Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

574
Vragen van het lid Bergkamp (D66) aan de minister en de staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Verslaving gaat hand in
hand met ADHD» (ingezonden 23 oktober 2013).
Antwoord van staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
en de minister Schippers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (ontvangen
20 november 2013)
Vraag 1
Wat is uw reactie op het bericht in Trouw dat verslaafden aan alcohol en/of
drugs vier keer zo vaak ADHD hebben als niet-verslaafden?1
Vraag 2
Welke oorzaak ligt er volgens u ten grondslag aan het feit dat twee derde van
de verslaafden met ADHD deze diagnose nog niet eerder heeft gekregen en
hier dus ook niet eerder voor is behandeld?
Antwoord 1 en 2
Verslaving is een middelenstoornis die vaak in combinatie met een of meer
psychische stoornissen voor komt. ADHD komt in verschillende varianten en
gradaties voor, meestal in combinatie met andere psychische stoornissen,
waardoor het diagnosticeren van ADHD niet eenvoudig is. In de combinatie
met verslaving is dat nog moeilijker, omdat symptomen die doorgaans aan
ADHD worden toegeschreven, zoals gebrekkige zelfcontrole, ook bij verslaving een belangrijke rol spelen. Overigens zijn er ook mensen met ADHD die
goed functioneren en bij wie er geen reden is ze in het medische circuit te
trekken.
Vraag 3
In hoeverre bent u het eens met de opvatting van de onderzoeker dat er een
gevaar bestaat dat kinderen in een kwetsbare omgeving, of met een ernstige
vorm van ADHD, een groter risico op verslaving lopen wanneer zij geen
medicijnen krijgen? Wat is uw reactie op de waarschuwing van de onderzoeker tegen pogingen om het aantal voorgeschreven recepten voor ADHD in te
perken?

1

ah-tk-20132014-574
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Trouw, 22 oktober 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Vraag 4
Bent u van mening dat het belangrijk is dat jeugdpsychiaters die minderjarigen met ADHD behandelen, alerter worden op het gevaar dat hun patiënten
ook een verslaving ontwikkelen, zoals het Trimbosinstituut aanbeveelt? En
bent u bereid met professionals in de kinderpsychiatrie en de jeugdzorg te
overleggen en samen met deze professionals te onderzoeken welke methoden verslaving bij kinderen, adolescenten en (jong) volwassenen met ADHD
kunnen voorkomen? Zo ja, op welke termijn? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3 en 4
Het is belangrijk dat kinderen (en volwassenen) waarbij de hoofdbehandelaar
concludeert dat zij een ernstige vorm van ADHD hebben de juiste behandeling krijgen. Bij de herziening van de richtlijn ADHD, waar de beroepsgroepen
op dit moment aan werken, wordt in het bijzonder aandacht besteed aan
diagnosticering en medicalisering.
Het onderwerp medicalisering wordt ook breder opgepakt. Medicatie en
specialistische behandelwijzen kunnen bijdragen aan de kwaliteit van leven
van kinderen met ADHD en met andere gedragsproblemen. Wel moet er voor
worden gewaakt dat gedrags- en opvoedproblemen te snel in het medische
circuit worden getrokken.
Daartoe worden niet alleen richtlijnen aangepast maar wordt het onderwerp
ook in breder verband besproken met betrokken beroepsgroepen van artsen
jeugdgezondheidszorg, kinderartsen, huisartsen en psychiaters.
De Gezondheidsraad zal begin 2014 advies uitbrengen over de stand van de
wetenschap met betrekking tot ADHD en de effectiviteit van behandelmethoden.
Vraag 5
Wat is uw reactie op de aanbeveling van het Trimbosinstituut dat verslavingsinstellingen beter moeten opletten of cliënten naast een afhankelijkheidsrelatie ook ADHD hebben? Onderschrijft u de aanbeveling van het Trimbosinstituut dat een behandeling die beide problemen aanpakt het meest effectief is?
Zo ja, wilt u deze behandeling in meerdere instellingen aanbieden? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 5
Verslaving is een middelenstoornis die vaak in combinatie met een of meer
psychische stoornissen voor komt. Een geïntegreerde behandeling verhoogt
de kans op een succesvol behandelresultaat. In de GGZ, inclusief de
Verslavingszorg, zijn in deze de laatste jaren belangrijke stappen gezet. Zo
wordt deze gecombineerde problematiek door middel van geïntegreerde
behandelprogramma’s, die onder andere worden uitgevoerd door zogenaamde dubbele diagnoseteams en FACT-teams, aangepakt. In het door het
Landelijk Expertise en implementatiecentrum Dubbele Diagnose (LEDD)
uitgegeven handboek Dubbele Diagnose zijn deze geïntegreerde programma’s
opgenomen, waaronder de geïntegreerde behandeling ADHD en verslaving.
In het kader van een door ons gesubsidieerd project om verslaving bij
kwetsbare jongeren te voorkomen en adequaat te begeleiden is onlangs een
in het bijzonder op jongeren en jongvolwassenen gerichte richtlijn screening,
diagnostiek en behandeling voor ADHD en middelengebruik ontwikkeld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2