Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3052
Vragen van het lid Alkaya (SP) aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat over het nieuws dat werknemers in het streekvervoer gaan staken
voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en een lagere werkdruk (ingezonden
19 mei 2022).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat)
(ontvangen 9 juni 2022)
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van de stakingen die voor de komende periode zijn
aangekondigd door vakbond FNV en een groot aantal werknemers in het
streekvervoer?1
Antwoord 1
Ja, daar heb ik kennis van genomen.
Vraag 2
Hoe kijkt u als verantwoordelijk Staatssecretaris aan tegen de acties van de
werknemers in het streekvervoer die het werk neerleggen voor betere
arbeidsvoorwaarden?
Antwoord 2
Ik vind het bijzonder spijtig dat een arbeidsconflict uitmondt in stakingen en
dat reizigers daar hinder van ondervinden. Ik hoop dat de partijen zo veel
mogelijk rekening houden met de belangen van de reizigers en de hinder
voor reizigers zo veel mogelijk beperken.
Vraag 3
Deelt u de mening dat het beroep van buschauffeur van cruciaal belang is om
voldoende hoogwaardig openbaar vervoer te kunnen garanderen?
Antwoord 3
Ja, dat ben ik met u eens.

1

ah-tk-20212022-3052
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

De Telegraaf, 9 mei 2022, Stakingen in streekvervoer beginnen woensdag in het noordoosten |
Binnenland | Telegraaf.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 4
Deelt u de mening dat het terecht is dat buschauffeurs hun werk neerleggen
voor fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden?
Antwoord 4
Omdat er hier sprake is van een arbeidsconflict tussen werkgevers en
(vertegenwoordiging van) werknemers past mij terughoudendheid.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de eis van FNV richting de werkgevers om het personeelstekort, de torenhoge werkdruk en het hoge ziekteverzuim van soms wel
25 procent aan te pakken?2 3
Antwoord 5
Omdat er hier sprake is van een arbeidsconflict tussen werkgevers en
(vertegenwoordiging van) werknemers past mij terughoudendheid. Meer in
het algemeen vind ik het van belang dat werkgevers oog hebben voor de
werkdruk van hun werknemers. Zij zijn immers verantwoordelijk voor goede
arbeidsomstandigheden van hun werknemers. Aandacht voor de werkdruk is
bovendien in het belang van de werkgevers. Zij zijn erbij gebaat dat hun
werknemers, in dit geval OV-personeel, hun werk goed kunnen uitvoeren.
Vraag 6
Bent u bereid om bij provincies te inventariseren hoe vaak het voorkomt dat
busritten thans moeten worden geschrapt als gevolg van een tekort aan
chauffeurs, al dan niet veroorzaakt door hoge cijfers op het gebied van
ziekteverzuim en de krapte op de arbeidsmarkt?4 5
Antwoord 6
De afschalingen in het streekvervoer variëren per regio en van tijd tot tijd. In
algemene zin kan er gesteld worden dat alle vervoerders personeelsuitdagingen hebben vanwege de landelijke krapte op de arbeidsmarkt in combinatie
met een relatief hoog ziekteverzuim. Vervoersbedrijven doen er daarbij alles
aan om volgens de standaard dienstregeling te rijden. Om ongeplande
rituitval door ziekte te voorkomen worden dienstregelingen vooraf bijgesteld.
Het doel hierbij is de reiziger zoveel mogelijk zekerheid te bieden. In de
praktijk betekent dit in sommige gevallen minder frequente ritten gedurende
de dag of een afgeschaald vroege-ochtend en/of nachtnet. Onderwijslijnen
worden bij deze afschalingen in algemene zin zoveel mogelijk ontzien. De
afgeschaalde dienstregelingen gelden veelal tot aan de zomervakantie.
Tijdens de zomervakantie zullen vervoerders overgaan op de standaard
vakantiedienstregeling.
Een inventarisatie bij de veertien vervoersautoriteiten is een omvangrijke
uitvraag, waarbij de opgehaalde gegevens snel dateren. Vooralsnog verkies ik
het proces waarbij de verantwoordelijke concessieverleners hun volksvertegenwoordiging informeert over eventuele aanpassingen in de dienstregeling.
Net als dat ik, als concessieverlener, uw Kamer heb geïnformeerd over de
personeelstekorten bij de NS en de gevolgen daarvan voor de dienstregeling.6 Daarnaast informeren alle vervoerders de reizigers zo goed mogelijk
over tijdelijke aanpassingen in de dienstregeling.
Vraag 7
Welke rol kunt u als Staatssecretaris vervullen bij het geschil over arbeidsvoorwaarden dat ten grondslag ligt aan de aangekondigde acties?

2

Trouw, 12 mei 2022, «Buschauffeurs zijn het zat: zelfs geen tijd voor de WC»
Website FNV, 3 mei 2022, Acties streekvervoer onvermijdelijk; werkgevers weigeren in te gaan
op eisen – FNV
4
RTV Oost, 29 november 2021, Flink tekort aan buschauffeurs in Overijssel, Keolis zet noodgedwongen gepensioneerden in – RTV Oost
5
OVPro.nl, 8 december 2021, Arriva schrapt busritten in Friesland door chauffeurstekort |
OVPro.nl
6
Kamerstuk 29984-981
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 7
Ik zie dit in eerste instantie als een zaak tussen werknemers en hun vertegenwoordigers en de werkgevers, de vervoersbedrijven. Omdat er sprake is van
een arbeidsconflict over een nieuw te sluiten CAO, dient de oplossing
gevonden te worden tussen werkgevers en werknemers in het streekvervoer.
De verantwoordelijke decentrale concessieverleners en ikzelf zijn geen partij
in dit conflict. Mij past daarom terughoudendheid.
Vraag 8
Wat kunt u doen om het beroep van buschauffeur aantrekkelijk te maken voor
nieuwe werknemers die deze sector overwegen?
Antwoord 8
De werving van OV-personeel is een taak van vervoersbedrijven. Ik heb
hierbij geen rol.
Vraag 9
Bent u bereid om een wervingscampagne te starten om potentieel geïnteresseerde werkzoekenden te winnen voor het stads- en streekvervoer?
Antwoord 9
De werving van OV-personeel is een taak van vervoersbedrijven. Ik heb
hierbij geen rol.
Vraag 10
Deelt u de mening dat openbaar vervoer als een publieke dienst moet
worden beschouwd?
Antwoord 10
Ik ben het met u eens dat het openbaar vervoer een belangrijke maatschappelijke taak uitoefent.
Vraag 11
Deelt u de mening dat marktwerking niet thuishoort in het openbaar vervoer?
Zo ja, wat kunt u als stelselverantwoordelijke doen om de marktwerking uit te
bannen?
Antwoord 11
Ik deel deze mening niet. De gedeeltelijke marktwerking in het openbaar
vervoer is juist gunstig voor de reiziger. Door middel van concurrentie
worden vervoerders immers geprikkeld tot klantgerichtheid en een op vraag
afgestemd aanbod. De meerjarige vervoersconcessies die door decentrale
overheden met vervoerders worden aangegaan bieden enerzijds zekerheid en
anderzijds een kostenefficiënt OV. De gedeeltelijke marktwerking van ons
OV-stelsel wordt daarom door mijzelf en andere concessieverleners ook als
positief ervaren.7
Vraag 12
Deelt u de mening dat de privatisering van het openbaar vervoer ervoor heeft
gezorgd dat er geen ondergrenzen gesteld kunnen worden ten aanzien
arbeidsvoorwaarden bij aanbestedingsrondes? Zo ja, wat zou u hieraan
kunnen veranderen?
Antwoord 12
Het organiseren van goede arbeidsvoorwaarden is de primaire verantwoordelijkheid van de vervoerders. De werkgever is daarbij gebonden aan de
arbeidsomstandighedenwet die toeziet op arbeids- en rusttijden en de
geldende cao-afspraken. Dit kader bepaalt de wijze waarop de werkdruk op
een acceptabel niveau blijft. Het Rijk, provincies, en vervoersregio’s kunnen
die rol niet overnemen. Wat wel kan, en in toenemende mate gebeurt, is dat
provincies en vervoersregio’s in aanbestedingsprocedures rekening houden

7

Decisio (2020), Effecten van openbaar aanbesteden in het openbaar vervoer (Kamerstuk 29 984,
nr. 899).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

met sociale aspecten en de arbeidsomstandigheden bij vervoersbedrijven. Ik
vind dit een positieve ontwikkeling.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4