Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-07

Raad voor Economische en Financiële Zaken

Nr. 832

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 8 augustus 2011
De vaste commissie voor Financiën1 heeft aan de minister van Financien
aan aantal vragen en opmerkingen voorgelegd n.a.v. het verslag van de
vergadering van de Eurogroep en de Ecofin Raad van 11 en 12 juli 2011
(Kamerstuk 21 501-07, nr. 817). De minister heeft een deel van deze vragen
en opmerkingen beantwoord op 21 juli 2011 (Kamerstuk 21 501-07,
nr. 820).
Bij brief van 8 augustus 2011 heeft de minister de ontbrekende
antwoorden aan de Kamer gezonden. Deze vragen en antwoorden zijn
hieronder afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Dezentjé Hamming-Bluemink

1

Samenstelling:
Leden: Dezentjé Hamming-Bluemink, I. (VVD),
voorzitter, Omtzigt, P.H. (CDA), Irrgang, E. (SP),
Knops, R.W. (CDA), Neppérus, H. (VVD),
Blanksma-van den Heuvel, P.J.M.G. (CDA),
Dijck, A.P.C. van (PVV), Spekman, J.L. (PvdA),
Thieme, M.L. (PvdD), Heijnen, P.M.M. (PvdA),
ondervoorzitter, Bashir, F. (SP), Sap, J.C.M.
(GL), Harbers, M.G.J. (VVD), Plasterk, R.H.A.
(PvdA), Groot, V.A. (PvdA), Bemmel, J.J.G. van
(PVV), Braakhuis, B.A.M. (GL), Vliet, R.A. van
(PVV), Dijkgraaf, E. (SGP), Verhoeven, K. (D66),
Koolmees, W. (D66), Huizing, M.E. (VVD) en
Schouten, C.J. (CU)., Plv. leden: Broeke, J.H.
ten (VVD), Werf, M.C.I. van der (CDA),
Gesthuizen, S.M.J.G. (SP), Hijum, Y.J. van
(CDA), Leegte, R.W. (VVD), Haverkamp, M.C.
(CDA), Graus, D.J.G. (PVV), Bouwmeester, L.T.
(PvdA), Ouwehand, E. (PvdD), Veen, E. van der
(PvdA), Vacature, SP (), Grashoff, H.J. (GL),
Schaart, A.H.M. (VVD), Vermeij, R.A. (PvdA),
Smeets, P.E. (PvdA), Beertema, H.J. (PVV),
Gent, W. van (GL), Jong, L.W.E. de (PVV),
Staaij, C.G. van der (SGP), Koşer Kaya, F.
(D66), Pechtold, A. (D66), Ziengs, E. (VVD) en
Slob, A. (CU).

kst-21501-07-832
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

De griffier van de commissie,
Berck

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

1

EFSF/ESM/Griekenland
PVV
(1) De drie landen die momenteel steun genieten, te weten
Griekenland, Ierland en Portugal, hebben momenteel de
junkstatus. Financiële stabiliteit en herstel van het vertrouwen
lijken daarmee verder weg dan ooit. Heeft de steunverlening
hiermee niet zijn doel gemist? Zo, nee, wanneer is dit dan wel het
geval?
Vanaf het moment dat Griekenland steun aanvroeg was duidelijk dat deze
lidstaat zich in een heel moeilijke situatie bevond. Ook in Portugal en
Ierland was de steun noodzakelijk omdat beide landen in grote problemen
verkeerden. Er zijn veel maatregelen nodig om de overheidsfinanciën te
saneren, de economie te hervormen, en het vertrouwen van investeerders
weer terug te verdienen. Dat kost tijd. Daarom kiezen we ook steeds,
samen met het IMF, voor meerjarige programma’s. Dan worden landen
van de markt gehouden, zodat ze de tijd hebben om de noodzakelijke
maatregelen te nemen. Dat het vertrouwen in deze landen nog niet
hersteld is, is dan ook niet verassend. Het onderstreept wel dat het
essentieel is dat de beleidsprogramma’s rigoureus moeten worden
geïmplementeerd zodat de overheidsfinanciën weer op orde geraken en
de economische groei duurzaam wordt hersteld; dit is de enige weg. Door
de markten te laten zien dat je daartoe als land in staat bent, kun je
geleidelijk het marktvertrouwen herwinnen.
CDA
(2) Deze leden begrijpen dat de eurolanden binnen het ESM wel
een preferente status hebben gekregen ten opzichte de private
schuldeisers, behalve voor de huidige programmalanden Griekenlanden, Ierland en Portugal. Indien noodzakelijk kan er bovendien
worden teruggevallen op de Club van Parijs. Waarom wilden de
andere landen de huidige programmalanden dan geen preferente
status bieden? Kan de minister bevestigen dat hiermee de
kwaliteit van onze schuldpositie gelijk is aan een preferente
status vanwege de werking van de Club van Parijs?
SP
Wat is de consequentie van het feit dat de preferente crediteurenstatus wel is opgenomen in het ESM-verdrag, maar dat er een
uitzondering is gemaakt voor de steun die volgt op de huidige
programma’s aan Griekenland, Ierland en Portugal? Heeft het
ESM geen preferente crediteurenstatus bij steun aan die landen?
Komt bij een toekomstige schuldenherstructurering voor de
andere landen eerst het IMF aan de beurt, dan het ESM en dan de
andere crediteuren? Hoe is dat voor Griekenland, Ierland en
Portugal? Krijgt het ESM daar voorrang op de private crediteuren? Kan de minister duidelijk de volgorde aangeven waarin
nu zal worden uitbetaald?
CDA
In de term sheet van het ESM wordt het mogelijke preferentiële
karakter slechts vermeld in paragraaf 10/11 van de preambule en
niet in de gedetailleerde verdragstekst. Kan de minister aangeven
op welke wijze de soevereine landen hieraan rechten kunnen
ontlenen bij het uitlenen van geld?
In het ESM term sheet is vastgelegd dat vanaf juli 2013 het ESM de
preferente crediteurenstatus zal claimen conform de praktijk van het IMF.
Het IMF heeft een internationaal erkende preferente status en neemt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

2

daarom niet deel in herstructureringen. Het IMF legt deze claim echter niet
vast. Het ESM doet dat wel, maar om dichtbij de praktijk van het IMF te
blijven, is dit opgenomen in de preambule van het ESM-verdrag.
Uitzondering op de door het ESM geclaimde preferente status, vormen de
huidige programmalanden. Het primaire doel van de steunprogramma’s
voor Griekenland, Ierland en Portugal is dat deze landen zo spoedig
mogelijk weer op eigen benen kunnen staan. Gezien de specifieke situatie
waarin deze lidstaten nu verkeren, en de absolute noodzaak dat zij op
middellange termijn weer toegang krijgen tot de markt, zou het in deze
context niet wenselijk zijn als het ESM voor deze landen nu een preferente
status zou claimen. Voor de gevallen waar het ESM geen preferente status
claimt, is de status van het ESM gelijk aan de status van de andere
crediteuren. ESM-leningen kunnen bij onverhoopte betalingsproblemen
vervolgens terecht komen in de Club van Parijs. De werking van de Club
van Parijs tot dusver laat zien dat onze schuldpositie inderdaad kwalitatief
goed gewaarborgd is. Hierover ontving u reeds een uitgebreide brief.
SP
(3) Wat zijn de meest recente beschikbare gegevens over de
exposure van Nederlandse banken, verzekeraars en pensioenfondsen op Griekse staatobligaties?
De meest gedetailleerde publieke informatie over exposures van Europese
banken op Griekse staatsobligaties geven de onlangs gepubliceerde
resultaten van de EBA-stresstesten. De exposure cijfers die hierin staan
betreffen de exposures per 31 december 2010. Voor de vier grote
Nederlandse banken die hebben deelgenomen aan de stresstest gaat het
hier om een bedrag van in totaal zo’n 1,2 miljard aan Griekse staatsobligaties. De blootstellingen van de Nederlandse verzekeringssector en
pensioensector op de Griekse staat bedragen op basis van de meest
recente cijfers van DNB EUR 773 mln en EUR 582 mln.1
De directe uitzettingen van de Nederlandse financiële sector op de Griekse
staat zijn afgezet tegen totale activa en eigen vermogen relatief gering.
Dat neemt niet weg dat de Griekse problematiek en de risico’s daarvan
voor Nederland en de financiële sector uiteraard van een veel grotere
orde zijn. De huidige spanningen in de markt, waaronder uitstralingseffecten naar andere perifere landen en financiële instellingen, geven blijk
van de potentiële problemen voor bredere exposure, tegenpartijrisico en
marktliquiditeit van de financiële sector in geval de Griekse problematiek
niet geloofwaardig wordt aangepakt.
SP
(4) Hoeveel Griekse staatsobligaties hebben de pensioenfondsen
en hoeveel is afgedekt met credit default swaps?
Zie vraag 3. Over afdekking door credit default swaps zijn geen cijfers
bekend.

1
Deze geaggregeerde cijfers zijn gebaseerd
op de huidige waarderingsgrondslag en dus
niet op de nominale aankoopwaarde. Het zijn
cijfers op geconsolideerd groepsniveau (dus
inclusief de buitenlandse dochters van
Nederlandse verzekeraars), en de cijfers
betreffen enkel de exposure van de grootste
spelers in de markt.

SP
(5) In de beantwoording op schriftelijke vragen van de SP-fractie
beroept de minister zich op toezichtvertrouwelijkheid voor het
niet geven van de informatie over de pensioenfondsen. Waarom
beroept de minister zich daar op, terwijl er alleen werd gevraagd
naar geaggregeerde getallen voor alle pensioenfondsen?
Artikel 204 van de PW ziet toe op geheimhouding van vertrouwelijke
gegevens. Dit artikel impliceert dat geaggregeerde gegevens ook een
vertrouwelijke karakter kunnen hebben. Ook geaggregeerde getallen
kunnen bijvoorbeeld onder omstandigheden herleidbaar zijn tot een of

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

3

meerdere financiële instellingen, en daarmee vertrouwelijk zijn. Dit dient
dus altijd in de afwegingen ter zake betrokken te worden.
Economic governance
VVD
(6) Uit het verslag valt op te maken dat de komende tijd nadere
voorstellen worden uitgewerkt die erop gericht zijn de financiële
weerbaarheid van het eurogebied te vergroten. Kan de minister
toelichten hoe binnen deze voorstellen tevens gewaarborgd
wordt dat voldoende prikkels in het systeem blijven bestaan voor
landen om hun overheidsfinanciën op orde te houden en economische hervormingen in stand te houden?
Zowel preventief als correctief worden maatregelen genomen die moeten
zorgen voor voldoende prikkels voor degelijk budgettair en structureeleconomisch beleid. Op het preventieve vlak zijn de Raad en het Europees
Parlement in onderhandeling over het governancepakket, met hierin
onder andere afspraken over het verscherpte Stabiliteits- en Groeipact en
een nieuwe procedure voor het detecteren en corrigeren van (excessieve)
macro-economische onevenwichtigheden. Dit biedt de Unie betere
mogelijkheden om voortijdig risico’s te signaleren, lidstaten hierop aan te
spreken en corrigerende actie te eisen, en om indien nodig op een meer
automatische manier dan in het verleden financiële sancties te kunnen
uitdelen. Uitgedeelde financiële sancties kunnen daarbij in sommige
gevallen worden «terugverdiend», wanneer lidstaten alsnog voldoende
corrigerende maatregelen nemen. Correctief zijn binnen de afspraken met
Griekenland, alsook binnen de afspraken van het EFSF en het toekomstige
ESM, waarborgen ingebouwd zodat prikkels voor het voeren van goed
beleid in stand blijven. Zo worden, in samenspraak met het IMF, strenge
beleidseisen gesteld. De financiële steun wordt in tranches beschikbaar
gesteld, zodat voortgang met de vereiste bezuinigingen en hervormingen
kan worden verbonden aan het uitkeren van de tranches. Ook bij de
nadere voorstellen uit het verslag waarnaar u verwijst, blijven deze
uitgangspunten leidend.
VVD
(7) Ten aanzien van het economic governance pakket vragen de
leden van de VVD-fractie wanneer en hoe de Kamer over de
invulling van de criteria van het scoreboard – onderdeel van het
sixpack – wordt geïnformeerd.
Zodra een akkoord met het Europees Parlement is bereikt over het
governancepakket, zal de Raad nadere invulling geven aan de indicatoren,
en de grenswaarden van deze indicatoren, die onderdeel zullen worden
van het scoreboard. De verwachting is dat dit komend najaar zal
gebeuren. De Kamer zal over de voortgang rondom het scoreboard
worden geïnformeerd middels de geannoteerde agenda en het verslag
van de Eurogroep/Ecofin Raad.
CDA
(8) In het verslag wordt ook aangegeven dat de minister uitziet
naar een snelle besluitvorming inzake de «economic governance»
in het Europees Parlement. Wat is de mening van de minister over
hetgeen nu voorligt? Is dit voldoende of moeten er nog extra
maatregelen of verscherpingen aangebracht worden, gelet op de
ontwikkelingen die zich de afgelopen weken hebben voorgedaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

4

D66
In het verslag wordt gesproken over het verder versterken van de
governance. De onderhandelingen met het Europees Parlement
lopen op dit moment. Op het punt van «automatismen» is nog
geen overeenstemming bereikt. Welke voorstellen van het
Europees Parlement over automatische sancties liggen op tafel?
Het governancepakket zoals dat nu voorligt is een significante verbetering
ten opzichte van de huidige governance-afspraken in de E(M)U en is zeker
een voldoende verbetering. Niet alleen worden de governance-afspraken
verbreed (meer aandacht voor schuld, voor de preventieve arm van het
Stabiliteits- en Groeipact en voor macro-economische onevenwichtigheden), ook wordt de sanctiedreiging versterkt door het toepassen van
omgekeerde gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming in de Raad
wanneer tot een sanctie zou moeten worden besloten. Nederland heeft
zich hier steeds hard voor gemaakt. Momenteel speelt nog de discussie
met het Europees Parlement over het nog verder aanbrengen van
automatisme in de besluitvorming in de preventieve arm van het SGP.
Concreet wil het Europees Parlement dat het oordeel van de Europese
Commissie over de corrigerende actie die een lidstaat moet nemen
wanneer de lidstaat niet voldoet aan de eisen uit de preventieve arm van
het SGP, door de Raad wordt overgenomen, tenzij een gekwalificeerde
meerderheid in de Raad van het oordeel van de Commissie besluit af te
wijken (omgekeerde gekwalificeerde meerderheidsbesluitvorming). Het
Poolse Voorzitterschap zal zich de komende tijd inzetten om de verschillen
tussen het EP en de Raad op dit punt te overbruggen, gesteund door de
belofte van de eurolanden in de verklaring van de Eurotop van 21 juli jl.
om het Voorzitterschap bij te staan in het bereiken van een akkoord.
Nederland vindt het belangrijk dat een snel akkoord met het Europees
Parlement over het governancepakket overeen wordt gekomen, zodat de
nieuwe afspraken zo snel mogelijk in werking kunnen treden.
CDA
(9) Ook vragen de leden van de CDA-fractie welk eindmodel de
regering voor ogen heeft wat betreft de economic governance. In
hoeverre is daarbij sprake van souvereiniteitsoverdrachten?
Met de correcte implementatie en handhaving van het aankomende
governancepakket zouden de fundamenten van de E(M)U de komende
jaren significant versterkt worden. Omdat het bij het Stabiliteits- en
Groeipact (SGP) slechts gaat om strengere handhaving van afspraken die
de lidstaten al eerder overeen waren gekomen, betreft dit geen additionele soevereiniteitsoverdracht. Wel wordt de beleidsvrijheid van de
lidstaten om af te wijken van de in het SGP gemaakte afspraken ingeperkt,
in lijn met de wens van de Tweede Kamer en het kabinet. Daarnaast is het
kabinet van mening dat met de invulling van de nieuwe procedure voor
macro-economische onevenwichtigheden, een goed evenwicht is
gevonden tussen hetgeen op Europees niveau nodig is om schadelijke
macro-economische onevenwichtigheden effectief aan te pakken, en de
mate waarin lidstaten zelf aan het roer staan om hiertoe concrete
beleidsmaatregelen aan te dragen. Bij eventuele voorstellen voor
toekomstige wijzigingen van de structuur van de economische beleidscoördinatie in Europa, zal het kabinet deze toetsen aan noodzaak om de
Europese afspraken te doen naleven, in het bijzonder ten aanzien van het
SGP, en de beleidsvrijheid die lidstaten moeten behouden om een eigen
invulling te geven aan deze afspraken.
D66
(10) Wordt er nog verder nagedacht over het verder versterken
van de «governance» op Europees niveau, ook in relatie tot de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

5

uitspraken van de heer Trichet van vorige week? Zie ook de
volgende link: http://85.112.25.68:6081/fd/economie-politiek/
2011/07/10/trichet-pleit-voor-europese-minister-van-financin
De prioriteit van de Raad en het Europees Parlement is om zo snel
mogelijk een akkoord te bereiken over het governancepakket. Met dit
pakket wordt de economische beleidscoördinatie op Europees niveau
significant versterkt: Binnen het Stabiliteits- en Groeipact (SGP) zal in de
toekomst meer aandacht worden besteed aan publieke schulden en aan
de preventieve arm van het SGP. Daarnaast zal een nieuwe procedure
worden geïnitieerd voor het voorkomen en/of terugdringen van schadelijke macro-economische onevenwichtigheden. Ook zullen de nationale
begrotingsraamwerken van de lidstaten aan minimumeisen moeten gaan
voldoen. Los van het governancepakket zullen ook de bevoegdheden van
Eurostat worden uitgebreid. Het implementeren en effectief handhaven
van het governancepakket zal de komende jaren uitermate belangrijk zijn
en veel aandacht vergen. De eurozonetop van 21 juli jl. heeft de voorzitter
van de Europese Raad verzocht om, in nauw overleg met de voorzitter van
de Commissie en de voorzitter van de Eurogroep, in oktober met concrete
voorstellen te komen voor betere werkmethoden en een sterker crisisbeheer in de eurozone. Hierop wordt nader ingegaan bij de beantwoording van de vragen die de Tweede Kamer heeft gesteld naar
aanleiding van de uitkomsten van de eurzonetop.
Stresstest
VVD
(11) Ten aanzien van de gepubliceerde resultaten van de
stresstesten vragen de leden van de VVD-fractie de minister in te
gaan op de recente publicatie van de stresstest uitgevoerd door
J.P. Morgan waaruit blijkt dat 20 Europese banken niet door de
test komen en € 80 miljard nodig is voor kapitaalversterking van
desbetreffende banken. Hoe verhoudt deze test zich tot de test
van de Europese Banken Autoriteit (EBA) waarin wordt gesteld
dat 8 Europese banken de test niet doorstaan en € 2,5 miljard aan
reservekapitaal tekort komen? Wat zeggen deze verschillen over
de geloofwaardigheid van de stresstest van de EBA?
De door EBA opgelegde transparantie bij de publicatie van de stresstesten
heeft marktpartijen in de gelegenheid gesteld om zelf analyses te maken.
De aannames voor deze marktanalyses en dus ook de hoeveelheid
benodigd extra kapitaal lopen door verschillende aannames en scenario’s
sterk uiteen. Deze transparantie en de op gang gekomen discussie zijn
goed, aangezien marktpartijen hierdoor beter geïnformeerd kunnen
oordelen over de kapitaalpositie van Europese banken en indien zij dat
nodig achten, druk kunnen uitoefenen op deze banken om hun kapitaalspositie te verbeteren.
PVV
(12) Banken in de gevarenzone moeten via private weg hun
kapitaal versterken. Als dit niet lukt zal er publiek geld bij
moeten? Wanneer is sprake van deze back stop? Moeten banken
wederom met publiek geld worden gered door hun risicovol
gedrag? In hoeverre kunnen spaargelden worden geringfenced
van een probleembank? Zijn voorwaarden voor overheidssteun
geformuleerd? Hoe worden banken ondersteund van landen met
onvoldoende toegang tot de kapitaalmarkt (zoals Griekenland,
Portugal en Ierland)?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

6

Een backstop is van toepassing op instellingen die gezakt zijn. In
Nederland zijn er geen banken gezakt dus is er geen sprake van gebruik
van een backstop. Banken zijn gezakt indien ze nadat de stresstest is
toegepast minder dan 5% core tier 1 kapitaal hebben. Zij worden verplicht
hun kapitaalpositie te versterken. Inderdaad in eerste instantie via private
wegen en wanneer private oplossingen niet mogelijk zijn via publieke
interventie.
Banken in de gevarenzone (veelal banken bij de 5%-grens met veel
overheidsblootstelling in de programmalanden) worden niet verplicht hun
kapitaalpositie te verbeteren. Wel komen ze onder verscherpt prudentieel
toezicht. Het spreekt voor zich dat deze banken en hun toezichthouders
zich de vraag moeten stellen of zij er verstandig aan doen om hun
kapitaalpositie te versterken.
Voor de discussie over ringfencing verwijs ik u naar de nota «Financiële
stabiliteit, bescherming van spaargeld in het depositogarantiestelsel en
het combineren van verschillende bancaire activiteiten binnen een bank»
die ik uw Kamer 8 juli jl. toezond.1
Europese regels voor staatssteun zijn van toepassing in geval van steun
van een overheid aan een in nood verkerende financiële instelling. Dit
betekent, conform de huidige staatssteunregels van de EU, dat een
instelling een herstructureringsplan moet indienen indien een instelling
door publieke middelen moet worden gesteund. Voor alle landen die
momenteel steun genieten van EFSF of leningen ontvangen van de
eurolanden is in de bestaande programma’s een voorziening voor steun
aan de financiële sector opgenomen.
SP
(13) Is er uit de stresstest meer duidelijkheid gekomen over de
mate waarin financiële instellingen zouden worden geraakt door
een sanering van de Griekse staatsschuld?
De recente Europese stresstest heeft meer duidelijkheid gebracht over de
exposure van individuele Europese banken op Griekse obligaties. De
totale exposure van de deelnemende banken op de Griekse schuld is per
31 december 2010 zo’n 90mrd. De stresstest heeft uitgewezen dat de
Nederlandse financiële instellingen die aan de test deelnamen een
gezamenlijke exposure op Griekse staatsobligaties hadden van zo’n 1,2
miljard euro.
Kredietbeoordelaars
PVV
(14) Hoe beoordeelt de minister de uitspraak van eurocommissaris Michel Barnier dat kredietbeoordelaars zich niet zouden
moeten uitspreken over eurolanden die een beroep hebben
gedaan op het noodfonds voor de euro?

1
Zie Kamerstukken II, 2010–2011, 31 980,
nr. 51.

Kredietbeoordelaars vervullen een nuttige rol. Ratings verschaffen
beleggers inzicht en bieden een vergelijkingsmaatstaf ten aanzien van de
risico’s van financiële instrumenten, waaronder obligaties uitgegeven
door landen (landenratings). Deze transparantie is van belang ook ten
aanzien van landenrisico’s. Investeerders moeten mijns inziens echter zelf
kritisch zijn en zoveel mogelijk meerdere informatiebronnen tot zich
nemen en derhalve niet uitsluitend afgaan op het oordeel van de
kredietbeoordelaars. Dit geldt naar mijn oordeel te meer als een euroland
een beroep heeft gedaan op de noodfaciliteit van de eurozone. In die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

7

laatste situatie is er ook bijvoorbeeld het oordeel van het IMF welke bij
een programmaland veel meer informatie heeft dan kredietbeoordelaars.
CDA
(15) De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de rol
van de rating agencies. Waar zij in het verleden nog wel eens
achter de muziek aanliepen, spelen zij nu voortdurend de eerste
viool. Het is de vraag of dit wenselijk is. Te snelle oordelen
kunnen leiden tot een self fulfilling prophecy. Dit wakkert de
onrust aan. De leden van de CDA-fractie vinden dit onwenselijk,
hoewel voor hen de onafhankelijkheid van de rating agencies
buiten kijf staat. Kan de minister aangeven wat aan deze rol van
credit agencies kan en zou moeten worden gedaan?
In vervolg op de kredietcrisis is een groot aantal maatregelen getroffen
ten aanzien van kredietbeoordelaars. Zo is in 2009 via een Europese
Verordening toezicht op kredietbeoordelaars door nationale toezichthouders ingevoerd en zijn uitgebreide transparantieverplichtingen aan de
kredietbeoordelaars opgelegd alsmede maatregelen getroffen om
belangenconflicten tegen te gaan teneinde zoveel mogelijk zuivere ratings
te borgen. Vanaf 1 juli 2011 houdt ESMA op basis van de tweede
generatie van de CRA-verordening (CRA II) direct toezicht op de kredietbeoordelaars (met een delegatiemogelijkheid naar nationale toezichthouders). Deze maatregelen, die ik positief vind, moeten de kans krijgen
om daadwerkelijk effect te sorteren. Hier blijft het echter niet bij. De
Europese Commissie werkt momenteel aan een voorstel tot verdere
aanscherping van de regels voor kredietbeoordelaars. Eén van de
voorstellen betreft nog meer transparantie door kredietbeoordelaars,
onder meer door te verplichten dat de volledige analyse die ten grondslag
ligt aan landenratings openbaar wordt gemaakt. Hierdoor worden
marktpartijen in staat gesteld nog kritischer te kijken naar de rating. Ik sta
open voor een dergelijke vergroting van de transparantie en zal dit ook in
Brussel uitdragen.
CU
(16) Steunt de minister de oproep van bondskanselier Merkel om
een Europese rating agency op te zetten? Zo ja, hoe verhoudt dit
zich tot de oproep van de minister zelf om het IMF een grotere rol
te geven in de beoordeling van de kredietwaardigheid van
landen?
Het is thans reeds mogelijk om een Europese kredietbeoordelaar op te
zetten. Ik sta hier positief tegenover. Wel is de oprichting van een
Europese kredietbeoordelaar naar mijn mening voorbehouden aan de
private partijen zelf. Dit laat overigens onverlet dat investeerders zelf
kritisch moeten zijn en zoveel mogelijk informatiebronnen tot zich moeten
nemen. In dit verband heb ik aangegeven dat ingeval een land in het
steunprogramma van het IMF is opgenomen met bijbehorende onderzoeken en monitoring door het IMF, het goed zou zijn als investeerders
deze bevindingen van het IMF (nadrukkelijker) meewegen in hun oordeel.
Overig
VVD
(17) Ook vragen de leden van de VVD-fractie de regering om ook
onder het Poolse voorzitterschap de subsidiariteit- en proportionaliteittoets van de Kamer bij het commissievoorstel voor een
geharmoniseerde grondslag voor de vennootschapsbelasting in
ogenschouw te blijven nemen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

8

De regering kan de leden van de VVD fractie verzekeren dat ook onder het
Poolse voorzitterschap de regering de subsidiariteit- en proportionaliteittoets van de Kamer ten aanzien van het commissievoorstel voor een
geharmoniseerde grondslag voor de vennootschapsbelasting in
ogenschouw blijft houden.
CDA
(18) Tot slot wijzen de leden van de CDA-fractie op de problematische situatie in de VS ten aanzien van de schuldhoudbaarheid.
Er zijn credit rating agencies die overwegen om de VS te
«downgraden». Dat is een historisch volstrekt ongekende
situatie. Dit draagt bovendien bij aan de onrust op de markten.
Op welke wijze wordt hier binnen de Eurogroep mee om gegaan?
Als lid van de G20 neemt de EU deel aan een proces waarbij de grootste
landen elkaar aanspreken op hun bijdrage aan mondiale onevenwichtigheden en financiële stabiliteit, het zogenaamde Mutual Assessment
Process (MAP). De VS kan in dit kader worden aangesproken om de
noodzakelijke stappen te nemen om de schuldhoudbaarheid te verbeteren. De Europese inzet hiervoor wordt in de Ecofin/Eurogroep en de
Europese Raad voorbereid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-07, nr. 832

9