Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 195

Wijziging van de Wet kinderopvang en
kwaliteitseisen peuterspeelzalen in verband met
de totstandkoming van het personenregister
kinderopvang en peuterspeelzaalwerk en de
mogelijkheid te komen tot meertalige
buitenschoolse opvang

Nr. 7 HERDRUK1

NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG
Ontvangen 15 juni 2015
De regering heeft met belangstelling kennis genomen van de vragen die
de fracties hebben gesteld. In deze nota naar aanleiding van het verslag
gaat de regering in op de vragen en opmerkingen van de verschillende
fracties.
I. Algemeen
1. Inleiding en inhoud van het wetsvoorstel
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering een beschouwing kan
geven, gegeven het feit dat het onmogelijk is een risicoloze samenleving
te creëren, hoe graag we dat misschien ook zouden willen voor kwetsbare
kleine kinderen, over de verhouding tussen veiligheid van kinderen en de
omvang van de veiligheidsinspanning. Is die inspanning efficiënt en
effectief?
De regering realiseert zich dat het onmogelijk is een risicoloze samenleving te creëren. De overheid heeft als taak om kwetsbare groepen in de
samenleving te beschermen. Om die reden staat de veiligheid van
kinderen ook hoog in het vaandel. De Amsterdamse zedenzaak heeft
geleid tot het inzicht dat het noodzakelijk is om additionele veiligheidsmaatregelen in de kinderopvang te nemen. Een van die veiligheidsmaatregelen is de invoering van het systeem van continue screening in de
kinderopvang sinds maart 2013. Met onderhavig wetsvoorstel wordt dit
systeem verbeterd doordat alle personen die werken in de kinderopvang
voortdurend zullen worden gescreend op strafbare feiten. Hierdoor zal de
veiligheid in de kinderopvang verder toenemen. Het is van belang de
verhouding tussen de toename van de veiligheid en de veiligheidsinspanning in het oog te houden. In dat verband kan worden geconstateerd
dat de continue screening in de kinderopvang goed functioneert en effect
sorteert. De betrokken partijen onderstrepen het nut en het belang van het
systeem. In de brief van 17 november 2014 aan de voorzitter van de
1

kst-34195-7-n1
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2015

I.v.m. een wijziging in het opschrift.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

1

Tweede Kamer, Kamerstukken II 2014/15, 31 322, nr. 262, wordt uitgebreid
ingegaan op de resultaten van de continue screening in de kinderopvang.
Het is goed te realiseren dat de Verklaring Omtrent het Gedrag (verder:
VOG) en de continue screening een belangrijke bijdrage leveren aan de
veiligheid van de kinderen, maar deze niet kunnen garanderen. Door de
inzet van andere veiligheidsmaatregelen zoals het vierogenprincipe en
alertheid van een ieder in de sector, wordt gestreefd naar het creëren van
een zo veilig mogelijke omgeving voor deze kwetsbare groep. De regering
acht het aannemelijk dat het geheel aan preventiemaatregelen hieraan
bijdraagt.
De leden van de VVD-fractie vragen of mensen die kinderen willen
misbruiken nu niet hun toevlucht zullen zoeken tot andere sectoren waar
kleine kinderen zich ophouden, zoals sportverenigingen. Zij vragen of de
regering een verschuiving ziet optreden.
Het is niet bekend of er sprake is van een verschuiving. Wel is het zo dat
steeds meer sectoren waar gewerkt wordt met kinderen preventieve
maatregelen treffen zoals het verlangen van een VOG van de medewerker
of vrijwilliger. Zeker in het laatste geval stimuleert het kabinet een actief
preventiebeleid middels de regeling gratis VOG voor vrijwilligers.
Hierdoor neemt ook in deze sectoren de veiligheid van de kinderen toe. De
VOG en het systeem van continue screening kunnen de veiligheid echter
niet garanderen. Personen zonder justitiële gegevens kunnen verkeerde
intenties hebben en onopgemerkt blijven. Alertheid in alle sectoren waar
gewerkt wordt met kinderen blijft daarom zeer belangrijk.
De leden van de VVD-fractie vragen of de Minister kan bevestigen dat het
wetsvoorstel erop ziet dat een ieder die structureel binnen een kinderopvang aanwezig is of werkt, voorafgaand aan het beginnen van
werkzaamheden en ook tijdens de werkzaamheden voortdurend zal
worden gescreend.
Dit is juist. Bij inschrijving in het personenregister dient de persoon in
bezit te zijn van een actuele VOG waarbij de persoon op zijn verleden is
getoetst. Na inschrijving start de continue screening, waarbij aan de hand
van nieuwe justitiële gegevens een herbeoordeling van de totale justitiële
documentatie van betrokkene wordt gemaakt.
De leden van de VVD-fractie vragen voorts hoe individuen met slechte
bedoelingen, die niet structureel maar wel af en toe aanwezig zijn binnen
de kinderopvang, worden geweerd. Zij vragen tevens hoe wordt bepaald
wanneer aanwezigheid structureel is.
Wanneer er sprake is van regelmaat, de persoon bij herhaling aanwezig is
op de opvanglocatie tijdens opvangtijden, wordt gesproken van structureel. Hieronder vallen derhalve ook personen die af en toe herhaaldelijk
aanwezig zijn op de opvanglocatie. Het gaat om de personen die met hun
aanwezigheid een bedreiging kunnen vormen voor de veiligheid van de
opgevangen kinderen. Het is de verantwoordelijkheid van de houder om
te bepalen welke personen dit betreft. De toezichthouder in de kinderopvang, de GGD, controleert op dit moment of alle personeelsleden een
VOG hebben. Na de invoering van het personenregister zal de GGD
controleren of de personeelsleden en de personen die op basis van een
andere dan een arbeidsovereenkomst regelmatig aanwezig zijn, in het
personenregister staan. Dit zal bijvoorbeeld gebeuren tijdens een
inspectie op de locatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

2

De leden van de VVD-fractie vragen hoe diegenen die nog niet in
bestanden voorkomen, maar wel de intentie hebben om structureel in de
kinderopvang te gaan werken en kindermisbruik te plegen, zullen worden
tegengehouden.
Alle personen die willen gaan werken in de kinderopvang, zullen bij hun
inschrijving in het personenregister in bezit moeten zijn van een actuele
VOG. Wanneer de persoon veroordeeld is geweest wegens een zedendelict, zal er geen VOG worden verstrekt. Wanneer de persoon echter
geen justitieel verleden heeft, zal de persoon een VOG krijgen. Pas
wanneer de persoon in aanraking komt met justitie, zal de persoon door
middel van het systeem van continue screening snel kunnen worden
geweerd. Zoals eerder geantwoord, kan het systeem van continue
screening de veiligheid niet garanderen. Alertheid en andere veiligheidsmaatregelen zoals het vierogenprincipe, blijven van groot belang.
Voorts vragen zij hoe de verschillende bestanden aan elkaar gekoppeld
zijn en hoe de synchronisatie verloopt. Hoe wordt voorkomen dat
ICT-problemen de werking van de bestanden verhinderen?
Sinds maart 2013 wordt een actuele lijst van personen samengesteld op
basis van een periodieke bestandsopbouw. Dit gebeurt op dit moment
door de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) die maandelijks een digitaal
bestand samenstelt en vervolgens overdraagt aan de Justitiële Informatiedienst (verder: Justid) voor synchronisatie en verdere verwerking. De
synchronisatie is het proces van: het starten met screenen van nieuwe
personen in het bestand, stoppen met screening van personen die
ontbreken in het bestand van DUO en continueren van screenen wanneer
de persoon ten opzichte van de vorige bestandslevering nog steeds in het
bestand staat. De verdere verwerking door Justid is het koppelen van de
digitale geactualiseerde lijst met betrokkenen en het Justitieel Documentatie Systeem.
Na de inwerkingtreding van dit wetsvoorstel wordt gebruik gemaakt van
een personenregister waar personen zich zelf inschrijven en houders
koppelen in plaats van de bestandsopbouw. De beheerder wordt CIBG, die
periodiek een digitaal bestand samenstelt van de inhoud van het
personenregister en aanbiedt aan Justid voor synchronisatie en verdere
verwerking. De feitelijke synchronisatie wijkt hiermee niet af van de
huidige screening op basis van bestandsopbouw.
Er is in de keten veel aandacht voor de juiste werking van de systematiek
van continue screening. Bij de ontwikkeling en bouw van het personenregister gaat veel aandacht uit naar de functionele eisen (doet het personenregister wat het moet doen op basis van het wettelijke kader) en de niet
functionele eisen (technische kwaliteit, beveiliging en gebruiksvriendelijkheid). Gedurende de bouw wordt het personenregister doorlopend
getest en worden er verschillende onafhankelijke kwaliteitstoetsen
uitgevoerd naar de beveiliging, de gebruiksvriendelijkheid en de
technische kwaliteit van het personenregister. Bevindingen worden
verwerkt in het bouwtraject en de te maken beheersafspraken tussen CIBG
en SZW voor 2016. Wanneer zich desondanks (ICT-)problemen voordoen
bij het gebruik van het personenregister, zal CIBG samen met de ketenpartijen actief handelen om deze storingen te verhelpen. Daar horen ook een
continuïteitsplan en crisisplan bij. Overigens zal de continue screening bij
een onverhoopt ICT-probleem doorlopen, omdat Justid de periodiek
geactualiseerde lijst van te screenen personen blijft hanteren totdat er een
nieuwe beschikbaar komt en de signaalafhandeling zelf hoofdzakelijk
mensenwerk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

3

De leden van de VVD-fractie vragen wat de verantwoordelijkheden van de
kinderopvanghouder zijn waar het gaat om veiligheid in het algemeen en
bij het invoeren van een «structureel aanwezige» in de bestanden?
De houder is verantwoordelijk voor de veiligheid en bepaalt welke
personen als structureel aanwezigen dienen te worden beschouwd. De
houder zal ervoor moeten zorg dragen dat deze personen zich inschrijven
in het personenregister en gekoppeld worden aan de kinderopvangvoorziening.
Zij stellen tevens de vraag of de regering ook onderzoek heeft gedaan in
andere landen om te bekijken hoe de kinderopvang zo veilig mogelijk kan
worden en wat vervolgens de conclusies waren.
Het Ministerie van SZW heeft het Kohnstamm instituut in 2013 opdracht
gegeven om onderzoek te doen naar de organisatie, toezicht en
handhaving en de kwaliteit van de gastouderopvang in een aantal
West-Europese landen. Daarbij is uitgebreid aandacht besteed aan welke
waarborgen deze landen stellen aan de veiligheid van de opgevangen
kinderen. Uit de resultaten van het onderzoek blijkt dat in vergelijking tot
andere landen in Nederland relatief veel waarborgen zijn voor de
veiligheid van de kinderen in de gastouderopvang. Op het gebied van
screening loopt Nederland voorop. Het rapport van dit onderzoek is te
vinden op http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/kinderopvang/
documenten-en-publicaties/rapporten/2014/09/29/gastouderopvang-inwest-europese-landen.html.
De leden van de VVD-fractie vragen hoe en wanneer de regering
voornemens is de wetswijziging te evalueren.
De wetswijziging zal in principe drie jaar na de inwerkingtreding worden
geëvalueerd.
1.1 Aanleiding
De leden van de SP-fractie vragen of de regering een overzicht kan geven
van het aantal signalen dat is voortgekomen uit de continue screening
sinds de invoering hiervan, alsmede of een onderverdeling naar type
delict kan worden gegeven.
In de brief van 17 november 2014 aan de voorzitter van de Tweede Kamer,
Kamerstukken II 2014/15, 31 322, nr. 262, wordt uitgebreid ingegaan op de
monitoringresultaten van de continue screening in de kinderopvang met
onderverdeling naar type delict. In twee jaar tijd (van 1 maart 2013 tot
1 maart 2015) zijn er 140 signalen uit de continue screening voortgekomen.
De leden van de CDA-fractie vragen in hoeveel gevallen een signaal uit de
continue screening er niet toe heeft geleid dat de betrokken persoon
stopte met het werk in de kinderopvang. De leden vragen de regering
tevens een appreciatie te geven van deze gevallen.
In voornoemde brief, Kamerstukken II 2014/15, 31 322, nr. 262, wordt
tevens ingegaan op de definitieve afhandeling van de signalen. Daar waar
een signaal niet heeft geleid tot het stoppen met het werk, was dit in een
enkel geval het gevolg van het feit dat de persoon alsnog een VOG had
gekregen. Uit additionele informatie bleek dat er geen beletsel meer was
om deze te verstrekken. In andere gevallen bleek bijvoorbeeld dat de
persoon niet meer werkzaam was in de kinderopvang of bleek dat een
persoon onterecht als huisgenoot van een gastouder was aangemerkt. Dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

4

laatste doet zich voor wanneer bijvoorbeeld een volwassen kind van een
gastouder is verhuisd naar een ander adres, maar zich nog niet heeft laten
uitschrijven uit de Basisregistratie Personen (BRP) als zijnde niet meer
woonachtig op het adres van de gastouder.
1.2 Probleem, rechtvaardiging overheidsinterventie en doel
De leden van de VVD-fractie vragen of de regering de keuze voor «variant
3» uitvoeriger kan motiveren. Deze leden zouden graag willen weten hoe
de keuze ten opzichte van de andere varianten is gemotiveerd.
Voordeel van een register (variant 2/3) ten opzichte van bestandskoppelingen (variant 1) is dat daarmee de actualiteit en de volledigheid van de
gegevens goed geborgd kunnen worden. Bovendien kunnen de groepen
waarvan nu geen bestand beschikbaar is (de uitzendkrachten, stagiairs en
vrijwilligers) met behulp van een register wel worden meegenomen in de
continue screening.
Bij de afweging of de houder (variant 2) dan wel de persoon (variant 3)
verantwoordelijk is voor de inschrijving, speelt een belangrijke rol dat de
persoon zelf bewust de keuze maakt continu te worden gescreend. De
continue screening maakt inbreuk op de privacy van de persoon. Het is in
dat kader goed dat de persoon zich er van bewust is dat hij als gevolg van
zijn handeling continu wordt gescreend. De persoon wordt hier bij het
proces van inschrijving in het personenregister op gewezen. De persoon
is vervolgens ook zelf verantwoordelijk voor zijn uitschrijving en daarmee
het stop zetten van de continue screening. Het verdient daarom de
voorkeur dat niet de houder maar de persoon zelf verantwoordelijk is voor
zijn inschrijving. Daar komt bij dat wanneer de houder verantwoordelijk is
voor de in- en uitschrijving van alle medewerkers, dit tot een aanzienlijke
toename van de administratieve lasten van de houder zou leiden. Om
deze redenen is gekozen voor variant 3.
De leden van de CDA-fractie merken op dat uitzendkrachten, vrijwilligers,
zelfstandigen en sommige stagiaires in fase 1 buiten de continue
screening vallen en dat de regering schat dat het hierbij zo’n 35.000
personen betreft.
De leden vragen de regering een inschatting te geven hoeveel extra
meldingen boven het genoemde aantal van 82 (van 1 maart 2013 tot
1 maart 2014) had opgeleverd als deze personen wel in beeld waren
geweest binnen de continue screening?
Het is niet mogelijk om hiervan een goede indicatie te geven. Het is
evenwel waarschijnlijk dat de continue screening van deze groep
personen zou hebben geleid tot signalen. Om deze reden is op deze groep
dan ook een tweejaarlijkse VOG-plicht van toepassing en heeft deze groep
ook een nieuwe VOG moeten vragen in het kader van de nulmeting die is
uitgevoerd in verband met de introductie van het systeem van continue
screening. Bij de VOG-aanvraag in het kader van de nulmeting is de
persoon gescreend op strafbare feiten die gepleegd zijn in het verleden,
de continue screening ziet op nieuwe strafbare feiten. Aanleiding voor de
invoering van het personenregister is om juist deze groep ook continu te
kunnen gaan screenen. Hierdoor wordt verder bijgedragen aan de
veiligheid van de opgevangen kinderen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

5

1.3. Verklaring omtrent het Verdrag
1.3.1. Toelichting VOG-plicht
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering kan uitleggen hoe in
de praktijk erop toegezien gaat worden dat ook daadwerkelijk alle
personen, die niet op de opvanglocatie werkzaam zijn maar die vanuit hun
functie wel toegang hebben tot informatie (persoonsgegevens) over de
kinderen die worden opgevangen, in het personenregister terechtkomen.
Daar waar de toezichthouder (GGD) er op dit moment op toeziet dat de
VOG-plichtigen daadwerkelijk in bezit zijn van de juiste VOG, zal de
toezichthouder bij de invoering van het personenregister erop toezien dat
zij in het register staan. Het toezicht op inschrijving in het personenregister vervangt derhalve de papieren controle van de VOG’s. De houder is
ervoor verantwoordelijk te bepalen welk personeel (structureel) in contact
staat met de kinderen en/of kindgegevens. De toezichthouder zal op
locatie tijdens een inspectie controleren of de aanwezige personen in het
personenregister ingeschreven staan. Ten aanzien van de controle op de
inschrijving van de gastouders en de huisgenoten kan de toezichthouder
gebruik maken van de Basisregistratie Personen (BRP) en het Landelijk
Register Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk (LRKP). De beheerder van
het personenregister zal daarnaast in opdracht van SZW bestandsanalyses en bestandsvergelijkingen kunnen maken ten behoeve van het
toezicht op het ontbreken van de vereiste inschrijvingen door de toezichthouder.
In dat kader vragen de leden van de PvdA-fractie of de regering kan
toelichten waarom er niet voor gekozen is om alle personen werkzaam in
de kinderopvanginstellingen op te nemen in het personenregister.
Op dit moment geldt de VOG-plicht voor alle personen die werkzaam zijn
voor een onderneming die kinderopvang exploiteert. Er zijn houders die
naast kinderopvang ook andere ondernemingen exploiteren. Hierbij kan
worden gedacht aan een stichting die zich zowel bezig houdt met welzijn
van ouderen als met kinderopvang. De vraag is of het proportioneel is om
van (kantoor)medewerkers die vanuit hun functie geen toegang hebben
tot de opgevangen kinderen of tot kindgegevens, een VOG kinderopvang
te verlangen en daarmee ook continu te screenen. Om deze reden stelt de
regering voor onderscheid te maken en de VOG-plicht alleen te laten
gelden voor het personeel dat voor het kinderopvangdeel van de
onderneming werkt. Hiermee wordt tevens invulling gegeven aan de
motie Tellegen (Kamerstukken II 2012/13, 33 538, nr. 15).
Voorts vragen deze leden wat «structureel (met regelmaat)» inhoudt in de
context van de mensen die zouden moeten voldoen aan de VOG-plicht en
of deze toelichting ook opgenomen zou kunnen worden in de memorie
van toelichting.
Zoals reeds geantwoord aan de leden van de VVD-fractie wordt gesproken
van structureel wanneer er sprake is van regelmaat: de persoon is bij
herhaling tijdens opvangtijden aanwezig op de opvanglocatie. Het gaat
om de personen die met hun aanwezigheid een bedreiging kunnen
vormen voor de veiligheid van de opgevangen kinderen.
Bovenstaande kan niet meer worden opgenomen in de memorie van
toelichting. Echter, aangezien de nota naar aanleiding van het verslag deel
uitmaakt van de parlementaire stukken, is het antwoord op deze vraag bij
deze vastgelegd.
De leden van de D66-fractie wijzen op de toenemende mate van samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang. Zij vragen of personeel dat
zowel in het onderwijs als in de kinderopvang werkzaam is voor beide

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

6

sectoren een VOG moet aanvragen en zo ja, of het ook mogelijk zal zijn
om in dergelijke gevallen gebruik te maken van dezelfde VOG.
In dat kader vragen de leden van de D66-fractie of de regering het ermee
eens is dat dit administratieve lasten kan verminderen en bij kan dragen
aan het versterken van doorgaande leerlijnen.
Voor de inschrijving in het personenregister zal het mogelijk zijn een
onderwijs VOG te gebruiken, mits deze op dat moment voldoende actueel
is. Een aparte kinderopvang VOG is dan dus niet nodig. Dit kan inderdaad
leiden tot vermindering van de administratieve lasten en bijdragen aan de
samenwerking in doorgaande lijnen.
1.3.2. Actualiteit en controle VOG
Houders
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering kan toelichten hoe het
verhoudt dat een houder een aanvraag kan doen met een VOG die
maximaal twee jaar oud is, terwijl personen die werkzaam zijn in de
kinderopvangstelling dit alleen kunnen doen met een VOG die minder dan
twee maanden oud is. Zij vragen in hoeverre in acht is genomen dat een
periode van twee jaar kan leiden tot ongewenste situaties.
Er wordt onderscheid gemaakt tussen de actualiteit van de VOG bij
inschrijving in het personenregister en het doen van een aanvraag tot
exploitatie ten behoeve van de inschrijving in het Landelijk Register
Kinderopvang en Peuterspeelzaalwerk (LRKP).
Alle personen die werkzaam zijn in de kinderopvang zullen zich met een
actuele VOG (minder dan twee maanden oud) moeten inschrijven in het
personenregister. Dit geldt dus ook voor de houder.
Wanneer een houder of bestuurder een VOG aanvraagt, wordt deze naast
zeden-, geweld-, wapen- en drugsdelicten ook getoetst op delicten die een
risico vormen bij het voeren van een onderneming zoals fraude. Dit is van
belang omdat de kinderopvangsector kwetsbaar is voor fraude. De
continue screening beperkt zich echter tot controle op delicten die een
risico vormen in een afhankelijkheidsrelatie zoals zeden-, geweld-, wapenen drugsdelicten.
Op basis van de huidige Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen (Wko) moeten bestaande houders een nieuwe VOG overleggen bij
een nieuwe aanvraag tot exploitatie waarbij ze opnieuw getoetst worden
op fraude. Het doel hiervan is te voorkomen dat personen of rechtspersonen die zich schuldig hebben gemaakt aan frauduleus handelen, een
nieuwe vestiging kunnen openen. Wanneer de houder regelmatig nieuwe
vestigingen start, wordt de houder geconfronteerd met de administratieve
lasten als gevolg van het steeds opnieuw moeten aanvragen van een
VOG. Daarnaast is het meerdere malen in een kort tijdsbestek aanvragen
van een nieuwe VOG weinig zinvol, omdat de kans niet groot is dat er in
korte tijd mutaties zijn in het Justitieel Documentatie Systeem. Daarom
stelt de regering voor dat de houder bij een nieuwe aanvraag tot
exploitatie alleen in bezit hoeft te zijn van een nieuwe VOG (en daarmee
getoetst wordt op fraude), wanneer de bestaande VOG ouder is dan twee
jaar.
1.4 Inschrijving in het personenregister
De leden van de PvdA-fractie constateren dat personen die werkzaam
willen zijn in de kinderopvangsector zichzelf moeten inschrijven in het
personenregister. Op welke manier wordt gecontroleerd dat iedereen zich
inschrijft in het systeem? Hoe zal de regering ervoor zorgen dat alle
personen in het register komen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

7

Zoals reeds aangegeven, zal de toezichthouder op locatie tijdens een
inspectie controleren of de aanwezige personen in het personenregister
ingeschreven staan. Ten aanzien van de controle op de inschrijving van de
gastouders en de huisgenoten in het personenregister kan de toezichthouder gebruik maken van de Basisregistratie Personen (BRP) en het
LRKP. De beheerder van het personenregister zal daarnaast in opdracht
van SZW bestandsanalyses en bestandsvergelijkingen kunnen maken ten
behoeve van het toezicht op het ontbreken van de vereiste inschrijvingen
door de toezichthouder.
Voorts vragen deze leden of de regering kan bevestigen dat als de
kinderopvanginstelling zich bevindt op dezelfde locatie als de administratie dat dan de medewerkers van beide afdelingen in het personenregister ingeschreven moeten staan.
Dit is juist.
De leden van de PvdA-fractie wijzen erop dat in de memorie van
toelichting staat dat de beoogde hoofdaannemer en beheerder van het
personenregister CIBG is. Zij vragen waarom dit het geval is en aan welke
criteria de beheerder moet voldoen. Voorts vragen zij of andere uitvoeringsorganisaties zijn doorgelicht op geschiktheid om beheerder te zijn
van de personenregister.
Een belangrijk criterium voor SZW is dat de uitvoerder ervaring heeft met
registers. Naast CIBG is in het voortraject gesproken met DUO. Beide
overheidsorganisaties hebben meerdere registers ontwikkeld en in beheer
en hebben veel kennis en ervaring. Op basis van de beleidsverkenning is
door CIBG en DUO een voorstel uitgewerkt. Na afweging van de
voorstellen en in afstemming met de CIO van SZW is eind 2013 ervoor
gekozen om samen met het CIBG de specificaties van het personenregister verder uit te (laten) kristalliseren en is vervolgens opdracht gegeven
voor de realisatie van het register. Belangrijke overweging daarbij was
gelegen in de structurele beheerskosten die door CIBG in het vooruitzicht
zijn gesteld en de bondige, effectieve initiële systeembeschrijving. CIBG
gaat na de realisatie ook het beheer uitvoeren van het personenregister.
CIBG heeft daarbij de ambitie om binnen de rijksoverheid dé organisatie
te worden op het gebied van registers voor (gewaarmerkte) identiteiten.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering een overzicht kan geven
van de aantallen personen, onderverdeeld in groepen, op wie het
wetsvoorstel betrekking heeft.
Op basis van de beschikbare gegevensbestanden uit fase 1 van de
continue screening heeft het wetsvoorstel betrekking op in totaal
ongeveer 180.000 personen. Dit aantal is indicatief. Zoals in het
wetsvoorstel is aangegeven, is er geen compleet overzicht (bestand) van
het totaal aantal personen in de sector. De omvang varieert bovendien
voortdurend als gevolg van de instroom en uitstroom van personen. De
huidige aantallen (april 2015) zijn per groep als volgt:
gastouders: 33.151
huisgenoten: 26.024
bestuurders: 3.251
werknemers: 83.651
stagiairs/uitzendkrachten/vrijwilligers/zelfstandigen (schatting): 35.000
De leden van de SP-fractie vragen wie de beheerder wordt van het
personenregister en of het register onder het Ministerie van SZW valt of
onder een aparte stichting. De leden vragen voorts wie toeziet op een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

8

juiste uitvoering en gebruik van het personenregister. Ten slotte vragen zij
de regering alle voorkomende actoren met bijbehorende op een rijtje
zetten met bijbehorende verantwoordelijkheden.
De keten van de continue screening in de kinderopvang bestaat uit
meerdere actoren. Elke actor heeft zijn eigen rol, taak en verantwoordelijkheid.
Een werkgever is op de eerste plaats verantwoordelijk voor het bieden
van verantwoorde en veilige opvang. Alle personen, voor wie een
VOG-plicht geldt om werkzaam te zijn in de kinderopvang en het
peuterspeelzaalwerk, zijn verplicht om te beschikken over een juiste VOG
en zelf verantwoordelijk om zich in te schrijven in het personenregister
voorafgaand aan de start van de werkzaamheden c.q. opvang. Een houder
van een kindercentrum, gastouderbureau of peuterspeelzaal moet zich
ervan vergewissen dat (nieuwe) medewerkers en bestuurders in het
personenregister staan ingeschreven en koppelt deze vervolgens aan de
onderneming. Het college van burgemeester en wethouders ziet op grond
van de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen toe op de
naleving van de kwaliteit van de kindercentra, de gastouderbureaus, de
voorzieningen voor gastouderopvang en de peuterspeelzalen. Het toezicht
wordt uitgevoerd door de Gemeenschappelijke Gezondheidsdiensten
(GGD-en). Daaronder valt ook de controle op de inschrijvingen en
koppelingen in het personenregister.
De Minister van SZW is de eigenaar van het personenregister dat
voorkomt uit de Wko. De Minister van SZW is verantwoordelijk voor de
vormgeving, het onderhoud en de werking van het stelsel van wet- en
regelgeving in de kinderopvang en het peuterspeelzaalwerk. Het agentschap CIBG is een uitvoeringsorganisatie van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en de beheerder van het personenregister. De Justitiële Informatiedienst (Justid) van het Ministerie van VenJ
draagt zorg en is verantwoordelijk voor de koppeling tussen de digitale
geactualiseerde lijst met personen afkomstig uit het personenregister en
het Justitieel Documentatie Systeem. De lijst met betrokkenen wordt door
Justid beoordeeld op nieuwe relevante mutaties in het Justitieel
Documentatie Systeem. De Dienst Justitiële uitvoeringsdienst Toetsing,
Integriteit en Screening (Justis) van het Ministerie van VenJ draagt zorg
en is verantwoordelijk voor de beoordeling van het door Justid aangeleverde uittreksel uit de justitiële documentatie van de betrokkenen.
Wanneer Justis op basis van nieuwe justitiële gegevens tot het voorlopige
oordeel komt dat de VOG bij hernieuwde beoordeling zou worden
geweigerd, wordt eerst een signaal gestuurd naar CIBG. Dit is nodig,
omdat het CIBG als centrale beheerder op basis van de koppeling tussen
een houder en ingeschrevene kan achterhalen waar de houder van de
kinderopvanginstelling is gevestigd. CIBG blokkeert de betreffende
inschrijving in het personenregister om te voorkomen dat de betrokkene
elders in de sector gaat werken voordat er een nieuwe VOG is
overhandigd. Vervolgens stuurt het CIBG het signaal door naar de GGD in
de plaats waar de medewerker werkzaam is. Als toezichthouder heeft de
GGD een bestaande wettelijke taak en bevoegdheid om in geval van
twijfel over integriteit en over veiligheid van kinderen een werkgever te
verzoeken om van de betrokken persoon een nieuwe VOG te verlangen.
Met de ketenpartijen zijn afspraken gemaakt voor de borging van de
kwaliteit van de uitvoering en zij zijn verantwoordelijk voor de inzet van
voldoende capaciteit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

9

Koppelen
De leden van de PvdA-fractie vragen of het mogelijk is dat de beheerder/
bewerker van het register dezelfde persoon is als de houder.
Verondersteld wordt dat met deze vraag wordt gerefereerd aan het advies
van het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) waarin wordt
aangegeven dat de houder als bewerker zou moeten worden aangemerkt.
Zie tevens de vraag van de D66-fractie over dit onderwerp.
De Minister is verantwoordelijke in de zin van de Wet bescherming
persoonsgegevens (Wbp) van het personenregister. Hoe de rol van de
houder precies juridisch moet worden aangeduid is nog een punt van
nadere overweging. Zie daarvoor ook de vraag van de D66-fractie over het
advies van het College bescherming persoonsgegevens waarin wordt
aangegeven dat de houder als bewerker moet worden aangemerkt. De
bewerker van het personenregister wordt CIBG en wordt aangewezen
door de Minister. De houder verwerkt de gegevens van personen die voor
zijn onderneming werkzaam zijn in het personenregister.
Deze leden vragen op welke sanctie een houder kan rekenen als blijkt dat
hij nalatig is geweest om te controleren of (nieuwe) medewerkers in het
personenregister staan ingeschreven en dat deze medewerkers gekoppeld
zijn aan de onderneming. Hoe wil de regering controleren of houders
hierin gebreken hebben vertoond?
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en handhaving op de
wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen. Bij het niet naleven
van de wet- en regelgeving zal de gemeente overgaan tot het inzetten van
handhavinginstrumenten. Deze variëren van het opleggen van een boete
tot – in het uiterste geval – sluiting. Zoals reeds geantwoord op de vraag
van de leden van de PvdA-fractie bij de toelichting op de VOG-plicht, zal
de toezichthouder controleren op de inschrijving en de koppelingen in het
personenregister. Dit is vergelijkbaar met de huidige controle op de
aanwezigheid van de juiste VOG.
Voorts vragen de leden op welke manier de regering zal communiceren
dat ingeschrevenen de mogelijkheid hebben om de termijn van
uitschrijving eenmalig te verlengen met negen maanden waardoor het
mogelijk is om in totaal dertien maanden zonder houderkoppeling in het
personenregister te staan.
Deze informatie zal zichtbaar zijn op de website van het personenregister
en de persoon zal erop worden geattendeerd dat de inschrijving eindigt
wanneer de persoon de termijn van inschrijving zonder koppeling niet
verlengt.
De leden van de SP-fractie vragen aan wie een signaal uit de continue
screening wordt verstrekt en of informatie wordt gegeven over het type
signaal of type delict. Zij vragen op welke wijze de persoon zelf wordt
geïnformeerd over het signaal.
Het signaal wordt verstrekt aan de GGD. De GGD informeert de houder
dat er sprake is van een signaal als gevolg waarvan de medewerker een
nieuwe VOG moet aanvragen. De houder benadert de medewerker en
geeft de opdracht voor een nieuwe VOG-aanvraag. Het signaal bevat
slechts de informatie dát er sprake is van een strafbaar feit op grond
waarvan de persoon waarschijnlijk geen nieuwe VOG zou krijgen voor een
functie in de kinderopvang.
Er staat dus niet in om welk (type) strafbaar feit het gaat.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

10

Voorts vragen zij welke partij de doorzettingsmacht heeft als het gaat om
het mededelen of doorzetten van eventueel ontslag van een persoon
werkzaam in de kinderopvang die een delict pleegt.
Wanneer de persoon geen nieuwe VOG krijgt, mag de persoon niet meer
werkzaam zijn in de kinderopvang en is dat een grond voor ontslag. De
GGD zal hierop toezien. Het uitgangspunt is dat een persoon die in
afwachting is van het resultaat van een nieuwe VOG-aanvraag gedurende
die periode op non-actief wordt gezet, dan wel niet meer in contact komt
met de opgevangen kinderen. Hierover zijn afspraken gemaakt met
ondermeer de brancheorganisatie en de bonden, welke afspraken zijn
vastgelegd in een handleiding. Wanneer de houder verzuimt, volgt
handhaving door de gemeente.
De leden van de SP-fractie stellen tevens de vraag of er ook gronden zijn
waarbij wel een delict gepleegd wordt in één van de type delicten (zeden,
geweld, drugs, wapens of fraude) maar waarbij iemand slechts een
waarschuwing krijgt, omdat het delict niet in relatie staat tot het werk in
de kinderopvang.
Een signaal uit de continue screening kan niet slechts leiden tot een
waarschuwing. Een signaal houdt in dat er sprake is van justitieel contact
op grond waarvan de persoon waarschijnlijk geen nieuwe VOG meer zal
krijgen voor een functie in de kinderopvang. Of dit het geval is, wordt
beoordeeld door Justis.
Blokkering van de inschrijving in het personenregister
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan toelichten wat er
precies wordt bedoeld met «een signaal uit de continue screening of een
andere omstandigheid op basis waarvan een VOG wordt verlangd». Volgt
een signaal uit de continue screening wanneer iemand door justitie als
verdachte wordt aangemerkt, of moet een persoon reeds veroordeeld
zijn?
Wanneer sprake is van een strafbaar feit en het OM heeft besloten tot
vervolging over te gaan, vindt een bijschrijving plaats in het Justitieel
Documentatie Systeem. Op dat moment is er nog geen sprake van een
veroordeling maar van een verdenking. De dienst Justis van het Ministerie
van Veiligheid en Justitie krijgt hiervan een melding wanneer het een
medewerker in de kinderopvang betreft. Justis beoordeelt vervolgens of
de persoon op basis van zijn justitieel verleden en dit nieuwe gegeven
nog in aanmerking zou komen voor een nieuwe VOG kinderopvang.
Wanneer dit niet het geval is, volgt een signaal uit de continue screening,
waardoor de toezichthouder van de betrokkene een nieuwe VOG zal eisen.
Als de betrokkene geen nieuwe VOG krijgt, mag de betrokkene niet in de
kinderopvang werken.
Bij een andere omstandigheid kan worden gedacht aan elk redelijkerwijs
vermoeden dat de toezichthouder kan hebben anders dan de signaal brief.
Van de toezichthouder wordt namelijk verwacht dat deze niet alleen
optreedt wanneer hij daartoe een brief krijgt, maar ook wanneer hij dat
om andere redenen nodig acht. Bijvoorbeeld wanneer een toezichthouder
een betrouwbare melding krijgt dat een houder zich mogelijk schuldig
heeft gemaakt aan fraude. Om de toezichthouder de mogelijkheid tot
handelen te geven, heeft de toezichthouder de mogelijkheid om de
houder in voorkomende gevallen een nieuwe VOG te laten aanvragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

11

2. De verhouding van het wetsvoorstel tot het recht op
bescherming van persoonsgegevens
Rechten van betrokkene
De leden van de D66-fractie vragen of de regering nader kan toelichten
hoeveel tijd er zit tussen het moment dat uit de dagelijkse controle van
Justid blijkt dat een persoon die werkzaam is in de kinderopvang een
overtreding of misdrijf heeft begaan (of hiervan wordt verdacht) en het
moment dat het de werkgever duidelijk wordt dat de betreffende persoon
niet in staat is een nieuwe VOG te overleggen. In aanvulling hierop vragen
deze leden of de regering kan aangeven of het op dit moment in de
praktijk niet zo uitwerkt dat de houder de medewerker reeds op non-actief
zet, of anderszins actie onderneemt richting de medewerker, op het
moment dat de houder door de toezichthouder wordt verzocht de
medewerker een nieuwe VOG te laten overleggen.
De tijd tussen het moment van een «hit» als gevolg van een mutatie in het
JDS en het moment dat het de werkgever duidelijk wordt dat de persoon
geen nieuwe VOG heeft gekregen, bedraagt enkele maanden. Overigens is
er vaak eerder duidelijkheid, omdat de betreffende persoon ervan afziet
om een nieuwe VOG aan te vragen. Op het moment dat de betreffende
persoon wordt verzocht een nieuwe VOG te overleggen, wordt de persoon
in de regel op non-actief gezet, dan wel wordt ervoor zorg gedragen dat
de persoon niet meer in contact staat met de opgevangen kinderen.
Deze leden vragen voorts hoe groot de regering het risico acht op
mogelijk onterechte schade voor medewerkers. Wordt hierover gecommuniceerd door de toezichthouder met de houder?
In een enkel geval krijgt de persoon alsnog een nieuwe VOG na een
signaalbrief. Dit kan bijvoorbeeld door additionele informatie die de
betrokkene heeft ingebracht of bijvoorbeeld de statusverandering van de
strafzaak. Het risico op onterechte schade is derhalve aanwezig. Het
belang van de veiligheid van het opgevangen kind weegt echter zwaarder
dan het belang van de medewerker over wie een signaal is verzonden.
Aan de totstandkoming van een signaal uit de continue screening gaat
een grondige, zorgvuldige weging vooraf. Daarbij spelen de persoonlijke
omstandigheden van het betrokken individu ook een rol. Wanneer Justis
op basis van de beschikbare informatie een nieuwe VOG zou weigeren,
wordt een signaalbrief verzonden.
3. Financiële paragraaf en regeldruk
Tarief
De leden van de PvdA-fractie vragen of de regering nader kan toelichten
waarom het noodzakelijk is om een inschrijvingstarief te innen bij
personen die werkzaam zullen zijn in de kinderopvangsector, ook in het
kader van het profijtbeginsel. Is het mogelijk dat men dit tarief terug kan
vragen bij de werkgever, net zoals dit meestal het geval is bij de aanvraag
van een VOG, of is het mogelijk om de kosten (deels) terug te vorderen bij
de overheid? Immers, zowel de medewerker als de samenleving hebben
belang bij het personenregister.
Het is noodzakelijk om een inschrijftarief te innen, omdat voor het
ingeschreven staan in het personenregister kosten worden gemaakt. De
personen die zich inschrijven in het personenregister zullen uiteindelijk de
kosten die worden doorberekend opbrengen. Dit sluit tevens aan bij de
VOG-systematiek waar continue screening op is gebaseerd. Het Ministerie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

12

van SZW betaalt voorlopig de kosten van continue screening, inclusief de
realisatie van het personenregister. Niet alle kosten worden doorberekend
in het inschrijftarief. De kosten die de GGD en de gemeente maken voor
het toezicht en de handhaving naar aanleiding van een ontvangen signaal
over een persoon uit de continue screening, worden niet doorberekend.
Deze kosten worden uit de algemene middelen gedekt.
Zoals in het rapport Maat houden 2014 is uitgewerkt, is doorberekening
van de kosten op grond van het profijtbeginsel gerechtvaardigd als het
om een duidelijk af te bakenen groep gaat, alle leden van de groep profijt
ondervinden van het toezicht en de ondertoezichtgestelden zich niet te
gemakkelijk aan de groep kunnen onttrekken. Degenen die werkzaam zijn
in de sector kinderopvang zijn als groep duidelijk af te bakenen en
ondervinden profijt van toezicht. Ook kunnen de werkzame personen in de
sector zich niet eenvoudig aan de groep onttrekken nu zij zich van
rechtswege in een register moeten inschrijven. Op grond van voornoemd
rapport kunnen kosten in verband met toelatingsactiviteiten, in beginsel
worden doorberekend aan de belanghebbenden. Hierbinnen valt de
inschrijving in een personenregister als noodzakelijke voorwaarde om
activiteiten te ontplooien. De ratio van de kostendoorberekening voor
toelating is dat de activiteiten strekken tot profijt van de belanghebbende.
De belanghebbende heeft individueel profijt omdat hij werkzaam mag zijn
in de sector kinderopvang.
Ook de sector zelf heeft belang bij het personenregister en het op basis
hiervan uit te oefenen toezicht. Het is aan de sector om nadere afspraken
te maken over de uiteindelijke verdeling van de doorberekende kosten.
Afhankelijk van afspraken tussen de werkgever en werknemer worden
eventuele kosten van een VOG aanvraag en de inschrijving in het
personenregister vergoed. Deze kosten zijn niet terug te vorderen bij de
overheid. Een werkgever kan de kosten van zijn onderneming doorberekenen in het uurtarief aan ouders. Voor SZW ligt hier geen taak, want dat
zou met zich brengen dat SZW zich mengt in de contractsvrijheid van
werkgever en werknemer en de ondernemersvrijheid van de werkgever.
De leden van de SP-fractie constateren dat er geen kosten zijn verbonden
aan inschrijving in het personenregister op het moment van de
overgangsperiode en de inwerkingtreding van het register. Kan de
regering specificeren hoe lang deze overgangsperiode precies duurt en op
welke wijze alle personen die in het register moeten worden opgenomen
geïnformeerd worden over deze overgangsperiode?
Dit zal bij ministeriële regeling worden geregeld. Het uitgangspunt is dat
deze overgangsperiode zes maanden zal beslaan vanaf het moment van
inwerkingtreding van de wetswijziging. Het Ministerie van SZW zal via van
een breed communicatietraject alle VOG-plichtigen tijdig informeren over
de invoering van het personenregister. Hierbij zal ook expliciet aandacht
worden besteed aan de overgangsperiode.
De leden van de CDA-fractie vragen de regering waarom de kosten voor
het inschrijven in het personenregister volledig aan de medewerkers in de
kinderopvang worden doorberekend. Met dit wetsvoorstel wordt immers
beoogd om door toepassing van een systeem van verplichte inschrijving
en screening de veiligheid voor kinderen in de kinderopvang te bevorderen? Hiermee wordt nadrukkelijk een publiek belang gediend en is er
sprake van het profijtbeginsel. Deze leden vragen de regering waarom zij
het oordeel van de Raad van State niet deelt dat vanwege dit profijtbeginsel zowel de overheid als de medewerker de structurele kosten naar
evenredigheid zouden moeten dragen. Kan de regering aangeven waarom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

13

zij hiermee afwijkt van het uitgangspunt dat handhaving van wet- en
regelgeving in beginsel uit de algemene middelen wordt gefinancierd?
Zoals reeds geantwoord aan de leden van de PvdA-fractie zullen de
personen die zich inschrijven in het personenregister uiteindelijk de
kosten die worden doorberekend opbrengen. Dit sluit aan bij de
VOG-systematiek waar continue screening op is gebaseerd. Het Ministerie
van SZW betaalt voorlopig de kosten van continue screening, inclusief de
realisatie van het personenregister. Niet alle kosten worden doorberekend
in het inschrijftarief. De kosten die de GGD en de gemeente maken voor
het toezicht en de handhaving naar aanleiding van een ontvangen signaal
over een persoon uit de continue screening, worden niet doorberekend.
Deze kosten worden uit de algemene middelen gedekt.
Zoals in het rapport Maat houden 2014 is uitgewerkt, is doorberekening
van de kosten op grond van het profijtbeginsel onder bepaalde
voorwaarden gerechtvaardigd. Zie voor de verdere toelichting het
antwoord op de vraag over dit onderwerp van de PvdA-fractie.
Regeldruk
De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre kinderopvanginstellingen
en gastouders beschikken over minimaal een eHerkenningsmiddel op
niveau 2, zoals voor het persoonsregister vereist is en welke kosten de
aanschaf met zich meebrengt.
Burgers en ondernemers verwachten één digitale overheid en daarbij
hoort eenduidigheid en hergebruik van generieke voorzieningen,
waaronder ook eHerkenning valt (Kabinetsvisie Digitale Overheid 2017).
Bovendien heeft het College Standaardisatie eHerkenning vanaf
september 2014 aanbevolen voor gebruik door alle overheidsorganisaties
die een dergelijke functionaliteit binnen hun digitale omgeving nodig
hebben.
Het personenregister is geen openbaar te raadplegen register. Voor de
toegang tot de beveiligde diensten van het personenregister is een
systeem voor digitale identificatie en authenticatie met een voldoende
beveiligingsniveau nodig. Voor het persoonsregister is op basis van de
uitgevoerde Privacy Impact Assessment een eHerkenningsmiddel met een
betrouwbaarheidsniveau van eH2 vereist. eH2 is naast het personenregister ook geschikt voor het starten van een elektronische VOG aanvraag
en voor toegang tot andere (toekomstige) online overheidsdiensten.
Kinderopvanginstellingen en gastouderbureaus die gebruik maken van
bijvoorbeeld de elektronische VOG aanvraag, de online diensten van de
Kamer van Koophandel of het Omgevingsloket, hebben al ervaring met
eHerkenning. Het is niet bekend hoeveel instellingen reeds ervaring
hebben met eHerkenning. Gastouders hebben geen eHerkenningsmiddel
nodig.
Elke instelling koopt zelf voor de medewerkers die namens de instelling
toegang zullen hebben tot het personenregister het juiste eHerkenningsmiddel bij een van de erkende leveranciers. Met dit persoonlijke eHerkenningsmiddel zullen deze door de instelling aangewezen medewerkers in
het personenregister koppelingen kunnen leggen. De kosten verschillen
per erkende leverancier en zijn daarnaast afhankelijk van de looptijd (1, 3
of 5 jaar) en liggen gemiddeld tussen de € 10 en € 21,50 per eHerkenningsmiddel per jaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

14

4. Ontvangen adviezen
De leden van de VVD-fractie constateren dat Actal stelt dat de aanvraag
van de VOG en de inschrijving in het personenregister samengevoegd
zouden kunnen worden. Is het mogelijk dit te doen zonder dat dit de
veiligheid nadelig zal beïnvloeden?
De kern van de systematiek rond de VOG-aanvraag houdt in dat over de
aanvraag geen informatie wordt verstrekt aan anderen dan de aanvrager
zelf. Zoals weergegeven in de memorie van toelichting bij de Wet justitiële
en strafvorderlijke gegevens (Wjsg) speelt het resocialisatiebelang een
belangrijke rol en dient de privacy van de aanvrager beschermd te
worden. Op basis van het voorgaande is het rechtstreeks delen van de
VOG met een ander dan de aanvrager, bijvoorbeeld het personenregister,
niet mogelijk.
De leden van de D66-fractie lezen dat het College Bescherming Persoonsgegevens adviseert om in het conceptbesluit op te nemen dat de houder
aangemerkt dient te worden als bewerker, in de zin van artikel 1, onder e,
Wbp, omdat de houder persoonsgegevens koppelt en ontkoppelt ten
behoeve van de verantwoordelijke. De regering heeft aangegeven dit
advies nader te zullen bezien en bij de uitwerking bij algemene maatregel
van bestuur nader in te gaan op de rol van de houder. Deze leden vragen
of de regering haar overwegingen hierbij nader kan toelichten.
Door de koppeling worden persoonsgegevens samengebracht en is er dus
sprake van verwerking van persoonsgegevens in de zin van de Wbp. De
houder legt de koppeling tussen hemzelf en de personen die voor de
onderneming waarmee hij een kindercentrum, gastouderbureau of
peuterspeelzaal exploiteert werkzaam zijn ten behoeve van de verantwoordelijke. Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) stelt dat
de houders van kinderopvangvoorzieningen en peuterspeelzalen
aangemerkt dienen te worden als bewerker als bedoeld in artikel 1, onder
e, Wbp. Er wordt door het CBP terecht op gewezen dat duidelijk moet zijn
wat de rol van de houder is. Het is de vraag of dat nader geregeld moet
worden door de houder in de algemene maatregel van bestuur aan te
wijzen als bewerker in de zin van de Wbp of dat op andere wijze de
verantwoordelijkheid van de houder moet worden geregeld in het besluit.
Vandaar dat de regering heeft aangegeven het advies nader te zullen
bezien en bij de uitwerking van de algemene maatregel van bestuur nader
in te gaan op de rol van de houder.
De leden van de D66-fractie constateren dat er nog nadere werkafspraken
gemaakt zullen worden over toezicht en handhaving op het personenregister. Deze leden vragen op welk moment er sprake kan zijn van het
opleggen van een boete en wat de hoogte van een mogelijke boete zal
zijn.
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en handhaving op de
Wko. Gemeenten kunnen voor hun handhavingbeleid gebruik maken van
het door de VNG ontwikkelde afwegingsmodel handhaving kinderopvang
en peuterspeelzalen. Het afwegingsmodel beschrijft de handhavingacties
(inclusief boetebedragen) die een gemeente kan toepassen bij niet
naleving van de wet- en regelgeving. Het afwegingsmodel zal worden
aangepast overeenkomstig de wetswijziging. Het ligt in de rede dat het
toezicht en handhaving op het personenregister vergelijkbaar wordt met
het huidige toezicht en handhaving op de VOG. Hierover staat in het
huidige afwegingsmodel dat per ontbrekende VOG een boete kan worden
opgelegd van € 4.000.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

15

De leden van de D66-fractie lezen dat in de bouw en ontwikkeling van het
personenregister rekening is gehouden met doorgroei op de lange
termijn, mocht er bijvoorbeeld aanleiding zijn om in de kinderopvang een
beroepenregister in te zetten. Kan de regering aangeven in hoeverre de
gedachten hierover gevorderd zijn?
De aanleiding voor de ontwikkeling van het personenregister is een
verdere vergroting van de veiligheid in de kinderopvang. Op dit moment
is een beroepenregister nog niet aan de orde. Echter omdat het
voorstelbaar is dat in de toekomst de behoefte ontstaat om voor de
kinderopvang sector een beroepenregister in te zetten, is hier in de bouw
en de ontwikkeling van het personenregister rekening mee gehouden.
5. Nota van wijziging (34 195, nr. 5)
De leden van de SP-fractie vragen zich af waarom in het kader voor
meertaligheid in de kinderopvang niet wordt aangesloten bij het
wetsvoorstel 34 031 waarbij het primair onderwijs de mogelijkheid krijgt
om maximaal 15% van de onderwijstijd meertalig te verzorgen. Tevens
vragen zij waarom de Minister kiest voor 50% van de opvangtijd in de
kinderopvang en niet voor 15% van de opvangtijd en vragen om toe te
lichten waarom de keuze voor een hoger percentage dan 15% van de
opvangtijd gerechtvaardigd wordt vanwege het aantal uur dat kinderen
gemiddeld in de buitenschoolse opvang aanwezig zijn.
Via de nota van wijziging wordt het uitsluitend voor de buitenschoolse
opvang mogelijk gemaakt om kinderopvang aan te bieden in de Engelse,
Duitse of Franse taal. In de lagere regelgeving zullen de kwalificatie-eisen
voor meertalige buitenschoolse opvang beroepskrachten opgenomen
worden. Voor de opvang van kinderen van 0 tot 4 jaar is op dit moment
nog onvoldoende basis om het aanbieden van meertalige kinderopvang
over de hele linie mogelijk te maken. Op basis van de experimenteerbepalingen in de Wet kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen zal een
algemene maatregel van bestuur (AMvB) worden opgesteld die bij beide
Kamers zal worden voorgehangen. Binnen het kader van de Wet
kinderopvang en kwaliteitseisen peuterspeelzalen wordt het toegestaan
om op experimentele basis meertalige kinderopvang (0 – 4 jaar) en
peuterspeelzaalwerk (2 – 4 jaar) aan te bieden. Deze experimenten zullen
aan voorwaarden worden gebonden en alleen daartoe geselecteerde
instellingen zullen kunnen deelnemen. Uit de experimenten zal afdoende
moeten blijken dat het aanbieden van meertalige opvang niet ten koste
gaat van de taalverwerving van het Nederlands voor deze leeftijdsgroep.
Continue taalrijke input in een andere taal (aantal uur blootstelling) en
bewuste aandacht voor taal door mensen met een goede taalbeheersing
zijn de meest cruciale voorwaarden om meertaligheid te ontwikkelen. De
kern is dat een kind voldoende uren aan een vreemde taal moet worden
blootgesteld om de taal te verwerven. Voor succesvolle vormen van
meertalig onderwijs heeft het de voorkeur dat de vreemde taal tenminste
50% van de tijd gebruikt wordt2. Kinderen gaan gemiddeld per maand
maar 38 uur naar de buitenschoolse opvang. Het aantal uren blootstelling
aan een vreemde taal in de buitenschoolse opvang is hierdoor veel lager
dan in het onderwijs (gemiddeld wordt 90 uur onderwijstijd per maand
afgenomen). Wanneer uitgegaan zou zijn van 15% van de gemiddelde
opvangtijd, zou dit betekenen dat kinderen gemiddeld 5,7 uur per maand
in de buitenschoolse opvang in aanraking komen met een vreemde taal,
waardoor geen voldoende taalwerving ontstaat. Gelet hierop is een
percentage van 50% in de buitenschoolse opvang gerechtvaardigd.
2

Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Utrecht, Voorstudie pilot tweetalig primair
onderwijs, Groningen: 2014. Te raadplegen via: www.europeesplatform.nl/tpo.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

16

De leden van de SP-fractie vragen waarom de regering de stelling baseert
dat «een groeiend aantal ouders graag ziet dat hun kind op jonge leeftijd
in aanraking komt met een vreemde taal» en vragen of dit nader kan
worden toegelicht en met cijfers kan worden onderbouwd.
De afgelopen vijftien jaar is het aantal scholen dat tweetalig onderwijs
aanbiedt gegroeid (Fruhauf 1996).3 Momenteel zijn er 127 scholen die
tweetalig onderwijs aanbieden op VWO, Havo en vmbo niveau.4 Deze
scholen kunnen alleen tweetalig onderwijs aanbieden omdat hier vraag
naar is bij ouders. Al meer dan 1000 scholen geven Engels les (als
doeltaal) vanaf groep 1. Ook dit is een ontwikkeling van onderaf, op
initiatief van ouders en scholen.5 In de buitenschoolse opvang gaat het
om dezelfde leeftijdsgroep.
De signalen dat ouders graag zien dat hun kind op jonge leeftijd in de
kinderopvang in aanraking komt met een vreemde taal bereiken de
minster van SZW via de toezichthouder, individuele gemeenten zoals de
gemeenten Amsterdam en Utrecht, de Brancheorganisatie Kinderopvang,
Boink en organisaties zoals het Europees platform en de organisatie
EarlyBird (een landelijk kenniscentrum voor vroeg vreemdetalenonderwijs
dat programma’s in het Engels ontwikkelt en aanbiedt voor jonge
kinderen).
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan aangeven op welke
niveau er meertalig gesproken gaat worden in de buitenschoolse opvang,
hoe dit niveau wordt vastgesteld en of er bij de vaststelling van het niveau
rekening wordt gehouden met de diversiteit en taalvaardigheid van de
kinderen. Tevens vragen zij of er bij de vaststelling van het niveau ook
rekening gehouden wordt met de diversiteit in de groep kinderen, waarbij
er kinderen zijn van scholen die al een deel van de onderwijstijd in een
andere taal verzorgen en scholen die dat niet doen en hoe hier in de
praktijk mee wordt omgegaan.
Tevens vragen de leden van de SP-fractie hoe de regering gaat
voorkomen dat het voor pedagogisch medewerkers op de buitenschools
opvang net zo moeizaam wordt als voor docenten op scholen om goede
instructies te geven door de (grote) verschillen tussen cognitieve
capaciteiten van individuele kinderen en de grote verschillen in thuissituatie.
In de lagere regelgeving zullen de kwalificatie-eisen voor meertalige
beroepskrachten opgenomen worden. Hierbij wordt zo veel mogelijk
aangesloten bij de handleiding vroeg vreemdetalenonderwijs (vvto),
welke is ontwikkeld door het Europeesplatform ten behoeve van vvto
Engels in het primair onderwijs. Aansluiten bij de handleiding betekent
dat een non-native speaker kennis heeft van het Engels, Frans of Duits op
minimaal B2-niveau voor de deelvaardigheden spreken, verstaan en lezen.
De meertalige beroepskracht is in staat om gedurende de gehele
opvangperiode een internationaal verstaanbare en grammaticaal correcte
vorm van Engels, Frans of Duits te spreken. In de handleiding vroeg
vreemdetalenonderwijs zijn naast het taalvaardigheidsniveau-eisen ook
pedagogische vaardigheidseisen opgenomen. Een onderdeel van deze
pedagogische vaardigheden is dat de meertalige beroepskracht tijdens
het spreken van de vreemde taal kan differentiëren naar het niveau van

3

Sociale reproductie in een tijdperk van mondialisering. Wie kiest er voor het tweetalig
onderwijs? dr. D. Weenink van Wageningen Universiteit; Sociologie 2 (2006)4. – ISSN
1574–3314 – p. 364 – 385.
4
http://www.europeesplatform.nl/tto/scholen/
5
Taal om te leren. Didactiek en opbrengsten van tweetalig onderwijs. Oratie R. de Graaff, 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

17

het kind. Daarnaast heeft de meertalige beroepskracht kennis van de
taalverwerving bij kinderen in de verschillende leeftijdsgroepen.
Het differentiëren naar het taalniveau van het kind is nu ook al een
onderdeel van de pedagogische vaardigheden van de Nederlandstalige
pedagogische medewerker. Ook deze houdt bij het spreken van de
Nederlandse taal tijdens de opvanguren reeds rekening met de verschillen
tussen cognitieve capaciteiten van individuele kinderen, de verschillende
leeftijden van de kinderen en de grote verschillen in thuissituaties. Dit zal
voor meertalige pedagogische medewerkers niet anders zijn. In de
buitenschoolse opvang zal, anders dan in het primaire onderwijs waar
instructie van belang is, in de dagelijkse opvangsituatie de taalontwikkeling (spreekvaardigheid en luistervaardigheid) spelenderwijs gestimuleerd worden door de (meertalige) beroepskracht, rekening houdend met
de groep en de kinderen in de groep. Wanneer een buitenschoolse
opvang besluit om meertalige buitenschoolse opvang aan te bieden, dan
neemt de buitenschoolse opvang in het pedagogisch werkplan de
taalpedagogische visie op. De buitenschoolse opvang beschrijft het beleid
gericht op meertaligheid. Onder het beleid gericht op meertaligheid, valt
ook aandacht voor verschil in taalniveaus en de situatie waarbij er
kinderen zijn van scholen die al een deel van de onderwijstijd in een
andere taal verzorgen en scholen die dat niet doen.
De leden van de SP-fractie vragen of de regering kan aangeven of het
enige motief om tot invoering van meertaligheid in de buitenschoolse
opvang over te gaan puur en alleen een wens is van ouders of dat er ook
economische motieven op de achtergrond spelen. Tevens wordt gevraagd
of de regering de verschillende motieven kan uiteenzetten.
Deze wijziging beoogt primair een betere aansluiting tussen het primair
onderwijs en de buitenschoolse opvang te bewerkstelligen. Het
wetsvoorstel 34 031 beoogt aansluiting tussen primair onderwijs en
meertalig voortgezet onderwijs en de voorbereiding op een internationale
samenleving. Omdat in het primair onderwijs het gebruik van de talen
Engels, Frans of Duits wordt toegestaan (wetsvoorstel 34 031), ligt het in
de rede om het gebruik van deze talen in de buitenschoolse opvang ook
mogelijk te maken. Daarmee wordt het aanbod van toegestane talen voor
kinderen in dezelfde leeftijdsgroep in het primair onderwijs en in de
buitenschoolse opvang, gestroomlijnd.
Tevens wordt beoogd om ruimte te bieden aan wensen van ouders. De
achterliggende wens van ouders voor meertalige opvang, kan zowel
ontwikkelingsgericht als economisch gemotiveerd zijn. Enerzijds willen
ouders graag dat hun kinderen op jonge leeftijd een taal leren omdat
jonge kinderen over het unieke vermogen beschikken om spelenderwijs
één of twee talen simultaan of successievelijk te leren. Anderzijds blijkt
dat ouders die hun kinderen tweetalig onderwijs laten volgen, dit doen
om hun kinderen een voorsprong te geven op de arbeidsmarkt.6
De leden van de SP-fractie vragen of de regering het eens is met een
hoogleraar die zegt dat de sluipende tweetaligheid de tegenstelling
versterkt tussen hogere middenklassen, die Engels steeds meer als
dagelijkse taal gaan gebruiken, versus lokaalgebonden lagere klassen, die
er al moeite genoeg mee hebben hun eigen taal goed te leren. Tevens
vragen zij wat de visie is van de regering hierop. De leden van de
SP-fractie vragen tevens of de regering van mening is dat we de
6

Sociale reproductie in een tijdperk van mondialisering. Wie kiest er voor het tweetalig
onderwijs? dr. D. Weenink van Wageningen Universiteit; Sociologie 2 (2006)4. – ISSN
1574–3314 – p. 364 – 385.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

18

tweedeling in het Nederlandse onderwijs en de kinderopvang moeten
aanwakkeren door een selecte groep leerlingen – die op latere leeftijd zich
op de internationale arbeidsmarkt willen bewegen – tegemoet te komen
terwijl dit juist vaak de groep is die het Engels op de middelbare school
toch al snel en adequaat onder de knie krijgen. Tevens vragen zij of het
niet wenselijker is om ons juist meer te richten op de kinderen met een
taalachterstand en hen bij te leren, zodat ze op gelijke voet met kinderen
zonder een taalachterstand komen te staan. Ook vragen zij de regering
aan te geven waar haar prioriteit ligt.
De prioriteit van de regering ligt bij de talentontwikkeling van alle
kinderen en het voorkomen van achterstanden. Met dit voorstel wordt aan
alle buitenschoolse opvanginstellingen de mogelijkheid geboden om
meertalige opvang aan te bieden, ook aan kinderen met een taalachterstand. De voor- en vroegschoolse educatie richt zich specifiek op de
Nederlandse taalbeheersing van deze groep. Het leren van een vreemde
taal op jonge leeftijd kan een positieve invloed hebben op de cognitieve
en taalkundige ontwikkeling van een kind. Dit is juist van belang voor
kinderen met een ontwikkelingsachterstand of leerprobleem.7
Zowel lager- als hoger opgeleiden kunnen profijt hebben van vloeiende
meertaligheid. Met name in de grensstreek is het buurtaalonderwijs
(Engels, Frans en Duits) bijzonder nuttig voor diegenen die geen hogere
opleiding volgen en daardoor vaak binnen een beperktere afstand hun
werk zullen moeten vinden. Bij onvoldoende werkaanbod in Nederland
kan diegene, bij voldoende taalbeheersing van een buurtaal, in een
buurland werken. Het spreken van vloeiend Engels, Frans of Duits kan ook
nuttig zijn voor diegenen die geen hogere opleiding hebben gevolgd en
later werkzaam zullen zijn op de Nederlandse arbeidsmarkt, bijvoorbeeld
in de toerisme of in een onderneming die handel drijft met een van onze
buurlanden.
De leden van de SP-fractie vragen waarom er bij scholen die al bezig zijn
met meertalig onderwijs geen onderzoek is gedaan naar de effecten van
15% vreemde talenonderwijs op de taalvaardigheid van de leerlingen? Is
de regering bereid dit onderzoek alsnog uit te voeren.
In literatuuronderzoek8 en in de kwalitatieve analyse van het ervaringsonderzoek van de eerste pilot zijn geen negatieve effecten op de kennis van
het Nederlands naar voren gekomen (Ervaringsrapport proefproject 15%
vvto). In het onderzoek van de vervolg pilot tweetalig onderwijs is ook een
kwantitatieve analyse van de Nederlandse taalvaardigheid opgenomen op
basis toetsen die worden afgenomen. Daarnaast is de Nederlandse
taalvaardigheid onderdeel van het reguliere toezicht van de Inspectie van
het Onderwijs. Op deze wijze wordt er inzicht verkregen in de effecten van
het vreemde talenonderwijs op de taalvaardigheid.
De leden van de SP-fractie vragen wat de precieze effecten zijn van
meertalige opvang voor kinderen met een taalachterstand, bijvoorbeeld
leerlingen die niet Nederlands als moedertaal spreken of leerlingen met
dyslexie die moeite hebben met het erbij leren van een nieuwe taal. Zij
vragen of de regering kan verzekeren dat specifiek voor de cognitief
minder sterke leerlingen en voor leerlingen met taalachterstand ook geldt
er het geen schade oplevert voor het leren van Nederlands en indien dit
het geval is, waarop dit is gebaseerd. Tevens vragen zij of de regering van
mening is dat één van de taken in de buitenschoolse opvang is dat er een
7
8

Onderwijsraad, «Vreemde Talen in het Onderwijs», 2008.
Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Utrecht, Voorstudie pilot tweetalig primair
onderwijs, Groningen: 2014. Te raadplegen via: www.europeesplatform.nl/tpo.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

19

vreemde taal wordt aangeleerd. Ook vragen zij of de buitenschoolse
opvang primair bedoeld is voor de opvang van kinderen buiten schooltijd.
Verder vragen zij of pedagogisch medewerkers bijscholing krijgen om
kinderen meertalig te instrueren en willen weten wat er gebeurt met
pedagogisch medewerkers die weigeren om meertalig in de opvang te
spreken en te instrueren.
De precieze effecten van meertalige opvang voor kinderen met een
taalachterstand, of kinderen met dyslexie, zijn in Nederland niet onderzocht. In algemene zin blijkt uit de Voorstudie pilot tweetalig primair
onderwijs en de pilot9 vvto dat er voor 4–12 jarigen geen negatieve
effecten zijn op de Nederlandse taalvaardigheid. Zoals eerder aangegeven
kan het leren van een vreemde taal op jonge leeftijd zelfs een positieve
invloed hebben op de cognitieve en taalkundige ontwikkeling van een
kind. Dit is met name van belang voor kinderen met een ontwikkelingsachterstand of leerprobleem.10 Onderzoek toont ook aan dat leerlingen
met een taalachterstand zich in tweetalige programma’s niet anders
ontwikkelen dan leerlingen die geen achterstand hebben.11
De buitenschoolse opvang is primair bedoeld voor de opvang van
kinderen buiten schooltijd zodat ouders arbeid en zorg kunnen combineren. De ontwikkeling van de cognitieve vaardigheden van kinderen is
een kerntaak van het primair onderwijs. Omdat in het primair onderwijs
het gebruik van de talen Engels, Frans of Duits wordt toegestaan
(wetsvoorstel 34 031), ligt het in de rede om het gebruik van deze talen in
de buitenschoolse opvang ook mogelijk te maken. Daarmee wordt het
aanbod van toegestane talen voor kinderen in het primair onderwijs en in
de buitenschoolse opvang, gestroomlijnd.
Om meertaligheid te ontwikkelen is het van cruciaal belang dat het
taalonderwijs geboden wordt door mensen met een goede taalbeheersing. Wanneer een buitenschoolse opvang besluit om meertalige
opvang aan te bieden, dan zal de buitenschoolse opvang daarvoor een
gekwalificeerde meertalige beroepskracht (bij voorkeur een native
speaker) moeten aantrekken die gedurende de gehele opvangtijd een
internationaal verstaanbare en grammaticaal correcte vorm van Engels,
Frans of Duits spreekt op minimaal B2 niveau. Het ligt niet in de
verwachting dat de pedagogische medewerkers zonder enige kennis van
een tweede taal, na bijscholing, de Engelse, Franse of Duitse taal op B2
niveau gespreksvaardigheid zullen beheersen. Het heeft dan ook geen nut
om hen te verplichten om een andere taal te spreken met kinderen.
II. Artikelsgewijs
De leden van de D66-fractie merken op dat onderdeel B artikel 1.48d,
vijfde lid, onderdeel e ziet op de situatie dat een ingeschrevene in gebreke
is gebleven met het overleggen van een vereiste nieuwe verklaring
omtrent gedrag. De leden van de D66-fractie lezen dat een nieuwe VOG
noodzakelijk kan zijn omdat er een melding is gedaan of omdat er om een
andere reden een nieuwe VOG nodig is. Deze leden vragen of de regering
nader kan toelichten om welke andere redenen dit kan gaan.

9

Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Utrecht, Voorstudie pilot tweetalig primair
onderwijs, Groningen: 2014. Te raadplegen via: www.europeesplatform.nl/tpo.
Onderwijsraad, «Vreemde Talen in het Onderwijs», 2008.
11
Rijksuniversiteit Groningen en Universiteit Utrecht, Voorstudie pilot tweetalig primair
onderwijs, Groningen: 2014. Te raadplegen via: www.europeesplatform.nl/tpo.
10

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

20

Zoals reeds geantwoord aan de leden van de SP-fractie, kan bij een
andere omstandigheid worden gedacht aan elk redelijkerwijs vermoeden
dat de toezichthouder kan hebben, anders dan de signaal brief. Van de
toezichthouder wordt namelijk verwacht dat deze niet alleen optreedt
wanneer hij daartoe een brief krijgt, maar ook wanneer hij dat om andere
redenen nodig acht. Bijvoorbeeld wanneer een toezichthouder een
betrouwbare melding krijgt dat een houder zich mogelijk schuldig heeft
gemaakt aan fraude. Om de toezichthouder de mogelijkheid tot handelen
te geven, kan de toezichthouder de houder in voorkomende gevallen een
nieuwe VOG laten aanvragen.
De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
L.F. Asscher

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 195, nr. 7

21