2014D26954

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Buitenlandse Zaken bestond bij drie
fracties de behoefte de Minister van Buitenlandse Zaken enkele vragen en
opmerkingen voor te leggen inzake de geannoteerde agenda van de Raad
Buitenlandse Zaken van 22 juli 2014. Tevens zijn voor dit Schriftelijke
Overleg geagendeerd: het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van
23 juni 2014 (21 501-02, nr. 1394); de brief van de Minister van Buitenlandse Zaken d.d. 24 juni 2014 inzake reactie op het Egyptische vonnis
tegen de Nederlandse journalist Rena Netjes (32 623, nr. 134) en het fiche
over de Mededeling van de Europese Commissie inzake
EU-veiligheidsstrategie in Midden-Amerika en het Caribisch gebied
(22 112, nr. 1873).
De voorzitter van de commissie,
Eijsink
De griffier van de commissie,
Van Toor

nds-tk-2014D26954

1

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda van de Raad Buitenlandse Zaken d.d. 22 juli
2014, het verslag van de Raad Buitenlandse Zaken van 23 juni 2014, de
mededeling inzake de EU-veiligheidsstrategie in Midden-Amerika en het
Caribisch gebied en de kabinetsreactie op het Egyptische vonnis tegen de
Nederlandse journalist Rena Netjes. De VVD-fractie heeft hierbij nog
enkele vragen en opmerkingen.
Oekraïne
De leden van de VVD-fractie zijn nog altijd bezorgd over de fragiele
situatie in Oost-Oekraïne. Deze leden hebben kennisgenomen van de
terugtrekking van separatisten uit Slavjansk, maar vragen zich af hoe
de-escalatie bereikt kan worden zonder dat Oekraïne nieuwe territoriale
verliezen lijdt. De gevechten rond Loegansk en Donetsk baren de leden
van de VVD-fractie dan ook ernstige zorgen. Kan de Minister aangeven
hoe hij de terugtrekking van separatisten uit Slavjansk beoordeelt? Hoe
schat de Minister de gevolgen in van de op Russisch grondgebied
terechtgekomen mortier, waarbij één Rus om het leven kwam? Rusland
beschuldigt het Oekraïense leger hiervoor verantwoordelijk te zijn.
Tegelijkertijd stelt Oekraïne dat Rusland materieel levert aan de separatisten. Kan de Minister iets zeggen over de juistheid van de berichtgeving
over beide voorvallen en welke consequenties dit heeft voor de besprekingen? Is het kabinet van mening dat de Oekraïense regering voldoende
heeft getracht om het conflict conform de parameters van de internationale gemeenschap op te lossen? En is het kabinet van mening dat een
strengere opstelling ten opzichte van Rusland gewenst is? Ten aanzien
van de sancties begrepen de leden van de VVD-fractie dat de voormalige
Minister van Binnenlandse Zaken Yuriy Lutsenko wel op de Europese
sanctielijst staat maar niet op die van Oekraïne. Acht de Minister deze
situatie wenselijk? Is de Minister van mening dat deze lijst gesynchroniseerd dient te worden? En kan de Minister in algemene zin iets mededelen
over de uitbreiding van de sanctielijst?
Tijdens zijn bezoek aan Oekraïne van vorige week heeft het Kamerlid Ten
Broeke met verschillende bewindspersonen en politici gesproken over de
politieke situatie van het land. Een grote uitdaging blijft de bestrijding van
corruptie en witwassen. Verschillende instituten zouden bijvoorbeeld
gebruikt worden om overheidsgeld te ontvreemden. In hoeverre is deze
informatie bij de Minister bekend? Is het realistisch om te veronderstellen
dat de huidige Oekraïense regering hier werk van gaat maken? Zijn er
initiatieven van het kabinet om corruptie, witwassen, maar ook bijvoorbeeld tekortschietende belastingcollectie, aan te pakken? Klopt het in
bredere zin dat de Oekraïense regering moeilijk hervormingen door kan
voeren met het zittende parlement? Klopt het voorts dat voor een nieuw
parlement een aanpassing van de kieswet nodig is?
De laatste vragen van de leden van de VVD-fractie omtrent Oekraïne gaan
over het associatieakkoord, energiepolitiek en ontheemden. Hoeveel
ontheemden bevinden zich nu in Oekraïne? Wat wordt er gedaan aan
opvang van deze «internally displaced persons»? Wordt in de Europese
Unie actief nagedacht over nieuwe strategieën om Europa energieonafhankelijker te maken, maar ook om Oekraïne tegen reële marktprijzen
gas te laten importeren? Wat onderneemt het kabinet om lekken bij het
transport van gas door Europa te voorkomen? En in hoeverre zijn er
afspraken opgenomen in het associatieakkoord over handelsdisputen
tussen de Europese Unie en Oekraïne? Welke concrete in- en uitvoerbeperkingen worden als eerste aangepakt? En klopt het dat Rusland al heeft

2

aangekondigd het moeilijker te maken om uit te voeren naar Rusland en
Russische economische partners?
De leden van de fractie van de PvdA zijn bezorgd over de voortdurende
onrust in Oekraïne. De schendingen van het afgesproken staakt-het-vuren
worden door deze leden betreurt. De gewelddadigheden tussen de
Oekraïense overheid en de separatisten in het Oosten van het land,
kostten de afgelopen weken tientallen mensenlevens en hebben vele
gewonden tot gevolg gehad. Rusland heeft een sleutelrol in het bereiken
van een politiek akkoord tussen de Oekraïense regering en de separatisten. Het is hoopgevend dat Moskou tijdens de bijeenkomst in Berlijn op
2 juli jl. heeft bevestigd zich te zullen inzetten voor een staakt-het-vuren en
het bereiken van een oplossing van het conflict. De leden van de
PvdA-fractie verwelkomen de Russische toezegging Oekraïense grenswachters toe te laten op Russisch grondgebied om deel te nemen aan de
controle van grensovergangen. Deze leden vragen zich af wanneer
Rusland zijn woorden zal omzetten in daden. Welke concrete afspraken
zijn hierover gemaakt?
De leden van de tripartite contactgroep – vertegenwoordigers uit
Oekraïne, Rusland en de OVSE – kwamen op 6 juli jl. samen om te spreken
over een duurzame wapenstilstand, te monitoren door de OVSE. De leden
van de fractie van de PvdA vragen waarom het niet is gelukt tijdens deze
bijeenkomst tot concrete afspraken te komen. Wanneer vindt de volgende
tripartite bijeenkomst plaats, en hoe zijn de vooruitzichten op concrete
afspraken in de nabije toekomst? De Oekraïense president Petro
Porosjenko zegt over documenten te beschikken waaruit Russische
betrokkenheid zou blijken bij aanvallen van pro-Russische separatisten.
Heeft Oekraïne diplomatieke documenten waaruit dit zou blijken, gedeeld
met Nederland of de EU? Zo ja, hoe beoordeelt het kabinet deze
documenten? Een overeenkomst over gasleveranties tussen Oekraïne en
Rusland is van groot belang voor de economische stabiliteit van Oekraïne,
en dus voor het kunnen doorvoeren van hervormingen. De leden van de
fractie van de PvdA vragen welke vooruitzichten er zijn op de totstandkoming van een overeenkomst over gasleveringen tussen Oekraïne en
Rusland. Hoe beïnvloedt deze kwestie de voortgang van het tripartite
overleg?
De leden van de fractie van de PvdA zijn voorstander van doorgaan met
de voorbereiding van bredere economische sancties tegen Rusland. Deze
leden achten het van belang dat de EU paraat staat verdergaande
maatregelen te nemen indien de situatie daar aanleiding toe geeft. De
geannoteerde agenda, noch het verslag van de Raad van 23 juni jl., geeft
aan welke ontwikkelingen mogelijk aanleiding zouden geven tot het
indienen van sancties. Is er gesproken over aanleidingen voor verdergaande maatregelen tegen Rusland? Welke zijn dit? Welke verdergaande
maatregelen zouden kunnen worden genomen?
De ondertekening van het Associatieakkoord door Oekraïne en de EU
achten de leden van de PvdA-fractie een belangrijke stap en een impuls
voor het doorvoeren van hervormingen in het land. Het is van groot
belang dat de doorvoering van de noodzakelijke economische hervormingen en de versterking van de democratische rechtstaat in Oekraïne
wordt ondersteund. Deze leden zijn het kabinet dan ook erkentelijk voor
de toezegging in de begroting van 2015 geld vrij te maken binnen het
MATRA-programma voor de Oostelijke partnerlanden, waaronder
Oekraïne. De leden van de fractie van de PvdA vragen of er afspraken zijn
gemaakt over de wijze van coördinatie en het voorkomen van overlap
betreffende de financiële steun aan Oekraïne. Op welke wijze wordt deze

3

coördinatie vormgegeven? Welke organisatie zal hier verantwoordelijkheid voor dragen?
Op 23 juni jl. nam de Raad het politieke besluit tot het instellen van een
civiele GVDB-missie in Oekraïne. Tijdens de aankomende Raad van 22 juli
wordt dit Raadsbesluit waarschijnlijk aangenomen. De start van de
voltallige missie is voorzien in september aanstaande. De leden van de
fractie van de PvdA vragen hoe deze missie er uit zal komen te zien. Wat
zijn de gestelde doelstellingen van deze missie?
De leden van de SP-fractie blijven grote zorgen hebben over de ontwikkelingen in Oekraïne. Van het allergrootste belang blijft dat er een politieke
oplossing komt voor het conflict in het oosten van het land. Kan de
Minister aangeven wat hier de laatste stand van zaken is? In de geannoteerde agenda schrijft de Minister dat de Oekraïense autoriteiten het recht
hebben om de orde te herstellen in het land, maar dat het kabinet alle
partijen blijft oproepen maximale terughoudendheid te betrachten bij het
gebruik van geweld. De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre de
Minister van mening is dat deze terughoudendheid tot nu toe is betracht.
Kan bevestigd worden dat reeds zo’n vijfhonderd burgers zijn
omgekomen bij de strijd in het oosten? Welk beeld heeft de Minister
hiervan en door wiens toedoen zijn deze burgers om het leven gekomen?
De Minister schrijft in de brief verder dat Nederland Rusland blijft zien als
aanjager van de instabiliteit in Oekraïne en dat Moskou de separatisten
ondersteunt. De leden van de SP-fractie vragen de Minister dit nader toe
te lichten. Waar worden deze beweringen precies op gebaseerd? Is hier
sprake van materiële steun of wordt voornamelijk geduid op politieke
steun die Rusland biedt? Kan de Minister ook aangeven of hij de laatste
weken in Moskou een veranderde, minder confronterende houding
aangaande het conflict in Oekraïne ziet? Welk perspectief biedt dit?
Over het onlangs ondertekende Associatieakkoord tussen de EU en
Oekraïne schrijft de Minister dat er een bijeenkomst is geweest over de
implementatie ervan en dat daarbij gesproken is over het doorvoeren van
hervormingen die nodig zouden zijn. De leden van de SP-fractie vragen
zich af welke hervormingen hier worden bedoeld. Zijn deze hervormingen
noodzakelijk voor de implementatie van het akkoord? Wijken deze, op
economisch gebied, af van de hervormingen die het IMF van Oekraïne
vraagt? Kan verder gereageerd worden op de suggestie van Rusland om
het Associatieakkoord op een aantal punten te wijzigen? Wordt hierover in
EU-verband gesproken? Zo ja, aan wat voor aanpassingen wordt dan
gedacht?
Betreffende de ontwikkelingen in Oekraïne hebben de leden van de
SP-fractie tenslotte een vraag over de maatregel om import van goederen
uit de door Rusland geannexeerde Krim te verbieden. Kan de Minister
aangeven of deze maatregel noodzakelijk is omdat door import van
«Russische» goederen van de Krim de EU bij zou dragen aan de erkenning
van een illegale situatie?
Irak
De leden van de VVD-fractie zijn van mening dat de opmars van ISIS in
Irak en andere delen van het Midden-Oosten misschien wel de meest
bedreigende ontwikkeling van dit moment is. Kloppen de berichten dat
ISIS beschikking heeft gekregen over uraniumvoorraden en oliereserves?
Welke maatregelen hebben Jordanië en Saoedi-Arabië genomen om zich
te beschermen tegen een eventuele aanval van ISIS? Klopt het dat
Saoedi-Arabië grenssoldaten uit andere Arabische landen heeft laten

4

invliegen uit angst voor deserteurs in het eigen leger? Kan de Minister iets
vertellen over deze troepenopbouw? In welke mate zijn de bevolkingen
van Irak en andere landen in de regio ontvankelijk voor het omarmen van
ISIS? Tot slot horen de leden van de VVD-fractie ook graag hoe islamitische landen en niet-statelijke actoren hebben gereageerd op het
uitroepen van het kalifaat door ISIS.
De leden van de fractie van de PvdA zijn zeer bezorgd over de ontwikkelingen in Irak; de snelle opmars van ISIS, de stichting van het islamitisch
kalifaat en de gevolgen van het geweld voor de stabiliteit in de regio. De
situatie onder burgers baart deze leden eveneens grote zorgen: in korte
tijd zijn 600.000 mensen intern ontheemd geraakt. Deze groep komt nog
bovenop de omvangrijke groep reeds bestaande ontheemden en de circa
250.000 in de Koerdisch Autonome Regio aanwezige Syrische vluchtelingen. De leden van de fractie van de PvdA vragen zich af op welke wijze
de Europese Unie kan bijdragen aan het bespoedigen van een inclusief
politiek proces om stabiliteit in Irak te brengen? Welke mogelijkheden ziet
de regering hiertoe? Deze leden vragen welke aanvullende maatregelen
de EU voornemens is te nemen om de situatie van de intern ontheemden
in Irak te verbeteren. Op welke wijze kan de Iraakse regering hierin
worden ondersteund door de EU?
De leden van de PvdA-fractie maken zich in het bijzonder zorgen over de
positie van diverse minderheden in Irak. Kan de Minister aangeven welke
groepen etnische en religieuze minderheden op dit moment in het
bijzonder geraakt worden door het geweld en de instabiliteit? Kan hij
aangeven in hoeverre zij hulp en bescherming ontvangen van lokale
autoriteiten? Welke (extra) inspanningen onderneemt de internationale
gemeenschap of kan zij ondernemen om voor kwetsbare minderheden op
te komen?
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat de situatie in Irak zeer
zorgelijk blijft. De strijders van de Islamitische Staat en andere soennitische groepen hebben grote delen van het noordwesten van het land in
handen en het Iraakse regime ligt meer en meer overhoop met de
Koerdische autonome regering in het noorden. Ondertussen bereiden
sjiitische milities zich voor op een gewapend treffen met soennieten en
zijn zij ook al slaags geraakt met de centrale autoriteiten. Ook zijn er
berichten dat het Iraakse leger recent honderden soennitische gevangenen heeft gedood. Een oplossing voor het conflict is dan ook nog erg
ver weg. De leden van de SP-fractie vinden het belangrijk dat desondanks
gezocht wordt naar een politieke oplossing voor het conflict. Kan de
Minister aangeven welke inspanningen Nederland dan wel de EU op dit
gebied de afgelopen weken hebben verricht en hoe hier nu op wordt
ingezet? Deelt de Minister de mening van de leden van de SP-fractie dat
het conflict in Irak in wezen politiek van aard is en dat economische
aspecten – specifiek de verdeling van de welvaart die voortkomt uit de
olie-industrie – een belangrijk onderdeel hiervan vormen?
Het valt de leden van de SP-fractie op dat als reactie op de ontstane crisis
verschillende landen het Iraakse regime extra militair materieel verkopen.
Dit vinden deze leden een zeer onwenselijke ontwikkeling, want het is
moeilijk in te zien hoe meer wapens – wapens die in Irak bovendien
gemakkelijk in verkeerde handen vallen – de huidige politieke crisis
kunnen oplossen. Op dit moment ligt een wapenembargo tegen Irak veel
meer voor de hand, aldus de leden van de SP-fractie. Deelt de Minister
deze analyse? Pleit de Minister voor zo’n embargo?

5

De leden van de SP-fractie vragen de Minister verder te reageren op de
ontstane situatie dat zowel het Iraakse regime, het Assad-regime in Syrië
en Iran evenals de VS en de EU op dit moment een gemeenschappelijke
vijand hebben in Irak en Syrië, namelijk de Islamitische Staat. Hoe is dit
van invloed op het beleid van Nederland en de EU in deze regio? Kan de
Minister betreffende Irak tenslotte reageren op het aangekondigde
referendum over onafhankelijkheid dat de autoriteiten in Iraaks Koerdistan
willen organiseren? De leden van de SP-fractie horen van de Minister
graag zijn inschatting van de politieke wenselijkheid hiervan en hoe dit
zich verhoudt tot het internationaal recht.
Midden-Oosten Vredesproces (MOVP)
De leden van de VVD-fractie waren blij met de verklaring van de Minister
op zijn Facebookpagina. Het Israëlische recht op zelfverdediging en de
noodzaak van de-escalatie staan voor de leden van deze fractie niet ter
discussie. Wat heeft Hoge Vertegenwoordiger Ashton over de recente
ontwikkelingen gezegd? Verder horen deze leden graag van de Minister
hoe hij de kansen op een duurzame wapenstilstand inschat en hoe hij de
(veranderde) rol van regionale grote spelers als Egypte en Turkije ziet. Kan
de Minister zeggen of de berichten kloppen dat ISIS ook aanhang krijgt in
Gaza en welke consequenties dit heeft voor de verdere ontwikkeling in dit
gebied?
De leden van de PvdA-fractie zijn zeer bezorgd over de escalatie van het
conflict rond de Gaza-strook. Door het geweld van de afgelopen dagen
zijn nu al meer dan honderd doden gevallen, waaronder een aanzienlijk
aantal kinderen. Deze leden zijn van mening dat de internationale
gemeenschap een krachtig signaal dient te geven dat er snel een einde
moet komen aan de gewelddadigheden. Kort voor het Kamerreces drong
de Kamer er in de motie-Servaes (23 432, nr. 380) al op aan dat de
gruwelijke moorden op een aantal tieners geen aanleiding mochten zijn
voor het uitvoeren van collectieve straffen. Ook riep de motie de regering
op om bij zowel de Israëlische regering als de Palestijnse Autoriteit aan te
dringen op terughoudendheid, in woord en in daad. Hoe beoordeelt het
kabinet de rol en verantwoordelijkheid van zowel de Israëlische regering
als van de Palestijnse Autoriteit (PA) voor de geweldsescalatie van de
afgelopen weken? In hoeverre hebben Israël en de PA zich volgens het
kabinet gevolg gegeven aan de oproep van de internationale gemeenschap tot terughoudendheid? Op welke wijze heeft het kabinet uitvoering
gegeven aan de motie-Servaes? Hoe beoordeelt het kabinet het
Egyptische voorstel voor een wapenstilstand tussen Israël en de Palestijnen in Gaza, en de afwijzing van Hamas van dit voorstel?
De leden van de PvdA-fractie hebben kennis genomen van de uitspraken
van de Minister-president (NOS, 11 juli) waarin hij stelt dat Israël de meest
wijze partij is en de standaard weet te zetten «door te voorkomen dat het
disproportioneel wordt». Waar baseert de premier deze appreciatie op?
Betekent dit dat het kabinet op dit moment geen reden ziet om de
Israëlische regering aan te spreken op de beschietingen in de Gazastrook?
Hoe beoordeelt het kabinet in dit verband de bevindingen van de VN die
stellen dat 77% procent van de dodelijke slachtoffers in Gaza burgers zijn,
waarvan een aanzienlijk deel kinderen? Wanneer is volgens het kabinet
wel sprake van een disproportionele reactie?
De leden van de PvdA-fractie vragen wat de Nederlandse inzet ten aanzien
van de beoogde uitkomst van de RBZ is, anders dan dat de EU een
eensgezinde lijn zal uitdragen.

6

De leden van de SP-fractie constateren dat eens te meer het geweld
tussen Israël en gewapende groepen in Gaza flink is geëscaleerd. Net als
tijdens eerdere escalaties kent ook deze enkel verliezers. Daarom is het
van groot belang dat er snel een staakt-het-vuren komt. Kan de Minister
aangeven welk perspectief hij hierop ziet? Welke bereidheid ziet hij bij
Hamas en hoe beoordeelt de Minister de houding van Israël op dit punt?
In de geannoteerde agenda staat dat Nederland het recht van Israël erkent
om zijn burgers te beschermen tegen raketbeschietingen, met inachtneming van de grenzen die het internationale recht hieraan stelt. De leden
van de SP-fractie zijn het hiermee eens, maar vernemen van de Minister
graag of hij van mening is dat de Palestijnen, die vooral slachtoffer zijn
van de huidige geweldsescalatie, dit recht ook hebben. Hierover staat
niets in de brief van de Minister. De leden van de SP-fractie staan achter
het pleidooi van Amnesty International dat er een onafhankelijk onderzoek
moet komen om schendingen van het internationaal recht vast te stellen
en dat er een wapenembargo moet komen tegen Israël en gewapende
groepen in Gaza, waaronder Hamas. Is de Minister het hiermee eens en is
hij bereid zich hiervoor in te spannen?
Terecht worden de beschietingen door gewapende groepen in Gaza
veroordeeld, aldus de leden van de SP-fractie. Opvallend is echter dat net
als tijdens eerdere escalaties vooral Palestijnen slachtoffer zijn van het
geweld. Al bijna tweehonderd Palestijnen zijn door het Israëlische
optreden om het leven gekomen. Kan de Minister bevestigen dat het
merendeel hiervan burgers zijn, waaronder veel kinderen? De Israëlische
aanvallen die tot deze burgerslachtoffers leiden, lijken door de Minister
niet te worden veroordeeld. Kan worden toegelicht waarom dit is? Hoe
verklaart de Minister verder het hoge aantal burgerslachtoffers aan
Palestijnse kant? Deelt de Minister de zorgen van Navy Pillay, de Hoge
Commissaris voor de Mensenrechten van de VN, dat doelbewust huizen
van Palestijnen worden gebombardeerd en dat dit op gespannen voet
staat met het internationaal recht? Kan ook bevestigd worden dat Israël
installaties bombardeert die de inwoners van Gaza voorzien van drinkwater en dat de infrastructuur voor riolering wordt gebombardeerd? Is de
Minister het verder met de leden van de SP-fractie eens dat, gezien het
hoge dodental, de Israëlische militaire acties disproportioneel zijn?
De leden van de SP-fractie vragen verder of de Minister de oproep van
een aantal organisaties in Egypte deelt dat de Egyptische autoriteiten de
grens tussen Gaza en Egypte helemaal open moeten stellen? Is de
Minister bereid om Egypte hierop aan te spreken? Is de Minister tevens
bereid bij Israël erop aan te dringen dat de illegale blokkade van Gaza
wordt beëindigd, zodat de burgers in het gebied niet langer collectief
gestraft worden?
De huidige escalatie hangt samen met de dood van drie jonge Israëli’s
vorige maand op de bezette Westoever. Israël wijst Hamas aan als dader,
maar dit wordt door Hamas ontkend. Kan de Minister bevestigen dat
Hamas inderdaad verantwoordelijk hiervoor is? Heeft hij hier enig bewijs
voor gezien?
De leden van de SP-fractie zijn van mening dat geweldsescalaties tussen
Israël en gewapende Palestijnse groepen uit zullen blijven breken zolang
Israël Palestijns gebied blijft bezetten. Kan de Minister aangeven of hij het
hiermee eens is en dat het daarom van het grootste belang is dat zo snel
mogelijk een einde wordt gemaakt aan de bezetting van de Westoever,
maar ook van Gaza, dat de facto nog altijd bezet wordt? Brengt de
Minister deze boodschap ook over aan zijn collega’s in Israël?

7

Iran
De leden van de fractie van de SP blijven hopen dat er een alomvattend
akkoord over het Iraanse nucleaire programma bereikt kan worden. De
laatste berichten hierover zijn echter bepaald niet positief. Kan de Minister
aangeven of het een mogelijkheid is dat het op 24 november overeengekomen interim akkoord straks wordt verlengd als er geen breder akkoord
gesloten wordt? De leden van de SP-fractie hebben al vaker de kritiek
geuit dat westerse sancties er aan bijdragen dat Iraanse burgers worden
geraakt, bijvoorbeeld doordat belangrijke medicijnen daardoor schaars
zijn geworden. Kan de Minister aangeven of hij verbetering ziet in de
toegang tot medicijnen voor mensen in Iran sinds de bepalingen van de
interim deal van kracht zijn? Worden er meer medicijnen door westerse
bedrijven geëxporteerd? Kan ook meer in het algemeen aangegeven
worden of, en zo ja hoe, de export van humanitaire goederen naar Iran in
de afgelopen maanden is verbeterd?
Mededeling inzake de EU-veiligheidsstrategie in Midden-Amerika
en het Caribisch gebied
Ook de leden van de VVD-fractie verwelkomen de gezamenlijke
mededeling van de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger inzake de
uitwerking van een Veiligheidsstrategie voor Midden-Amerika en het
Caribisch gebied. Effectieve hervormingen op het gebied van veiligheid
dienen een gezamenlijk belang van zowel het Koninkrijk – in het bijzonder
de overzeese Rijksdelen – als de partners in kwestie. Wel horen deze leden
graag hoe de regering de relatie tussen veiligheidsbeleid en nationale
ontwikkelingsprocessen ziet en wat de regering zich voorstelt bij «ruimte
voor bevolkingsparticipatie».
Kabinetsreactie op het Egyptische vonnis tegen de Nederlandse
journalist Rena Netjes
De zaak van mevrouw Netjes is meerdere keren in de Kamer aan de orde
geweest. Eerder heeft de VVD-fractie haar zorgen geuit over het oneerlijke
proces en de uiteindelijke veroordeling. De leden van de VVD-fractie zijn
blij te horen dat het kabinet in contact blijft met de Egyptische autoriteiten
en vertrouwen erop dat het kabinet zorgvuldig zal afwegen welke
vervolgstappen dienstig kunnen zijn in deze zaak. Deze leden blijven,
zodra nieuwe ontwikkelingen zich aandienen, graag op de hoogte.
Afghanistan
De leden van de VVD-fractie hebben vernomen dat de Afghaanse
presidentskandidaten akkoord zijn gegaan met het opnieuw doorlichten
van de uitgebrachte stemmen tijdens de Afghaanse presidentsverkiezingen. Speelt de EU nog een rol in dit proces? En verwacht de Minister
dat beide kandidaten zich neer zullen leggen bij de uiteindelijke uitslag?
Oeganda
De leden van de PvdA-fractie betreuren het feit dat in Oeganda in februari
jl. een strenge anti-homowet van kracht is gegaan die stelt dat op
homoseksualiteit gevangenisstraffen van zeven jaar tot levenslang staan.
Leden van de PvdA-fractie hebben middels Kamervragen en in overleg
met de Minister van Buitenlandse Zaken (o.a. het notaoverleg Mensenrechten van 30 juni jl.), hun zorgen over de gevolgen van de wet voor
Lesbische, Homo-, Biseksuelen en Transgenders (LHBT) in Oeganda geuit.
Deze leden hebben bepleit dat Nederland en de Europese Unie zich
inzetten voor ondersteuning van de Oegandese LHBT-gemeenschap,

8

onder meer door rechtshulp te bieden aan hen die onder de anti-homowet
in staat van beschuldiging worden gesteld. Tevens vinden deze leden dat
de druk op de Oegandese autoriteiten opgevoerd moet worden, bijvoorbeeld door een zwarte lijst op te stellen van officials die betrokken zijn bij
ernstige mensenrechtenschendingen, waaronder tegen LHBT. De
Verenigde Staten hebben reeds een dergelijke lijst opgesteld. De leden
van de fractie van de PvdA vragen de Minister tijdens de Raad te pleiten
voor Europese acties tegen Oeganda vanwege de instelling van de
anti-homowet. Is het kabinet bereid het onderwerp te agenderen? Welke
voorstellen zal Nederland doen ter ondersteuning van de
LHBT-gemeenschap in Oeganda en om de druk op de Oegandese regering
op te voeren?

9