Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

34 049

Wijziging van de Wet op het financieel toezicht
in verband met Verordening (EU) Nr. 1024/2013
van de Raad van 15 oktober 2013 waarbij aan de
Europese Centrale Bank specifieke taken
worden opgedragen betreffende het beleid
inzake het prudentieel toezicht op
kredietinstellingen (PbEU 2013, L 287)
(Uitvoeringswet verordening bankentoezicht)

Nr. 4

ADVIES AFDELING ADVISERING RAAD VAN STATE EN NADER
RAPPORT1
Hieronder zijn opgenomen het advies van de Afdeling advisering van de
Raad van State d.d. 12 september 2014 en het nader rapport d.d. 2 oktober
2014, aangeboden aan de Koning door de Minister van Financiën. Het
advies van de Afdeling advisering van de Raad van State is cursief
afgedrukt.
Bij Kabinetsmissive van 20 augustus 2014, no. 2014001534, heeft Uwe
Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, bij de Afdeling
advisering van de Raad van State ter overweging aanhangig gemaakt het
voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het financieel toezicht in
verband met Verordening (EU) Nr. 1024/2013 van de Raad van 15 oktober
2013 waarbij aan de Europese Centrale Bank specifieke taken worden
opgedragen betreffende het beleid inzake het prudentieel toezicht op
kredietinstellingen (PbEU 2013, L 287) (Uitvoeringswet verordening
bankentoezicht), met memorie van toelichting.
Verordening 1024/2013 regelt dat de Europese Centrale Bank (ECB)
prudentieel toezicht houdt op banken binnen de landen van de Eurozone
en op banken in overige lidstaten die vrijwillig deelnemen aan het
Europese bankentoezicht. De ECB houdt direct toezicht op significante
banken en indirect toezicht op minder significante banken. De nationale
bevoegde autoriteit, in Nederland de Nederlandsche Bank (DNB), blijft
toezicht houden op de minder significante banken. Met betrekking tot
twee taken is de ECB voor alle banken de enige bevoegde instantie: het
verlenen en intrekken van vergunningen aan banken en het afgeven van
verklaringen van geen bezwaar voor de verwerving en afstoting van
gekwalificeerde deelnemingen in banken. De voorbereiding voor de
uitvoering van laatstgenoemde taken wordt nog wel door de nationale
bevoegde autoriteit verricht. Het voorstel behelst de noodzakelijke
1

kst-34049-4
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

De oorspronkelijke tekst van het voorstel van wet en van de memorie van toelichting zoals
voorgelegd aan de Afdeling advisering van de Raad van State is ter inzage gelegd bij het
Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 049, nr. 4

1

wijzigingen van de Wet op het financieel toezicht (Wft) als gevolg van de
toedeling van taken aan de ECB.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt opmerkingen over de
wijze van samenwerking tussen de Autoriteit Financiële markten (AFM) en
de ECB alsmede over de procedure in geval van vestiging van een
bijkantoor van een minder belangrijke onder toezicht staande entiteit op
het grondgebied van een andere lidstaat. Zij is van oordeel dat in verband
daarmee enige aanpassing van het voorstel wenselijk is.
Blijkens de mededeling van de Directeur van Uw kabinet van 20 augustus
2014, nr. 2014001534, machtigde Uwe Majesteit de Afdeling advisering
van de Raad van State haar advies inzake het bovenvermelde voorstel van
wet rechtstreeks aan mij te doen toekomen. Dit advies, gedateerd
12 september 2014, nr. W06.14.0282/III bied ik U hierbij aan.
De Afdeling advisering van de Raad van State maakt naar aanleiding van
het wetsvoorstel en de memorie van toelichting een aantal opmerkingen
over de wijze van samenwerking tussen de Autoriteit Financiële Markten
(AFM) en de Europese Centrale Bank (ECB) en over de procedure bij
grensoverschrijdende vestiging van een bijkantoor in een andere lidstaat
door een minder significante bank. De Afdeling meent dat in verband
daarmee enige aanpassing van het voorstel en de memorie wenselijk is.
Hieronder is beschreven op welke wijze de opmerkingen van de Raad van
State zijn verwerkt.
1. Samenwerking tussen DNB, de AFM en de ECB
Het voorstel wijzigt verschillende bepalingen die tot op heden betrekking
hebben op de samenwerking tussen DNB en de AFM.2 Deze samenwerking zal als gevolg van de toedeling van taken aan de ECB in bepaalde
gevallen moeten gaan plaatsvinden tussen AFM en de ECB. Zo zal als
gevolg van het voorstel de AFM de ECB moeten raadplegen alvorens een
vergunning te verlenen aan bepaalde beleggingsondernemingen en kan
de toezichthouder zijn constatering dat een persoon die invloed heeft op
het dagelijks beleid en de algemene gang van zaken van een bank
waaraan door ECB een vergunning is verleend, niet langer over de
ingevolge de wet vereiste geschiktheid beschikt, mededelen aan de ECB.3
Hierover merkt de Afdeling het volgende op.
De toelichting vermeldt dat de nationale samenwerkingsregeling tussen
de nationale toezichthouders een rol speelt bij onderwerpen die in
Nederland zowel aan het prudentieel toezicht als aan het gedragstoezicht
raken, maar volgens de verordening bankentoezicht onder prudentieel
toezicht vallen.4 Daarbij is van belang dat de verordening alleen
betrekking heeft op het prudentieel toezicht en daarbij een eigen
afbakening van dit toezicht aanbrengt.
De Afdeling meent dat de toelichting onvoldoende ingaat op de
verschillen in afbakening van het prudentieel toezicht, zoals die volgen uit
de verordening bankentoezicht enerzijds en het nationale recht anderzijds.
Zo geeft de toelichting ook niet aan op welke grondslag de samenwerking
tussen de ECB en de AFM is gebaseerd. Tot slot blijkt uit de toelichting
niet of er in Nederland naast de nationale bevoegde autoriteit als bedoeld
in artikel 2, onder 2, van de verordening ook een orgaan optreedt als
nationale aangewezen autoriteit als bedoeld in artikel 2, onder 7, van de
verordening.
2

Artikel I, onderdeel D tot en met J.
Artikel I, onderdelen E en I.
4
Toelichting, paragraaf 3, onder f.
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 049, nr. 4

2

De Afdeling adviseert, gelet op het bovenstaande, de toelichting aan te
vullen.
1. Samenwerking tussen DNB, de AFM en de ECB
De Afdeling adviseert om in de toelichting in te gaan op het verschil in
afbakening van het prudentieel toezicht in de verordening bankentoezicht
en de Wet op het financieel toezicht (Wft), alsmede op het al dan niet
optreden van een aangewezen autoriteit in Nederland. De memorie van
toelichting is ten aanzien van deze punten aangevuld. Voor de toelichting
op het verschil in afbakening van het prudentieel toezicht in de verordening en de Wft zij verwezen naar paragraaf 2, onderdeel b. Een
toelichting op de nationale aangewezen autoriteit in Nederland is
opgenomen in paragraaf 2, onderdeel b.
Verder beveelt de Afdeling aan de toelichting aan te vullen voor wat
betreft de grondslag voor de samenwerking tussen de ECB en de AFM.
Op zichzelf bevat de verordening geen grondslag voor samenwerking
tussen de AFM en de ECB, maar wel voor de samenwerking tussen de
ECB en DNB als nationale toezichthoudende autoriteit onder het SSM.5
Voor de ECB en de nationale instellingen geldt de algemene verplichting
op grond van het beginsel van «unietrouw» om met elkaar samen te
werken.6 In de verordening is ook rekening gehouden met de
mogelijkheid dat een lidstaat meerdere toezichthouders heeft. Dit blijkt
bijvoorbeeld uit artikel 3 van de verordening waarmee de mogelijkheid
wordt gecreëerd tot samenwerking tussen de ECB en autoriteiten die
toezicht houden op de markten voor financiële instrumenten.
De inrichting van het toezicht op de financiële markten in Nederland
volgens het twin peaks-model brengt met zich dat de ECB in sommige
gevallen in haar toezicht op Nederlandse banken te maken zal hebben met
twee toezichthouders. Met de wijziging van de betreffende artikelen is
beoogd voor die gevallen te regelen dat de ECB en de AFM met elkaar
samenwerken, maar niet om een Nederlandse wettelijke verplichting
daartoe in het leven te roepen. De bedoeling is om de AFM handvatten te
geven voor de samenwerking, net zoals zij die heeft in het kader van de
samenwerking met DNB bij bijvoorbeeld vergunningverleningen of
bestuurderstoetsingen. Niettemin is de toelichting op dit punt aangevuld;
zie hiervoor onderdelen D tot en met I van de artikelsgewijze toelichting.
2. Procedure bij vestiging bijkantoor in andere lidstaat
De GTM-kaderverordening7 bepaalt in artikel 11 dat een minder belangrijke onder toezicht staande entiteit die een bijkantoor op het grondgebied
van een andere lidstaat wil vestigen, kennis geeft van haar intentie aan de
nationale bevoegde instantie van het land van herkomst. Indien door deze
nationale bevoegde instantie geen andersluidend besluit is genomen
binnen twee maanden na ontvangst van de kennisgeving, mag het
bijkantoor worden gevestigd en mag het aanvangen met zijn activiteiten.
Ondanks de door artikel I, onderdelen JJ en KK, aan te brengen wijzigingen, suggereren de artikelen 2:108 en 2:109 Wft (nieuw) in hun
5

Artikel 6, tweede lid, verordening bankentoezicht.
Artikel 4, derde lid, van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Zie ook het Zwartveld-arrest
(zaak C-2/88), waarin het Hof heeft bepaald dat ook EU-instellingen loyaal moeten samenwerken met de lidstaten.
7
Verordening Nr. 468/2014 van de ECB van 16 april 2014 tot vaststelling van een kader voor
samenwerking binnen het Gemeenschappelijk Toezichtmechanisme tussen de ECB en de
nationale bevoegde autoriteiten en met nationale aangewezen autoriteiten
(GTM-kaderverordening), PbEU L 141 van 14 mei 2014.
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 049, nr. 4

3

onderlinge samenhang gelezen, dat DNB een besluit dient te nemen,
alvorens het bijkantoor mag worden gevestigd. Dit is echter niet de
strekking van artikel 11, vierde lid, van de verordening, dat bepaalt dat het
kantoor mag worden gevestigd en mag aanvangen met zijn activiteiten
indien door de nationale bevoegde autoriteit van de lidstaat van herkomst
geen andersluidend besluit is genomen.
De Afdeling adviseert het voorstel aan te passen.
2. Procedure bij vestiging bijkantoor in andere lidstaat
Tot slot adviseert de Afdeling het instemmingsvereiste in de artikelen
2:108 en 2:109 Wft (nieuw) te wijzigen. Terecht signaleert de Afdeling dat
het niet juist is dat DNB zou moeten instemmen met de vestiging van een
bijkantoor in een andere lidstaat door een minder significante bank,
gezien artikel 11, vierde lid, van de kaderverordening. Het wetsvoorstel en
de toelichting (bij paragraaf 2, onderdeel d, en onderdelen JJ en KK) zijn
in die zin aangepast dat het instemmingsvereiste is vervangen door een
bepaling waarin het is toegestaan een bijkantoor te vestigen tenzij DNB
daarover anders besluit.
3. Redactionele bijlage
De Afdeling verwijst naar de bij dit advies behorende redactionele bijlage.
3. Redactionele bijlage
De redactionele kanttekeningen van de Afdeling zijn verwerkt.
4. Aantal onvolkomenheden
Van de gelegenheid is gebruik gemaakt een aantal onvolkomenheden in
de toelichting aan te passen. Verder zijn de artikelen 1:47a en 1:49
aangepast. In artikel 1:47a is verduidelijkt dat de AFM enkel de ECB
raadpleegt wanneer de ECB op grond van de verordening bankentoezicht
bevoegd is toezicht op significante banken uit te oefenen. Bij artikel 1:49
is, afhankelijk van de toezichthouder die het toezicht uitoefent op de
instelling, gepreciseerd tot welke toezichthouder een bindende aanbeveling moet worden gericht.
De Afdeling advisering van de Raad van State geeft U in overweging het
voorstel van wet te zenden aan de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
nadat met het vorenstaande rekening zal zijn gehouden.
De vicepresident van de Raad van State,
J.P.H. Donner
Ik moge U verzoeken het hierbij gevoegde voorstel van wet en de
gewijzigde memorie van toelichting aan de Tweede Kamer der StatenGeneraal te zenden.
De Minister van Financiën,
J.R.V.A. Dijsselbloem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 049, nr. 4

4

Redactionele bijlage bij het advies van de Afdeling advisering van
de Raad van State betreffende no. W06.14.0282/III
–
–

In artikel I, onderdeel I, «haar constatering» vervangen door: zijn
constatering.
De toelichting aanvullen met een transponeringstabel (338 Ar).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 34 049, nr. 4

5