Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3219
Vragen van het lid Van Nispen (SP) aan de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie en de Minister van Financiën over het bericht dat deurwaarders
ziedend zijn over het daltarief van het CJIB (ingezonden 10 juli 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Dijkhoff (Veiligheid en Justitie) (ontvangen,
2 september 2015) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2014–2015,
nr. 3032
Vraag 1
Herinnert u zich uw antwoorden op vragen over gerechtsdeurwaarders die
woedend zijn over het daltarief van het Centraal Justitieel Incassobureau
(CJIB)?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat de vergoedingen van het CJIB aan de contractdeurwaarders de
afgelopen jaren zijn gedaald? Zo nee, waarom niet? Zo ja, met welk bedrag?
Antwoord 2
De afspraken tussen het CJIB en gerechtsdeurwaarders over tarieven
verschillen per type product. De vergoedingensystematiek en de daarmee
samenhangende prijsafspraken zijn sinds 2012 slechts in beperkte mate
gewijzigd. De enige substantiële verlaging betreft de vergoeding voor niet
geïncasseerde vorderingen van het Zorginstituut Nederland die op verzoek
van het CJIB werden teruggehaald. De oorspronkelijke prijs was bepaald
vanuit de gedachte dat het meer complexe zaken betrof. Omdat uit een
evaluatie bleek dat dit niet het geval is, is het standaardtarief voor deze zaken
verlaagd van € 150,– naar € 75,–.

1

ah-tk-20142015-3219
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.rijksoverheid.nl/documenten-en-publicaties/kamerstukken/2015/06/20/antwoordenkamervragen-over-deurwaarders-ziedend-zijn-over-het-daltarief-van-het-cjib.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Vraag 3
Deelt u de mening dat er in feite geen sprake kan zijn van vrije prijsvorming
en marktwerking aangezien het CJIB door zijn feitelijke machts- en marktpositie steeds geringere vergoedingen vraagt, wat voor de deurwaarders betekent
dat ze moeten slikken of stikken? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
In zijn algemeenheid deel ik dit standpunt niet. Dat een vragende partij een
belangrijke positie op een markt inneemt en vanuit die positie een gunstige
prijs probeert te bedingen, is een normaal gegeven waarmee concurrerende
aanbieders van diensten of producten bij het opereren op een markt rekening
dienen te houden. Dat is de essentie van marktwerking, waar in dit geval
uiteindelijk ook de belastingbetaler baat bij heeft. Ter uitvoering van zijn
wettelijke overheidstaak – in dit geval het in het algemeen belang maatschappelijk verantwoord incasseren van overheidsvorderingen – dient het CJIB te
handelen binnen bestaande juridische kaders, o.a. omtrent inkoop en
aanbesteding. Het CJIB doet dat ook.
Vraag 4 en 12
Klopt het dat een contractdeurwaarder een A-vergoeding krijgt uitgekeerd per
aangeleverde executoriale titel en een B-vergoeding indien deze daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd en de vordering derhalve wordt geïnd? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, hoe hoog zijn deze vergoedingen binnen de huidige
afspraken en hoe hoog zijn deze vergoedingen in de aanbesteding?
Kunt u de verschillen uiteenzetten tussen de door het CJIB binnen de
aanbesteding geboden prijzen en voorwaarden en die binnen de afspraken
waarmee het CJIB momenteel zaken doet met zijn contractdeurwaarders?
Kunt u deze verschillen toelichten?
Antwoord 4 en 12
Om een helder antwoord te kunnen geven op uw vraag schets ik eerst welke
vergoedingen kunnen worden onderscheiden bij de uitvoering van werkzaamheden.
Aan de ene kant zijn er vergoedingen die de opdrachtgever (in dit geval: het
CJIB) aan de opdrachtnemer (de gerechtsdeurwaarder) uitkeert. Dit zijn de
zogenoemde A-vergoedingen.
Aan de andere kant zijn er vergoedingen die de opdrachtnemer op grond van
de van toepassing zijnde wet- en regelgeving in rekening mag brengen bij de
debiteur. Dit zijn de zogenoemde B-vergoedingen. Het betreft de buitengerechtelijke kosten (maximaal 15% van de hoofdsom), alsmede de volledige
tarieven uit het Besluit tarieven ambtshandelingen (Btag). Deze vergoedingen
zijn voor de gerechtsdeurwaarder zelf en hoeven niet te worden afgedragen
aan de opdrachtnemer.
De huidige afspraken over de vergoedingen verschillen per type zaak. Er zijn
3 categorieën te onderscheiden.
Allereerst de «bulkzaken». Het betreft de incasso van sancties in het kader
van de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften
(Wahv), geldsomstrafbeschikkingen, geldboetevonnissen en de Europese
geldelijke sancties. De prijs per vordering bedraagt daar € 3,53. Dit bedrag
wordt uitgekeerd, ongeacht de uitkomst van de zaak.
Ten tweede zijn er de zaken in het strafrechtelijk domein waarvoor gerechtsdeurwaarders meer maatwerk dienen te leveren. Voor zaken die niet (geheel)
geïnd kunnen worden, betaalt het CJIB € 175,–.
De derde categorie betreft de bestuursrechtelijke vorderingen. Voor zaken die
niet (geheel) geïnd kunnen worden, betaalt het CJIB € 75,–. Indien de
gerechtsdeurwaarder de gehele vordering (hoofdsom, gerechtelijke en
buitengerechtelijke kosten) weet te incasseren, wordt geen vergoeding
uitgekeerd.
De gerechtsdeurwaarder incasseert in alle gevallen eerst de wettelijk
vastgestelde tarieven voor de onkosten die hij maakt en die ten laste komen
van de debiteur (de B-vergoedingen). Daarna worden geïnde bedragen in
mindering gebracht op de hoofdsom.
De afspraken zoals genoemd in de aanbesteding in het kader van Clustering
Rijksincasso zijn het best te vergelijken met de huidige afspraken tussen CJIB
en gerechtsdeurwaarders over «bulkzaken». Dit betekent dat de gerechtsdeur-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

waarder voor alle zaken de A-vergoeding krijgt uitgekeerd. Bij een succesvolle
incasso ontvangt de gerechtsdeurwaarder zowel de A-, als de B-vergoeding.
Ook de voorwaarden waaronder de gerechtsdeurwaarders de werkzaamheden moeten uitvoeren, verschillen per categorie. Een voorbeeld betreft de
frequentie van de tussentijdse afdrachten. Het CJIB streeft naar generieke
afspraken die gelden voor alle CJIB vorderingen. Hier wordt stapsgewijs
naartoe gewerkt.
Vraag 5
Als het bedrag van 10,33 euro is gebaseerd op ervaringscijfers van onder
andere het CJIB, waarom wordt dit dan als maximumbedrag gehanteerd bij
de aanbesteding en niet bijvoorbeeld als een gemiddelde of een minimumbedrag?
Antwoord 5
Bij de prijsvorming is er voor gekozen om geen no-cure-no-pay systematiek
te hanteren, maar een bandbreedte aan te houden van € 0,87 en € 10,33
(beide excl. BTW) per zaak. Het klopt dat het maximumbedrag is gebaseerd
op ervaringscijfers van het CJIB en de vijf organisaties voor wie het CJIB de
incassotaken gaat verrichten. In een offerte-uitvraag kan geen gemiddelde
prijs worden gehanteerd.
Zoals in antwoorden op eerdere Kamervragen2 over dit onderwerp reeds is
gemeld, is er een aantal klachten ingediend tegen de aanbesteding in het
kader van Clustering Rijksincasso. In het verlengde daarvan is een aantal kort
geding procedures aanhangig gemaakt. In afwachting van de uitkomsten van
deze procedures is de aanbesteding tijdelijk opgeschort. Uw vraag ziet deels
op de hoogte van de vergoeding. Aangezien dit direct verband houdt met de
vraagstukken die onder de rechter zijn, kan ik deze vraag op dit moment niet
inhoudelijk beantwoorden.
Vraag 6
Waarom is er bij de kostprijsberekening geen rekening gehouden met het
rapport «Een gewichtig ambt gewogen», waaruit blijkt dat de kostprijs hoger
ligt dan waar het CJIB vanuit gaat?3
Antwoord 6
Met de inwerkingtreding van de Gerechtsdeurwaarderswet in 2001 is er
bewust gekozen voor een vorm van geconditioneerde marktwerking binnen
de gerechtsdeurwaarderspraktijk. De tarieven zijn vastgelegd in het Besluit
tarieven ambtshandelingen (Btag). Bij de vaststelling van de hoogte van deze
tarieven in het Btag is aangesloten bij de adviezen uit het rapport «Een
gewichtig ambt gewogen»; dit zijn ook de tarieven waar het rapport op zag.
Op deze wijze hier bij de kostprijsberekening rekening mee worden gehouden.
Vraag 7
Deelt u de mening dat er strikt gezien wel sprake is van no-cure-less-fee in
plaats van nop-cure-no-pay als er slechts 0,87 euro per niet-geïnde vordering
zou worden uitgekeerd? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Ik deel uw mening niet.
De gerechtsdeurwaarder ontvangt per overgedragen zaak een vaste vergoeding, ongeacht of de vordering wel, deels of niet geïncasseerd kan worden
door de gerechtsdeurwaarder. De veronderstellingen dat de gerechtsdeurwaarder geen vaste vergoeding zou ontvangen (no-cure-no-pay), of dat de
gerechtsdeurwaarder een lagere vergoeding zou ontvangen indien hij de
vordering niet (volledig) weet te incasseren (no-cure-less-fee), zijn beiden
onjuist.

2
3

TK, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel handelingen nr. 2634.
http://schuldinfo.nl/cms/fileadmin/Deurwaarders/rapport_commissie_Van_der_Winkel.pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Vraag 8
Deelt u de mening dat hoe lager de vergoeding per niet-geïnde vordering is,
hoe hoger het risico is dat een deurwaarder indirect voor eigen rekening int?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Voor het antwoord op deze vraag verwijs ik u naar de eerder gegeven
antwoorden op vraag 1, 2, 4, 5 en 74. Hierin wordt aangegeven dat de
Gerechtsdeurwaarderswet het mogelijk maakt om – met behoud van
waarborgen voor de positie van de schuldenaar – meer marktwerking in het
ambtelijk domein van de gerechtsdeurwaarder te brengen. Daartoe voorziet
die wet in een systeem waarin de prijsvorming in de relatie tussen opdrachtgever en gerechtsdeurwaarder volledig vrij is gelaten. Om die reden is
gekozen voor het aanbesteden van de opdracht, waarbij in de prijsvorming
een bandbreedte wordt gehanteerd. Het is aan de gerechtsdeurwaarder om
een afweging te maken of, en zo ja voor welk bedrag hij zich wil inschrijven.
Vraag 9, 10 en 11
Komt het er in de praktijk vrijwel altijd op neer dat op het laagste bedrag per
zaak wordt ingeschreven, omdat anders de kans kleiner is om de opdracht
gegund te krijgen? Kan dit concurrentievervalsend werken omdat grotere
kantoren deze lage kosten beter kunnen opvangen dan de kleine kantoren?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Op welke manier kunnen partijen zich op dit moment onderscheiden op
kwaliteit? In hoeverre wordt hier bij de aanbesteding rekening mee gehouden?
Klopt het dat deurwaarderskantoren die uit meerdere juridische entiteiten
bestaan meer kans hebben dan kantoren die uit één juridische entiteit
bestaan als eerstgenoemden zich allemaal inschrijven? Zo nee, waarom niet?
Zo ja, acht u dat wenselijk en is dit niet concurrentievervalsend?
Antwoord 9, 10 en 11
Aangezien deze vragen direct verband houden met de vraagstukken die onder
de rechter zijn, kan ik uw vragen op dit moment niet inhoudelijk beantwoorden.
Vraag 13
Welke vergoedingsafspraken gelden er op dit moment tussen de Dienst
Uitvoering Onderwijs (DUO), Zorginstituut Nederland en de deurwaarders?
Welke afspraken zullen door de nieuwe aanbesteding vervallen?
Antwoord 13
In de huidige vergoedingsafspraken van DUO met gerechtsdeurwaarders
wordt uitgegaan van het beginsel «no cure, no pay». De deurwaarders
ontvangen geen vaste vergoeding. De vergoeding is afhankelijk van het
resultaat.
Voor zaken van Zorginstituut Nederland ontvangt de gerechtsdeurwaarder op
dit moment voor de niet of niet-geheel geïncasseerde zaken een bedrag van
€ 75,– per dwangbevel. Indien de gerechtsdeurwaarder de eigen gemaakte
kosten heeft geïnd, dan ontvangt hij dit bedrag niet. In de zaken waarin de
gerechtsdeurwaarder wel de gehele vordering (dus hoofdsom, gerechtelijke
en buitengerechtelijke kosten) incasseert, wordt dus geen bedrag uitgekeerd
aan de gerechtsdeurwaarder.
U vraagt mij daarnaast welke afspraken door de nieuwe aanbesteding komen
te vervallen. Deze vraag houdt direct verband met vraagstukken (o.a. over de
prijs) die onder de rechter zijn. Om die reden kan ik deze vraag op dit
moment niet inhoudelijk beantwoorden.
Vraag 14
Klopt het dat bijvoorbeeld met betrekking tot DUO-zaken de aanbestedingsfrequenties naar een wekelijkse in plaats van een maandelijks tussentijdse
afdracht gaat en dat de behandelingstermijnen substantieel worden verkort?
Wat zijn daarvan de redenen? Acht u dit een wenselijke ontwikkeling?
4

TK, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel handelingen nr. 2634

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4

Antwoord 14
Het klopt dat wordt voorgesteld om te werken met een wekelijkse tussentijdse afdracht in plaats van een maandelijkse tussentijdse afdracht. Dit is
conform de wens van de vijf opdrachtgevende organisaties. Vooralsnog zie ik
geen belemmeringen voor deze handelwijze.
De behandeltermijnen worden niet substantieel verkort. Debiteuren krijgen de
gelegenheid om binnen de huidige behandeltermijnen de vordering te
voldoen.
Vraag 15
Klopt het dat bijvoorbeeld met betrekking tot zaken van Zorginstituut
Nederland de vergoeding van maximaal 75 euro bij niet volledig gedekte
kosten komt te vervallen en tussentijdse afdrachten op dossierniveau worden
verwacht, waardoor een forse druk wordt gelegd op de financiële positie van
de deurwaarder? Wat zijn daarvan de redenen? Acht u dit een wenselijke
ontwikkeling?
Antwoord 15
De vergoedingen die aan gerechtsdeurwaarders zullen worden uitgekeerd,
staan op dit moment nog niet vast. Aangezien ook deze vraag verband houdt
met vraagstukken die onder de rechter zijn, kan ik deze op dit moment niet
beantwoorden.
Vraag 16
Bent u bereid de Kamer te zijner tijd op de hoogte te brengen van de
uitspraak van het kort geding tussen de deurwaarders en de Nederlandse
overheid over de aanbestedingsprocedure van het CJIB, met daarbij uw
reactie?
Antwoord 16
De uitspraken zullen, wanneer zij zich daartoe lenen, worden gepubliceerd op
de website van de rechtspraak: www.Rechtspraak.nl. Uiteraard zal, voor zover
de definitieve uitspraken gevolgen hebben voor de aanbesteding, hieraan
uitvoering worden gegeven.
Vraag 17
Waarom start het onderzoek naar de deurwaarderstarieven pas na de zomer?
Zullen de uitkomsten van dit onderzoek meegenomen worden in eventuele
toekomstige aanbestedingen door het CJIB?
Antwoord 17
Het opzetten van een dergelijk onderzoek vergt een gedegen voorbereiding.
Het onderzoek bevindt zich thans in de aanbestedingsfase, waarin externe
onderzoekers worden benaderd met het verzoek offerte uit te brengen. Naar
verwachting start het onderzoek in het najaar van 2015.
In de relatie opdrachtgever – gerechtsdeurwaarder geldt dat de totstandkoming van het tarief voor dienstverlening van de gerechtsdeurwaarder volledig
vrij is. Dit tarief moet worden onderscheiden van het schuldenaarstarief, dat
het vaste op kostprijs gebaseerde tarief vormt dat voor het verrichten van een
ambtshandeling aan de schuldenaar in rekening mag worden gebracht. Het
onderzoek naar de tarieven van ambtshandelingen betreft het schuldenaarstarief. De uitkomsten van het onderzoek hebben daarom geen rechtstreekse
betekenis voor de wijze waarop opdrachtgevers, waaronder het CJIB, met
gerechtsdeurwaarders tot prijsvorming komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

5