Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1374

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 april 2014
De vaste commissie voor Europese Zaken heeft gevraagd om nadere
informatie over de EU-ambtenarensalarissen en resterende beïnvloedingsmogelijkheden van Nederland om het arbeidsvoorwaardenpakket
voor EU-ambtenaren te wijzigen. Hierbij ontvangt u deze informatie.
EU-ambtenarensalarissen
De Raad heeft een Hofzaak gewonnen over de EU-salarissen voor
salarisjaar 2011. Voor dat jaar stelde de Raad dat de Europese Commissie
gebruik had moeten maken van de uitzonderingsbepaling om af te wijken
van de standaard salarisberekeningsmethode in het EU-ambtenarenstatuut i.v.m. de economische crisis. Als gevolg hiervan geldt voor 2011
een nulgroei van de salarissen. Voor salarisjaar 2012 pleitte de Raad
eveneens voor toepassing van de uitzonderingsclausule, maar na
onderhandelingen met het EP is besloten tot een salarisstijging van 0,8%.
Voor beide jaren is door toedoen van de Raad, waaronder Nederland, de
uitkomst dus fors lager dan het oorspronkelijke Commissievoorstel
(stijging van 1,7% voor beide jaren). Desalniettemin heeft Nederland,
samen met enkele andere lidstaten, tegen de stijging in 2012 gestemd,
aangezien Nederland van mening is dat salarisstijgingen niet opportuun
zijn in tijden van crisis.
Voor de salarisjaren 2013 en 2014 is in de Raad afgesproken (akkoord van
de Europese Raad op 8 februari 2013 over het Meerjarig Financieel Kader)
dat daarvoor een nulgroei geldt. Voor de volgende jaren, vanaf 2015, zal
de salarismethode gelden die is opgenomen in het nieuwe EU-ambtenarenstatuut. Op basis daarvan geldt dat de salarisaanpassing die uit de
salarismethode volgt automatisch rekening houdt met eventuele
economische krimp in de EU.

kst-21501-02-1374
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-02, nr. 1374

1

Beïnvloedingsmogelijkheden arbeidsvoorwaardenpakket
De arbeidsvoorwaarden voor het EU-personeel zijn opgenomen in het
EU-ambtenarenstatuut. De onderhandelingen over een nieuw statuut voor
de periode 2014–2023 zijn in juli 2013 afgerond. Nederland heeft, samen
met een groep gelijkgezinde lidstaten, een aantal versoberingen kunnen
bereiken. Zo is in het nieuwe statuut een hogere pensioenleeftijd en
lagere schalen voor bepaalde categorieën functionarissen afgesproken,
evenals aanpassingen in de carrièrestructuur en minder reisdagen. Ook is
een 5% stafreductie afgesproken voor de instellingen en agentschappen.
Door deze maatregelen zullen de kosten van administratieve uitgaven
minder snel stijgen dan voorheen. Nederland had graag verdergaande
versoberingen gezien; dit bleek echter niet haalbaar in de onderhandelingen. Zoals eerder gemeld aan uw Kamer (Kamerstuk 21 501-20, nr. 836)
hebben Nederland en vier andere lidstaten daarom tegen het nieuwe
EU-ambtenarenstatuut gestemd. Daarmee is aan het formele debat over
het EU-ambtenarenstatuut, inclusief salarissen en pensioenen, voorlopig
een einde gekomen.
Hoewel er in de nabije toekomst geen herziening van het EU-ambtenarenstatuut voorzien is, zal het kabinet in algemene zin bij de Europese
Commissie en andere lidstaten steeds aandacht blijven vragen voor een
versobering van de arbeidsvoorwaarden, zoals verzocht door de Kamer in
de motie Verheijen/Maij (Kamerstuk 21 501-20, nr. 844). In dat kader zal het
kabinet ook bij de nieuwe Commissie aandringen op meer transparantie
in vergelijkbaarheid tussen nationale en Europese salarissen, alsmede op
medewerking aan een salarisvergelijking met andere internationale
organisaties zoals aan uw Kamer toegezegd. Zoals bekend hebben
eerdere herhaalde pogingen hiertoe bij de huidige Commissie tot op
heden niet tot het gewenste resultaat geleid.
Pensioenen voor EU-ambtenaren
De pensioenkosten van EU-ambtenaren bedragen nu ongeveer 1,5 miljard
euro per jaar, iets meer dan 1% van de EU-begroting. Volgens berekeningen van Eurostat uit 20101 stijgen de pensioenkosten naar ongeveer
2,5 miljard euro per jaar in 2045 (in constante prijzen). Aan de andere kant
zijn er ook baten voor de EU-begroting: EU-ambtenaren betalen een
pensioenbijdrage, Europese belasting en een solidariteitsheffing, die voor
de EU-begroting inkomsten zijn.
Mede op aandringen van Nederland zijn in het nieuwe ambtenarenstatuut
2014–2023 maatregelen genomen om de stijging van de pensioenkosten
af te vlakken. Zo is de pensioenleeftijd verhoogd naar 65 jaar voor zittende
EU-ambtenaren en naar 66 jaar voor nieuwe EU-ambtenaren, en is de
jaarlijkse pensioenopbouw verlaagd. Verder is een stafreductie van 5%
afgesproken. Daarnaast zijn de pensioenen in 2011, 2013 en 2014
bevroren, parallel aan de salarissen voor EU-ambtenaren. Ook is er een
rem gezet op bevorderingsmogelijkheden en daarmee op individuele
pensioenrechten. Nederland heeft o.a. voor verdere verhoging van de
pensioenleeftijd gepleit; daar bleek in de onderhandelingen onvoldoende
draagvlak voor.
De toezegging van het kabinet tijdens het algemeen overleg RAZ/RBZ d.d.
5 februari jl. (Kamerstuk 21 501-02, nr.1364) had betrekking op de inzet van
Nederland om in algemene zin aandacht te blijven vragen bij andere
lidstaten en bij de Commissie voor de toekomstige ontwikkeling van de
pensioenkosten. Een actualisering van de berekeningen van de toekomstige pensioenontwikkeling op basis van de afspraken in het nieuwe
EU-ambtenarenstatuut lijkt het kabinet hiervoor een opportuun middel,
1

(http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=EN&f=ST%2012921%202010%20INIT)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-02, nr. 1374

2

waarvoor het kabinet de komende maanden graag steun zoekt bij
Commissie en lidstaten. Het kabinet acht het van belang dat er beter
inzicht komt in de ontwikkeling van de pensioenkosten, waarin de
maatregelen van het nieuwe statuut zijn verwerkt. Hiermee kan een basis
worden gelegd voor de tussentijdse evaluatie van het EU-ambtenarenstatuut en de onderhandelingen over hervorming van het Statuut na 2024.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
F.C.G.M. Timmermans

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 21 501-02, nr. 1374

3