Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1362
Vragen van het lid Westerveld (GroenLinks) aan de Minister voor Basis- en
Voortgezet Onderwijs en Media over uitzendbureaus in het primair onderwijs
(ingezonden 14 februari 2018).
Antwoord van Minister Slob (Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media)
(ontvangen 8 maart 2018).
Vraag 1
Kent u het artikel «Uitzendbureaus ontwrichten arbeidsmarkt primair
onderwijs»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Herkent u de constatering die wordt gedaan dat er een «wildgroei van
bureautjes» is en dat, doordat deze bureaus concurreren op arbeidsvoorwaarden de prijzen worden opgedreven?
Antwoord 2
Ik heb geen zicht op de ontwikkeling van het aantal bureaus dat onderwijspersoneel aanbiedt. Zoals ik in mijn antwoorden op de vragen van het lid
Kwint heb gemeld, herken ik wel dat er bureaus zijn die de schaarste op de
arbeidsmarkt voor het primair onderwijs aangrijpen om hun tarieven te
verhogen.2
Vraag 3
Wat is uw mening over de rol van deze bureaus die basisscholen jaarcontracten aanbieden waarin honderdduizend euro voor een (soms onbevoegde)
leraar wordt gevraagd, terwijl een fulltimer in vaste dienst gemiddeld
zestigduizend euro kost?

1
2

ah-tk-20172018-1362
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

https://www.aob.nl/nieuws/wildgroei-uitzendbureaus-ontwricht-onderwijsarbeidsmarkt/
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2017–2018, nr. 909

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Zoals ik in de eerder genoemde antwoorden op de vragen van het lid Kwint
heb aangegeven, vind ik het geen goede ontwikkeling dat uitzendbureaus de
schaarste op de arbeidsmarkt voor het primair onderwijs aangrijpen om de
tarieven die zij in rekening brengen bij besturen te verhogen. Ik heb begrip
voor de zorgen die besturen over de hoogte van deze kosten hebben. Zij zijn
immers verantwoordelijk voor het werven van personeel.
Vraag 4
Vindt u het wenselijk dat uitzendbureaus pabo-studenten rekruteren,
docenten verleiden over te stappen naar het uitzendbureau, eigen academies
oprichten en opleidingsassistenten aanbieden om hen na een training van
drie dagen zelfstandig voor de klas zetten?
Antwoord 4
Scholen en hun besturen zijn verantwoordelijk voor het aanstellen van
personeel om het onderwijs vorm te geven. Hoewel scholen en besturen vaak
heel creatief zijn in het vinden van oplossingen, lukt het niet altijd om
voldoende personeel te vinden voor vervanging. In die situaties doen zij
soms een beroep op uitzendbureaus. Ook voor de inzet van personeel via de
bureaus geldt dat de bevoegdheden op orde moeten zijn. Voor bevoegde
leraren geldt dat zij vrij zijn om een werkgever te kiezen. In deze tijd waarin
we te maken hebben met een lerarentekort, hebben leraren meer te kiezen.
Vraag 5
Hebt u een overzicht van de bedragen die jaarlijks door schoolbesturen
worden betaald aan deze bureaus? Zo nee, bent u bereid om een inschatting
te maken?
Antwoord 5
In de antwoorden aan het lid Kwint heb ik gemeld niet over informatie over
het gebruik van uitzendbureaus door besturen te beschikken. Daarbij gaf ik
ook aan dat ik aan het verkennen ben hoe specifiekere informatie kan worden
verzameld.
Vraag 6
Ziet u een rol voor het ministerie om constructies te voorkomen waarin
commerciële organisaties geld verdienen aan het lerarentekort? Zo ja, wat
zijn uw mogelijkheden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Het werven van personeel is een zaak van besturen. Dat geldt ook voor de
inhuur van personeel via bureaus en de tarieven daarvan. Ik vind het
belangrijk om de ontwikkelingen te blijven volgen. Zoals ik ook in mijn
antwoorden aan het lid Kwint heb gemeld, zal ik daarom binnenkort hierover
in gesprek gaan met de PO-Raad tijdens een bestuurlijk overleg.
Vraag 7
Hoe voorkomt u dat het geld uit het werkdrukakkoord hoofdzakelijk terecht
komt bij uitzendbureaus of bij adviesbureaus?
Antwoord 7
Werkdruk kent vele oorzaken die per school verschillend kunnen zijn. In het
werkdrukakkoord is daarom afgesproken dat in de teams op scholen het
gesprek gevoerd wordt over hoe de werkdrukmiddelen ingezet worden. De
personeelsgeleding van de medezeggenschapsraad heeft instemmingsrecht
op de inzet van de middelen. Ik heb er vertrouwen in dat de scholen de
middelen inzetten op een manier die voor hen passend is en dat het geld niet
hoofdzakelijk bij uitzend- of adviesbureaus terechtkomt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Vraag 8
Wat is uw mening over de zwijgcontracten en afkoopsommen in de contracten met uitzendbureaus? Ziet u de bedreigingen? Zo ja, ziet u mogelijkheden
om dit te verbieden? Zo nee, waarom vindt u dit geen bedreiging?3
Antwoord 8
De contracten tussen besturen en uitzendbureaus, waar het hier om gaat, zijn
privaat terrein. Het is een zaak aan besturen hoe zij hun personeel werven en
onder welke voorwaarden zij contracten sluiten. Ik acht het niet wenselijk en
mogelijk om mij hierin te mengen.
Vraag 9
Bent u bereid om met uitzendbureaus en scholen in gesprek te gaan met het
doel om leraren meer zekerheid te geven en onderwijsgeld zoveel mogelijk in
het onderwijs terecht te laten komen?
Antwoord 9
In het antwoord op de eerder genoemde vragen van het lid Kwint, heb ik
aangegeven dat de samenwerkende besturen in Amsterdam het initiatief
hebben genomen om met uitzendbureaus in gesprek te gaan over de
samenwerking en tarieven. Dit vind ik een goed initiatief dat navolging
verdient, want gezamenlijk staan besturen sterker dan alleen. Het werven,
inhuren en aanstellen van personeel is een zaak van besturen. Daarom
bespreek ik de ontwikkelingen met de PO-Raad, zoals aangegeven bij vraag
zes.
Vraag 10
Deelt u de mening dat regionale transfercentra een goed alternatief zijn die
de besturen een betere positie geeft om gezamenlijk het lerarentekort aan te
pakken? Zo ja, ziet u een mogelijkheid om regionale transfercentra namens
de aangesloten schoolbesturen aanvragen te laten indienen voor subsidie
voor zij-instromers? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
De samenwerking tussen besturen in een regionaal transfercentrum of een
vervangingspool vind ik een positieve ontwikkeling. Door met elkaar samen
te werken, is het invalwerk beter te organiseren en kunnen bijvoorbeeld
mobiliteit en begeleiding van starters gezamenlijk worden opgepakt. Ook
kunnen regionale transfercentra en vervangingspools een rol spelen in
bijvoorbeeld de voorbereiding van de subsidieaanvraag en de begeleiding
van zij-instromers. Het is niet nodig om de regionale transfercentra en
vervangingspools daarvoor de subsidieaanvragen te laten doen. De besturen
kunnen daarover binnen het regionaal transfercentrum of de vervangingspool
afspraken maken, net zoals zij afspraken maken over de bekostiging van
andere activiteiten.
Vraag 11
Is het mogelijk om de antwoorden op deze vragen voor het algemeen overleg
over leraren naar de Kamer te sturen?
Antwoord 11
Ik heb mijn best gedaan de vragen zo snel mogelijk te beantwoorden, maar
dat lukte niet voor het algemeen overleg op 21 februari.

3

https://www.aob.nl/wp-content/uploads/2018/02/30-34.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3