Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2604
Vragen van het lid Madlener (PVV) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur
en Waterstaat over het invoeren van statiegeld op blikjes (ingezonden 18 april
2023).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 15 mei 2023).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel en de video op 1Twente met als titel:
«Leveren Enschedeërs hun statiegeldblikjes in? «Iedereen deukt ze in, het
gaat niet werken»»1
Antwoord 1
Ja. Zowel het artikel als de video bevat positieve en negatieve reacties op de
invoering van statiegeld op metalen drankverpakkingen (blikjes).
Vraag 2
Kunt u aangeven of blikjes die kreukels bevatten nog ingeleverd kunnen
worden? Zo nee, waar denkt u dat de blikjes dan terecht komen en hoe denkt
u kreukels in blikjes te kunnen voorkomen?
Antwoord 2
Het statiegeldsysteem is opgezet door het verpakkend bedrijfsleven, in de
praktijk vertegenwoordigd door het Afvalfonds verpakkingen en Statiegeld
Nederland. Zij verstrekken informatie over het inleveren van blikjes die
kreukels bevatten. Samengevat geldt dat blikjes met deuken erin ingeleverd
kunnen worden, zolang de streepjescode erop maar goed leesbaar is voor het
innameapparaat.
Vraag 3
Snapt u dat blikjes bij uitstek handig zijn om mee te nemen, klein te maken
en vervolgens weg te gooien in een afvalbak? Zo nee, waarom niet?

1

ah-tk-20222023-2604
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

1Twente, 14 april 2023, https://www.1twente.nl/artikel/2817614/leveren-enschedeers-hunstatiegeldblikjes-in-iedereen-deukt-ze-in-het-gaat-niet-werken

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Dat blikjes makkelijk mee te nemen zijn, snap ik. Voor de invoering van
statiegeld belandden veel blikjes in het zwerfafval door de consument.
Statiegeld op blikjes is bedoeld om het inzamelpercentage van de blikjes te
verhogen en het aantal blikjes in het zwerfafval sterk terug te dringen.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de mening van de inwoners uit het artikel dat de maatregelen om statiegeld op blik te heffen vooral wordt gezien als onhandig en niet
uitvoerbaar?
Antwoord 4
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 1, spreken ook veel deelnemers aan
het artikel en de video steun uit voor het invoeren van statiegeld. Wel
twijfelen sommigen aan de effectiviteit van de maatregel. Ik verwacht zelf dat
het enige tijd kan kosten om aan het nieuwe systeem te wennen. Tegelijkertijd is statiegeld op blikjes al geruime tijd de praktijk in andere Europese
lidstaten zoals Duitsland, en zal de voorgestelde Europese verordening over
Verpakkingen- en verpakkingsafval2 het naar verwachting voor alle lidstaten
verplicht maken statiegeld te heffen op blikjes. Ik zie geen reden waarom het
in Nederland niet succesvol zou kunnen worden toegepast.
Vraag 5
Waarom is deze regering van alles aan het onderwerpen aan meer regelgeving, terwijl hetgeen zij zou moeten doen is veel meer handhaven zodat er
geen afval op straat meer wordt gegooid en mensen wel twee keer nadenken
voordat zij besluiten om iets op straat te gooien?
Antwoord 5
De regelgeving voor statiegeld op blik is na uitvoerige beraadslagingen met
uw Kamer en naar aanleiding van meerdere moties van uw Kamer in gang
gezet door de vorige regering. Mijn ambtsvoorganger heeft in een brief van
3 februari 20213 het proces van totstandkoming toegelicht, inclusief de
behandeling van de wetgeving door beide Kamers der Staten-Generaal.
Deze regelgeving is dus conform de gebruikelijke democratische processen
tot stand gekomen. Ik herken mij dan ook geheel niet in de stelling dat dit
kabinet «van alles aan het onderwerpen aan meer regelgeving» is. Wel wijs ik
erop dat onder andere het Planbureau voor de leefomgeving (PBL) herhaaldelijk heeft opgeroepen om de transitie naar een circulaire economie te
versnellen, onder meer door het toepassen van meer «dwang en drang»4.
Gebiedsbeheerders zoals gemeenten kunnen inderdaad in veel gevallen
handhavend optreden als mensen afval op straat gooien, bijvoorbeeld op
basis van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) of de Afvalstoffenverordening. Echter, handhaven op zwerfafval maakt dat een heterdaadsituatie
nodig is. Gezien de grote verscheidenheid aan taken waar het beperkte aantal
handhavers voor verantwoordelijk is, is louter handhaving niet voldoende om
de zwerfafvalproblematiek effectief aan te pakken. Het statiegeldsysteem zal
dan ook aanvullend helpen bij het tegengaan van zwerfafval. Het geeft
immers een prijsprikkel aan de consument om het blikje correct in te leveren.
Bovendien geeft het systeem een financiële beloning aan diegenen die blikjes
oprapen die desondanks in de publieke ruimte achterblijven.
Vraag 6
Bent u bereid om deze betuttelende maatregel terug te draaien en de blikjes
eenvoudig via magnetisme uit de afvalstroom te sorteren om deze vervolgens te laten omsmelten bij metaalfabrieken?

2

Zie BNC fiche van 27 januari over dit voorstel: Kamerstuk 22 112, nr. 3620
Kamerstukken 28 694 nr. 143
4
Kamerstukken 32 852 nr. 138 en nr. 225
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Nee. Ik vind deze maatregel niet betuttelend, maar een belangrijke stap in de
richting van een Circulaire Economie. Bovendien is de invoering ervan tot
stand gekomen conform het zorgvuldige democratische proces (zie antwoord
op vraag 5).
Zoals in het antwoord op vraag 3 al vermeld, is de maatregel bedoeld om het
inzamelpercentage van de blikjes te verhogen en te voorkomen dat deze
verpakkingen in het zwerfafval belanden. Nasortering van blikjes uit de
restafvalstroom draagt niet bij aan het voorkomen van zwerfafval.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3