Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3070
Vragen van de leden Rajkowski (VVD), Gündoğan (Gündoğan) en
Brekelmans (VVD) aan de Staatssecretaris van Financiën en de Minister van
Buitenlandse Zaken over het bericht «België verbiedt aankoop van Chinese
röntgencamera’s voor de douane, Nederland (nog) niet» (ingezonden 23 juni
2023).
Mededeling van Staatssecretaris De Vries (Financiën – Toeslagen en Douane)
(ontvangen 3 juli 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «België verbiedt aankoop van Chinese
röntgencamera’s voor de douane, Nederland (nog) niet»?1
Vraag 2
Hoeveel Nuctech-veiligheidsscanners zijn momenteel in gebruik bij de
Nederlandse douane voor het controleren van goederen? Klopt het dat deze
scanners onder andere worden ingezet in onze mainports, zoals in de
Rotterdamse haven? Worden alleen Nuctech-scanners gebruikt om deze taken
uit te voeren? Zo nee, worden ook veiligheidsscanners van andere fabrikanten ingezet? Zo ja, welke?
Vraag 3
Bent u bekend met het arrest van 31 mei jongstleden, waarin de Belgische
Raad van State bepaalde dat de Belgische overheid het Chinese bedrijf
Nuctech mag uitsluiten van deelname aan een aanbestedingsprocedure voor
de levering van scanners, omdat die een «veiligheidsrisico» zouden vormen?
Zo ja, hoe beoordeelt u deze uitspraak in het kader van de aanwezigheid en
het gebruik van Nuctech-scanners in Nederlandse mainports?
Vraag 4
Hoe beoordeelt u bovenstaande uitspraak van de Belgische Raad van State
mede in het licht van eerdere constateringen en waarschuwingen van onze
inlichtingendiensten dat China een offensief cyberprogramma voert tegen
Nederlandse belangen, waarbij digitale spionage en sabotage inmiddels een
reëele dreiging vormen voor de Nederlandse economie en dat de afhankelijk-

1

ah-tk-20222023-3070
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

FTM, 8 juni 2023 (https://www.ftm.nl/artikelen/chinese-scanners-in-nederlandse-zee-enluchthavens).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

heid van Chinese producten en diensten binnen de vitale infrastructuur een
risico vormt voor onze nationale veiligheid?
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat de Voorzitter van de Europese Commissie in een brief
aan het lid Groothuis van het Europees parlement heeft bevestigd dat de
veiligheid van Chinese scanningmaterialen en -diensten in ernstige twijfel
wordt getrokken?2
Vraag 6
In deze brief worden EU-lidstaten opgeroepen Europese veiligheid – dus ook
die van de individuele burgers – voorrang te geven boven financiële
overwegingen, bent u voornemens aan deze oproep gevolg geven? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 7
Is het u bekend dat de Chinese leverancier van de materialen en diensten aan
Nederlandse grenzen op veiligheidsgebied samenwerkt met Rusland? Heeft
dit invloed op de positiebepaling van de Nederlandse regering? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 8
Hoe beoordeelt u het feit dat andere landen zoals de Verenigde Staten,
Canada en Litouwen al eerder hebben besloten om Nuctech-scanners te
weren vanuit vergelijkbare veiligheidsoverwegingen? Hoe reflecteert u op
deze besluiten, gelet op het Nederlandse gebruik van Nuctech-scanners en de
bijkomende veiligheidsrisico’s?
Vraag 9
Gelet op eerdere waarschuwingen van inlichtingendiensten en genomen
besluiten van andere landen, heeft u in de afgelopen jaren actie ondernomen
om over te stappen op alternatieve leveranciers van vergelijkbare scanapparatuur? Zo ja, welke stappen heeft u gezet om dit voor te bereiden? Zo nee,
waarom niet?
Vraag 10
Hoe staat het met het toegezegde aanvullende vervolgonderzoek naar de
kwetsbaarheden van specifieke onderdelen van de scan- en detectie
infrastructuur in het kader van risico’s voor de nationale veiligheid en de rol
die statelijke actoren hierin spelen? Is het onderzoek al afgerond? Zo ja, wat
waren de uitkomsten? Zo nee, wanneer kunnen we de uitkomsten van het
onderzoek verwachten?
Vraag 11
Bent u het ermee eens dat, gelet op de evidente veiligheidsrisico’s en
bovenstaande rechterlijke uitspraak, de aanwezigheid en het gebruik van
Nuctech-scanners door de Nederlandse douane dienen te worden heroverwogen langs de meetlat van de huidige regels, voorwaarden en normen die
gelden voor aanbestedingen van het Rijk? Zo ja, hoe beoordeelt u de
Nederlandse overheidsaanbestedingen van Nuctech scanners naar de
maatstaven van het huidige aanbestedingsinstrumentarium van het rijk en de
eisen en voorwaarden die hiervoor gelden ten aanzien van de nationale
veiligheid? Zo nee, waarom niet? Indien een heroverweging van het gebruik
van Nuctech-scanners zou aangeven dat gebruik hiervan niet tegen te houden
is op basis van huidige regelgeving rond aanbestedingen, kunt u dan
aangeven welke regel dit is?
Vraag 12
Per wanneer wordt de geïntegreerde lijst statelijke dreigingen zoals door de
Kamer gevraagd (motie-Brekelmans, Kamerstuk 36 200-V, nr. 26) uitgebracht?
Hoe verhoudt het gebruik van apparatuur uit deze landen binnen de vitale
infrastructuur zich tot plaatsing van een land op deze lijst?

2

The Record, 15 mei 2023 (https://therecord.media/interview-with-bart-groothuis-eucybersecurity-laws).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Vraag 13
Deelt u de mening dat het uit nationaal veiligheidsoogpunt onwenselijk is dat
de Nederlandse douane Nuctech-scanners inzet op strategische plekken voor
het uitvoeren van haar taken? Zo nee, hoe verhoudt zich dit tot de inzet van
het kabinet om risicovolle strategische afhankelijkheden binnen de vitale
infrastructuur te verminderen als onderdeel van de bredere Kabinetsaanpak
Strategische Afhankelijkheden? Zo ja, bent u bereid om een overgangsperiode in te stellen waarin Nuctech-scanners worden uitgefaseerd en worden
vervangen door veiligere alternatieven? Zo nee, waarom niet?
Mededeling
Naar aanleiding van de schriftelijke vragen van de leden Kuiken en Nijboer
(beiden PvdA) aan de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
en de Staatssecretaris van Financiën over «mogelijk spionage via Chinese
röntgencamera’s voor de douane» (ingezonden op 21 juni 2023, met kenmerk
2023Z1492) en de schriftelijke vragen van de leden Rajkowski, Brekelmans
(beiden VVD) en Gündoğan (Gündoğan) aan de Staatssecretaris van
Financiën en de Minister van Buitenlandse Zaken over het bericht «België
verbiedt aankoop van Chinese röntgencamera’s voor de douane, Nederland
(nog) niet» (ingezonden op 23 juni 2023, met kenmerk 2023Z11786), deel ik u
mee dat het niet mogelijk is om de beantwoording binnen de gestelde
termijn aan uw Kamer te doen toekomen. Nadere afstemming tussen de
betrokken ministeries is nodig om de vragen zorgvuldig en volledig te kunnen
beantwoorden.
Ik streef ernaar de antwoorden zo spoedig mogelijk aan uw Kamer te sturen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3