Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

31 839

Jeugdzorg

Nr. 878

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 14 september 2022
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft mij op
22 juni 2022 verzocht om te reageren op berichtgeving in het AD van
21 juni 2022: «Grote jeugdzorgaanbieder luidt noodklok: kan niet meer op
tijd hulp leveren». In het artikel is aandacht voor de stichting Partners voor
Jeugd. Deze stichting is een overkoepelend samenwerkingsverband van
organisaties die actief zijn in de (preventieve) jeugdbescherming en
jeugdreclassering.
In deze brief zet ik, mede namens de Minister voor Rechtsbescherming, op
hoofdlijnen de korte- en lange termijnacties uiteen die wij nemen om het
jeugdzorgstelsel in het algemeen en de jeugdbescherming en jeugdreclassering in het bijzonder te verbeteren. Voor een nadere uitwerking van alle
maatregelen verwijzen wij u naar de brief m.b.t. jeugdbescherming die wij
voor Prinsjesdag toegezegd hebben en gelijktijdig met deze brief aan uw
Kamer is verstuurd.
Inleiding
De berichtgeving in het AD is zeer zorgelijk. Van ouders, kinderen,
jeugdbeschermers, onderzoekers, inspecties en stakeholders krijgen wij
consequent dezelfde boodschap: ouders en kinderen krijgen niet de zorg
en aandacht die ze nodig en waar zij recht op hebben. Ook wij maken ons
grote zorgen. De continuïteit van de jeugdzorgketen staat onder druk.
Kinderen met complexe problematiek, die bescherming nodig hebben,
moeten te lang wachtten op de inzet van jeugdbescherming en specialistische jeugdhulp. Dit is het gevolg van onder meer krapte op de arbeidsmarkt, hoge werkdruk bij gecertificeerde instellingen (GI’s) en de
uitstroom van gekwalificeerd personeel. Dat is een zeer zorgelijke
ontwikkeling. Oplossingen voor deze problematiek is nadrukkelijk een
gedeelde verantwoordelijkheid en vraagt extra inspanningen van het Rijk,
gemeenten en GI’s.

kst-31839-878
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 839, nr. 878

1

Om die reden zijn forse verbeteringen in de jeugdzorg en het stelsel
nodig, inclusief de jeugdbescherming. Alle betrokken partijen –
gemeenten, aanbieders, professionals, cliënten en het Rijk – zijn het
daarover eens. De op 7 september 2022 gepubliceerde eindevaluatie van
de herziening van de kinderbeschermingsmaatregelen en de signaalbrief
van 9 september 2022 van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de
Inspectie Justitie en Veiligheid onderstrepen die noodzaak.
Korte termijn acties
Ondanks alle inspanningen in de afgelopen periode, is er op korte termijn
meer nodig om ervoor te zorgen dat alle kinderen de hulp en bescherming
krijgen die ze verdienen. Zoals uiteengezet in onze brief «Hervormingen
jeugdzorg» van mei 2022, sturen we aan op een set maatregelen om de
negatieve spiraal te doorbreken die noodzakelijk is om de continuïteit en
kwaliteit van de jeugdbescherming te borgen.1 Hiertoe hebben we het
volgende ingezet:
In de zomer hebben wij gesprekken in de regio’s gevoerd met de
verantwoordelijke gemeenten en GI’s om tot een regionale en landelijke
verbeteraanpak te komen. Aan deze gesprekken heeft ook Partners voor
Jeugd deelgenomen. Op basis van de uitkomsten van de gesprekken
hebben we, samen met de GI’s en gemeenten, extra maatregelen
uitgewerkt die op korte termijn kunnen bijdragen aan een oplossing voor
het verminderen van de werkdruk bij jeugdbeschermers. De maatregelen
moeten GI’s in staat stellen om binnen afzienbare tijd een verlaging in
werkdruk te realiseren. Dit doen we onder andere door het verlagen van
de caseload, het vergemakkelijken van de inzet van passende jeugdhulp
en het beperken van de instroom naar de GI’s. Daarnaast zetten we een
stimuleringsregeling op om zij-instroom in de jeugdbescherming te
bevorderen, is samen met de stakeholders een kwaliteitskaders en
prestatiebeschrijving voor jeugdbescherming ontwikkeld en worden
succesfactoren uit de regio’s opgehaald die bijdragen aan het verlagen
van de werkdruk en het behoud van medewerkers bij de GI.
Lange(re) termijn acties
De korte termijnaanpak zoals hierboven beschreven is noodzakelijk voor
de problemen van vandaag en morgen en is mede om de periode te
overbruggen tot het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming
(hierna: Toekomstscenario) en de Hervormingsagenda Jeugd effect zullen
hebben. Voor de lange termijn moeten deze trajecten voor het jeugdbeschermingsstelsel zorgdragen dat gezinnen en kinderen beter en sneller
geholpen worden
Op dit moment ben ik in gesprek met de partners van de zogenoemde
vijfhoek gemeenten (naast het Rijk en VNG, professionals, cliënten en
jeugdhulpaanbieders) om te komen tot een Hervormingsagenda Jeugd. In
de Hervormingsagenda Jeugd maken we afspraken over het afbakenen
van de reikwijdte van de jeugdhulpplicht, waardoor er netto meer hulp
beschikbaar komt voor kinderen die deze het hardste nodig hebben,
waaronder de groep jeugdigen met een beschermingsmaatregel. Met het
wetsvoorstel Wet verbetering beschikbaarheid zorg voor jeugdigen wordt
de beschikbaarheid van zorg voor jeugdigen verbeterd. Dit wetsvoorstel
verplicht gemeenten tot regionale samenwerking bij de inkoop en
organisatie van bepaalde vormen van (specialistische) jeugdhulp
(waaronder de specialistische jeugd-ggz), specialistische jeugdhulp in het
strafrechtelijk kader, kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclas1

Kamerstuk 31 839, nr. 853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 839, nr. 878

2

sering. Gemeenten werken aan een noodzakelijk doorontwikkeling van het
Landelijk Transitie Arrangement, zodat de beschikbaarheid van de meest
specialistische zorg wordt verbetert. Voorts werken we samen met de
VNG aan een structurele aanpak van de wachttijden in de regio. Daarnaast
maken we afspraken over het versterken van lokale teams, gericht op
ontwikkeling van kennis en expertise, door het bieden van lichte
jeugdhulp en tenslotte een goede verbinding met de specialistische zorg.
Het streven is dat deze agenda eind dit jaar gereed is.
Het Toekomstscenario moet leiden tot een meer gezinsgericht, eenvoudiger, lerend en transparanter jeugdbeschermingsstelsel. We willen dat
gezinnen en kinderen waar onveiligheid speelt of een ontwikkelingsbedreiging van een kind aan de orde is, beter en sneller geholpen worden.
Tevens is het van belang de rechtsbescherming van ouders en kinderen te
waarborgen. Wij verwijzen naar onze brief «Hervormingen jeugdzorg»
voor een nadere toelichting op het toekomstscenario.2 In de Jeugdbeschermingsbrief die gelijktijdig met deze brief aan uw Kamer is verstuurd,
informeren wij u nader over de wijze waarop wij de invoering van het
toekomstscenario gaan versnellen.
Tot slot
Ik hoop dat ik uw Kamer mede met verwijzing naar de maatregelen in de
brief over jeugdbescherming voldoende heb geïnformeerd over onze inzet
om het jeugdzorgstelsel te verbeteren. We zijn ons ervan bewust dat de
bescherming en hulp voor kwetsbare kinderen en gezinnen beter moet.
Daar werken wij hard aan en hier zijn de korte- en lange termijn
aanpakken op gericht.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M. van Ooijen

2

Kamerstuk 31 839, nr. 853.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 31 839, nr. 878

3