Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2023–2024

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

213
Vragen van de leden Tjeerd de Groot en Boulakjar (beiden D66) aan de
Minister voor Natuur en Stikstof en aan de Staatssecretaris van Economische
Zaken en Klimaat over de UNESCO brief over de voorgenomen gaswinning bij
Ternaard (ingezonden 18 september 2023).
Mededeling van Minister Van der Wal-Zeggelink (Natuur en Stikstof)
(ontvangen 11 oktober 2023).
Vraag 1
Deelt u de mening dat de Waddenzee een uniek natuurgebied is, het enige
natuurlijke Werelderfgoed in Nederland, dat we zo veel mogelijk moeten
behouden en beschermen?1
Vraag 2
Deelt u de mening dat er zwaarwegende natuurbelangen zijn binnen het
Waddengebied?
Vraag 3
Deelt u de mening van United Nations Educational, Scientific and Cultural
Organization (UNESCO) en diverse wetenschappers dat er op zijn minst
gerede twijfel bestaat over de schadelijkheid van de voorgenomen gaswinning bij Ternaard voor de natuurwaarde van de Waddenzee?
Vraag 4
Klopt het dat dit juridisch gezien voldoende grond biedt om het afgeven van
een natuurvergunning voor de voorgenomen gaswinning bij Ternaard te
weigeren?
Vraag 5
Kunt u aangeven wat valt onder het juridische begrip «mijnbouwwerk»?

1

ah-tk-20232024-213
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Scientists for Future Nederland, 20 september 2022, «Open brief inzake gasboringen
Waddenzee» (https://scientists4future.nl/nieuws/actueel/persbericht-gasextractie-onderdewaddenzee-bedreigt-dit-kwetsbare-ecosysteem-waarschuwen-nederlandsewetenschappers/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

1

Vraag 6
Erkent u dat de verplichtingen van het UNESCO Werelderfgoed ook van
toepassing zijn op besluitvorming rondom gaswinning bij Ternaard omdat de
mijnbouwwerken grotendeels onder de Waddenzee zouden komen te liggen?
Vraag 7
Deelt u de mening dat u, als beheerder van het Werelderfgoed Waddenzee,
daarom ook de verplichtingen uit het UNESCO Werelderfgoedverdrag moet
betrekken bij het besluit over een natuurvergunning voor Ternaard?
Vraag 8
Kunt u reflecteren op de ontstane situatie, waarbij andere UNESCO-landen
zich genoodzaakt hebben gevoeld om zich uit te spreken tegen de mijnbouwactiviteiten op de Waddenzee, omdat Nederland zelf onvoldoende oog lijkt te
hebben voor de natuurwaarden daar?
Vraag 9
Op welke manier worden de verplichtingen uit het Werelderfgoedverdrag en
het recente besluit van de UNESCO, dat een besluit om gaswinning bij
Ternaard toe te staan van invloed is op de werelderfgoedstatus, meegewogen
bij het besluiten over een natuurvergunning? Hoe zal deze belangenafweging
inzichtelijk worden gemaakt?
Vraag 10
Bent u bereid een analyse te maken van de Outstanding Universal Value,
waarom het Unesco-rapport duidelijk vraagt?
Vraag 11
Deelt u de mening van de UNESCO dat een samenhangend beeld nodig is
van de cumulatieve effecten voor de natuur van de verschillende mijnbouwactiviteiten die plaatsvinden op de Waddenzee? Zo ja, bent u bereid alle
cumulatieve effecten in kaart te brengen alvorens een conclusie te trekken
over de aangevraagde vergunning?
Vraag 12
Hoe beoordeelt u het recente in gebreke stellen van de Ministeries van
Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Economische Zaken en
Klimaat (EZK) door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vanwege
het uitblijven van een beslissing over het vergunnen van de mogelijke
gaswinning bij Ternaard? Deelt u de mening dat deze stap van de NAM
getuigt van weinig omgevingssensitiviteit en weinig hoop biedt voor de
zorgvuldigheid waarmee de NAM zou moeten omgaan met de natuur en het
lokale draagvlak?
Vraag 13
Deelt u de mening dat boren in een UNESCO-werelderfgoedgebied op zijn
minst vereist dat een bedrijf een grote mate van maatschappelijke verantwoordelijkheidszin toont?
Vraag 14
Deelt u de mening dat de NAM in het Groningen-dossier niet haar maatschappelijke verantwoordelijkheidszin heeft genomen?
Vraag 15
Deelt u de mening dat de NAM in reactie op de parlementaire enquête nog
niets heeft gedaan en daarmee geen maatschappelijke verantwoordelijkheidszin toont?
Vraag 16
Deelt u de mening dat, zoals in de Mijnbouwwet (Mbw) wordt genoemd, een
gebrek aan verantwoordelijkheidszin (waaronder ook maatschappelijke
verantwoordelijkheidszin), waarvan de aanvrager blijk heeft gegeven bij
activiteiten onder een eerdere vergunning een grond is om een vergunning te
weigeren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

2

Vraag 17
Deelt u de mening dat, alle hiervoor genoemde bezwaren in overweging
nemende, de vergunning voor Ternaard moet worden geweigerd? Zo niet, op
basis waarvan bent u overtuigd van de maatschappelijke verantwoordelijkheidszin van de NAM?
Vraag 18
Kunt u garanderen dat zowel de impact van de voorgenomen gaswinning bij
Ternaard als de cumulatieve effecten van de winning op de Waddenzee geen
negatieve effecten zullen hebben op de natuurwaarde van de Waddenzee
Vraag 19
Kunt u volledig garanderen, zonder enige vorm van twijfel, dat er nooit of te
nimmer een lekkage zal plaatsvinden van de buizen die worden geboord
onder de Waddenzee?
Vraag 20
Op welke manier neemt u de zwaarwegende natuurbelangen mee in het te
nemen besluit? Bent u bereid om alle juridische mogelijkheden aan te grijpen
om het afgeven van de natuurvergunning voor de voorgenomen gaswinning
bij Ternaard te voorkomen?
Vraag 21
Deelt u de mening dat, zelfs al zou het zo zijn dat natuurlijke kenmerken niet
worden aangetast door eventueel gaswinning bij Ternaard, een natuurvergunning kan worden geweigerd vanwege zwaarwegende natuurbelangen?
Vraag 22
Deelt u de mening van het juridische advies van de Waddenacademie dat
wanneer door aanvullend onderzoek het wegnemen van de tekortkomingen
van de hand-aan-de-kraan-aanpak en andere maatregelen het oordeel zou
ontstaan dat redelijke wetenschappelijke twijfel over significante gevolgen
kan worden uitgesloten, dan, gelet op de formulering van artikel 2.7, derde lid
van de Wet natuurbescherming, moet worden aangenomen dat de Minister
van LNV alsnog de mogelijkheid heeft om een vergunning te weigeren?
Vraag 23
Deelt u de mening dat normaliter ontwerpvergunningen ter inzage worden
gelegd nadat de Commissie voor de milieueffectrapportage de gelegenheid
heeft gehad om over het Milieueffectrapportage (m.e.r.) advies uit te
brengen?
Vraag 24
Klopt het dat dit niet het geval is geweest bij de terinzagelegging voor de
vergunning voor Ternaard? Zo ja, deelt u de mening dat hierdoor de
ontwerpen opnieuw ter inzage moeten worden gelegd?
Vraag 25
Op welke manier zullen omwonenden worden meegenomen in de recente
ontwikkelingen en op welke manier zullen zij een stem krijgen in het
vervolgproces?
Vraag 26
Wanneer zal de nieuwe Mijnbouwwet aan de Kamer worden voorgelegd,
waarin wordt vastgelegd dat er geen nieuwe vergunningen zullen worden
afgegeven voor mijnbouw op/onder de Waddenzee, met uitzondering van
vergunningen voor onderhoud en verwijdering)?
Vraag 27
Kunt u, uitgaande van de uitgangspunten van de contourennota mijnbouw,
aangeven wanneer er een einde komt aan de bestaande winning op de
Waddenzee? Kunt u dit specificeren per winningslocatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

3

Mededeling
De vragen die de leden de Groot en Boulakjar (beiden D66, ingezonden op
18 september) n.a.v. de Unesco brief over de voorgenomen gaswinning bij
Ternaard ingediend hebben (kenmerk: 2023Z15362), kunnen niet binnen de
gebruikelijke termijn worden beantwoord. De hiervoor noodzakelijke
interdepartementale afstemming vergt meer tijd. Ik zal uw kamer zo spoedig
mogelijk de antwoorden op de vragen doen toekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel

4