Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2231
Vragen van het lid Simons (BIJ1) aan de de Minister van Economische Zaken
en Klimaat en voor Rechtsbescherming en de Staatssecretaris Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties over AirTags (ingezonden 11 februari 2022).
Antwoord van Minister Weerwind (Rechtsbescherming) (ontvangen 25 maart
2022).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het artikel «Apple’s AirTag blijkt surveillancenetwerk»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Deelt u de zorg dat vrouwen en kwetsbare groepen het gevaar lopen om
ongewenst gevolgd te worden door AirTags? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
In zijn algemeenheid deel ik de zorg dat technologie kan wordt misbruikt om
een inbreuk te maken op de levenssfeer van iemand anders. Voor zover valt
na te gaan, heeft de politie nog niet te maken gehad met incidenten waarbij
een AirTag betrokken was.2 Bovendien heeft Apple op zijn website maatregelen aangekondigd tegen mogelijk misbruik van de AirTag. Uit die reactie blijkt
dat Apple inmiddels aanvullende waarborgen tegen misbruik van de AirTag
heeft ingebouwd.3 Enkele van die waarborgen zijn dat gebruikers tijdens de
configuratie van hun AirTag een bericht zien waarin duidelijk staat dat AirTag
is bedoeld voor het volgen van eigen bezittingen, dat het volgen van
personen in veel landen een misdrijf is, dat AirTag zo is ontworpen dat
slachtoffers hem kunnen detecteren, en dat wetshandhavingsdiensten

1

Trouw 10-02-2022
https://www.rtlnieuws.nl/editienl/artikel/5272652/airtag-apple-criminelen-auto-stelen-canadaveiligheid «Hoe veilig is de AirTag? «Zorgen maken niet nodig»», RTL Nieuws (8 december
2021)
3
https://www.apple.com/nl/newsroom/2022/02/an-update-on-airtag-and-unwanted-tracking/
«Update over AirTag en ongewenste tracking», Apple (NL)
2

ah-tk-20212022-2231
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

gegevens kunnen opvragen waarmee de eigenaar van de AirTag kan worden
geïdentificeerd.4
Vraag 3 en 6
Welke andere risico’s zit u nog meer bij de huidige implementatie van de
AirTag voor de Nederlandse samenleving?
Bent u bereid om in EU-verband te bespreken hoe het gebruik van de AirTag
en soortgelijke technologieën gereguleerd kunnen worden? Zo ja, kunt u hier
de termijn van aangeven? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 6
Zoals hiervoor uiteengezet in het antwoord op vragen 4 en 5, acht ik het
juridisch kader toereikend om aan het risico op onverhoopt onrechtmatig
gebruik van de AirTag en daarmee vergelijkbare toepassingen op te treden.
Uiteraard houdt het kabinet de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten.
Vraag 4
Bent u, gezien het potentieel misbruik van AirTags voor stalking, van mening
dat de huidige Wet Belaging voldoet, vooral gezien het feit dat het hier gaat
om een klachtdelict waardoor vervolging enkel plaats kan vinden als een
slachtoffer aangifte heeft gedaan? Zo ja, kunt u dit toelichten? Zo nee, welke
acties overweegt u te ondernemen om burgers beter te beschermen tegen
stalking door middel van technologie zoals AirTags?
Antwoord 4
Volgens art. 285b Wetboek van Strafrecht (Sr.) maakt iemand zich schuldig
aan belaging wanneer hij of zij wederrechtelijk stelselmatig opzettelijk inbreuk
maakt op de persoonlijke levenssfeer van een ander, met het oogmerk
diegene te dwingen iets (niet) te doen of toe te staan, dan wel angst aan te
jagen. Er kan op verschillende manieren zijn voldaan aan de bestanddelen
van deze strafbepaling; ook locatietracking kan hierbij meespelen. Een en
ander hangt af van de feiten en omstandigheden van het geval. Ik deel de
mening dan ook niet dat deze strafbepaling niet langer voldoet.
Dat belaging een klachtdelict is, maakt dit niet anders. De keuze hiervoor is
gemaakt om te voorkomen dat bij vervolging wegens belaging, de privacy
van het slachtoffer in het gedrang komt. Door de eis van een klacht, kan
worden voorkomen dat vervolging en een rechtszaak ertoe bijdragen dat
bepaalde privacygevoelige informatie over het slachtoffer ongewild in de
openbaarheid worden gebracht. Ook kan zo worden voorkomen dat het
slachtoffer, bijvoorbeeld tijdens een getuigenverhoor of een openbare
rechtszitting, ongewild wordt geconfronteerd met de dader.5 Het klachtvereiste is gesteld omdat bij belaging het persoonlijk belang van het slachtoffer
niet te worden geconfronteerd met eventuele negatieve gevolgen van een
strafvervolging voorrang heeft boven het algemeen belang van strafvervolging.
Het feit dat vervolging afhankelijk wordt gesteld van een klacht van het
slachtoffer, betekent overigens niet dat er geen opsporingsonderzoek mag
plaatsvinden. Dat opsporingsonderzoek dient dan gericht te zijn op het
informeren van potentiële aangevers en hen in staat te stellen om een klacht
in te dienen.6
Vraag 5
Bent u van mening dat het bestaan van het «Zoek mijn»-netwerk in strijd is
met de Algemene Verordening Gegevensbescherming? Zo ja, welke acties
verbindt u aan deze conclusie? Zo nee, waarom niet?

4

https://www.apple.com/nl/newsroom/2022/02/an-update-on-airtag-and-unwanted-tracking/
«Update over AirTag en ongewenste tracking», Apple (NL)
5
Kamerstuk 25 768, nr. 5, p. 9 en p. 17
6
ECLI:NL:GHARL:2017:1450 r.o. 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 5
De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) kent een uitzondering voor het verwerken van persoonsgegevens door natuurlijke personen
voor louter persoonlijke en huishoudelijke doeleinden.7 Het door een
natuurlijk persoon kunnen volgen van een locatie in bijvoorbeeld gezinsverband valt dan ook buiten het werkingsgebied van de AVG. Voor andere
gevallen, of voor gevallen waarin de privésfeer wordt geraakt van anderen
dan degene die door middel van dit systeem gegevens verwerkt, geldt dat
hiervoor een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigde doel
moet zijn alsook dat er een legitieme verwerkingsgrondslag voor kan worden
gevonden in de AVG, bijvoorbeeld toestemming van de betrokkene. Verder
geldt in dit geval de AVG wel voor Apple die de middelen verschaft voor de
verwerking van persoonsgegevens voor dergelijke persoonlijke of huishoudelijke activiteiten. Ik heb dan ook geen aanleiding om aan te nemen dat de
genoemde functie per definitie strijdig is met de AVG. Of in voorkomende
gevallen de AVG is geschonden, is aan de Autoriteit Persoonsgegevens als
toezichthouder ter beoordeling.
Vraag 7 en 8
Op welke andere wijzen beoogt u te investeren in het voorkomen van stalking
door middel van technologieën als de AirTag in de Nederlandse maatschappij?
Op welke wijze beoogt u te investeren in de ondersteuning van slachtoffers
van stalking door middel van technologieën als de AirTag?
Antwoord 7 en 8
De afgelopen jaren zetten de meest betrokken organisaties, politie, Openbaar
Ministerie, Reclassering, Veilig Thuis en Slachtofferhulp Nederland steeds
meer in op het zo vroegtijdig mogelijk en zo lang als nodig samenwerken om
stalking te voorkomen. Het gaat hierbij om het zeker stellen van de veiligheid
van slachtoffers, het inzetten van de noodzakelijke interventies om de stalking
duurzaam te stoppen, het opsporen en vervolgen van plegers en het
voorkomen van recidive.
De Minister van Justitie en Veiligheid heeft in de kamerbrief van 28 juni 2021
de voortgang op de aanpak stalking toegelicht.8 Met deze aanpak is afgelopen jaren, en wordt nog steeds, ingezet op vier sporen:9 betere herkenning
en inschatten van risico’s;10 versterken regie;11 verscherpte strafrechtelijke
aanpak, en;12 versterken slachtofferveiligheid.
Nieuwe digitale en technische toepassingen bieden stalkers steeds meer
mogelijkheden. Slachtoffers van stalking moeten over die ontwikkeling goed
worden geïnformeerd. Daarom is de emotionele, praktische en juridische
ondersteuning die Slachtofferhulp Nederland biedt, ook specifiek voor
slachtoffers van stalking belangrijk. Slachtofferhulp Nederland houdt
nauwlettend maatschappelijke ontwikkelingen (zoals de zorgen over de Apple
AirTag bij stalking) bij en past, indien nodig, het staande beleid aan en
informeert daar alle medewerkers over. Slachtoffers kunnen via de website
van Slachtofferhulp Nederland informatie vinden over stalking. Daar staan
ook tips over veiligheid en bescherming.

7

Art 2 lid 2 onder c AVG jo. overweging 18 van de AVG.
Kamerstuk 2020–2021, 29 279, nr. 660.
Trouw 10-02-2022
10
Trouw 10-02-2022
11
Trouw 10-02-2022
12
Trouw 10-02-2022
8
9

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3