Inventarisatie Plancapaciteit
Najaar 2022

Inventarisatie Plancapaciteit
Najaar 2022

Uitgevoerd in opdracht van Ministerie van BZK / DGVB

Léon Groenemeijer

28 november 2022 | r2022-0054LGR | 21271 MO - Plancapaciteit 2022

ABF Research | Verwersdijk 8 | 2611 NH | Delft | 015 - 27 99 300

Copyright ABF Research 2022
De informatie in dit rapport is met de grootste zorg samengesteld. ABF Research aanvaardt geen aansprakelijkheid voor
eventuele fouten, onnauwkeurigheden of onvolledigheden. Het gebruik van (onderdelen van) dit rapport is toegestaan
mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inhoudsopgave
Samenvatting .............................................................................................................................................. 1
1

Inleiding............................................................................................................................................... 3

2

Woningbouwprognose en plancapaciteit......................................................................................... 5

2.1

Huishoudensgroei en verwachtingen woningproductie................................................................ 5

2.2

Bandbreedte ................................................................................................................................ 6

2.3

Plancapaciteit .............................................................................................................................. 7

2.4

Hardheid woningbouwplannen .................................................................................................. 10

2.5

Plannen naar eigendomsvorm en prijssegment ........................................................................ 12

2.6

Netto plancapaciteit en opgave na 2030 ................................................................................... 13

3

Woningbouw en woningtekort ........................................................................................................ 16

3.1

Bouwvergunningen, huishoudens en voorraad ......................................................................... 16

3.2

Verwachte ontwikkeling woningtekort ........................................................................................ 18

Bijlage 1 – Toelichting aanleveringen ..................................................................................................... 19

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

Samenvatting
Plancapaciteit verder toegenomen
De geïnventariseerde netto plancapaciteit (nieuwbouw minus sloop) is verder toegenomen en bedraagt voor
de negenjarige periode 2022 t/m 2030 1.052.700 woningen. Ten opzichte van de meting in het voorjaar van
2022 is de plancapaciteit met 18.800 woningen toegenomen. Daar komt bij dat een deel van de provincies
geen geactualiseerde gegevens heeft aangeleverd. Mogelijk is de toename nog groter.

147% plancapaciteit t.o.v. prognose
De Primos-prognose 2022 verwacht een netto uitbreiding van de woningvoorraad in de jaren 2022 t/m 2031
met 714.800 woningen. Het woningtekort zou daarmee teruglopen van 3,9% in 2022 tot 2,5% in 2031. De
verhouding tussen netto plancapaciteit en de in de prognose verwachte netto uitbreiding is gemiddeld in
Nederland 147%. Dat is beduidend meer dan de 130% waarnaar gestreefd wordt in verband met de te
verwachten planuitval en vertraging. Er zijn op nationaal niveau gezien voldoende woningen in plannen in
voorbereiding om de geprognosticeerde netto uitbreiding van de woningvoorraad te realiseren. Vrijwel alle
provincies beschikken over (ruim) meer dan 130% plancapaciteit. Gelderland (122%) en Fryslân (128%) en
Noord-Brabant (129%) vormen de uitzondering.

Woningbouwafspraken; plancapaciteit niet altijd 130%
In het Programma Woningbouw heeft het Kabinet Rutte IV de lat hoger gelegd. De ambitie is een bruto
uitbreiding van de woningvoorraad met 900.000 woningen in negen jaar tijd. Rekening houdend met de
geraamde sloop van 107.800 woningen zal, om deze doelstelling te halen, de woningvoorraad in de jaren
2022 t/m 2030 netto moeten uitbreiden met 792.200 woningen. Hiermee komt de verhouding netto
plancapaciteit en gewenste netto uitbreiding van de woningvoorraad uit op 133%. Op basis van het 130%criterium lijkt er hiermee, op nationaal niveau, ook voldoende plancapaciteit om de verhoogde ambities van
het kabinet te realiseren. In oktober 2022 zijn woningbouwafspraken tussen Rijk en provincies gemaakt. De
provincies willen tezamen 917.193 woningen bouwen, maar hebben aangegeven dat daartoe de hulp van
het Rijk nodig is om te voorzien in de benodigde randvoorwaarden en het oplossen van knelpunten. Uit de
planinventarisatie blijkt dat op basis van het 130%-criterium nog niet in alle provincies voldoende plannen
aanwezig zijn. Vergelijking van de afgesproken aantallen en de plancapaciteit leert dat in de provincies
Zeeland, Gelderland, Zuid-Holland, Fryslân en Noord-Brabant de netto-plancapaciteit minder dan 130%
bedraagt.

Woningproductie op hoog niveau en veel (harde) plannen voor de korte termijn
De afgelopen 12 maanden bedroeg de nieuwbouwproductie (Primos-definitie) 91.700 woningen. Het aantal
woningen in harde plannen met een geplande oplevering vòòr 2031 bedraagt op dit moment 352.200, dat is
7.300 meer dan in het voorjaar. Veel opleveringen van woningen zijn in de eerste vier jaar gepland, 597.600
woningen. Een aanzienlijk deel van deze plannen, 269.900 duizend woningen (45%), is al ‘hard’. Daarmee
is op dit moment 89% van de volgens de Primos-prognose verwachte netto uitbreiding van de

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

1

woningvoorraad tot 2026 in harde plannen opgenomen. De verwachte woningproductie is daarmee binnen
bereik en kan mogelijk overtroffen worden. Wel is duidelijk dat er erg veel optimisme in de planningen zit, er
wordt verwacht dat 326.700 woningen die nu nog in zachte plannen zijn opgenomen binnen vier jaar zijn
opgeleverd. Meer realisme in de planning van doorlooptijden in projecten is wenselijk.

Aantal afgegeven bouwvergunningen dalende
Het aantal afgegeven bouwvergunningen voor “nieuwe woningen” is dalende. In de afgelopen 12 maanden
zijn er voor 69.107 vergunningen afgegeven. Dat is een beperkte daling ten opzichte van 76.477 in
november 2021, maar nog steeds een grote stijging ten opzichte van het recente dieptepunt in december
2019, toen het aantal in de twaalf voorafgaande maanden afgegeven vergunningen vanwege de
stikstofproblemen tot 58.108 was gedaald. Woningen die via transformatie, verbouw en splitsing tot stand
komen zijn overigens niet in de bouwvergunningenstatistiek opgenomen.

Betaalbare woningen
Van de ruim 1 miljoen woningen in voorbereiding voor de periode tot 2031 is voor een belangrijk deel (nog)
onbekend in welk prijssegment de geplande woningen zullen vallen. Qua prijssegment behoort 46% tot het
betaalbare segment zoals dat in het Programma Woningbouw is gedefinieerd, 23% tot het dure segment en
van 31% is geen prijssegment bekend. Vermoedelijk bestaat die laatste categorie voor een belangrijk deel
uit dure woningen.

Onzekerheden
In de Primos-prognose 2022 kon nog geen rekening worden gehouden met de hogere bevolkingsgroei als
gevolg van de oorlog in de Oekraïne. Omdat demografische prognoses sowieso grote onzekerheden kennen
is er, zoals altijd, een hogere en een lagere variant van de prognose doorgerekend. De bandbreedte in de
woningbehoefte voor 2031 wordt daarin geschat op 130.000 woningen minder of 139.000 woningen meer
dan in de Primos Trendraming.

Veel plannen voor de lange termijn; regie nodig
Op dit moment zijn er 257.300 woningen opgenomen in de inventarisatie voor de periode 2031 t/m 2036.
Veel gemeenten hebben voor de jaren na 2030 nog geen plannen geïnventariseerd, zodat de inventarisaties
zijn nog niet compleet zijn. Daarnaast dient er rekening te worden gehouden met het, als gevolg van
vertragingen, doorschuiven van woningen die gepland zijn voor de periode tot 2031 naar latere jaren. Het
gaat dan om maximaal 319.100 woningen, het verschil tussen de netto plancapaciteit en de verwachte netto
voorraaduitbreiding in de periode tot 2031. Een deel van deze plancapaciteit zal als gevolg van ‘planuitval’
verdwijnen. Hoe groot die planuitval daadwerkelijk zal zijn is onzeker. De benodigde uitbreiding van de
voorraad bedraagt volgens de huidige verwachtingen in de jaren 2031 t/m 2036 314.000 woningen. Hoewel
de onzekerheden met de jaren toenemen, lijkt er daarmee op lange termijn een overschot aan
woningbouwplannen te ontstaan.

2

r2022-0054LGR

1

Inleiding
In deze rapportage worden de resultaten gepresenteerd van de inventarisatie van de plancapaciteit voor
woningen in het najaar van 2022. Provincies is gevraagd om in oktober 2022 informatie aan te leveren over
de plancapaciteit van de inliggende gemeenten. De geïnventariseerde plancapaciteit wordt vergeleken met
de woningbouwverwachtingen uit Primos-prognose 2022, die in het voorjaar beschikbaar is gekomen. Deze
Primos-prognose is gebaseerd op de nationale CBS-bevolkingsprognose van december 2021.

In de Primos-prognose 2022 is nog geen rekening gehouden met de komst van Oekraïense vluchtelingen
als gevolg van de Russische inval eind februari. In de periode sinds de inval is het aantal ingeschreven
Oekraïners met bijna 86 duizend toegenomen. Het is niet duidelijk hoelang het conflict zal aanhouden en
welke omvang en samenstelling de Oekraïense immigratie zal krijgen. Vast staat wel dat de woningbehoefte
als gevolg van de oorlog, in ieder geval tijdelijk, is gestegen. Er is op dit moment nog geen indicatie te geven
van de gevolgen van de oorlog op de langere termijn. Zowel een verdere toename van het aantal
vluchtelingen uit de Oekraïne, als een terugkeer van (een groot deel van) vluchtelingen behoort tot de
mogelijkheden. Op 16 december 2022 publiceert het CBS een nieuwe nationale (kern)prognose. In hoeverre
in deze prognose rekening zal worden gehouden met Oekraïense vluchtelingen is nog niet bekend.

Verbetering kwaliteit inventarisatie woningbouwplannen
Ten einde de informatie over de beschikbare plancapaciteit te verbeteren wordt er samengewerkt door het
Ministerie van BZK, IPO en VNG om te komen een Landelijk Monitor Voortgang Woningbouw. Afgesproken
is dat provincies op planniveau informatie leveren over aantallen woningen in openbare plannen. Daarnaast
zal er voor zover provincies en gemeenten dat nodig vinden informatie worden uitgewisseld over
vertrouwelijke plannen. Per openbaar plan zullen worden aangeleverd: type, status en locatie (geoinformatie) van het plan en daarnaast eigendomsvorm, prijssegment en type van de op te leveren woningen.
Provincies en gemeenten zullen de inventarisaties voor zover nodig aanpassen aan de gemaakte afspraken.
Daarnaast wordt er gewerkt aan een gebruikersprotocol, waarin zal worden vastgelegd welke informatie
onder welke randvoorwaarden door wie en voor wie gebruikt mag worden.

Uitvraag door ABF Research en aanleveringen door provincies
Ten behoeve van deze inventarisatie zijn de provincies verzocht de netto plancapaciteit voor woningen aan
te leveren, conform de gemaakte afspraken, in jaarschijven voor de eerste tien jaar en verder in de toekomst
in vijfjaarsperioden. Niet alle provincies hebben aan dit verzoek voldaan. Tabel 1.1 geeft een overzicht van
de kenmerken van de ontvangen aanleveringen. In de bijlage 1 is per provincie een toelichting op de
aanlevering en de verwerking daarvan opgenomen. In veel provincies wordt de informatie één keer per jaar
geïnventariseerd en niet overal is de informatie op de gevraagde wijze (al) beschikbaar. Waar de in de
inventarisaties gebruikte periodisering of indeling afwijkt van de in dit rapport gebruikte perioden en
indelingen zijn er schattingen gemaakt. Een deel van de gemeenten heeft voor de jaren na 2030 (nog) geen
plancapaciteit opgegeven.

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

3

Aanlevering
najaar 2022

Laatst beschikbare
aanlevering

gemeenteniveau

planniveau

geo-informatie plannen

ja

najaar 2022

ja

ja

2 gemeenten

Fryslân

deels

najaar 2022

nee

nee

nee

Drenthe

deels

najaar 2022

nee

harde plannen 8 gemeenten;
4 gemeenten niets

nee

Overijssel

nee

voorjaar 2022

ja (schatting)

harde plannen per plan;
daarnaast inschatting totaal
aantal woningen in zachte
plannen per gemeente

shapefile met polygonen van
bekende plannen

Flevoland

deels

voorjaar/najaar 2022

ja

ja, alle gemeenten

Almere/Lelystad; overige niet

Gelderland

nee

voorjaar 2022

ja

op planniveau > 10
woningen

Plannen > 10 woningen met X/Ycoördinaat

Utrecht

nee

voorjaar 2022

ja

ja, maar véél vertrouwelijk
zonder naam

shapefile met polygonen

Noord-Holland

ja

najaar 2022

ja

ja

shapefile met polygonen

Zuid-Holland

nee

voorjaar 2022

ja

nee

nee

Zeeland

ja

najaar 2022

ja

ja

shapefile met polygonen

Noord-Brabant

ja

najaar 2022

ja

nee

nee

Limburg

ja

najaar 2022

ja

ja

shapefile met polygonen

Provincie

Groningen

Negen jaar: 2022 t/m 2030
In het Programma Woningbouw (Min BZK, maart 2022) wordt vooruit gekeken naar de periode tot en met
2030. Voor de lange termijn werkt het Rijk in bijvoorbeeld MIRT en NOVI met een ruimere tijdshorizon. In
dit rapport wordt daarom gewerkt met de volgende periodes, te weten 2022 t/m 2025, 2026 t/m 2030 en
2031 t/m 2036.

In hoofdstuk 2 komen de resultaten van de inventarisatie op provincieniveau aan de orde. In de eerste
paragraaf komt de huishoudensprognose aan de orde. In de tweede paragraaf wordt de uitbreidingsopgave
voor woningen becijferd. In paragraaf 3 komt de geïnventariseerde netto plancapaciteit aan de orde en
worden de woningbouwprognose en plancapaciteit vergeleken. Ten einde een beeld te krijgen van de mate
waarin plannen uitvoeringsgereed zijn wordt in paragraaf 4 de hardheid van de plancapaciteit beschouwd.
Het prijssegment van de geplande woningen in voorbereiding volgt in paragraaf 5. In paragraaf 6 komt de
periode na 2030 aan de orde. In hoofdstuk 3 wordt de huishoudensontwikkeling en de voortgang van de
woningbouw in de afgelopen jaren en maanden gemonitord en komt de verwachte ontwikkeling van het
woningtekort aan de orde.

4

r2022-0054LGR

Woningbouwprognose en plancapaciteit

2
2.1

Huishoudensgroei en verwachtingen woningproductie

Om het woningtekort, de huishoudensgroei en de daaruit voortvloeiende toename van de woningbehoefte
in beeld te brengen, wordt gebruikt gemaakt van de Primos-prognose 2022. Deze brengt op basis van de
meest recente nationale CBS-bevolkingsprognose en de trends in demografie, bouwproductie en
plancapaciteit de meest waarschijnlijke ontwikkeling van bevolking, huishoudens, woningbehoefte,
woningvoorraad en woningtekort op regionaal en lokaal niveau in beeld1.

Volgens de nationale bevolkingsprognose van het CBS van december 2021 zal de bevolking van Nederland
in de periode 2022 t/m 2030 met 975.000 personen toenemen tot 18.568.700 in 2031. Ten opzichte van de
vorige nationale prognose wordt in 2031 de bevolking 126.000 personen hoger geraamd. De
woningbehoefte neemt volgens de Primos-prognose 2022 de komende negen jaar met 601.300 toe. De
woningbouwopgave bestaat naast het accommoderen van de te verwachten huishoudenstoename uit het
inlopen van het woningtekort tot een acceptabel niveau alsmede uit vervangende nieuwbouw in het kader
van sloop.
Tabel 2.1 Statistische woningtekort, toename woningbehoefte en opgave naar provincie, 2022 t/m 2030; bron:
Primos-prognose 2022 (Trendraming)
Raming
woningtekort

Raming
woningtekort

Prognose 2022 t/m 2030
Toename
Bruto
woningbehoefte nieuwbouw*

Raming
sloop

Netto
uitbreiding

2031

5.100
5.000
3.200
8.100
800
10.800
8.200
18.500
24.000
2.700
13.700
7.400

12.600
11.800
7.700
36.100
31.200
84.400
79.500
140.600
180.800
6.400
109.500
14.400

4.700
4.600
3.600
11.000
5.200
28.700
21.900
47.900
55.700
1.000
32.500
5.000

Nederland
314.700
3,9%
601.300
822.600
107.800
* Nieuwbouw is inclusief het saldo van overige toevoegingen en onttrekkingen

714.800

221.800 2,5%

Provincie
Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

2022
8.300
5.200
4.700
13.800
8.800
39.800
30.000
65.600
79.000
1.700
47.700
10.100

2,9%
1,7%
2,1%
2,7%
4,9%
4,3%
5,0%
4,8%
4,6%
0,9%
4,1%
1,9%

8.000
11.000
6.500
32.700
27.000
72.000
69.700
119.600
153.600
5.600
92.500
3.200

17.700
16.800
10.900
44.200
32.000
95.200
87.700
159.100
204.800
9.100
123.200
21.800

1,6%
1,4%
1,6%
2,0%
2,5%
2,8%
3,2%
3,2%
2,9%
0,5%
2,6%
0,9%

Het statistisch woningtekort wordt in 2022 op 314.700 woningen geraamd, 3,9% van de woningvoorraad.
Dat is een toename met 35.400 ten opzichte van coronajaar 2021, toen het tekort op 279.300 woningen
(3,5%) werd becijferd. Het Rijk streeft naar verhoging van de woningproductie en wil 900.000

1 Zie Gopal, K., e.a., Primos-prognose 2022, ABF Research, Delft, september 2022

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

5

nieuwbouwwoningen (Primos-definitie2) realiseren in de periode 2022 t/m 2030. De verwachting in de
Primos-prognose 2022 met betrekking tot de nieuwbouw komt echter lager uit, rond de 822.600 woningen.

2.2

Bandbreedte

De Primos-prognose dient gezien de onzekerheden die demografische processen kenmerken te worden
gezien als een puntschatting binnen een zekere bandbreedte. Aansluitend bij de prognose-intervallen die
het CBS op nationaal niveau hanteert is er naast de standaardprognose (de Trendraming) ook een Primos
Hoog en Primos Laag variant opgesteld3. In de trendprognose wordt de bevolkingsomvang van Nederland
in 2031 geraamd op 18,6 miljoen, in de hoge variant op 18,8 miljoen, in de lage variant op 18,3 mln. Het
verschil tussen de hoge variant en de trendprognose bedraagt 326 duizend inwoners, het verschil tussen
de lage variant en de trendprognose 290 duizend inwoners. Voor de woningbehoefte betekent dit een
bandbreedte in 2031 van 269 duizend woningen rondom de trendprognose. In de hoge variant zijn er circa
139 duizend woningen meer nodig dan in de Trendraming. In de lage variant zijn er 130 duizend woningen
minder nodig dan in de Trendraming.

Zoals hiervoor al gemeld kon er in deze prognose nog geen rekening worden gehouden met de komst van
Oekraïense vluchtelingen. De onzekerheden over de toekomstige bevolkingsomvang van Nederland zijn
daardoor verder toegenomen.
Figuur 2.2 Ontwikkeling woningbehoefte in Primos 2022 Trend, Laag en Hoog, 2023 t/m 2030 naar provincie;
bron: Primos-prognose 2022

9.400.000

9.200.000
9.000.000

8.800.000
8.600.000
8.400.000
8.200.000
8.000.000
7.800.000
7.600.000
7.400.000

Laag

Trend

Hoog

2 In de Primos-prognose is de nieuwbouw gedefinieerd als nieuwbouw + overige toevoegingen – overige onttrekkingen.
3 Zie, Gopal, K., e.a., Primos-prognose 2022, ABF Research, Delft, september 2022

6

r2022-0054LGR

Naast de onzekerheid over de omvang van de bevolking is er overigens ook onzekerheid met betrekking tot
de zogeheten individualisering. Indien rekening wordt gehouden met een snellere of meer langzame daling
van de gemiddelde huishoudensgrootte, neemt de bandbreedte in de woningbehoefte verder toe.

Onzekerheden prognose woningvoorraad
Ook de woningbouwprognose is met grote onzekerheden omgeven. Op basis van trends in de
vergunningverlening, plancapaciteit, nieuwbouw, overige toevoegingen en onttrekkingen en overheidsbeleid
van rijk, provincies en gemeenten wordt jaarlijks een inschatting gemaakt. In de Primos-prognose 2022 is
daarbij rekening gehouden met het beleid zoals geformuleerd in het Regeerakkoord. Ontwikkelingen, zoals
de sterke kostenstijging van bouwmaterialen, voortdurende personeelstekorten bij gemeenten, stijging van
de hypotheekrente, nieuwe juridische uitspraken in het stikstofdossier en onzekerheid over de effectiviteit
van het kabinetsbeleid inzake stikstof kunnen de bouwproductie op zowel korte als middellange termijn in
de weg zitten. Anderzijds behoort het tot de mogelijkheden dat het aangekondigde kabinetsbeleid met
betrekking tot het aanjagen van de woningbouwproductie, waarbij met name het streven naar liefst 15.000
flexwoningen per jaar opvalt, meer effect heeft dan nu geraamd.

2.3

Plancapaciteit

2.3.1

Netto plancapaciteit 2022 t/m 2030

De geïnventariseerde netto plancapaciteit (geplande toevoegingen minus geplande onttrekkingen aan de
voorraad) is weergegeven in tabel 2.3. De plannen voor de negenjarige periode tot en met 2030 bevatten
1.052.700 woningen. Ten opzichte van de inventarisatie in het voorjaar van 2022 zijn er in de nieuwe
inventarisatie 18.800 woningen meer in voorbereiding. Met name in de provincies Groningen, Drenthe,
Zeeland en Limburg is de plancapaciteit toegenomen, zowel in de jaren t/m 2025 als in de periode 2026 t/m
2030. In Noord-Brabant en in mindere mate in Noord-Holland is een deel van de plancapaciteit
doorgeschoven naar latere jaren.

Tabel 2.3 Geïnventariseerde plancapaciteit in voorjaar 2022 en najaar 2022 naar provincie, 2022 t/m 2030; bron:
provinciale inventarisaties
Voorjaar 2022
Provincie

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

Najaar 2022
2022 t/m
2030

Verschil

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

14.800
7.300
6.000
24.700
25.400
59.400
54.800
136.300
156.400
7.100
97.900
15.400

8.500
8.900
6.200
22.500
25.700
43.600
60.600
109.100
90.200
3.300
43.100
6.900

23.300
16.200
12.100
47.200
51.100
103.000
115.400
245.500
246.600
10.300
141.000
22.300

19.300
7.200
9.100
24.700
24.800
59.400
54.800
130.400
156.400
8.300
84.800
17.400

12.900
7.900
7.200
22.500
25.700
43.600
60.600
112.100
90.200
4.100
57.000
12.500

32.200
15.100
16.300
47.200
50.500
103.000
115.400
242.500
246.600
12.400
141.800
29.800

4.500
-100
3.100
0
-600
0
0
-5.900
0
1.200
-13.100
2.000

4.400
-1.000
1.000
0
0
0
0
3.000
0
800
13.900
5.600

8.900
-1.100
4.200
0
-600
0
0
-3.000
0
2.100
800
7.500

Nederland

605.400

428.500

1.033.900

596.600

456.100 1.052.700

-8.800

27.600

18.800

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

7

In deze halfjaarlijkse rapportages, die sinds april 2018 worden uitgebracht, is er voor gekozen om de netto
plancapaciteit te vergelijken met de toename van de woningbehoefte en de geprognosticeerde netto
uitbreiding van de woningvoorraad. Deze keuze is gemaakt omdat bekend is dat plannen voor
sloop/nieuwbouw vaak niet, of pas in een laat stadium, in de provinciale inventarisaties van de plancapaciteit
zijn opgenomen en er in de realisatiestatistieken (CBS/BAG) naast nieuwbouw en sloop, relatief grote
aantallen ‘overige toevoegingen’ en ‘overige onttrekkingen’ worden opgevoerd.
In het kader van het bestuurlijke traject over de woningbouwprogrammering is op een later tijdstip op
aandringen van provincies die aandacht vroegen voor herstructureringsopgaven gekozen voor bestuurlijke
doelstellingen in termen van de bruto benodigde toevoegingen aan de woningvoorraad. In deze rapportages
wordt de vergelijking van de netto plancapaciteit met deze bruto opgave benaderd door de geraamde sloop
in mindering te brengen op de afgesproken bruto aantallen.

2.3.2

Netto plancapaciteit en netto uitbreidingsopgave vergeleken

De geïnventariseerde netto plancapaciteit voor de periode tot en met 2030 bedraagt 1.052.700 woningen.
Dit aantal dekt nationaal voor 147% de netto uitbreidingsopgave, gedefinieerd als de volgens de Primosprognose te verwachten netto uitbreiding van de woningvoorraad in deze periode. Daarmee zijn er
voldoende plannen in voorbereiding. Per provincie zijn er aanzienlijke verschillen in deze verhouding. In
Gelderland (122%), Fryslân (128%), Noord-Brabant (129%), zijn er relatief gezien weinig plannen in
voorbereiding ten opzichte van de verwachte netto uitbreiding van de voorraad. Deze provincies halen het
130%-criterium (net) niet. Overijssel (131%) en Zuid-Holland (136%) doen dat wel. In de provincies
Groningen (256%), Drenthe (212%), Limburg (207%) en Zeeland (194%) ligt het verhoudingsgetal fors
hoger.
Tabel 2.4 Prognose, provinciaal bod en netto plancapaciteit per provincie, 2022 t/m 2030; bron: Primosprognose 2022 (Trendraming), Provinciale woningbouwafspraken 13-10-2022, provinciale inventarisaties 2022

Provincie

Prognose
bruto
nieuwbouw*

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg
Nederland

Netto
plancapaciteit

Verhouding
plancapaciteit
en prognose

Bruto
nieuwbouw
provinciaal
bod

(Raming)
netto
provinciaal
bod

Verhouding
plancapaciteit
en bod

12.600
11.800
7.700
36.100
31.200
84.400
79.500
140.600
180.800
6.400
109.500
14.400

32.200
15.100
16.300
47.200
50.500
103.000
115.400
242.500
246.600
12.400
141.800
29.800

256%
128%
212%
131%
162%
122%
145%
172%
136%
194%
129%
207%

28.359
17.500
13.631
42.300
39.193
100.000
83.500
183.600
235.460
16.500
130.600
26.550

19.900
12.500
10.400
34.200
38.400
89.200
75.300
165.100
211.500
13.800
119.400
14.600

162%
121%
157%
138%
132%
115%
153%
147%
117%
90%
119%
204%

714.800

1.052.700

147%

917.193

804.300

131%

Prognose
sloop*

Prognose
netto
uitbreiding

17.700
16.800
10.900
44.200
32.000
95.200
87.700
159.100
204.800
9.100
123.200
21.800

5.100
5.000
3.200
8.100
800
10.800
8.200
18.500
24.000
2.700
13.700
7.400

822.600

107.800

* Nieuwbouw is inclusief het saldo van overige toevoegingen en onttrekkingen

In het Programma Woningbouw is de doelstelling opgenomen om in negen jaar tijd bruto 900.000 woningen
toe te voegen. In oktober 2022 zijn woningbouwafspraken tussen Rijk en provincies gemaakt. De provincies
willen tezamen 917.200 woningen bouwen, maar hebben aangegeven dat daartoe de hulp van het Rijk
nodig is om te voorzien in de benodigde randvoorwaarden en het oplossen van knelpunten.

8

r2022-0054LGR

Een deel van de provincies hanteert een eigen sloopraming, zodat er ook een netto bod bekend is. Voor de
overige provincies is de in de Primos-prognose gehanteerde raming van de sloop gehanteerd. Op deze
wijze benaderd betekent de bruto uitbreiding met 917.200 woningen een netto uitbreiding van de
woningvoorraad met 804.300 woningen. De verhouding tussen de netto plancapaciteit en de uit het
Programma Woningbouw voortvloeiende netto uitbreiding van de voorraad bedraagt op nationaal niveau
131%. Ook met de verhoogde ambitie van Rijk en provincies zijn er op nationaal niveau voldoende
woningbouwplannen.

Er zijn relatief grote verschillen tussen de woningbouwafspraken en de volgens de Primos-prognose 2022
te verwachten toename van de woningvoorraad. In de provincies Groningen en Zeeland overtreft het
provinciale bod de prognose relatief gezien het meest. De provincies Utrecht en Overijssel blijven met de
afgesproken aantallen in beperkte mate achter bij de geprognosticeerde aantallen.

Per provincie zijn er echter verschillen in hoeverre er al voldoende plancapaciteit is ten opzichte van de
afgesproken woningproductie (“het bod”). Vergelijking van de afgesproken aantallen en de plancapaciteit
leert dat in de provincies Zeeland, Gelderland, Zuid-Holland, Fryslân en Noord-Brabant de nettoplancapaciteit minder dan 130% bedraagt. Zuid-Holland merkt op dat de cijfers een ‘momentopname’ zijn
en verwijst naar het proces dat in het provinciale bod wordt geschetst. Zeeland merkt op dat de ambitie is
verhoogd en dat er naast het ontwikkelen van nieuwe plannen (o.a. flexwoningen) ook gerekend wordt op
een groot aantal woningen die middels transformatie en splitsing tot stand zullen komen en niet in de
planinventarisatie zijn opgenomen.

Veel plannen voor de korte termijn 2022 t/m 2025
Op de korte termijn overtreft de netto plancapaciteit, met 596.600 woningen in de periode 2022 t/m 2025,
de netto woningbouwverwachtingen aanzienlijk. De Primos-prognose raamt de netto uitbreiding in deze
periode op 301.800 woningen. De verhouding plancapaciteit / verwachte uitbreiding voorraad is 198%.
Verwacht wordt dat een aanzienlijk deel van de plancapaciteit in werkelijkheid in latere jaren zal worden
opgeleverd. Dit verschijnsel, waarbij er als gevolg van planningsoptimisme heel veel plannen voor de korte
termijn zijn die voor een belangrijk deel zullen doorschuiven in de tijd, staat ook wel bekend als het
boeggolfeffect. De planningen van individuele woningbouwprojecten kennen natuurlijk veel onzekerheden,
maar meer realisme met betrekking tot de doorlooptijden is wenselijk.

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

9

2.4

Hardheid woningbouwplannen

2.4.1

Totale harde plancapaciteit

In totaal bedraagt de netto plancapaciteit voor de periode 2022 t/m 2030 1.052.700 woningen. Daarvan zijn
352.200 woningen opgenomen in een zogeheten ‘hard’ bouwplan. ‘Harde’ woningbouwplannen zijn plannen
waarvoor een bestemmingsplan (of Omgevingsplan), zonder wijzigingsbevoegdheid, door de gemeenteraad
is vastgesteld en/of onherroepelijk is geworden. In vergelijking met de vorige meting, voorjaar 2022, is het
aantal woningen in harde plannen met 7.300 woningen toegenomen. In sommige provincies is het aantal
harde plannen afgenomen. In de provincie Fryslân is dat het gevolg van een verbeterde administratie van
de planvoorraad. In de overige provincies is dat het gevolg van de combinatie van het opleveren van
woningen, het hard maken van plannen en/of het doorschuiven van de geplande oplevering van woningen
naar een latere planperiode. Zuid-Holland merkt op dat de cijfers een ‘momentopname’ zijn en verwijst naar
het proces dat in het provinciale bod wordt geschetst.
Tabel 2.5 Geïnventariseerde harde plancapaciteit* naar provincie, 2022 t/m 2030, netto uitbreiding voorraad
2021 en verschil met vorige inventarisatie (2021 t/m 2030); bron: provinciale inventarisaties* en BAG/CBS
Voorjaar 2022 Hard
Provincie

Najaar 2022 Hard

Verschil*

2022 t/m
2025

2026 t/m 2030

2022 t/m
2030

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

4.700
5.700
4.000
13.900
12.500
29.000
29.000
62.200
52.600
5.100
44.100
7.000

600
2.500
900
2.600
6.200
7.500
12.100
18.700
13.600
1.500
7.200
1.600

5.200
8.300
4.900
16.500
18.700
36.500
41.200
80.900
66.100
6.500
51.300
8.700

8.400
3.500
4.800
13.900
9.900
29.000
29.000
60.300
52.600
5.200
44.000
9.300

800
1.500
1.600
2.600
5.800
7.500
12.100
18.000
13.600
1.100
15.000
2.600

9.200
5.000
6.400
16.500
15.800
36.500
41.200
78.400
66.200
6.300
59.000
11.900

3.700
-2.200
800
0
-2.600
0
0
-1.900
0
100
-100
2.300

200
-1.000
700
0
-400
0
0
-700
0
-400
7.800
1.000

4.000
-3.300
1.500
0
-2.900
0
0
-2.500
100
-200
7.700
3.200

Nederland

269.800

75.100

344.900

269.900

82.300

352.200

100

7.200

7.300

Van de totale netto plancapaciteit aan woningen in de beleidsperiode 2022 t/m 2030 is 33% van de woningen
opgenomen in een ‘hard’ plan (zie Tabel 2.6). Plannen worden vaak pas hard gemaakt als de uitvoering in
zicht is. Op de korte termijn is daarom het aandeel woningen in harde plannen hoger. Van de woningen die
volgens de inventarisaties in de periode 2022 t/m 2025 worden opgeleverd is op dit moment 45% hard. Dit
aandeel is onveranderd ten opzichten van de vorige meting.

Het aandeel woningen in harde plannen in het totaal aantal plannen is, over de gehele beleidsperiode t/m
2030 beschouwd, in de provincies Groningen (29%) en Zuid-Holland (27%) aanzienlijk lager dan het
gemiddelde van 33% in heel Nederland (zie Tabel 2.6). Op de korte termijn (eerste vier jaar) is het aandeel
woningen in harde plannen relatief laag in Zuid-Holland (34%) en Flevoland (40%). In Zeeland is het aandeel
harde plannen met 63% daarentegen hoog. In de Randstadprovincies scoort Noord-Holland met een
aandeel van 46% net boven het Nederlands gemiddelde (45%), terwijl de provincie Utrecht daar met 53%
beduidend boven zit.

10

r2022-0054LGR

Tabel 2.6 Aantal en aandeel woningen in harde plannen volgens inventarisaties plancapaciteit naar provincie
(2022 t/m 2030); bron: provinciale inventarisaties
Aandeel hard in totaal aantal
woningen in plannen

Hard

Provincie

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

8.400
3.500
4.800
13.900
9.900
29.000
29.000
60.300
52.600
5.200
44.000
9.300

800
1.500
1.600
2.600
5.800
7.500
12.100
18.000
13.600
1.100
15.000
2.600

9.200
5.000
6.400
16.500
15.800
36.500
41.200
78.400
66.200
6.300
59.000
11.900

44%
49%
53%
56%
40%
49%
53%
46%
34%
63%
52%
53%

6%
19%
22%
12%
23%
17%
20%
16%
15%
27%
26%
21%

29%
33%
39%
35%
31%
35%
36%
32%
27%
51%
42%
40%

Nederland

269.900

82.300

352.200

45%

18%

33%

2.4.2

2022 t/m
2025

2026 t/m
2030

2022 t/m
2030

Harde plannen en netto uitbreidingsopgave op korte termijn

Een vergelijking van het aantal harde woningbouwplannen met de uitbreidingsopgave is vooral voor de korte
termijn interessant. Het biedt inzicht in de mate waarin er meer juridische zekerheid is dat de opgave
gerealiseerd kan worden. Het ‘hard’ maken van een woningbouwplan vindt in veel gevallen pas plaats kort
voordat de realisatie een aanvang neemt. Een beperkte wijziging van een plan kan immers tot gevolg
hebben dat er een nieuwe procedure moet worden doorlopen.

Voor de periode 2022 t/m 2025 zijn er in totaal op dit moment 269.900 woningen in harde plannen (netto
plancapaciteit) opgenomen (zie tabel 2.7). Volgens de Primos-prognose is een uitbreiding met 301.800
woningen te verwachten. Gemiddeld is de verhouding tussen de netto harde plancapaciteit en de netto
uitbreidingsopgave daarmee 89%. Dit aandeel loopt in de provincies met grote druk op de woningmarkt
uiteen van 74% in de provincie Zuid-Holland tot 104% in Flevoland. Dat betekent dat een groot deel van de
verwachte uitbreiding van de woningvoorraad voor de periode tot en met 2025 op dit moment reeds vastligt
in harde bestemmingsplannen.

Het is ook een signaal dat verder versnellen van de productie mogelijk is. In zachte plannen zijn voor deze
periode nog eens 335.600 woningen opgenomen. Er zijn voldoende plannen, het zijn knelpunten in de
uitvoeringspraktijk die aandacht verdienen, zoals personeel om plannen hard te maken, stikstof,
bouwkostenstijging, onrendabele toppen, doorlooptijden tussen aanvraag en verlening bouwvergunning en
uitvoeringscapaciteit.

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

11

Tabel 2.7 Verhouding netto harde plancapaciteit en uitbreidingsopgave naar provincie, 2022 t/m 2025; bron:
provinciale inventarisaties en Primos-prognose 2022 (Trendraming)

Provincie

Bruto
nieuwbouw*
prognose

Raming sloop
prognose

Netto
uitbreiding
prognose

Netto harde
plancapaciteit

Verhouding
netto harde
plancapaciteit
en opgave

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

8.500
6.300
4.600
16.400
13.400
40.800
31.300
73.600
81.700
5.100
55.600
11.300

2.200
2.200
1.400
3.500
400
4.700
3.500
8.000
10.500
1.200
6.000
3.200

6.300
4.100
3.200
12.900
13.000
36.100
27.800
65.600
71.200
3.900
49.600
8.100

8.400
3.500
4.800
13.900
9.900
29.000
29.000
60.300
52.600
5.200
44.000
9.300

133%
85%
150%
108%
76%
80%
104%
92%
74%
133%
89%
115%

Nederland
348.500
46.700
301.800
269.900
* Nieuwbouw is inclusief het saldo van overige toevoegingen en onttrekkingen

89%

2.5

Plannen naar eigendomsvorm en prijssegment

Aan de provincies is gevraagd om informatie te leveren over, voor zover bekend, het marktsegment waarin
gebouwd gaat worden (koop/huur, prijssegment), het type woning en het type plan. Met betrekking tot de
laatste twee kenmerken, een- of meergezinswoning, en het type plan ontbreekt een belangrijk deel van de
informatie in de aanleveringen, zodat hierover nog niet gerapporteerd kan worden.

Ook het prijssegment is in een deel van de plannen niet bekend. Zeker voor plannen die nog in het
beginstadium van de voorbereidingen zijn is dat niet vreemd. Soms ontbreken de gegevens echter (nog) in
zijn grote delen van de inventarisaties. Van de ruim 1 miljoen woningen in plannen voor de periode tot 2030
is van circa 69% een gepland prijssegment bekend. Voor een beperkt deel betreft het woningen die na 2030
worden opgeleverd4. Van belang is dat het prijssegment betrekking heeft op de bruto aantallen woningen.
Het prijssegment van de geplande te slopen woningen is niet bekend. Veelal zal het echter gaan om te
slopen gereguleerde huurwoningen.

Betaalbaarheid
In maart is het Programma Woningbouw aangeboden aan de Tweede Kamer. Het streven van het kabinet
is om van de 900.000 op te leveren woningen er twee derde te realiseren in “betaalbare” prijssegmenten.
Daartoe horen de gereguleerde huur, middeldure huur, goedkope koop en middeldure koop. Er is een
schatting gemaakt van het aantal woningen naar prijssegment dat volgens de inventarisaties in de periode
tot 2031 wordt opgeleverd. Het maken van een schatting is nodig omdat opleveringen in projecten soms
deels voor en deels na het verstrijken van de beleidsperiode 2022 t/m 2030 zijn gepland en er alleen
informatie over de verdeling naar prijssegment in het totale project informatie beschikbaar is. Van de
geplande woningen in Overijssel is geen prijsinformatie beschikbaar. Van de (bruto) 1.058.000 woningen
waarvan oplevering volgens de raming voor 2031 plaatsvindt, behoort volgens de inventarisaties 46% tot
het betaalbare segment, te weten 22% gereguleerde huurwoning, 11% middenhuur, 3% goedkope koop en
4 De informatie over prijssegmenten is in de uitvraag niet uitgesplitst naar opleverjaar.

12

r2022-0054LGR

9% middeldure koop. Daarnaast behoort 23% van de geplande woningen tot het dure segment en is van
31% van de woningen (nog) geen prijssegment bekend. Aangezien er over het aantal betaalbare woningen
in

projecten

vaak

afspraken

worden

gemaakt

in

het

kader

van

bestemmingsplannen

of

woningbouwsubsidies is er vaak veel bekend over het aantal betaalbare woningen. Daarom kan
aangenomen worden dat een belangrijk deel van de woningen waarvan geen (nog) prijssegment bekend is
tot het dure segment behoort. Over de te slopen woningen is geen prijsinformatie beschikbaar. Uit
realisatiecijfers is bekend dat het merendeel van de woningen die gesloopt worden gereguleerde
huurwoningen zijn.

Tabel 2.8 Eigendomsvorm en prijssegment van geïnventariseerde (bruto) plancapaciteit met opgave
prijssegmenten; bron: provinciale inventarisaties
Goedkope
Huur

Middeldure
Huur

Tussen
Onder
liberalisatieliberalisatiegrens en
grens
€1.000

Dure
Huur

Goedkope
Koop

Middeldure
Koop

Boven
€1.000

Tot
€250.000

€ 250.000
tot NHGgrens
(€355.000)

Dure
Koop

Totaal
Prijsbekend
segment
Boven
prijssegment onbekend
NHG-grens
(€355.000)

Totaal

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

30%
33%
22%

9%
9%
10%

2%
0%
2%

2%
7%
3%

15%
26%
19%

10%
0%
36%

68%
74%
92%

32%
26%
8%

100%
100%
100%

20%
21%
27%
24%
21%
19%
24%
22%

12%
8%
14%
13%
11%
8%
18%
8%

0%
3%
11%
6%
5%
1%
8%
0%

10%
4%
2%
3%
2%
1%
6%
1%

8%
12%
5%
4%
9%
20%
20%
7%

25%
24%
26%
10%
18%
48%
25%
17%

76%
73%
85%
60%
66%
97%
100%
56%

24%
27%
15%
40%
34%
3%
0%
44%

100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%
100%

Nederland

22%

11%

5%

3%

9%

18%

69%

31%

100%

2.6

Netto plancapaciteit en opgave na 2030

Er worden veel woningbouwplannen ontwikkeld. Daarmee dreigt er op basis van de huidige inzichten met
betrekking tot de bevolkingsontwikkeling op de lange termijn overaanbod te ontstaan. Aan de provincies is
gevraagd ook de plancapaciteit in de periode na 2030 aan te leveren. Een groot aantal gemeenten heeft
echter voor de lange termijn nog geen plancapaciteit in voorbereiding c.q. in de inventarisatie opgegeven.
Het valt aan te nemen dat in vrijwel alle gemeenten nu of in een later stadium kleinere of grotere plannen
voor de periode na 2030 zullen worden opgevoerd. Het verleden leert dat er altijd weer ruimtelijke
ontwikkelingen plaatsvinden waarbij bedrijven of instellingen vertrekken en vervangen worden door
woningbouw (al dan niet gemengd met andere functies).

Op dit moment zijn er 257.300 woningen opgenomen in de niet-complete inventarisatie voor de periode
2031 t/m 2036. Ook voor de periode na 2036 zijn er al plannen in ontwikkeling met in totaal 195.700
woningen. Daarnaast dient er rekening te worden gehouden met het vertragen van een deel van de
woningen in plannen die in de periode 2022 t/m 2030 zouden worden opgeleverd. Het verschil tussen netto
plancapaciteit (1.052.700) en netto woningbouwverwachting (714.800) in de periode 2022 t/m 2030 is verder
opgelopen en bedraagt nu 337.800 woningen. Een deel van deze plancapaciteit zal als gevolg van
‘planuitval’ verdwijnen. Hoe groot die planuitval daadwerkelijk zal zijn is onzeker. De realisatie van een

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

13

belangrijk deel van het ‘overschot’ aan plancapaciteit zal echter doorschuiven naar de periode 2031 t/m
2036.

Daar komt bij dat verwacht wordt dat het woningtekort rond 2031 voor een belangrijk deel zal zijn ingelopen
en de huishoudensgroei in de loop der jaren volgens de huidige verwachtingen daalt (zie Figuur 2.10). De
verwachte netto uitbreidingsopgave voor de periode 2031 t/m 2036 wordt op basis van de huidige inzichten
geraamd op 314 duizend woningen. In Tabel 2.9 zijn per provincie de geïnventariseerde capaciteit voor de
periode 2031 t/m 2036, het mogelijke overschot uit de periode 2022 t/m 2030 en de verwachte uitbreiding
van de woningvoorraad in de periode 2031 t/m 2036 naast elkaar gezet.

Tabel 2.9 Geïnventariseerde plancapaciteit voor de periode 2031 t/m 2036, mogelijk overschot aan
plancapaciteit uit eerdere jaren, verwachte netto uitbreiding woningvoorraad; bron: provinciale inventarisaties;
Primos-prognose 2022 (Trendraming)
Netto verwachte
uitbreiding
woningvoorraad 2031
t/m 2036 (Primosprognose)

Provincie

Netto Plancapaciteit
2031 t/m 2036
(niet compleet)

Mogelijk overschot
netto plancapaciteit
2022 t/m 2030

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg

6.400
4.200
1.500
6.400
25.000
13.600
38.400
80.800
41.800
700
33.700
4.800

19.600
3.300
8.600
11.100
19.300
18.600
35.900
101.900
65.800
6.000
32.300
15.400

900
2.400
1.700
17.300
14.500
36.400
42.400
60.100
90.700
300
45.900
1.500

Nederland

257.300

337.800

314.100

* De provinciale inventarisaties verschillen qua methodiek en zijn soms niet compleet. Lees voor een goed begrip bijlage 1

Figuur 2.10 Prognose huishoudensgroei Nederland, 2021 t/m 2050; bron: Primos-prognose 2022
120.000

100.000

80.000

60.000

40.000

20.000

2021

2026

2031

2036

2041

2046

In veel regio’s lopen trajecten, zoals bijvoorbeeld de verstedelijkingsstrategieën, waarbij de opties voor de
langere termijn in beeld gebracht worden. Een deel van deze opties is reeds opgenomen in de provinciale

14

r2022-0054LGR

inventarisaties. Denk aan Almere Pampus. Daarnaast zijn er diverse regio’s die publiekelijk hebben
aangekondigd duizenden woningen te willen bouwen, om de nood te lenigen. Ook in het kader van
discussies over veranderingen in de landbouw wordt woningbouw vaak genoemd als (financieel) onderdeel
van de oplossing. Bij elkaar opgeteld overstijgen de genoemde aantallen woningen de behoefte in grote
mate.

Om regie te kunnen voeren met betrekking tot woningbouw, de planning van infrastructuur en andere
ruimtelijke ontwikkelingen, is het zaak dat er een zo compleet mogelijk beeld ontstaat van alle
woningbouwplannen die voor de langere termijn worden voorbereid. Gezien de lange voorbereidingstijd van
onder andere infrastructurele investeringen zouden gemeentelijke inventarisaties van woningbouwplannen
zeker de periode tot en met 2041 dienen te beslaan (twintig jaar vooruit).

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

15

Woningbouw en woningtekort

3
3.1

Bouwvergunningen, huishoudens en voorraad

Het aantal bouwvergunningen voor woningen5 is de afgelopen maanden weliswaar gedaald, maar ligt nog
steeds op een relatief hoog niveau. In de twaalf maanden september 2021 t/m augustus 2022 zijn er 69.107
vergunningen voor de bouw van woningen afgegeven. Dat is een beperkte daling ten opzichte van 76.477
in november 2021, maar nog steeds een grote stijging ten opzichte van het recente dieptepunt in december
2019, toen het aantal in de twaalf voorafgaande maanden afgegeven vergunningen vanwege de
stikstofproblemen tot 58.108 was gedaald.

Op basis van de daling van de vergunningverlening in 2019 en het aantal afgegeven bouwvergunningen is
de verwachting in de Primos-prognose 2022 dat de netto uitbreiding van de woningvoorraad in 2022 lager
dan voorgaande jaren zal liggen, om vanaf 2023 sterk te stijgen. In de realisatiestatistieken is van een daling
echter niets te merken. Eind oktober 2021 bedroeg de 12-maandscumulatie van de nieuwbouw (Primosdefinitie) volgens de voorlopige cijfers 91.700 woningen. De woningvoorraad is de afgelopen 12 maanden
met 81.400 toegenomen.
Figuur 3.1 Voortschrijdende 12-maands cumulatie nieuwbouw (Primos-definitie), bouwvergunningen voor
nieuwe woningen5, huishoudens- en woningvoorraadtoename, januari 2017 - september 2022; bron: BAG/CBS*

150.000

130.000

110.000

90.000

70.000

50.000

30.000
j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d j f mam j j a s o n d
2017

2018

2019

2020

2021

2022

Woningvoorraadontwikkeling

Nieuwbouw (Primos-definitie)

Bouwvergunningen

Huishoudensontwikkeling

* september 2021 t/m oktober 2022 (nader) voorlopige cijfers; huishoudens betreft ABF-raming op basis van bevolkingsontwikkeling

Bron: BAG en CBS - bewerking ABF Research

5 Het betreft het aantal “nieuwe woningen” (verblijfsobjecten met woonfunctie) waarvoor een “omgevingsvergunning met activiteit bouwen” is afgegeven.

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

16

De netto uitbreiding van de woningvoorraad ligt altijd op een hoger niveau dan het aantal verleende
bouwvergunningen (zie Figuur 3.1 en Tabel 3.2). Aannemende dat de gemiddelde periode tussen
vergunningverlening en oplevering van een woning 2½ jaar in beslag neemt, kan berekend worden hoe de
nieuwbouw (Primos-definitie) zich verhoudt tot het aantal verleende vergunningen. In de periode mei 2016
t/m april 2020 werden er volgens het CBS 258.100 vergunningen voor “nieuwe woningen” afgegeven. In de
periode november 2018 t/m oktober 2022 (2½ jaar later) bedroeg de nieuwbouw (Primos-definitie) 351.000
woningen. Dat betekent dat er de afgelopen vier jaar gemiddeld per jaar 23.200 woningen meer zijn
toegevoegd aan de voorraad dan het aantal vergunningen voor ‘nieuwe woningen’ in de 2½ jaar daaraan
voorafgaand. Het CBS raamt het aantal afgegeven vergunningen op basis van een doorlopende enquête
onder gemeenten. Transformatie, splitsing van woningen en kleine verbouwingen waarbij woningen worden
gerealiseerd blijven in de CBS-vergunningenstatistiek buiten beschouwing. De vergunningenstatistiek biedt
een goede indicator van de verwachte woningbouw, maar de daadwerkelijke woningbouw en netto
uitbreiding van de woningvoorraad ligt op een hoger niveau.

Tabel 3.2 Bouwvergunningen woningen, nieuwbouw (Primos-definitie), sloop en netto uitbreiding
woningvoorraad, 2012-september 2022; bron: BAG/CBS6
Bouwvergunningen
woningen

Nieuwbouw*
(Primos definitie)

Netto uitbreiding
woningvoorraad*

Sloop

2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021

39.354
27.233
41.320
55.599
53.567
69.741
70.034
58.108
67.151
75.829

76.187
98.917
63.632
64.855
54.989
82.482
82.680
87.556
84.788
89.175

13.653
12.903
10.989
11.519
10.138
12.862
8.759
10.684
10.245
9.925

62.534
86.014
52.643
53.336
44.851
69.620
73.921
76.872
74.543
79.250

2022 t/m
september

48.106

64.427

7.884

56.543

* BAG-jaren 2012 t/m 2017 geven vertekend beeld van de Nieuwbouwproductie (Primos-definitie) en de netto uitbreiding van de woningvoorraad i.v.m. met de
vele overige toevoegingen, overige onttrekkingen en correcties in verband met de invoering van de BAG per 1-1-2012; zie voetnoot 6

Tabel 3.3 Jaarlijkse mutatie woningvoorraad naar provincie (2018 t/m september 2022); bron BAG/CBS

Provincie

2018
aantal

2019
aantal

2020
aantal

2021
aantal

2022
januari t/m
september
aantal

2018
%

2019
%

2020
%

2021
%

2022
januari t/m
september
%

Groningen
Fryslân
Drenthe
Overijssel
Flevoland
Gelderland
Utrecht
Noord-Holland*
Zuid-Holland
Zeeland
Noord-Brabant
Limburg**

2.500
1.800
1.400
5.400
2.800
9.300
6.700
15.800
12.500
1.300
12.700
1.800

2.400
2.300
1.100
5.000
3.000
9.100
7.000
14.700
17.400
1.100
11.800
2.100

3.000
2.100
1.300
4.700
2.400
10.200
7.900
11.000
16.800
900
10.800
3.400

2.600
1.900
1.800
3.600
3.300
9.600
7.300
17.100
14.400
800
13.000
3.800

2.400
1.500
1.300
3.300
2.100
5.700
5.500
11.300
9.800
800
9.600
3.200

0,9%
0,6%
0,6%
1,1%
1,7%
1,0%
1,2%
1,2%
0,7%
0,7%
1,1%
0,3%

0,9%
0,8%
0,5%
1,0%
1,8%
1,0%
1,2%
1,1%
1,0%
0,6%
1,0%
0,4%

1,1%
0,7%
0,6%
0,9%
1,4%
1,1%
1,4%
0,8%
1,0%
0,5%
0,9%
0,6%

0,9%
0,6%
0,8%
0,7%
1,9%
1,0%
1,3%
1,3%
0,8%
0,4%
1,1%
0,7%

0,8%
0,5%
0,6%
0,6%
1,2%
0,6%
0,9%
0,8%
0,6%
0,4%
0,8%
0,6%

Nederland

73.900

76.900

74.500

79.300

56.500

1,0%

1,0%

0,9%

1,0%

0,7%

* Vanwege wijzigingen in administratieve systemen is de BAG in Amsterdam in 2020 niet correct bijgehouden. In de loop van 2021 zou dit ingehaald zijn
** In de gemeente Roermond zijn in maart 2021 ruim duizend woningen die in de loop der jaren niet gereedgemeld waren alsnog gereedgemeld

6 Zie Groenemeijer, L., Geen baksteenmythe maar een woningtekort, ESB, 2022, 107(4805)

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

17

3.2

Verwachte ontwikkeling woningtekort

Woningtekort piekt in prognose een jaar eerder en op een hoger niveau
Voor de komende jaren wordt een hogere huishoudensgroei verwacht dan in de vorige Primos-prognose.
De verwachtingen met betrekking tot de woningproductie zijn voor de korte termijn niet of nauwelijks
aangepast. Voor de jaren 2028 t/m 2034 wordt een iets hogere productie, enige duizenden woningen per
jaar voorzien. Dit omdat niet alleen de bevolkingsprognose verhoogd is, maar overheden inzetten op meer
woningbouw hetgeen vanwege de lange voorbereidingstijden pas op termijn tot meer woningproductie leidt.
Dat betekent dat het tekort sterker oploopt dan in de Primos-prognose van vorig jaar werd voorzien. Toen
was de prognose dat het statistisch woningtekort in 2024 zou pieken op 317.000, 3,9% van de
woningvoorraad. In de Primos-prognose 2022 wordt voorzien dat het tekort in 2023 en 2024 piekt op bijna
326.000 woningen (4,0%) (zie figuur 3.3).

Bij realisatie van het Programma Woningbouw, bruto uitbreiding met 900.000 woningen, netto 792.200, loopt
het tekort in 2031 volgens de huidige demografische verwachtingen terug tot 1,8%. Het streven van het
kabinet is dus om het tekort eerder in te lopen dan in de prognose verwacht.

Zoals eerder gemeld kennen demografische prognoses onzekerheden7 en is er in deze prognose nog geen
rekening gehouden met de extra bevolkingsgroei als gevolg van de oorlog in de Oekraïne. Het woningtekort
zal daarom in de praktijk op dit moment hoger zijn dan berekend. Daarnaast is ook de veronderstelde
woningproductie een verwachting, geen zekerheid. Op dit moment ligt de woningproductie hoger dan in de
Primos-prognose 2022 is verondersteld, het aantal bouwvergunningen is echter dalende.
Figuur 3.4: Verwachte jaarlijkse toename huishoudens en woningvoorraad, en verwachte ontwikkeling
woningtekort, 2022-2035; bron: Primos-prognose 2022 (Trendraming)

120.000

350.000

100.000

300.000
250.000

80.000

200.000
60.000
150.000
40.000

100.000

20.000

50.000

0

0

Toename huishoudens

Toename woningvoorraad

Woningtekort

7 Zie: Gopal, K., e.a., Primos-prognose 2022, ABF Research, Delft, september 2022

18

r2022-0054LGR

Bijlage 1 – Toelichting aanleveringen
Provincie Groningen
Alle gemeenten in Groningen hebben een geactualiseerde inventarisatie aangeleverd. Een aantal
gemeenten meldt dat er geen koppeling is tussen de planningslijsten en de BAG, zodat mogelijk een deel
van de geplande opleveringen in 2022 reeds is gerealiseerd.

Provincie Fryslân
De provincie Fryslân werkt aan het opzetten van een informatiesysteem ten behoeve van de inventarisatie
plancapaciteit en is momenteel niet in de gelegenheid om op gemeenteniveau laat staan op locatieniveau
gegevens aan te leveren. De inspanningen zijn er op gericht om bij de eerstvolgende inventarisatie, voorjaar
2023, wel gegevens te leveren.
Ten behoeve van het indicatieve bod en reality check is er afgelopen zomer een inventarisatie gemaakt van
plannen en programmeringen. Die inventarisaties zijn puur voor dat doel verzameld en mogen niet zomaar
worden doorgeleverd, zo meldt de provincie. De geaggregeerde uitkomsten van die analyses zijn wel in
openbare stukken verschenen. Ten behoeve van deze rapportage is er een interpretatie van deze cijfers
naar het gewenste format voor de rapportage gemaakt. Het betreft dus uitsluitend cijfers geaggregeerd op
het niveau van de gehele provincie.

Provincie Drenthe
Drenthe heeft een lijst aangeleverd met harde woningbouwplannen in acht van de twaalf Drentse
gemeenten. Op deelprovincieniveau zijn geaggregeerde aantallen van harde, zachte en vertrouwelijke
plannen aangeleverd. De provincie werkt aan een informatiesysteem en hoopt bij de volgende inventarisatie
meer gedetailleerde informatie aan te kunnen leveren.

Provincie Overijssel
De provincie inventariseert één keer per jaar en heeft ten opzichte van de voorjaarsrapportage geen
actuelere gegevens beschikbaar. In het voorjaar heeft Overijssel gemeld dat de gevraagde wijze van
aanlevering nog niet mogelijk is. De gegevens zijn aangeleverd op basis van de oude systematiek zoals die
in Overijssel gehanteerd werd. Gemeenten zijn verzocht om harde plannen in te vullen in de Planmonitor
Wonen, zachte plannen invullen is optioneel. Wel is gevraagd naar de totale zachte capaciteit in de komende
tien jaar. Er is geen gedetailleerde fasering bekend, alleen het jaar van de eerste oplevering en het jaar van
de laatste oplevering. Op gemeentelijk niveau is een schatting gemaakt van de op te leveren woningen per
jaar. Op planniveau is de bekende informatie aangeleverd. In de Planmonitor Wonen wordt de volgende
indeling van plantype gehanteerd: transformatie, herstructurering, verdichting, uitleg, sloop. Peildatum: 1
januari 2022.

r2022-0054LGR | Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

19

Provincie Flevoland
De

gemeenten

Almere

plancapaciteitsmonitor

en

van

Lelystad
de

inventariseren

provincie

de

plancapaciteit

Noord-Holland

/

gedetailleerd

Metropoolregio

via

de

Amsterdam

(www.plancapaciteit.nl). De gemeenten Dronten en Noordoostpolder hebben afzonderlijk informatie op
planniveau aangeleverd (peildatum oktober 2022). De gemeenten Zeewolde en Urk hebben geen
geactualiseerde informatie aangeleverd, de peildatum voor deze gemeenten is 1 januari 2022..

Provincie Gelderland
Net als voorgaande jaren heeft de provincie Gelderland geen nieuwe inventarisatie van de
woningbouwplannen van de gemeenten uitgevoerd in het najaar. De afgelopen maanden heeft de provincie
heel intensief contact gehad met de Gelderse gemeenten rond de prestatieafspraken (ook in de vorm van
aanlevering

formats

met

ambities

over

aantal

te

realiseren

woningen,

uitgesplitst

naar

prijssegmenten). Gemeenten worden momenteel overvraagd in het kader van de Nationale Woon- en
Bouwagenda. Een extra uitvraag naar de huidige plancapaciteit leek de provincie niet gepast.

Peildatum van de gegevens is zodoende januari 2022. Er zijn gegevens op gemeenteniveau aangeleverd.
Daarnaast op planniveau informatie over openbare plannen met 10 of meer woningen. Voor een aantal
gemeenten ontbreekt informatie op planniveau omdat niet duidelijk was welke plannen wel/niet vertrouwelijk
zijn.
Planstatus is volgens de vastgestelde definities aangeleverd. Bij de aantallen woningen uitgesplitst naar
woningtype, prijssegmenten, eigendom en plantype gaat het om bruto-getallen. Bij de fasering van de
plancapaciteit zijn netto-getallen opgenomen. Mbt fasering: niet alle gemeenten en niet voor alle plannen is
de planning in jaarschijven bekend/aangeleverd. In dat geval is voor de betreffende plannen gerekend met
gemiddelden per jaar. De gegevens over het plantype dienen als indicatief beschouwd te worden.
Onderscheid corporatie/particuliere verhuurder is op dit moment nog niet beschikbaar.

Provincie Utrecht
De provincie Utrecht heeft geen geactualiseerd gegevens aangeleverd. De provincie heeft ervoor gekozen
om het aantal momenten waarop gemeenten gevraagd wordt gegevens te actualiseren niet te laten oplopen.
Door het provinciaal bod over het aandeel in de nationale woningbouwopgave (en de bestuurlijke afspraken
daarover tussen provincie en Rijk), is er al veel meer inzet en informatie van gemeenten en provincie
gevraagd de afgelopen tijd. Ook het opstellen van de Woondeals vraagt op dit moment tijd van de betrokken
partijen. Ondertussen wordt er wel gewerkt aan datakwaliteitsverbeteringen in de planregistratie, o.a. via de
actualisering van het Regionaal/Provinciaal Programma Wonen en Werken. Dit zal er toe leiden dat bij de
volgende grote update, na de jaarwisseling de inventarisatie dan ook in kwaliteit verbeterd zal zijn, met onder
andere meer openbare informatie.
Bron/peildatum: Planregistratiesysteem provincie Utrecht april 2022
Alle (openbare en vertrouwelijke) plannen uit het planregistratiesysteem zijn meegeteld. De vertrouwelijke
plannen zijn getotaliseerd per gemeente.
De planologische status is opgedeeld in hard, zacht en onbekend. Bij de nu gehanteerde definities past
een kanttekening. Bij de zachte plannen zitten bijvoorbeeld ook plannen waarvoor een door de
gemeenteraad vastgestelde Omgevingsvisie is en/of een start beslissing. Het daarop volgende

20

r2022-0054LGR

bestemmingsplan is een (juridische) weerslag daarvan. In de huidige definitie betreft een vastgestelde
Omgevingsvisie nog geen harde plancapaciteit, tegelijkertijd gaat het hier wel om door de gemeenteraad
vastgestelde besluiten.

Provincie Noord-Holland
Noord-Holland beschikt over een uitgebreide inventarisatie inclusief geoinformatie per plan. Er is een uitdraai
uit augustus 2022 op planniveau aan ABF beschikbaar gesteld, aangevuld met gegevens over vertrouwelijke
plannen. Het betreft plannen met als opleverperioden 2022-2024, 2025-2029, 2030-2039, 2040-2050 en
onbekend. ABF heeft een schatting gemaakt waarbij de aantallen woningen zijn omgerekend naar de in dit
rapport gehanteerde periodisering.
Niet alle gevraagde informatie is voor alle plannen ingevuld. Daarnaast heeft een deel van de gemeenten
geen plannen (ingevuld) voor de perioden na 2029.
De gemeente Amsterdam hanteert een voortgangssysteem op basis van start bouw. Onduidelijk is of dit tot
gevolg heeft dat reeds gestarte projecten niet zijn opgenomen in de overzichten. In de aanlevering van de
gemeente Amsterdam ontbreekt informatie over het type plan en het type woning.
De planstatus hard wijkt in de gemeente Amsterdam af. Plannen die volgens de Amsterdamse
Planningssystematiek (Plaberum) in fase 4 (Voorbereiding en uitvoering) zijn, worden als “hard” beschouwd.
Dat betekent dat er voor een deel van deze plannen nog geen bestemmingsplan is vastgesteld.

Provincie Zuid-Holland
De provincie Zuid-Holland heeft geen geactualiseerde gegevens aangeleverd. In het kader van het
provinciale omgevingsbeleid stelt de provincie de regionale woningbouwprogramma’s één keer per jaar vast.
Daartoe vraagt

de

provincie

de

regio’s

en

gemeenten

in

Zuid-Holland om hun

regionale

woningbouwprogramma minimaal één keer per jaar te actualiseren. Dit jaar gaat dat proces gelijk op met

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

21

het

proces

rond

de

regionale

realisatie-agenda’s

waaraan

de

provincie

op basis

van

de

samenwerkingsafspraken met het Rijk nu werkt met de regio’s.’

Gedurende de zomermaanden heeft er dan ook weer een inventarisatie- en actualisatieronde plaatsgehad
via de nieuwe website Planregistratie Wonen Zuid-Holland. Er zijn veel plannen, maar die zijn nog niet
allemaal door de provincie beoordeeld. Dat proces en de gesprekken over de uitkomsten daarvan voor de
vast te stellen regionale woningbouwprogramma’s en realisatie-agenda’s lopen tot het eind van het jaar. In
het eerste kwartaal van 2023 volgt dan de vaststelling zelf.

De weergegeven plancapaciteit is zodoende gebaseerd op gegevens die begin 2022 door de gemeenten in
Zuid-Holland zijn ingediend bij de provincie in het kader van de (monitoring van) regionale
woningbouwprogramma's en de verstedelijkingsstrategie. Het gaat om alle bij de provincie bekende
plancapaciteit voor de genoemde perioden waarbij een deel ervan inmiddels door de provincie eind maart
2022 is aanvaard voor de behoefte-onderbouwing door gemeenten in het kader van de Ladder voor
duurzame verstedelijking.
De weergegeven netto plancapaciteit is vermoedelijk iets hoger is, want de meeste regio’s hebben nog niet
hun plancapaciteit voor het jaar 2021 opgeschoond. Op basis van de voorlopige CBS-cijfers over de
woningvoorraadontwikkeling in 2021 gaat om circa 12.200 woningen netto die waarschijnlijk doorschuiven
naar 2022 of later, waarvan een deel vermoedelijk al hard is. De periode vanaf het jaar 2031 is vaak nog
niet door gemeenten opgegeven waardoor de aantallen voor de periode 2031 t/m 2041 nog incompleet zijn.
Gemeenten geven zelf het vertrouwelijkheidsniveau van een woningbouwplan aangeven, met andere
woorden met wie de gegevens worden gedeeld en wie de gegevens kunnen invoeren of bekijken. Er zijn
vier vertrouwelijkheidsniveaus. 'Openbare' plannen en plannen die op 'vertrouwelijk-provincie' staan, zijn
alleen te bekijken door ingelogde gebruikers, te weten de eigen gemeente, regio en provincie. De provincie
kan geen plannen bekijken die op 'vertrouwelijk-gemeente' of 'vertrouwelijk-regio' staan. Daarom zijn die
plannen niet in dit bestand opgenomen. Op het tabblad 'gemeenteniveau' staan de aantallen van alle bij de
provincie bekende plancapaciteit van woningbouwplannen die gemeenten als 'openbaar' en 'vertrouwelijkprovincie' hebben aangemerkt, op gemeenteniveau voor de genoemde jaren/perioden. De totaalaantallen
sloop, bruto plancapaciteit en netto plancapaciteit zijn weergegeven voor de periode 2022 t/m 2041. De
netto plancapaciteit is ook naar planologische status weergegeven en wel per jaar voor de periode 2022 t/m
2031 en per vijfjaarstijdvak voor de periode 2032 t/m 2041. De netto capaciteit voor de periode 2022 t/m
2041 is weergegeven naar plantype. Daarnaast is de bruto capaciteit naar woningkenmerken eigendom,
woningtype en prijssegment is weergegeven voor de periode 2022 t/m 2041. De periode 2031 t/m 2041 is
nog incompleet. De bruto plancapaciteit kan betrekking hebben op nieuwbouw maar ook op overige
toevoegingen zoals verbouw van een bestaand niet-woongebouw naar wonen. De netto plancapaciteit is
gelijk aan de bruto plancapaciteit minus sloop. Door het (waar nodig) middelen over de jaren en afronden
kunnen totalen iets van elkaar verschillen. Op dit moment is er nog geen onderscheid te maken in nadere
typen transformatie en uitbreiding. In de toekomst zal dit wel mogelijk zijn via de nieuwe website
Planregistratie Wonen Zuid-Holland. Er zijn m.b.t. eigendomsvorm en woningtype alleen gegevens over de
bruto plancapaciteit beschikbaar. Op dit moment is het onderscheid naar soort eigendom binnen de
huursector nog niet te maken. In de toekomst zal dit wel mogelijk zijn via de nieuwe website Planregistratie
Wonen Zuid-Holland. Er zijn alleen gegevens over de bruto plancapaciteit beschikbaar. De grenzen van de

22

r2022-0054LGR

prijssegmenten in Zuid-Holland verschillen in deze inventarisatie nog per regio en wijken op onderdelen af
van de gevraagde prijsgrenzen. Het gaat vooral om verschillen in prijsgrenzen koop.
Prijssegment gevraagd
Goedkope huur (onder liberalisatiegens)
Middendure huur (tussen liberalisatiegrens en € 1.000)
Dure huur (boven € 1.000)
Goedkope koop (onder € 250.000)
Middeldure koop (tussen € 250.000 en € 355.000)
Dure koop (vanaf € 355.000)
Onbekend

Prijsgrenzen Zuid-Holland -> zie ook tabblad Uitleg prijsklassen
idem
bovengrens varieert: € 950, € 975, € 1.000 of 'markt' zonder prijsgrens
ondergrens varieert: € 950, € 975 of € 1.000
bovengrens varieert: € 200.000 of € 250.000 of 'sociaal' zonder prijsgrens
bovengrens varieert: € 300.000 of € 350.000 of 'middelduur' zonder prijsgrens
ondergrens varieert: boven € 300.000, € 325.000, € 350.000, € 375.000 of 'duur' zonder prijsgrens
Onbekend of niet ingevuld

In het nieuwe provinciale planregistratiesysteem zullen voor alle regio's dezelfde grenzen gelden, maar deze
wijken nog ook iets af van de gevraagde prijsgrenzen. Prijssegment is onderdeel van het groeimodel van de
landelijke monitoring woningbouw waarover interbestuurlijk nog besluitvorming moet plaatsvinden.
Afhankelijk van de uitkomst daarvan worden de grenzen in de toekomst aangepast op de nieuwe website
Planregistratie Wonen Zuid-Holland. Er zijn alleen gegevens over de bruto plancapaciteit beschikbaar.

Naar aanleiding van tabel 2.1 heeft Zuid-Holland gemeld dat de opgegeven brutoplancapaciteit alleen gaat
om nieuwbouw inclusief overige toevoegingen (meestal transformatie), uiteraard voor zover die bekend zijn,
en dus niet inclusief overige onttrekkingen.
De provincie Zuid-Holland heeft bij de vorige rapportage in een laat stadium gemeld dat in de aangeleverde
dataset een deel van de studentenwoningen (626 in Holland Rijnland) en een klein deel van de tijdelijke of
flexwoningen (108 in Holland Rijnland) ontbreekt. Deze verhoging van de plancapaciteit met 734 woningen
is bij het schrijven van de onderhavige rapportage pas in een laat stadium opgemerkt en kon helaas ook in
deze rapportage niet meer verwerkt worden.

Provincie Zeeland
Via planmonitorwonen.nl stelt de provincie openbare informatie over woningbouwplannen beschikbaar. De
provincie heeft ABF informatie op planniveau inclusief geo-informatie aangeleverd. De peildatum is 7-102022. Plannen zijn voor zover bekend voorzien van eigendomsvorm/plantype/prijssegment. Ten einde alle
gevraagde informatie in de toekomst te kunnen leveren wordt het systeem van de provincie Zeeland
aangepast.

Provincie Noord-Brabant
De provincie Noord-Brabant verzoekt gemeenten elk jaar de zogenaamde “matrix overzicht
woningbouwcapaciteit” met informatie op planniveau aan te leveren. De provincie heeft deze informatie niet
beschikbaar gesteld. Wel levert de provincie een overzicht van aantallen woningen per gemeente per
periode. Voor zover bekend zijn de aantallen woningen verbijzonderd naar eigendomsvorm, prijsklasse en
type plan (in/uitbreiden).

De provincie meldt bij de aanlevering:
In Brabant zijn er (anno 2022) plannen voor de bouw van in totaal zo’n 182.000 woningen, waarmee de
plancapaciteit 17.500 woningen (+10,5%) groter is dan in 2021 en op het hoogste niveau ligt in ruim 10 jaar
tijd. Kwantitatief gezien zijn er voor de korte termijn – Brabant-breed gemeten – (ruim) voldoende plannen
voor de benodigde woningbouwproductie. Het gaat er dan ook niet zo zeer om (nog) meer
woningbouwplannen op te stellen; het is – gelet op de woningbehoefte en de woningtekorten – veeleer zaak

Inventarisatie Plancapaciteit Najaar 2022

23

om bestaande plannen daadwerkelijk (en snel(ler)) tot uitvoering te brengen. Daar zal de eerstkomende
jaren vooral het accent op moeten liggen, al verdient ook het harde planaanbod her en der nog wel enige
aandacht.

Ook voor de wat langere termijn (de tienjaarsperiode tot 2032) lijkt het planaanbod te kunnen voorzien in de
Brabantse woningbehoefte. Onze prognose-uitkomsten, waarin recentelijk en vooruitlopend op de
actualiseringsronde van 2023, ook de hogere woningbouwambities vanuit de Nationale Woon- en
Bouwagenda (maart 2022) van het Rijk zijn verwerkt, laten tussen 2022 en 2032 een (benodigde) groei van
de woningvoorraad zien van zo’n 128.000 woningen. Omdat er ook woningen worden gesloopt, is er voor
vervangende nieuwbouw ook plancapaciteit nodig. Bij elkaar vraagt dit om een planaanbod voor de bouw
van ruim 140.000 woningen, de komende 10 jaar. De totale plancapaciteit voor die periode omvat iets meer
dan 157.000 woningen (111% van de benodigde capaciteit), waarvan ruim 63.000 woningen gerekend
kunnen worden tot de harde plancapaciteit. Dit laatste betekent, dat van de benodigde capaciteit tussen
2021 en 2031 45% is opgenomen in harde woningbouwplannen (en 78% voor de eerstkomende vijf jaar).

Vanuit de provincie sturen we vooral op realisatie en niet alleen op plannen. Voor voortgang van de
woningbouw is het essentieel dat er voor de korte termijn steeds voldoende harde plannen zijn. Door er van
jaar op jaar steeds voor te zorgen dat er voor de eerstkomende 5 jaar (ruim) voldoende (harde) plannen zijn,
kan de voortgang van de woningbouw worden gewaarborgd. Plannen voor woningen op geschikte plekken
die aansluiten op de actuele vraag.
Voor de middellange en langere termijn is het juist van belang te waken voor de risico’s van
overprogrammering en dús de nodige ruimte te laten en niet te veel van het toekomstige
woningbouwprogramma nu al vast te leggen in harde plannen, vooral niet als het gaat om nieuwe
uitbreidingslocaties. De ervaring leert immers dat zich steeds weer nieuwe, vaak onvoorziene
inbreidingsmogelijkheden, binnenstedelijke transformatieopgaven en leegstandsvraagstukken aandienen.
Met een flexibel planaanbod kan bovendien gemakkelijker worden ‘meebewogen’ met veranderingen in de
vraag. Onzekerheden rond demografische, economische en woningbehoefteontwikkelingen vragen om een
adaptieve strategie en om een gevarieerd planaanbod met aandacht voor de betaalbaarheid, een gezonde
mix van huur en koop in verschillende prijssegmenten en met volop ruimte voor nieuwe woonvormen.
In ons provinciaal beleid met betrekking tot ‘ruimte en wonen’ zijn realisme en flexibiliteit in de gemeentelijke
en regionale woningbouwplanning en -programmering belangrijke onderwerpen. Het zijn voorwaarden om
ook in de (nabije) toekomst in te kunnen spelen op de dynamiek op de woningmarkt, veranderende
woonwensen en nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in onze steden en dorpen en soms ook in het
buitengebied.

Provincie Limburg
De provincie Limburg heeft de gevraagde informatie, inclusief geo-informatie, met peildatum 31-12-2021
aangeleverd. Daarbij is de fasering beperkt tot 2022, 2023, 2024, 2025 t/m 2029, 2030 t/m 2039, en
opleverdatum onbekend. ABF heeft de fasering omgerekend naar de in de rapportage gehanteerde fasering.
Methoden en definities van de Plancapaciteitsmonitor Limburg wijken hier en daar nog af van de landelijke
afspraken, maar zullen in de toekomst hierop aangepast worden.

24

r2022-0054LGR