/ligemene Rekeitkamer

Minister van Veillcjheid en Juscitt
Postbus 20301
2500 EH DEN HAAG

»AtuM 28 august us 2012
«£7S!n Qverlecj irrzake art. 95 CW 2001 over het ontwerpvoorstsi van wet tot: wijzscjing van
de PoMtiewet 2012

Geachte heer Opsteiten,

Met yw brief van 20 juii 2012, kenmerk 286549, heeft u het ontwerpvoorstei van
wet tot wijziging van de Poiitiewet 2012 in verbancl met de positie von de
korpschef en van de regioburgemeester alsmede enkeie andere verbeteringen met
de bijbehorende memorie van toelichting aan de Algemene Rekenkamer gestuurd.
Met hefc oog op artikei 95 van de Comptabiiiteitswet 2001 berichten wij u over onze
bevoegdheden, over de ministerieie verantv/oordeiijkiieid en iiet budgetrecht van
de Tweede Kamer, de gevoigen van de juridische status van de poliUe en de
toe^ichtieiatie tussen de minister van Veiitgheld t;n Justftie en de r*atianaie poiitie.

t

i

n /U

i '

'

i

(

i nt

iii

)

, n

i /

t (

'

i

i )

r i t

t

> >

i

II « A in

i ti

!

HI
1

is !

is

i (i

; f

I
j

* n Justltie reeds overleej
, n j I i) net wetsvoorstci

i

ils

i

2012). De Poiitiewet'.

zUi... ... di.ur.jj »>u_.:-,..((. yu ,J<JI, ..^. Sv,jtt.i. j.^n,..t M jl. b,. . ..^.ede Kamer he eft de
olni
I

i ,

u

f

' l

U

i

|) > i
Hi

u

i 11 >
! 1' <

i i

ii

i l l i,r
t <!

!

II

t

i

ii in

nn i

f

ji

'

men. De Eerste Kamer heeft
de mi
ii de Eersfe Kamer over de

Poiitiewet 2012 wegneemt met wetswijzigingen. De zorgen liadden voornamelijk
betrekklnq op de posiUe vnn de karpschef in re;atie tot de minister {.krijgt de
korpschef niet ten te zetfstandige positie ten opeiciite van cle poiitiek

<>H? ^ ^ N ? ^ « K

J51 .n. A s ? ^

.1 :-:D«]6:5H:^ R

verantwoordelijke minister) en op de positie van de regioburgemeester. De
minister heeft de Eerste Kamer toegezegd cie wijzigingen van de Politiewet 2012 ;•«
spoedig mogelijk voor te leggen aan de Staten-Generaal. Het nu voorliggende
ontwerpvoorstel van wet tot wijziging van de Politiewet 2012 bevat deze
voorstellen.
Bevoegdheden Algeiriene Rekenkamer

Q

Oe Poiitiewet 2012 behelst de Instelling van één landelijke politieorganisatie mei:

'•••••

eigen rechtspersoonlijkheid. De wetswijziging die u nu voorstelt, brengt hierin geen
verandering. Wij constateren dan ook - net als in onze brief van 24 maart 2011 dat de Algemene Rekenkamer bij de in te stellen landelijke politieorganisatie een
controletaak en -bevoegdheden krijgt op grond van artikel 91, eerste iid, aanhef
en onder ei van de Comptabiliteitswet 2001. Dit betekent dat wij bij deze
rechtspersoon met een wettelijke taak -zowel rechtinatigheids- als
doelmatigheidsonderzoek kunnen verrichten, waarbij alle relevante aspecten
kunnen worden betrokken,
Een nieuw orgaan dar, met de voorliggende wetswijziging in het leven wordt
geroepen, is de Commissie van toezicht op net beneer (art. 57). Dit zelfstandig
bestuursorgaan krijgt geen eigen rechtspersoonlijkheid, maar maakt onderdeel uit
van de Staat. De Algemene Rekenkamer krijgt bij de Commissie •van toezicht
controlerechten op grond van artikel 87 van de Comptabiliteitswet 200.1. Dit
betekent dat wij bij dit zelfstandig bestuursorgaan zowel rechtrnaOghekis- ais
doelmatigheidsonderzoek kunnen verrichten, waarbij alle relevante aspecten
kunnen worden betrokken.
Ministeriële verantwoordelijkheid

en budgetrecht

Staten-Generaal

In onze brief van 24 maart 2011 wezen wij op de hybride situatie die met het
wetsvoorstel tot vaststelling van een nieuwe Politiewet en de nota van wijziging
daarop zou ontstaan. We stelden namelijk vast dat de minister van Veiligheid en
justitie Oj5 basis van het: wetsvoorstel vergaande bev o end heden krijgt: om
rechtstreeks te sturen op het beheer en de taakuitvoering van de politie ais ware
het een eigen dienstonderdeel, Als de politie beschouwd kan worden ais
dienstonderdeel van hel: Ministerie van Ven] zou dat ook betekenen dat het
budgetrecht van de Staten-Generaal onverkort van toepassing zou zijn. In hel
wetsvoorstel was echter opgenomen dal de politie een zelfstandige rechtspersoon
met een wettelijke taak zou worden en dat de begroting en jaarrekening van de
politie geen onderdeel zouden uitmaken van de departementale begroting en
verantwoording. Hierdoor ontstaat onduidelijkheid over de status van de begroting

en verantwoording van de politie en daarmee ook over de reikwijdte van het

3/6
:

budgetrecht van de Staten-Generaal. Wij gaven in onze brief daarom aan het

<*'

belangrijk te vinden de sturingsrelatie eenduidiger te formuleren en gaven de

'

staatssecretaris in overweging daarbij ook: de juridische status van de politie mee.*-,
te nemen. Immers, door de vete directe bevoegdheden van de minister van Ven.1

i:

"

ten aanzien van het beheer is de facto sprake van een dienstonderdeel van her
Ministerie van Veiligheid en justitie, Het ware daarom beter om dit ook in de

*;;;'

juridische status tot uitdrukking te brengen, zodat hier geen misverstanden over

."'

kunnen ontstaan.
Met het nu voorliggende ontwerpvoorstel krijgt de minister van Ven] aanvullende
bevoegdheden om rechtstreeks te sturen op het beheer van de politie en wordt zijn
greep op de politie nog verder versterkt. Zo heeft de minister de bevoegdheid om
de sterkte en middelen te verdelen over de onderdelen van de positie. Daarnaast
worden de wettelijke taken van de korpschef ten aanzien van begroting,
beheersplan en jaarverslag uit de Politiewet 2012 geschrapt. Hierdoor - zo geeft de
memorie van toelichting aan - 'verschuift het Initiatief ten aanzien van deze
belangrijke beheersstukken van de korpschef naar de minister'. Tevens wordt in
het ontwerpvoorstel de verantwoordingsplicht van de korpschef aan de minister
expliciet vastgelegd.
Op basis van de bevoegdheden in de Politiewet 2012 en het ontwerpvoorstel stuurt
de minister van VenJ de politie voor wat betreft het beheer volledig aan ais ware
het een dienstonderdeel van het Ministerie van VenJ,
Wij stellen daarom vast dat de minister van VenJ volledig verantwoordelijk wordt
voor het beheer van de politie. We wijzen er hierbij op dat deze
verantwoordelijkheid niet opgenomen is in de tekst van de Politiewet 2012 en niet
In de tekst van het ontwerpvoorstel. Bovendien staat in artikel 27, lid 1 van de
Politiewet 2012 dat de 'korpschef is beiast met de leiding en het beheer van de
politie', wat: leidt tot onduidelijkheid over de verantwoordelijkheid van de minister
van VenJ. Het ware daarom verstandig artikel 1.1 van de Politiewet 2012 aan te
passen door het opnemen van de verantwoordelijkheid van de minister en de
formulering van de verantwoordelijkheid van de korpschef ten aanzien van het
beheer hierop aan te passen.
Doordat de minister van VenJ volledig verantwoordelijk is voor het beheer van de
politie, vallen de autorisatie van de begroting van de politie en de
dechargeverlening op basis van ds verantwoording van de politie volledig onder het
budgetrecht van de Staten-Generaal. Dit is inclusief het recht van amendement

van de Tweede Kamer. De begroting en verantwoording van de politie worden
daarmee integraal onderdeel van de departementale begroting en verantwoordil -j
van het: Ministerie van Venj.
Gevolgen juridische status politie
In onze brief van 24 maart 2011 hebben we aangegeven het belangrijk te vinden
de sturingsrelatie tussen de minister van Ven] en de politie eenduidiger te
formuleren en gaven we de staatssecretaris in over-weging daarbij ook de juridis< he
status van de oolitie mee te nemen,
Wij stellen op basis van de Politiewet 2012 en her. ontwerpvoorstel vast dat de
ministervan Ven] vasthoudt aan de juridische status van de politieorganisatie,
namelijk een rechtspersoon niet een wettelijke taak (RWT). Door te kiezen voor de
juridische status van RWT wordt cie verantwoording van de politie busten de
rijksrekening gehouden en daarmee nok buiten de jaarlijkse
controlewerkzaamheden en oordeelsvorming van de Algemene Rekenkamer ten
behoeve van de goedkeuring van de Rijksrekening, We vinden dit onwenselijk
gegeven onze vaststelling dat het budgetrecht van cie Tweede Kamer volledig van
toepassing is op cie begroting en verantwoording van de politie.
Verder wijzen wij er op dat de schuldpositie van rechtspersonen met een wettelijke
taak in beginsel niet meegenomen wordt in de berekening van de 6MU-schuld en
de Staatsbalans, Gegeven de volledige verantwoordelijkheid van de minister van
Verü voor het beheer van de politie, zouden wij hst onwenselijk vinden als de
schuldpositie van de politie niet meegenomen zou worden in de berekening van de
EMU-schuk) en de Staatsbalans.
We zullen over de?e puilen in overleg treden met u en met de minister van
Financiën.
Toezicht
Oe minister beoogt met bet wijzigingsvoorstel het toezicht op de politie te
t (V i

S n

i

c

II r

I

'

i\

M
i )( r ih
'i

t

i tp
'

<

«... j l . , . . ( . . r

I J

i
t
1

l

i 1 )
II

I I * t. !

t t

1

I rr • h
i
t

il

til

i •

A

i

i üt
'l
y '. i K l l

,

)

< p (I

H <><

f

i l

i f

i

ijl

l'

) l>

H

J -

u

t

m

i
I

<

i

f

i

p
i i

t
'

n

I

j in

I t

! , . ( . !

) '

V
w

i

i

Mn

d

.

s

' <" t i |

!

' M
t

if

st

!

>(

i l )
i

1 ) 1

i 1

toezichthouders zich verhouden tot elkaar en tot de verantwoordelijkheden van de
minister van Veiligheid en justitie, Oe werkzaamheden van de twee
toezichthouders en de drie kernelementen van het toezicht (informatieverzameling,

oordeelsvorming en interventie) moeten goed op elkaar zijn afgestemd. De

s/6

Algemene Rekenkamer verwacht dat. ds minister van Veiligheid en Justitie een
toezichtvisïe oosteit voor de politie en dal: de toezichthouders deze uitwerken in
een toezichtbeleid of jaarplannen op basis van een risicoanalyse, Deze toeïichtvisie.,,
dient richting te geven aan het toelicht op de politie door aan te geven wie (de
Commisie van toezicht, de Inspectie Ven) of de minister) voor welke onderdelen
van de taakuitoefening en het: beheer verantwoordelijk is voor de
Informatieverzameling, oordeelsvorming en eventuele interventies. De
toezichfsvisle kan voorts helpen om leemten en dubbeiingen in het toezicht te
voorkomen.
Wij zien niet belangstelling uit naar een toezichtsvlsie voor de politie en de
uitwerkingen daarvan door de toezichthouders. We zullen deze documenten toetsen
aan ome normen en de Tweede Kamer daarover informeren.

Conclusie
Op basis van het bovenstaande stelten wij vast dat de minister van Ven) volledig
verantwoordelijk is voor het beheer van de politie. Daarnaast stellen we vast dat
het budgetrecht: van de Staten-Generaal onverkort van toepassing is op de
begroting en verantwoording van de politie, We bevelen de minister van Venj
»

zijn volledige verantwoordelijkheid voor het behee>" van de politie en de
ondergeschiktheid van de korpschef ten aanzien van deie
verantwoordelijkheid expliciet op te riemen en toe te lichten in het
ontwerpvoorstel;

•

de begroting en verantwoording van de politie integraal onderdeel te
maken van de departementale begroting en verantwoording van het
ministerie van VerU;

•

• ii r >
'»

'"
i

1'rISI > y i . i ) l ' » ' l l

f

Ci t

>

>i I
j* *

t'

'

*

r

i

i
l !

'

'

h l

ï

|

>i *

'in
->

J' >olitie en ervoor te zorgen dat de
h M,>

j

»

•

ui

n

i !

i

/ ï
!

i

dl

K

i tl

i!'

t
1 i!

( toeiichtbeleid o' j a a r p l a n n e n op

)!/'

U

II
i

.,
< •
. 1 ' <il

! M

i) i l ! i>!

H i 't

i,>

i< t,r • >> !'••

i

i

f
"

i

i

f

wi

'

ui

>-. i i
hl

j

>i

1

E

< i
'

! f
'

I i

i'

t

il

~k

i
i

I 1H

| o

it!

f
l

r
'

J

I

i

l'(,

t

i K
SDll

ii
i

liil,

t .

Wij verzoeken u een afschrift van deze brief te voegen bij het ontwerpvoorstel van,
vvet tot wijziging van de Politiewet 2012 zoals dat naar de Staten-Generaal wordt Ui1
verzonden,
We zullen onze brief ook in afschrift sturen aan de minister van Financiën,
Algen' e n e Rekenkamer

/ ^/M*^^
d r s . G, de J o n g ,
-

d

, i.

/

' t r

<U >t

_ _ ...

n ! \ i m -.( hüten RA,

secretaris