De�uitspraken�van�de�heer�Lubbers�zijn�geheel�voor�zijn
rekening.�Ik�kan�daar�ook�niet�nader�op�ingaan.

2
Vragenuur
Aan�de�orde�is�het�mondelinge�vragenuur,�overeenkomstig�artikel�136�van�het�Reglement�van�Orde.
Vragen�van�het�lid�Sjoerdsma�aan�de�minister�van�Defensie�over�het�bericht�dat�oud-premier�Lubbers�heeft�bevestigd�dat�er�kernwapens�op�vliegbasis�Volkel�aanwezig
zijn.
De�voorzitter:
Ik�heet�de�mensen�op�de�publieke�tribune�en�de�mensen
die�thuis�kijken,�van�harte�welkom.

De�heer�Sjoerdsma�(D66):
Voorzitter.�Nederland�heeft�kernwapens�opgeslagen.�Dat
is�al�jarenlang�het�slechtst�bewaarde�geheim�van�Nederland,�maar�nu�bevestigt�oud-premier�Lubbers�dat�we�er
22�hebben�en�dat�ze�bij�vliegbasis�Volkel�liggen.�Dit�raakt
aan�onze�staatsveiligheid,�dit�raakt�aan�ons�gevoel�van�nationale�veiligheid.�Daarom�had�ik�hier�graag�de�premier
gehad�om�te�spreken�over�de�uitspraken�van�zijn�ambtsvoorganger,�om�te�spreken�over�deze�onthulling�van�de
langstzittende�premier�sinds�de�Tweede�Wereldoorlog.�Ik
had�deze�vraag�graag�gesteld�aan�de�premier,�de�gastheer
van�de�nucleaire�supertop�volgend�jaar�hier�in�Den�Haag.
Helaas!
D66�is�tegen�de�aanwezigheid�van�deze�kernwapens.
Wij�streven�naar�een�wereld�zonder�kernwapens.�De�Koude�Oorlog�is�voorbij.�D66�wil�dat�Nederland�stevig�optreedt�tegen�de�verspreiding�van�deze�kernwapens.�De
Nederlandse�kernwapens�zijn�deze�week�voor�het�eerst
bevestigd.�Lubbers�spreekt�eufemistisch�over�"onderdelen�die�een�functie�vervullen�in�het�nucleaire".�Hij�spreekt
over�"malle�dingen".�Hij�snapt�niet�waarom�ze�daar�nog
steeds�zouden�zijn.�"Absoluut�zinloos",�aldus�de�oud-premier.
Kabinet�na�kabinet�heeft�gezegd:�wij�bevestigen�niets,
wij�ontkennen�niets.�Dat�is�nu�eenmaal�de�afspraak�binnen�de�NAVO. Mijn�eerste�vraag�is�simpel:�houdt�het�kabinet�dit�vol�of�kunnen�we�nu,�na�bevestiging�van�een�oudpremier,�open�spreken?�Kan�het�kabinet�wel�doorgaan
met�zwijgen�na�een�bevestiging�van�een�oud-premier?�Als
het�kabinet�dat�doet,�omdat�het�echt�tegen�NAVO-afspraken�is,�wat�betekent�dat�dan�voor�Nederland?�Was�Lubbers�onhandig?�Was�Lubbers�naïef?�Of�heeft�de�heer�Lubbers�staatsgeheimen�gelekt?

Minister�Hennis-Plasschaert:
Voorzitter.�Ik�dank�de�heer�Sjoerdsma�voor�zijn�vragen.
Zoals�bekend�heeft�de�NAVO�als�geheel�een�kernwapentaak;�daar�hoeven�we�niet�geheimzinnig�over�te�doen�met
elkaar.�Wel�is�het�zo�dat�de�regeringen,�ook�deze�regering,
geen�uitspraken�doen�over�een�eventuele�rol�van�Nederland�daarin�en�over�aantallen�en�locaties�in�Europa.�Als
het�gaat�om�aanwezige�kernwapens,�kunnen�op�grond
van�bondgenootschappelijke�afspraken�geen�mededelingen�worden�gedaan.

Tweede�Kamer

Vragenuur

De�heer�Sjoerdsma�(D66):
Voorzitter.�Het�kabinet�zegt�nog�steeds:�wij�ontkennen
niet,�wij�bevestigen�niet.�Dat�is�toch�volstrekt�onvoldoende.�Zo�blijven�wij�in�het�schemergebied�hangen.�Ik�wil�een
toezegging�dat�wij�vóór�Prinsjesdag�met�een�plan�komen
voor�de�nucleaire�supertop.�Hoe�gaat�Nederland�de�leiding�nemen�bij�verdere�ontwapening?�Hoe�gaat�Nederland�ervoor�zorgen�dat�wij�de�kernwapens�van�onze�bodem�verwijderd�krijgen?�Ik�wil�vóór�Prinsjesdag�een�brief
met�daarin�het�nucleaire�beleid�van�het�kabinet.�Wat�gaat
de�minister�van�Buitenlandse�Zaken�doen?�Wat�gaat�de
minister�van�Defensie�doen?�Wat�gaat�de�minister�van
Justitie�doen?�Wat�gaat�de�minister�van�Binnenlandse�Zaken�doen?�Ik�wil�een�toezegging�dat�we�die�"malle�dingen"
niet�gaan�vervangen�en�niet�gaan�moderniseren.
Dan�toch�nog�eventjes�over�Lubbers.�Zegt�het�kabinet
nu�dat�hij�staatsgeheimen�heeft�gelekt�of�niet?�Zo�ja,�wat
zijn�dan�de�vervolgstappen?
Minister�Hennis-Plasschaert:
Om�op�de�laatste�vraag�in�te�gaan:�ik�laat�de�uitspraken
van�de�heer�Lubbers�voor�zijn�rekening.�Ik�kan�er�niet�nader�op�ingaan,�om�de�redenen�die�ik�in�mijn�eerste�antwoord�al�heb�gegeven.
Wat�de�vervolgvragen�betreft:�de�heer�Sjoerdsma�weet
heel�goed�dat�het�vraagstuk�van�wapenbeheersing�en
non-proliferatie�hoog�op�de�agenda�staat�van�dit�kabinet.
Dat�geldt�ook�voor�mijn�collega�Frans�Timmermans.�Hij�is
vandaag�in�China�en�dat�is�onder�meer�de�reden�waarom
ik�de�beantwoording�waarneem.�Nederland�heeft�het�nonproliferatieverdrag�ondertekend�en�zet�zich�in�voor�de�bevordering�van�wapenbeheersing�en�non-proliferatie,�met
als�uiteindelijk�doel�een�wereld�zonder�kernwapens.�De�regering�is�van�mening�dat�ontwapening�het�best�kan�worden�bereikt�via�een�proces�van�onderhandelen,�op�basis
van�reciprociteit�en�–�niet�onbelangrijk�–�wederzijds�vertrouwen.�De�heer�Timmermans�is�druk�doende�met�het
schrijven�van�een�brief,�die�binnenkort�aan�de�Kamer�zal
worden�toegestuurd.�Dan�volgt�dus�ook�de�nadere�uiteenzetting�over�het�beleid.�Er�zal�dan�uitgebreid�worden�ingegaan�op�verschillende�aspecten,�inclusief�de�NAVO. Ook
de�NAVO�heeft�zich�uitgesproken�voor�het�creëren�van�de
omstandigheden�van�een�wereld�zonder�kernwapens,�in
overeenstemming�met�de�doelstellingen�van�het�non-proliferatieverdrag.
De�heer�Sjoerdsma�(D66):
De�loslippige�Lubbers�heeft�velen�in�een�lastig�parket�gebracht.�Ik�had�eigenlijk�gehoopt�dat�de�regering�deze�kans
had�willen�grijpen�om�dit�als�een�opening�te�zien�om�niet
langer�af�te�wachten,�maar�een�stap�vooruit�te�zetten.�Om
serieus�te�praten�over�de�aanwezigheid�van�kernwapens
in�Nederland�en�niet�te�komen�met�een�verhaal�in�de�trant
van:�ja,�het�nucleaire�non-proliferatieverdrag�hebben�wij
getekend,�en�ja,�wij�willen�het�doen�in�het�kader�van�onderhandelingen.�Dat�weten�wij.�Dat�is�een�bekende�inzet.
Ik�had�verwacht�dat�de�minister�hier�vandaag�zou�zijn�om
het�debat�met�ons�te�openen�en�dat�zie�ik�niet.�Dat�stelt
mij�eerlijk�gezegd�teleur.�Dan�moeten�wij�maar�vragen�om
een�echt�debat�over�de�inhoud.

11 juni 2013
TK�93

93-2-2

Hennis-Plasschaert
Minister�Hennis-Plasschaert:
Ik�sprak�net�over�wederzijds�vertrouwen.�Dat�is�cruciaal�in
een�bondgenootschappelijk�verband.�Ik�denk�dat�de�heer
Sjoerdsma�dat�van�harte�met�mij�eens�is.�Ik�heb�ook�gesproken�over�de�wil�van�de�Nederlandse�regering�om�zich
in�te�zetten�voor�de�wapenbeheersing�en�de�non-proliferatie.�Daar�zijn�wij�nu�mee�bezig.�De�Kamer�krijgt�binnenkort
een�brief�van�de�heer�Timmermans.�Ik�ga�ervan�uit�dat�de
Kamer�naar�aanleiding�van�die�brief�volop�in�debat�kan.
De�heer�Pechtold�(D66):
Ik�begrijp�wel�dat�de�minister-president�niet�komt.�Hij
stuurt�hier�een�minister�naartoe�die�op�drie�rondes�vragen
van�papiertjes�voorleest�en�op�niet�één�vraag�die�gesteld
is�serieus,�actueel�ingaat.�Zo�gaan�wij�niet�met�de�Kamer
om�als�een�oud-premier�loslippig�is�en�daarmee�Nederland�in�veiligheidsproblemen�brengt.�Ik�kijk�naar�de�minister�van�Justitie,�want�het�is�nu�een�top�1-locatie�voor�terrorisme.�Als�Nederland�nu�een�minister�van�Binnenlandse
Zaken�heeft�die,�na�decennia�van�zwijgen,�tegen�omwonenden�moet�zeggen:�ja,�die�dingen�liggen�daar.�Als�Nederland�gastheer�is�van�een�nucleaire�top,�met�de�minister-president�die�dan�wel�aanwezig�is,�maar�voor�de�foto.
Wat�is�dan�het�beleid�van�Nederland?�Ik�wil�gewoon�antwoord�op�de�vragen.�De�vraag�is:�worden�die�dingen,�die
binnenkort�verouderd�zijn,�vervangen,�ja�of�nee?�Kan�de
Nederlandse�regering�ons�toezeggen�dat�zij�niet�worden
gemoderniseerd�voordat�het�debat�in�de�Kamer�wordt�gevoerd?�Kan�de�Nederlandse�regering�toezeggen�dat�er�een
brief�komt�over�dit�standpunt?�Wij�willen�graag�ook�antwoord�op�de�vraag�of�de�loslippigheid�van�de�oud-premier�leidt�tot�het�schenden�van�het�staatsgeheim.
Minister�Hennis-Plasschaert:
Voor�mij�staat�een�heer�Pechtold�die�enigszins�opgewonden�is.�Ik�heb�wel�degelijk�antwoord�gegeven�op�de�vragen�die�hij�nu�weer�stelt.�Ik�kan�geen�uitspraken�doen
over�de�aantallen�en�locaties�als�het�gaat�om�de�aanwezigheid�van�kernwapens�op�bondgenootschappelijk
grondgebied.�Ik�laat�de�uitspraken�van�de�heer�Lubbers
geheel�voor�zijn�rekening.�Om�de�redenen�die�ik�zojuist
noemde,�kan�ik�er�niet�nader�op�ingaan.�De�Kamer�krijgt
binnenkort�de�brief�waarover�ik�sprak.�Daar�wil�ik�het�bij
laten.

derniseren�van�de�B61-kernbom.�Ik�heb�het�niet�over�de
Nederlandse�kernbom,�maar�over�de�B61-kernbom.
Minister�Hennis-Plasschaert:
Ik�kan�niet�bevestigen�of�daar�deze�week�over�gesproken
wordt.
De�heer�Van�Ojik�(GroenLinks):
Na�de�uitspraken�van�de�heer�Lubbers�hebben�wij�niet�per
se�een�bevestiging�van�de�minister�nodig�dat�er�in�Volkel�kernwapens�liggen.�We�weten�namelijk�dat�ze�daar�liggen.�In�die�zin�heeft�de�heer�Lubbers�gezegd�wat�iedereen�in�Nederland�allang�wist.�De�vraag�is�of�er�in�de�Verenigde�Staten�nieuwe�fondsen�voor�de�modernisering
van�kernwapens�worden�vrijgemaakt�en�of�die,�of�daarover�nu�wel�of�niet�deze�week�in�het�Amerikaanse�congres
wordt�gesprokken,�ook�betrekking�hebben�op�de�Nederlandse�kernwapens.�Volgens�mij�heeft�de�Kamer�recht�op
een�antwoord�op�die�vraag.�Het�gaat�er�natuurlijk�niet�om
of�de�minister�bevestigt�dat�daar�deze�week�of�volgende
week�over�gesproken�wordt.�Het�gaat�erom�of�de�minister�kan�toezeggen�dat�de�Nederlandse�kernwapens�verschoond�blijven�van�modernisering�als�daarover�in�Amerika�discussie�ontstaat.
Minister�Hennis-Plasschaert:
Collega�Timmermans�heeft�een�brief�aangekondigd.�Die
brief�volgt�volgens�mij�ergens�deze�zomer,�maar�dat�moet
ik�checken�bij�de�heer�Timmermans.�Ook�nu�weer�wordt
verwezen�naar�Nederlandse�kernwapens.�Ik�heb�al�gezegd
dat�ik�daar�geen�uitspraken�over�kán�doen,�niet�over�de
locaties,�niet�over�de�aantallen�of�over�de�eventuele�aanwezigheid�daarvan.�Het�spijt�me,�maar�dat�heeft�te�maken
met�de�afspraken�die�wij�in�bondgenootschappelijk�verband�hebben�gemaakt.�Daar�zal�ik�mij�aan�blijven�houden.
De�voorzitter:
Ik�dank�de�minister�voor�haar�komst�naar�de�Kamer.

De�heer�Pechtold�(D66):
Voorzitter,�wat�is�dan�binnenkort�...
De�voorzitter:
Mijnheer�Pechtold,�u�had�een�halve�minuut�spreektijd,
maar�u�hebt�al�ruim�een�minuut�gesproken.
Het�woord�is�aan�de�heer�Van�Bommel.
De�heer�Van�Bommel�(SP):
In�Nederland�doen�wij�heel�erg�spastisch�over�atoombommen�in�Nederland.�In�Duitsland�heeft�de�regering�daar�in
het�regeerakkoord�uit�2009�gewoon�open�over�geschreven�dat�zij�zich�in�het�bondgenootschap,�maar�ook�tegenover�Amerika,�ervoor�zal�inzetten�om�de�in�Duitsland�aanwezige�kernwapens�te�laten�terugtrekken.�Dat�staat�gewoon�op�pag.�120�van�het�Duitse�regeerakkoord�dat�in
2009�gesloten�is.�Iedereen�kan�dat�nalezen�op�de�website
van�de�CDU. Daar�gaat�mijn�vraag�echter�niet�over.�In�Nederland�zijn�er�ook�kernbommen,�net�als�in�België,�Italië
en�Turkije.�Mijn�vraag�is�of�het�juist�is�dat�nog�deze�week
in�de�Amerikaanse�politiek�gesproken�wordt�over�het�mo-

Tweede�Kamer

Vragenuur

11 juni 2013
TK�93

93-2-3