Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2601
Vragen van het lid Van Haga aan de Minister van Justitie en Veiligheid over
het feit dat Brabant een broeinest is voor criminelen (ingezonden 18 april
2023).
Antwoord van Minister Yeşilgöz-Zegerius (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
15 mei 2023). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2022–2023,
nr. 2522.
Vraag 1
Bent u bekend met het feit dat het Brabantse buitengebied steeds vaker een
paradijs voor criminelen is en dat drugsrunners, drugslabs en martelcontainers welig tieren?1
Antwoord 1
Ik ben bekend met het Algemeen Dagblad artikel «Waarom Brabant broeinest
is voor criminelen: «Gaat niet om geografische ligging»» van 16 april 2023.
Vraag 2
Bent u bekend met het feit dat de aanpak van ondermijnende criminaliteit
vooral gericht is op de steden, dat de overheid in het buitengebied minder
actief en zichtbaar is en dat in kleinere gemeenten er gewoonweg veel
minder personele capaciteit beschikbaar is voor opsporing, handhaving en
preventie?
Antwoord 2
De negatieve effecten van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit zijn
overal voelbaar in ons land, zowel in de steden als in het buitengebied. De
aanpak van de georganiseerde, ondermijnende criminaliteit richt zich op het
bestrijden en oprollen van drugscriminelen waar zij actief zijn, waarbij de
beschikbare middelen evenwichtig verdeeld worden. Er wordt hierbij rekening
gehouden met de urgentie en waar de grootste winst te behalen is. Voorbeelden hiervan zijn de middelen voor de regionale versterking.
In het buitengebied is vaak sprake van kleinere overheidsorganen met minder
capaciteit/specialistische kennis per vierkante kilometer en/of inwoner.

1

ah-tk-20222023-2601
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

Algemeen Dagblad, 16 april 2023, Waarom Brabant broeinest is voor criminelen: «Gaat niet om
geografische ligging» (https://www.ad.nl/binnenland/waarom-brabant-broeinest-is-voorcriminelen-gaat-niet-om-geografische-ligging~a040157a/).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Om deze problematiek het hoofd te bieden is een nauwe samenwerking,
kennis en informatiedeling tussen overheidspartners noodzakelijk. Ook de
bewoners en ondernemers(organisaties) in de gebieden spelen een belangrijke rol in het voorkomen van georganiseerde, ondermijnende criminaliteit.
Onder andere door de meldingsbereidheid van inwoners te vergroten, kan de
aanpak worden ondersteund. Zo financier ik in de vorm van een pilot de
aanstelling van een vertrouwenspersoon veilig buitengebied bij het Zuidelijke
Land- en Tuinbouworganisatie (ZLTO). Boeren kunnen in vertrouwen vragen
stellen en advies of hulp vragen. In de lokale media is hier veel aandacht
voor, waardoor onderwerpen die de vertrouwenspersoon aandraagt vaak
opvolging krijgen. De pilot heeft verlenging van financiering gekregen tot
maart 2026 wegens succesvolle opbrengsten. In het Actieprogramma Veilig
Ondernemen 2023–2026 is mede daarom toegezegd bij twee andere
brancheorganisaties een vertrouwens- persoon aan te stellen. Hierover
worden nu ook gesprekken gevoerd met brancheorganisaties uit de agrarische sector. Daarnaast wordt ook in 2023 het instrument Veilig buitengebied
voor gemeenten vergoed.
Ook binnen het samenwerkingsverband van de Regionale Informatie- en
Expertise Centra (RIEC’s) en onder het RIEC-convenant worden vanuit de
regionale versterkingsgelden diverse initiatieven ontplooid. Het RIEC
Midden-Nederland en het RIEC Oost-Nederland kennen bijvoorbeeld al
districtelijk programma- coördinatoren Ondermijning. Samen met de
gemeenten in een district wordt daarbij onder ander gewerkt aan een «basis
op orde via een lokale norm voor de aanpak ondermijning». Daarnaast is het
buitengebied als bestuurlijk focusthema aangewezen door het RIEC NoordNederland en investeren ook RIEC Limburg, RIEC Den Haag, RIEC OostNederland en de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland in het vergroten van
«awareness» en het organiseren van toezicht en handhaving in het buitengebied vanuit het doel om te komen tot een «weerbare samenleving».
Binnen de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland is een «expert kwetsbare wijk»
aangesteld die zich inzet voor het versterken van bewustwording bij
bewoners in kwetsbare wijken en het buitengebied. Het verhogen van de
meldingsbereidheid en het smeden van weerbaarheidscoalities maakt daar
onderdeel van uit. Ook binnen het focusthema «logistieke knooppunten en
transport» zijn er bij de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland lopende initiatieven
die zich richten op het «achterland», zoals bedrijventerreinen, het buitengebied en loodsen. In bredere zin investeert de Taskforce RIEC Brabant-Zeeland
een flink deel van het budget in het versterken van de capaciteit van de
partners binnen het samenwerkingsverband, waaronder dat van de politie.
Als het gaat om opsporing en handhaving dan hebben we inderdaad te
maken met schaarste. Als Minister ben ik conform de Politiewet 2012
verantwoordelijk voor de verdeling van sterkte over de regionale eenheden.
Dit gebeurt na overleg in het Landelijk Overleg Veiligheid en Politie. De wijze
waarop (eventuele) nieuwe sterkte wordt verdeeld (de sterkteverdelingssystematiek) wordt op dit moment vernieuwd, waarbij aandacht is voor de
werklast van de regionale eenheden, en ook voor de beschikbaarheid en
bereikbaarheid van de politie. Verdeling binnen de regionale eenheid is de
verantwoordelijkheid van de burgemeesters, de hoofdofficier van justitie en
de politie. Uit de gesprekken die ik voer – zowel in het landelijk overleg als in
de regio en recent nog in West Brabant – blijkt hierbij ook nadrukkelijk
aandacht voor de verdeling tussen stad en platteland binnen een eenheid.
Vraag 3
Heeft u de bereidheid om een speciaal team Brabantcops tegen drugsrunners, drugslabs en martelcontainers in het leven te roepen, dat zichtbaar
wordt in het buitengebied, leegstaande loodsen en schuren controleert en
contact legt met bewoners om de nu lage meldingsbereidheid te vergroten?
Zo ja, hoe gaat u één en ander, ook financieel, handen en voeten geven?
Graag een gedetailleerd antwoord.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Antwoord 3
Het huidige kabinet, zoals bij uw Kamer bekend2, heeft miljoenen uitgetrokken voor de bestrijding van georganiseerde, ondermijnende drugscriminaliteit. Een substantieel deel van de ondermijningsmiddelen gaat naar politiecapaciteit voor Brabant. Het is vervolgens aan het lokaal gezag, de
burgemeesters en officieren van justitie, om te bepalen hoe de (additionele)
capaciteit wordt ingezet. De Brabantse gezagen kunnen ervoor kiezen de
politiecapaciteit in te zetten voor de bestrijding van drugsrunners, drugslabs
en martelcontainers, voor de controle van leegstaande loodsen en schuren en
om contact te leggen met bewoners om de nu lage meldingsbereidheid te
vergroten.
Verder wil ik u graag verwijzen naar de beantwoording van vraag 2, waar ik
inga op de belangrijke rol die de RIECs spelen bij de bestrijding van
ondermijnende drugscriminaliteit.

2

Kamerstuk 29 911, nr. 379.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3