2018D21412

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Binnen de vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat hebben
verschillende fracties de behoefte om vragen en opmerkingen voor te
leggen aan de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat en de
Minister van Economische Zaken en Klimaat over de Geannoteerde
agenda van de informele Milieuraad van 10 en 11 april 2018 (Kamerstuk
21 501-08, nr. 714) en het Verslag van de Milieuraad van 5 maart 2018
(Kamerstuk 21 501-08, nr. 715).
De voorzitter van de commissie,
Agnes Mulder
De adjunct-griffier van de commissie,
Koerselman

nds-tk-2018D21412

1

I Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Inhoudsopgave

blz

Inleiding
Luchtkwaliteit
Implementatie van milieuwetgeving
Klimaatonderhandelingen en Talanoa-dialoog
Europese kunststoffenstrategie
Nederlandse import van palmolie
Verordening invasieve exoten
Commerciële handel in ruw ivoor

2
2
5
6
8
8
9
9

Inleiding
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
stukken ten behoeve van het schriftelijk overleg Informele Milieuraad d.d.
10-11 april 2018. Zij hebben over de geagendeerde stukken enkele vragen.
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de agenda van
het schriftelijk overleg Informele Milieuraad d.d. 10-11 april 2018. Zij
hebben hierover enkele vragen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben kennisgenomen van de
stukken op de agenda van het schriftelijk overleg Informele Milieuraad en
hebben hierover enkele vragen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de voorliggende
agenda. Zij stellen hierover enkele vragen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren hebben kennisgenomen van de agenda van de informele Milieuraad. Ze willen daarover
graag enkele vragen stellen.
Luchtkwaliteit
De leden van de VVD-fractie vragen hoe de Staatssecretaris het verminderen van de uitstoot van ammoniak vanuit de veehouderij voor zich ziet.
Hoe gaat zij in Europees verband oproepen tot scherpere bronmaatregelen?
De leden van de D66-fractie lezen dat de uitkomsten van het
Eco-innovation forum besproken worden tijdens de informele Raad. Kan
de Staatssecretaris toelichten wat zij vindt van de uitkomsten van het
Eco-forum, wat de te verwachten vervolgstappen zijn en wat hierin de rol
van Nederland zal zijn? Tevens lezen deze leden dat de probleemsectoren
erkend worden en dat strenge regelgeving en handhaving essentieel zijn.
Is er ook gesproken over wat voor soort regelgeving en handhaving hier
effectief zou zijn? In hoeverre heerst hierover overstemming tussen de
lidstaten? Is er ook gesproken over beperkende maatregelen als het gaat
om de hoeveelheid uitstoot van deze sectoren? In hoeverre acht de
Staatssecretaris het haalbaar om hier met de lidstaten overeenstemming
over te bereiken?
De leden van de D66-fractie lezen dat veel lidstaten problemen hebben
met de implementatie van EU-luchtkwaliteitseisen en vragen wat de
Staatssecretaris hiervan vindt en of ook bekend is waarom dit zo
problematisch is. Tevens vragen deze leden hoe de Staatssecretaris zich
gaat inzetten om, samen met andere lidstaten, de obstakels zo veel

2

mogelijk weg te nemen om de haalbaarheid van de implementatie van de
EU-luchtkwaliteitseisen te vergroten.
De leden van de D66-fractie lezen dat de nieuwe kwaliteitseisen voor lucht
worden geëvalueerd, waarna in of na 2019 strengere EU-eisen komen.
Hoe staat dit in het licht van de eerder benoemde problematiek rondom
het implementeren van de huidige EU-luchtkwaliteitseisen? Deelt de
Staatssecretaris de mening dat het goed zou zijn om hier specifiek
aandacht aan te besteden bij de evaluatie en te bezien hoe in de toekomst
de implementatie van (strengere) EU-luchtkwaliteitseisen voor alle
lidstaten goed geïmplementeerd en uitgevoerd kunnen worden?
Daarnaast lezen de leden van de D66-fractie dat Europees bronbeleid
cruciaal blijft. In hoeverre wordt dit inzicht ook gedeeld door de andere
lidstaten? Wat zal voor deze Milieuraad de inzet en ambitie van Nederland
op het gebied van Europees bronbeleid zijn en in hoeverre zal de
Staatssecretaris oproepen tot strenger bronbeleid in EU-verband? Zal
Nederland bijvoorbeeld aandringen op een Commissievoorstel voor Euro
7-normen voor voertuigen voor het einde van dit jaar? In hoeverre zal
deze ambitie gedeeld worden met andere lidstaten, zo vragen de leden
van de D66-fractie.
De leden van de D66-fractie zijn benieuwd naar de reactie van de
Staatssecretaris op het rapport van Transport & Environment over het niet
voldoen aan luchtkwaliteitseisen door de «nieuwe diesels» (euro 6). Deze
leden lezen tevens dat dankzij de wijzigingen van de testsituaties meer
inzicht is in de werkelijke uitstoot van diesels. Uit onderzoek blijkt echter
dat vlak voor de invoering van de wegtesten voor nieuwe modellen (vanaf
september 2017) in Europa nog veel nieuwe dieselmodellen zijn goedgekeurd. Hoeveel nieuwe dieselmodellen zijn er tussen september 2015 en
september 2017 nog goedgekeurd door de Rijksdienst voor het
Wegverkeer (RDW) en wat zijn de milieuprestaties van deze voertuigen
onder reële rij-omstandigheden? Neemt de RDW nog nieuwe typegoedkeuringsaanvragen voor nieuwe dieselvoertuigen (voertuigen binnen
eenzelfde type) in behandeling, voordat in september 2019 de «Real
Driving Emissions»-test (RDE-test) van toepassing wordt op alle nieuwe
voertuigen? Wat is de aanpak van de RDW bij het beoordelen van deze
aanvragen, zo vragen bovengenoemde leden. Daarnaast wordt geen
informatie gegeven over de voortgang rond de administratieve aanpak
van de RDW en de strafrechtelijke aanpak van het Openbaar Ministerie
voor de in Nederland goedgekeurde voertuigen met illegale software. Kan
de Staatssecretaris hierop ingaan en een nadere toelichting geven?
De leden van de D66-fractie lezen ook niets over de voortgang rond
terugroepacties in Nederland. Nederland ligt achter op het Europese
gemiddelde met het terugroepen van Volkswagen sjoemeldiesels
(Nederland: 68%, Europees gemiddelde: 76%), terwijl Volkswagen had
toegezegd voor september 2017 alle sjoemeldiesels terug te roepen. De
leden van de D66-fractie vragen de Staatssecretaris wat hier de oorzaak
van is en wat zij van plan is om daaraan te gaan doen.
De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre de Staatssecretaris
strengere eisen kan stellen aan Volkswagen, en bijvoorbeeld kan eisen dat
Volkswagen automobilisten (financieel) vergoedt die de auto naar de
garage brengen voor de update. In hoeverre kan de Staatssecretaris
sancties opleggen aan Volkswagen? Na de Dieseltop in Duitsland worden
in Duitsland ook van andere autofabrikanten voertuigen teruggeroepen
(Daimler, BMW, Ford), maar niet in de rest van Europa (vgl. website NRC,
«Zeven EU-landen deden een terugroepactie, 21 deden niets» 14 maart
2018, https://www.nrc.nl/nieuws/2018/03/14/zeven-eu-landen-deden-eenterugroepactie-21-niets-a1595722). Kan de Staatssecretaris hier nader op
ingaan? Deelt zij de mening dat dit leidt tot een ongelijke behandeling van
automobilisten binnen de interne Europese markt, terwijl deze voertuigen
door Duitsland wel zijn goedgekeurd voor de gehele Europese markt? In
hoeverre kan de Staatssecretaris namens Nederland aandringen bij de

3

Europese Commissie op verplichte geharmoniseerde Europese terugroepacties?
Tevens vragen de leden van de D66-fractie of de Staatssecretaris bereid is
om namens Nederland aan te dringen bij de Europese Commissie om
landen die geen boete geven aan autofabrikanten met sjoemeldiesels te
dagen bij het Europese Hof van Justitie. Deelt de Staatssecretaris de
mening dat de juridische procedures van de Commissie te traag lopen?
De leden van de D66-fractie merken op dat de Europese Commissie in
april met een voorstel naar de lidstaten komt voor het vierde RDE-pakket.
De leden vragen of Nederland blijft aandringen bij de Commissie op het
verder verlagen van de conformiteitsfactor in dit voorstel. Daarnaast
vragen de leden wat de positie van Nederland is ten aanzien van de
evaluatiemethodes die worden overwogen door de Europese Commissie.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn bezorgd over de aanhoudende
weerstand tegen de strengere emissienormen voor bestelbusjes. De
toepassing van een rekenfactor op de prestaties van bestelbusjes en
personenauto’s, als deze middels de nieuwe rijcyclus worden getest, is
zeer tegen de wens van deze leden. Het is een onterechte afzwakking van
de afgesproken norm en een onterechte legalisatie van sjoemeldiesels,
die hierdoor langer ongewijzigd in productie kunnen blijven. Dit is slecht
voor de luchtkwaliteit, schaadt de volksgezondheid en beloont slecht
gedrag.
De leden van de GroenLinks-fractie zien het liefst een totaalverbod op
dieselbrandstof en dieselmotoren op EU-niveau, vooruitlopend op een
volledig einde aan het gebruik van fossiele brandstoffen. Daarmee zouden
niet alleen grote stappen worden gezet voor de volksgezondheid, maar
ook voor het klimaat. Een heldere keuze voor elektriciteit en een vaste
einddatum voor fossiel schept duidelijkheid voor consumenten, producenten en overheden. Nederland heeft er zelf voor gekozen om vanaf 2030
uitsluitend emissievrije personenauto’s toe te laten. Hoe gaat de Staatssecretaris ervoor zorgen dat deze datum en dit voornemen in lijn zijn met
Europese afspraken? Is er geen nieuwe EU-regeling nodig om lidstaten
die mogelijkheid te geven?
Het streven voor het nieuwe Nationaal Samenwerkingsprogramma
Luchtkwaliteit (NSL) is om op termijn aan de advieswaarden van de
Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) voor luchtkwaliteit te voldoen. Is
dat ook de Nederlandse inzet voor Europa? Gaat Nederland voorstellen
doen om die advieswaarden om te zetten in een Europese norm? De leden
van de GroenLinks-fractie zouden graag zien dat er een Europese norm
voor ultrafijne deeltjes komt (PM0,1), aangezien steeds meer onderzoeken
erop wijzen dat juist de fijnste fractie fijnstof de grootste schade veroorzaakt. Zonder een EU-norm, blijft het bij een vrijblijvend streven en wordt
het lastig om grensoverschrijdende vervuiling te agenderen en te
bestrijden.
De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat de Staatssecretaris
heeft aangegeven de samenwerkingsagenda Gezonde lucht van de
Provincie Utrecht te zien als een goed voorbeeld en die te willen uitdragen
als een best practice. Betekent dit ook dat zij dit voorbeeld in Nederland
gaat gebruiken bij de uitwerking van het nieuwe NSL? Deze leden zijn van
mening dat Nederland ook andere voorbeelden van best practices kent die
het waard zijn om in Europa onder de aandacht te brengen. Zo is het
Amsterdamse verbod op tweetaktscooters en tweetaktbuitenboordmotoren iets waar veel andere steden een voorbeeld aan kunnen nemen. Ook
het strenge parkeerbeleid en voorrang voor elektrische auto’s bij het
aanvragen van een parkeervergunning zijn succesvol en zeer kosteneffectief. De onlangs besloten toegangseisen voor de milieuzone in Arnhem
zijn strenger dan die van Duitse milieuzones en zouden dus ook andere
steden en regio’s tot voorbeeld kunnen dienen. De leden van de
GroenLinks-fractie zouden graag een overzicht ontvangen van goede

4

voorbeelden uit het buitenland die door andere lidstaten zijn aangedragen.
De leden van de SP-fractie merken op dat Nederland niet voldoet aan de
Europese eisen inzake luchtkwaliteit. Dit komt overeen met het oordeel
van de rechtbank in december 2017. Kan worden toegelicht waarom de
Commissie tegen andere lidstaten die ook niet aan de eisen voldoen wel
rechtszaken heeft aangespannen, maar dat bij Nederland niet heeft
gedaan? Kan verder worden toegelicht waarom Nederland er terecht voor
kiest de uitgangspunten van de WGO in de Samenwerkingsagenda Lucht
van de provincie Utrecht als voorbeeld in te zetten, zonder dat hier in
Nederland zelf aan wordt voldaan? Is het niet zaak er eerst voor te zorgen
dat àlle lidstaten zo snel mogelijk aan de nu geldende eisen voldoen,
waaronder ook Nederland zelf? Verder vragen deze leden waarom er niet
(ook) veel meer wordt ingezet op strenger bronbeleid. Dit met de toch
teleurstellende uitkomst van de vertraagde en verlaagde eisen aan de
uitstootpraktijktest na Dieselgate vers in het achterhoofd.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren willen eerst hun
zorgen uitspreken over het feit dat de Eurocommissaris voor milieu maar
liefst negen ministers ter verantwoording heeft moeten roepen over de
luchtkwaliteit. Ook vinden zij het ernstig dat er in een aantal lidstaten,
waaronder Nederland, gerechtelijke procedures moeten worden aangespannen door niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) om naleving van
(strengere) luchtkwaliteitsnormen door de overheid af te dwingen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren merken op dat tijdens
de komende Milieuraad gesproken zal worden over innovatief beleid en
goede praktijkvoorbeelden ter verbetering van de luchtkwaliteit. Deze
leden zouden het logisch vinden als het recente advies van de Gezondheidsraad onderdeel zou zijn van de inzet van Nederland tijdens de Raad.
De Staatssecretaris stelt immers dat dit advies uitgangspunt zal zijn van
het Nederlandse beleid om de luchtkwaliteit te verbeteren (middels het op
te stellen Nationaal Actieplan Luchtkwaliteit). In het advies staat dat de
Europese normen onvoldoende zijn, met name voor fijnstof. Die norm zou
maar liefst gehalveerd moeten worden: gemiddeld 20 microgram per
kubieke meter in plaats van 40 microgram. Ook stelt de Gezondheidsraad
dat landelijke maatregelen gericht op het wegnemen van de «fijnstofdeken» boven Nederland het meest effectief zijn, vooral het verminderen
van de uitstoot door de veehouderij. Volgens deze leden kan de
hoeveelheid fijnstof niet gehalveerd worden zonder reductie van het
aantal dieren in de intensieve veehouderij. Graag vernemen zij van de
Staatssecretaris of een reductie van het aantal in Nederland gehouden
dieren voor het kabinet taboe is of dat deze maatregel als een optie wordt
overwogen.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen de Staatssecretaris of zij in de Milieuraad gaat inbrengen dat de fijnstofnorm
gehalveerd zou moeten worden. Gaat zij delen dat een reductie van het
aantal dieren in de veehouderij noodzakelijk is? Heeft zij daarvoor goede
praktijkvoorbeelden om te delen of gaat zij die juist verzamelen van
andere landen? Graag krijgen deze leden hierop een reactie.
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren merken als laatste op
dat de Staatssecretaris helaas de komende Raad vooral lijkt te gaan
spreken over samenwerking met decentrale overheden en stakeholders.
Implementatie van milieuwetgeving
De leden van de D66-fractie lezen over de voorgestelde maatregelen om
de uitvoering van de milieuregelgeving en governance te verbeteren en
het EU-actieplan voor rapportages en monitoring. Zij vragen de Staatssecretaris wat zij van de voorgestelde maatregelen en dit actieplan vindt en

5

wat haar inzet op deze punten zal zijn. Deze leden maken zich tevens
zorgen over het (gebrek aan) toezicht en handhaving van Europese
milieuregelgeving en vragen de Staatssecretaris hoe zij aankijkt tegen het
geven van controle- en boetebevoegdheden aan de Europese Commissie
om Europese milieuregelgeving te handhaven in de lidstaten.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat op de informele Milieuraad
ook zal worden gesproken over betere implementatie, uitvoering en
handhaving van EU-milieuregels. De leden van de GroenLinks-fractie zijn
blij met de aandacht hiervoor, want nog te vaak ligt er wel goede
regelgeving maar wordt het door lidstaten niet goed geïmplementeerd of
gehandhaafd. Maar geven wij zelf wel het goede voorbeeld? Deze leden
horen graag van de Staatssecretaris waar Nederland zich nog kan
verbeteren. Welke regels implementeert Nederland nog onvoldoende of
op welke milieuovertredingen moet nog beter gehandhaafd worden? Is
uitbreiding van handhaving wel mogelijk, gezien de capaciteit van de
Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)?
De leden van de SP-fractie vragen hoe harmonisatie tot betere naleving en
handhaving van milieuwetgeving zal leiden. Hoe gaat Nederland zelf meer
en beter inzetten op handhaving? Ook vragen deze leden hoe Nederland
de uitkomst van het landenrapport ter hand gaat nemen.
Internationale klimaatonderhandelingen en de Talanoa dialoog
De leden van de VVD-fractie vragen wat de stand van zaken is van de
doelstelling uit het regeerakkoord om een kopgroep te vormen die inzet
op 55% CO2-reductie. Wat is het krachtenveld? Focust de Minister hierop
bij de informele Raad?
De leden van de D66-fractie lezen dat de Minister verwacht dat het nog de
nodige tijd zal kosten, voordat een grotere groep lidstaten bereid is om
een politieke discussie te voeren over een eventuele aanscherping van de
EU-klimaatambitie. Dit verbaast deze leden enigszins, aangezien de EU in
2019 besluit over de inbreng van de mondiale review van de Parijsafspraken. In het kader van de Talanoa-dialoog dit jaar worden alle landen,
en daarmee ook Europa gevraagd hun doelen aan te scherpen. In het
regeerakkoord staat daarom logischerwijs aangegeven dat dit jaar, 2018,
het voor Nederland geëigende moment is te pleiten voor een
CO2-emissiereductie van 55% in 2030. Deze leden menen dan ook dat
Nederland zo snel mogelijk een actieve voortrekkersrol moet pakken om
verandering aan te brengen in de afwachtende houding van de
meerderheid van de EU-lidstaten. Deelt de Minister deze mening? Zo nee,
waarom niet?
De leden van de D66-fractie vragen in dit verband hoe de Minister
invulling gaat geven aan de aangenomen motie-Jetten c.s. (Kamerstuk
30 196, nr. 579), waarin de regering wordt verzocht een grootschalig
diplomatiek offensief in te zetten voor een EU-doelstelling van 55%
CO2-reductie in 2030. Deze leden vragen naar de personele en inhoudelijke opzet van dit offensief, naar inzicht in de te volgen strategie waar
mogelijk, evenals naar het beoogde tijdpad, en naar de leden van het
kabinet die bij dit offensief actief ingezet gaan worden. Ook vragen deze
leden of het kabinet voornemens is ook met op het publiek, het
maatschappelijke middenveld en het bedrijfsleven gerichte activiteiten
kenbaar te maken gezamenlijk met eensgezinde landen op te trekken voor
een EU-doelstelling van 55% CO2-reductie in 2030, bijvoorbeeld door het
hosten van een speciale top daarover. Ook kunnen deze leden zich
voorstellen dat Nederland aanhaakt bij het actuele Europese debat over
het ophogen van de Europese doelen voor schone energie en energiebe-

6

sparing voor 2030 of de rol van klimaatfinanciering in de volgende
Meerjarenbegroting van de Europese Unie.
De leden van de D66-fractie zien ook een bijzondere kans, nu de Europese
Commissie bezig is met het ontwikkelen van een nieuwe langetermijnklimaatstrategie voor Europa. Deze strategie zou volgens deze leden vooral
gericht moeten zijn op de transitie richting 2050. Deze leden vragen of
Nederland kan aandringen op het publiceren van een Commissiemededeling over de langetermijnstrategie, met een beoordeling van de
kostenefficiëntie van het huidige 2030-doel uiterlijk in de herfst van dit jaar
(ruim voor het politieke deel van de Talanoa-dialoog)? Is de Minister het
met deze leden eens dat dit een belangrijk aanknopingspunt kan zijn om
de politieke discussie over het 2030-doel op gang te brengen?
De leden van de D66-fractie kunnen zich voorstellen dat de Minister met
zijn beantwoording in dit schriftelijk overleg hiervan een beknopte schets
geeft, zodat de Kamer daar een eerste oordeel over kan hebben, om
vervolgens zo snel mogelijk maar uiterlijk ruim voorafgaand aan de
ambtelijke onderhandelingsronde binnen de Talanoa-dialoog in mei
uitgebreid op deze vraag terug te komen in een speciale brief over de
diplomatieke inspanning van Nederland om te komen tot een
EU-doelstelling van 55% CO2-reductie.
De leden van de D66-fractie lezen dat er binnen de EU veel overeenstemming bestaat over de belangrijkste elementen van het Paris
Agreement Work Program. Deze leden vragen de Minister hier nader op in
te gaan. Wat zijn de belangrijkste elementen en waarover precies is dan
veel overeenstemming? Ook vragen deze leden wat de inzet van
Nederland is op deze afzonderlijke elementen.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn verheugd met de inzet van het
kabinet om het broeikasgasreductiedoel voor 2030 te verhogen van ten
minste 40% naar 55%. Helaas is de groep lidstaten die de reductiedoelstelling van 55% ondersteunt in de minderheid. Hoe is de Minister van
plan om meer lidstaten over te halen om te strijden voor een
aanscherping van de EU-reductiedoelstelling voor 2030? Beseffen de
lidstaten die dit doel niet ondersteunen dat een lager ambitieniveau niet
voldoende is om de doelen van de Overeenkomst van Parijs te halen? Wat
is de stand van zaken rondom de langetermijnstrategie voor 2050? Is de
verwachting dat de huidige Europese Commissie deze strategie zal
afleveren en de hete aardappel niet zal doorschuiven naar een volgende
Commissie? Deze leden zijn zeer teleurgesteld in het doel dat lijkt te
worden gesteld in de Effort Sharing Regulation: 30% CO2-reductie voor
non-ETS-sectoren in 2030. Is de Minister bereid een uiterste poging te
doen voor een ambitieuzer doel?
De leden van de SP-fractie vragen wat de concrete inzet gaat zijn tijdens
deze Raad. Nu al is bekend dat de nationale plannen of Nationally
Determined Contributions (NDC’s) onvoldoende zullen zijn om aan de
doelen van het Parijsakkoord te kunnen voldoen. Op welke wijze kan dit
worden omgebogen en hoe wordt daar tijdens de komende gesprekken
op ingezet? Wordt ingegaan op het concept-rapport van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) en bekeken hoe beleid hierop
tijdig kan worden aangepast?
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vragen wat de stand
van zaken is met betrekking tot de te vormen Europese kopgroep op
klimaatgebied. Hoe staat het met de inzet om het CO2-reductiedoel te
verhogen naar 55%?
Tevens willen deze leden graag een reflectie van de Minister op de
verhouding tussen draagvlak en te behalen doelstelling. Hoe is de
Minister voornemens om te gaan met het behalen van de reductiedoelen,
wanneer draagvlak achterblijft of achteruitgaat? Wat is de inzet op dat

7

gebied? Tot slot vragen deze leden naar de stand van zaken met
betrekking tot de ontwikkeling van de Klimaatwet.
Europese kunststoffenstrategie
De leden van de GroenLinks-fractie zijn blij dat de Europese Commissie
wil komen met een verbod op oxo-degradeerbare plastics, maar delen de
zorgen van de Staatssecretaris dat de Commissie dit via de regelgeving
Registration, Evaluation and Authorisation of Chemicals (REACH) wil
regelen. Deze leden zien in het regelen via REACH het gevaar dat bij elke
beoordeling hierover een afweging gemaakt dient te worden waarbij
bewijslast een grote rol gaat spelen. Het kan tevens zorgen voor meer
administratie, vele bezwaren en beroepszaken. De leden van de
GroenLinks-fractie pleiten daarom – vanwege administratieve lasten en
effectiviteit – voor een direct verbod. Kan de Staatssecretaris de Kamer op
de hoogte houden van vorderingen hieromtrent?
De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat het European Chemical
Agency (ECHA) enkele weken geleden een rapport publiceerde waarin
meer dan vijfduizend producten zijn getest op schadelijke stoffen. Daaruit
bleek dat bijna 20% van de geteste producten nog stoffen bevat die niet
zijn toegestaan. In een groot aandeel getest speelgoed zaten bijvoorbeeld
schadelijke en hormoonverstorende ftalaten, die in de EU op de lijst van
zeer zorgwekkende stoffen staan. Kent de Staatssecretaris dit rapport en is
zij bereid hierover in gesprek te gaan met Europese Commissie? Niet
toegestane stoffen werden vooral gevonden in producten buiten Europa.
Wat doet de Europese Commissie momenteel om deze producten met
niet-toegestane stoffen te weren? Is de Staatssecretaris bereid om in
Europa te pleiten voor verscherpt toezicht op kinderspeelgoed en
aanvullend onderzoek naar de gevaren van deze stoffen in kinderspeelgoed?
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren lezen dat de verordening inzake REACH goed werkt. Er zouden veel positieve effecten zijn,
zoals het aantal dierproeven dat is verminderd. Kan de Staatssecretaris
dat toelichten? Hoeveel dierproeven zijn er verminderd door de verordening? Op welke wijze draagt de verordening hieraan bij? Hoe scoort
Nederland hierop ten opzichte van andere landen? Welke informatie heeft
Nederland voor de evaluatie van de verordening aangedragen over
proefdieren? Wordt de verordening aangescherpt om het aantal
dierproeven verder te verminderen? Zo ja, op welke wijze? Zo nee,
waarom niet? Is de Staatssecretaris bekend met het pleidooi van het
Nationaal Comité advies dierproevenbeleid (NCad) (vgl. position paper
NCad, d.d. 5 september 2017, https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/
detail?id=2017Z11482&did=2017D24004) om in het regulatoire veiligheidsonderzoek afscheid te nemen van dierproeven als gouden standaard? Het
NCad stelt dat daarvoor een stevige inspanning nodig is, ook van de
overheid, onder andere om te komen tot een andere risicobenadering. Is
dit meegenomen in de evaluatie van de verordening? Graag krijgen deze
leden hierop een reactie.
Nederlandse import van palmolie
De leden van de GroenLinks-fractie zijn bezorgd over de recente constatering van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat de Nederlandse import van palmolie weer toeneemt. In hoeverre komt dit door de
groeiende productie van biobrandstoffen en hoeveel van deze palmolie
wordt gebruikt voor de productie van biobrandstoffen? Deze leden
wensen dat het kabinet zich duidelijk uitspreekt tegen het gebruik van
palmolie en soja voor biobrandstoffen, conform de motie- Kröger c.s. over
het vanaf 2021 niet meer gebruiken van palmolie en soja voor biobrand-

8

stoffen (Kamerstuk 34 717, nr. 18). Hoe wordt deze motie uitgevoerd?
Klopt het dat tijdens een recent werkbezoek aan Maleisië Staatssecretaris
Kaag zich niet duidelijk tegen het gebruik van palmolie voor biobrandstoffen heeft uitgesproken? Maakt het kabinet voldoende duidelijk aan
landen die palmolie produceren, zoals Maleisië, dat er geen toekomst is
voor het gebruik van palmolie voor biobrandstoffen?
Verordening invasieve exoten
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren lezen in het verslag
van de Milieuraad van 5 maart 2018 dat er is gesproken over de Verordening invasieve exoten. Het stelt deze leden teleur dat de Staatssecretaris het voorstel van een maximale omvang van de lijst niet heeft
gesteund. Dieren die eenmaal op deze lijst staan, dienen bestreden te
worden, dikwijls op gruwelijke manieren en met niet-specifieke middelen.
De lijst legitimeert bestrijdingsactiviteiten, terwijl er vaak geschikte
alternatieven zijn, bijvoorbeeld een andere inrichting van de waterkering
in het geval van de muskusrat. Deelt de Staatssecretaris de mening dat
het plaatsen van dieren op deze lijst moet worden voorkomen en is zij
bereid diervriendelijke alternatieven aan te dragen bij de evaluatie van
genomen maatregelen? Graag krijgen deze leden hierop een reactie.
Commerciële handel in ruw ivoor
De leden van de fractie van de Partij voor de Dieren vinden het positief dat
het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk aandacht vragen voor de dalende
olifantenpopulatie als gevolg van stroperij en dat zij pleiten voor een
verbod op de handel van ruw ivoor binnen de EU. Deze leden zijn
benieuwd naar de kabinetsinzet met betrekking tot het tegengaan van
illegale dierenhandel en hopen dat Nederland een voortrekkersrol binnen
Europa inneemt. Graag krijgen deze leden hierop een reactie.
II Reactie van de bewindspersoon

9