Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1268
Vragen van de leden Groothuizen (D66) en Voordewind (ChristenUnie) aan
de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid over het bericht «Asielzoeker uit
Bahrein na gedwongen vertrek uit Nederland meteen gearresteerd»
(ingezonden 8 januari 2019).
Antwoord van Staatssecretaris Harbers (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
23 januari 2019).
Vraag 1
Kent u het bericht «Asielzoeker uit Bahrein na gedwongen vertrek uit
Nederland meteen gearresteerd»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigingen dat de Bahreinse asielzoeker Ali Mohammed
al-Showaikh is uitgezet door Nederland en bij aankomst in Bahrein is
gearresteerd?
Antwoord 2
Zoals uw Kamer bekend kan ik in verband met de privacy van de betrokken
persoon geen uitspraken doen over individuele zaken en eventuele uitzettingen. Het kan onder omstandigheden voorkomen dat een afgewezen
asielzoeker die is uitgezet bij aankomst in het land van herkomst door de
autoriteiten wordt gearresteerd. Daar kunnen verschillende oorzaken voor
zijn, die niet altijd te maken zullen hebben met het afgewezen asielverzoek.
Vraag 3
Kunt u toelichten wat de huidige situatie is van de heer Ali Mohammed
al-Showaikh?
Antwoord 3
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 2.

1

ah-tk-20182019-1268
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

ND.nl, 5 januari 2019: https://www.nd.nl/nieuws/buitenland/asielzoeker-uit-bahrein-nagedwongen-vertrek-uit.3239621.lynkx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 4
Hoe volgt u zijn (veiligheids-)situatie in Bahrein? Welke stappen onderneemt
het Ministerie van Buitenlandse Zaken om helderheid te verschaffen over de
huidige situatie van de heer Ali Mohammed al-Showaikh en hem bij te staan?
Bent u bereid zich in te spannen voor een eerlijk proces en eventuele
teruggeleiding naar Nederland?
Antwoord 4
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 5
Weet u of de heer Ali Mohammed al-Showaikh toegang heeft (gehad) tot
rechtsbijstand?
Antwoord 5
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 6
Kunt u reageren op de berichten van Amnesty International en Vluchtelingenwerk, waarin zij zeggen dat er sterke aanwijzingen zijn dat Ali Mohammed
al-Showaikh is mishandeld? Deelt u de mening dat het verboden is asielzoekers of vluchtelingen terug te sturen naar een land waar zij vrezen voor
vervolging of reële kans op foltering, zoals vastgelegd in artikel 33 van het
VN-vluchtelingenverdrag en artikel 3 van het Europees verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de Fundamentele Vrijheden? Welke
stappen gaat u ondernemen als blijkt dat deze rechten zijn geschonden, ook
de rechten genoemd onder de vorige vraag?
Antwoord 6
Voor wat betreft uw vraag over de individuele situatie verwijs ik naar mijn
antwoord op vraag 2.
Ik deel de mening dat het verboden is asielzoekers of vluchtelingen terug te
sturen naar een land waar zij vrezen voor vervolging of een reëel risico lopen
op een onmenselijke of vernederende behandeling, zoals neergelegd in artikel
33 van het VN Vluchtelingenverdrag en artikel 3 van het Europees verdrag tot
bescherming van de Rechten van de Mensen en de Fundamentele vrijheden.
Iedere asielaanvraag wordt beoordeeld op zijn individuele merites. Voor de
meeste landen waar asielzoekers vandaan komen is er geen specifiek
landgebonden asielbeleid in de Vreemdelingencirculaire 2000 opgenomen.
Vaak wordt specifiek beleid pas opgesteld als er relatief veel asielzoekers uit
een land komen en uit een ambtsbericht van het Ministerie van Buitenlandse
Zaken blijkt dat sprake is van risicogroepen of kwetsbare minderheden. Voor
Bahrein is er geen specifiek landgebonden asielbeleid, mede gelet op de
relatief zeer lage instroom (circa 10 asielzoekers in 2018) en dat het algemene
asielbeleid afdoende mogelijkheden biedt. Ik zie vooralsnog geen aanleiding
om het beleid te wijzigen.
Dat er geen specifieke landgebonden asielbeleid is, betekent dat de IND het
asielverzoek toetst op basis van de algemene uitgangspunten, zoals
neergelegd in de Vreemdelingenwet, het Vreemdelingenbesluit en de
Vreemdelingencirculaire, afgezet tegen wat uit openbare bronnen bekend is
over Bahrein. Dat zijn onder meer de rapporten van Amnesty International,
Human Rights Watch en diverse VN-organisaties, maar ook rapporten van
andere landen, bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
Voor Bahrein geldt dat uit verschillende bronnen blijkt dat de mensenrechtensituatie in de laatste jaren verslechterd is. Dit geldt met name voor kritische
geluiden vanuit de oppositie op het bewind, mensenrechtenactivisten en
journalisten en de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering.
Deze ontwikkelingen worden door de IND betrokken bij de beoordeling van
een individueel asielverzoek. Wanneer een asielzoeker aannemelijk maakt dat,
gelet op zijn of haar individuele verhaal, tegen de achtergrond van de
algemene situatie in Bahrein een gegronde vrees voor vervolging bestaat of
bij terugkeer een reëel risico bestaat op een vernederende of onmenselijke
behandeling dan wordt asiel verleend.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Vraag 7
Zijn er andere maatregelen die u gaat nemen naar aanleiding van deze
berichtgeving? Zo ja, welke? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee, ik zie op dit moment geen aanleiding specifieke maatregelen nemen.
Wel zal ik in samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de
ontwikkelingen in Bahrein en de berichtgeving daarover, onder meer van de
kant van mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human
Rights Watch, nauwlettend volgen. In het licht van die informatie en hetgeen
door een asielzoeker individueel naar voren wordt gebracht, worden
individuele asielaanvragen beoordeeld.
Vraag 8
Hoe en op basis van welke (recente) informatie wordt op dit moment de
beoordeling gemaakt of iemand uit Bahrein asiel wordt verleend? Hoe zwaar
wordt de landeninformatie over Bahrein meegewogen? En is er voldoende
aandacht voor risicogroepen zoals journalisten en mensenrechtenactivisten?
Antwoord 8
Zie het antwoord op vraag 6.
Vraag 9
In hoeverre bent u van mening dat familieleden van politieke activisten en
andere risicogroepen gevaar lopen bij terugkeer naar Bahrein?
Antwoord 9
Zie het antwoord op vraag 6.
Vraag 10
Was de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) ten tijde van de beoordeling
van de asielaanvraag van Ali Mohammed al-Showaikh ervan op de hoogte
dat de broer van Ali Mohammed al-Showaikh politiek asiel in Duitsland heeft?
Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe is dit gegeven meegewogen?
Antwoord 10
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 11
Hoe verklaart u dat de IND oordeelt dat het veilig is iemand terug te sturen,
terwijl iemand bij aankomst direct wordt opgepakt? Hoe beoordeelt u deze
situatie? Is het risico van een arrestatie in Bahrein (wel voldoende) meegewogen? Zo nee, waarom niet? Zo, waarom is desondanks besloten over te gaan
tot uitzetting?
Antwoord 11
Ik verwijs u naar mijn antwoord op vraag 2.
Vraag 12
Bent u bereid de Inspectie Justitie en Veiligheid onderzoek te laten doen naar
deze uitzetting en de Kamer hierover te informeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Nee, ik zie vooralsnog gelet op de mij beschikbare informatie geen aanleiding
om de Inspectie Justitie en Veiligheid onderzoek te laten doen naar het
verloop van deze uitzetting.
Vraag 13
Hoeveel aanvragen van asielzoekers uit Bahrein heeft de IND in 2016, 2017 en
2018 ontvangen en behandeld? Ziet u een toe- of afname sinds 2016? In
hoeveel gevallen wordt asiel toegekend en hoeveel asielzoekers worden
teruggestuurd naar Bahrein? Is bekend hoe het asielzoekers die eerder naar
Bahrein zijn teruggestuurd bij terugkomst is vergaan?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Antwoord 13
De aantallen eerste asielaanvragen van personen met de Bahreini nationaliteit
waren afgerond als volgt: minder dan 5 in 2016 en minder dan 10 in 2017 en
2018. Een echte toe- of afname zie ik niet.
In de meeste gevallen wordt asiel verleend. In minder dan afgerond 5 zaken
is de aanvraag afgewezen.
Het is conform beleid, waarbij geen monitoring plaats vindt na terugkeer, niet
bekend hoe het met mogelijke terugkeerders naar Bahrein gaat.
Vraag 14
Bent u bereid uitzettingen naar Bahrein op te schorten, zolang er geen
duidelijkheid is over het lot van de heer de heer Ali Mohammed al-Showaikh?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 14
Nee, daartoe ben ik niet bereid. Een besluit- of vertrekmoratorium wordt
ingesteld als de situatie in een land van herkomst dermate onduidelijk of
chaotisch is dat op dat moment geen gewogen beslissing kan worden
genomen. Een voorbeeld daarvan was de opkomst van IS in Irak.
Er is voldoende informatie voorhanden over de veiligheids- en mensenrechtensituatie in Bahrein. Zoals in antwoord op vraag 7 is aangegeven, zal ik in
samenwerking met het Ministerie van Buitenlandse Zaken, de ontwikkelingen
in Bahrein en de berichtgeving daarover, onder meer van de kant van
mensenrechtenorganisaties als Amnesty International en Human Rights
Watch, nauwlettend volgen. In het licht van die informatie worden individuele
asielzaken beoordeeld. Of asiel wordt verleend is afhankelijk van de aannemelijkheid van het individuele relaas en de conclusie daaruit of gegronde
vrees voor vervolging bestaat dan wel bij terugkeer een reëel risico bestaat
op een vernederende of onmenselijke behandeling.
Vraag 15
Bent u bereid deze vragen zo spoedig mogelijk te beantwoorden?
Antwoord 15
Ja.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Van Ojik (GroenLinks), ingezonden 8 januari 2019 (Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2018–2019, nr. 1270), Jasper van Dijk en Karabulut (beiden SP),
ingezonden 8 januari 2019 (Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2018–2019,
nr. 1269).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4