Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding

Nr. 210

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 6 juli 2017
Hierbij bied ik u de Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016
aan. Daarnaast informeer ik u over de motie Van Veldhoven1 over de
inspectiepraktijk en enkele openstaande toezeggingen. Tot slot geef ik een
reactie op het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV)
getiteld «Veiligheid Brzo-bedrijven, lessen na Odfjell», van 2 maart 20172.
Deze brief is mede namens de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de Minister van Veiligheid en Justitie.
Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016
De Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 is de vierde
jaarlijkse rapportage over de veiligheidssituatie bij Brzo-bedrijven in
Nederland. Met de Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016
wordt een beeld gegeven van de inspanningen voor de veiligheid door
zowel bedrijven als toezichthouders. Het Besluit risico’s zware ongevallen
2015 (Brzo) is gebaseerd op de Europese Seveso III-richtlijn en beoogt het
voorkomen en beheersen van zware ongevallen waarbij gevaarlijke
stoffen zijn betrokken. Het Brzo is integraal van aard en stelt eisen op het
gebied van omgevingsveiligheid, arbeidsveiligheid en de voorbereiding
op de rampenbestrijding.
Algemene conclusie is dat de Brzo-toezichthouders in hun rapportage
over 2016 geen melding maken van een situatie bij een Brzo-bedrijf waar
sprake is van een langdurig onbeheerste veiligheidssituatie met verhoogd
risico voor werknemers en de omgeving, zoals bij Odfjell Terminals
Rotterdam in 2012 heeft plaatsgevonden.

1
2

kst-26956-210
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Motie Van Veldhoven over de inspectiepraktijk, Kamerstuk 25 834, nr. 119
Rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV) «Veiligheid Brzo-bedrijven, lessen na
Odfjell» van 2 maart 2017, https://www.onderzoeksraad.nl/uploads/phase-docs/1523/
21e514bcde47odfjell2-rapport-nl-interactief2.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

1

Punt van aandacht is dat in 2016 zes incidenten aan Europa zijn gemeld3
die volgens de richtlijn onder de definitie van zwaar ongeval vallen. Bij
één van deze zware ongevallen is een werknemer omgekomen en een
werknemer zwaar gewond geraakt. Er is blijvend aandacht nodig om dit
soort incidenten zo veel mogelijk te voorkomen. In het programma
Duurzame veiligheid 20304, een gezamenlijk programma van bedrijfsleven, wetenschap en overheid om de veiligheid bij Brzo-bedrijven verder
te verbeteren, is de stip op de horizon een veilige industrie waar geen
incidenten met schade voor werknemers, omwonenden of omgeving
plaatsvinden.
Er zijn in de Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 ook
positieve ontwikkelingen te melden. Met tevredenheid constateer ik dat
het aantal ernstige overtredingen van categorie 1 (zwaarste categorie)
afneemt en dat er daarnaast een verschuiving van het aantal categorie 2
(middelzwaar) overtredingen naar categorie 3 (licht) overtredingen is.
De Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 met alle
onderliggende rapportages vindt u in bijlage 1.5
Resultaten toezicht en handhaving
Allereerst wil ik mijn waardering uitspreken voor het werk dat dagelijks
door de inspecteurs en toezichthouders wordt geleverd. Er wordt veel
werk verzet, het toezicht is verder geprofessionaliseerd o.a. door
intensieve samenwerking tussen de toezichthouders, verdere kennisopbouw voor inspecteurs met cursussen en opleidingen en dit alles in een
dynamische context mede door de vorming van (gespecialiseerde)
omgevingsdiensten.
De Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 geeft op basis
van de Monitor naleving en handhaving Brzo-bedrijven 2016 (Monitor
BRZO+ 2016) de resultaten weer van de uitgevoerde toezicht- en handhavingsacties door Brzo-kerntoezichthouders bij Brzo-bedrijven in 2016. De
gegevens in de monitor zijn gegenereerd door BRZO+6 en waar mogelijk
ook van een duiding voorzien. Uit de Monitor BRZO+ 2016 blijkt dat
evenals vorig jaar geen langdurig onbeheerste veiligheidssituaties zijn
geconstateerd tijdens de inspecties. Daarbij moet worden opgemerkt dat
Shell Moerdijk begin 2016 bij toezichthouders een emissie van
ethyleenoxide heeft gemeld die geruime tijd heeft voortgeduurd. De
Brzo-toezichthouders hebben het kunnen ontstaan van deze emissie als
een overtreding beoordeeld. De OvV heeft een rapport over dit incident
gepubliceerd waarin de raad concrete aanbevelingen doet aan Shell
Moerdijk om een dergelijke emissie met een blootstellingsrisico voor
werknemers en omwonenden te voorkomen.
In 2016 zijn in totaal 647 overtredingen geconstateerd. Dat is een lichte
stijging ten opzichte van 2015. Van de 647 overtredingen waren er vier
categorie 1 overtredingen (zwaarste categorie). Het aantal categorie 1
overtredingen is in 2016 verder gedaald ten opzichte van de voorgaande
jaren. Ook de verschuiving van het aantal categorie 2 (middelzwaar)
overtredingen naar categorie 3 (licht) overtredingen zet door. Het
percentage bedrijven zonder overtredingen is in 2016 met 40% min of
meer gelijk aan het resultaat van 2015 (39%).
Ook dit jaar heeft BRZO+ in haar rapportage aandacht besteed aan de
cijfers per Brzo-regio. Algemeen beeld is dat er verschillen tussen de
Brzo-regio’s bestaan. BRZO+ heeft naar aanleiding van de Staat van de
3

De criteria voor te melden incidenten zijn opgenomen in bijlage 6 van de Seveso-richtlijn
(2012/18/EU)
4
Kamerstuk 28 663, nr. 66
5
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
6
BRZO+: samenwerkingsverband uitvoeringspartijen Brzo bestaande uit
Brzo-omgevingsdiensten, Inspectie SZW, Veiligheidsregio’s, ILT, waterbeheerders en het OM

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

2

Veiligheid majeure risicobedrijven 2015 onderzocht welke factoren
mogelijk oorzaak zouden kunnen zijn van de verschillen in toezichtresultaten per regio. Naar deze factoren, zoals aantal bedrijven per branche,
aantal (geïnspecteerde) bedrijven en de inspectiepraktijk, heeft BRZO+ een
verkennend onderzoek gedaan. Hieruit is gebleken dat deze factoren de
naleefcijfers wel beïnvloeden, maar onvoldoende verklaring geven voor
verschillen in de mate van naleving tussen de Brzo-regio’s. BRZO+ heeft
mij gemeld dit voor de volgende monitor nader te onderzoeken.
Meldingen ongewone voorvallen met (potentiële) milieugevolgen
De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) werkt sinds 2015 samen met
het provinciaal bevoegd gezag en de omgevingsdiensten om de kwaliteit
en kwantiteit van meldingen7 te verbeteren. Het gaat hierbij om het
stimuleren van (door)melden, verbeteren van de kwaliteit van de
meldingen en het verbeteren van de kwaliteit van de analyse van de
meldingen. Het doel hiervan is om de analyse te kunnen inzetten om te
leren van de gemelde voorvallen en het realiseren van verbeteringen om
herhaling te voorkomen. In de Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 wordt voor de tweede keer een analyse van de binnengekomen meldingen gerapporteerd. In 2016 heeft de ILT meer meldingen
ontvangen dan in 2015. De ontvangen meldingen betreffen vooral
voorvallen waar emissies naar de lucht en de bodem hebben plaatsgevonden. De compleetheid en uniformiteit van de ontvangen meldingen in
2016 is nog onvoldoende om een kwalitatief goede analyse te kunnen
uitvoeren. De ILT blijft samen met haar partners werken aan het verbeteren van de kwaliteit van de meldingen en zodoende aan het verbeteren
van analyses.
Incidentanalyse arbeidsomstandigheden en veroudering van installaties
De Inspectie SZW onderzoekt relevante bedrijfsincidenten waar gevaarlijke stoffen bij betrokken zijn en die effect hebben op de arbeidsveiligheid. Deze onderzoeken worden nader geanalyseerd door het RIVM.
Deze analyses worden door overheid en bedrijven onder meer gebruikt
om te leren van incidenten. In 2016 zijn 13 analyses afgerond. Uit de
analyses blijkt dat incidenten veelal het gevolg zijn van een te hoge druk
in een installatie of het gevolg van een verkeerde menselijke handeling.
Bij de helft van de incidenten ontbrak een signaal of indicatie dat processen niet veilig verliepen. De incidenten hebben tevens met elkaar
gemeen dat maatregelen voor een veilige procesvoering relatief vaak niet
goed waren geborgd en onderhouden. De resultaten van de incidentenanalyse worden gepresenteerd op de regionale netwerkbijeenkomsten
van het bedrijfsleven. Met de branche wordt gekeken hoe de resultaten en
leerpunten verder onder de aandacht van de bedrijven gebracht kunnen
worden. De Brzo-toezichthouders gaan tijdens de Brzo-inspecties hier
extra aandacht aan besteden.
In het Brzo 2015 is ageing (veroudering van installaties) opgenomen als
specifiek onderdeel in het op te stellen preventiebeleid. De Inspectie SZW
heeft een toezichtsignaal opgesteld over de stand van zaken rondom dit
fenomeen. In Roadmap 1 (veilig investeren en desinvesteren, duurzaam
asset management) van het programma Duurzame veiligheid 2030 wordt
dit signaal en de problematiek van veroudering ingebracht door de
Brzo-toezichthouders. De aanpak van ageing zit nog in de beginfase en er
is een duidelijke koers en routekaart nodig aangezien:
• sommige bedrijven de risico’s rondom ageing onderschatten;
• degradatie van kennis een factor van belang is;
7

Meldingen die conform artikel 17.2 Wet milieubeheer aan bevoegd gezag worden gedaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

3

• de nadruk nog te veel ligt op de technische aspecten van ageing.
Voor de Brzo-toezichthouders is ageing een onderwerp dat zij in 2016
hebben opgepakt en waar vanaf 2017 gezamenlijk op wordt geïnspecteerd. Zij beoordelen nu met name de technische integriteit van installaties en hoe het onderhoudsmanagement wordt ingevuld. Met de
Brzo-toezichthouders en het bedrijfsleven wordt gekeken of er bijeenkomsten georganiseerd moeten worden om de urgentie van het thema
ageing op alle (bestuurlijke) tafels te krijgen.
Resultaten VNO-NCW initiatief Veiligheid Voorop
De prestaties van de bedrijven in 2016 zijn volgens het rapport van
Veiligheid Voorop, het onder VNO-NCW opererende samenwerkingsverband van brancheorganisaties in de chemie en petrochemie, in grote
lijnen gelijk gebleven ten opzichte van 2015. Wel is er in de deelnemende
bedrijven sprake van wederom een lichte stijging van het aantal ongevallen met verzuim (arbeidstijdverlies).
Het aandeel bij Veiligheid Voorop aangesloten bedrijven is gelijk gebleven
op ca. 75%. De doelstelling van Veiligheid Voorop in 2018 is het hebben
van een volledige aansluitingsgraad van de risicovolle bedrijven8.
Veiligheid Voorop heeft aangegeven dat een aantal bedrijven, die nog
geen lid zijn van Veiligheid Voorop, actief zullen worden benaderd om na
te gaan wat de overwegingen zijn om geen lid te worden. VNO-NCW is
een initiatief gestart om de groep Brzo-bedrijven die niet tot de chemie en
de petrochemie behoren ook te betrekken bij het programma Veiligheid
Voorop.
Het aantal bedrijven dat gegevens levert over de prestatie-indicatoren in
de rapportage is helaas gedaald. De prestatie-indicatoren waarover
Veiligheid Voorop jaarlijks rapporteert, zijn hierdoor moeilijk te duiden. Dit
zijn ontwikkelingen die meer aandacht vragen. Ik volg actief de actie die
Veiligheid Voorop onderneemt om dit te keren, en ben hierover ook zelf in
gesprek gegaan met Veiligheid Voorop. Daarbij is het belang van
transparantie benadrukt, zowel voor het vertrouwen van de omgeving in
de bedrijven, als voor de achterban van de sector zelf en de keten waarin
geopereerd wordt.
Motie Van Veldhoven(D66) over de inspectiepraktijk
In de motie Van Veldhoven vraagt de Kamer een reactie op enkele
aandachtspunten die inspecteurs in het kader van een belevingsonderzoek
naar de inspectiepraktijk9 hebben aangedragen. Het gaat hierbij o.a. om
mogelijkheden voor bijscholing, onaangekondigde inspecties, de
informatiepositie van de burgemeester bij een calamiteit bij een
Brzo-bedrijf, en de samenwerking tussen de toezichthouders en het OM.
Mogelijkheden voor bijscholing
Ik onderschrijf het belang van goede scholing en bijscholing van
inspecteurs.
Het Brzo-toezicht wordt gezamenlijk uitgevoerd door inspecteurs van de
Brzo-omgevingsdiensten, de Inspectie SZW, de veiligheidsregio’s en de
waterkwaliteitsbeheerders. Dit type toezicht vraagt om specifieke kennis
en vaardigheden van inspecteurs. Alle Brzo-inspecteurs worden vanuit
hun eigen diensten getoetst aan de landelijke uniforme Brzo-kwaliteitseisen en indien nodig worden er aanvullende opleidingen aangeboden. Dit betekent dat alle inspecteurs tenminste een (technische)
8

Meerjarenprogramma Veiligheid Voorop 2015–2018, te raadplegen via www.veiligheidvoorop.nu
9
Kamerstuk 26 956, nr. 209, bijlage 776788

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

4

HBO-opleiding hebben en specifiek geschoold zijn in de Brzo-inspectiemethodieken via de BRZO+ academie. Aan de hand van gezamenlijke
thema’s en doorontwikkeling van methodieken vindt er regelmatig een
update plaats van zowel kennis als vaardigheden. Op de halfjaarlijkse
kennisdagen volgen inspecteurs lezingen en workshops waarbij de laatste
ontwikkelingen op hun vakgebied worden gepresenteerd. Behalve deze
collectieve scholingen volgen de Brzo-inspecteurs binnen hun eigen
diensten de meer vakgerichte trainingen.
Mogelijkheden om onaangekondigde inspecties te blijven doen
Naast de reguliere aangekondigde inspecties, die veelal meerdaags zijn en
waarvoor gespecialiseerde mensen in het bedrijf nodig zijn, worden er
ook onaangekondigde inspecties uitgevoerd. Inspecteurs benadrukken het
belang van onaangekondigde controles. Dit belang wordt breed erkend.
Onaangekondigde controles zijn al een paar jaar een vast onderdeel van
de inspectieplanningen die door bevoegd gezag samen met de toezichthouders worden vastgesteld. Uit de Staat van de Veiligheid majeure
risicobedrijven 2016 blijkt dat landelijk gemiddeld 26% van de inspecties
onaangekondigd was. Per Brzo-regio is ook hier het beeld verschillend. Ik
zal in overleg met betrokken partijen nagaan wat de overwegingen zijn
voor de verschillen in inzet. Daarnaast kunnen niet-routinematige
inspecties worden uitgevoerd bij ernstige klachten, bijna-ongevallen,
incidenten en gevallen van niet-naleving. Ook dit type onaangekondigde
controles blijft bestaan.
Informatiepositie burgemeester bij calamiteit bij een Brzo-bedrijf
Inspecteurs constateren dat in de aansturing en rapportage over
Brzo-bedrijven de burgemeesters meestal niet direct betrokken zijn. De
provincies zijn Wabo-bevoegd gezag voor de Brzo-bedrijven. Vanuit dat
oogpunt wordt primair aan de verantwoordelijke gedeputeerden
gerapporteerd. De burgemeester of de voorzitter van de veiligheidsregio
is bevoegd gezag ten aanzien van (de voorbereiding op) rampenbestrijding en crisisbeheersing; bijvoorbeeld in het geval van een calamiteit
bij een Brzo-bedrijf. Om deze rol uit te oefenen, dienen zij te beschikken
over actuele informatie. Naar de aard van de bedrijvigheid waar het hier
om gaat, benadrukken de Minister van Veiligheid en Justitie en ik dat
intensieve informatiedeling tussen betrokken overheden en bestuursorganen alsmede een goede afstemming van activiteiten essentieel is.
Hierdoor wordt de burgemeester of voorzitter van de veiligheidsregio in
staat gesteld bij een dreigende onveilige situatie op voorhand maatregelen te treffen. De wetgeving ondersteunt dit door een informatieplicht
ten aanzien van veiligheidstechnische gegevens aan de veiligheidsregio10
en ten aanzien van ongewone voorvallen bij Brzo-bedrijven aan burgemeester en de voorzitter van de veiligheidsregio11. Het is goed dat er
inmiddels al gesprekken plaatsvinden tussen relevante partijen om dit
aandachtspunt te adresseren en concrete afspraken voor verbetering te
maken.
Samenwerking toezichthouders en OM
In het eerdergenoemde onderzoek naar de beleving van inspecteurs in de
inspectiepraktijk is door de inspecteurs aangegeven dat het OM minder
inhoudelijke kennis zou hebben dan de Brzo-toezichthouder. Graag wil ik
hierop toelichten dat voor wat betreft Brzo het OM een andere taak en
verantwoordelijkheid heeft dan de toezichthouders, en dat het OM over de
10
11

Wet veiligheidsregio’s artikel 48, lid 1
Wet milieubeheer artikel 17.2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

5

benodigde expertise beschikt om deze taak te verrichten. De strafrechtelijke handhaving van Brzo-gerelateerde delicten is belegd bij het Functioneel Parket. Het Functioneel Parket is een onderdeel van het OM dat is
gespecialiseerd in de bestrijding van milieucriminaliteit. Binnen het
Functioneel Parket is Brzo een prioritair thema waarop gespecialiseerde
officieren van justitie en parketsecretarissen worden ingezet. Zij
beschikken over de specialistische expertise die nodig is om succesvol
leiding te geven aan strafrechtelijk onderzoek naar BRZO-gerelateerde
feiten en om deze te vervolgen. Vanuit deze rol en verantwoordelijkheid
wordt gebruik gemaakt van de specifieke deskundigheid die bij toezichthouders aanwezig is. Overigens stemt de waarneming van de inspecteurs,
dat de strafrechtelijke sanctionering aan zwaarte wint, tot tevredenheid.
Met betrekking tot de onduidelijkheid die toezichthouders ervaren over
hun toezichthoudende rol wanneer er sprake is van een strafrechtelijk
onderzoek naar een onder hun toezicht staande instelling, geldt dat er
vanuit strafrechtelijk oogpunt geen beletselen zijn tegen het verrichten
van toezichtonderzoeken en het houden van onaangekondigde inspecties.
Voor wat betreft de afstemming tussen toezichthouders en het OM kan
nog het volgende worden gezegd. In de regel worden toezichthouders die
tevens buitengewoon opsporingsambtenaar zijn als zodanig betrokken bij
een strafrechtelijk onderzoek. Daarnaast vindt afstemming plaats, ook
over (lopende) strafrechtelijke onderzoeken, tussen leidinggevende
officieren van het Functioneel Parket met de directeuren of leidinggevenden van de betreffende toezichthouder.
Openstaande toezeggingen
Gezondheidsonderzoek Moerdijk
Met mijn brief van 7 juli 201612 bracht ik u op de hoogte van de resultaten
van een gezondheidsonderzoek door de GGD West-Brabant naar het
aantal gevallen van kanker in de gemeenten Moerdijk en Strijen ten
opzichte van andere regio’s. Daaruit bleek geen aanwijsbaar verband
tussen het industriegebied Moerdijk en het vóórkomen van kanker in de
omliggende kernen. Wel werden in het iets verder weg gelegen Zevenbergen meer gevallen van longkanker gevonden dan verwacht mocht
worden op basis van het landelijk gemiddelde. De gemeente Moerdijk gaf
daarom medio 2016 opdracht om vervolgonderzoek te doen naar het
voorkomen van aandoeningen zoals die geregistreerd zijn bij de huisartsen in de gemeente Moerdijk. Begin mei 2017 werd dit vervolgonderzoek afgerond. Hieruit komt naar voren dat in de laatste drie jaar geen
significante afwijking voor Zevenbergen is gevonden. Een relatie tussen
aandoeningen in de gemeente en het industrieterrein is ook nu niet te
herleiden. In bijlage 213 vindt u de rapportage inclusief de publiekssamenvatting van het onderzoek dat werd uitgevoerd door het Nivel (Nederlands
instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) in Utrecht.
Branden bij afvalverwerkers
Het lid Smaling (SP) stelde in het VAO Externe Veiligheid en Asbest van
19 januari 2017 een vraag over branden bij afvalverwerkers. Het gaat hier
niet om bedrijven met grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen, maar om
afval dat bijvoorbeeld uit matrassen, poetsdoeken en huishoudelijk afval
bestaat. Het relatief grote aantal branden bij dit soort afvalverwerkers is
een ongewenste situatie. De verplichtingen voor afvalverwerkingsbedrijven, inclusief brandpreventie, zijn vastgelegd in de omgevingsvergunning. Provincies en gemeenten zijn verantwoordelijk voor verlening

12
13

Kamerstuk 29 517, nr. 116
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

6

van deze vergunningen en de handhaving daarvan. In mijn overleg met
bevoegd gezag zal ik dit punt ook onder de aandacht brengen.
De verantwoordelijkheid voor het terugdringen van dit type branden ligt
primair bij de bedrijven zelf. De Vereniging Afvalbedrijven heeft aangegeven reeds een aantal stappen te zetten. Zo wordt er beter gemonitord,
en worden bedrijven geïnformeerd over preventieve maatregelen die
genomen kunnen worden. Daarnaast worden er interne audits gedaan. En
wordt onderling kennis en ervaring gedeeld van de paar afvalbedrijven
die tevens Brzo-bedrijf zijn. Speciale aandacht wordt gegeven aan
specifieke bronnen zoals batterijen en matrassen.
Lekkage bij bedrijf in havengebied Rotterdam van 17 mei 2017
In de Regeling van Werkzaamheden van 18 mei 2017 vroeg het lid Von
Martels (CDA) naar het bericht dat er een gevaarlijke stof lekte in het
havengebied van Rotterdam. De provincie Zuid-Holland is bevoegd gezag
voor dit Brzo-bedrijf. Uit navraag bij de provincie blijkt dat het hier ging
om een lekkage van de stof vinylchloride op 17 mei jl. bij het bedrijf
Shin-Etsu. Dit bedrijf ligt op het terrein van Shell Pernis. Uit nader
onderzoek moet de precieze oorzaak en omvang van de lekkage duidelijk
worden. Het bedrijf voert in afstemming met toezichthouders het
onderzoek uit naar de oorzaak en omvang van de lekkage.
Rapport OvV «Veiligheid Brzo-bedrijven, lessen na Odfjell»
De OvV heeft drie jaar na de publicatie van het eerste onderzoek naar
Odfjell Terminals Rotterdam een vervolgonderzoek verricht door na te
gaan wat de betrokken partijen hebben gedaan om een langdurige
onbeheerste veiligheidssituatie (zoals zich in 2012 bij Odfjell Terminals
Rotterdam voordeed) bij Brzo-bedrijven te voorkomen. Ook heeft hij
gekeken of zijn aanbevelingen ter harte zijn genomen.
Ik waardeer de grondige analyse van de OvV. Het doet mij goed dat de
algemene conclusie is dat zowel de betrokken bedrijven als overheidspartijen veel waardevolle verbeteringen hebben gerealiseerd. Alle partijen
onderschrijven het doel van een duurzame beheersing van de veiligheid
en werken hard aan verdere verbetering. Op de door de OvV genoemde
verbeterpunten zijn vaak al stappen gezet. Ik zal hieronder nader ingaan
op deze punten.
Sturing Brzo-domein
De OvV stelt voor de huidige samenwerking en afstemming binnen
Brzo-toezicht beter te verankeren, zodat er meer sturing mogelijk is op het
nakomen van de afspraken over toezicht en handhaving. De OvV
constateert dat in het geval van een impasse in de uitvoering van het
Brzo-toezicht een verantwoordelijke persoon of autoriteit ontbreekt om
bindende beslissingen te nemen.
Mede naar aanleiding van het eerste rapport over Odfjell zijn verschillende maatregelen genomen om de samenwerking en afstemming in het
toezicht op Brzo-bedrijven te verbeteren. De overheden hebben grote
stappen gezet om de samenwerking tussen de drie kerntoezichthouders
en de kring daaromheen in BRZO+ te verbeteren. Uniformiteit wordt
bevorderd door onder andere het gebruik van een landelijke handhavingsstrategie Brzo, gezamenlijke Brzo-inspecties (aangekondigd en onaangekondigd), en het onder het bevoegd gezag van de provincies brengen van
alle Brzo-bedrijven per 1 januari 2016. Deze afspraken zijn bestuurlijk
geborgd en niet vrijblijvend. Eén autoriteit, zoals voorgesteld door de OvV,
verhoudt zich niet goed tot het huidige juridische stelsel. Ik ga met
betrokken partijen in overleg om te bekijken hoe de structurele borging

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

7

vorm kan krijgen en om zorg te dragen dat ook in de toekomst impasses
blijvend worden voorkomen.
Aanwezigheid Inspectie SZW bij de Brzo-inspecties
De OvV merkt in haar rapport op dat de Inspectie SZW beperkt deelneemt
aan Brzo-inspecties vanwege de capaciteit. De Minister van Sociale Zaken
en Werkgelegenheid heeft uw Kamer op 16 mei jl. geïnformeerd over het
Inspectie Control Framework14. Dit heeft betrekking op de activiteiten en
de capaciteit van de Inspectie SZW. De Minister van SZW heeft in zijn brief
aangegeven dat op basis van het Inspectie Control Framework door een
nieuw kabinet en uw Kamer een besluit kan worden genomen over de
capaciteitsinzet van Inspectie SZW.
Ketenverantwoordelijkheid van opdrachtgevers
De OvV constateert dat opdrachtgevers zich te terughoudend opstellen bij
de invulling van ketenverantwoordelijkheid. De OvV stelt dat bedrijven
meer kunnen doen om de veiligheid van de bedrijven waarmee zij
zakendoen te bevorderen.
Eén van de pijlers van Veiligheid Voorop is ketenverantwoordelijkheid
tussen bedrijven. Veiligheid Voorop heeft aangegeven dat zij deze
constatering van de OvV serieus wil oppakken. Ik verwacht dat zij het
eerdere position paper nader gaat concretiseren en zo ketenverantwoordelijk daadwerkelijk vorm gaat geven.
Het uiteindelijke doel is dat majeure risicobedrijven alleen zakendoen met
bedrijven die goede veiligheidsprestaties leveren. Soms zal dit betekenen
dat een relatie moet worden beëindigd.
Informatiedeling
De uitwisseling van informatie tussen bedrijven onderling en tussen
bedrijven en overheid is een aandachtspunt volgens de OvV. Knelpunten
zijn daarbij bijvoorbeeld de gevoeligheid van de gegevens voor mogelijke
handhavingsacties tegen het bedrijf, de concurrentiepositie, en betrouwbaarheid van de gegevens. Het doel van het delen van informatie is
tweeledig. Het kan leiden tot efficiënter toezicht en het delen van informatie is noodzakelijk om te kunnen leren van elkaar. Op het leren van
(bijna) incidenten is hierboven al ingegaan bij het onderwerp melden van
ongewone voorvallen en incidentanalyse.
In het Programma Duurzame Veiligheid 2030 wordt gezamenlijk met
industrie en wetenschap bekeken hoe transparantie over veiligheid verder
verbeterd kan worden. Daarbij is er ook aandacht voor de knelpunten die
bij verschillende partijen nu worden gevoeld om meer informatie te delen.
De hierboven beschreven constateringen en achterliggende oorzaken ten
aanzien van de door OvV aangegeven knelpunten moeten zorgvuldig
worden besproken door alle relevante partijen. Er zijn verschillende
manieren om de geconstateerde knelpunten aan te pakken. Ik heb
aangegeven welke stappen er zijn gezet en welke acties er op dit moment
kunnen worden ingezet op de thema’s die de OvV benoemt.
Conclusie
De Staat van de Veiligheid majeure risicobedrijven 2016 geeft een
transparant beeld over de inspanningen die door bedrijfsleven en
overheden zijn geleverd op het gebied van de veiligheid van deze groep
bedrijven. Met de OvV ben ik van mening dat zowel de betrokken
14

Kamerstuk 34 550 XV, nr. 74

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

8

bedrijven als overheidspartijen veel waardevolle verbeteringen hebben
gerealiseerd. Het is zaak om de ingezette verbeteringen structureel te
borgen, waarmee duurzame beheersing van de veiligheid voor Brzobedrijven bestendigd en nog verder verbeterd kan worden, mede met het
oog op een duurzaam veilige toekomst.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
S.A.M. Dijksma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 26 956, nr. 210

9