Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding

Nr. 114

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 8 december2011
Tijdens het AO van 15 september 2011 (kamerstuk 22 343, nr. 270) naar
aanleiding van de brand bij Chemie Pack heb ik met uw Kamer van
gedachten gewisseld over de stappen die moeten worden gezet om het
toezicht op risicovolle bedrijven verder te professionaliseren en – mede
daardoor – de veiligheidscultuur bij bedrijven en overheden te verbeteren.
Ook is gesproken over de wijze waarop ik mijn grip op dit proces kan
versterken. Daarbij is het proces van RUD-vorming besproken, naast
andere mogelijke stappen zoals het splitsen van vergunningverlening en
toezicht en het onderbrengen van toezicht en handhaving bij één centrale
organisatie. Ik heb toegezegd om met de bij dit vraagstuk betrokken
partijen in overleg te treden en uw Kamer voor het einde van het jaar te
informeren over de definitieve keuze. Met deze brief geef ik gevolg aan
deze toezegging.
Naar aanleiding van het AO van 15 september 2011 heb ik bestuurlijk
overleg gevoerd met vertegenwoordigers van provincies en gemeenten.
Vervolgens heb ik op 23 november 2011 tijdens het begrotingsoverleg
nogmaals met uw Kamer van gedachten gewisseld over de RUD-vorming
en toezicht en handhaving bij BRZO-bedrijven.
Ik heb daarbij aangegeven dat er de afgelopen maanden belangrijke
stappen met betrekking tot de RUD-vorming zijn gezet en dat de
gedachten nu gelukkig voor een belangrijk deel in dezelfde richting gaan:
wat IPO, VNG en VNO-NCW betreft moet er binnen de RUD-vorming
worden gekomen tot circa vijf in BRZO-taken gespecialiseerde RUD’s.
Uw Kamer heeft daarna op 29 november 2011 de motie Houwers, Leegte
en Van der Werf aangenomen1 waarin de regering onder meer wordt
verzocht om het voorstel van IPO, VNG en VNO-NCW als uitgangspunt te
nemen voor de definitieve vorming van de RUD’s en om het succes van
de RUD’s voor eind 2014 met uw Kamer te evalueren. In de motie wordt
overwogen dat de lokale overheden in eerste instantie zelf met een

1

TK 33 000-XII, 33 000-A, nr. 19.

kst-26956-114
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 114

1

oplossing moeten komen voor de van belang zijnde duidelijke scheiding
tussen vergunningverlening en handhaving.
Daarnaast heeft uw Kamer op 29 november 2011 de motie Van Tongeren
aangenomen1 waarin de regering wordt gevraagd om nader onderzoek te
doen naar de veiligheid van de 100 BRZO-bedrijven die blijkens de quick
scan niet aan alle wettelijke vereisten voldoen of waarvan geen informatie
beschikbaar was over 2009 en 2010. Voor het geval onverhoopt mocht
blijken dat deze bedrijven niet aan alle veiligheidsvereisten voldoen,
wordt de regering verzocht bij het bevoegd gezag op sancties aan te
dringen en zo nodig zelf in het kader van het tweedelijnstoezicht sancties
te treffen.
Overeenkomstig mijn toezegging op 15 september 2011 en naar
aanleiding van bovengenoemde moties informeer ik uw Kamer als volgt
over de mij voor ogen staande structuur.
Voor mij geldt als eerste prioriteit dat er binnen het landsdekkend stelsel
van RUD’s, uiterlijk per 1 januari 2013, circa vijf in BRZO-taken gespecialiseerde RUD’s tot stand worden gebracht, in lijn met het eerder ingezette
kabinetsbeleid2 en het voorstel van IPO, VNG en VNO-NCW.
Ik heb het IPO daarom gevraagd om dat voorstel samen met de
gemeenten en in afstemming met de veiligheidsregio’s en de
BRZO-bedrijven3 uit te werken in een definitieve regio-indeling en mij
uiterlijk 1 februari 2012 te informeren welke RUD’s zich in de BRZO-taken
zullen specialiseren. Ik heb daarbij aangegeven dat mijn voorkeur uitgaat
naar het realiseren van de BRZO-RUD’s in die gebieden waar de
BRZO-bedrijven het sterkst zijn geconcentreerd en ik heb er bij het IPO op
aangedrongen er voor zorg te dragen dat de definitieve regio-indeling zo
min mogelijk afstemmings- en coördinatielasten veroorzaakt.
Voor mij geldt, uitgaande van het gezamenlijke voorstel van VNO-NCW,
VNG en IPO, als volgende prioriteit de coördinatie van de BRZO-RUD’s. Ik
heb het IPO in verband hiermee verzocht om binnen het kader van het
Programma Uitvoering met Ambitie uiterlijk 1 februari 2012 een plan van
aanpak aan te leveren. In dat plan van aanpak moet in ieder geval de rolen werkverdeling tussen de BRZO-RUD’s aan de orde zijn, de rol- en
werkverdeling tussen de BRZO-RUD’s en de overige RUD’s, de relatie met
de betrokken bevoegde gemeenten en de provincies, alsmede de
overgang van taken zoals die nu in het kader van het LAT risicobeheersing
bedrijven worden verricht. In het plan van aanpak moet daarnaast de
scheiding tussen vergunningverlening en handhaving een prominente
plek krijgen.
In de derde plaats ben ik voornemens om nauwgezet de voortgang te
monitoren van de hiervoor beschreven aanpak, gericht op de realisatie
van de BRZO-RUD’s, binnen het landsdekkend stelsel van RUD’s per
uiterlijk 1 januari 2013. Uiterlijk 1 februari 2012 zal de monitoringsopzet
opgeleverd worden door het Programma Uitvoering met Ambitie. Vanuit
dat programma is overigens ondersteuning beschikbaar ten behoeve van
alle betrokken partijen.
Na de realisatie van de RUD’s zal het succes daarvan voor eind 2014
worden geëvalueerd, zoals is verzocht in de motie Houwers. Op de aanpak
van de evaluatie kom ik later terug.

1

TK 33 000-XII, 33 000-A, nr. 46.
Brief aan uw Kamer van 15 juli 2011, TK
31 953, nr. 41.
3
Waaronder mede begrepen de chemische
bedrijven IPPC categorie 4.
2

In vervolg op de motie van Tongeren heb ik de VROM-Inspectie (die in
2012 samen met de Inspectie Verkeer en Waterstaat opgaat in de Inspectie
Leefomgeving en Transport) verzocht om een stevige invulling van de
(interbestuurlijke) toezichtsrol. Daarvan maakt het in de motie gevraagde
nadere onderzoek naar de bewuste 100 BRZO-bedrijven deel uit. In het
begrotingsdebat op 23 november 2011 heb ik uw Kamer al aangegeven
dat in het eerste kwartaal van 2012 de eerste jaarrapportage van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 114

2

LAT-rb beschikbaar zal komen. De VROM-Inspectie zal spoedig daarna
rapporteren over het gevraagde onderzoek.
Tenslotte merk ik op dat de voorbereiding van de in mijn brief van 14 juli
2011 genoemde no regret maatregelen inmiddels is gestart. Het gaat
daarbij om (meer) centrale sturing van de uitvoering van de BRZO-taken
door de BRZO-RUD’s en de handhaving door het bevoegd gezag. Meer
concreet betreft dit het wettelijk borgen van kwaliteitscriteria en de
daadwerkelijke toepassing daarvan, het borgen van de uniforme
toepassing van een landelijke handhavingsstrategie en een betere
beschikbaarheid van toezichts- en handhavingsinformatie voor alle
betrokken instanties.
Een stevige invulling van het (interbestuurlijk) toezicht vormt het sluitstuk
op het voorgaande. De VROM-Inspectie mag ieder bedrijf betreden,
inlichtingen vorderen, gegevens en bescheiden inzien, monsters nemen,
etc. Dat kan bijvoorbeeld steekproefsgewijs of als contracheck op de
kwaliteit van het toezicht van de (toekomstige) BRZO-RUD’s. Eventueel
geconstateerde tekortkomingen worden niet alleen besproken met het
betrokken bedrijf maar ook met de BRZO-RUD en het bevoegd gezag. In
het kader van het interbestuurlijk toezicht staan mij straks de bevoegdheden van de Wet revitalisering generiek toezicht ter beschikking,
waaronder handhaving in de plaats en op kosten van een nalatige
provincie. Na de inwerkingtreding van de Wet revitalisering generiek
toezicht (in de loop van 2012) behoort handhaving in de plaats van en op
kosten van een nalatige gemeente niet langer tot mijn bevoegdheid maar
tot die van de provincie.
Tenslotte zal ik in het perspectief van de in deze brief genoemde maatregelen nog
onderzoeken of de huidige en toekomstige bevoegdheden die mij en de
VROM-Inspectie ter beschikking staan, toereikend zijn.
Met de in deze brief geschetste lijn geef ik invulling aan mijn verantwoordelijkheid om een stelsel te creëren dat de juiste condities biedt voor
adequaat toezicht en handhaving. De verantwoordelijkheid voor een juiste
taakuitvoering binnen dit stelsel ligt bij het bevoegd gezag, voor wie de
RUD’s straks werken.
Uiteindelijk zijn het natuurlijk de bedrijven die er door een goede
veiligheidscultuur c.q. bedrijfsvoering voor moeten zorgen dat de risico’s
voor mens en omgeving tot een minimum worden beperkt.
De staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,
J. J. Atsma

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 114

3