Besluit van ……… tot wijziging van het Besluit activiteiten leefomgeving in verband met
de uitvoering van het zevende Actieprogramma Nitraatrichtlijn en enkele andere
wijzigingen van wetgevingstechnische aard

Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van Oranje-Nassau,
enz. enz. enz.
Op de voordracht van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, nr.
WJZ…………., gedaan mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat;
Gelet op Richtlijn 91/676/EEG van de Raad van 12 december 1991 inzake de bescherming van
water tegen verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen (PbEG 1991, L 375) en de
artikelen 4.3, eerste lid, en 5.34, tweede lid, van de Omgevingswet;
De Afdeling advisering van de Raad van State gehoord (advies van ………. nr. ………..);
Gezien het nader rapport van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van
………, nr. WJZ………., gedaan mede namens de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat;
Hebben goedgevonden en verstaan:
Artikel I
Het Besluit activiteiten leefomgeving wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 4.807, eerste lid, onderdeel b, wordt “artikel 2, onder a, van de bio-verordening”
vervangen door “artikel 3, onderdeel 1, van de bio-verordening”.
B
Artikel 4.1187, tweede lid, wordt als volgt gewijzigd:
1. In onderdeel b, vervalt “of”.
2. Aan het slot van onderdeel c wordt de punt vervangen door een puntkomma en wordt na de
puntkomma “of” toegevoegd.
3. Na onderdeel c wordt het volgende onderdeel toegevoegd:
d. grasland en bouwland dat ligt op zandgronden of lössgronden, in de periode van 1 januari tot en
met 31 januari als het gaat om vaste mest waarin zichtbaar een substantiële hoeveelheid stro
aanwezig is.
C
Artikel 4.1188 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt “15 februari” vervangen door “15 maart”.
2. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a wordt na “de periode van” ingevoegd “16 februari tot en met 15 maart en in de
periode van”.
b. De punt aan het slot van onderdeel b, subonderdeel 3°, wordt vervangen door “; of”.
c. Na onderdeel b, subonderdeel 3˚, wordt het volgende onderdeel toegevoegd:
c. bouwland, in de periode van 16 februari tot en met 15 maart, als hierop in hetzelfde
kalenderjaar een gewas als bedoeld in bijlage IVAa wordt ingezaaid, geplant of gepoot.
3. Het derde en vierde lid vervallen.
4. Het vijfde lid wordt vernummerd tot derde lid.
D

Artikel 4.1188a komt te luiden:
Artikel 4.1188a (gegevens en bescheiden: eerdere bemesting aangewezen gewassen)
Jaarlijks worden uiterlijk de dag voorafgaand aan het gebruik van drijfmest in de periode van 16
februari tot en met 15 maart aan het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.8, de volgende gegevens
en bescheiden verstrekt als in dat kalenderjaar een gewas als bedoeld in artikel 4.1188, tweede
lid, onder c, wordt ingezaaid, geplant of gepoot:
a. de begrenzing van de locatie waarop het gewas wordt ingezaaid, geplant of gepoot; en
b. welk gewas als bedoeld in bijlage IVAa wordt ingezaaid, geplant of gepoot.
E
In artikel 4.1194 wordt “bedoeld in afdeling 2.2” vervangen door “bedoeld in artikel 2.8”.
F
In paragraaf 4.116 wordt na artikel 4.1194 het volgende artikel ingevoegd:
Artikel 4.1194a (bodem: telen van rustgewassen)
1. Met het oog op het beperken van verontreiniging van de bodem worden dierlijke meststoffen,
herwonnen fosfaten, compost, overige organische meststoffen en stikstofkunstmest uitsluitend op
of in de bodem gebracht als op landbouwgrond op zandgronden of lössgronden per
aaneengesloten periode van vier kalenderjaren, gerekend vanaf 1 januari 2023, ten minste in één
kalenderjaar en uiterlijk in het vierde kalenderjaar, op de desbetreffende grond één van de
gewassen in bijlage IVAb wordt geteeld.
2. Het eerste lid is niet van toepassing:
a. voor de teelt van gewassen die meer dan vier jaar onafgebroken op een perceel staan; en
b. voor de teelt van gewassen overeenkomstig de voorschriften die zijn gesteld bij of krachtens de
bio-verordening.
G
In artikel 4.1198 wordt “de gebruiksnormen in deze paragraaf” vervangen door “de artikelen
4.1182 tot en met 4.1197 en de artikelen 4.1199 tot en met 4.1199b”.
H
Artikel 4.1207 wordt als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid wordt “15 februari” vervangen door “15 maart”.
2. Het tweede lid wordt als volgt gewijzigd:
a. In onderdeel a wordt na “de periode van” ingevoegd “16 februari tot en met 15 maart en in de
periode van”.
b. De punt aan het slot van onderdeel b, subonderdeel 3°, wordt vervangen door “; of”.
c. Na onderdeel b, subonderdeel 3˚, wordt het volgende onderdeel toegevoegd:
c. bouwland, in de periode van 16 februari tot en met 15 maart, als hierop in hetzelfde
kalenderjaar een gewas als bedoeld in bijlage IVAa wordt ingezaaid, geplant of gepoot.
3. Het derde en vierde lid vervallen.
4. Het vijfde lid wordt vernummerd tot derde lid.

I

Artikel 4.1207a komt te luiden:
Artikel 4.1207a (gegevens en bescheiden: eerdere bemesting aangewezen gewassen)
Jaarlijks worden uiterlijk de dag voorafgaand aan het gebruik van zuiveringsslib in de periode van
16 februari tot en met 15 maart aan het bevoegd gezag, bedoeld in artikel 2.8 de volgende
gegevens en bescheiden verstrekt als in dat kalenderjaar een gewas als bedoeld in artikel 4.1207,
tweede lid, onder c, wordt ingezaaid, geplant of gepoot:
a. de begrenzing van de locatie waarop het gewas wordt ingezaaid, geplant of gepoot; en
b. welk gewas als bedoeld in bijlage IVAa wordt ingezaaid, geplant of gepoot.
J
In artikel 4.1212 wordt “bedoeld in afdeling 2.2” vervangen door “bedoeld in artikel 2.8”.
K
In paragraaf 4.117 wordt na artikel 4.1212 het volgende artikel ingevoegd:
Artikel 4.1212a (bodem: telen van rustgewassen)
1. Met het oog op het beperken van verontreiniging van de bodem wordt zuiveringsslib uitsluitend
op of in de bodem gebracht als op landbouwgrond op zandgronden of lössgronden per
aaneengesloten periode van vier kalenderjaren, gerekend vanaf 1 januari 2023, ten minste in één
kalenderjaar en uiterlijk in het vierde kalenderjaar, op de desbetreffende grond één van de
gewassen in bijlage IVAb wordt geteeld.
2. Het eerste lid is niet van toepassing:
a. voor de teelt van gewassen die meer dan vier jaar onafgebroken op een perceel staan; en
b. voor de teelt van gewassen overeenkomstig de voorschriften die zijn gesteld bij of krachtens de
bio-verordening.
L
In paragraaf 4.117 wordt na artikel 4.1213 het volgende artikel ingevoegd:
Artikel 4.1213a (afbakening mogelijkheid maatwerk)
Met een maatwerkregel of maatwerkvoorschrift worden de artikelen 4.1200 tot en met 4.1212a en
artikel 4.1213 niet versoepeld.
M
In paragraaf 4.118 wordt na artikel 4.1218 het volgende artikel ingevoegd:
Artikel 4.1218a (afbakening mogelijkheid maatwerk)
Met een maatwerkregel of maatwerkvoorschrift worden de artikelen 4.1214 tot en met 4.1218 niet
versoepeld.
N
In bijlage I, onderdeel A, wordt in de begripsbepaling van “biologisch geteelde gewassen”
“Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad van 28 juni 2007 inzake biologische producten en
etikettering van biologische producten en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 2092/91 (PbEU
2007, L 189)” vervangen door: “de bio-verordening”.
O
In bijlage I, onderdeel B, komt de begripsomschrijving van “bio-verordening” te luiden:
“Verordening (EU) 2018/848 van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018 inzake de
biologische productie en de etikettering van biologische producten en tot intrekking van
Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad (PbEU 2018, L 150)”.

P
Na bijlage IVA worden achtereenvolgens de bijlagen 1 en 2 bij dit besluit ingevoegd.
Artikel II
In artikel 8.74 van het Besluit kwaliteit leefomgeving wordt na “4.199” ingevoegd “4.1198,
4.1213a, 4.1218a”.

Artikel III
Dit besluit treedt in werking op een bij koninklijk besluit te bepalen tijdstip, dat voor de
verschillende artikelen of onderdelen daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
Lasten en bevelen dat dit besluit met de daarbij behorende nota van toelichting in het
Staatsblad zal worden geplaatst.

De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,

Bijlage 1, als bedoeld in artikel I, onderdeel P
Bijlage IVAa bij de artikelen 4.1188, 4.1188a, 4.1207 en 4.1207a van dit besluit
(gewassen vroege teelten)
-

Aardappelen
Andijvie
Anijs
Asperge
Blauwmaanzaad
Bloemkool
Boerenkool
Boomkwekerij gewassen
Bol- en knolgewassen in de sierteelt
Bospeen
Broccoli
Dille
Echinecea
Fruitteelt
Grasland
Graszaad
Haver
Kervel
Knoflook
Komijn
Koolrabi
Lupine
Mais geteeld overeenkomstig de biologische productiemethode
Meerjarige bloemisterij gewassen
Paksoi
Peterselie
Peulvruchten
Plantuien
Prei (zaai en productie)
Raapstelen
Radijs
Rode bieten/Kroten
Selderij
Sla
Snij- en trekheesters
Spinazie
Suikerbieten
Suikermais onder folie
Tijdelijk grasland
Valeriaan
Vaste planten
Venkel
Vlas (vezel-, olie-)
Voederbieten
Vroege sluitkool
Waspeen
Wintergranen
Winterkoolzaad
Zaaiuien
Zomerbosui
Zomergranen
Zomerkoolzaad

Bijlage 2 , als bedoeld in artikel I, onderdeel P
Bijlage IVAb bij de artikelen 4.1194a en 4.1212a van dit besluit (rustgewassen)

-

Afrikaantjes (Tagetes)
Beemdlangbloem
Blauwmaanzaad
Bloemmengsel (randen)
Boekweit
Bruine bonen
Korte (groente)teelten, of vroeg geoogste gewassen of in voorkomend geval een
combinatie van beiden, gevolgd door een vroeg ingezaaid onbemest vanggewas (inzaai
voor 1 september)
Dahlia
Droge erwten
Engels raaigras
Festulolium
Gerst, winterGerst, zomerGranen, overig
Grasland, blijvend
Grasland, natuurlijk
Grasland, tijdelijk
Graszaad
Graszoden
Haver
Italiaans raaigras
Karwijzaad
Klaver, rode
Klaver, witte
Kolen (rode kool/witte kool/spruitkool)
Koolzaad
Koolzaad, winter (ook boterzaad)
Koolzaad, zomer (ook boterzaad)
Kruiden, zaadgewassen
Lelie (1e jaar van meerjarige teelt)
Lijnzaad niet van vezelvlas (olievlas)
Lupinen, niet bittereLuzerne
Miscanthus (olifantsgras)
Narcis (eerste jaar van meerjarige teelt)
Peterselie, productie
Pioen (1e jaar van meerjarige teelt)
Quinoa
Raapzaad
Raketblad (Solanum sisymbriifolium)
Rand, grenzend aan blijvend grasland of een blijvende teelt, hoofdzakelijk bestaand uit
blijvend gras
Rand, grenzend aan blijvend grasland of een blijvende teelt, hoofdzakelijk bestaand uit
tijdelijk gras
Rand, grenzend aan bouwland, hoofdzakelijk bestaand uit blijvend gras
Rand, grenzend aan bouwland, hoofdzakelijk bestaand uit tijdelijk gras
Rietzwenkgras, anders dan voor industriegras
Rietzwenkgras, industriegras
Rogge (geen snijrogge)
Roodzwenkgras
Rustgewas mengsel, waarbij het mengsel voor minimaal twee derde uit een of meer
rustgewassen uit deze lijst bestaat
Snijrogge
Soedangras/Sorghum
Soja
Spelt

-

Tarwe, winterTarwe, zomerTeelten voor zaaizaad en vermeerdering, bijvoorbeeld spinazie, bloemzaadgewassen,
groenbemesters (rietzwenkgras, Engels raaigras, Italiaans raaigras, gekruist raaigras en
Westerwolds raaigras, bladrammenas, gele mosterd en Japanse haver).
Teff
Timothee
Triticale
Tuinbonen
Veldbeemdgras
Veldbonen
Vezelhennep
Vezelvlas
Vogelakkers
Westerwolds raaigras