Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2016–2017

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 1453

BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 juli 2017
Hierbij zend ik u het verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 10 en
11 juli 2017 te Brussel.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

kst-21501-07-1453
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1453

1

Verslag van de Eurogroep en Ecofinraad van 10 en 11 juli 2017 te
Brussel
Eurogroep
Thematische discussie voor groei en banen – Insolventieraamwerken
De Eurogroep houdt regelmatig een discussie over het thema van
insolventieraamwerken in de Eurozone. In deze Eurogroep gaf de ECB een
presentatie over haar inventarisatie van nationale toezichtpraktijken en
insolventieraamwerken in relatie tot niet-presterende leningen (NPL’s). Het
verbeteren van nationale insolventieraamwerken is cruciaal voor het
soepel functioneren van de monetaire unie. Het is dan ook zaak voor alle
Eurolanden om tijdig te handelen, ook indien NPL-niveaus nu laag zijn. De
Commissie geeft geregeld landenspecifieke aanbevelingen uit op dit
gebied. De Commissie is momenteel nog bezig met de ontwikkeling van
een systeem om te benchmarken en peer review mogelijk te maken. Hier
komt de Eurogroep volgend jaar op terug. Ook de Ecofin heeft gesproken
over NPL’s (zie onder)1.
Recente ontwikkelingen in de bankensector
Bij dit agendaonderwerp zijn de ontwikkelingen in de Europese bankensector besproken, met name rondom Italiaanse banken. De verschillende
instellingen hebben hun handelen in de casussen uitgelegd. Hiervoor
aanwezig waren Danièle Nouy, voorzitter van het Single Supervisory
Mechanism (SSM), Elke König, voorzitter van de Single Resolution Board
(SRB), en Eurocommissaris Margarethe Vestager (DG COMP). De
coördinatie tussen de instellingen is nog nieuw, maar heeft efficiënt
gewerkt. Gaandeweg wordt meer ervaring opgebouwd die meegenomen
kan worden in de toekomst. Het herstructureringswerk in verschillende
banken met «legacy» problematiek is moeilijk en complex, Elke casus is
anders en moet door de instellingen individueel beoordeeld worden. De
ministers verwelkomden de informatie van de betrokken instellingen en
hun bevestiging dat binnen de Europese juridische kaders is gehandeld.
Uit de ervaringen kon ook worden afgeleid dat nog meer werk verzet moet
worden in het kader van het afronden van de bankenunie. Een aantal
beleidsimplicaties kwam hierbij in de discussie naar boven. Allereerst het
belang dat verder wordt gekeken naar het waar mogelijk harmoniseren
van nationale insolventieprocedures. Daarnaast blijft het van belang dat
banken verder werken aan het opbouwen van makkelijk bail-inbare
buffers, op basis van de zogeheten MREL buffer. Besproken is dat
voortgang geboekt wordt met het voorstel tot aanpassing van de
crediteurenhiërarchie dat hieraan kan bijdragen. Als vierde onderwerp is
het voorkomen en oplossen van misleidende verkoop van obligaties aan
retail investeerders genoemd. Tot slot is het belang van goede waardering
van balansposten benadrukt. Externe investeerders worden geholpen bij
transparantie over de kwaliteit van activa. Het uitvoeren van balanswaarderingen, (asset quality reviews, AQRs) kan daaraan bijdragen.
De instituties hebben aangegeven dat de bankcasussen nog nader
bestudeerd zullen worden in de vorm van een post-mortem analyse. Ook
is de Commissie van plan de BRRD in 2018 te evalueren. In dit kader is de
Commissie gevraagd te kijken naar het gebruik van het instrument van
preventieve herkapitalisatie.

1

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1453

2

Ierland PPS
De Europese Commissie en de ECB hebben een terugkoppeling gegeven
over de zevende PPS-missie naar Ierland die in mei jl. plaatsvond. Ierland
werd geprezen om de doorzettende economische resultaten. Het is de
inschatting van de instellingen dat het terugbetalingsrisico op de
Europese leningen laag blijft.
Eurozone fiscal stance
De Eurogroep heeft de adviezen van de European Fiscal Board (EFB) en de
Europese Commissie besproken die stellen dat de fiscal stance in de
Eurozone broadly neutral zou moeten zijn. Beide instellingen gaven een
toelichting op hun oordeel. Er was vervolgens een discussie over of de
Eurozone in een herstelfase of in een expansiefase zit na 16 opeenvolgende kwartalen van groei. De output gap sluit zich gemiddeld en is voor
sommige lidstaten al gesloten. Het risico van deflatie verdwijnt en er is
geen direct signaal van oververhitting van de economie. Het oordeel van
de Commissie en de EFB kan door lidstaten worden meegenomen bij het
opstellen van hun conceptbegrotingen na de zomer.
Toekomst van de EMU
De Eurogroep heeft een eerste algemene gedachtewisseling gehad over
de verdieping van de Economische en Monetaire Unie (EMU) op basis van
het reflectiepaper van de Commissie. Er werd gesproken over het belang
van convergentie van de lidstaten van Eurozone en wat er nodig is om de
convergentie binnen de Eurozone te bespoedigen en te versterken. Een
aantal elementen die hierbij aan de orde kwamen zijn het afronden van de
bankenunie en de kapitaalmarktunie alsmede het verdiepen van de
interne markt. Daarnaast is er gesproken over structurele hervormingen
en de manier waarop de prikkels en ondersteuning geoptimaliseerd
kunnen worden voor lidstaten om deze door te voeren. Hiervoor werd
onder andere geopperd dat investeringsinstrumenten, de EU begroting en
benchmarks gebruikt kunnen worden. Tot slot is er ook gesproken over de
stabiliteit op de lange termijn en de verschillende voorstellen in het
reflectiepaper met betrekking tot schokabsorptie in individuele lidstaten
en de gehele Eurozone in het geval van asymmetrische schokken. Bij de
informele Ecofin in september zal dit onderwerp weer op de agenda
staan.
Beleidsvoornemens van Frankrijk
De nieuwe Minister van Financiën van Frankrijk heeft in de Eurogroep kort
de beleidsprioriteiten op financieel-economisch gebied toegelicht. Dit is
een gewoonte als er een nieuwe regering is geïnstalleerd in een lidstaat.
Ecofinraad
Mandatory disclosure rules
De Commissie heeft een presentatie gegeven over het voorstel voor
mandatory disclosure rules. Commissaris Moscovici gaf aan dat dit
voorstel één van de stappen is die is genomen in reactie op de publicaie
van de Panama Papers. Er volgden geen interventies van de lidstaten. De
Kamer zal begin september een BNC-fiche over dit voorstel ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1453

3

Presentatie Werkprogramma voorzitterschap Estland
De Estse voorzitter van de Ecofin gaf een inleiding over de prioriteiten van
het Estse Ecofin-voorzitterschap. De voorzitter gaf aan dat hij het
voorzitterschap van groot symbolisch belang voor Estland achtte. De
prioriteiten voor de Ecofin lichtte hij toe langs de lijnen van hun gepubliceerde programma.2
Tussentijdse evaluatie van het actieplan voor de kapitaalmarktunie
De Ecofin heeft conclusies aangenomen over de tussentijdse evaluatie
van het actieplan voor de kapitaalmarktunie3. Hierin wordt notie genomen
van het pakket en wordt dit op onderdelen ondersteund. Er was geen
discussie tussen de ministers op de Raad.
NPL’s
De Raad heeft op basis van het rapport van een ambtelijke werkgroep
gesproken over de problematiek rondom niet-presterende leningen.4 Aan
de hand van het rapport zijn raadsconclusies aangenomen waarin een
actieplan is opgenomen om met NPL’s in de bankensector om te gaan. Op
basis van het rapport van een expertwerkgroep heeft de Raad vier
onderwerpen uitgelicht om acties op te ondernemen: bankentoezicht,
hervorming van insolventieraamwerken, de ontwikkeling van secundaire
markten voor NPL’s en herstructurering van de bankensector. Het bevat
een mix van maatregelen om met huidige NPL’s om te gaan en maatregelen om toekomstige NPL’s te voorkomen.
De ECB benadrukte dat het niveau van NPL’s nog altijd hoog ligt. De
Commissie gaf aan graag mandaat te ontvangen voor het ontwikkelen van
een blauwdruk over de wijze waarop lidstaten ervoor kunnen kiezen om
nationaal een Asset Management Companies (AMCs) op te zetten.
Nederland gaf aan de conclusies te steunen en benadrukte nogmaals het
van belang van duidelijkheid over de waarde van balansen onder andere
door het uitvoeren van balanswaarderingen (asset quality reviews,
AQR’s). In de conclusies is opgenomen dat banktoezichthouders reeds
beschikken over specifieke instrumenten, zoals het waarderen van
bestaande verliezen door middel van balanswaarderingen, al had dit van
Nederland nog sterker verwoord mogen worden. Openbare balanswaarderingen kunnen volgens Nederland door toezichthouders gebruikt
worden om inzicht te verschaffen in de waarde van activa, en helpen
daarmee ook private investeerders aan te trekken.
De Raad besloot daarnaast regelmatig terug te komen op dit onderwerp
om de voortgang van het afbouwen van het niveau van NPLs en het
implementeren van het actieplan te blijven volgen.
Akkoord securitisaties
Op 30 mei jl. hebben Raad, Europees parlement en Europese Commissie
een akkoord bereikt over de voorstellen voor de invoering van een
Europees kader voor eenvoudige, transparante en gestandaardiseerde
(STS-)securitisaties (de STS-verordening en wijziging van de verordening
kapitaalvereisten voor banken). De voorstellen zijn onderdeel van het
Actieplan van de Europese Commissie voor een Europese kapitaalmark2

https://www.eu2017.ee/sites/default/files/2017–07/EU2017EE%20ECOFIN%20Programme_1.pdf
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl
4
http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9854–2017-INIT/en/pdf
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1453

4

tunie. Op 28 juni is het akkoord bevestigd in Coreper, waarna het nog zal
worden bekrachtigd in een nader te bepalen Raad. Nog in het verschiet
ligt een voorstel van de Europese Commissie voor aanpassing van de
Solvency II gedelegeerde handeling voor kapitaalvereisten voor verzekeraars die investeren in securitisaties. De voorziene datum van inwerkingtreding van de voorstellen is 1 juli 2018.
Goede securitisaties kunnen een duurzame bijdrage (blijven) leveren aan
het financieren van activiteiten van (Europese) financiële instellingen en
aan het (beter) spreiden van risico’s. Het akkoord heeft tot doel verdere
lessen uit de crisis te trekken en het gebruik van STS-securitisaties, die
aan bepaalde criteria moeten voldoen, aan te moedigen. Het vereiste dat
een partij die een securitisatie uitgeeft, daarin een belang van 5%
aanhoudt (retentie-eisen), blijft ongewijzigd. Wel is overeengekomen dat
de European Systemic Risk Board iedere paar jaar de financiële stabiliteitsrisico’s van de securitisatiemarkt evalueert waarbij specifiek aandacht
is voor de hoogte van de retentie-eisen. In het akkoord is nog meer
aandacht voor transparantie door – naast informatieverplichtingen voor
uitgevende partijen en onderzoeksverplichtingen voor investerende
partijen – een rol te formaliseren voor centrale registers waaraan
securitisaties worden gerapporteerd. Verder implementeert het akkoord
het Bazelse kapitaaleisenraamwerk voor securitisaties in de EU. Tot slot is
toezicht belegd bij nationale toezichthouders, met een bindende bemiddelende rol voor ESMA bij geschillen tussen nationale toezichthouders.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, 21 501-07, nr. 1453

5