Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

29 815

Jeugdzorg 2005–2008

Nr. 178

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR JEUGD EN GEZIN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 18 december 2008
Bij deze informeer ik u over stand van zaken omtrent de wachtlijsten in de
jeugdzorg.
In deze brief bericht ik u over de prestatieafspraken die ik heb gemaakt
over de aanpak van de wachtlijsten in de provinciale jeugdzorg. Tevens
informeer u, conform mijn toezegging, over de wachtlijstcijfers van
1 oktober, zowel van het zorgaanbod als van het AMK.
Daarnaast doe ik met deze brief aan aantal toezeggingen gestand, zoals de
toezegging om een grafiek op te nemen met daarin de wachtlijstcijfers per
provincie en grootstedelijke regio’s op basis van het aantal gewogen
jeugdigen per provincie (zie grafiek 1 in de bijlage) en de toezegging over
de wachtlijsten bij de gesloten jeugdzorg (paragraaf 4).
1 Prestatieafspraken over de wachtlijsten met provincies en
grootstedelijke regio’s
Zoals ik u heb geïnformeerd in mijn brief van 5 september 2008 (Tweede
Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 815, nr. 166) heb ik prestatieafspraken
met de provincies gemaakt over de wachtlijstaanpak in 2008 en 2009.
Deze afspraken zijn erop gericht dat, gegeven de verwachte groei, eind
2009 geen jeugdigen langer dan 9 weken wachten op de eerst-geïndiceerde vorm van zorg.
De afgelopen periode heb ik constructief overleg gevoerd met de grootstedelijke regio’s. Partijen hechten over en weer groot belang aan het
wegwerken van de wachtlijsten. Het overleg betrof met name de positie
van de grootstedelijke regio’s in het licht van de prestatieafspraken die ik
met provincies heb gemaakt over de wachtlijsten bij het zorgaanbod
jeugdzorg en het AMK en meer in het bijzonder de door hen terzake te
leveren bijdrage.
Ik kan nu melden dat de grootstedelijke regio’s zich binden aan de
prestatie-afspraken zoals ik die met de provincies heb gemaakt en waarover ik u geïnformeerd heb in bovengenoemde brief van 5 september jl.
Over de te leveren inzet hebben wij het volgende afgesproken.
De drie grootstedelijke regio’s ontvangen van mij de extra budgetten,

KST126538
0809tkkst29815-178
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

1

zoals voor hen zijn voorzien in de oorspronkelijke afspraken, in totaal ruim
€ 25 mln.
Hierbij was evenwel rekening gehouden met een eigen bijdrage van de
drie regio’s, groot € 16 mln. De grootstedelijke regio’s hebben aangegeven dit budget niet beschikbaar te kunnen stellen omdat hun financiële
positie een andere is dan die van provincies. Vanuit de jeugdzorg-reserves
zijn zij wel in staat een bijdrage te leveren. Wij zijn overeengekomen dat
de benodigde € 16 mln in gelijke mate verdeeld zal worden tussen de
grootstedelijke regio’s en het Rijk, hetgeen betekent dat de grootstedelijke
regio’s € 8 mln voor hun rekening nemen en dat ik € 8 mln zal bijdragen,
waarvan in 2008 reeds € 4 mln beschikbaar wordt gesteld.1
2 Wachtlijstcijfers provinciale jeugdzorg per 1 oktober 2008
De prestatieafspraken zoals deze zijn gemaakt met provincies en grootstedelijke regio’s (hierna: provincies) betreffen alle jeugdigen op de wachtlijst
voor provinciale, geïndiceerde jeugdzorg, dus zowel de jeugdigen die
tijdens de wachttijd geen overbruggingszorg ontvangen, als de jeugdigen
die dat wel ontvangen. Gelet op deze afspraken informeer ik u in het
vervolg over de ontwikkeling van de totale wachtlijstcijfers, waarbij u in
onderstaande tabel de cijfers van 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober 2008
aantreft.
De bijlage bij deze brief vermeldt de cijfers per provincie, waarbij omwille
van de vergelijkbaarheid, het tot nu toe gehanteerde verschil tussen jeugdigen met en zonder overbruggingszorg gehandhaafd is.
Tabel 1: wachtlijsten zorgaanbod jeugdzorg
Aantal wachtenden > 9 weken
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

Wachtenden zonder overbruggingszorg
Wachtenden met overbruggingszorg

3 851
2 459

3 637
2 287

3 935*
2 691

3 932
2 368

Totaal

6 310

5 924

6 626*

6 300

* = Begin november heeft Limburg verzocht om een correctie van de cijfers van 1 juli 2008.
Limburg heeft abusievelijk bij de peildatum van 1 juli 2008 bij de netto wachtlijst 112 wachtenden
opgegeven, terwijl er destijds 136 wachtenden waren.

Tabel 1 laat zien dat de totale wachtlijst bij de provinciaal gefinancierde
jeugdzorg daalt van 6626 naar 6300, waarvan bijna 2400 jeugdigen
overbruggingszorg ontvangen.
Ik vind deze cijfers bemoedigend, zeker gelet op de omstandigheid dat het
effect van de prestatieafspraken op peildatum 1 oktober nog slechts
beperkt merkbaar kan zijn. Ik heb er vertrouwen in dat de provincies in
2009 de aanpak versterkt kunnen doorzetten.
3 Wachtlijstcijfers Advies- en Meldpunt Kindermishandeling per
1 oktober 2008

1

Dit zal bij Slotwet worden verwerkt. In 2009
zal ik de andere € 4 mln beschikbaar stellen.
De grootstedelijke regio’s zullen in de eerste
helft van 2009 € 6 mln beschikbaar stellen.
Aanvullend daarop zal ik in 2009 een bedrag
van € 2 mln beschikbaar stellen dat bedoeld is
als voorfinanciering van de bijdrage van de
grootstedelijke regio’s. In 2010 zal ik met de
regio’s spreken over de wijze van verrekening
van dit bedrag.

De totale wachtlijstcijfers en doorlooptijdcijfers voor de AMK’s treft u in
onderstaande tabellen aan. De specifieke tabellen, per provincie, treft u in
de bijlage aan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

2

Tabel 2: wachtlijsten AMK
Aantal wachtenden > 5 dagen voor start
onderzoek
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

395

248

328

235

Totaal

Tabel 2 maakt inzichtelijk dat de cijfers op peildatum 1 oktober 2008 een
aanzienlijke daling laten zien van bijna 30% ten opzichte van peildatum
1 juli 2008.
Tabel 3: Stand van zaken doorlooptijd AMK
Gemiddelde doorlooptijd in dagen van melding
tot beëindiging onderzoek

Totaal

1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

78

87

82

85

Tabel 3 laat zien dat de gemiddelde doorlooptijd het afgelopen jaar stabiel
blijft rond de 80 dagen. Hiermee blijft de doorlooptijd bij het AMK gemiddeld binnen de huidige norm van 13 weken.
Met de provincies is in het kader van de prestatieafspraken over de wachtlijsten afgesproken dat de gemiddelde doorlooptijd bij het AMK van start
onderzoek tot einde onderzoek van dertien weken wordt teruggebracht
naar gemiddeld tien weken voor eind 2009. Tezamen met de vijf dagen die
staan voor de periode van melding tot start onderzoek, betekent dit een
totaal van gemiddeld 75 dagen voor de doorlooptijd van melding tot
einde onderzoek.
4 Wachtlijst gesloten jeugdzorg
In het AO Gesloten jeugdzorg van 26 november jl. heb ik u toegezegd met
het IPO te spreken over het aanleveren van de wachtlijstcijfers van de
gesloten jeugdzorg. Zoals ik u eerder heb geïnformeerd is de wachtlijstregistratie bij de gesloten jeugdzorg nog niet optimaal. Gegevens worden
thans rechtstreeks bij mij aangeleverd door de zorgaanbieders. Die informatie is echter nog verschillend van opbouw waardoor er geen betrouwbaar totaalbeeld kan worden gemaakt. Bovendien hebben zorgaanbieders
vaak geen zicht op overbruggingszorg.
Gelet op de verantwoordelijkheid van de bureaus jeugdzorg bij de plaatsing van jeugdigen met een machtiging gesloten jeugdzorg en de taken
die zij vanaf 1 januari 2010 zullen hebben, heb ik met het IPO afgesproken
dat er een toegroeimodel zal komen. Dat wil zeggen dat vanaf het tweede
kwartaal van 2009 de provincies eveneens wachtlijstcijfers over de gesloten jeugdzorg gaan leveren bij wijze van schaduwdraaien en voorbereiding op 2010.
5 Wachtlijsten jeugd-ggz en jeugd-lvg

Jeugd-ggz
Op dit moment zijn er geen nieuwe cijfers over de wachtlijsten van de
jeugd-ggz beschikbaar. Koepelorganisatie GGZ Nederland doet een jaarlijkse meting in april en publiceert de resultaten. U bent daarover laatstelijk geïnformeerd bij brief van 18 juni 2008 (Tweede Kamer, 2007–2008,
29 815, nr. 145).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

3

Jeugd-lvg
Op dit moment ben ik samen met de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een brief aan het voorbereiden, waarin onder
andere zal worden ingegaan op de wachtlijstproblematiek bij groep jeugdlvg. U ontvangt deze brief zo spoedig mogelijk van ons.
6 Onderzoek naar de doorlichting van de wachtlijsten jeugdzorg
De afgelopen maanden heeft het bureau Hoeksma, Homans en Menting
(HHM) een doorlichting van de wachtlijsten uitgevoerd. Dit onderzoek is
erop gericht om meer inzicht te krijgen in de aard en urgentie van de
problematiek van jeugdigen op de wachtlijst en de wijze waarop door de
betrokken partijen wordt omgegaan met de wachtlijst. Tevens beoogt dit
onderzoek een antwoord te krijgen op de vraag of jeugdigen zonder
overbruggingszorg op een verantwoorde wijze kunnen wachten op zorg.
De samenstelling van het rapport kost het onderzoeksbureau meer tijd
dan men aanvankelijk had ingeschat. Ik verwacht u het eindrapport begin
volgend jaar toe te kunnen sturen.
7 Aanpak wachtlijsten 2009
In mijn brief van 1 april 2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008,
29 815, nr. 130) heb ik een aantal verbeterpunten aangegeven die ik met
de provincies ben overeengekomen, geclusterd onder de naam Versnelling in Verbetering. Dit betreft de volgende onderwerpen:
• Prestatieafspraken met zorgaanbieders
• Weten wat er speelt
• Preventie en doorstroom
• Samenwerking Bureau Jeugdzorg en zorgaanbieders
• Inzet eigen middelen
• Aanleveren wachtlijstcijfers en definitie
In mijn brief van 5 september 2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–
2008, 29 815, nr. 166) heb ik aangegeven dat door mij getoetst zal worden
of deze punten in de provinciale beleidskaders en uitvoeringsprogramma’s zijn opgenomen.
Het algemene beeld is dat deze punten door de afzonderlijke provincies
zijn opgepakt. Er zijn accentverschillen tussen de provincies waar te
nemen, maar de genoemde elementen zijn terug te vinden in de beleidskaders en van een concrete operationalisatie voorzien in de uitvoeringsprogramma’s voor 2009.
Zoals eerder aangegeven heb ik met provincies afgesproken dat, uitgaande van de verwachte groei, eind 2009 geen jeugdigen langer dan 9 weken
wachten op jeugdzorg. Ik zal actief blijven volgen welke activiteiten de
provincies hiertoe ontwikkelen. Per kwartaal zal er een landelijke rapportage over de voortgang verschijnen.
Gelet op de dalende cijfers bij zowel het zorgaanbod als het AMK en alle
acties die zijn ingezet voor de aanpak van de wachtlijsten, constateer ik
dat wij op de goede weg zijn. Samen met provincies zal ik mij in 2009
inspannen om deze goede weg te vervolgen.
Ik vertrouw erop uw Kamer hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
De minister voor Jeugd en Gezin,
A. Rouvoet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

4

Bijlage

Wachtlijsten zorgaanbod
In tabel A worden de wachtlijstcijfers weergegeven per 1 januari, 1 april,
1 juli en 1 oktober 2008, zoals de provincies mij hebben aangeleverd. De
tabel geeft het aantal wachtende cliënten weer volgens de definitie: het
aantal cliënten die langer dan 9 weken wachten op een vorm van geïndiceerde provinciale jeugdzorg en geen geïndiceerde of niet-geïndiceerde
provinciaal gefinancierde jeugdzorg ontvangen, hierna te noemen:
overbruggingszorg. Voor alle duidelijkheid: hier worden niet meegenomen cliënten die in de wachtperiode andere zorg ontvangen dan door
provincies wordt gefinancierd.
Tabel A Stand van zaken wachtlijst provinciaal jeugdzorgaanbod per 1 januari, 1 april,
1 juli en 1 oktober 2008
Provincie/gsr

Aantal wachtenden > 9 weken dat geen
overbruggingszorg ontvangt
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Gelderland
Flevoland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Amsterdam
Rotterdam
Haaglanden

73
94
7
254
564
118
181
138
584
203
512
141
353
318
56

88
64
4
243
526
135
187
117
487
186
542
90
347
317
30

67
58
6
264
577
114
172
215
478
165
604
136*
399
335
24

32
49
8
287
620
181
146
204
417
170
538
122
412
337
32

Totaal Provincies

3 596

3 363

3 614*

3 555

Hoenderloo/Harreveld
Leger des Heils
SGJ
WSG

60
5
67
123

62
0
72
140

71
0
106
144

100
0
92
185

Totaal LWI

255

274

321

377

TOTAAL

3 851

3 637

3 935*

3 932

* = Begin november heeft Limburg verzocht om een correctie van de cijfers van 1 juli 2008.
Limburg heeft abusievelijk bij de peildatum van 1 juli 2008 bij de netto wachtlijst 112 wachtenden
opgegeven, terwijl er destijds 136 wachtenden waren.

Ten opzichte van 1 juli laat tabel A zien dat de wachtlijst voor jeugdigen
zonder overbruggingszorg een lichte daling vertoont van 3935 naar 3932.
Tabel B Aantal ontvangers van overbruggingszorg provinciaal jeugdzorgaanbod per
1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober 2008
Provincie/gsr

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Gelderland

Aantal ontvangers van overbruggingszorg
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

0
40
0
196
798

0
37
1
188
607

48
55
1
211
746

78
21
3
223
559

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

5

Provincie/gsr

Aantal ontvangers van overbruggingszorg
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

Flevoland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Amsterdam
Rotterdam
Haaglanden

158
111
82
NB
28
488
196
133
34
80

179
62
98
NB
29
553
194
146
48
55

112
162
113
62
21
604
174
177
45
51

106
107
145
61
12
562
152
196
55
83

Totaal Provincies

2 344

2 197

2 582

2 363

Hoenderloo/Harreveld
Leger des Heils
SGJ
WSG

NB
0
115
0

NB
0
90
0

4
0
105
0

0
5
0
0

Totaal LWI’s

115

90

109

5

2 459

2 287

2 691

2 368

TOTAAL

In tabel B vindt u het aantal cliënten die wachten op een vorm van geïndiceerde provinciale jeugdzorg en tijdens de wachtperiode overbruggingszorg ontvangen.
De overbruggingszorg daalt van 2691 op 1 juli 2008 naar 2368 op
1 oktober 2008.
Grafiek 1: Gemiddeld aantal wachtenden langer dan 9 weken per 10 000 gewogen
jeugdigen voor 2007 en 2008

Tijdens het Algemeen Overleg van 11 september jl. is door mevrouw Sterk
(CDA) verzocht om deze grafiek op te nemen met daarin de wachtlijstcijfers per provincie gerelateerd aan het aantal gewogen jeugdigen per
provincie1.
Deze grafiek is al eens eerder opgesteld voor 2007 en aan u gezonden per
brief van 4 februari 2008 (Tweede Kamer, vergaderjaar 2007–2008, 29 815
en 31 015, nr. 124).
1

Deze verdeelsleutel is gebaseerd op het
aantal inwonende kinderen en jeugdigen tot
en met 17 jaar, waarop een weging (toeslag)
wordt toegepast voor wat betreft het aantal
eenoudergezinnen en etniciteit in de betreffende provincie (hierbij tellen jeugdigen uit
eenoudergezinnen voor 2,69 en allochtone
jeugdigen voor 1,395).

Het betreft hier de gemiddelde wachtlijst van jeugdigen zonder overbruggingszorg voor het gehele jaar per 10 000 gewogen jeugdigen.
De grafiek laat grote verschillen tussen provincies zien. In 2008 zijn deze
verschillen toegenomen. Deze toename onderstreept het belang van de
ondersteuning van provincies door het Rijk. Provincies die minder presteren zal ik met voorrang gaan aanspreken op hun wachtlijstaanpak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

6

Wachtlijsten AMK
In tabel C worden de wachtlijstcijfers van het AMK weergegeven per
1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober 2008, zoals de provincies mij hebben
aangeleverd. De tabel geeft het aantal wachtenden weer volgens de definitie van de wachtlijst: het aantal meldingen waarbij niet binnen vijf dagen
na de melding is vastgesteld of de melding in onderzoek genomen moet
worden en waarbij het onderzoek niet na die vijf dagen is gestart.
Tabel C Stand van zaken wachtlijst AMK per 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober
2008
Provincie/gsr

Aantal wachtenden > 5 dagen voor start
onderzoek
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Gelderland
Flevoland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Amsterdam
Rotterdam
Haaglanden

89
21
0
0
3
97
2
30
0
9
28
4
25
87
0

90
2
0
0
14
22
4
61
0
0
28
4
0
1
22

5
0
0
7
42
9
2
81
0
0
47
11
18
78
28

5
1
0
0
4
0
2
19
0
0
20
7
59
31
87

Totaal

395

248

328

235

De cijfers uit tabel C van peildatum 1 oktober 2008 laten een aanzienlijke
daling zien van bijna 30% ten opzichte van peildatum 1 april 2008. Er zijn
op dit moment 5 AMK’s zonder wachtlijst.
Tabel D Stand van zaken doorlooptijd AMK per 1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober
2008
Provincie/gsr

Gemiddelde doorlooptijd in dagen van melding
tot beëindiging onderzoek
1 januari
2008

1 april
2008

1 juli
2008

1 oktober
2008

Groningen
Friesland
Drenthe
Overijssel
Gelderland
Flevoland
Utrecht
Noord Holland
Zuid Holland
Zeeland
Noord Brabant
Limburg
Amsterdam
Rotterdam
Haaglanden

73
82
79
80
77
91
91
119
68
54
74
69
79
83
56

96
81
114
91
73
156
84
112
63
59
82
60
84
93
61

133
76
131
106
68
66
67
88
62
50
83
55
87
93
58

163
76
129
103
68
80
66
97
60
69
75
52
81
105
52

Totaal gemiddeld

78

87

82

85

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

7

Tabel D geeft een overzicht van de gemiddelde doorlooptijden op
1 januari, 1 april, 1 juli en 1 oktober 2008 volgens de huidige definitie van
de doorlooptijd, zijnde 13 weken plus de vijf dagen die staan voor besluitvorming en start onderzoek (totaal 96 dagen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 29 815, nr. 178

8