklager, rechter of politiefunctionaris moet hebben, maar dat ditzelfde
ook moet gelden voor de medewerker. Hoe is dat laatste in het voorliggende wetsvoorstel geïmplementeerd?
De voorzitter van de commissie,
De Roon
De griffier van de commissie,
Nava

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 33 036, nr. 5

3