Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 710 IV

Jaarverslag en slotwet Koninkrijksrelaties 2010

Nr. 6

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 7 juni 2011
De vaste commissie voor Koninkrijksrelaties1 heeft over het jaarverslag
2010 van Koninkrijksrelaties (Kamerstuk 32 710 IV, nr. 1) de navolgende
vragen ter beantwoording aan de regering voorgelegd.
Deze vragen, alsmede de daarop 6 juni 2011 gegeven antwoorden, zijn
hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Van der Burg
De griffier van de commissie,
De Gier

1

Samenstelling:
Leden: Beek, W.I.I. van (VVD), Gent, W. van
(GL), Bommel, H. van (SP), Staaij, C.G. van der
(SGP), Timmermans, F.C.G.M. (PvdA),
Koopmans, G.P.J. (CDA), Bochove, B.J. van
(CDA), Dam, M.H.P. van (PvdA), Smilde,
M.C.A. (CDA), Ortega-Martijn, C.A. (CU), Burg,
B.I. van der (VVD), Voorzitter, Brinkman, H.
(PVV), Pechtold, A. (D66), Raak, A.A.G.M. van
(SP), Thieme, M.L. (PvdD), Heijnen, P.M.M.
(PvdA), Sap, J.C.M. (GL), Bontes, L. (PVV),
Bosman, A. (VVD), Recourt, J. (PvdA),
Ondervoorzitter, Schaart, A.H.M. (VVD),
Lucassen, E. (PVV) en Hachchi, W. (D66).
Plv. leden: Vacature, VVD, Peters, M. (GL), Wit,
J.M.A.M. de (SP), Dijkgraaf, E. (SGP),
Spekman, J.L. (PvdA), Sterk, W.R.C. (CDA),
Toorenburg, M.M. van (CDA), Wolbert, A.G.
(PvdA), Knops, R.W. (CDA), Voordewind, J.S.
(CU), Ziengs, E. (VVD), Helder, L.M.J.S. (PVV),
Schouw, A.G. (D66), Irrgang, E. (SP), Ouwehand, E. (PvdD), Kuiken, A.H. (PvdA), Dibi, T.
(GL), Kortenoeven, W.R.F. (PVV), Neppérus, H.
(VVD), Dijksma, S.A.M. (PvdA), Dijkhoff,
K.H.D.M. (VVD), Elissen, A. (PVV) en Berndsen,
M.A. (D66).

kst-32710-IV-6
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

1

1
Heeft de regering het voornemen om te komen met regelgeving die de
mogelijkheid biedt tot gedwongen uitzetting van zich in Nederland
bevindende Antilliaanse en Arubaanse Nederlanders die veroordeeld zijn
voor een misdrijf?
In het Regeerakkoord1 staat dat er een voorstel komt voor een Rijkswet
personenverkeer. De Nederlandse inzet is om samen met de andere
landen een regeling voor het personenverkeer te formuleren, die
tegemoet komt aan de belangen en behoeften van alle landen en waarin
de thema’s grensoverschrijdend verkeer, economische en sociale
ontwikkeling en openbare orde en veiligheid worden uitgewerkt. Deze
regeling zal over en weer moeten gelden. Dit is de wederkerigheid als
bedoeld in het Regeerakkoord.
2
Heeft de regering het voornemen om te komen met regelgeving die de
mogelijkheid biedt tot gedwongen uitzetting van zich in Nederland
bevindende Antilliaanse en Arubaanse Nederlanders die niet voldoen aan
in deze regelgeving opgenomen eisen met betrekking tot onderwijs, werk
of inkomen?
Zie antwoord op vraag 1.
3
Op welk artikel van het Statuut van het Koninkrijk zal de komende Rijkswet
personenverkeer gebaseerd worden? Gaat het hier om een Rijkswet op
basis van artikel 3 of een onderlinge regeling op basis van artikel 38?
Over de grondslag van een regeling van het personenverkeer op
rijksniveau kan ik op dit moment geen uitspraken doen. Dit zal in de
komende periode nader worden verkend.
4
Kan toegelicht worden wat wordt bedoeld met het uitgangspunt dat de
Rijkswet personenverkeer tot stand zal komen in nauwe afstemming met
de Koninkrijkspartners? Betekent dit dat er alleen wetgeving tot stand zal
komen waarover de verscheidene landen onderling overeenstemming
hebben bereikt? Zo nee, wat betekent het wel?
Dit betekent dat Aruba, Curaçao en Sint Maarten nauw betrokken worden
bij het proces. Er zal intensief overleg moeten plaatsvinden en er zal zo
veel mogelijk rekening gehouden worden met hun inhoudelijke inbreng
en de maatschappelijke behoeften en gemeenschappelijke belangen van
alle landen binnen het Koninkrijk. De te ontwerpen regeling moet
berusten op het uitgangspunt van wederkerigheid.

1
Regeerakkoord: «Het kabinet komt met een
voorstel voor een Rijkswet personenverkeer
die berust op het uitgangspunt van wederkerigheid en tevens de mogelijkheid omvat
wederzijds eisen te stellen aan de toelating en
het verblijf tot en de terugkeer naar landen
van het Koninkrijk (Curaçao, Aruba, St.
Maarten en Nederland).

5
Hoe verhoudt de wens om in nauwe afstemming met de Koninkrijkspartners te komen tot een Rijkswet personenverkeer zich met het in het
regeerakkoord opgenomen voornemen om in deze wet een terugkeerregeling voor zich in Nederland bevindende Antillianen en Arubanen op te
nemen? Houdt nauwe afstemming in deze in dat dit voornemen komt te
vervallen in geval de Koninkrijkspartners zich hiertegen uitspreken?
Een eenzijdige terugkeerregeling van zich in Nederland bevindende
Arubanen, Curaçaoenaren en Sint Maartenaren is niet de inzet van deze
regering. Zoals in het antwoord op de vragen 1 en 2 is aangegeven is de
Nederlandse inzet om een regeling van het personenverkeer te formuleren waarin de thema’s grensoverschrijdend verkeer, economische en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

2

sociale ontwikkeling en openbare orde en veiligheid worden uitgewerkt.
De regeling zal over en weer moeten gelden.
6
In hoeverre is het mogelijk om een autonome landsaangelegenheid –
zoals regelgeving met betrekking tot de toelating en uitzetting van
Nederlanders – een Koninkrijksaanlegenheid te maken op basis van artikel
3 van het Statuut van het Koninkrijk? Kan de Rijksministerraad dit (met
steun van de Staten-Generaal) zelfstandig regelen of is hiervoor de
instemming nodig van de Koninkrijkspartners die gaan over de
momenteel in hun land geldende regelgeving en dient hier een gezamenlijke regeling op basis van artikel 38 tot stand te komen?
In het algemeen geldt dat een autonome landsaangelegenheid slechts tot
koninkrijksaangelegenheid is te maken door toepassing van artikel 3,
tweede lid, van het Statuut. Dit betekent dat dit slechts kan geschieden bij
een rijkswet die op dezelfde wijze tot stand komt als een wijziging van het
Statuut. De aanvaarding bij landsverordening door de Caribische landen
is dus voorwaarde voor de bekrachtiging van de rijkswet. Landsaangelegenheden kunnen ook bij (consensus)rijkswet op basis van artikel 38 van
het Statuut worden geregeld; daardoor verandert een landsaangelegenheid niet in een koninkrijksaangelegenheid.
7
Wat is het standpunt van de Koninkrijkspartners inzake een Rijkswet
personenverkeer in lijn met de motie Bosman c.s. en de passage die
hierover is opgenomen in het regeerakkoord? Zijn er redenen om aan te
nemen dat zij er anders over denken dan zoals verwoord in de brief van
de regering van de Nederlandse Antillen aan de Nederlandse regering van
8 september 2010? Zo ja, welke?
Zoals reeds is aangegeven in de schriftelijke antwoorden op vragen van
de leden Van Nieuwenhuizen en Bosman hebben de Koninkrijkspartners
tijdens de reis in april 2011 aan minister Leers aangegeven dat zij,
ondanks de gevoeligheid van dit dossier, openstaan om het vraagstuk van
het personenverkeer te bespreken. De uitwerking van dit onderwerp zal
over en weer in alle landen moeten gelden. Dit uitgangspunt is ook door
de landen ondersteund. Hoe de regeling precies zal worden vormgegeven
moet nog worden bepaald. Op 19 juni a.s. is er een bewindsliedenoverleg
gepland waar het personenverkeer binnen het Koninkrijk zal worden
besproken.
8
Wat zijn de meest actuele cijfers met betrekking tot het verkeer van
Nederlanders binnen het Koninkrijk? Hoe moeten deze cijfers bezien
worden in historische context? Is er sprake van een toe- of afneming van
de toestroom van Antilliaanse en Arubaanse Nederlanders naar
Nederland? Is er sprake van een toe- of afneming van de instroom van
Europese Nederlanders naar de eilanden?
Deze cijfers zijn niet beschikbaar.
9
Kan inzicht gegeven worden in de stand van zaken met betrekking tot de
opbouw van de Gemeenschappelijke Voorziening Politie? In hoeverre ligt
het in de lijn der verwachting dat deze het Recherche Samenwerkingsteam (RST) vier jaar na de transitie kan vervangen?
Vooralsnog ligt de nadruk op het opbouwen van de lokale korpsen. Door
aanvaarding van het amendement Remkes c.s. is vastgelegd dat vier jaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

3

na transitie zal worden bezien of de korpsen aan de overeengekomen
criteria voldoen. Is dat het geval, dan kunnen artikel 8, derde en vierde lid,
artikel 20, tweede lid en artikel 30 van de Rijkswet weer van toepassing
worden en kunnen de huidige taken van het Recherche Samenwerkingsteam overgeheveld worden naar de Gemeenschappelijke
Voorziening Politie zoals bedoeld in de consensusrijkswet. Totdat die
toetsing is uitgevoerd, kan de GVP ondersteunende taken uitvoeren
waarover de betrokken ministers het onderling eens zijn. Uit de besprekingen voorafgaand aan de transitie is duidelijk geworden dat het
opdragen van dergelijke ondersteunende of specialistische taken aan de
GVP vooralsnog niet wenselijk werd geacht door de Caribische partners.
Voor wat betreft de opbouw van het politiekorps van Sint Maarten verwijs
ik u naar de rapportage van de voortgangscommissie van Sint Maarten. In
de nog te verschijnen eerste rapportage van de voortgangscommissie van
Curaçao zal aandacht worden geschonken aan de opbouw van het korps
Curaçao.
10
In hoeverre is de schuldsanering nu voltooid, daar er nog een restantschuld is van 1,3 miljard euro plus rente van 0,6 miljard euro? Welk
vervolg zal de sanering van de betalingsachterstanden in 2011 krijgen?
De sanering van schuldtitels is met de transitie naar de nieuwe staatkundige verhoudingen voltooid. Per 10-10-10 is de restantschuld van € 1,3
mld. vanuit het oogpunt van gelijke behandeling van crediteuren geheel
door Nederland overgenomen en opgenomen in de Nederlandse
staatsschuld. Voor zover hierdoor méér schuld is gesaneerd dan overeengekomen, heeft Nederland een vordering op de nieuwe landen Curaçao
en Sint Maarten gekregen. Deze vordering hebben de landen in 2010
reeds voldaan, grotendeels door geld te lenen op de kapitaalmarkt.
Conform afspraken heeft Nederland ingeschreven op deze leningen en
deze zijn voor het overgrote deel ook aan Nederland toegewezen.
De sanering van betalingsachterstanden is in principe per 31/12/2010 ook
beëindigd. De eilanden kunnen in 2011 uitsluitend nog betalingsachterstanden ter sanering indienen voor zover die vallen binnen de
afgesproken uitzonderingsgronden. Het gaat dan om achterstanden
samenhangend met verrekeningen in de pensioensfeer, achterstanden
voor onbetaalde medische handelingen en achterstanden die in een
gerechtelijke procedure worden erkend.
11
Hoe zal het afleggen van verantwoording over de resultaten van de
ontwikkelingsfondsen worden verbeterd?
In 2012 wordt de laatste storting verricht aan het SONA-fonds. Waar in de
afgelopen jaren de nadruk lag op opstarten van programma’s en
projecten, zal in de komende jaren de nadruk op de uitvoering van de
projecten liggen (naar verwachting tot 2014). De resultaten worden dan
ook zichtbaar en in beeld gebracht door het uitvoeren van evaluaties. Zo
heb ik recent de midtermreview van het Samenwerkingsprogramma
Onderwijs en Jongeren aan de Kamer gezonden. Zie ook mijn antwoord
bij vraag 2 bij 32 710, nr. 2.
12
Hoe is te verklaren dat er geld is overgemaakt voor renovatie van het
politiebureau Kralendijk, maar dat eind 2010 de werkzaamheden nog niet
waren begonnen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

4

De aanbesteding voor de renovatie van het politiebureau Kralendijk
duurde langer dan gepland. Eind 2010 zijn er, mede door tussenkomst van
DGV, nieuwe ontwikkelingen ontstaan waardoor een versnelling in de
aanbesteding plaats kon vinden. Mijn ministerie heeft in aanvulling hierop
het geld overgemaakt.
13
Hoe beoordeelt u de recente politieke en bestuurlijke ontwikkelingen op
Curaçao in relatie tot de «goed functionerende checks en balances»
waarover in beleidsartikel 2 wordt gesproken? Kan – de schijnbaar
toegenomen politieke druk en invloed op het ambtelijk apparaat in
ogenschouw nemende – in dit kader gesproken worden van vooruitgang
of achteruitgang?
Het land Curaçao is nog geen jaar oud. Het is dan ook voorbarig om te
spreken over vooruitgang of achteruitgang als het gaat om goed
functionerende checks and balances. Het oordeel over het functioneren
van de checks and balances is bovendien niet aan mij, maar aan de Staten
van Curaçao.
14
In hoeverre grijpt Curaçao sinds het verkrijgen van autonomie binnen het
Koninkrijk de kans die de schuldsanering biedt om meer te investeren in
zaken als onderwijs, zorg en economische ontwikkeling?
Op dit moment worden zaken als het investeren in zorg, onderwijs en
economische ontwikkeling grotendeels nog via de samenwerkingsmiddelen verzorgd. De samenwerkingsmiddelen komen in 2012 ten einde.
Curaçao dient dan zelf zorg te dragen voor prioritering binnen de
begroting.
15
Wat is de omvang van de betalingsachterstanden die nog gesaneerd
moeten worden?
De omvang van de te saneren betalingsachterstanden is niet van tevoren
vast te stellen, daar dit afhankelijk is van wat de eilanden ter sanering
indienen en in hoeverre de ingediende achterstanden voldoende
onderbouwd zijn. In 2011 kunnen alleen nog betalingsachterstanden
ingediend worden die vallen binnen één van de in het antwoord op vraag
10 genoemde uitzonderingsgronden. Er is wel een plafond verbonden aan
de sanering van betalingsachterstanden; het maximale totaalbedrag aan
achterstanden die nog gesaneerd zullen worden, is daarmee begrensd op
ongeveer € 58 mln.
16
Wat waren de totale kosten voor het bevorderen van de autonomie over
alle jaren genomen en specifiek voor het jaar 2010?
De totale kosten in de begrotingsjaren 2008, 2009 en 2010 waren
respectievelijk € 417,8 mln., € 102,9 mln. en € 129,5 mln. voor het
bevorderen van de autonomie. Dit zijn de belangrijkste jaren geweest in
voorbereiding op de transitie van 10–10–’10.
17
Hoeveel ambtenaren zijn in 2010 met de bevordering van de autonomie
en de diverse wetsvoorstellen daartoe bezig geweest? Hoeveel manuren
zit hierin? Hoe vaak en door hoeveel ambtenaren is er in 2010 op en neer
gevlogen naar de diverse eilanden? Tegen welke kosten?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

5

Binnen de directie Koninkrijksrelaties zijn 18 ambtenaren belast geweest
met de bevordering van de autonomie en de diverse wetsvoorstellen.
Daarnaast zijn er vanuit de overige departementen diverse ambtenaren
betrokken geweest bij de totstandkoming van de transitie. Het aantal
mensuren is daardoor niet aan te geven, evenals het aantal vluchten van
en naar de eilanden.
18
In hoeverre heeft Sint Maarten – in navolging van Curaçao – het
voornemen om de Toekomst Antilliaanse Militie (TAM) in bepaalde vorm
voort te zetten?
Als gevolg van de staatkundige transitie worden thans door Curaçao de
vorm en invulling van de dienstplicht herzien. In het verlengde van het
project Toekomst Antilliaanse Militie (TAM) heeft het ministerie van
Defensie aangegeven dit project onder voorwaarden te willen ondersteunen. Een van deze voorwaarden is dat het ook voor jongeren van Sint
Maarten en Caribisch Nederland mogelijk moet zijn om deel te nemen aan
de nieuwe opzet op Curaçao. Van de zijde van Sint Maarten is nog niet op
deze voorwaarde gereageerd. In het geval dat Sint Maarten hierbij wil
aansluiten, zal het land met Curaçao hierover nadere afspraken moeten
maken, onder andere over de financiering en het juridisch kader.
19
Wanneer kan de Kamer de gebruikelijke rapportages van het CPT over het
gevangeniswezen op Aruba, Sint Maarten, Curaçao en de BES-eilanden
verwachten?
Het CPT heeft tot nu toe slechts aangekondigd dat het voornemens is in
2011 een bezoek te brengen aan het Koninkrijk der Nederlanden. De
exacte datum van het bezoek wordt ongeveer 10 dagen van te voren
bekend gemaakt. Dit betekent ook dat ik u nog niet kan mededelen
wanneer u de rapportages van het CPT kunt verwachten.
20
Hoe verhoudt de Rijksdienst Caribisch Nederland zich qua personele
omvang met de Kabinetten van de Gezaghebbers op de BES-eilanden en
de Gouverneurs van Curaçao, Sint Maarten en Aruba? In hoeverre kan
deze verhouding als evenwichtig worden beschouwd?
De taken en verantwoordelijkheden die door de Rijksdienst Caribisch
Nederland (departementale eenheden en stafafdelingen) worden
uitgevoerd zijn niet vergelijkbaar met die van de kabinetten van de
Gezaghebbers op de drie eilanden van Caribisch Nederland of met die van
de Gouverneurs van Aruba, Curaçao of Sint Maarten. Binnen de Rijksdienst Caribisch Nederland zijn alle uitvoerende Rijkstaken van de
ministeries ondergebracht. Relatief grote eenheden daarbinnen zijn de
politie, de brandweer, de Belastingdienst, de Dienst Justitiële Inrichtingen
(huis van bewaring Bonaire), het zorgkantoor (uitvoering ziektekostenverzekering) en Sociale Zaken (uitkeringen).
21
Heeft de constatering dat na de opheffing van het land de Nederlandse
Antillen er meer gebruik gemaakt zou worden van de waarborgfunctie
geleid tot een uitbreiding van de personele ondersteuning van de
Gouverneurs via wie uitoefening van de waarborgfunctie in de praktijk
verloopt? Zo nee, waarom niet?
Er heeft geen uitbreiding plaatsgevonden met het oog op de waarborgfunctie. De regering heeft niet geconstateerd dat na de opheffing van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

6

Nederlandse Antillen meer gebruik gemaakt zou worden van de
waarborgfunctie van het Koninkrijk.
22
Kan inzicht gegeven worden in de samenwerking tussen Nederland en
Aruba wat betreft de openbare financiën van het eiland?
Met Aruba bestaat de afspraak dat halfjaarlijks aan de Rijksministerraad
wordt gerapporteerd over de stand van de overheidsfinanciën. Verder
moeten eventuele buitenlandse leningen vooraf worden goedgekeurd
door de RMR. Op Aruba wordt momenteel nagedacht over een nieuwe
vorm en een nieuw mandaat voor de monitoringscommissie die in 2007 is
ingesteld om de aanbevelingen van de National Committee on Public
Finance te monitoren. In het verleden was Nederland op uitnodiging van
Aruba deel van deze commissie.
23
Hoe wordt bevorderd dat in de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten
voortaan wel jaarrekeningen worden vastgesteld?
Het is de autonome verantwoordelijkheid van de Landen om te komen tot
vaststelling van jaarrekeningen. Er wordt binnen het Koninkrijk wel kennis
uitgewisseld tussen de verschillende Rekenkamers.
24
Wat wordt er gedaan om het financieel beheer en het materieel beheer bij
de Rijksdienst Caribisch Nederland te verbeteren?
De Rijksdienst Caribisch Nederland (RCN) neemt de aanbevelingen die de
Rijksauditdienst heeft gedaan zonder meer over. De RCN en de Rijksauditdienst hebben om de week overleg over de wijze waarop en het tempo
waarin het financieel en materieel beheer op orde worden gebracht.
Zodoende werkt de RCN transparant en effectief aan het op orde krijgen
van het financieel en materieel beheer. Zo heeft de RCN de onzekerheid bij
de personele uitgaven inmiddels ondervangen, doordat de personeelsdossiers van de medewerkers van de RCN op orde zijn gebracht. Ook is
het toezicht binnen de RCN op het volgen van de inkoopregels en op de
juistheid en volledigheid van de verplichtingenadministratie verscherpt.
Een belangrijke voorwaarde voor een goed financieel beheer is de
aanwezigheid van voldoende kennis op dit terrein bij de medewerkers
Financiën en de inkopers van de RCN. Daartoe heeft de Rijksacademie
voor Financiën en Economie in maart 2011 op Bonaire een opleiding voor
18 medewerkers verzorgd.
Ten aanzien van het materieel beheer werkt de RCN momenteel aan de
operationele administraties. In deze administraties staan de gegevens
over het materieel dat nodig is om de continuïteit van de bedrijfsvoering
van de RCN te borgen. Voor zover de continuïteit gebaat is bij aanvullende
beschrijvingen van de administratieve organisatie, zullen deze eind 2011
gereed zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 710 IV, nr. 6

7