Quickscan
50 representatieve adviezen
van de Commissie Werkelijke
Schade (CWS)
December 2021

Inhoud
Voorwoord 3
1
1.1
1.2

Integrale herbeoordeling 4
Gemiddelde uitkering door de UHT 4
Verzoek aan CWS 5

2

Verzoekformulier 6

3

Aanvullende informatie 7

4
Werkwijze van de CWS 8
4.1 Drie fasen 8
4.2 Hoorgesprek 9
5
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Materiële schade 10
Vervangende opvangkosten 10
Reiskosten 11
Kosten van vrije dagen 11
Inkomensschade 11
Studiekosten wegens studievertraging 12
Vermogensschade 12
Financiële ondersteuning 12
Andere extra kosten 13
Vergoeding juridische bijstand 13

6

Immateriële schade 14

7

De invloed van de Catshuisregeling op de uitgebrachte adviezen 17

8

Salderingsmethodiek 18

Bijlage 1 - Factsheet CWS 21
Bijlage 2 - Analyse CWS dossiers 28

Quickscan 50 representantieve
representatieve adviezen
adviezenvan
vandedeCommissie
CommissieWerkelijke
WerkelijkeSchade
Schade(CWS)
(CWS)| |22

Voorwoord
De Commissie Werkelijke Schade (de CWS) is een onafhankelijke commissie die in de zomer
van 2020 is ingesteld door de staatssecretaris van Financiën. De CWS biedt een laagdrempelige
toegang tot schadeherstel voor gedupeerde ouders. Ouders kunnen een aanvraag indienen bij
de CWS voor aanvullende schadevergoeding voor de werkelijke schade die zij hebben geleden
als gevolg van het stopzetten en/of terugvorderen van de kinderopvangtoeslag. Het gaat om
schade die uitgaat boven het bedrag aan compensatie dat de Uitvoeringsorganisatie Herstel
Toeslagen (UHT) heeft betaald voor materiële en immateriële schade. De beoordeling van de
CWS kan leiden tot een advies aan de UHT een aanvullende schadevergoeding te betalen aan
de ouder die daarom heeft verzocht. Als het bedrag aan werkelijk geleden schade als gevolg
van de kinderopvangtoeslagaffaire lager is dan de ouder al heeft ontvangen van de UHT
(€ 30.000 op basis van de Catshuisregeling of een hoger bedrag) adviseert de CWS om geen
aanvullende compensatie toe te kennen. In het advies aan de UHT gaat de CWS gedetailleerd
in op de individuele feiten en persoonlijke omstandigheden van de ouder.
De CWS heeft toegezegd om in de eerste helft van november 2021 meer informatie te geven
over de aanvullende compensatie aan gedupeerde ouders. Dit doet ze op basis van de eerste
vijftig representatieve adviezen van verzoeken. Aan onderzoekers van de AEF is gevraagd een
cijfermatige doorlichting van de 59 beschikbare en daadwerkelijke aan de UHT uitgebrachte
adviezen te geven.1 De resultaten van dit onderzoek ontving de CWS in concept eind
november 2021. In de negende voortgangsrapportage (VGR) van de staatssecretaris heeft de
CWS enkele data uit dat conceptrapport gedeeld. Inmiddels heeft de CWS ook zelf een analyse
van de data over de uitgekeerde – werkelijke – schade uitgevoerd. Deze informatie staat in
deze CWS quickscan. Doordat deze analyse in zeer korte tijd tot stand kwam, kunnen er
tekortkomingen zijn. Daarom behoudt de CWS zich het recht voor de quickscan aan te passen.
In deze quickscan bespreken wij:
1. De totstandkoming van een CWS advies.
2. De meest voorkomende aanvullende schadeposten waar de CWS over adviseert.
3. Hoe de CWS over deze verzoeken van gedupeerde ouders om aanvullende schadeposten
adviseert. Dan kan gedacht worden aan de aanpak, de toepassing van het herstelrecht
en civielrechtelijke normen.
4. Ook staan wij kort stil bij de immateriële schade waar financiële compensatie voor
wordt geadviseerd.

1

Er is in de onderlinge communicatie steeds gesproken over “50 adviezen”. Daarom hebben we die omschrijving in de titel gelaten.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 3

1 Integrale herbeoordeling
Wie als ouder gedupeerd is door het stopzetten en of terugvorderen van de kinderopvangtoeslag, meldt zich in eerste instantie bij de Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT).
De UHT beoordeelt wat de compensatie is waar de gedupeerde recht op heeft. Dat gebeurt
en gebeurde door een integrale herbeoordeling. In de integrale behandeling wordt precies
uitgezocht wat is misgegaan en op welke van de herstelregeling(en) de gedupeerde recht
heeft. Aan het einde van de integrale behandeling, krijgt de gedupeerde een beschikking van
de UHT. Hierin staat wat de definitieve compensatie is.
Invloed Catshuisregeling
De Catshuisregeling is ingevoerd terwijl het proces van de integrale beoordeling al liep. Dat
betekent dat sommige ouders na hun compensatiebeschikking een aanvullende compensatie
– tot € 30.000 in totaal – hebben ontvangen op basis van die Catshuisregeling.
In andere gevallen wordt op basis van een lichte toets vastgesteld of de gedupeerde ouder hier
recht op heeft. Hij/zij ontvangt dan € 30.000, onafhankelijk van de precieze geleden schade.
Die ouder kan vervolgens zelf beslissen of er een integrale behandeling door de UHT gedaan
moet worden. Het kan zijn dat de gedupeerde na zo’n integrale beoordeling nog aanvullende
compensatie krijgt van de UHT, bovenop de € 30.000.

1.1 Gemiddelde uitkering door de UHT
In de 59 geanalyseerde dossiers heeft de UHT in totaal € 1.918.912 uitgekeerd aan gedupeerde
ouders. Let wel: dit is dus nog vóórdat de gedupeerde ouder(s) zich melden bij de CWS.
Gemiddeld is er per dossier € 32.524 aan compensatie door de UHT uitgekeerd. Dit bedrag
bestaat uit een compensatie die volgt uit de integrale behandeling. Soms is er een aanvullend
compensatiebedrag is uitgekeerd. Ouders ontvangen dit aanvullende op basis van de
Catshuisregeling wanneer de uitgekeerde compensatie lager dan € 30.000 was.
De uitgekeerde compensatie door de UHT varieert in de onderzochte dossiers van gedupeerde
ouder van € 0 tot € 77.435. De compensatie bestaat uit de teruggave van de teruggevorderde
kinderopvangtoeslag. Daarbij komen enkele forfaitaire toekenningen, zoals 25% over de
teruggevorderde kinderopvangtoeslag als vergoeding voor materiële schade.
In 37 van de 59 dossiers (63%) is een uitkering gedaan op basis van de Catshuisregeling. Op
basis van de herstelregelingen is bij deze ouders dus minder schade vastgesteld dan € 30.000.
Deze uitkering bedroeg gemiddeld € 9.584. In de overige 22 dossiers is méér dan € 30.000
uitgekeerd op basis van de integrale behandeling.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 4

1.2 Verzoek aan CWS
Elke gedupeerde ouder die zich meldt bij de CWS heeft dus een definitieve beschikking
ontvangen van de UHT.
De CWS brengt alleen adviezen uit in zaken van ouders die deze integrale herbeoordeling van
de UHT hebben ontvangen.2 Deze integrale herbeoordeling staat in een beschikking, die zijn
ontvangen. Deze beschikking bevat een berekening van de schadeloosstelling die de UHT
heeft toegekend aan de ouder.
Opbouw beschikking integrale herbeoordeling:
Berekening compensatiebedrag kinderopvangtoeslag
Naam: XYZ
BSN: 123456789
2008

2009

2010

2011

Totaal

a	Uw kinderopvangtoeslag voor het
onderzoek

10.000

12.000

9.000

9.000

40.000

+/+

b	AF: Uw kinderopvangtoeslag na het
onderzoek

0

0

0

0

0

-/-

c	Bedrag dat u eerder moest
terugbetalen of niet hebt gekregen

10.000

12.000

9.000

8.000

40.000

d	AF: Verschil met laatst vastgestelde
beschikking kinderopvangtoeslag

12.000

14.000

0

0

26.000

-/-

e	AF: Niet betaalde schuld
kinderopvangtoeslag

0

0

0

0

0

-/-

f	BIJ: Vergoeding materiële schade
(25% van c)

2.500

3.000

2.250

2.250

10.000

+/+

700

250

950

+/+

12.000

+/+

11.000

+/+

14.500

+/+

g	BIJ: Door u betaalde rente en kosten
h	BIJ: Vergoeding juridische hulp

3.000

3.000

3.000

3.000

4.000

4.500

3.500

2.500

i BIJ: Vergoeding immateriële schade
j	BIJ: Rentevergoeding over gemiste
kinderopvangtoeslag
Subtotaal

62.450

k	BIJ: Aanvullende vergoeding
(1% van subtotaal)

624

+/+

l AF: Eerste betaling

60.000

-/-

Totaal

3.074

De in deze berekening genoemde bedragen hebben invloed op het advies wat de CWS aan de UHT
geeft. Zowel kwantitatief, cijfermatig, als kwalitatief, inhoudelijk, beïnvloedt het ons advies over
aanvullende – werkelijke – schade. Uiteraard staat daarnaast altijd centraal wat de gedupeerde
ouder als werkelijk schade verzoekt aan de CWS (zie bespreking verzoekformulier onder 2).
Wij zullen daar uitgebreider op in gaan bij de bespreking van de verschillende schadeposten.

2

Zonder een dergelijke beschikking kan de CWS geen advies uitbrengen. In een enkel geval hebben ouders wel een compensatiebeschikking
ontvangen, maar hebben zij daartegen bezwaar aangetekend bij de Bezwaar Advies Commissie (BAC). In dat geval wacht de CWS met
behandeling totdat op dat bezwaar is beslist.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 5

2 Verzoekformulier
Het verzoekformulier vormt naast de integrale beoordeling de basis voor de CWS-advisering.
Dit online verzoekformulier vult de ouder in bij de aanvraag. Dit gebeurt soms met hulp
van een advocaat, maar dat hoeft niet. Het formulier staat op de website van de CWS. Het
formulier is door de leden van de CWS ontworpen om ouders te helpen bij het benoemen van
mogelijke aanvullende schadeposten. De meeste ouders maken gebruik van dit formulier.3
De eerste vraag in het formulier is een open vraag naar de mogelijke immateriële schade die
de ouders hebben geleden.4 Bij deze open vraag wordt bewust niet naar een bedrag gevraagd.
De CWS heeft voor de begroting van de immateriële schade een eigen kader ontwikkeld,
waarover meer in paragraaf 6. Voor ouders is het vaak lastig om hier precies een schade­­bedrag
te noemen.5
Verder vraagt het verzoekformulier naar mogelijke materiële schade. Dit zijn meestal
verschillende schadeposten. Achter elkaar noemt het formulier de volgende schadeposten:
vervangende opvangkosten, reiskosten, kosten van vrije dagen en dagen dat u niet kon
werken6, inkomensschade7, studiekosten wegens studievertraging, vermogensschade8,
financiële ondersteuning door gemeente, school of door een andere derde9 en andere extra
kosten die het gevolg zijn geweest van de stopzetting van de KOT. Tot slot wordt gevraagd
naar de kosten van juridische bijstand, de eventuele kosten van dwanginvordering en een
mogelijk te lage 1% compensatie.10 Het staat gedeputeerde ouders vrij soms later extra
informatie over deze schadeposten aan te leveren. Ook kunnen ze de schadeposten nader
omschrijven.

3

Verzoeken die op andere wijze zijn ingediend, worden overigens evenzeer in behandeling genomen.
De bijgaande tekst luidt: “Het is voor de CWS belangrijk dat wij een algemeen beeld kunnen vormen van u en van uw gezin in de loop van de
jaren nadat de kinderopvangtoeslag werd teruggevorderd. Vertel hier hoe het u in de loop van de jaren verging. Het gaat hier om uw verhaal.
Vertel hoe het ging met uw baan, en die van uw partner. Hoe ging het met de opvoeding van de kinderen? En met hun emotionele
ontwikkeling? Hoe werd de kinderopvang geregeld? Werd u door andere mensen, familie of instanties geholpen? Was er sprake van scheiding
of uit elkaar gaan door de omstandigheden? Hoe is de situatie op dit moment met u en uw gezin?”
5 Niettemin noemen ouders een enkele keer toch een bedrag. Doorgaans is dat bedrag dan dermate hoog – bijvoorbeeld € 150.000 aan
immateriële schade voor elk van de ouders – dat de CWS er binnen de kaders van het Nederlandse recht geen gehoor aan kan geven.
6 Bedoeld zijn hier vrije dagen of verletdagen voor bijvoorbeeld een bezoek aan de advocaat, de belastingdienst of voor een zitting bij een
rechter.
7 De toelichting hierbij luidt: “Mogelijk daalde uw inkomen door de stopzetting van de kinderopvangtoeslag, bijvoorbeeld als u tijdelijk minder
kon werken of omdat uw studie vertraging opliep en u daardoor pas later aan het werk kon.”
8 De toelichting hierbij luidt: “Vermogensschade is financiële schade die ontstaat als de waarde van uw bezittingen daalt, in dit geval omdat u
onterecht kinderopvangtoeslag moest terugbetalen. Dat kan bijvoorbeeld optreden als u een auto, bedrijf of een huis moest verkopen tegen
een te lage prijs. Maak de berekening en stuur, zo mogelijk, bewijsstukken mee.”
9 Deze post wordt nagenoeg nooit ingevuld.
10 Deze laatste post is minder relevant geworden omdat momenteel enkel de vermogensrendementsheffing van de Wet IB 2001 en niet langer
allerlei toeslagen, zoals de huurtoeslag de zorgtoeslag of het kindgebonden budget, invloed kunnen ondergaan van een schade uitkering op
basis van de compensatiebeschikking of de aanvullende schadevergoeding door de CWS. De eventuele schadevergoeding die de CWS
vaststelt, wordt standaard opgehoogd met 1%. Vergelijk ook de berekening bij de compensatiebeschikking weergegeven in par. 1.
4

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 6

3 Aanvullende informatie
Ouders beantwoorden niet altijd alle vragen in het verzoekformulier. Regelmatig vraagt de
CWS daarom om extra informatie. Daarnaast probeert ze ouders te helpen de schadeposten
anders of duidelijker te omschrijven. Dit gebeurt op drie manieren. In de eerste plaats levert
de UHT bij de oplevering van een verzoekschrift aanvullende informatie aan bij de CWS.11
Bijvoorbeeld informatie over het totaal aan terugvorderingen, verrekeningen, en dergelijke. De
ouder beschikt vaak zelf niet over deze informatie of kan deze moeilijk traceren. In de tweede
plaats worden door de CWS nadere vragen aan de ouder of aan de gemachtigde, advocaat, van
de ouder gesteld.12 In de derde plaats zoeken de teamleden van de CWS in de databanken van
de UHT naar specifieke informatie over de gang van zaken rondom de KOT bij de gedupeerde
ouders.13 Ook dat gebeurt om een zo goed mogelijk beeld te krijgen van de feitelijke situatie
van de verzoekende gedupeerde ouder. Het gaat vaak over een aantal jaren. Soms weet de
ouder het niet meer of heeft zij of hij de informatie niet meer. De CWS kan bijvoorbeeld
nagaan of de ouder ten onrechte de kwalificatie ‘opzet/grove schuld’ van de belastingdienst
heeft gekregen.
Daarnaast kan de ouder aangeven of ze een hoorgesprek met een lid van de CWS en een
secretaris wil. In dat gesprek luistert de commissie naar wat de ouder heeft moeten ervaren.
Zo’n hoorgesprek levert meestal een aanvullend beeld op. Zie daarover nader paragraaf 4.2.

11 Gedacht moet worden aan gezinssamenstelling, inkomensgegevens e.d.
12 Dit gebeurt momenteel zoveel mogelijk in combinatie met een hoorgesprek, aangezien wij begrijpen dat het stellen van schriftelijke vragen

belastend is voor de ouder gelet op zijn ervaringen met de KOT-affaire. In een hoorgesprek blijken ouders daarentegen vaak zeer wel bereid
nog enige moeite te willen doen om enig aanvullend materiaal aan te leveren.
13 Voorheen waren dat enkele ambtelijke ondersteuners, sinds de opschaling in de tweede helft van 2021 wordt dat gedaan door seniorjuristen.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 7

4 Werkwijze van de CWS
Voordat wij ingaan op de schadeposten wordt de werkwijze van de CWS kort uitgelegd.

4.1 Drie fasen
Er zijn tot nu toe drie fasen geweest in de ontwikkeling van de werkwijze van de CWS.
Fase1: in de beginfase van de CWS hebben vijf leden en twee medewerkers gezamenlijk
dossiers van gedupeerde ouders beoordeeld. Mede op basis daarvan is het adviseringskader
ontwikkeld.14
Fase 2: Tegen het einde van 2020 kwamen de eerste verzoeken aan de CWS binnen. Er waren
toen negen commissieleden. Die hebben zich opgedeeld in drie groepen van drie leden elk.
De ambtelijke ondersteuners zorgden voor voorbereidingsnotities. De drie leden van elke
deelcommissie beoordeelden gezamenlijk het verzoek en stelden zelf het advies op.
Fase 3: Vanaf medio 2021 zijn er vier deelcommissies, die elk bestaan uit drie commissieleden
en plaatsvervangende leden en meerdere secretarissen. Deze bereiden de adviezen voor.
De procedure is nu als volgt:
Als een verzoek binnenkomt, wordt het geregistreerd en ontvangt de ouder een ontvangst­
bevestiging. De UHT vult het verzoek aan met de basisgegevens die de CWS in elk geval
nodig heeft. De verzoeken worden – in principe – in behandeling genomen op volgorde van
binnenkomst. Zodra een verzoek in behandeling wordt genomen, krijgt de ouder opnieuw
bericht. Behandeling vindt plaats in één van de vier deelcommissies.
• Een secretaris verzamelt nadere informatie, mede in overleg met de ouder of diens
gemachtigde. Deze seniorjurist correspondeert zo nodig met de ouder en stelt een
conceptadvies op, in overleg met een andere seniorjurist. Als deze juristen het eens zijn,
wordt het conceptadvies aan een CWS-lid voorgelegd. Die bestudeert het concept en geeft
feedback. De seniorjurist verwerkt het commentaar. Daarna wordt een definitief advies
opgesteld. Als een dossier bijzondere feitelijke of juridische vraagstukken oproept, worden
die besproken met de hele deelcommissie.
• Een definitief advies wordt voorgelegd aan de werkgroep rechtseenheid. Deze werkgroep
ziet erop toe dat de adviezen van alle deelcommissies binnen de kaders blijven die door
de CWS zijn afgesproken. Op- of aanmerkingen van deze werkgroep worden in de deel­­­commissie door het behandelend team verwerkt.

14 Dit gebeurde aan de hand van dossiers waarin zich aan advocaten gerichte correspondentie bevond met bezwaren van ouders tegen

hun compensatiebeschikking.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 8

De adviesvoorbereiding kan iets anders lopen als de ouder om een hoorgesprek heeft
gevraagd.

4.2 Hoorgesprek
Als een ouder daar behoefte aan heeft, wordt een gesprek gepland. Dat gesprek kan online
of fysiek worden gevoerd. Fysieke gesprekken vinden tot op dit moment plaats in gebouw
De Knoop te Utrecht. De hoorgesprekken worden geleid door een CWS-lid. De seniorjurist
en het CWS-lid bereiden samen het hoorgesprek voor. Daarna volgt het gesprek met de ouder
en zijn eventuele gemachtigde. Doorgaans wordt een uur voor het gesprek uitgetrokken.15
De behoefte van de ouder is daarbij leidend. Het hoorgesprek is immers bedoeld om de ouder
de gelegenheid te geven haar of zijn eigen verhaal te doen.
De CWS probeert soms tijdens het gesprek ook enige vragen aan de ouder te stellen. In dat
geval wordt de ouder, voorafgaande aan het gesprek, erop voorbereid dat de CWS een aantal
vragen heeft. De CWS gaat daar voorzichtig mee om. Het gesprek is met name bedoeld om te
luisteren. Als we vragen stellen, doen we dat om te voorkomen dat de ouder geconfronteerd
wordt met schriftelijke vragen. Van het hoorgesprek wordt een verslag gemaakt. De ouder
krijgt gelegenheid om op het verslag te reageren.16
Daarna ronden de secretaris en het CWS-lid het advies af.

15 Of zoveel langer als dat beiden dat wenselijk vinden. De ouder wordt steeds gevraagd of hij/zij alles heeft kunnen melden wat hij/zij nodig

achtte.
16 Het verslag en de eventuele reactie maakt onderdeel uit van het dossier en wordt aan het advies gehecht.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 9

5 Materiële schade
De CWS heeft gemiddeld ruim 37.000 euro vastgesteld aan werkelijke schade. Driekwart
hiervan betreft materiële schade. In de verzoeken om materiële schade wordt door de
gedupeerde ouder vooral gevraagd om compensatie voor vervangende opvang (33 van
de 59 dossiers). Ook compensatie voor inkomensschade (31 keer), kosten voor vrije dagen (21),
en reiskosten (20) worden vaak aangevraagd.
In de 57 verzoeken is in totaal € 4.140.710 aan materiële schade verzocht. Dit is gemiddeld
per dossier € 72.644. Er is veel variatie tussen de verzoeken. Het hoogste verzochte bedrag
voor materiële schade is € 683.005.
In de categorie inkomensschade is het gemiddelde verzochte bedrag het hoogst: € 48.152
per verzoek. In deze categorie bestaat ook de meeste variatie. De claims liggen tussen
de € 1.980 en € 140.368. Van de ouders vraagt 29% een bedrag lager dan € 10.000 terwijl
9% een bedrag hoger dan € 100.000 verzoekt.
Ook binnen de categorie vervangende opvangkosten zitten grote verschillen. Voor de
vervangende opvangkosten werd door 25 ouders € 0 gevraagd of geen concreet bedrag
benoemd. In iets minder dan een kwart van de gevallen werd een bedrag tussen de € 0
en € 10.000 verzocht. Maar ook zijn er 17 ouders die meer dan € 10.000 aanvragen. Het
hoogste gevraagde bedrag was € 58.800.

5.1 Vervangende opvangkosten
Vervangende opvangkosten zijn een belangrijke aanvullende schadepost voor de gedupeerde
ouder. Daar zijn twee redenen voor. Enerzijds werd ouders KOT geweigerd door de belastingdienst/toeslagen omdat zij geregistreerd waren met de kwalificatie opzet/grove schuld (O/GS).
Anderzijds durfden de ouders geen KOT meer aan te vragen uit angst voor een volgende
terugvorderingsactie. De CWS behandelt beide gevallen op dezelfde manier. Als ouders de
opvangkosten ‘aannemelijk’ maken, zal aanvullende materiële schadevergoeding worden
geadviseerd.17 Bij 22 van de 59 geanalyseerde adviezen is dat gebeurd.18 In totaal ging dat
om € 266.152.
Gemiddeld is bij deze 22 adviezen een werkelijke schade van €12.098 vastgesteld. Per advies
varieert deze vastgestelde werkelijke schade tussen € 300 en € 45.600.

17 Wij vragen daarbij geen ‘bonnetjes’. Wel verlangen wij een consistent betoog. Indien er geen KOT werd toegekend (of gevraagd), maar de

ouder wel deelnam aan het economisch verkeer of studeerde (hetgeen bijvoorbeeld blijkt uit inkomensgegevens en/of arbeidscontracten),
gaan wij ervan uit dat redelijkerwijs vervangende opvang nodig was. Daarbij wordt uitgegaan van de jaren waarin opvang nodig was en recht
bestond op KOT (namelijk totdat het kind naar de middelbare school gaat of kan gaan.)
18 Waarbij moet worden opgemerkt dat in 21 gevallen inkomensschade is geadviseerd. Opvangkosten en inkomensschade zijn soms
communicerende vaten. Zie het factsheet, bijlage I, blz. 5.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 10

5.1.1

Aannemelijk maken19
Uit de gezinssamenstelling, het aantal KOT-gerechtigde kinderen en de werkzaamheden van
de ouder(s) is vaak al af te leiden dat er opvangkosten moeten zijn geweest. Er wordt niet om
veel informatie gevraagd daarvoor. Zo hoeven er geen betalingsbewijzen per uur of dag te
worden gegeven. Vaak hebben de ouders een begrijpelijk verhaal. Regelmatig is er contant
betaald, zonder factuur. Voor sommige ouders is het niet mogelijk om namen van de oppas
te noemen. De CWS vindt dat niet erg. Meestal blijven de gevraagde opvangkosten redelijk.

5.2 Reiskosten
Ouders kunnen een schadevergoeding vragen voor reiskosten om hun adviseur of de
belastingdienst te bezoeken of voor het bijwonen van hun rechtszaak. Ook de reiskosten
die ouders moesten maken om hun kinderen onder te brengen bij de oppas komen kunnen
worden vergoed. Het halen en brengen van de kinderen naar de opvanglocatie wordt in de
KOT-regeling niet vergoed. Bij sommige gedupeerde ouders is het echter gecompliceerder.
Zo moesten zij soms de kinderen naar een verder weg wonend familielid brengen of zij
moesten de kinderen van de ene naar de andere oppas vervoeren. In zulke gevallen is
vergoeding mogelijk.
Forfait
Over het algemeen levert deze schadepost weinig problemen. Indien de ouders het aantal
kilometers enigszins geloofwaardig in beeld kunnen brengen, adviseert de CWS deze
kilometers te vergoeden à raison van € 0,30 per verreden kilometer.

5.3 Kosten van vrije dagen
Hier gaat het om vrije dagen. Ook gaat het om verletdagen om zaken voor de kinder­opvang­
toeslag te regelen of voor een bezoek aan een advocaat, een andere deskundige, de
Belastingdienst/Toeslagen of voor een zitting bij een rechter.
Aangezien veel ouders bezwaar hebben gemaakt tegen de terugvorderingsbeschikking
en regelmatig hebben geprocedeerd, komt deze claim vaak voor in de verzoeken.
Meestal zijn deze kosten aannemelijk te maken.
Forfait
De CWS adviseert deze dagen te vergoeden met een forfait van € 75 per dagdeel.

5.4 Inkomensschade
Voor inkomensschade is in 21 verzoeken een totaal van € 501.279 aan werkelijke schade
vastgesteld. Gemiddeld is dit per advies € 23.870. Per geval ligt de vastgestelde werkelijke
schade in deze categorie tussen € 3.272 en € 135.701.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 11

De verzoeken om vergoeding van inkomensschade zijn ingewikkeld. Het oorzakelijk verband
met de KOT-affaire is niet altijd meteen duidelijk. Dat heeft verschillende redenen. Deze claim
is voor een gedupeerde ouder vaak lastig te onderbouwen. Het objectieve verband tussen de
KOT-affaire en de gestelde inkomensschade is daarom niet eenvoudig aannemelijk te maken
of door de CWS te reconstrueren. Dat neemt niet weg dat deze schade in veel gevallen
wel geheel of gedeeltelijk kan worden vastgesteld en gehonoreerd. Zoals gezegd, is dit in
21 gevallen gebeurd.
In een enkel geval is de inkomensschade eenvoudig aannemelijk te maken. Bijvoorbeeld
wanneer een studie met één of anderhalf jaar is vertraagd en duidelijk is dat de oorzaak
daarvan lag in het bericht van de terugvordering en de daaruit voortvloeiende financiële
problemen. In zo’n geval worden niet enkel de extra studiekosten (zie par. 5.5) in de
beschouwing betrokken, maar ook inkomensverlies vanwege de verlate start op de arbeidsmarkt. Een ander voorbeeld is het geval waarin een ouder duidelijk minder is gaan werken
om op de kinderen te passen.

5.5 Studiekosten wegens studievertraging
Studievertraging kan bijvoorbeeld leiden tot extra kosten zoals collegegeld voor een extra
studiejaar, om opgelopen achterstand in te halen. Doorgaans kunnen zulke extra kosten
eenvoudig aannemelijk worden gemaakt en leveren ze daarom niet veel beoordelings­­problemen op.

5.6 Vermogensschade
Bij vermogensschade gaat het om waardedaling van of verlies op bezittingen, bijvoorbeeld
wanneer een ouder een auto, een bedrijf of een huis moest verkopen tegen een te lage prijs.
Over het algemeen komt deze schadepost niet vaak voor. Wel worden soms financiële schade
gemeld door inbeslagname door de belastingdienst van auto’s en zelfs huisraad. Voor de CWS
kan zoiets aannemelijk worden gemaakt.
Een enkele keer komt het voor dat ouders hun familiesieraden hebben moeten verkopen of
belenen. In dat geval zal de CWS het waardeverlies – als dat met informatie aannemelijk kan
worden gemaakt – dan wel de rente op de lening (adviseren te) vergoeden. Ouders kunnen
soms met foto’s en nota’s het (vroegere) bezit van deze sieraden laten zien. Als waardeverlies
niet aannemelijk kan worden gemaakt, kan de CWS het verlies aan emotionele waarde
meenemen bij de bepaling van de immateriële schade.

5.7 Financiële ondersteuning
Een ondersteuning door derden kan in mindering komen op de schadevergoeding die de CWS
berekent. In de toelichting in het verzoekformulier wijzen we daarop. De CWS moet dan
salderen. Bijvoorbeeld wanneer een gemeente al een financiële tegemoetkoming heeft
verstrekt in het kader van de KOT-problemen.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 12

Deze categorie wordt zelden ingevuld. In een enkel geval geven ouders aan dat zij door
leningen, doorgaans van bekenden of familieleden, zijn ondersteund. Dergelijke leningen
worden hier echter niet bedoeld. In het geval van KOT-gerelateerde leningen zal de CWS de
rentekosten adviseren te vergoeden.

5.8 Andere extra kosten
Ouders krijgen uiteraard de gelegenheid andere kosten of schades te melden, dan die in het
verzoekformulier zijn omschreven. Voorbeelden van significante claims in deze categorie
hebben wij niet. Soms wordt hier ook gewezen op private schulden.

5.9 Vergoeding juridische bijstand
Kosten van KOT-gerelateerde juridische bijstand, mits beantwoordend aan het dubbele
redelijkheidscriterium, adviseert de CWS te vergoeden. Dat is niet het geval als gebruik
gemaakt wordt van de gratis juridische ondersteuning. In de onderzochte adviezen is daarvan
nog weinig gebruik van gemaakt. Überhaupt hebben ouders in de onderzochte zaken weinig
gebruik gemaakt van hulp van adviseurs. Het feit dat ouders weinig deskundige expertise
hebben ingezet, is begrijpelijk. Toch zou zulke (onafhankelijke) hulp de ouder goed kunnen
helpen en de CWS bovendien kunnen helpen beter haar werk te doen. De feitelijke gang van
zaken en de financiële consequenties worden dan sneller duidelijker. In de 59 zaken in deze
quickscan wordt van deze hulp nog weinig gebruik gemaakt.

5.10 Kosten van dwanginvordering
Kosten voor dwanginvordering, zoals kosten voor de betekening van een dwangbevel, worden
niet vaak expliciet opgevoerd. Wel zien wij dat hier bijvoorbeeld inbeslagnames worden
genoemd.

5.11 Te lage 1% compensatie
Wanneer een bedrag aan te vergoeden materiële en/of immateriële is bepaald, wordt dat
bedrag verhoogd met 1%. Dit vanwege de mogelijke invloed die de schadevergoeding kan
opleveren voor box 3 (de vermogensrendementsheffing) in de inkomstenbelasting. In een deel
van de 59 onderzochte adviezen is deze verhoging niet opgenomen. De reden was dat de UHT
dit deed. Inmiddels brengt de CWS deze verhoging zelf aan.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 13

6 Immateriële schade
De CWS heeft gemiddeld ruim 37.000 euro vastgesteld aan werkelijke schade, waarvan een
kwart immateriële schade is. Hoewel zeker niet alle gedupeerde ouders om immateriële
schadevergoeding verzoeken is er in totaal om € 1.283.730 aan immateriële schade verzocht.
De meerderheid van de ouders heeft geen bedrag gevraagd voor de immateriële schade­­
vergoeding. In het verzoekformulier is bewust geen regel opengelaten voor het noemen
van een concreet bedrag. De reden hiervoor is dat het vaak lastig is zo’n bedrag te noemen.
Wel wordt ouders gevraagd hun verhaal te schetsen, om het verzoek te onderbouwen. Die
verhalen zijn divers en situatiegebonden. Een aantal thema’s komt vaak terug. Veel ouders
geven aan dat zij door de terugvordering van de kinderopvangtoeslag jarenlang psychische
schade hebben opgelopen. Daarnaast zeggen ouders, partners en kinderen veel stress te
hebben ervaren als gevolg van de terugvordering. Andere genoemde redenen zijn sociale
uitsluiting, medische schade, onvoldoende tijd voor de opvoeding, en leven in armoede.
En, niet op de laatste plaats, zeer veel gedupeerde ouders hebben hun kwalificatie als
‘fraudeur’ als een van de ernstigste en meest beschamende brandmerken ervaren.
Bij de overgrote meerderheid van de dossiers, 42 keer, is bij de ouder immateriële schade
vastgesteld. Daarnaast wordt bij iets meer dan de helft van de gevallen immateriële schade
bij het kind of de kinderen vastgesteld. Ook is 16 keer immateriële schade vastgesteld bij
de partner.
In totaal is in de onderzochte 59 adviezen voor deze quickscan € 654.000 aan immateriële
schadevergoeding geadviseerd.20

De forfaitaire vergoeding in de compensatiebeschikking
In de compensatiebeschikking wordt een forfaitaire vergoeding voor immateriële schade
toegekend. Deze bedraagt € 500 voor elk half jaar dat is verstreken tussen de terugvorderingsbeschikking en de compensatiebeschikking. Het bedrag van € 500 is ontleend aan het
bestuursrecht. Het voorgesteld in het rapport-Donner.21 De leden van de CWS kwamen al
vroeg tot de conclusie dat de gedupeerde ouders dit als veel te weinig ervaren. De leden
van de CWS konden, na bestudering van tientallen dossiers22, begrip opbrengen voor dat
standpunt. In de navolgende passages vindt men het verslag van de neerslag daarvan.

20 Zie factsheet, bijlage I, blz. 5. Het bedrag is samengesteld uit € 352.500 voor de ouder, 108.500 voor de partner en € 208.000 voor kinderen.
21 “Omzien in verwondering” Interim-advies van de Adviescommissie uitvoering toeslagen, 14 november 2019 en “Omzien in verwondering 2”

Eindadvies, 12 maart 2020.
22 En wel in de loop van 2020 van dossiers van ouders waarin zich correspondentie met hun advocaten of gericht aan de UHT zonder dat dit

verzoeken waren aan de CWS die op dat moment immers nog niet bekend was bij ouders.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 14

Ontwikkeling van normbedragen door de CWS
De CWS heeft niet willen aanhaken bij letselschade- of smartengeldgidsen. Zij hebben,
zich oriënterend op literatuur23, aanvankelijk een lange lijst met denkbare varianten van
immateriële schadegevallen opgesteld. Aan al die varianten werd een aantal punten
toegekend om zo per ouder tot een totaalbedrag te komen. Deze methodiek werd voorgelegd
aan een in de wetenschap werkzame deskundige op het terrein van het civiele schadevergoedingsrecht. Deze ontraadde die benadering. In plaats daarvan stelde deze een eenvoudige
driedeling aan. Dit advies heeft de CWS ter harte genomen. Daarbij dient ook te worden
bedacht dat leed weliswaar in vele varianten valt in te delen, maar voor alle gedupeerde
ouders ook veel overeenkomsten gelden. Er zijn daarom geen vaste criteria voor deze
categorieën. Het gaat om het totale beeld dat wordt toegelicht in het advies.
Deze benadering past in het herstelrecht. Dat is immers een vorm van alternatieve
geschillen­beslechting waarbij de betrokken partijen in staat worden gesteld om met eigen
inbreng hun aanvullende materiële en immateriële schade financieel vergoed te krijgen.
Deze benadering is dan ook niet ongebruikelijk bij herstelrechtcommissies die eigen
buiten­gerechtelijke schaderegelingen hebben. Denk bijvoorbeeld aan de regeling voor de
slachtoffers van seksueel misbruik binnen de Rooms Katholieke Kerk (Lindenbergh 201124)
of de regeling uitkering Chroom-6 Defensie25. Het Instituut Mijnbouwschade Groningen
hanteert, bijvoorbeeld, forfaits op basis van verschillende categorieën: geen persoons­
aantasting (€ 0), persoonsaantasting (€ 1.500), ernstige persoonsaantasting (€ 3.000)
en zeer ernstige persoonsaantasting (€ 5.000).
Uiteindelijk is dit terug te vinden in het CWS verzoekformulier. Dat gaat uit van één
immateriële schadepost, terwijl er om vergoeding voor verschillende materiële posten
gevraagd kan worden.
De CWS heeft besloten gezinsleden afzonderlijk mee te nemen in de advisering: niet alleen de
ouder die de compensatiebeschikking heeft ontvangen26, maar ook de (huwelijks)partner die
in het leed heeft gedeeld. Tot slot vindt de CWS dat ook de kinderen die in het gezin opgroeiden
in de beschouwing moeten worden betrokken. Deze kinderen hebben vaak nare gevolgen
Deze kinderen hebben vaak nare gevolgen ondervonden van de penibele situatie waarin hun
ouder(s) terechtgekomen was/waren.
De situatie waarin een ouder terecht is gekomen, wordt door de leden van de CWS al snel als
‘ernstig’ ervaren. Daaraan hecht de CWS een schadevergoeding van € 5.000. Dat bedrag kan
hoger uitvallen als de situatie van de ouder als nog ernstiger wordt ingeschat.

23 Waaronder ‘Psychische schade’, S.D. Lindenbergh, 2019; “Schadevergoeding: algemeen, deel 1”, prof. mr. S.D. Lindenbergh, 2020;

“Schadevergoeding: algemeen, deel 2”, prof. mr. C.J.M. Klaassen, 2017 en “Schadevergoeding: personenschade”, prof. mr. S.D. Lindenbergh
en mr. drs. I. van der Zalm, 2015.
24 Commissie Lindenbergh (2011), Compensatie Na Seksueel Misbruik van Minderjarigen: Advies aan de Bisschoppenconferentie en de
Konferentie van Nederlandse Religieuzen, Commissie Lindenbergh, 20 juni 2011, p. 10. https://www.rkkerk.nl/wp-content/uploads/2016/01/
Adviesrapport_Commissie_Lindenbergh.pdf
25 Artikel 5 en bijlage 3 Uitkeringsregeling+Chroom-6.pdf
26 Dat is de ouder die oorspronkelijk de aanvraag voor kinderopvangtoeslag heeft gedaan.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 15

De hoogte van de normbedragen; reden tot niet-saldering
De CWS dient, gelet op haar mandaat, in haar advies binnen het Nederlandse schade­­
vergoedingsrecht te blijven.27 De normbedragen in Nederland zijn niet te vergelijken met
bedragen zoals die bijvoorbeeld in de VS gangbaar zijn. Toch hebben de leden de immateriële
schadevergoeding, naar hun mening, zo veel mogelijk naar boven afgerond. Dat is mede
bereikt door de forfaitaire schadevergoeding voor immateriële schade in de compensatie­
beschikking niet in mindering te brengen op het door de CWS vastgestelde bedrag. Dat laatste
forfait bestrijkt immers voornamelijk de factor tijd. In de verzoeken ziet de CWS echter een
veel breder palet aan menselijk drama. Daarom wordt het toegekende forfait niet in mindering
gebracht op het door de CWS geadviseerde bedrag. Dat alles brengt met zich dat een ouder,
met het forfait en het CWS-bedrag tezamen genomen, al spoedig uitkomt boven € 10.000.
De door de CWS vastgestelde bedragen voor immateriële schade in de 59 onderzochte
adviezen variëren van € 0 tot € 40.000.28

Voortschrijdende gedachtenontwikkeling over immateriële schade,
mede in verband met de opschaling
De leden van de CWS beraden zich sinds oktober jl. over de tot dusver gekozen benadering van
de immateriële schade, en in het bijzonder of die voldoende rechtsgelijkheid en standaardisering van de subjectieve inschatting oplevert (dit laatste mede gezien de groei van het team van
juristen dat inmiddels is gegroeid naar zo’n 33 personen). In dat kader wordt gedacht aan een
benadering met diverse factoren die de werkelijke immateriële schade, en daarmee dus de
hoogte van de vergoeding, bepalen. Daarmee zou de vergoeding waarschijnlijk fijnmaziger
worden en de totstandkoming transparanter. Aannemelijk is ook dat de vergoeding voor
immateriële schade langs deze weg eenvoudiger te bepalen is en dat bij een consequente
toepassing de rechtsgelijkheid wordt gediend. In dit kader past ook een lopende advies­­
aanvraag bij het advocatenkantoor BarentsKrans.
BarentsKrans is gevraagd te onderzoeken of de door de CWS ontwikkelde praktijk over de
immateriële schade goed aansluit op het civiele schadevergoedingsrecht en of er verbetering
mogelijk is. Op 30 november jl. heeft de CWS een eerste conceptadvies van BarentsKrans
ontvangen. Dat wordt nu bestudeerd en met de adviseurs besproken. Zodra het eindadvies
is ontvangen door de CWS zullen de conclusies en aanbevelingen binnen de CWS worden
besproken en kan dit leiden tot aanvulling van het huidige beleid op dit punt. Daarover zullen
we verslag doen.

27 Instellingsregeling Commissie aanvullende schadevergoeding werkelijke schade.
28 Zie de tabel opgenomen als bijlage II. Opgemerkt zij dat de in de tabel opgenomen bedragen voor immateriële schade zowel de ouder,

de partner als de kinderen omvatten.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 16

7 De invloed van de
Catshuisregeling op de
uitgebrachte adviezen
Zoals bekend werd in begin 2021 aan alle gedupeerde ouders door de regering een bedrag
van € 30.000 toegekend. Dat bedrag werd ook toegekend aan ouders die op basis van een
integrale herbeoordeling al een compensatiebeschikking hadden ontvangen.
Sommige van deze laatste ouders hadden al wel een verzoek bij de CWS ingediend. Deze
verzoeken zijn niet ingetrokken.
In de tabel van bijlage II ziet men dat in veel van deze en dergelijke gevallen de CWS geen
aanvullende schadevergoeding heeft geadviseerd.
De reden hiervoor is dat de gedupeerde ouder, bijvoorbeeld op basis van de integrale
herbeoordeling, een bedrag ontvangen heeft van € 10.000. Op basis van de Catshuisregeling
krijgt de ouder dan nog € 20.000.
Wanneer de CWS het verzoek van deze ouder onderzoekt, kan zij in sommige gevallen wel
degelijk een schade constateren hoger dan de aanvankelijke € 10.000 die de ouder heeft
gekregen, maar niet tot een hoger bedrag dan de € 20.000 die de ouder nadien heeft
gekregen. Het advies komt dan noodzakelijk uit op € 0.
De Catshuisregeling heeft nog op andere manier invloed op de adviezen.
Dat zal hierna besproken worden in de paragraaf 8, die gaat over salderen.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 17

8 Salderingsmethodiek
Zoals de tabel in par. 1.2 laat zien ontvangen ouders met de compensatiebeschikking van
de UHT een forfaitaire vergoeding voor materiële schade. Dat forfait bedraagt 25% van
de aanvankelijk teruggevorderde KOT.
Wanneer de CWS de materiële schade van een ouder heeft begroot, is zij genoodzaakt dat
25%-forfait in mindering te brengen op de begrote schade. Het 25%-forfait is immers ook
gegeven om materiële schade te vergoeden. De CWS berekent de totale werkelijke materiële
schade. Die schade omvat ook de schade waarvoor al een vergoeding is verkregen. Daarom
moet die vergoeding worden afgetrokken van de schadevergoeding die de CWS in eerste
aanleg berekent. Het saldo is op die manier de vergoeding voor de aanvullende materiële
schade die de CWS zal adviseren.
Zoals in paragraaf 6 is aangegeven, ontvangen gedupeerde ouders ook een forfaitaire
vergoeding voor immateriële schade. De CWS brengt dat forfait echter niet in mindering op
de door haar begrote immateriële schade van een ouder. Voor meer hierover zie paragraaf 6.
Indien bij een ouder de Catshuisregeling is toegepast – d.w.z. dat de ouder € 30.000 aan
schadevergoeding heeft ontvangen van de UHT – verloopt de saldering lastiger. De reden
hiervoor is dat dat bedrag niet gedifferentieerd is naar materiële en immateriële schade.
Anders gezegd, het nader ontvangen bedrag omvat beide vormen van schade. De salderingsmethode laat zich het best uitleggen met een voorbeeld.

Voorbeeld saldering bij toepassing Catshuisregeling
Nemen wij weer het geval dat een ouder op basis van de integrale herbeoordeling een bedrag
heeft ontvangen van € 10.000. Op basis van de Catshuisregeling ontvangt de ouder nader
€ 20.000. Stel dat in het bedrag van € 10.000 een forfait van € 2.000 voor materiële schade
is begrepen.
De CWS begroot de materiële schade op € 21.000 en de immateriële schade op € 5.000.
Op de materiële schade zal dan het forfait van € 2.000 in mindering worden gebracht plus,
voor zoveel mogelijk, het bedrag van de Catshuisregeling.
Dat is 21.000 -/- 2.000 -/- 19.000 = 0.
Er resteert dan geen bedrag aan aanvullende materiële schadevergoeding.
Van het Catshuisbedrag van € 20.000 staat dan nog € 1.000 open.
Dat laatste bedrag zal als vergoeding voor immateriële schade worden aangemerkt.
De CWS zal dan uiteindelijk € 5.000 -/- € 1.000 = € 4.000 aan aanvullende schadevergoeding
voor deze gedupeerde ouder adviseren.29

29 Afgezien van de ophoging met 1% voor de vermogensrendementsheffing.

Quickscan 50 representatieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 18

Mr. M. Chebti LL.M, Mr. dr. C.M. van Eck, Mr. dr. Q.A.M. Eijkman, Mr. dr. H.K. Fernandes Mendes,
Prof. dr. A.C. Rijkers, Mr. I. Sindram, Mr. H. Veerbeek, Mr. F. van der Woude
10 december 2021

Quickscan 50 representantieve
representatieve adviezen
adviezenvan
vandedeCommissie
CommissieWerkelijke
WerkelijkeSchade
Schade(CWS)
(CWS)| |1919

Dit is een uitgave van de

Commissie Werkelijke Schade
Antwoordnummer 51259
3501 WB Utrecht
December 2021

Bijlage 1
Factsheet CWS

Quickscan 50 representantieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 21

We bieden inzicht in de door de UHT
geboden compensatie, de verzoeken van
de gedupeerden, en adviezen van de CWS.

Commissie Werkelijke
Schade (CWS)
De Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen
(UHT) is ingericht voor het herstel van
gedupeerden. Op basis van meerdere
regelingen stellen zij een compensatie vast. In
dit document maken wij onderscheid tussen
een compensatie ontvangen op basis van de
Integrale behandeling en de Catshuisregeling.
Als de gedupeerde vindt dat de vastgestelde
compensatie lager is dan de werkelijk geleden
schade kan hij een aanvraag indienen bij de
CWS. De CWS toetst of de gedupeerde recht
heeft op aanvullende compensatie. Dit doet
de CWS door te kijken naar de werkelijke
materiele en immateriële schade. Indien de
reeds ontvangen compensatie ontoereikend is,
adviseert de CWS aan de UHT om aanvullende
compensatie uit te keren.

1

Doel factsheet CWS
AEF is gevraagd een factsheet op te stellen van de eerste
zaken van de CWS. Het doel van de factsheet is inzicht
te verschaffen in gevraagde bedragen en uitgebrachte
adviezen. We richten ons daarbij uitsluitend op de
kwantitatieve uitkomst van een zaak; we hebben de zaak
niet inhoudelijk onderzocht.
We bieden inzicht in de door de UHT geboden
compensatie, de verzoeken van de gedupeerden,
en adviezen van de CWS.
Gedupeerden kunnen een claim indienen voor materiele
en immateriële schade. Materiële schade is bovendien
opgedeeld in twaalf categorieën. Immateriële schade
kan verschillende oorzaken hebben, maar wordt niet
gecategoriseerd door de CWS. Wel wordt de immateriële
uitgesplitst voor ouder, partner en kind(eren).

Samenvatting
Het doel van de factsheet is inzicht te verschaffen in de door
gedupeerden verzochte bedragen en de door de CWS uitgebrachte
adviezen. Er is niet gekeken naar de inhoud van de dossiers.

Er zijn 59 aanvragen voor
aanvullende compensatie geanalyseerd.
Bij deze aanvragen zijn 110 gedupeerden
en 159 kinderen betrokken.

Gemiddelde
bedragen

€ 32.524

Gedupeerde

€ 91.940
32.000

€ 37.703

Compensatie

Verzoeken

Adviezen

Gedupeerden hebben
een integrale behandeling
doorlopen bij de UHT.
De reeds ontvangen
compensatie varieert.
In 37 van de 59 dossiers (63%)
is de compensatie vanuit
de integrale behandeling
aangevuld tot €30.000.

Driekwart van het verzochte
bedrag is compensatie voormateriële schade en een kwart
voor immateriële schade.
Echter, gedupeerden worden
niet gevraagd een bedrag te
noemen voor immateriële
schade, waardoor deze niet
altijd is meegerekend.

In 45 van de 59 zaken is
werkelijke schade vastgesteld.
In 33 zaken is aanvullende
compensatie uitgekeerd.
In 12 zaken is geen aanvullende
compensatie uitgekeerd, omdat
de vastgestelde werkelijke schade lager was dan de reeds
ontvangen compensatie.

.

Uitsplitsing adviezen CWS
Geen werkelijke schade

Advies €0,-

14

12

!

2

!

Advies tot €10K

Advies €10-20K

Advies €20-50K

Advies meer dan €50K

6

4

15

8

In deze 12 zaken is wel werkelijke schade vastgesteld, maar is geen
aanvullende compensatie geadviseerd. Dit komt omdat de schade
lager was dan de reeds ontvangen compensatie.

Compensatie

De gemiddelde compensatie van
UHT bedraagt: € 32.524
Toelichting
In hun integrale behandeling krijgen ouders een definitieve beschikking
van de UHT. De compensatie bestaat uit de teruggave van de
teruggevorderde kinderopvangtoeslag en een schadevergoeding.

Detail
• In totaal is €1.9 miljoen uitgekeerd
(gemiddelde per dossier €32.524).

Elke gedupeerde ontvangt €30.000 op basis van de Catshuisregeling.
In de integrale behandeling wordt vastgesteld wat de precieze compensatie
moet zijn. Wanneer dit lager is dan 30.000 euro, heeft de gedupeerde dus reeds
een aanvullende compensatie ontvangen op basis van de Catshuisregeling.

Compensatie UHT

• In 37 van de 59 dossiers (63%) is de
compensatie vanuit de integrale behandeling
aangevuld tot €30.000. Gemiddeld is de
compensatie met €9.584 aangevuld.

45
40
35

36

30

• De uitgekeerde compensatie door UHT
varieert (€0,- tot €77.435).

25
20
17

15

Aantal

10
5

6

0
tot €7500
Minder€0dan
€30.000

3

€7500 tot €15.000

€15.000 tot €22.500
€30.000

Meer dan
€30.000

€22.500 tot €30.000

Verzoeken

Gedupeerden vroegen
gemiddeld € 91.940
Detail
• Gedupeerden hebben in totaal ca.
€5.4 miljoen verzocht. Dit is gemiddeld
€91.940 per dossier. De verzochte
bedragen liepen sterk uiteen. Het
hoogste verzochte bedrag was
€895.005.

Materiële schade

• Gedupeerden vragen het vaakst
materiele schadevergoeding aan voor
vervangende opvang, inkomensschade
en kosten vrije dagen.

Immateriële schade

# keer aanspraak gemaakt

Uitgekeerd bedrag (duizenden)

• Ruim driekwart van de verzochte
werkelijke schade is voor materiële
schade en 24% voor immateriële
schade. Het aandeel immaterieel valt
lager uit doordat de ouder niet wordt
gevraagd een concreet bedrag voor
werkelijke immateriële schade te
noemen. De meeste gedupeerden
doen dit daarom niet.

10%

12%
3%

Geen concreet bedrag

<€20K - €50K

<€10K

> €50K

<€10K - €20K

Toelichting

4

Gedupeerden kunnen een verzoek indienen voor werkelijke
materiële en immateriële schade. Materiële schade wordt
onderverdeeld in twaalf categorieën. Bij immateriële schade
wordt vaak geen concreet bedrag genoemd.

75%

In ruim driekwart van de
verzoeken is werkelijke
schade vastgesteld
Detail
• In totaal is er bijna €1,7 miljoen aan werkelijke schade
vastgesteld. Ongeveer driekwart is voor materiële schade
en een kwart voor immateriële schade.
• De helft van de vastgestelde materiele schade is compensatie
voor inkomensschade; ruim een kwart van de totale vastgestelde
schade is schadevergoeding voor vervangende opvangkosten.
• De posten waar het vaakst werkelijke schade is vastgesteld zijn:
rente (25x), vervangende opvang (22x), inkomensschade (21x),
reiskosten (13x).

5

Toelichting
De CWS onderzoekt op basis van aangeleverde
documentatie en een hoorgesprek de werkelijke
schade. Belangrijk om te vermelden is dat in 25% van
de bezwaren één of meerdere posten niet onderzocht
is, omdat het gevraagde bedrag lager lag dan de reeds
ontvangen compensatie.
De vastgestelde werkelijke schade is daarom een
onderschatting; niet alle schade is onderzocht.

Adviezen

De gemiddelde additionele
schadevergoeding bedroeg €37.703

Adviezen

!

Toelichting

Detail

De CWS adviseert over de additioneel uit te keren
schadevergoeding. Dit bestaat uit de vastgestelde werkelijke
schade minus de reeds uitgekeerde compensatie.

• In 33 zaken is geadviseerd additionele schadevergoeding uit
te keren. Dit is in 73% van de zaken waarin werkelijke schade is
vastgesteld (45) en in 56% van de totale zaken (59).
De gemiddelde schadevergoeding bedroeg in deze zaken
€ 37.703.

Het kan dus voorkomen dat er werkelijke schade is
vastgesteld, maar de gedupeerden al voldoende compensatie
hebben ontvangen. Het advies betreft dan €0,-.

• Het totaal uitgekeerde bedrag is ruim € 1,2 miljoen.
Dit is 75% ten opzichte van de vastgestelde werkelijke schade.De
hoogte van de geadviseerde bedragen varieert.
De hoogste additionele uitkering bedraagt €157.803;
de laagste €3.230.

Bij 45 zaken is werkelijke schade vastgesteld
!

6

Advies €0,-

Advies tot €10K

Advies €10-20K

Advies €20-50K

Advies meer dan €50K

12

6

4

15

8

!

In deze 12 zaken is wel werkelijke schade vastgesteld, maar is geen
aanvullende compensatie geadviseerd. Dit komt omdat de schade
lager was dan de reeds ontvangen compensatie.

Bijlage 2
Analyse CWS dossiers

Quickscan 50 representantieve adviezen van de Commissie Werkelijke Schade (CWS) | 28

Nr.

Ouder(s)

Kind

Uitkering
Compensatiebe
Catshuis
schikking
uitkering
Eerdere uitkeringen
2
12548
17452

I

2

II

NIET REPRESENTATIEF

III

2

2

14994

IV

2

2

V

1

VI

Totaal

Claim
materiele
schade

Claim
immateriële
Toewijzing CWS Toewijzing CWS 1%
schade
Totale claim
immaterieel
materieel
VRH
Claim
30000
104242
12500
6431

Totaal toegewezen
bedrag

AF: Ontvangen compensatie
(im)materiële
schadevergoeding

18931

24500

Advies aanvullende
schadevergoeding

30000

74242

15006

30000

5047

0

5047

5000

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

15210

14790

30000

0

0

0

9000

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

3

14258

15742

30000

479

7500

7500

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

2

2

9556

20444

30000

7029

0

7029

n.v.b.

n.v.b.

n.v.b.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

VII

2

2

11257

18743

30000

3562

0

3562

n.v.b.

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

VIII

2

2

42161

42161

110465

0

110465

Groter dan toewijzing

0

IX

2

2

5794

24206

30000

0

0

0

X

2

2

15777

14223

30000

13000

0

13000

XI

2

2

14144

15856

30000

40146

0

40146

XII

2

3

24543

5457

30000

24021

0

24021

20000

21037 n.v.t.

41037

9870

31167

XIII

2

2

14439

15561

29750

0

29750

9000

17487

26555

19732

6823

XIV

2

1

9380

20620

30000

4400

0

5969

5000

4400

9400

20620

0

XV

2

3

3145

26855

30000

2000

0

2000

0

2000 n.v.t.

2000

28688

0

XVI

2

2

8944

21056

30000

13594

0

13594

21056

0

XVII

2

4 of meer

37369

37369

42265

0

21000

6157

42446

XVIII

2

2

13899

16101

30000

0

0

XIX

2

4 of meer

14526

15474

30000

0

0

0

XX

2

4 of meer

8944

21056

30000

13594

0

13594

XXI

2

2

21566

8434

30000

24743

0

24743

9000

26816 n.v.t.

35816

11092

24724

XXII

2

1

71665

71665

363268

25000

388268

5000

2271 n.v.t.

7271

13198

0

XXIII

2

2

8157

30000

6533

0

6533

5000

0

7500

23542

0

XXIV

2

2

19095

19095

76875

0

76875

15000

55712

516

71228

19095

52133

XXV

2

4 of meer

24834

5166

30000 Geen concreet bedrag benoemd

18000

96934 1044

115978

10582

105396

XXVI

2

4 of meer

838

29162

30000

15300

0

n.v.b.

n.v.b.

n.v.t. n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XXVII

2

4 of meer

11939

18061

30000

21516

0

21516 n.v.b.

n.v.b.

n.v.t. n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XXVIII

2

4 of meer

8173

Nvt

8173

14500

0

14500 n.v.b.

n.v.b.

n.v.t. n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XXIX

2

4 of meer

41385

Nvt

41385

0

0

0

14000

39357 n.v.t.

53357

16389

36968

XXX

2

2

33276

Nvt

33276

47500

0

47500

12500

6053 n.v.t.

18553

0

18553

XXXI

1

1

28951

1049

30000

6000

0

28818

20000

24165

358

44523

8372

36151

XXXII

2

3

28443

1557

30000

127540

0

127540

25000

9558 n.v.t.

34558

XXXIII

1

1

15536

14464

30000

199453

0

199453

11000

59064

533

70597

16764

53833

XXXIV

2

4 of meer

17748

12252

30000

40577

0

40577

17500

3266 n.v.t.

20766

14449

6317

XXXV

2

3

18350

11650

45409

30000

75409

10500

37918

48418

6183

42235

XXXVI

2

3

32625

Nvt

124862

0

124862

12500

29994

355

42849

7019

35830

XXXVII

1

2

39059

Nvt

66132

45000

111132

12000

34446 n.v.t.

46446

8900

37546

XXXVIII

2

4 of meer

30153

Nvt

30153

10700

0

21400

5000

XXXIX

2

3

8786

Nvt

8786

42240

0

42240

27000

38534

XL

2

4 of meer

41268

Nvt

41268

55517

75000

130517

14000

XLI

2

2

28705

30000

59474

0

59474

XLII

2

4 of meer

47742

47742

111212

20000

131212

XLIII

2

2

10257

19743

30000

0

0

0

n.v.b.

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XLIV

1

2

23796

6204

30000

0

0

0

n.v.b.

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XLV

NIET REPRESENTATIEF

XLVI

NIET REPRESENTATIEF

XLVII

2

3

16766

13234

30000

25789

0

25789

n.v.b.

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

XLVIII

2

2

4733

Nvt

4733

98730

0

XLIX

2

4 of meer

76358

Nvt

76358

25000

0

L

2

2

27832

30000

13683

LI

2

2

77345

Nvt

77345

LII

2

3

47814

Nvt

LIII

2

3

51732

Nvt

LIV

1

2

20259

LV

2

3

2011

LVI

1

1

LVII

2

2

32815

LVIII

1

4 of meer

20998

LIX

2

3

44229

Nvt

Nvt

Nvt

Nvt
21843
Nvt

32625

1295
Nvt

12500
n.v.b.
10000
n.v.b.

n.v.b.

0 n.v.t.
n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

n.v.b.

n.v.t.

n.v.b.

Groter dan toewijzing

0

n.v.b.

68

n.v.t.

27183

18500
n.v.b.

12500

0

n.v.b.

420

48603

0 n.v.t.

0

2775
n.v.b.

32
n.v.t.

n.v.t.

21307
n.v.b.

n.v.b.

0
18077

Groter dan toewijzing

0

34558

5000 Groter dan toewijzing
567

3230

5000

66101

8786

57315

58734

72734

6683

66051

2500

13584 n.v.t.

16084

6822

9262

17500

11733

29471

5470

24001

238

40000

63175

984

104159

4733

99426

25000

26000

5956

260

32216

15421

16795

0

13683

9000

0

68

9068

2168

6900

683005

212000

895005

20000

16060

244

36304

11639

24665

47814

198356

394980

593336

28500

44905

646

74051

8852

65199

51732

155402

0

155402

15000

16366

229

31595

8500

23095

9741

30000

42761

4000

46761

5000

0 n.v.t.

5000

10160

0

30000

32011

286885

180000

466885

13500

15744

29244

4901

24343

30000

30000

25400

0

25400

12000

0

12000

12000

0

32815

23012

0

23012

16000

22600

38908

7795

31113

30000

86649

35000

121649

15500

2863

18363

26355

0

44229

233129

125250

358379

20000

15581

35581

19307

20000

2168

Nvt
9002
Nvt

308