2020D21320

INBRENG NADER VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken heeft een aantal aanvullende vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de brief van 31 maart 2020
houdende antwoorden op het schriftelijk overleg over contouren Besluit
Woningbouwimpuls 2020 (Kamerstuk 32 847, nr. 639).
De voorzitter van de commissie,
Ziengs
De griffier van de commissie,
Roovers

nds-tk-2020D21320

1

Contouren Besluit Woningbouwimpuls 2020 (Kamerstuk 32 847,
nr. 639)
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van antwoorden op vragen vanuit de commissie over contouren Besluit
Woningbouwimpuls 2020 Zij hebben hierbij meerdere vragen.
Reservering
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording dat er sprake is
van een reservering vanuit de woningbouwimpuls van 60 miljoen euro
voor de gemeente Utrecht. Deze leden lezen ook dat er geen sprake is van
verdere voorgenomen reserveringen. Zij vragen de Minister in hoeverre
zij dit eerlijk vindt voor andere gemeenten dan Utrecht.
Selectiecriteria
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording dat uit eerste
inventarisatie blijkt dat met de grens van 500 woningen ruim voldoende
projecten in aanmerking komen, in kleinere en grotere gemeenten,
binnen- en buitenstedelijk, binnen en buiten de Randstad. Deze leden
vragen zich af of de Minister de gegevens van deze inventarisatie met de
Kamer kan delen doormiddel van een heatmap over de Nederlandse kaart.
Zij vragen daarbij specifiek inzicht in de regionale spreiding.
De leden van de VVD-fractie lezen ook dat de ondergrens van 500
woningen in het Besluit Woningbouwimpuls 2020 wordt veranderd in
«een substantieel aantal woningen». Vervolgens lezen deze leden dat in
de Regeling woningbouwimpuls 2020 weer een grens van 500 wordt
opgenomen. Zij constateren dat er feitelijk geen verandering is en de
grens van 500 woningen leidend blijft. Zij zouden graag zien dat «een
substantieel aantal woningen» leidend blijft zonder dit in aantallen te
specificeren en vragen de Minister om hierop te reflecteren.
De leden van de VVD-fractie zien in de beantwoording dat de woningbouwimpuls bedoeld is voor projecten waarvan de bouw binnen 3 kalenderjaren na toekenning van de bijdrage kan starten. Zij zien dit als projecten
die al ver gevorderd zijn. Als het project verder gevorderd is, is het ook
moeilijker om grote aanpassingen aan het plan te doen zonder dat dit tot
vertraging leidt. Zij vragen de Minister of de conclusie klopt dat met de
woningbouwimpuls projecten bijna niet uitgebreid kunnen worden en dat
het dus simpelweg gaat om extra geld voor bestaande projecten. De leden
van de VVD-fractie willen dat het geld van de woningbouwimpuls gebruikt
wordt om ervoor te zorgen dat projecten meer woningen realiseren dan
dat zij zouden doen zonder de impuls.
Toetsingscommissie
De leden van de VVD-fractie zien in de beantwoording van de Minister
onvoldoende hoe de onafhankelijkheid van de toetsingscommissie
gewaarborgd wordt. Graag zien zij dat de Minister hier nader op in gaat.
Deze leden denken bijvoorbeeld aan regionale diversiteit in de commissie.
Mobiliteit
De leden van de VVD-fractie lezen in de beantwoording dat de Minister bij
een aanvraag verwacht dat gemeenten motiveren waarom opgevoerde
investeringen in onder meer de openbare ruimte en mobiliteit voor
woningbouw noodzakelijk zijn. De leden van de VVD-fractie zouden graag
zien dat de Minister nader uitlegt wanneer zij investeringen in mobiliteit

2

voor woningbouw noodzakelijk vindt. De leden van de VVD-fractie willen
daarbij benadrukken dat voor optimale mobiliteit een mix nodig is van
autoverkeer en openbaar vervoer. De leden van de VVD-fractie zouden
daarom ook graag zien dat geld vanuit de woningbouwimpuls wordt
gebruikt om de optimale mix in te zetten en niet om juist één onderdeel
vanuit mobiliteit onmogelijk te maken.
Voorhang
De leden van de VVD-fractie zijn verbaasd dat op de valreep is besloten
om in plaats van een voorhangprocedure voor een nahangprocedure te
kiezen. Tot slot vragen de leden of de Minister zoals afgesproken voor een
voorhangprocedure wil kiezen.
De leden van de CDA-fractie hebben kennis genomen van de
antwoorden op vragen vanuit de commissie over contouren Besluit
Woningbouwimpuls 2020. Zij hebben nog enkele vragen.
De leden van de CDA-fractie zouden graag zien dat doelgroepen zoals
starters en middeninkomens meer prioriteit krijgen. Nu ontbreekt het aan
een mogelijkheid de middelen daarvoor expliciet in te zetten. Zeker in
regio’s waar een aantoonbaar tekort is een specifieke huisvesting van die
doelgroepen, zouden de beschikbare financiële middelen doelgerichter
ingezet moeten kunnen worden, zo menen zij. De leden van de
CDA-fractie vragen of de toetsingscommissie daarbij een rol kan spelen.
De leden van de CDA-fractie lezen dat het voornemen bestaat om € 60
mln. uit de woningbouwimpuls te reserveren ten behoeve van de
MIRT-verkenning OV en wonen in de regio Utrecht om zo de bouw van 9
duizend extra woningen mogelijk te maken. Deze leden vragen wat de
criteria en afwegingen voor dat voornemen zijn en hoe zich dat verhoudt
met andere woningbouwplannen die een relatie met het MIRT kennen.
Wordt hierdoor geld dat voor woningbouw bedoeld is niet oneigenlijk
ingezet om een tekort in het MIRT aan te vullen? Wat maakt de situatie in
Utrecht zo bijzonder dat deze reservering gerechtvaardigd is, zo vragen zij.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe het criterium dat gemeenten
moeten aantonen dat zij het beschikbare instrumentarium om kosten op
marktpartijen te verhalen maximaal hebben benut, wordt beoordeeld en
door wie? Gaat de Toetsingscommissie daar een rol bij spelen?
De leden van CDA waarderen het dat met de impuls geen nader onderscheid wordt gemaakt tussen binnen- of buitenstedelijk bouwen. Zij delen
de visie dat het vooral van belang is dat er sneller meer betaalbare
woningen worden gebouwd, en dat gemeenten voldoende concrete
plannen hebben. Omdat binnenstedelijke gebiedsontwikkeling grotere
gemeentelijke investeringen vergen om deze geschikt te maken voor
woningbouw, ligt een groter beroep op de impuls voor buitenstedelijke
projecten in het verschiet, zo menen zij.
De leden van de D66-fractie constateren dat de harde ondergrens van
500 woningen uit het besluit van de impuls zijn gehaald, maar in de
regeling nog zal blijven bestaan. Deze leden vragen wat dit voor een
gevolg heeft in de praktijk, en of op deze wijze ook projecten van 500
woningen in aanmerking kunnen komen voor de bouwimpuls? Deze leden
vragen wanneer in een regeling de minimale aantallen makkelijker aan te
passen zijn, op basis van welke criteria dit plaats kan vinden? Daarnaast
vragen zij of er tussentijdse evaluaties zijn gepland?

3

De leden van de D66-fractie constateren dat er binnenkort meer duidelijkheid wordt verstrekt over de samenstelling van de Toetsingscommissie
Woningbouwimpuls. Deze leden vragen daarbij op welke termijn deze
duidelijkheid wordt verwacht en op basis waarvan de commissie tot een
totaalscore van noodzakelijkheid van een aanvraag gaat komen?
De leden van de D66-fractie constateren content dat er met de impuls
wordt beoogd 65.000 betaalbare woningen te realiseren. Deze leden
vragen op welke wijze wordt gemonitord of de instrumenten om deze
woningen betaalbaar te houden afdoende zijn? Gaat de Minister
monitoren of het instrumentarium om woningen goedkoop of
middenhuur te houden afdoende is?
De leden van de D66-fractie constateren dat de impuls wordt gericht op
projecten die binnen drie jaar kunnen worden opgestart. Zij vragen hoe
met deze werkwijze voorkomen wordt dat er met name projecten worden
gefinancierd die zonder steun ook van de grond waren gekomen?
De leden van de D66-fractie vragen of er nader in kan worden gegaan op
de weigeringsgrond van onvoldoende spreiding. Zij vragen in hoeverre
deze weigeringsgrond rijmt met het doel om zo veel als mogelijk nieuwe
woningen te realiseren met de impuls.
De leden van de D66-fractie constateren dat er middels een provinciale
steunverklaring regionaal draagvlak aangetoond moet kunnen worden.
Deze leden vragen wat de weging is tussen deze voorwaarde en bijvoorbeeld de suggestie van de nog in te stellen toetsingscommissie in de
beslissing ergens wel of niet tot bouw vanuit de impuls over te gaan?
De leden van de fractie van GroenLinks hebben met interesse
kennisgenomen van de antwoorden van de Minister op de vragen over
contouren Besluit Woningbouwimpuls. Deze leden hebben nog enkele
aanvullende vragen die zij graag aan de Minister zouden willen
voorleggen.
De Minister geeft in haar reactie op de vragen van onder andere de fractie
van GroenLinks over de doelgroepen die bereikt zouden moeten worden
met de woningbouwimpuls aan dat veel doelgroepen belangrijk zijn. Deze
leden zouden evenwel een nadere toelichting van de Minister ontvangen
hoe specifiek gezorgd gaat worden dat de middelen van de woningbouwimpuls zo ingezet worden dat de doelgroepen die het nu het lastigst
hebben op de woningmarkt het meest geholpen zullen worden met deze
impuls. Uit de beantwoording is, volgens de leden van de fractie van
GroenLinks, nu nog onvoldoende helder hoe dit zal worden geborgd.
De leden van de fractie van GroenLinks zouden graag de stand van zaken
met betrekking tot de samenstelling van de toetsingscommissie
vernemen.
In de beantwoording, zo lezen de leden van de fractie van GroenLinks,
omschrijft de Minister de definitie van betaalbare woning als volgt:
koopwoningen met een prijs tot de NHG-kostengrens, middenhuurwoningen tot 1.000 euro en sociale huurwoningen tot de liberalisatiegrens.
Betekent dit, zo vragen de aan het woord zijnde leden, dat middenhuurwoningen tot 1.000 euro die jaarlijks een huurverhoging van 5 procent of
misschien wel een hoger percentage ook behoren tot de definitie van
betaalbare woning? De leden van de fractie van GroenLinks zijn van
mening dat bij het bepalen van een definitie van een betaalbare woning
niet alleen naar een aanvangshuur zou moeten worden gekeken, maar
ook naar de inhoud van de overeenkomst ten aanzien van de jaarlijkse

4

huurverhoging. Deelt de Minister deze opvatting? Zo ja, is zij bereid om
hier in het Besluit ook eisen over op te nemen? Zo nee, waarom niet?
Voorts op dit punt zijn de leden van de fractie van GroenLinks benieuwd
naar de reactie van de Minister op het volgende: de woningbouwimpuls is
bedoeld om als vliegwiel te dienen om de realisatie van meer woningen te
stimuleren. Is het dan niet vreemd dat slechts 50 procent van de
woningen waarvoor een aanvraag kan worden gedaan «betaalbaar» moet
zijn? Deelt de Minister de opvatting van de aan het woord zijnde leden dat
het niet goed uit te leggen is dat via de woningbouwimpuls gemeenschapsgeld wordt besteed aan «niet-betaalbare» woningen? Is de Minister
bereid om nog eens goed naar de definitie en het doel van de regeling te
kijken zodat het beschikbare budget zo maximaal mogelijk kan worden
ingezet om betaalbare woningen te realiseren? Zo nee, waarom niet?
Tot slot zijn de leden van de fractie van GroenLinks benieuwd naar de
planning ten aanzien van de wetsvoorstellen over huur en inkomensgrenzen en de herziening van de Woningwet (n.a.v. de evaluatie). Kan de
Minister aangeven wanneer deze voorstellen naar de Kamer komen en
waarom het langer duurt dan tot nu toe de bedoeling was?
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de
antwoorden op vragen van de commissie over contouren Besluit
Woningbouwimpuls. Daarover hebben zij nog enkele vragen.
De leden van de PvdA-fractie maken zich grote zorgen over de positie van
jongeren, singles en middeninkomens, die moeilijk een betaalbare woning
kunnen vinden. Zij constateren dat de regering schrijft dat gemeenten
zoeken naar oplossingen voor deze groepen. De leden van de PvdA-fractie
vragen de regering deze «zoektocht» nader toe te lichten. Welke wensen
hebben gemeenten, welke instrumentarium is daarvoor nodig, en welke
rol kan de regering daarin spelen? Voorts vragen zij of de regering met de
PvdA-fractie van mening dat is dat het regeringsvoornemen tot verlaging
van de maximale inkomensgrens voor singles voor sociale huurwoningen
ertoe leidt dat leraren, agenten en verpleegkundigen moeilijker een
betaalbare woning kunnen vinden.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat in de voorjaarsnota is
besloten de middelen voor de woningbouwimpuls van 2020 naar 2021 te
schuiven. Tegelijkertijd constateren de leden van de PvdA-fractie dat de
regering schrijft dat het belang van deze financiële impuls is toegenomen
door de onzekerheid die de coronacrisis heeft veroorzaakt. De leden van
de PvdA-fractie vragen hoe het toegenomen belang zich verhoudt tot het
besluit de middelen te verplaatsen naar 2021.
De leden van de PvdA-fractie maken zich grote zorgen over de gevolgen
van de economische crisis voor de nieuwbouw van betaalbare woningen.
Zij constateren dat de regering met de woningbouwimpuls erkende dat er
reeds voor de crisis een grote woningnood was, maar zien tegelijkertijd
dat de regering volhardt in de weigering om substantiële maatregelen te
treffen om de gevolgen voor de bouw te bestrijden. De leden van de
PvdA-fractie vragen de regering derhalve of het mogelijk is meer budget
voor de woningbouwimpuls te bestemmen, en de aanvraagtermijnen te
verlengen. Is de regering bereid dat te doen indien het voorgenomen
aantal van 65.000 extra woningen niet wordt gerealiseerd? Voorts vragen
deze leden of de regering bereid is de verhuurderheffing af te schaffen
gedurende twee jaar, en zo nee, waarom niet? Kan de regering herbevestigen dat met een verlaging van 100 mln. euro 15.000 extra betaalbare
woningen zouden kunnen worden gebouwd?

5

De leden van de PvdA-fractie vragen de regering te verantwoorden
waarom tijdens het wetgevingsoverleg over de verhuurderheffing de
Kamer niet werd geïnformeerd over nieuwe maatregelen, terwijl de media
vlak daarna wel werden geïnformeerd. Waarom was het niet mogelijk de
Kamer te informeren over beleidsvoornemens toen daarom werd
gevraagd?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat Woondeal-regio’s voorrang
krijgen bij het toekennen van middelen. Zij vragen de regering middels
objectieve criteria te onderbouwen waarom deze Woondeals voor deze
regio’s zijn afgesproken. Voorts vragen zij op welk moment de Kamer over
deze objectieve criteria is geïnformeerd, nu blijkt dat het afsluiten van een
woondeal het toekennen van middelen bevordert?
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de regering schrijft dat
gemeenten lagere grenzen kunnen vaststellen voor de definitie van
betaalbare huur- en koopwoningen. De leden van de PvdA-fractie vragen
op welke wijze gemeenten dit kunnen doen. De leden van de PvdA-fractie
zijn namelijk van mening dat een huurprijs van 1.000 euro per maand voor
veel gezinnen niet betaalbaar is. Zij vragen de regering daarop te
reflecteren. Voorts vragen zij hoeveel gemeenten dit doen, en welke
grenzen zij hanteren. De leden van de PvdA-fractie vragen bovendien
waarom de regering niet afdwingt dat tenminste 30 procent van het aantal
nieuwbouwwoningen sociale huurwoningen zijn.
Tot slot vragen de leden van de PvdA-fractie waarom het hanteren van
een antispeculatiebeding, of andere maatregelen om de betaalbaarheid
langdurig te borgen, niet als voorwaarde wordt gesteld. De leden van de
PvdA-fractie zouden graag zien dat voorkomen wordt dat beleggers
betaalbare woningen opkopen om vervolgens te verhuren tegen hoge
huren.

6