Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1281
Vragen van het lid Verhoeven (D66) aan de Minister van Veiligheid en Justitie
over het akkoord over verplichte paspoortcontrole voor reizigers van
internationale hogesnelheidstreinen (ingezonden 9 februari 2017).
Antwoord van Minister Blok (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 24 februari
2017).
Vraag 1
Kent u de berichten «Controle identiteitsbewijs op hogesnelheidstreinen»1,
«Reizigers gescreend voor meer dan strijd tegen terreur»2, «Paspoortcontrole
in de Thalys, maar nog niet in internationale bus»3 en «Passagierslijsten en
paspoortcontroles op Thalys en Eurostar»?4
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4
Klopt het dat tussen Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk
een akkoord is gesloten tot verplichte paspoortcontrole van reizigers op
internationale treinen?
Hoe kunt u hierover een akkoord hebben gesloten, zonder dat de Kamer zich
hierover heeft uitgesproken? Hoe verhoudt zich dit tot de toezegging van uw
ambtsvoorganger tijdens het Algemeen overleg Informele JBZ-raad op
25 januari jl. dat de Kamer geïnformeerd zou worden over de uitkomsten van
het gesprek tussen de lidstaten over de praktische invulling van identiteitscontroles in het openbaar vervoer, terwijl op 26 januari jl. hierover al een
akkoord is gesloten? Hoe beschouwt u de rol van en uw informatieplicht aan
de Kamer wat betreft deze maatregel?
Kunt u de stelling van uw ambtsvoorganger tijdens het genoemde Algemeen
overleg toelichten dat er geen wettelijke basis is voor verplichte controle van
reizigers en dit wel de inhoud van het gesloten akkoord is tussen de
betrokken landen tijdens de informele JBZ-raad op 26 januari? Op welke
wettelijke gronden is dit akkoord wel gesloten?
1

Volkskrant, 28 januari 2017
http://www.standaard.be/cnt/dmf20170201_02708396
3
http://nos.nl/artikel/2155084-paspoortcontrole-in-de-thalys-maar-nog-niet-in-internationalebus.html
4
Deredactie.be, 27 januari 2017
2

ah-tk-20162017-1281
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Antwoord 2, 3, 4
Het is niet juist dat tussen Nederland, België, het Verenigd Koninkrijk en
Frankrijk een akkoord gesloten is tot verplichte paspoortcontroles van
reizigers op internationale treinen. En marge van de JBZ op 26 januari is
afgesproken met Frankrijk, België en het Verenigd Koninkrijk gezamenlijk een
impactanalyse voor het gebruik van passagiersgegevens van internationale
hogesnelheidstreinen (Thalys en Eurostar) uit te zullen voeren. Het gaat
expliciet om een verkennend onderzoek waarin de impact voor zowel de
«High Speed Train» (HST) vervoerders als de reiziger in kaart zal worden
gebracht. De twee eerder genoemde vervoerders werken op vrijwillige basis
mee.
De Europese PNR-richtlijn (Passenger Name Record) 2016/681 verplicht de
lidstaten PNR-gegevens van luchtvaartmaatschappijen te ontvangen en te
verwerken voor de preventie, opsporing, onderzoek en vervolging van
terroristische misdrijven en zware criminaliteit. De richtlijn verplicht tevens tot
de oprichting van een passagiersinformatie-eenheid. De PNR-richtlijn is
gericht op passagiersgegevens van luchtvaartmaatschappijen en laat het aan
de lidstaten over om passagiersgegevens te verwerken van andere internationale vervoerders. Hiervoor is aanvullende nationale wetgeving nodig. In
België is daarvoor onlangs een wetsvoorstel aangenomen. Nederland zal in
eerste instantie alleen implementeren waartoe de PNR-richtlijn verplicht of de
mogelijkheid voor geeft.
Uw Kamer zal geïnformeerd worden over de uitkomsten van de impactanalyse.
Vraag 5
Kunt u de praktische uitvoering van het betreffende akkoord toelichten? Gaat
het om «conformiteits-checks», zoals beschreven in het NOS-artikel of om het
registreren van passagiersnamen, zoals de Belgische Minister van Binnenlandse Zaken Jambon noemt in het DeRedactie-artikel?
Antwoord 5
Op dit moment kan nog niet worden aangegeven of het zal gaan om een
conformiteitscheck of het registreren van passagiersnamen. Dit zal onderdeel
uitmaken van de eerder genoemde impactanalyse.
Vraag 6, 7, 8, 9, 10
Voor wie gaan de controles gelden? Wanneer starten de controles? Wat is de
looptijd?
Wat zullen de effecten van de betreffende maatregel zijn op de reisbewegingen van passagiers? Hoeveel vertraging zal ontstaan als gevolg van deze
maatregel?
Wat zijn de financiële gevolgen van de betreffende maatregel? Wie is
verantwoordelijk voor de kosten die hiermee gepaard gaan?
Wie zijn verantwoordelijk voor de controles? Tot welke informatie krijgen zij
toegang om te kunnen weten welke paspoorten bijvoorbeeld gesignaleerd
staan? Op welke bevoegdheden is toegang tot deze informatie gebaseerd?
Indien zij geen toegang tot dit soort informatie hebben, op welke wijze draagt
deze maatregel bij aan het kunnen tegenhouden van potentiële terroristen die
met een vals paspoort reizen?
Wordt de reizigersinformatie opgeslagen en zo ja, op welke wijze? Wie heeft
toegang tot deze documentatie? Hoe verhoudt zich dit tot de recente
uitspraak in de Tele2/Sverige-zaak van het Hof van Justitie van de Europese
Unie, waarbij het Hof oordeelde dat een algemene bewaarplicht in strijd is
met het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie?
Antwoord 6, 7, 8, 9, 10
De aangekondigde impactanalyse zal inzicht geven in de mogelijke gevolgen
voor zowel de treinvervoerders als de passagiers.
Vraag 11
Klopt het, zoals gemeld in het artikel van De Standaard, dat indien het gaat
om het opslaan van gegevens, deze gegevens gebruikt gaan worden voor
strafbare feiten anders dan terrorisme, bijvoorbeeld voor autodiefstal?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

Antwoord 11
De wijze van gebruik van gegevens zal onderdeel uitmaken van de impactanalyse.
Vraag 12
Kunt u toelichten hoe deze maatregel zich verhoudt tot paspoortvrij reizen in
het Schengengebied? Kunt u daarbij ingaan op de afwegingen die u heeft
gemaakt bij uw besluit hiervan af te wijken?
Antwoord 12
Vrij verkeer van personen binnen Schengen is een groot goed. Het betreft
hier nadrukkelijk geen grenscontrole.
Vraag 13
Hoe verhoudt het akkoord tussen deze vier landen zich tot de uitspraken van
uw ambtsvoorganger tijdens het algemeen overleg Informele JBZ-raad op
25 januari, waar u stelde dat effectiviteit, proportionaliteit, subsidiariteit en
wet- en regelgeving allemaal in ogenschouw worden genomen? Kunt u met
betrekking tot ieder van deze vier aspecten uitzetten hoe het betreffende
akkoord zich tot deze vier aspecten verhoudt en welke afwegingen u hierin op
ieder van deze aspecten afzonderlijk heeft gemaakt?
Antwoord 13
Effectiviteit, proportionaliteit, subsidiariteit en wet- en regelgeving zijn
aspecten die aan de orde zullen komen in de impactanalyse waar uw Kamer
te zijner tijd over zal worden geïnformeerd.
Vraag 14
Bent u bereid deze vragen elk afzonderlijk te beantwoorden?
Antwoord 14
Met het oog op zorgvuldige beantwoording van uw vragen zijn sommige
vragen en antwoorden samengevoegd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3