Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2022–2023

29 683

Dierziektebeleid

Nr. 264

BRIEF VAN DE MINISTER VAN LANDBOUW, NATUUR EN
VOEDSELKWALITEIT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 1 februari 2023
Met deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van VWS, over
het aantreffen van Bovine Spongiforme Encephalopathie (BSE) bij een
kadaver van een koe. Deze dodelijke ziekte tast het centrale zenuwstelsel
van rundvee aan en wordt ook de gekkekoeienziekte genoemd. BSE is
tevens een zoönose die bij mensen de dodelijke hersenziekte variant
Creutzfeldt-Jacob kan veroorzaken. Mensen kunnen besmet raken door
het consumeren van producten afkomstig uit BSE geïnfecteerde runderen.
Er is daarom een Europees monitoringsprogramma waarbij alle kadavers
en alle in nood geslachte runderen in bepaalde risicogroepen worden
getest op de aanwezigheid van BSE.
Het rund dat nu positief bevonden is, is door middel van deze actieve
surveillance opgespoord. Het kadaver van het dier is na overlijden op het
bedrijf aangeboden bij Rendac waar het ook bemonsterd is. WBVR
(Wageningen BioVeterinary Research) heeft de bemonstering geanalyseerd en een variant van BSE aangetroffen. Dit positief geteste rund is niet
in de voedselketen terecht gekomen, en vormt geen risico voor de
voedselveiligheid.
Het bedrijf van de houder van het positief bevonden geval is per direct,
30 januari jl., door de NVWA geblokkeerd. Er wordt nu onderzocht door
WBVR om welke variant van BSE het gaat: een «atypische» variant of een
«klassieke» variant.
Een zogenaamde «atypische variant» kan sporadisch voorkomen bij
oudere koeien, een soort «ouderdom BSE». Het laatste geval in 2011 in
Nederland betrof een «atypische variant». De «klassieke variant» is de
variant die in 1986 voor het eerst gevonden werd in Groot Brittannië. In
Nederland zijn sinds 1997, 88 gevallen van klassieke BSE gevonden.
Hergebruik van dierlijke eiwitten in diervoer was een belangrijke oorzaak
van de verspreiding van klassieke BSE in rundvee. Daarop volgde een
Europees verbod op het gebruik van diermeel in diervoeding voor
runderen.

kst-29683-264
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2023

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 683, nr. 264

1

NVWA voert momenteel een bron- en contactonderzoek uit. Hierbij
worden nakomelingen, en dieren die hetzelfde voeder gehad hebben, en
dieren die opgegroeid zijn met dit rund opgespoord gedood, getest op
BSE en afgevoerd naar de destructie.
In geval van de «atypische variant» is daarmee deze positieve besmetting
afgehandeld.
In geval van de «klassieke variant» wordt een oorzaakanalyse uitgevoerd
door de NVWA omdat dit vaak veroorzaakt wordt door het voeren van
diervoeder waarin onvoldoende verhitte of niet- toegestane verwerkte
dierlijke eiwitten zitten.
De kans is namelijk aanwezig dat ook andere runderen dit diervoeder
hebben gegeten en daarmee besmet zijn geraakt. In dat geval moeten er
maatregelen worden genomen om risico’s voor de voedselveiligheid en
volksgezondheid te beheersen.
Er wordt nu onderzocht door WBVR om welke variant van BSE het gaat.
Zodra deze uitslag bekend is zullen we u zo spoedig mogelijk informeren
Tot slot wil ik u graag een correctie melden over aantallen preventief
geruimde bedrijven in verband met vogelgriep.
In mijn brief van 27 januari jl. (Kamerstuk 28 807, nr. 284), over de stand
van zaken vogelgriep, heb ik gemeld dat er sinds de eerste uitbraak in
oktober 2021 dertig locaties preventief zijn geruimd, waarbij ruim 1,1
miljoen dieren werden gedood en vernietigd. Per abuis is een verkeerde
stand in de brief opgenomen. Het juiste aantal betreft 48 locaties met
ongeveer 1,4 miljoen dieren. Een actueel overzicht van ruimingen van
besmette bedrijven en preventief geruimde bedrijven is te vinden op de
website van de rijksoverheid1.
De Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit,
P. Adema

1

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/vogelgriep/besmettingen-vogelgriep-bij-bedrijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 29 683, nr. 264

2