Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen
en premievrijstelling in pensioenregelingen

Ondertekend op 23 januari 2013 te Den Haag

1.

Inleiding

Het verbeteren van de arbeidsmobiliteit van mensen met een gezondheidsbeperking staat al enige
tijd in de politiek-maatschappelijke belangstelling. Het onderwerp is ondermeer aan de orde
gekomen tijdens de behandeling van de Veegwet pensioenen1 en de evaluatie van de Wet op de
medische keuringen2. De discussie richt zich op het wegnemen van de negatieve gevolgen voor
werknemers met gezondheidsbeperkingen bij individuele baanmobiliteit.
Partijen vinden het vanuit hun maatschappelijke verantwoordelijkheid uiterst belangrijk dat
arbeidsongeschikte werknemers bij hun re-integratie zo min mogelijk worden belemmerd door een
mogelijk verlies aan inkomensbescherming. Dit kan de arbeidsmobiliteit3 belemmeren. Bovendien
is het maatschappelijk gezien een ongewenste situatie dat werknemers bij re-integratie stuiten op
belemmeringen die voortvloeien uit de pensioenregelingen die op hen van toepassing zijn. Partijen
hebben de afgelopen periode in nauw overleg met het ministerie van SZW onderzocht hoe dit kan
worden voorkomen. Voor verzekeraars liggen deze afspraken in het verlengde van het Van
Leeuwen Convenant dat verzekeraars en patiënten- en consumentenorganisaties hebben
afgesloten.
Met dit convenant willen partijen bijdragen aan de bescherming van de rechten van de werknemer
bij individuele baanmobiliteit, door te voorkomen dat een werknemer die ziek of (gedeeltelijk)
arbeidsongeschikt is de inkomensbescherming op grond van de pensioenregeling verliest, als hij
(al dan niet in het kader van re-integratie) naar een andere werkgever overstapt. Naast
bescherming bij individuele baanmobiliteit, beoogt dit convenant ook bescherming te bieden bij
collectieve beëindigingen. Indien er bij de collectieve beëindiging van de deelname besloten is tot
een collectieve waardeoverdracht, is het convenant niet van toepassing. In dat geval maken
pensioenuitvoerders als onderdeel van het totale afsprakenpakket afspraken over de dekking bij
arbeidsongeschiktheid. Pensioenuitvoerders verwachten dat de afspraken in dit convenant van
belang zullen zijn voor een substantieel aantal werknemers dat jaarlijks tijdens ziekte of
arbeidsongeschiktheid van baan verandert.
De afspraken leiden niet tot een verplichting voor sociale partners om in een pensioenregeling
altijd het arbeidsongeschiktheidsrisico te dekken. Het convenant laat bestaande verschillen in
arbeidsvoorwaarden onverlet. Op basis van dit convenant kan een werknemer dus geen
aanspraak of recht op arbeidsongeschiktheidspensioen of premievrijstelling claimen als de
pensioenregeling van zijn werkgever die dekking niet biedt.
Het convenant bevat minimumbepalingen. Afwijkingen ten gunste van werknemers zijn altijd
mogelijk. Indien dit leidt tot een samenloop van uitkeringen of aanspraken, dan zal de
pensioenuitvoerder die een dergelijke gunstiger regeling biedt, zorgdragen voor een eventueel
noodzakelijke verrekening, om fiscale bovenmatigheid te voorkomen.

1

Zie o.a. Kamerstukken II, 2007/08, 31226, nr. 14.
Zie o.a. Kamerstukken II, 2010/11, 28172, nr. 9.
3
Onder arbeidsmobiliteit wordt ook verstaan het gaan uitoefenen van een (ander) beroep, of het sluiten van een nieuwe
arbeidsovereenkomst in aansluiting op de beëindiging van de uitoefening van een beroep.
2

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

1

2.

Kernpunten van het convenant

1. Dekking bij arbeidsongeschiktheidspensioen
Als de pensioenregeling een arbeidsongeschiktheidspensioen bevat dan is de dekking ten
minste als volgt:
a) De pensioenregeling waarin de werknemer deelnemer was op de eerste ziektedag dekt
het arbeidsongeschiktheidsrisico via een arbeidsongeschiktheidspensioen, inclusief latere
toenames in de mate van arbeidsongeschiktheid, tot de volgens het pensioenreglement
geldende eindleeftijd.
b) De dekking eindigt vóór die eindleeftijd als de wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering4
voor die eindleeftijd eindigt.
c) Gelet hierop is er geen dekking voor arbeidsongeschiktheidpensioen als de eerste
ziektedag voorafgaand aan de deelneming in de pensioenregeling ligt.
2. Dekking bij premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid
Als de pensioenregeling een premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid bevat dan is de
dekking ten minste als volgt:
a) de pensioenregeling waarin de werknemer deelnemer was op de eerste ziektedag, dekt
premievrijstelling tot de mate van arbeidsongeschiktheid zoals die gold bij einde
dienstverband. Als bij einde dienstverband de wachttijd voor de WIA nog niet is
verstreken, wordt de premievrijstelling gebaseerd op de mate van arbeidsongeschiktheid
zoals die gold bij de eerste toekenning van de wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering.
b) Als de werknemer in een andere pensioenregeling gaat deelnemen, dan dekt de nieuwe
pensioenuitvoerder premievrijstelling conform de nieuwe pensioenregeling, maar
uitsluitend bij en voor zover sprake is van toename van de mate van
arbeidsongeschiktheid boven de onder a bedoelde mate van arbeidsongeschiktheid.
3. Later ingaan van de uitkering
Zowel bij het arbeidsongeschiktheidspensioen als bij de premievrijstelling wordt de dekking
verleend op basis van het deelnemerschap op de eerste ziektedag van de oorspronkelijke
wachttijd voor de WIA. Dit geldt ook als een werknemer aan het einde van de wachttijd voor de
WIA minder dan 35% arbeidsongeschikt wordt verklaard en geen WIA-uitkering krijgt, maar
binnen 4 weken alsnog meer dan 35% arbeidsongeschikt wordt en alsnog een WIA-uitkering
krijgt.
Als een werknemer na het eindigen van de wachttijd voor de WIA minder dan 35%
arbeidsongeschikt wordt verklaard en ná 4 weken alsnog meer dan 35% arbeidsongeschikt
wordt verklaard dan wordt de dekking verleend vanuit de pensioenregeling waarin de
werknemer ten tijde van de toegenomen arbeidsongeschiktheid deelnemer is.
4. Herleving van het recht op uitkering
Bij herleven van de wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering gelden dezelfde afspraken.

4

Met arbeidsongeschiktheidsuitkering wordt een uitkering o.g.v. de WAO, WIA en de Wet Arbeidsongeschikheidsverzekering
Zelfstandigen bedoeld.
Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

2

Als het recht op een arbeidsongeschiktheiduitkering herleeft binnen 4 weken nadat de uitkering
is ingetrokken, dan wordt dekking verleend vanuit de pensioenregeling waarin de werknemer
ten tijde van de eerste ziektedag deelnemer was.
Als de arbeidsongeschiktheidsuitkering ná 4 weken herleeft, dan wordt dekking verleend vanuit
de pensioenregeling waarin de werknemer ten tijde van de toegenomen arbeidsongeschiktheid
deelnemer is.
5. Carenz- of wachttijden
Pensioenuitvoerders hanteren geen carenz- of wachttijden meer. Hiermee wordt bewerkstelligd
dat werknemers zo min mogelijk worden uitgesloten van pensioenopbouw en direct bij aanvang
van een dienstverband verzekerd zijn. Wel is hantering van een antimisbruikbepaling mogelijk.
6. Anticumulatie
Bij de dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling worden de afspraken
in het convenant als uitgangspunt genomen. Pensioenuitvoerders kunnen ten gunste van
deelnemers afwijken van het convenant. In dat geval kunnen zij een anticumulatiebepaling in
hun regeling opnemen om ongewenste samenloop van arbeidsongeschiktheidsvoorzieningen
te voorkomen. Als in een pensioenregeling meer dan de in dit convenant beschreven dekking
wordt geboden, dan komt dit meerdere bij samenloop als eerste voor anticumulatie in
aanmerking.
7. Verhouding met wettelijke voorschriften omtrent gelijke behandeling
Mochten de afspraken uit dit convenant in een bepaalde regeling of individuele situatie leiden
tot indirect onderscheid op grond van handicap of chronisch ziekte, zonder dat daarvoor een
rechtvaardigingsgrond aanwezig is, dan zorgt de betreffende pensioenuitvoerder voor een
passende oplossing die recht doet aan de doelstelling van het convenant.
8. Werking van het convenant
Het convenant heeft geen rechtstreekse werking en het biedt geen verdergaande rechten of
garanties dan voortvloeien uit de van toepassing zijnde pensioenregelingen. Het Verbond van
Verzekeraars en de Pensioenfederatie zullen zich inspannen om te bereiken dat hun leden en
sociale partners het convenant uiterlijk per 1 januari 2014 implementeren in de
pensioenregelingen, met het doel om de afspraken te laten gelden voor zieken of
arbeidsongeschikten die op of na die datum individueel van baan wisselen.
9. Individuele baanmobiliteit en collectieve beëindigingen zonder waardeoverdracht
Dit convenant heeft betrekking op werknemers die overstappen naar een nieuwe werkgever
(individuele baanmobiliteit) en op collectieve beëindigingen van deelname in een
pensioenregeling waarbij niet besloten is tot een collectieve waardeoverdracht.
10. Waardeoverdracht
Met de convenantafspraken, en in het bijzonder de afspraken 1 tot en met 4, wordt geen
dekking beoogd op basis van de pensioenregeling waarin de werknemer deelnemer was op de
eerste ziektedag, nadat de waarde van de pensioenaanspraken reeds is overgedragen via een
waardeoverdracht zoals bedoeld in de Pensioenwet.
Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

3

3.

Toelichting

3.1 Dekking bij arbeidsongeschiktheidspensioen
Als de pensioenregeling een arbeidsongeschiktheidspensioen bevat dan is de dekking ten minste
als volgt: de pensioenregeling waarin de werknemer deelnemer was op de eerste ziektedag dekt
het arbeidsongeschiktheidsrisico via een arbeidsongeschiktheidspensioen tot de volgens het
pensioenreglement geldende eindleeftijd, inclusief latere toenames in de mate van
arbeidsongeschiktheid.
De eerste ziektedag is de eerste dag van de wachttijd zoals bedoeld in de WIA. Het recht op een
arbeidsongeschiktheidspensioen dat bestaat op het moment van beëindiging van het
dienstverband blijft ook na die beëindiging bestaan. Bij een arbeidsongeschiktheidspensioen dat
ingaat direct na het einde van de wachttijd voor de WIA kan dit betekenen dat het
arbeidsongeschiktheidspensioen nog door de pensioenuitvoerder moet worden toegekend nadat
de deelname al is beëindigd. Alle na de beëindiging van het dienstverband optredende wijzigingen,
zowel verhogingen als verlagingen, in de mate van arbeidsongeschiktheid werken door in de
hoogte van het arbeidsongeschiktheidspensioen conform het pensioenreglement.
De dekking duurt voort tot maximaal de volgens de pensioenregeling geldende eindleeftijd en
eindigt vóór die tijd als de wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering voor die tijd eindigt. Voor
herleven van de uitkering zie paragraaf 3.4.
Geen dekking arbeidsongeschiktheidspensioen bij nieuwe pensioenuitvoerder
Pensioenuitvoerders spreken af dat geen arbeidsongeschiktheidspensioen hoeft te worden
verstrekt aan de werknemer die zich op de datum waarop de deelname aan de pensioenregeling
ingaat in de wachttijd voor de WIA bevindt of al een wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering
ontvangt. Aangezien voor de minimale dekking wordt uitgegaan van de eerste ziektedag, wordt
geen dekking gegeven voor arbeidsongeschiktheidpensioen als de eerste ziektedag voorafgaand
aan de deelneming in de pensioenregeling ligt.
De uitsluiting van de dekking eindigt zodra de werknemer zijn wachttijd voor de WIA zodanige tijd
heeft onderbroken dat door het UWV hernieuwde ongeschiktheid tot werken in de vorm van een
nieuwe ziektedag wordt vastgesteld. Indien de dekking wordt uitgesloten wegens ontvangst van
een wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering, eindigt deze uitsluiting zodra deze uitkering ten
minste 4 weken ingetrokken is geweest. Zie paragraaf 3.4.
3.2 Dekking bij premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid
Als de pensioenregeling een premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid bevat dan is de
dekking ten minste als volgt:
a) de pensioenregeling waarin de werknemer deelnemer was op de eerste ziektedag, dekt
premievrijstelling tot ten hoogste de mate van arbeidsongeschiktheid zoals die geldt bij einde
dienstverband. Als bij einde dienstverband de wachttijd nog niet is verstreken, wordt de
premievrijstelling gebaseerd op ten hoogste de mate van arbeidsongeschiktheid zoals die gold
bij de eerste toekenning van de wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering.

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

4

b) Als de werknemer re-integreert en in een andere pensioenregeling gaat deelnemen, dan dekt
de nieuwe pensioenuitvoerder premievrijstelling conform de nieuwe pensioenregeling, maar
uitsluitend bij en voor zover sprake is van toename van de mate van arbeidsongeschiktheid
boven de onder a bedoelde mate van arbeidsongeschiktheid.
Bij de premievrijstelling ligt het meer voor de hand te voorzien in een gemaximeerde dekking
vanuit de regeling waarin het deelnemerschap bestond op de eerste ziektedag en het dekken van
de restcapaciteit van werknemers door de nieuwe pensioenuitvoerder. Belangrijkste reden hiervoor
is dat zodra een gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer bij een andere werkgever (een deel
van) zijn restcapaciteit gaat benutten, hij over het inkomen dat hij daar verdient, pensioen gaat
opbouwen. Het ligt in de rede aan die opbouw opnieuw de bescherming van premievrijstelling te
verbinden voor de situatie dat de werknemer later te maken krijgt met een toename van de mate
van arbeidsongeschiktheid. De oorzaak van die toename is hierbij niet relevant.
Het Pensioenfonds voor Werk en (re)Intregratie heeft een zodanig specifieke doelgroep dat het
verlenen van premievrijstelling bij toegenomen arbeidsongeschiktheid ongeacht de vraag of die
toename voortkomt uit tijdens de deelneming ontstaande ziekten of gebreken of reeds daarvoor
bestaande ziekten of gebreken, onevenredig hoge kosten voor het collectief met zich mee kan
brengen. Het is daarom voorstelbaar dat dit fonds, zoals thans het geval is, geen dekking verleent
als de toename van de arbeidsongeschiktheid dezelfde oorzaak heeft als de bestaande
arbeidsongeschiktheid.
3.3. Later ontstaan van recht op uitkering
Uitgangspunt is dat de dekking wordt verleend vanuit de pensioenregeling waar de werknemer
deelnemer was op de eerste ziektedag. Dat is de eerste dag van de wachttijd zoals bedoeld in de
WIA.
Dit geldt ook als een werknemer aan het einde van de wachttijd voor de WIA minder dan 35%
arbeidsongeschikt wordt verklaard en geen WIA-uitkering krijgt, maar binnen 4 weken alsnog meer
dan 35% arbeidsongeschikt wordt en alsnog een WIA-uitkering krijgt.
Als een werknemer na het eindigen van de wachttijd voor de WIA minder dan 35%
arbeidsongeschikt wordt verklaard en ná 4 weken alsnog meer dan 35% arbeidsongeschikt wordt
verklaard, wordt de dekking verleend vanuit de pensioenregeling waarin de werknemer ten tijde
van de toegenomen arbeidsongeschiktheid deelnemer is.
3.4. Herleving van het recht op uitkering
Als het UWV de arbeidsongeschiktheidsuitkering weer toekent binnen 4 weken nadat die uitkering
was ingetrokken, omdat de werknemer voor minder dan 15% (bij de WAO) of minder 35% (bij de
WIA) arbeidsongeschikt is geworden, dan is er sprake van een doorlopende periode van ziekte of
arbeidsongeschiktheid. De werknemer houdt dan recht op de dekking verleend vanuit de
pensioenregeling waarin hij ten tijde van de eerste ziektedag deelnemer was. Heeft de intrekking
van de uitkering langer geduurd dan 4 weken dan is er sprake van een nieuw risico dat volledig
onder de dekking van de nieuwe pensioenuitvoerder valt. Dit biedt de werknemer duidelijkheid dat
hij bij nieuwe uitval aanspraak kan maken op een dekking bij de nieuwe pensioenuitvoerder. Zo

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

5

wordt voorkomen dat de nieuwe pensioenuitvoerder na langere tijd de werknemer nog
terugverwijst naar zijn oude pensioenuitvoerder.
3.5 Carenz- of wachttijden
Pensioenuitvoerders hanteren in pensioenregelingen geen carenztijden of wachttijden. Een
carenzperiode of wachttijd is de periode na aanvang van de deelname in de pensioenregeling,
waarin geen recht een arbeidsongeschiktheidspensioen of premievrijstelling bij
arbeidsongeschiktheid bestaat, dan wel weigering van de uitkering kan plaatsvinden. Deze
afspraak reikt verder dan de arbeidsongeschiktheidsproducten. Pensioenuitvoerders zullen ook
geen carenztijden of wachttijden hanteren bij nabestaandenpensioenen.
Er hebben zich in de praktijk gevallen voorgedaan waardoor er behoefte is aan een
antimisbruikbepaling. Het gaat ondermeer om het sluiten van een verzekering op het moment dat
men weet dat iemand al ernstig ziek is en het werk niet aankan, met het enkele doel om een
uitkering te krijgen. Pensioenuitvoerders spreken af dat zij, om misbruik en fraude tegen te gaan,
gebruik mogen maken van een antimisbruikbepaling. De antimisbruikbepaling houdt in dat de
pensioenuitvoerder de uitkering van een arbeidsongeschiktheidspensioen of premievrijstelling
(geheel of gedeeltelijk en blijvend of tijdelijk) kan weigeren als de werknemer binnen een half jaar ·
na aanvang van deelneming en/of dekking, zijn werkzaamheden (deels) staakt wegens ziekte en
de gezondheidstoestand van de werknemer dit ten tijde van aanvang van de deelneming kennelijk
moest doen verwachten. De bewijslast om aan te tonen dat de werknemer de uitval ten tijde van
de aanvang van de deelneming kennelijk mocht doen verwachten, ligt bij de pensioenuitvoerder.
Het enkele feit dat de werknemer binnen een half jaar zijn werkzaamheden wegens ziekte
(gedeeltelijk) staakt, is niet voldoende om het recht op een arbeidsongeschiktheidsvoorziening te
weigeren. De periode van een half jaar wordt verminderd met de periode dat de werknemer bij een
andere pensioenuitvoerder direct voorafgaand op een vergelijkbaar niveau dekking had voor
hetzelfde risico. Daardoor wordt in feite voorkomen dat personen met een handicap of chronische
ziekte bij wisseling van baan telkens opnieuw met de antimisbruikbepaling kunnen worden
geconfronteerd.
De uitsluiting is niet per definitie permanent. De pensioenuitvoerder heeft de bevoegdheid de
uitkering tijdelijk of blijvend te weigeren en kan dus rekening houden met de ernst van het misbruik
en andere bijzondere omstandigheden.
3.6 Anticumulatie
Arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid worden in
Nederland zeer divers vormgegeven door de grote diversiteit aan pensioenregelingen. Het is
daarom niet uit te sluiten dat er bij arbeidsongeschiktheid een samenloop van uitkeringen of
pensioenopbouw ontstaat. Dit kan zich ook voordoen indien een pensioenregeling in de voor de
werknemer gunstige zin afwijkt van de in het convenant opgenomen afspraken. Dit is uiteraard
toegestaan. Het convenant bevat immers alleen minimumbepalingen. Om te voorkomen dat door
een uitgebreidere dekking fiscale bovenmatigheid ontstaat, kunnen pensioenuitvoerders een
anticumulatiebepaling in hun regeling opnemen.

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

6

3.7 Verhouding met wettelijke voorschriften omtrent gelijke behandeling
Met dit convenant zijn generieke regels opgesteld die niet in alle (individuele) gevallen dezelfde
uitwerking kunnen hebben. De Commissie Gelijke Behandeling constateert dat er in één situatie
onderscheid wordt gemaakt op grond van arbeidsongeschiktheid.5 Dat is het geval als een
gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemer bij een werkgever werkt die geen pensioenregeling of
verzekering heeft, waarin het recht op arbeidsongeschiktheidspensioen is geregeld. Als die
werknemer vervolgens overstapt naar een werkgever bij wie dit wel is geregeld, heeft hij in de
huidige situatie geen recht op arbeidsongeschiktheidspensioen bij zijn nieuwe werkgever. Dat
onderscheid op grond van arbeidsongeschiktheid is niet hetzelfde als, maar loopt in grote lijnen
samen met dat op grond van handicap of chronische ziekte. Hoewel er sprake is van indirect
onderscheid vanwege handicap of chronische ziekte acht de Commissie daarvoor in beginsel een
rechtvaardigingsgrond aanwezig, maar dit hangt mede af van de situatie bij een individuele
pensioenuitvoerder en de inhoud van de concrete pensioenregeling. Mocht zich in individuele
gevallen of regeling een situatie voordoen die leidt tot indirect onderscheid op grond van handicap
of chronisch ziekte, zonder dat daarvoor een rechtvaardigingsgrond aanwezig is, dan zorgt de
betreffende pensioenuitvoerder voor een passende oplossing die recht doet aan de doelstelling
van het convenant.
3.8 Werking van het convenant
Het convenant heeft geen rechtstreekse werking en het biedt geen verdergaande rechten of
garanties dan de individuele pensioenregelingen. Het Verbond van Verzekeraars en de
Pensioenfederatie zullen zich inspannen om te bereiken dat hun leden en de sociale partners het
convenant uiterlijk per 1 januari 2014 implementeren in de pensioenregelingen, met het doel om de
afspraken te laten gelden voor zieken of arbeidsongeschikten die op of ná die datum individueel
van baan wisselen. Daarbij speelt het volgende.
Het Verbond van Verzekeraars kan de leden binden aan het convenant en op die manier bereiken
dat zij de afspraken uit het convenant implementeren in hun polisvoorwaarden en
uitvoeringsovereenkomsten. De Pensioenfederatie heeft als de koepelorganisatie voor
beroepspensioenfondsen, ondernemingspensioenfondsen en bedrijfstakpensioenfondsen geen
juridische mogelijkheden om haar leden te binden. Voor beide organisaties geldt echter dat het
uiteindelijk de sociale partners zijn die de inhoud van de pensioenregeling bepalen. Het Verbond
van Verzekeraars en de Pensioenfederatie zullen zich daarom inspannen om te bereiken dat
sociale partners de afspraken uit dit convenant uiterlijk per 1 januari 2014 implementeren in de
pensioenregelingen.
3.9 Individuele baanmobiliteit en collectieve beëindigingen of overgangen
Het convenant biedt primair bescherming bij individuele beëindigingen van de pensioenregeling ter
bevordering van de baanmobiliteit. Naast bescherming bij individuele baanmobiliteit, beoogt dit
convenant ook bescherming te bieden bij collectieve beëindigingen van deelname in een
pensioenregeling. Hiervan kan bijvoorbeeld sprake zijn als een uitvoeringsoverkomst tussen een
werkgever en een pensioenuitvoerder eindigt, bij overgang naar een andere pensioenuitvoerder

5

Oordeel: 2011-187.

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

7

(mits geen sprake van collectieve waardeoverdracht), bij faillissement van een werkgever of bij
overnames, fusies en afsplitsingen.
Het convenant heeft geen betrekking op collectieve beëindigingen waarbij besloten is tot
collectieve waardeoverdracht. In die gevallen bevorderen partijen bij dit convenant dat de bij hen
aangesloten pensioenuitvoerders als onderdeel van een totaalpakket vrijelijk afspraken maken om
te voorkomen dat de negatieve effecten op treden, met het oog waarop het convenant is gesloten.
Juist bij collectieve overgangen met collectieve waardeoverdracht kan dekking bij
arbeidsongeschiktheid door goede afspraken volledig sluitend geregeld worden. Partijen spreken
af om er bij sociale partners op aan te dringen dat sluitende afspraken worden gemaakt als
onderdeel van het totaalpakket aan afspraken.
Het is wel mogelijk om bij collectieve beëindigingen, waarbij niet besloten is tot een collectieve
waardeoverdracht, van het convenant afwijkende afspraken te maken, mits dat in het voordeel van
de deelnemers is.
3.10 Waardeoverdracht
In gevallen waarin een werknemer na baanmobiliteit heeft gekozen voor een individuele
waardeoverdracht zoals bedoeld in de Pensioenwet, beoogt dit convenant geen minimale dekking
te bieden op arbeidsongeschiktheidspensioen of premievrijstelling wegens arbeidsongeschiktheid.
De convenantpartijen zullen er bij pensioenuitvoerders op aandringen dat in
waardeoverdrachttrajecten aandacht wordt besteed aan gedegen communicatie over deze
consequentie van de keuze voor een individuele waardeoverdracht. Het is wenselijk dat
pensioenuitvoerders er op aandringen dat een gewezen deelnemer die in de wachttijd van de WIA
zit, of in de periode waarin een wettelijke arbeidsongeschiktheidsuitkering nog kan herleven, geen
waardeoverdracht pleegt. De wettelijk verplichte informatie bij einde deelneming6 is daar het juiste
instrument voor.
Als de gewezen deelnemer toch kiest voor de waardeoverdracht dan wordt er vanuit gegaan dat
dit een bewuste keuze is waarvoor de gewezen deelnemer de consequentie draagt. Voor situaties
waarin de informatievoorziening gebrekkig zou zijn gebleken en voor onvoorziene schrijnende
kwesties waarin door individuele waardeoverdracht rechten op arbeidsongeschiktheidspensioen of
premievrijstelling zijn verspeeld zullen convenantpartijen er op aandringen dat de betrokken
pensioenuitvoerders de waardeoverdracht, voor zover mogelijk, in goed overleg teniet doen.
De convenantpartijen vragen de regering om in de waardeoverdrachtsfeer te voorzien in een
voorstel voor een wettelijke bepaling die werknemers beschermt tegen de ongunstige
consequenties van waardeoverdracht tijdens ziekte of arbeidsongeschiktheid.
Dit convenant blijft eveneens buiten beschouwing bij een besluit tot collectieve waardeoverdracht
zoals toegelicht in paragraaf 3.9.

6

Artikel 6, onderdeel c, Besluit uitvoering Pensioenwet en Wet verplichte beroepspensioenregeling.

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

8

4.

Hardheid en geschillen

Het convenant bevat generieke regels. Niettemin is het mogelijk dat deze regels niet in ieder
individueel geval leiden tot een door het convenant beoogde situatie. Indien dat het geval is dan
zullen de betrokken pensioenuitvoerders in onderling overleg en afstemming zoeken naar een
oplossing die recht doet aan de doelstelling van het convenant zoals bedoeld in de inleiding.
Het convenant heeft geen rechtstreekse werking. Een klacht of bezwaar van een belanghebbende
die verband houdt met de dekking bij arbeidsongeschiktheid dient te worden ingediend bij de
pensioenuitvoerder waartegen de klacht zich richt volgens het bij die pensioenuitvoerder geldende
pensioenreglement en de bij die pensioenuitvoerder geldende klachtenprocedure.

5.

Werkingsduur en aanpassing

Partijen spreken af om regelmatig overleg te voeren over de werking van het convenant en dit
binnen drie jaar na het inwerkingtreden te evalueren.
Op voorstel van elke ondertekenende partij betrokken bij deze overeenkomst kunnen partijen in
onderling overleg deze overeenkomst aanpassen.

6.

Ondertekening

Het Verbond van Verzekeraars verklaart haar leden aan dit convenant te binden en de
Pensioenfederatie verklaart zich in te spannen om sociale partners te bewegen zich aan dit
convenant te conformeren door implementatie daarvan in de individuele pensioenregelingen.

Namens het Verbond van Verzekeraars gevestigd te Den Haag:

H.J. Herbert
directeur Verbond van Verzekeraars

Namens de Pensioenfederatie gevestigd te Den Haag:

G.P.C.M. Riemen
algemeen directeur Pensioenfederatie

Convenant over dekking van arbeidsongeschiktheidspensioen en premievrijstelling in pensioenregelingen

9