Nederlandse Organisatie voor
toegepast-natuurwetenschappelijk
onderzoek / Netherlands Organisation
for Applied Scientific Research

Bouw
Van Mourik Broekmanweg 6
Postbus 49
2600 AA Delft

TNO-rapport

www.tno.nl

TNO-034-DTM-2010-04910

T +31 15 276 30 00
F +31 15 276 30 10
wegwijzer@tno.nl

Trillingsmeting HSL-zuid bij Thalys passages en V250
test passages in 3 woningen in Breda Zuid-Oost

Datum

13 januari 2011

Auteur(s)

Dr. ir. F. M. B. Galanti
Drs. A. Koopman

Exemplaarnummer
Oplage
Aantal pagina's
Aantal bijlagen
Opdrachtgever
Projectnaam
Projectnummer

28
2
Ir. M.S. Roovers (ProRail B.V.)
HSL Trillingen
033 26117/01.06

Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van
druk, foto-kopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande
toestemming van TNO.
Indien dit rapport in opdracht werd uitgebracht, wordt voor de rechten en verplichtingen van
opdrachtgever en opdrachtnemer verwezen naar de Algemene Voorwaarden voor onderzoeksopdrachten aan TNO, dan wel de betreffende terzake tussen de partijen gesloten
overeenkomst.
Het ter inzage geven van het TNO-rapport aan direct belang-hebbenden is toegestaan.
© 2010 TNO

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

2 / 28

Inhoudsopgave
1
1.1

Inleiding .......................................................................................................................... 3
Doelstelling...................................................................................................................... 3

2
2.1
2.1.1
2.1.2
2.2
2.3

Uitgangspunten .............................................................................................................. 4
Toetsingskader................................................................................................................. 4
SBR richtlijn deel B: hinder voor personen in gebouwen................................................ 4
PvE van HSL: maaiveleis buiten de 50 m zone ............................................................... 5
Onderzoeksmethodiek ..................................................................................................... 6
Selectie van woningen ..................................................................................................... 6

3
3.1
3.1.1
3.1.2
3.2
3.3

Metingen ......................................................................................................................... 8
Opzet meting.................................................................................................................... 8
Samenvatting meetsysteem.............................................................................................. 8
Data-acquisitie ................................................................................................................. 9
Snelheidsmeting............................................................................................................... 9
Meetperiode ..................................................................................................................... 9

4
4.1
4.1.1
4.1.2
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6

Meetresultaten.............................................................................................................. 11
Beschikbare gegevens.................................................................................................... 11
Snelheidsmeting............................................................................................................. 11
Meetgegevens uit de drie locaties .................................................................................. 11
Verwerking meetdata..................................................................................................... 11
Treinpassages................................................................................................................. 12
Bepaling van de Veff;max;30 waardes................................................................................ 16
Achtergrond niveau........................................................................................................ 16
Trillingsniveaus bij treinpassages .................................................................................. 16

5
5.1
5.1.1
5.2

Beoordeling................................................................................................................... 18
SBR richtlijn deel B....................................................................................................... 18
Passages in de nacht....................................................................................................... 18
Maaiveldeis buiten de 50 m zone voor potentieel bebouwd gebied .............................. 18

6

Conclusie....................................................................................................................... 20

7

Referenties .................................................................................................................... 21

8

Ondertekening.............................................................................................................. 22

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

1

3 / 28

Inleiding
Kort na de invoering van dienstregelingen op de HSL zijn er klachten ontstaan over
lawaai langs het spoor. In het gebied Overa van de wijk Breda Zuid-Oost (een gebied
dat zich bevindt tussen de HSL en de Mastbos), zijn er ook klachten ontstaan over
trillingshinder. Het ministerie van Verkeer en Waterstaat en Prorail hebben opdracht
gegeven aan TNO om een grootschalig meting van geluid en trilling aan de HSL te
verrichten tijdens de passages van hoge snelheidstreinen.
De meting is eind oktober 2010 uitgevoerd en daarbij is een periode gekozen welke
overeenkwam met het testen van de V250, een hogesnelheidstrein voor de nieuwe Fyra
dienstregeling tussen Amsterdam en Breda, naast de al bestaande Thalys dienstregeling
tussen Amsterdam en Parijs.
Het onderhavige rapport gaat over het deel van de meting dat betrekking heeft op de
trillingsproblematiek in de wijk Breda Zuid-Oost. Voor de geluidsmetingen wordt
verwezen naar het desbetreffende rapport, zie Ref. 1.

1.1

Doelstelling
De trillingsmeting heeft tot doelstelling het beoordelen van de trillingsniveaus in
woningen in relatie tot de mogelijk hinder voor personen. De trillingen worden
beoordeeld volgens de “SBR richtlijn deel B: hinder voor personen in gebouwen”, Ref.
2, en aan de hand van het Programma van Eisen voor de aanleg van de HSL Zuid
hoofdstuk 607B, Ref 3.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

2

4 / 28

Uitgangspunten
De uitgangspunten die gelden voor het in kaart brengen van trillingshinder worden in
dit hoofdstuk toegelicht. Er wordt ingegaan op het toetsingskader, op basis waarvan, de
mate van trillingshinder vastgesteld kan worden.

2.1

Toetsingskader
Voor trillingen zijn geen wettelijke normen vastgesteld. In deze rapportage is bij het
vaststellen van mogelijke trillingshinder uitgegaan van de streefwaarden zoals deze zijn
opgenomen in de Richtlijn B (Hinder voor personen in gebouwen) van de Stichting
Bouwresearch (SBR richtlijn deel B, augustus 2002).
Verder is relevant:
- Het Tracébesluit (TB). Deze stelt over mogelijke trillingshinder: dat “de baan zo
wordt vormgegeven dat het trillingsniveau op maaiveld op een afstand van meer dan 50
meter vanuit de spoorbaan beneden de waarnemingsgrens blijft”
- Het Programma van Eisen voor de aanleg van de HSL. Deze bevat een aparte richtlijn
voor trillingen in de omgeving, richtlijn 607B (ref. [3]) welke beoogt het TB
instrumenteel te maken voor de bouwers van de lijn. Voor trillingen in bestaande en
toekomstige woningen tot een afstand van 50 van het spoor mag volgens het PvE
worden uitgegaan van dezelfde streefwaarden welke de SBR-richtlijn B stelt aan
(nieuw) treinverkeer tussen 07:00 en 23:00. Ten behoeve van bestaande en toekomstige
woningen vanaf 50 meter van het spoor stelt het PvE een kwantitatieve eis aan het
trillingsniveau van het maaiveld..
Dit onderzoek beoogt het trillingsniveau in woningen rond de HSL te beoordelen, in de
zone vanaf 50 meter. Daarvoor wordt de SBR richtlijn deel B gehanteerd. In uitbreiding
daarop zijn ook maaiveldmetingen verricht ter toetsing van het TB/PvE.

2.1.1

SBR richtlijn deel B: hinder voor personen in gebouwen
De toetsing van de trillingsniveaus aan de SBR-richtlijn deel B betreft de zogenoemde
Vmax en Vper. De Vmax betreft de maximale trillingssterkte die voorkomt. Deze wordt
apart getoetst voor de dag/avondperiode en de nachtperiode. De Vper betreft de
gemiddelde trillingsterkte. Ook deze waarde wordt apart bepaald en getoetst voor de
dag/avondperiode en de nachtperiode. Voor de exacte definitie en bepalingsmethode
van deze toetswaarden wordt verwezen naar de SBR-richtlijn.
De streefwaarden zijn er op gericht om hinder door trillingen te voorkomen of zoveel
mogelijk te beperken. Overschrijding van deze streefwaarden dient dan ook zoveel
mogelijk te worden vermeden. De situatie waaronder de te beoordelen trillingssterkte
optreedt, is bij de afweging van de toe te laten trillingssterkte van belang. De SBRrichtlijn maakt daarbij onderscheid tussen een bestaande situatie, een nieuwe situatie en
een gewijzigde situatie.
Voor het betreffende gebied betreft het HSL spoor een nieuwe situatie. Hiervoor gelden
de streefwaarden gegeven in Tabel 1.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

Tabel 1

5 / 28

SBR-streefwaarden voor de dag/avond-periode en nachtperiode voor een nieuwe situatie.

situatie

Nieuwe
situatie

A1

dag en avond
(07:00 – 23:00)
A2

A3

0,1

0,4

0,05

A1

nacht
(23:00 – 07:00)
A2

A3

0,1

0,2

0,05

Er wordt voldaan aan de streefwaarden als:
• de waarde van de maximale trillingssterkte in de ruimte (Vmax) kleiner is dan A1, of
als
• de waarde van de maximale trillingssterkte van een ruimte (Vmax) kleiner is dan A2
waarbij de trillingssterkte over de beoordelingsperiode voor deze ruimte (Vper)
kleiner is dan A3.
De eerste regel met A1 betreft de zogenoemde onderste streefwaarde. Als hieraan wordt
voldaan dan is een nadere toetsing niet meer nodig. Dat wil dus niet zeggen dat als aan
de eerste regel niet wordt voldaan de situatie niet voldoet. Het wil alleen zeggen dat aan
de tweede regel moet worden getoetst. Als aan de tweede regel wordt voldaan dan
voldoet de situatie ook aan de SBR-streefwaarden. In dit onderzoek wordt feitelijk
alleen aan de tweede regel getoetst. Daarbij wordt opgemerkt dat in bijna alle
spoorprojecten, zo ook dit project, de waarde Vper altijd voldoet aan A3. Alleen op
veelsporige trajecten, met zeer veel passages per uur, kan het tijdgemiddelde niveau
maatgevend worden. Kort samengevat betekent dit dat voldaan wordt aan de
streefwaarden indien Vmax voldoet aan A2. De waarden A1 en A3 zijn dan verder niet
meer relevant.
Afhankelijk van de omstandigheden dient een afweging te worden gemaakt of de te
beoordelen trillingssterkte al dan niet acceptabel is. Voor deze beoordeling wordt in de
SBR-richtlijn verwezen naar Bijlage 5 van de SBR-richtlijn. Daarin is aangegeven dat
bij overschrijding van de streefwaarden aanvullend gebruik kan worden gemaakt van de
kwalificatie van hinder zoals is aangegeven in Tabel 2.
Tabel 2

Hinderclassificatie (uit SBR-richtlijn B, Bijlage 5)

Vmax
<0,1
0,1-0,2
0,2-0,8
0,8-3,2
>3,2

Hinderkwalificatie
geen hinder
weinig hinder (bestaande situaties)
matige hinder
hinder
ernstige hinder

Het accepteren van (matige) hinder door overschrijding van de streefwaarden kan onder
meer afhankelijk zijn van de mate waarin trillingssterkte voorkomt, de aanwezigheid
van andere trillingsbronnen (de achtergrondtrillingen), de mogelijkheid tot het treffen
van trillingsreducerende maatregelen en de historie. In geval van mogelijke hinder
dienen de betrokken partijen te overleggen. Ernstige hinder is niet toelaatbaar.
2.1.2

PvE van HSL: maaiveleis buiten de 50 m zone
Volgens het PvE voor de aanleg van de HSL mag in een (bestaand of potentieel)
bebouwd gebied op 50 meter van het spoor of verder het trillingsniveau (bepaald
volgens de meetmethode uit de SBR-B) op maaiveld niet hoger zijn dan 0,1.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

2.2

6 / 28

Onderzoeksmethodiek
Om tot een vaststelling van de trillingsniveaus te komen is een parameter benodigd,
namelijk Vmax. Hiervoor is de volgende onderzoeksmethodiek toegepast.
In de eerste plaats is er een inventarisatie en selectie gemaakt van woningen waarvan de
bewoners klachten hebben ingediend.
Om tot een vaststelling van de trillingsniveaus te komen wordt, bij spoorprojecten,
normaal gesproken gedurende een periode van tenminste 7 dagen gemeten. Dit met het
oog op de feiten dat met name goederentreinen voor de hoogste trillingsniveaus zorgen
maar deze ook een grote variatie kennen en een dienstregeling hebben die in de regel
een weekcyclus kent. Wat betreft de HSL is er sprake van een veel kleinere variabiliteit
in type trein en snelheid. Er zijn maar twee type dienstregelingen verwacht: de Thalys
en de Fyra. Hierdoor kan men de meting beperken tot een paar dagen, met ongeveer 10
passages per type trein (op een vergelijkbare snelheid). Voor de meting is de periode
van een lang weekend gekozen, overeenkomend met testritten met de nieuwe V250.
Ten behoeve van de beoordeling (zie 2.1.1 en 2.1.2) werd zowel binnen woningen als
buiten op maaiveld gemeten. Binnen de woningen is op de fundering en op twee
vloeren de trillingen bepaald. Voor de maaiveld meting is ter hoogte van elk van de
woningen op 50 m afstand van het spoor gemeten.

2.3

Selectie van woningen
In totaal waren er 18 adressen waar sprake was van mogelijk trillingshinder, zie Figuur
1. Deze adressen betroffen vrijstaande woonboerderijen of woningen op een afstand
tussen de 30 en 600 m vanaf het spoor. Alle woningen hebben min of meer dezelfde
typologie: een begane grond en een zolderverdieping meestal met een zadeldak. Gezien
de grondslag, waarvan het bovenste deel bestaat uit een zandpakket van ongeveer 4~5
m dikte, is het zeer waarschijnlijk dat alle woningen op staal gefundeerd zijn. Het
geschatte bouwjaar varieert tussen 1900 en 1980. Het gebied waarin de woningen zich
bevinden strekt zich uit over een afstand van ongeveer 2 km in noord-zuid richting,
naast het traject van de HSL tussen het viaduct aan de Effenseweg in het noorden en het
viaduct aan de Overaseweg in het zuiden.
Gezien de lengte van het traject en het aantal woningen is besloten om op drie locaties
te gaan meten. Hierdoor wordt rekening gehouden met de eventuele variabiliteit in
grondslag, de variabiliteit in spoorconstructie en in de draagconstructie van de
woningen. Voor de selectie van te meten locaties is gezocht naar woningen die op een
afstand van meer dan 50 m liggen.
Om een vergelijking te kunnen maken in trillingsniveaus tussen woningen is gezocht
naar woningen die op een vergelijkbare afstand van het spoor liggen. De
dichtstbijzijnde woningen buiten de 50 m zone liggen op een afstand van ongeveer 150
m van het spoor.
In overleg met de ministerie van VROM, de gemeente Breda en de wijkraad is de
uiteindelijke keuze van te meten woningen gevallen op de adressen in Tabel 3.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

Tabel 3
Locatie
1
2
3

7 / 28

Gekozen meetlocaties.
Adres
Effenseweg 99
Overaseweg 204
Overaseweg 244B

4838 BA Breda
4836 BD Breda
4836 BD Breda

1

2

3

Figuur 1

Onderzoeksgebied. De geselecteerde woningen zijn met een cirkel aangegeven (van boven naar
onder: Effenseweg 99,Overaseweg 204, Overaseweg 244B). De afstand tussen de twee
viaducten over de A16 (aan de Effenseweg en de Overaseweg) bedraagt 1570 m.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

3

Metingen

3.1

Opzet meting

8 / 28

Elk van de drie gekozen locaties wordt op identieke wijze beïnstrumenteerd. Voor elke
locatie zijn er versnellingsopnemers in de woningen geplaatst, ter plaatste van een punt
aan de fundering, en opnemers in het midden van een vloer op de begane grond en op
een vloer op de eerste verdieping. Op een afstand van 50 m van het spoor op dezelfde
hoogte als de woning zijn twee versnellingsopnemers op het maaiveld geplaatst. Op
deze zelfde punt is tevens een microfoon geplaatst. Het signaal uit deze microfoon
wordt in het onderhavige rapport verder niet geanalyseerd maar kan in een eventueel
vervolg worden gebruikt om het overdrachtspad van geluid en trillingen te analyseren.
De opnemers binnen de woningen en op het maaiveld zijn op hetzelfde dataacquisitiesysteem aangesloten.
De drie gebruikte meetcomputers zijn gesynchroniseerd met behulp van GPS muizen.
Dit zorgt ervoor dat de opgeslagen tijd in de meetsignalen minder dan een seconde
afwijkt tussen locaties.
3.1.1

Samenvatting meetsysteem
Per woning zijn de volgende opnemers gebruikt:
− op 50 meter van spoor: 2D trilling + microfoon
− fundering van woning: 3D trilling
− vloer beneden: 1D
− vloer boven: 3D
Dezelfde kanalenindeling is gebruikt bij elke woning, zie Tabel 4. De meetrichtingen in
het horizontale vlak zijn zodanig gekozen dat evenwijdig en loodrecht aan het spoor
gemeten wordt (respectievelijk de X en Y richting).
Tabel 4

Kanalenindeling.

Ch. No.

Meetpunt

Meetlokatie

Meetrichting

1
2

M1
M1

Fund. Gebouw
Fund Gebouw

Z (vertikaal)
Y

3
4
5

M1
M2
M2

Fund Gebouw
Vloer boven
Vloer boven

X
Z
Y

6
7

M2
M3

Vloer boven
Vloer beneden

X
Z

8

M4

Maaiveld 50m v/h spoor

Z

9
10

M4
M4

Maaiveld 50m v/h spoor
Maaiveld Mic

Y
-

Bij elkaar zijn er per woning 9 versnellingsopnemers en een microfoon gebruikt ofwel
10 opnemers per woning. In totaal zijn voor het hele project (alleen trillingen) 27
versnellingsopnemers en 3 microfoons gebruikt. Het meetboek met de indelingen van
kanalen in het acquisitiesysteem is in bijlage A opgenomen.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

Figuur 2

9 / 28

Enkele foto’s van de meetopstelling: met de klokwijzers mee: versnellingsopnemers bij een
punt op de fundering; opnemers bij het meetpunt op het maaiveld; acquisitiesysteem.

Het meetpunt op het maaiveld bij de locatie aan de Overaseweg 244B, is wegens
beperkende lokale omstandigheden (aanwezigheid van vee), op een afstand van 110 m
van het spoor geplaatst.
3.1.2

Data-acquisitie
Alle gebruikte trillingssensoren zijn van het merk Sundstrand, type QA700. Dit zijn
uiterst gevoelige versnellingsopnemers met een vlak meetbereik tussen de 0 en 300 Hz.
Conditionering en versterking van de signalen vond plaats met door TNO ontwikkelde
hardware. De signalen werden vervolgens bemonsterd met A/D converters van het merk
DATAQ en opgeslagen met het software pakket WINDAQ.
De meetsignalen zijn continu opgenomen, met een sampling frequentie van 500 Hz.

3.2

Snelheidsmeting
Bij de geluidsmetingen ter hoogte van de Galderse meren zijn de snelheden van
passerende treinen bepaald. Voor de details van deze metingen wordt verwezen naar
Ref. 1.

3.3

Meetperiode
De metingen zijn uitgevoerd in de periode van donderdag 28 oktober tot maandag 1
november 2010. Op 28 oktober is de meetapparatuur in de drie woningen geplaatst. De
officiële van belang zijnde tijdstippen zijn:
 de dag van 29 oktober waarop de gewone Thalys dienstregeling heeft gereden
 de nacht van vrijdag 29 oktober op zaterdag 30 oktober waarop de eerste
testritten met de V250 hebben plaatsgevonden

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910



10 / 28

de nacht van zaterdag 30 oktober op zondag 31 oktober waarop de tweede
reeks testritten met V250 hebben plaatsgevonden.
Op maandag 1 november is de meetapparatuur weggehaald. Omdat de metingen continu
zijn verricht is er ook data beschikbaar van tijdstippen buiten de hierboven officieel
genoemde meetperiodes.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

11 / 28

4

Meetresultaten

4.1

Beschikbare gegevens

4.1.1

Snelheidsmeting
De resultaten van de snelheidsmetingen ter hoogte van de Galderse meren zijn
weergegeven in de onderstaande tabel.
Tabel 5:

Overzicht treinpassages in de officiële meetperiodes, zoals bepaald op de locatie Galderse
meren.

Dag en dagdeel
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.overdag
vrij.nacht
vrij.nacht
vrij.nacht
vrij.nacht
vrij.nacht
vrij.nacht
vrij.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht
za.nacht

(1)

Tijd
09:23
10:25
11:07
12:16
13:23
13:43
14:26
15:09
16:20
17:34
17:48
19:11
19:21
21:15
23:48
00:32
01:00
01:24
02:03
02:17
23:11
23:50
00:18
00:27
01:02
01:43
02:15
02:26

Richting
Antwerpen
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam
Antwerpen
Rotterdam

Type
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250

Snelheid (km/h)
uit railtrillingen
laser
303
301
291
304
290
296
290
297
289
305
295
294
290
299
295
299
280
296
290
303
290
300
296
178
189
306
310
43
45
246
247
257
256
259
185
197
170
170
43
35
255
214
246
200
166
151
166
150
260
237
168
153
105
99

Spoor
oost
oost
west
oost
oost
west
oost
west
oost
oost
west
oost
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west
west

Opmerkingen:
(1) Globale tijd [GMT]

4.1.2

Meetgegevens uit de drie locaties
Van de drie locaties zijn meetgegevens over de periodes aangegeven in Tabel 6.
Tabel 6:
Locatie
1
2
3

4.2

Periodes met beschikbare meetgegevens (tijd als GMT).
Adres
Effenseweg_99
Overaseweg_204
Overaseweg_244_246

Begin tijd
28-Oct-2010 18:03
28-Oct-2010 12:48
29-Oct-2010 08:31

Eind tijd
01-Nov-2010 09:21
01-Nov-2010 10:25
01-Nov-2010 11:51

Verwerking meetdata
De meetdata is verwerkt met behulp van MATLAB. Omdat de data continu is
verzameld is de eerste stap van de verwerking het weglaten van signalen welke
betrekking hebben op ruis en bronnen anders dan treinen.
De analyse behelst de volgende stappen:

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

12 / 28

1. Importeren van de data vanuit het oorspronkelijk formaat van het acquisitiesysteem
2. Kalibreren van de data
3. Bepaling van de 30 seconden maxima van de effectieve waarde van de
trillingsnelheid bij alle meetpunten (Veff;max;30 voor kanalen 1 t/m 9) over de hele
meetperiode
4. Detectie van de treinpassages: omdat de data is continu verzameld behelst deze stap
van de verwerking het weglaten van signalen welke betrekking hebben op ruis en
bronnen anders dan treinen
5. Bepaling van de achtergrond niveau (heersende waarde van Veff;max;30 exclusief
treinpassages en andere bronnen)
6. Bepaling van de Veff;max;30 bij:
a. Alle treinpassages
b. Thalys treinpassages
c. V250 treinpassages
7. Bepaling van de Vmax waarde voor de in stap 6 genoemde treinpassages.
4.3

Treinpassages
Als eerste kan worden opgemerkt dat de treinpassages duidelijk te herkennen zijn in de
meetsignalen. Karakteristiek is de opkomst van een signaal welk op alle kanalen
tegelijkertijd aanwezig is een duur heeft van meerdere secondes. Wanneer er sprake is
van een dergelijk signaal is deze ook aanwezig op de andere locaties, echter met een
kleine vertraging of voorsprong, zie Figuur 3. Het tijdsverschil in de signalen over de
drie locaties kan eventueel gebruikt worden om de richting en snelheid van de treinen te
bepalen.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

13 / 28

09:22:27

09:22:45

09:23:02

09:23:19

09:23:36

09:23:54

09:24:11

09:22:27

09:22:45

09:23:02

09:23:19

09:23:36

09:23:54

09:24:11

09:22:27

09:22:45

09:23:02

09:23:19

09:23:36

09:23:54

09:24:11

Figuur 3

Gemeten signalen over alle kanalen op de drie locaties rondom 29 oktober 2010 09:23 GMT.
Van boven naar onder: Effenseweg 99, Overaseweg 204, Overaseweg 244B.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

14 / 28

Omdat er meer passages geweest zijn dan aangegeven in Tabel 5, is een routine
geschreven welke potentiële treinpassages detecteert. De stappen die deze routine
uitvoert kunnen als volgt worden samengevat:
1. bepalen van significante gebeurtenissen als de tijdsintervallen waarbinnen het
signaal in de laatste drie kanalen (meetpunt op het maaiveld) tegelijkertijd boven de
ruis uitkomt
2. bepalen van intervallen met een signaal boven de ruis die tegelijkertijd op alle drie
locaties aanwezig is
Een voorbeeld van op deze wijze bepaald gebeurtenissen wordt in Figuur 4
weergegeven.
Een potentiële treinpassage wordt als zodanig aangeduid op het moment dat
gebeurtenissen niet meer dan een minuut van elkaar liggen. Of dit een echte
treinpassage betreft moet uiteindelijk handmatig worden gecontroleerd door naar de
oorspronkelijke meetsignalen te kijken.
Voor Figuur 4 is er duidelijk sprake van een treinpassage gezien deze sequentieel op de
drie locaties ontstaan. Verder komen deze gebeurtenissen overeen met de eerste passage
in Tabel 5.
1

effenseweg_99

overaseweg_204

overaseweg_244_246

09:22:27 09:22:33 09:22:39 09:22:45 09:22:52 09:22:58 09:23:04 09:23:10 09:23:16 09:23:22 09:23:28 09:23:34
Day 29 - [HH:MM:SS]

Figuur 4

Significante gebeurtenissen rondom 09:23 GMT op de alle drie locaties. De rode stippen geven
aan activiteit op de laatste drie kanalen van de afzonderlijke locaties. De groene lijn geeft aan
het tijdstip van de eerste aangegeven passage op de locatie Galderse meren, zie Tabel 5. Dit
betreft duidelijk de passage van een trein.

De op deze manier gedetecteerde treinpassages zijn in Tabel 7 aangegeven. In totaal
zijn er 70 passages gevonden.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

Tabel 7:

15 / 28

Gedetcteerde treinpassages.

Gebeurtenis nr.

Dag

Tijd(1)

Trein uit Tabel 4

1
28/10
18:18
2
28/10
19:45
3
29/10
05:15
4
29/10
06:53
6
29/10
07:47
7
29/10
08:49
8
29/10
09:22
Thalys>Antwerpen 303 km/h
9
29/10
10:25
Thalys>Antwerpen 291 km/h
10
29/10
11:07
Thalys>Rotterdam 290 km/h
12
29/10
12:15
Thalys>Antwerpen 290 km/h
14
29/10
13:22
Thalys>Antwerpen 289 km/h
15
29/10
13:43
Thalys>Rotterdam 295 km/h
16
29/10
14:25
Thalys>Antwerpen 290 km/h
18
29/10
15:09
Thalys>Rotterdam 295 km/h
20
29/10
16:19
Thalys>Antwerpen 280 km/h
21
29/10
16:43
22
29/10
17:33
Thalys>Antwerpen 290 km/h
23
29/10
17:48
Thalys>Rotterdam 290 km/h
24
29/10
19:10
Thalys>Antwerpen 296 km/h
25
29/10
19:21
Thalys>Rotterdam 189 km/h
27
29/10
21:15
Thalys>Rotterdam 310 km/h
28
29/10
23:48
V250>Antwerpen 45 km/h
29
30/10
00:32
V250>Rotterdam 247 km/h
30
30/10
00:59
V250>Antwerpen 261 km/h
31
30/10
01:24
V250>Rotterdam 259 km/h
32
30/10
02:02
V250>Antwerpen 197 km/h
33
30/10
02:17
V250>Rotterdam 170 km/h
34
30/10
06:19
35
30/10
07:07
36
30/10
07:16
37
30/10
08:46
38
30/10
09:16
39
30/10
10:24
40
30/10
10:49
41
30/10
12:18
42
30/10
12:45
43
30/10
14:19
44
30/10
14:59
45
30/10
15:46
46
30/10
16:21
48
30/10
17:44
49
30/10
18:19
50
30/10
19:47
51
30/10
23:11
V250>Antwerpen 35 km/h
53
30/10
23:50
V250>Rotterdam 214 km/h
55
31/10
00:17
V250>Antwerpen 200 km/h
56
31/10
00:27
V250>Rotterdam 151 km/h
58
31/10
01:01
V250>Antwerpen 150 km/h
61
31/10
01:43
V250>Rotterdam 237 km/h
62
31/10
02:14
V250>Antwerpen 153 km/h
63
31/10
02:26
V250>Rotterdam 99 km/h
64
31/10
08:22
65
31/10
09:48
66
31/10
10:36
67
31/10
11:16
68
31/10
11:48
69
31/10
13:50
70
31/10
14:17
71
31/10
15:17
72
31/10
16:21
74
31/10
17:17
75
31/10
17:45
76
31/10
18:20
77
31/10
18:47
78
31/10
19:22
79
31/10
19:45
80
31/10
20:19
81
31/10
20:46
82
01/11
08:17
83
01/11
09:44
Opmerkingen
(1) Globale tijd [GMT]
(2) Bij geen waarde in de kolom links, aanname

Type trein(2)
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

4.4

16 / 28

Bepaling van de Veff;max;30 waardes
Als eerste stap in de analyse van de meetsignalen zijn voor alle meetpunten over de hele
meetperiode de 30 seconden maxima van de effectieve waarde van de trillingsnelheid
bepaald (Veff;max;30 voor kanalen 1 t/m 9). Een overzicht van de Veff;max;30 waarde voor
alle gedetecteerde treinpassages is in Bijlage B opgenomen. Dit overzicht bevat de
maximale trillingssnelheid per kanaal per treinpassage.

4.5

Achtergrond niveau
Het achtergrond niveau is bepaald als de gemiddelde waarde van de Veff;max;30 waarde
gedurende een relatieve stille periode, zie Tabel 8. Deze periode is gekozen als de nacht
van zondag 31 oktober op maandag 1 november tussen 2u en 4u GMT (3u en 5u lokale
tijd). In de middeling zijn Veff;max;30 waarden die duidelijk van bepaalde activiteiten
afkomstig waren weggelaten (bijvoorbeeld lopen of lokale verkeer).
De gevoeligheidsgrens voor trillingen ligt voor de meeste mensen rond 0,1. Het
gemiddelde achtergrondniveau blijkt ruim hieronder te liggen.
Tabel 8:

Achtergrond trillingsniveaus: gemiddelde en maximale waarde van Veff;max;30 in de nacht van
zondag 31 oktober op maandag 1 november.

Ch01 Ch02 Ch03 Ch04 Ch05 Ch06 Ch07 Ch08 Ch09
Fund Fund Fund Vloer Vloer Vloer Vloer m.v. Z m.v. Y
Z
Y
X
Z
Y
X
b.g. Z
Effenseweg 99
gem. 0,003 0,002 0,002 0,019 0,007 0,005 0,003 0,006 0,007
max. 0,011 0,004 0,007 0,060 0,021 0,013 0,010 0,015 0,020
Overaseweg 204
gem. 0,003 0,002 0,002 0,011 0,004 0,005 0,004 0,011 0,010
max. 0,012 0,005 0,006 0,062 0,012 0,014 0,011 0,034 0,034
Overaseweg 244B
gem. 0,003 0,002 0,002 0,024 0,009 0,011 0,004 0,010 0,011
max. 0,007 0,004 0,007 0,057 0,020 0,024 0,010 0,046 0,047

4.6

Trillingsniveaus bij treinpassages
Het representatieve trillingsniveau bij treinpassages wordt gegeven door Vmax. Volgens
de SBR-B richtlijn moet Vmax bepaald worden door een statistische verwerking van de
hoogste bij passerende treinen voorkomende Veff;max;30 waarden uit te voeren. Praktisch
gezien vertegenwoordigt de Vmax waarde een bovengrens van de effectieve
trillingssnelheid welk bepaald wordt door de verdeling van de hoogste 15 waarden te
beschouwen. Waarden van Vmax per locatie en per kanaal zijn in Tabel 9 aangegeven.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

Tabel 9:

17 / 28

Maximale trillingssnelheid door treinpassages, Vmax.

Ch01 Ch02 Ch03 Ch04 Ch05 Ch06 Ch07 Ch08 Ch09
Fund Fund Fund Vloer Vloer Vloer Vloer m.v. Z m.v. Y
Z
Y
X
Z
Y
X
b.g. Z
Effenseweg 99
Alle passages
Thalys passages
V250 passages

0,02
0,02
0,02

0,02
0,02
0,01

0,01
0,01
0,01

0,16
0,16
0,19

0,06
0,06
0,06

0,05
0,05
0,04

0,05
0,05
0,02

0,24
0,24
0,19

0,81
0,81
0,25

Overaseweg 204
Alle passages
Thalys passages
V250 passages

0,03
0,03
0,03

0,02
0,02
0,01

0,03
0,03
0,02

0,30
0,30
0,12

0,11
0,11
0,04

0,04
0,03
0,04

0,07
0,07
0,03

0,19
0,19
0,14

0,41
0,41
0,24

Overaseweg 244B
Alle passages
Thalys passages
V250 passages

0,02
0,02
0,01

0,01
0,01
0,01

0,02
0,02
0,01

0,26
0,26
0,11

0,06
0,06
0,04

0,06
0,06
0,03

0,11
0,11
0,02

0,06
0,05
0,05

0,06
0,06
0,05

Bij de statistische verwerking zijn de volgende passages uit Tabel 7 buiten beschouwing
gelaten:
- passages 28 en 51: “langzame” niet representatieve V250 passages
- passage 76 bij Effenseweg 99 door storing in signaal
- passages 43, 75 en 76 bij Overaseweg 204 vanwege lopen in het huis
Uit Tabel 9 blijkt dat trillingen door passages van de V250 heel vaak minder sterk zijn
dan trillingen door passages van de Thalys.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

5

Beoordeling

5.1

SBR richtlijn deel B

18 / 28

Voor de beoordeling wordt de trillingsgrootheid Vmax gebruikt zoals deze eerder
bepaald is voor de meetpunten binnen de woningen. Zoals eerder besproken in 2.1.1 is
het voor de beoordeling voldoende deze grootheid te vergelijken met de waarde A2 uit
Tabel 1. Gezien dat de treinen voornamelijk overdag en ’s-avonds rijden is de
grenswaarde A2 gelijk aan 0,4.
Uit Tabel 9 blijkt dat binnen woningen de grenswaarde (A2) van 0,4 in geen enkele
ruimte van de drie woningen wordt overschreden.
Overigens blijkt dat, behalve op de vloeren van de eerste verdieping van alle drie
woningen, ook aan de grenswaarde (A1) van 0,1 wordt voldaan. Op de Overaseweg 204
is hier weliswaar sprake van een meetwaarde van 0,11, maar omdat de beoordeling op 1
decimaal nauwkeurig plaatsvindt wordt die meetwaarde afgerond naar 0,1.
De trillingen voldoen dus aan de SBR-B richtlijn. De trillingen kunnen wel voelbaar
zijn gegeven dat er een Vmax waarde van 0,1 of hoger voor de vloeren van de woningen
is gevonden.
5.1.1

Passages in de nacht
Het is mogelijk dat enkele passages toch in de nacht plaatsvinden. Voor de nachtperiode
(23:00-07:00u) is de grenswaarde A2 gelijk aan 0,2. Indien er passages in de
nachtperiode zijn, dan wordt de grenswaarde overschreden bij twee van de drie
woningen op de vloer van de eerste verdieping.

5.2

Maaiveldeis buiten de 50 m zone voor potentieel bebouwd gebied
De eis van 0,1 voor maaiveld vanaf 50 m afstand (uit het PvE voor de aanleg van de
HSL) wordt op 50 meter afstand overschreden. Er is een duidelijk overschrijding zowel
in de verticale als de horizontale richting op de locaties aan de Effenseweg 99 en de
Overaseweg 204. Bij de meting op de Overaseweg 244B is geen overschrijding te
constateren. Maar bij deze locatie lag het meetpunt op het maaiveld op een afstand
groter dan 50 m. Bovendien gaat bij deze locatie het spoor over in een
tunnelbakconstructie.
Het is niet direct mogelijk om aan te geven of wel of niet aan de maaiveld eis wordt
voldaan ter plekke van de woningen zelf. De woningen staan op meer dan 100 meter
afstand van het spoor: het trillingsniveau van het maaiveld zal er lager zijn maar
wellicht nog niet lager dan 0,1.
Het gemeten trillingsniveau van de fundering is echter wel een indicatie. De
meetwaardes daar zijn 0,03, hetgeen veel lager is dan de eis van 0,1. Bij panden zoals
deze is het funderingsniveau vaak niet veel lager het maaiveldniveau of hoogstens een
factor 2 hoger (door “opslingering” van het gebouw op de verende grond). Volgens de
metingen aan de fundering mag worden aangenomen dat het maaiveld rond de
woningen voldoet aan de eis van het PvE.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

19 / 28

Desalniettemin moet de conclusie getrokken worden dat bij het ontwerp van eventueel
op te zetten nieuwbouw op 50 m afstand van het spoor (tot wellicht 150 meter) aandacht
voor het aspect trillingen nodig is.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

6

20 / 28

Conclusie
Eind oktober 2010 zijn er trillingsmetingen verricht in woningen op drie verschillende
locaties in het gebied Overa, Breda Zuidoost, tijdens passages met hogesnelheidstreinen
op de HSL. De trillingen binnenhuis zijn beoordeeld aan de hand van de SBR
methodiek voor het beoordelen van hinder voor personen voor twee verschillende
periodes van de dag (overdag/avond en nacht). Tevens is er een beoordeling gedaan op
basis van het PvE van de bouw van de HSL. Voor deze beoordeling is een meting van
het trillingsniveau op maaiveld op een afstand van 50 m van het spoor verricht. Aan de
hand hiervan is een uitspraak te doen over het overschrijden of niet van een
grenswaarde voor bestaande of toekomstige bebouwing die zich op een afstand van 50
m van het spoor bevindt. Omdat deze grenswaarde ook gegolden heeft voor gebieden
op een afstand verder dan 50 m is voor de woningen op de drie locaties een indicatieve
toetsing gedaan.


Binnen de woningen is er geen overschrijding van de grenswaarden voor
hinderlijke trillingen geconstateerd voor passages die overdag en ’s avonds
plaatsvinden. De situatie voldoet aan de SBR-richtlijn.



Bij mogelijk passages in de nacht (tussen 23:00 en 7:00 uur) voldoet de situatie
niet aan de SBR-richtlijn.



Bij twee van de drie locaties is er sprake van een duidelijke overschrijding op
50 meter van het spoor van de grenswaarde die het PvE stelt voor bestaand of
toekomstig bebouwd gebied dat zich tenminste 50 meter van het spoor bevindt.



Bij de woningen wordt naar alle waarschijnlijkheid wel voldaan aan de eis van
het PvE.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

7

21 / 28

Referenties
1. Dittrich, M.G. et al. Geluidemissiemetingen aan V250 en Thalys treinen op HSL
Rheda- en ballastspoor. TNO Rapport MON-RPT-2010-03023.
2. Stichting Bouw Research. Trillingen: Meet- en beoordelingsrichtlijn. Deel B:
Hinder voor personsnen. Rotterdam 2003.
3. Programma van Eisen voor de aanleg van de HSL-Zuid, paragraaf 607B.

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

8

Ondertekening
Naam en adres van de opdrachtgever:
ProRail B.V.
Postbus 2038
3500 GA UTRECHT
Namen en functies van de projectmedewerkers:
F. Galanti (deelprojectleider)
A. Koopman (adviseur)
P. van der Meer (meettechnicus)
C. Holsteijn (meettechnicus)
Namen van instellingen waaraan een deel van het onderzoek is uitbesteed:
n.v.t.
Datum waarop, of tijdsbestek waarin, het onderzoek heeft plaats gehad:
Juni 2010 – januari 2011

Naam en paraaf tweede lezer:

Drs. A. Koopman

Ondertekening:

Ir. J. van ‘t Hof
Projectleider

22 / 28

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

A

Meetboek

23 / 28

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

A.1

Effenseweg 99

A.2

Overaseweg 204

24 / 28

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

A.3

Overaseweg 244B

25 / 28

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

26 / 28

B

Waarden van Veff;max;30 per treinpassage

B.1

Effenseweg 99
Gebeurtenis Dag
nr.
1 28/10
2 28/10
3 29/10
4 29/10
6 29/10
7 29/10
8 29/10
9 29/10
10 29/10
12 29/10
14 29/10
15 29/10
16 29/10
18 29/10
20 29/10
21 29/10
22 29/10
23 29/10
24 29/10
25 29/10
27 29/10
28 29/10
29 30/10
30 30/10
31 30/10
32 30/10
33 30/10
34 30/10
35 30/10
36 30/10
37 30/10
38 30/10
39 30/10
40 30/10
41 30/10
42 30/10
43 30/10
44 30/10
45 30/10
46 30/10
48 30/10
49 30/10
50 30/10
51 30/10
53 30/10
55 31/10
56 31/10
58 31/10
61 31/10
62 31/10
63 31/10
64 31/10
65 31/10
66 31/10
67 31/10
68 31/10
69 31/10
70 31/10
71 31/10
72 31/10
74 31/10
75 31/10
76 31/10
77 31/10
78 31/10
79 31/10
80 31/10
81 31/10
82 01/11
83 01/11

(1)

Tijd

18:18
19:45
05:15
06:53
07:47
08:49
09:22
10:25
11:07
12:15
13:22
13:43
14:25
15:09
16:19
16:43
17:33
17:48
19:10
19:21
21:15
23:48
00:32
00:59
01:24
02:02
02:17
06:19
07:07
07:16
08:46
09:16
10:24
10:49
12:18
12:45
14:19
14:59
15:46
16:21
17:44
18:19
19:47
23:11
23:50
00:17
00:27
01:01
01:43
02:14
02:26
08:22
09:48
10:36
11:16
11:48
13:50
14:17
15:17
16:21
17:17
17:45
18:20
18:47
19:22
19:45
20:19
20:46
08:17
09:44

Trein uit Tabel 4

Thalys>Antwerpen 303 km/h
Thalys>Antwerpen 291 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Antwerpen 289 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 280 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 296 km/h
Thalys>Rotterdam 189 km/h
Thalys>Rotterdam 310 km/h
V250>Antwerpen 45 km/h
V250>Rotterdam 247 km/h
V250>Antwerpen 261 km/h
V250>Rotterdam 259 km/h
V250>Antwerpen 197 km/h
V250>Rotterdam 170 km/h

V250>Antwerpen 35 km/h
V250>Rotterdam 214 km/h
V250>Antwerpen 200 km/h
V250>Rotterdam 151 km/h
V250>Antwerpen 150 km/h
V250>Rotterdam 237 km/h
V250>Antwerpen 153 km/h
V250>Rotterdam 99 km/h

Type
(2)
trein
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys

Effenseweg 99
Ch01 Ch02 Ch03 Ch04 Ch05 Ch06 Ch07 Ch08 Ch09
Fund Fund Fund Vloer Vloer Vloer Vloer m.v. Z m.v. Y
Z
Y
X
Z
Y
X
b.g. Z
0,02 0,01 0,01 0,12 0,04 0,04 0,02 0,24 0,67
0,01 0,01 0,01 0,13 0,04 0,03 0,04 0,16 0,55
0,02 0,02 0,01 0,14 0,05 0,04 0,02 0,15 0,36
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,01 0,15 0,61
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,04 0,01 0,18 0,86
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,04 0,02 0,23 0,65
0,02 0,02 0,01 0,14 0,05 0,03 0,02 0,16 0,49
0,02 0,02 0,01 0,13 0,05 0,06 0,02 0,15 0,42
0,01 0,01 0,01 0,16 0,04 0,03 0,02 0,19 0,47
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,04 0,02 0,18 0,45
0,02 0,01 0,01 0,16 0,04 0,03 0,02 0,19 0,40
0,02 0,01 0,01 0,09 0,04 0,02 0,01 0,12 0,31
0,02 0,01 0,01 0,11 0,06 0,03 0,02 0,17 0,42
0,01 0,01 0,01 0,11 0,04 0,03 0,02 0,16 0,39
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,18 0,58
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,02 0,17 0,47
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,17 0,37
0,01 0,01 0,01 0,11 0,04 0,02 0,02 0,13 0,33
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,19 0,32
0,01 0,01 0,01 0,11 0,03 0,03 0,02 0,10 0,25
0,01 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,02 0,17 0,36
0,01 0,00 0,01 0,04 0,02 0,01 0,01 0,04 0,10
0,02 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,02 0,12 0,22
0,02 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,02 0,12 0,18
0,00 0,00 0,00 0,02 0,01 0,01 0,00 0,01 0,02
0,01 0,01 0,01 0,14 0,04 0,03 0,01 0,06 0,15
0,01 0,00 0,00 0,03 0,01 0,01 0,01 0,06 0,19
0,02 0,01 0,01 0,14 0,05 0,04 0,02 0,16 0,36
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,02 0,01 0,13 0,28
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,17 0,38
0,01 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,02 0,14 0,34
0,02 0,01 0,01 0,11 0,05 0,03 0,02 0,17 0,43
0,02 0,01 0,01 0,11 0,05 0,03 0,02 0,16 0,37
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,04 0,02 0,22 0,45
0,02 0,01 0,01 0,11 0,05 0,03 0,02 0,23 0,37
0,01 0,01 0,01 0,11 0,03 0,02 0,02 0,13 0,28
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,16 0,37
0,01 0,01 0,01 0,14 0,04 0,03 0,01 0,17 0,28
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,01 0,14 0,32
0,01 0,01 0,01 0,05 0,03 0,02 0,01 0,07 0,18
0,01 0,01 0,01 0,13 0,04 0,03 0,02 0,19 0,28
0,02 0,01 0,01 0,13 0,06 0,03 0,02 0,14 0,27
0,01 0,01 0,01 0,13 0,04 0,03 0,01 0,14 0,29
0,01 0,00 0,00 0,02 0,01 0,01 0,01 0,03 0,06
0,01 0,01 0,01 0,10 0,04 0,02 0,01 0,12 0,17
0,02 0,01 0,01 0,10 0,04 0,02 0,02 0,11 0,18
0,01 0,01 0,01 0,06 0,03 0,02 0,01 0,05 0,12
0,01 0,01 0,01 0,06 0,03 0,02 0,02 0,05 0,12
0,01 0,01 0,01 0,13 0,05 0,03 0,01 0,15 0,18
0,01 0,01 0,01 0,07 0,03 0,02 0,01 0,05 0,10
0,01 0,01 0,01 0,05 0,02 0,03 0,01 0,04 0,10
0,02 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,02 0,23 0,39
0,01 0,01 0,01 0,08 0,02 0,03 0,01 0,09 0,16
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,03 0,02 0,16 0,37
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,04 0,02 0,19 0,36
0,01 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,01 0,14 0,34
0,01 0,01 0,01 0,11 0,04 0,03 0,02 0,17 0,35
0,02 0,01 0,01 0,12 0,04 0,03 0,02 0,15 0,28
0,02 0,01 0,01 0,12 0,05 0,03 0,02 0,13 0,28
0,01 0,01 0,01 0,13 0,04 0,03 0,06 0,15 0,32
0,02 0,01 0,01 0,15 0,04 0,03 0,02 0,13 0,28
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,02 0,02 0,12 0,24
0,02 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,15 0,20 0,28
0,01 0,01 0,01 0,12 0,04 0,02 0,04 0,15 0,25
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,03 0,02 0,16 0,31
0,01 0,01 0,01 0,14 0,05 0,03 0,02 0,12 0,28
0,02 0,01 0,01 0,15 0,05 0,03 0,02 0,17 0,30
0,01 0,01 0,01 0,11 0,05 0,03 0,02 0,13 0,25
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,04 0,02 0,15 0,28

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

B.2

27 / 28

Overaseweg 204
Gebeurtenis Dag
nr.
1 28/10
2 28/10
3 29/10
4 29/10
6 29/10
7 29/10
8 29/10
9 29/10
10 29/10
12 29/10
14 29/10
15 29/10
16 29/10
18 29/10
20 29/10
21 29/10
22 29/10
23 29/10
24 29/10
25 29/10
27 29/10
28 29/10
29 30/10
30 30/10
31 30/10
32 30/10
33 30/10
34 30/10
35 30/10
36 30/10
37 30/10
38 30/10
39 30/10
40 30/10
41 30/10
42 30/10
43 30/10
44 30/10
45 30/10
46 30/10
48 30/10
49 30/10
50 30/10
51 30/10
53 30/10
55 31/10
56 31/10
58 31/10
61 31/10
62 31/10
63 31/10
64 31/10
65 31/10
66 31/10
67 31/10
68 31/10
69 31/10
70 31/10
71 31/10
72 31/10
74 31/10
75 31/10
76 31/10
77 31/10
78 31/10
79 31/10
80 31/10
81 31/10
82 01/11
83 01/11

Tijd(1)
18:18
19:45
05:15
06:53
07:47
08:49
09:22
10:25
11:07
12:15
13:22
13:43
14:25
15:09
16:19
16:43
17:33
17:48
19:10
19:21
21:15
23:48
00:32
00:59
01:24
02:02
02:17
06:19
07:07
07:16
08:46
09:16
10:24
10:49
12:18
12:45
14:19
14:59
15:46
16:21
17:44
18:19
19:47
23:11
23:50
00:17
00:27
01:01
01:43
02:14
02:26
08:22
09:48
10:36
11:16
11:48
13:50
14:17
15:17
16:21
17:17
17:45
18:20
18:47
19:22
19:45
20:19
20:46
08:17
09:44

Trein uit Tabel 4

Thalys>Antwerpen 303 km/h
Thalys>Antwerpen 291 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Antwerpen 289 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 280 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 296 km/h
Thalys>Rotterdam 189 km/h
Thalys>Rotterdam 310 km/h
V250>Antwerpen 45 km/h
V250>Rotterdam 247 km/h
V250>Antwerpen 261 km/h
V250>Rotterdam 259 km/h
V250>Antwerpen 197 km/h
V250>Rotterdam 170 km/h

V250>Antwerpen 35 km/h
V250>Rotterdam 214 km/h
V250>Antwerpen 200 km/h
V250>Rotterdam 151 km/h
V250>Antwerpen 150 km/h
V250>Rotterdam 237 km/h
V250>Antwerpen 153 km/h
V250>Rotterdam 99 km/h

Type
trein(2)
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys

Overaseweg 204
Ch01 Ch02 Ch03 Ch04 Ch05 Ch06 Ch07 Ch08 Ch09
Fund Fund Fund Vloer Vloer Vloer Vloer m.v. Z m.v. Y
Z
Y
X
Z
Y
X
b.g. Z
0,03 0,01 0,01 0,10 0,03 0,03 0,04 0,15 0,22
0,02 0,01 0,01 0,19 0,03 0,02 0,02 0,14 0,15
0,02 0,01 0,02 0,08 0,04 0,03 0,03 0,15 0,21
0,03 0,01 0,02 0,11 0,04 0,03 0,03 0,11 0,16
0,03 0,01 0,02 0,12 0,04 0,02 0,03 0,02 0,02
0,03 0,02 0,02 0,22 0,04 0,03 0,04 0,17 0,19
0,03 0,01 0,02 0,10 0,03 0,03 0,03 0,16 0,22
0,03 0,01 0,02 0,29 0,13 0,04 0,04 0,16 0,23
0,03 0,01 0,02 0,17 0,04 0,03 0,03 0,15 0,18
0,03 0,01 0,02 0,09 0,03 0,03 0,05 0,16 0,23
0,03 0,01 0,01 0,08 0,04 0,03 0,04 0,18 0,26
0,02 0,01 0,02 0,11 0,03 0,03 0,02 0,13 0,14
0,03 0,01 0,02 0,09 0,03 0,03 0,04 0,14 0,22
0,03 0,01 0,01 0,08 0,04 0,03 0,03 0,17 0,16
0,03 0,01 0,02 0,10 0,03 0,03 0,04 0,14 0,21
0,03 0,01 0,01 0,22 0,04 0,02 0,03 0,12 0,16
0,03 0,01 0,01 0,23 0,03 0,03 0,04 0,13 0,20
0,02 0,01 0,01 0,18 0,04 0,03 0,03 0,13 0,14
0,03 0,01 0,01 0,08 0,03 0,03 0,04 0,14 0,20
0,02 0,01 0,02 0,11 0,03 0,03 0,05 0,15 0,50
0,03 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,04 0,16 0,23
0,01 0,00 0,01 0,02 0,01 0,01 0,01 0,06 0,12
0,02 0,01 0,01 0,07 0,02 0,02 0,02 0,10 0,17
0,02 0,01 0,01 0,09 0,03 0,03 0,03 0,10 0,15
0,01 0,00 0,01 0,06 0,02 0,01 0,03 0,11 0,26
0,02 0,01 0,01 0,08 0,02 0,03 0,03 0,14 0,18
0,02 0,00 0,01 0,04 0,02 0,01 0,03 0,11 0,24
0,03 0,01 0,01 0,11 0,05 0,03 0,05 0,18 0,26
0,02 0,01 0,01 0,24 0,03 0,03 0,03 0,10 0,12
0,03 0,01 0,01 0,10 0,04 0,02 0,05 0,17 0,24
0,02 0,01 0,01 0,09 0,04 0,02 0,02 0,15 0,16
0,03 0,03 0,04 0,11 0,04 0,03 0,08 0,14 0,22
0,03 0,01 0,01 0,13 0,03 0,03 0,03 0,15 0,25
0,03 0,01 0,01 0,08 0,04 0,03 0,04 0,16 0,20
0,03 0,01 0,01 0,10 0,04 0,03 0,05 0,18 0,23
0,02 0,01 0,01 0,07 0,03 0,02 0,03 0,13 0,13
0,03 0,01 0,01 0,44 0,03 0,04 0,04 0,14 0,23
0,02 0,01 0,02 0,08 0,03 0,02 0,03 0,16 0,21
0,02 0,01 0,01 0,09 0,03 0,03 0,03 0,14 0,17
0,01 0,00 0,01 0,08 0,02 0,01 0,02 0,11 0,18
0,03 0,01 0,02 0,09 0,04 0,03 0,03 0,17 0,15
0,03 0,01 0,01 0,09 0,04 0,03 0,04 0,15 0,23
0,03 0,01 0,01 0,08 0,05 0,03 0,04 0,16 0,22
0,01 0,00 0,01 0,02 0,01 0,01 0,02 0,06 0,15
0,02 0,01 0,01 0,09 0,03 0,02 0,02 0,10 0,15
0,02 0,01 0,01 0,10 0,04 0,02 0,03 0,12 0,14
0,01 0,01 0,01 0,04 0,01 0,02 0,02 0,10 0,17
0,02 0,01 0,01 0,05 0,02 0,02 0,03 0,10 0,21
0,02 0,01 0,01 0,10 0,02 0,02 0,02 0,11 0,15
0,02 0,01 0,02 0,06 0,02 0,03 0,03 0,13 0,19
0,01 0,01 0,01 0,04 0,02 0,01 0,02 0,10 0,21
0,03 0,01 0,02 0,11 0,04 0,03 0,04 0,19 0,29
0,02 0,01 0,01 0,07 0,03 0,02 0,02 0,14 0,16
0,03 0,01 0,01 0,09 0,04 0,03 0,03 0,15 0,22
0,03 0,01 0,02 0,09 0,04 0,03 0,05 0,19 0,26
0,03 0,01 0,02 0,17 0,04 0,03 0,02 0,13 0,15
0,02 0,01 0,01 0,11 0,04 0,03 0,03 0,13 0,16
0,03 0,01 0,01 0,08 0,04 0,03 0,04 0,14 0,23
0,03 0,01 0,01 0,10 0,03 0,02 0,04 0,13 0,21
0,03 0,01 0,02 0,09 0,04 0,02 0,03 0,15 0,14
0,03 0,01 0,01 0,18 0,03 0,02 0,04 0,16 0,21
0,02 0,01 0,01 0,32 0,03 0,03 0,02 0,12 0,13
0,03 0,01 0,01 0,07 0,04 0,02 0,04 0,14 0,22
0,03 0,01 0,01 0,30 0,03 0,04 0,03 0,12 0,16
0,03 0,01 0,01 0,09 0,04 0,03 0,04 0,14 0,24
0,03 0,01 0,01 0,08 0,03 0,02 0,04 0,14 0,19
0,03 0,01 0,01 0,10 0,05 0,03 0,04 0,18 0,25
0,02 0,01 0,02 0,09 0,04 0,02 0,03 0,12 0,13
0,02 0,01 0,02 0,09 0,04 0,03 0,04 0,13 0,21
0,03 0,01 0,02 0,19 0,04 0,03 0,03 0,13 0,15

TNO-rapport TNO-034-DTM-2010-04910

B.3

28 / 28

Overaseweg 244B
Gebeurtenis Dag
nr.
1 28/10
2 28/10
3 29/10
4 29/10
6 29/10
7 29/10
8 29/10
9 29/10
10 29/10
12 29/10
14 29/10
15 29/10
16 29/10
18 29/10
20 29/10
21 29/10
22 29/10
23 29/10
24 29/10
25 29/10
27 29/10
28 29/10
29 30/10
30 30/10
31 30/10
32 30/10
33 30/10
34 30/10
35 30/10
36 30/10
37 30/10
38 30/10
39 30/10
40 30/10
41 30/10
42 30/10
43 30/10
44 30/10
45 30/10
46 30/10
48 30/10
49 30/10
50 30/10
51 30/10
53 30/10
55 31/10
56 31/10
58 31/10
61 31/10
62 31/10
63 31/10
64 31/10
65 31/10
66 31/10
67 31/10
68 31/10
69 31/10
70 31/10
71 31/10
72 31/10
74 31/10
75 31/10
76 31/10
77 31/10
78 31/10
79 31/10
80 31/10
81 31/10
82 01/11
83 01/11

Tijd(1)
18:18
19:45
05:15
06:53
07:47
08:49
09:22
10:25
11:07
12:15
13:22
13:43
14:25
15:09
16:19
16:43
17:33
17:48
19:10
19:21
21:15
23:48
00:32
00:59
01:24
02:02
02:17
06:19
07:07
07:16
08:46
09:16
10:24
10:49
12:18
12:45
14:19
14:59
15:46
16:21
17:44
18:19
19:47
23:11
23:50
00:17
00:27
01:01
01:43
02:14
02:26
08:22
09:48
10:36
11:16
11:48
13:50
14:17
15:17
16:21
17:17
17:45
18:20
18:47
19:22
19:45
20:19
20:46
08:17
09:44

Trein uit Tabel 4

Thalys>Antwerpen 303 km/h
Thalys>Antwerpen 291 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Antwerpen 289 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 295 km/h
Thalys>Antwerpen 280 km/h
Thalys>Antwerpen 290 km/h
Thalys>Rotterdam 290 km/h
Thalys>Antwerpen 296 km/h
Thalys>Rotterdam 189 km/h
Thalys>Rotterdam 310 km/h
V250>Antwerpen 45 km/h
V250>Rotterdam 247 km/h
V250>Antwerpen 261 km/h
V250>Rotterdam 259 km/h
V250>Antwerpen 197 km/h
V250>Rotterdam 170 km/h

V250>Antwerpen 35 km/h
V250>Rotterdam 214 km/h
V250>Antwerpen 200 km/h
V250>Rotterdam 151 km/h
V250>Antwerpen 150 km/h
V250>Rotterdam 237 km/h
V250>Antwerpen 153 km/h
V250>Rotterdam 99 km/h

Type
trein(2)
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
V250
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys
Thalys

Opmerkingen:
(1) Globale tijd [GMT]
(2) Bij geen waarde in de kolom links, aanname

Overaseweg 244B
Ch01 Ch02 Ch03 Ch04 Ch05 Ch06 Ch07 Ch08 Ch09
Fund Fund Fund Vloer Vloer Vloer Vloer m.v. Z m.v. Y
Z
Y
X
Z
Y
X
b.g. Z

0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,02
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,02
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01

0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,00
0,00
0,01
0,00
0,00
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01

0,01
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,01
0,00
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,01
0,00
0,01
0,02
0,01
0,00
0,01
0,01
0,00
0,00
0,01
0,00
0,00
0,02
0,01
0,02
0,02
0,01
0,01
0,02
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01
0,02
0,01

0,13
0,12
0,11
0,10
0,09
0,11
0,11
0,25
0,11
0,08
0,10
0,10
0,26
0,11
0,09
0,11
0,03
0,10
0,09
0,05
0,07
0,05
0,10
0,09
0,10
0,10
0,09
0,09
0,09
0,09
0,11
0,09
0,10
0,10
0,05
0,11
0,09
0,09
0,03
0,09
0,09
0,04
0,07
0,07
0,07
0,05
0,12
0,07
0,09
0,08
0,10
0,09
0,09
0,09
0,09
0,10
0,09
0,09
0,10
0,09
0,10
0,09
0,10
0,10
0,12

0,05
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,07
0,05
0,04
0,05
0,04
0,05
0,03
0,04
0,05
0,01
0,03
0,03
0,03
0,03
0,03
0,04
0,05
0,04
0,05
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,02
0,04
0,04
0,05
0,01
0,03
0,03
0,02
0,02
0,03
0,03
0,02
0,04
0,03
0,04
0,04
0,04
0,04
0,03
0,04
0,03
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,05
0,05

0,05
0,06
0,05
0,06
0,05
0,05
0,05
0,04
0,04
0,05
0,04
0,04
0,05
0,04
0,04
0,04
0,01
0,03
0,03
0,03
0,02
0,02
0,05
0,04
0,05
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,05
0,04
0,04
0,03
0,04
0,04
0,04
0,02
0,03
0,03
0,03
0,03
0,02
0,03
0,03
0,05
0,03
0,05
0,05
0,04
0,04
0,05
0,05
0,04
0,05
0,04
0,05
0,04
0,05
0,04
0,04
0,04
0,05
0,04

0,02
0,06
0,06
0,02
0,03
0,08
0,03
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,06
0,05
0,02
0,02
0,01
0,01
0,02
0,01
0,01
0,01
0,02
0,01
0,09
0,02
0,02
0,02
0,03
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,01
0,02
0,02
0,02
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,01
0,02
0,01
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,02
0,03
0,02
0,02

0,04
0,04
0,03
0,03
0,03
0,04
0,03
0,03
0,03
0,04
0,04
0,04
0,03
0,04
0,03
0,03
0,01
0,03
0,03
0,02
0,03
0,02
0,03
0,02
0,04
0,03
0,04
0,03
0,03
0,05
0,03
0,03
0,04
0,04
0,03
0,03
0,04
0,03
0,03
0,02
0,03
0,03
0,01
0,03
0,05
0,03
0,03
0,02
0,03
0,04
0,03
0,03
0,05
0,04
0,04
0,06
0,03
0,03
0,03
0,03
0,03
0,04
0,03
0,04
0,05

0,04
0,04
0,04
0,04
0,04
0,05
0,04
0,04
0,03
0,05
0,04
0,04
0,03
0,05
0,05
0,04
0,01
0,04
0,04
0,02
0,04
0,02
0,05
0,03
0,05
0,04
0,04
0,05
0,04
0,04
0,03
0,04
0,04
0,04
0,03
0,03
0,04
0,03
0,03
0,03
0,03
0,03
0,02
0,03
0,05
0,04
0,03
0,03
0,04
0,04
0,03
0,03
0,05
0,05
0,04
0,06
0,03
0,04
0,03
0,04
0,03
0,04
0,03
0,04
0,05