Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

34 475 XVI

Jaarverslag en slotwet Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport 2015

Nr. 8

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
Vastgesteld 17 juni 2016
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een
aantal vragen voorgelegd aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn
en Sport over het rapport van de Algemene Rekenkamer van 18 mei 2016
inzake het verantwoordingsonderzoek 2015 bij het Ministerie van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) (Kamerstuk 34 475 XVI, nr. 2).
De Minister heeft deze vragen beantwoord bij brief van 16 juni 2016.
Vragen en antwoorden zijn hierna afgedrukt.
De voorzitter van de commissie,
Lodders
De griffier van de commissie,
Teunissen

kst-34475-XVI-8
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

1

Vraag 1
Heeft de Algemene Rekenkamer ooit een rapport uitgebracht over
sportbeleid?
Antwoord: 1
Ja, het laatste rapport was «Topsport in Nederland» uit 2008 (Kamerstuk
31 711, nr. 2).
Vraag 2
Kunt u nader duiden hoe de controle op rechtmatigheid van de besteding
van de gelden voor de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de
Jeugdwet verbeterd kan worden?
Antwoord 2:
De controle op de rechtmatigheid van de besteding van de gelden voor de
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015) en de Jeugdwet kunnen
door gemeenten verbeterd worden door in de contractering duidelijke en
reële afspraken te maken met de aanbieders van ondersteuning en
jeugdhulp over de wijze waarop zij zich moeten verantwoorden. Hiervoor
zijn tal van handreikingen beschikbaar die ontwikkeld zijn door i-sociaal
domein (ISD), de werkorganisatie van de VNG en de branches van
zorgaanbieders in overleg met ondermeer de Koninklijke Nederlandse
Beroepsorganisatie van Accountants (NBA).
Daarnaast stimuleer ik gemeenten en aanbieders om zoveel mogelijk
gebruik te maken van de beschikbare infrastructuur voor de informatieuitwisseling, zoals het standaardberichtenverkeer iWmo en iJw.
Vraag 3
Welke mogelijkheden ziet u om in de komende jaren het zicht op de
besteding van zorggeld te vergroten om zo een juist oordeel te kunnen
vellen?
Antwoord 3:
Een van de speerpunten van mijn beleid is het verbeteren van de
informatievoorziening over de zorguitgaven. Ik heb hierover diverse keren
aan de Tweede Kamer gerapporteerd, laatstelijk op 30 juni 2015
(Kamerstuk 32 620, nr. 160). Concrete acties van de afgelopen jaren zijn
bijvoorbeeld het verkorten van de maximale doorlooptijd van de DBC’s in
de medisch-specialistische zorg tot 120 dagen, het verzamelen van
contracteringsinformatie en de toegang tot de declaratiegegevens van de
zorgverzekeraars via Zorgprisma van Vektis. Diverse andere acties lopen
nog, zoals het overleg met het veld over snel en correct declareren in de
medisch-specialistische zorg en in de curatieve GGZ. Daarnaast ben ik
samen met de ZBO’s bezig om de onderlinge informatievoorziening op
een meer efficiëntie wijze vorm te geven. Er zijn dus nogal wat acties
ingezet op dit gebied, die vaak enige tijd nemen voordat het effect in volle
omvang gerealiseerd is.
Naar aanleiding van een vraag van de Tweede Kamer heb ik onlangs de
onafhankelijke externe commissie Transparantie en Tijdigheid ingesteld
(Kamerstuk 33 654, nr. 19). De commissie is samengesteld uit mensen
vanuit verschillende deskundigheden van wie we verschillende (nieuwe)
invalshoeken verwachten. Ik heb de commissie gevraagd mij vóór 1 mei
2017 te rapporteren over mogelijke concrete acties die ik verder nog kan
inzetten om de informatie over de zorguitgaven te versnellen en te
verbeteren.
Hiermee verwacht ik dat in de komende jaren het zicht op de zorguitgaven
steeds beter wordt, waardoor verdere verbeteringen in de verantwoording
over de zorguitgaven mogelijk worden en het beter mogelijk wordt
adequaat in te spelen op de ontwikkelingen in de zorg en de zorguitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

2

Vraag 4
Op welke manieren wilt u in de komende jaren de doelmatigheid en het
inzicht van de zorg versterken?
Antwoord 4:
Zie het antwoord op vraag 3.
Vraag 5
Hoe kan de voortgang van de initiële bezuinigingen beter door de Kamer
gemonitord en beoordeeld worden? Waarom is het dusdanig lastig om
meer inzicht te bieden? Welke aanvullende acties worden genomen om dit
inzicht en de verantwoording daarover te verbeteren?
Antwoord 5:
Deze vraag ziet volgens mij toe op de opmerking van de Algemene
Rekenkamer dat het volgen van de initiële bezuinigingsplannen bij het CIZ
door de ingrijpende hervorming lastig is geworden (zie pagina 26). Bij het
aanvullende onderzoek is gebleken dat de initiële bezuinigingsplannen
voor het CIZ door de per januari 2015 ingevoerde hervorming van de
langdurige zorg, waarbij de langdurige zorg van de AWBZ naar vier
wetten is overgegaan, snel op de achtergrond zijn geraakt. De taakuitvoering van het CIZ van voor de transitie is daarom moeilijk te vergelijken
met de taken en werkwijze van het CIZ na de hervorming van de
langdurige zorg. Zoals de Rekenkamer ook constateert zijn het CIZ en het
Ministerie van VWS gegeven het complexe wetgevingstraject nadrukkelijk
op zoek gegaan naar het behoud van kwaliteit van dienstverlening en
taakuitvoering. Dit heeft bij de transitie van het CIZ voorop gestaan. In
2016 wordt een bekostigingsmodel ontwikkeld voor de nieuwe organisatie
en de nieuwe werkwijze van het CIZ waardoor er in de nabije toekomst
meer inzicht ontstaat in de bedrijfsvoering van het CIZ en een (efficiënte)
besteding van de middelen.
Vraag 6
Acht u het verstandig, wenselijk en mogelijk om het beleid, de inning en
besteding van geld, uitvoering en verantwoording rondom het trekkingsrecht persoonsgebonden budget (pgb) in dezelfde hand onder te
brengen?
Antwoord 6:
Tijdens het Algemeen Overleg van 8 maart jl. (Handelingen II 2015/16, nr.
61, item 34) heb ik de Tweede Kamer toegezegd alternatieven voor de
huidige uitvoering van het trekkingsrecht te onderzoeken. Eén van de
alternatieven die op dit moment worden bekeken is de uitvoering van het
trekkingsrecht door verstrekkers. Ik zal de Kamer hier voor het AO van
29 juni a.s. over informeren.
Vraag 7
Welke problemen verwacht u eind 2016 als het gaat om de verantwoording van de pgb-betalingen?
Antwoord 7:
Tot op heden zijn nog niet alle controles op declaraties en zorgovereenkomsten actief. Het ligt daarom in de lijn der verwachtingen dat de SVB
ook voor 2016 formeel onrechtmatige betalingen zal rapporteren, al zal
het percentage naar verwachting lager zijn omdat er niet meer op basis
van ambtshalve budgetten betaald wordt.
In mijn brief van 7 juni 2016 informeer ik u over mijn voornemen de
normale controles op zorgovereenkomsten en declaraties uit te gaan
voeren vanaf 1 augustus respectievelijk 1 september a.s. (Kamerstuk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

3

25 657, nr. 247) Bij declaraties hanteert SVB een gewenningsperiode van 1
maand.
Vraag 8
Het belang van realisme bij het proces tot verbetering wordt benadrukt.
Zou stoppen met het trekkingsrecht een realistisch alternatief zijn?
Antwoord 8:
Nee. Een motie met deze strekking (Kamerstuk 26 643, nr. 398) is ook
recent door de Tweede Kamer verworpen.
Vraag 9
Er zijn grote problemen bij verantwoording taken via Wmo 2015 en
Jeugdwet. Is dit niet het bewijs dat deze taken nooit overgeheveld hadden
moeten worden?
Antwoord 9:
Nee. De hervormingen in de langdurige zorg, maatschappelijke ondersteuning en de jeugdhulp hebben als doel om zorg en ondersteuning op
maat te kunnen bieden voor mensen die dit nodig hebben. Hoewel deze
transitie al een eind op streek is, is deze nog niet afgerond. Gemeenten
hebben zich bij de inkoop voor 2015, terecht gericht op de continuïteit van
zorg en ondersteuning. Het inregelen van administratieve processen heeft
minder aandacht gehad. Dit heeft tot een aantal knelpunten geleid, zoals
de diversiteit aan productcodes en knelpunten rondom de rechtmatigheid
van de uitgaven. Om deze knelpunten op te lossen is de werkagenda
«Administratie en ICT» opgesteld door de VNG en de branches voor
zorgaanbieders.
Vraag 10
Er is 362 miljoen euro minder uitgegeven, dus extra bezuinigd bovenop
de bezuiniging. Is dit het gevolg van de organisatorische chaos?
Antwoord 10:
Aan de veronderstelde onderuitputting die gesignaleerd wordt, zowel op
basis van het onderzoek dat recent in Binnenlands Bestuur gepubliceerd is
als op basis van de uitkomsten van de overall monitor sociaal domein die
op verantwoordingsdag aan de Tweede Kamer is gestuurd, kunnen
momenteel nog weinig conclusies worden verbonden. Het zijn ten eerste
voorlopige realisatiecijfers van het eerste jaar 2015. De uitgaven van
gemeenten moeten zich de komende jaren nog uitkristalliseren en
gemeenten ramen thans behoedzaam en budgetneutraal, ofwel
gemeenten veronderstellen maximaal uit te geven wat gemeenten
ontvangen. Onderuitputting houdt daarnaast ook niet per definitie in dat
de middelen voor ondersteuning en jeugdhulp aan andere doeleinden
wordt besteed. Het is bekend dat gemeenten «onderuitputting» reserveren voor toekomstige kosten.
Vraag 11
Op welke wijze gaat u er zorg voor dragen dat alle betrokken partijen bij
het trekkingsrecht pgb in hun verantwoording transparant gaan maken
waar er zaken fout gelopen?
Antwoord 11:
Samen met de Minister van Binnenlandse zaken heb ik met de VNG,
gemeenten, aanbieders en hun accountants afgesproken dat de
pgb-betalingen via reguliere weg meegenomen zullen worden in hun
verantwoordingen aan de gemeenteraad, opdat de rechtmatigheid en
getrouwheid van de pgb-betalingen in deze verantwoordingen toegelicht
wordt. In een eerder stadium is gesproken over het aanpassen van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

4

regelgeving om de pgb-bestedingen buiten de verantwoordingen te
houden. Vanwege het belang van een transparante verantwoording is
daar echter niet voor gekozen. De Minister van BZK heeft de Tweede
Kamer hierover in februari 2016 geïnformeerd.
Recent heb ik soortgelijke afspraken gemaakt met de ZN, de NZa en het
Zorginstituut Nederland over de pgb-betalingen Wlz.
Vraag 12
Hoe kunnen knelpunten die ontstaan zijn als gevolg van veelheid en
diversiteit in de contracten tussen gemeenten en zorgaanbieders rondom
het trekkingsrecht pgb worden opgelost?
Antwoord 12:
In het pgb Trekkingsrecht worden geen contracten tussen gemeenten en
zorgaanbieders gesloten, maar stellen de budgethouder en de zorgverlener een zorgovereenkomst op. De SVB heeft hiervoor modelovereenkomsten beschikbaar gesteld.
Vraag 13
Kunt u aangeven waarom de problemen bij de verantwoording van de
curatieve zorg nog niet zijn opgelost?
Antwoord 13:
Wat betreft de ziekenhuiszorg constateert de Algemene Rekenkamer dat in
2015 de ziekenhuisuitgaven over 2014 zijn verantwoord en dat de
problemen in de verantwoording van de ziekenhuisuitgaven over 2012 en
2013, zich niet hebben herhaald ten aanzien van de uitgaven in 2014.
Wat betreft de curatieve ggz zijn er vorig jaar in een zeer laat stadium
(eind november) nieuwe knelpunten opgekomen bij de afwikkeling van
schadelastjaar 2013 door zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Daardoor is
het een deel van de ggz-instellingen die overwegend zorg in het domein
van de Zorgverzekeringswet leveren niet gelukt om voor 1 december 2015
de jaarrekening 2014 te deponeren (Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 153). In
maart hebben GGZ Nederland en ZN een afspraak gemaakt over hoe om
te gaan met deze knelpunten (Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 158). Deze
afspraak over de afwikkeling van 2013 heeft echter niet kunnen
voorkomen dat de afspraken tussen zorgverzekeraars, ZN en GGZ
Nederland over de controles over 2014 en 2015 zijn vertraagd. Daardoor is
de verantwoordingscyclus in de geneeskundige ggz nog niet genormaliseerd (Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 160).
De wijkverpleging is per 2015 overgeheveld naar de Zvw, dit heeft geleid
tot transitieproblematiek in de verantwoording. Op de meeste punten is
een voor iedereen werkbare oplossing gevonden. Er is bij VWS geen
verzoek gekomen tot uitstel voor het deponeren van de jaarrekeningen.
De deadline hiervoor ligt op 1 juni.
Vraag 14
Op welke manier wilt u de duidelijkheid over bestedingen van de
beschikbaarheidbijdrage academische zorg (BBAZ) vergroten?
Antwoord 14:
Zoals ik heb aangegeven in de positioneringsnota over de universitaire
medische centra (umc’s) (Kamerstuk 33 278, nr. 4, d.d. 11 juli 2014)
onderschrijven het kabinet en de umc’s het belang van meer transparantie
over de beschikbaarheidsbijdrage academische zorg (BBAZ). Voortvloeiend uit het IBO rapport (Kamerstuk 33 278, nr. 1, d.d. 30 mei 2012) is
het programma ROBIJN (Rijks Overheids Bijdrage IJverig Nageplozen)
gestart, met als doel het integraal transparant maken van kosten en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

5

opbrengsten van de publieke taken van de umc’s, het definiëren van de
publieke taken van de umc’s en het scherper definiëren van de topreferente functie (incl. meer transparantie over de feitelijke aanwending van
middelen uit de academische component).
Zoals ook beschreven in de positioneringsnota hebben de umc’s eerder in
kaart gebracht op welke onderdelen hun zorg zich onderscheidt van
andere ziekenhuizen. Ze hebben aan de hand van statistische analyses en
specialistische kennis «labels» ontwikkeld die goed in staat blijken om de
specifieke topreferente patiënt te onderscheiden van de patiënt die
reguliere zorg ontvangt. De afgelopen periode heeft de Nederlandse
Zorgautoriteit (NZa) de labels gevalideerd en samen met de Nederlandse
Federatie van Universitair Medische Centra (NFU) verder uitgewerkt en
geconcretiseerd.
In het derde kwartaal van 2016 wil ik samen met de NFU en de NZa de
labels definitief vaststellen. Dan wordt tevens besloten op welke manier
de kosten onderbouwd en toegedeeld zullen gaan worden.
Vraag 15
In hoeverre verwacht u dat de ggz-sector over verantwoordingsjaar 2015
zonder uitstel haar jaarrekeningen kan deponeren? Welke inspanningen
verleent u om de declaratie- en verantwoordingsregels eenduidig te
maken en om de administratieve druk in de ggz-sector te reduceren?
Welke resultaten heeft de regering hier concreet in geboekt?
Antwoord 15:
Op 3 mei 2016 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd over het feit dat ik
instellingen die actief zijn in de geneeskundige ggz nog eenmaal generiek
uitstel verleen voor het deponeren van de jaarrekening. Het gaat hier om
uitstel voor het deponeren van de jaarrekening 2015 tot
1 december 2016 (Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 160).
Waar nodig heeft de Nederlandse Zorgautoriteit regelgeving verhelderd of
aangepast.1 Ook werken zorgverzekeraars, ZN en GGZ Nederland aan een
uniformering van controle- en verantwoordingseisen die vanuit zorgverzekeraars worden gesteld. Bij de controles over 2013 hebben zorgverzekeraars voor het eerst al met zo’n gezamenlijke controleaanpak gewerkt. Dit
gebeurde conform een door ZN en GGZ Nederland gezamenlijk bestuurlijk
vastgesteld controleplan (het «Controleplan Onderzoek controles CGGZ
2013»; zie Kamerbrief Kamerstuk 25 424, nr. 277). Signalen uit het veld
wijzen erop dat dit nog niet tot de gewenste daling van de ervaren
administratieve lastendruk heeft geleid. De leerervaringen die hiermee zijn
opgedaan worden daarom meegenomen bij het opstellen van dergelijke
controleplannen voor latere jaren.
ZN en GGZ Nederland hebben in een bestuurlijk overleg (d.d. 13 april
2016) afgesproken om vóór 2017 de controleplannen (met de controlepunten en -normen) voor de jaren 2014, 2015, 2016 en 2017 vast te stellen.
Partijen willen hiermee ook stappen naar, wat zij noemen «horizontaal
toezicht» mogelijk maken, om zo de administratieve lasten van de
controle en verantwoording in het verkeer tussen zorgverzekeraar en
zorgaanbieder te verlagen.
Vraag 16
Hoe zorgt u er voor dat de nieuwe bekostiging van wijkverpleging qua
administratie zo naadloos mogelijk aansluit op de huidige praktijk en
registratiesystemen die wijkverpleegkundigen nu al dagelijks gebruiken?
1

NZa, circulaire CI/14/55c en CI/16/5c

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

6

Zet u hierbij in op een verlaging van de administratieve lasten voor
wijkverpleegkundigen of bent u tevreden als deze lasten constant blijven
na invoering van de nieuwe bekostiging?
Antwoord 16:
Een belangrijk uitgangspunt bij de ontwikkeling van de nieuwe bekostiging is dat deze niet moet leiden tot administratieve lasten voor de
wijkverpleegkundige. Het doel is juist dat de administratieve lasten
worden verlaagd. Dit zou bereikt kunnen worden door bijvoorbeeld
gebruik te maken van gegevens die de wijkverpleegkundige sowieso
behoort vast te leggen vanuit haar professionele rol. Gedurende het
proces zal ik dit uitgangspunt scherp in de gaten houden.
Vraag 17
In hoeverre heeft het «nieuwe werken» van wijkverpleegkundigen
bijgedragen aan het opvangen van de taakstelling en in hoeverre heeft dit
«nieuwe werken» aantoonbaar geleid tot een hogere kwaliteit van de
wijkverpleging?
Antwoord 17:
Vanaf 1 januari 2015 is de wijkverpleegkundige zelf weer verantwoordelijk
voor de indicatiestelling. Meer dan voorheen is de indicatiestelling gericht
op eigen regie en zelfredzaamheid van cliënten en hun netwerk. Er wordt
gekeken naar wat de cliënt zelf nog kan, wat het netwerk kan en wat de
wijkverpleegkundige kan doen. Dit heeft er mede toe geleid dat de
taakstelling voor het overgrote deel is behaald.
De kwaliteit van de wijkverpleging wordt meegenomen in de evaluatie
van de wijkverpleging die het SCP aan het uitvoeren is in opdracht van het
Ministerie van VWS. Het SCP rapporteert hierover eind 2017, begin 2018.
Vraag 18
Welke nieuwe problemen kunnen exact ontstaan in 2016 met de verantwoording over de uitgaven door Rijk, gemeenten en zorgaanbieders?
Antwoord 18:
Wat betreft de eerstelijnszorg en de medisch-specialistische zorg zijn er
geen signalen dat er in 2016 (nieuwe) problemen zullen ontstaan m.b.t. de
financiële verantwoording van de zorguitgaven.
Wat betreft de geneeskundige ggz is de inzet om de problemen rond de
financiële verantwoording dit jaar definitief op te lossen, zodat er ook wat
betreft de geneeskundige ggz geen nieuwe problemen worden verwacht
bij de financiële verantwoording over 2016 (zie ook het antwoord op vraag
80).
Wat betreft de wijkverpleging zijn er geen signalen dat er naast de
lopende zaken (dit zijn planning is realisatie en zorgarrangementen, zie
ook het antwoord op vraag 63) nieuwe problemen zullen ontstaan met
betrekking tot de financiële verantwoording van zorguitgaven.
Wat betreft de taken die naar het gemeentelijk domein zijn overgeheveld:
de verwachting is dat de uitdagingen voor wat betreft de verantwoording
(bij zorgaanbieders en gemeenten) grotendeels beperkt blijven tot 2015,
maar niet uit te sluiten valt dat deze deels zullen doorwerken naar 2016.
Het werkprogramma Informatievoorziening in het Sociaal Domein (ISD),
bestaande uit partijen als de VNG en zorgaanbieders, heeft varianten van
contracten ontworpen die partijen kunnen gebruiken bij hun contractafspraken voor 2017, inclusief bijbehorende formats voor de verant-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

7

woording. De verwachting is dat daarmee knelpunten in 2017 voorkomen
kunnen worden.
Vraag 19
Welke nieuwe problemen gaan hoogstwaarschijnlijk ontstaan in de
verantwoording van de pgb-betalingen eind 2016?
Antwoord 19:
Naar verwachting zullen in de verantwoording van de pgb-betalingen in
2016 niet alle problemen verholpen zijn. Tot op heden zijn nog niet alle
controles op declaraties en zorgovereenkomsten actief, wat tot onrechtmatige betalingen kan leiden. Ik heb u daar eerder over geïnformeerd.
Ook zijn in 2015 formele onrechtmatigheden in zorgovereenkomsten
geconstateerd, die in 2016 nog niet geheel verdwenen zullen zijn.
Vraag 20
Wat betreft het doel «kwaliteit verhogen» van de wijkverpleging moeten
partijen volgens de Algemene Rekenkamer nog verder uitwerken welke
informatie nodig is. Hoe gaat u deze uitwerking vormgeven en organiseren, hoe wordt daarbij de kwaliteit van de wijkverpleging voor mensen
met dementie verhoogd en wie worden hierbij betrokken?
Antwoord 20:
De verdere ontwikkeling van richtlijnen voor wijkverpleegkundige zorg
wordt op dit moment onder leiding van V&VN uitgewerkt. Daarnaast
werken de verschillende partijen binnen de wijkverpleging momenteel
aan een landelijke ontwikkelagenda, waarin kwaliteit en professionalisering belangrijke pijlers zijn. De dementiezorg wordt hierin ook meegenomen.
Daarnaast heb ik u per brief laten weten (Kamerstuk 29 689, nr. 694) dat ik
een onderzoek heb laten uitzetten naar de kwantiteit en kwaliteit van
casemanagement bij dementie. Het onderzoek zal op korte termijn worden
afgerond. Ik zal u de resultaten toesturen en hierbij ook ingaan op
mogelijke vervolgstappen die ik met veldpartijen ga zetten.
Vraag 21
Wat betreft het doel «kwaliteit verhogen» van de wijkverpleging moeten
partijen volgens de Algemene Rekenkamer nog verder uitwerken welke
informatie nodig is. Gaat u hier ook informatie over de beschikbaarheid en
kwaliteit van casemanagement bij dementie betrekken?
Antwoord 21:
De beroepsgroep van wijkverpleegkundigen (V&VN) werkt momenteel
aan de versterking van informatie waar goede kwalitatieve wijkverpleegkundige zorg aan moet voldoen. Dit gebeurt in nauw overleg met
relevante veldpartijen en in het licht van de in vraag 20 genoemde
landelijke ontwikkelagenda wijkverpleging. Uiteraard behoort informatie
over dementiezorg hier ook toe.
Vraag 22
Gaat u de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer overnemen die wijst
op het standaardiseren en uniformeren van gegevens in de Wmo?
Antwoord 22:
Voor de uitvoering van de motie Van der Staaij/Bruins Slot (Kamerstuk
34 300 XVI, nr. 77), laat ik onderzoek doen naar de vraag hoe we er voor
kunnen zorgen dat de door de hervorming langdurige zorg toegenomen
administratieve lasten in de inkoop-, kwaliteits-, facturatie- en verantwoordingseisen kunnen laten afnemen. Daarbij vraag ik ook om met
voorstellen te komen zodat zorgverzekeraars, zorgkantoren, gemeenten,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

8

zorgaanbieders en ketenpartners (CIZ, CAK, CBS, SVB, NZa) deze
voorwaarden kunnen standaardiseren. Naar verwachting zal dit onderzoek
in het najaar worden afgerond.
De VNG en de branches van zorgaanbieders werken in het programma
i-sociaal domein (ISD) samen om de administratieve lastendruk te
verminderen. De producten die de werkorganisatie
i-sociaal domein hiervoor ontwikkelt faciliteren gemeenten en zorgaanbieders bij de verdere standaardisering en uniformering. Ik vertrouw er op
dat middels het programma i-sociaal domein het gebruik van producten
kan worden verheven tot een «veldnorm» voor gemeenten en zorgaanbieders en zo de ervaren regeldruk bij gemeenten en aanbieders
aanzienlijk wordt verminderd, zonder dat dit inbreuk doet op de beleidsvrijheid van gemeenten. Voorts wil ik u wijzen op mijn brief die ik u op
korte termijn zal doen toekomen over de aanpak van administratieve
lasten.
Vraag 23
De Algemene Rekenkamer noemt het streven om per 2017 een nieuw
bekostigingssysteem voor de wijkverpleging in te voeren «ambitieus»
gezien de evaluatie van de wijkverpleging in 2018. Is het in dit licht niet
verstandig de geplande evaluatie naar voren te halen?
Antwoord 23:
De evaluatie van de wijkverpleging is onderdeel van de evaluatie
hervorming langdurige zorg die het SCP in opdracht van het Ministerie
van VWS uitvoert. Het doel van de evaluatie is om trends te schetsen, om
te bepalen of de wijkverpleging zich in de beoogde richting ontwikkelt.
Om de wijkverpleging te kunnen evalueren, verzamelt het SCP informatie
over de verschillende beleidsdoelen. De belangrijkste vier doelen zijn:
(1) mensen zo lang mogelijk thuis helpen;
(2) medisch en sociaal domein verbinden;
(3) kosten beheersen;
(4) kwaliteit verhogen.
De evaluatie en het invoeren van een de nieuwe bekostiging kan voor een
groot deel los van elkaar worden gezien. De bekostiging is namelijk
slechts een van de factoren die mogelijk kan bijdrage aan het behalen van
de beleidsdoelen. Het SCP doet een breed onderzoek naar alle factoren
die mogelijk van invloed zijn op het behalen van de beleidsdoelen. Het
SCP is reeds gestart met de evaluatie omdat de doorlooptijd iets meer dan
een jaar is. Eind 2017, begin 2018 worden de resultaten verwacht. Over
het invoeren van de nieuwe bekostiging van de wijkverpleging en het
moment daarvan, informeer ik uw Kamer separaat.
Vraag 24
Kunnen de bezuinigingsplannen voor het Centrum Indicatiestelling Zorg
(CIZ) nader geduid worden in het licht van de huidige aandacht voor
kwaliteit van dienstverlening bij het CIZ?
Antwoord 24:
De Rekenkamer heeft geconstateerd dat de initiële bezuinigingsplannen
voor het CIZ door (de voorbereiding van) de per januari 2015 ingevoerde
hervorming van de langdurige zorg (waarbij de langdurige zorg van de
AWBZ naar vier wetten is overgegaan) snel op de achtergrond zijn
geraakt. De hervorming heeft vanwege een lager aantal indicatieverzoeken evengoed voor het CIZ een lager budget en een aanzienlijke
reductie van het aantal personeelsleden met zich meegebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

9

Vraag 25
Waarom heeft u ervoor gekozen de verplichtingen voor het komende jaar
al vast te leggen in het lopende jaar? Welke winst denkt u hiermee te
behalen?
Antwoord 25:
Afgelopen jaar is gebleken dat de werkwijze voor het aangaan van de
verplichtingen voor de rijksbijdrage Zorgverzekeringsfonds voor financiering van verzekerden 18- (art. 2), de rijksbijdrage dempen premie ten
gevolgen van HLZ (art. 2) en de bijdragen in de kosten van Kortingen (art.
3) niet helemaal in lijn was met artikel 3.2 van de Comptabiliteitswet 2001.
Dit artikel schrijft het volgende voor over een verplichting:
«Als verplichting van een jaar wordt geraamd het bedrag van de
verplichting die in dat jaar rechtstreeks ontstaat op grond van een
verdrag, een wet, een koninklijk besluit, een ministeriële regeling, een
beschikking, een verbintenis of een op een controleerbare wijze vastgelegde afspraak tussen dienstonderdelen en die in dat jaar dan wel in een
later jaar tot uitgaven leidt of kan leiden.»
De rijksbijdragen zijn gebaseerd op de Zvw en de Wet financiering sociale
verzekeringen. De verplichtingenraming in het jaar t vloeit voort uit de
raming van de zorguitgaven voor het jaar t+1 in de ontwerpbegroting, de
hoogte van de rijksbijdrage HLZ in het voorgaande jaar en de raming van
de heffingskortingen voor het jaar t+1 in de MEV van het CPB.
Door de verplichtingen voor 2016 (t+1) in 2015 (t) vast te leggen (totaal
verplichtingenbedrag circa € 7,2 miljard) is de werkwijze in overeenstemming gebracht met de regelgeving. Er zijn er geen voor- of nadelen.
Vraag 26
Bent u voornemens om de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer,
om de raming van extramurale geneesmiddelen conform de raming die
het Zorginstituut Nederland (ZiN) maakt, over te nemen? Zo ja, waarom is
dit afgelopen jaren niet gedaan en hoe gaat u bij komende ramingen beter
rekening houden met de successen van het geneesmiddelenbeleid? Zo
nee, wat voor invloed heeft dit op de rekenpremie Zorgverzekeringswet
(Zvw) en hoe gaat u de Kamer concreet informeren over de zekerheidsmarge die u hanteert en hoe de raming van de regering afwijkt van die
van het ZiN?
Antwoord 26:
De afgelopen jaren is een hoger bedrag opgenomen in de begroting,
waardoor er werd afgeweken van de raming van het ZIN. Op deze manier
gaf ik invulling aan de door het ZIN afgegeven onzekerheidsmarge van de
middellange termijn raming extramurale geneesmiddelen. Hoe de
invoering van het preferentiebeleid door de zorgverzekeraars precies zou
uitpakken was onzeker en daarom is er behoedzaam geraamd. Achteraf is
gebleken dat het beleid en beheer van zorgverzekeraars succesvoller was
dan vooraf is ingeschat. Voor de komende jaren verwacht ik dat als gevolg
van het reeds ingezette beleid geen verdere meevallers. Wel kan er sprake
zijn van instroom van nieuwe dure geneesmiddelen in het GVS. In zijn
algemeenheid zij opgemerkt dat er altijd exogene variabelen zijn
waardoor ik kan afwijken van de raming van het ZIN, bijvoorbeeld omdat
het ZIN bepaalde beleidsmaatregelen nog niet in de middellange termijn
raming heeft verwerkt of de inschatting van het effect ervan moeilijk te
voorspellen is. Ook kan er een update van de zorguitgaven zijn na het
moment waarop het ZIN zijn raming heeft opgesteld. Er kan bovendien
sprake zijn van onvoorziene indicatie-uitbreidingen met een groot en
onzeker macrokostenbeslag, of er kunnen nieuwe dure geneesmiddelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

10

instromen met een hoog en onzeker macrokostenbeslag waar in de
middellange termijn raming van het ZIN nog geen rekening mee
gehouden is. In de begrotingsstukken zal ik dergelijke effecten die leiden
tot bijstelling van het kader geneesmiddelen zo goed mogelijk blijven
toelichten.
Vraag 27
Op welke wijze is de systematiek voor de vastlegging van de verplichtingen aangepast? Wat zijn respectievelijk de voordelen en de nadelen van
deze wijziging?
Antwoord 27:
Zie het antwoord op vraag 25.
Vraag 28
Wat is de reden van de toename in het aantal Fte’s werkzaam bij het
Ministerie van VWS in 2015 ten opzichte van 2014
Antwoord 28:
Er zijn bij VWS verschillende bewegingen gaande die het aantal fte’s
beïnvloeden. Afgelopen jaren is intensief gestuurd op vermindering van
bedrijfsvoeringstaken als gevolg van de Hervormingsagenda Rijksdienst
en het programma Herinrichting Governance Bedrijfsvoering Rijk. Dit
heeft geresulteerd in een afname in fte’s. Aan de andere kant was er als
gevolg van politieke wensen en nieuw beleid een opdruk in taken in het
primair proces.
Dit uit zich met name bij de volgende (concern)onderdelen:
– Directoraat Generaal Langdurige zorg: De decentralisatie van taken als
gevolg van de decentralisatie Wmo vergt extra tijdelijke capaciteit.
– RIVM: De RIVM opdrachtenportefeuille is toegenomen in relatie tot de
huidige prioriteiten in public health. Dit omvat vaccinatiezorg,
bestrijding van antibioticaresistentie en de verbinding tussen public
health en curatieve zorg. Er is een CIO office opgericht en een Shared
Service Organisatie (Campus) gecreëerd met overname van medewerkers van het KNMI (I&M). Daarnaast is er meer aandacht voor
promovendi en opleidingsplaatsen.
– IGZ: Met het Regeer- en Gedoogakkoord uit 2010 van het kabinet Rutte
I heeft de IGZ structureel extra middelen ontvangen vanaf 2012, die
worden ingezet voor het aantrekken van extra fte. Daarnaast zijn er
extra middelen beschikbaar gekomen met het amendement Mulder/
Bouwmeester voor het actieplan EU-commissaris Dalli en de uitvoering van de aanbevelingen uit het rapport Steenhoven/Sorgdrager
voor verbetering van de werkwijze/organisatie van de IGZ.
– CIBG: Het CIBG ontwikkelt zich binnen de rijksoverheid tot de
registerautoriteit op het gebied van registers voor (gewaarmerkte)
identiteiten. De dienstverlening is de afgelopen jaren uitgebreid
(bijvoorbeeld met het lerarenregister en de wet normering topinkomens (WNT).
– aCBG: Het aCBG is gereorganiseerd. Hierbij is rekening gehouden met
de ontwikkelingen op het gebied van de voorlichting en communicatie,
de verdergaande internationalisering op het wetenschappelijk advies
gebied, registratiewerk en geneesmiddelenbewaking alsook met het
vergroten van de efficiëntie en effectiviteit van de organisatie.
– Verder zijn de maatregelen uit de TK-brief «Kwaliteit loont in de zorg»
(Kamerstuk 31 765, nr. 116) gepaard gegaan met een intensivering bij
verschillende onderdelen binnen het ministerie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

11

Vraag 29
Per wanneer kunnen bij de uitbetalingen van alle pgb’s de noodzakelijke
controles worden uitgevoerd?
Antwoord 29:
Mijn brief van 7 juni 2016 bevat het voornemen om de normale controles
op zorgovereenkomsten vanaf 1 augustus uit te voeren en voor declaraties vanaf 1 september, met een gewenningsperiode van 1 maand. Deze
gewenningsperiode houdt in dat de SVB eventuele onvolledige declaraties in september blijft verwerken en uitbetalen en de budgethouder zal
wijzen op de onvolkomenheden.
Vraag 30
Bij welk percentage van de uitbetalingen van pgb’s worden de noodzakelijke controles op dit moment (mei 2016) uitgevoerd? Kan hiervan per
maand voor het afgelopen jaar een overzicht worden opgesteld?
Antwoord 30:
Bij de uitbetalingen van de pgb’s worden nog niet alle controles uitgevoerd als gevolg van de in 2015 gemaakte keuze om prioriteit bij betalen
te leggen. De brief van de ketenregisseur PGB welke als bijlage bij mijn
brief van 7 juni 2016 aan uw Kamer werd gestuurd, bevat meer informatie
over het voornemen om de normale controles te gaan invoeren. Voor
zorgovereenkomsten is dat per 1 augustus, voor declaraties per
1 september met een gewenningsperiode van 1 maand. Deze gewenningsperiode houdt in dat de SVB eventuele onvolledige declaraties in
september blijft verwerken en uitbetalen en de budgethouder zal wijzen
op de onvolkomenheden.
Vraag 31
Hoe vaak is er sinds de invoering van het trekkingsrecht terecht fraude
geconstateerd? Om welk bedrag gaat het daarbij?
Antwoord 31:
In 2015 zijn door de SVB in totaal 291 vermoedens van fraude gemeld,
waarvan 169 meldingen aan gemeenten en 122 aan zorgkantoren. Ik
beschik niet over de informatie of daadwerkelijk sprake is van fraude en
om welk bedrag het gaat. De verantwoordelijkheid voor verder onderzoek
naar de vermoedens van fraude ligt bij gemeenten en zorgkantoren.
Vraag 32
Welke quick-wins zijn er sinds 8 maart 2016 gerealiseerd in de ICT van de
Sociale Verzekeringsbank (SVB)? Wat zijn de doorgevoerde veranderingen
en wat kostten die veranderingen?
Antwoord 32:
De ketenregisseur heeft met ketenpartners vastgesteld welke no regret
ICT-maatregelen voor de zomer opgepakt zullen worden als nadere
uitwerking van de no regret agenda die ik u heb toegestuurd (Kamerstuk
25 657, nr. 235). Het betreft het verbeteren van de toegankelijkheid van de
portal, waaronder de aansluiting op de berichtenbox van MijnOverheid,
bezwaar indienen, doorontwikkeling van MijnPGB volgens een door Per
Saldo ingediende wensenlijst en het uploaden van zorgovereenkomsten
via het portal. Ook de benodigde functionaliteiten voor jaarafsluiting,
budgetbeëindiging en budgetafsluiting, het intrekken/activeren van
afgekeurde declaraties, de ontwikkeling van een retourbericht op het
toekenningsbericht en het meer automatisch verwerken van toekenningsberichten worden opgepakt. Daarnaast is bij de SVB standaard capaciteit
beschikbaar voor noodzakelijk beheer en onderhoud van de bestaande
systemen. Overigens zullen niet al deze veranderingen voor 15 juli zijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

12

afgerond. Eventuele uitloop wordt meegenomen in de planning na 15 juli.
De kosten voor de no regret verbeteringen vallen binnen de reguliere
begroting van de SVB, er worden hiervoor geen extra investeringen
gedaan. Voor 2016 is in totaal
€ 5,5 miljoen (55 fte) aan IT capaciteit geraamd voor beheer (30 fte) en
veranderingen (25 fte). Nadat het onderzoek naar alternatieven voor de
huidige uitvoering van het trekkingsrecht is afgerond en besluitvorming is
gerealiseerd, wordt bezien of ingezet moet worden op een vernieuwing
van het IT landschap. Deze incidentele investering is additioneel op de
hierboven genoemde geraamde kosten voor beheer en veranderingen.
Vraag 33
Is de logische toegangsbeveiliging van de ICT-systemen van de SVB
inmiddels wel op orde?
Hoeveel medewerkers hadden vergaande bevoegdheden om gegevens
aan te passen en
hoeveel aanpassingen zijn er gedaan in de systemen die achteraf niet
terug te vinden waren?
Antwoord 33:
De SVB spant zich verregaand in om de toegangsbeveiliging zo goed
mogelijk in te richten met de huidige middelen. De eigenaar van de SVB
ziet hierop toe. Faciliteiten zoals logging van gedane handelingen is in de
huidige systemen echter maar beperkt mogelijk. Daarnaast waren in het
kader van de noodmaatregelen, met daarbij de focus op betalen, tijdelijk
functionaliteiten nodig (bijvoorbeeld om spoedbetalingen te kunnen doen)
die een bredere toegang tot het systeem vereisten. Met het ICT-plan van
de SVB zou de logische toegangsbeveiliging op het vereiste niveau
moeten komen. In het kader van het onderzoek naar alternatieven voor
het trekkingsrecht is het ICT-plan momenteel on hold gezet. De ketenregisseur treedt op het gebied van ICT op als gedelegeerd opdrachtgever
richting de SVB. De eigenaar van de SVB dringt daarom aan op tijdige
besluitvorming.
Vraag 34
Wat zijn de gevolgen voor de gemeenten nu de SVB waarschijnlijk geen
zekerheid kan geven over de rechtmatigheid van de pgb-betalingen?
Antwoord 34:
De verantwoording en controleverklaring van de SVB over de pgb Wmo
en Jeugdwet uitgaven is nog niet afgegeven. De verwachting is dat deze
verklaring begin juni wordt afgegeven.
Net als bij de pgb-Wlz uitgaven zal een deel van de uitbetalingen in het
gemeentelijke domein onrechtmatig zijn. De accountant van de gemeente
kan, ook in relatie tot andere onzekerheden binnen de gemeenten m.b.t.
de pgb’s tot het oordeel komen dat de pgb-post in de jaarrekening van de
betreffende gemeente onzeker is. Afhankelijk van de omvang van het
pgb-budget heeft dat zijn gevolg voor het oordeel van de accountant.
Vraag 35
Wanneer geeft de Auditdienst SVB een verklaring over de pgb-betalingen?
Antwoord 35:
De verklaring van de SVB over de pgb Wmo- en Jeugdwet-betalingen
wordt begin juni verwacht. Het is nog niet bekend wanneer de verklaring
over de pgb-Zvw-betalingen verwacht wordt.
Vraag 36
Wanneer verschijnen de resultaten van het onderzoek van het Ministerie
van VWS, de NZa en het Zorginstituut naar het feit dat als de rechtma-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

13

tigheid van de pgb-uitgaven niet kunnen worden vastgesteld, deze niet
ten laste mogen worden gebracht van het Fonds Langdurige Zorg?
Antwoord 36:
In recente gesprekken met de NZa en het Zorginstituut Nederland is
gebleken dat deze pgb-uitgaven wel ten laste van het Wlz-fonds gebracht
kunnen worden. Het is daarbij wel essentieel dat de context en omstandigheden waaronder deze betalingen plaatsvonden helder zijn, waardoor
duidelijk is waarom de rechtmatigheid niet kan worden vastgesteld. ZN is
hierover door mij op de hoogte gesteld.
Vraag 37
Wanneer wordt duidelijk hoe hoog de overschrijdingen zijn van de
pgb-betalingen en bij wie de rekening komt te liggen? Hoe wordt dit
vastgesteld?
Antwoord 37:
Eind april 2016 bestuurlijk met de VNG overeen is gekomen dat indien
sprake is van overschrijdingen naar aanleiding van onrechtmatige
pgb-betalingen, deze niet uitgezonderd worden van de afrekening door de
SVB met gemeenten, en dat wordt afgezien van een vordering van deze
mogelijke overschrijdingen door gemeenten op de SVB of VWS.
Overigens verwacht ik geen overschrijdingen van deze budgetten. Zie ook
de meicirculaire 2016 voor de bestuurlijke afspraken.
Vraag 38
Wat zijn de totale kosten die samenhangen met de problemen met het
invoeren van het trekkingsrecht en het ontbreken van een goed
ICT-systeem?
Antwoord 38:
De invoeringsproblemen kennen vele oorzaken. De extra kosten daartoe
zijn niet goed uitsplitsbaar naar oorzaak.
Vraag 39
Op welke manier wilt u de opdrachtgeversrol ten aanzien van de SVB
afbakenen?
Antwoord 39:
Het nader vormgeven van de opdrachtgeversrol is expliciet opgenomen in
de no regret-werkagenda 2016 van de Ketenregisseur. In het komende jaar
zullen de ketenpartners hier, gefaciliteerd door de Ketenregisseur, samen
nader vorm aan geven, een proces dat reeds in gang is gezet.
Vraag 40
Welke mogelijke risico’s ziet u bij het niet doorvoeren van ICT vernieuwingen bij de SVB op het gebied van het trekkingsrecht pgb?
Antwoord 40:
Op de korte termijn wordt door de SVB gewerkt aan beperkte
ICT-vernieuwingen conform de no regret agenda van de ketenregisseur.
Bovendien is er aandacht voor beheer en onderhoud van de huidige
systemen. Uw Kamer is hierover op 10 juni 2016 geïnformeerd
(Kamerstuk 25 657, nr. 247). De doorontwikkeling van de ICT bij de SVB is
onderdeel van het onderzoek naar alternatieven voor de huidige
uitvoering van het trekkingsrecht. In dit onderzoek wordt ook het verschil
tussen de huidige uitvoering inclusief de no regret agenda als variant
opgenomen. Daarbij worden risico’s voor de uitvoering expliciet
meegewogen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

14

Vraag 41
Kan u een reactie geven op de aandachtspunten bij de aanpak van de
structurele problemen van het pgb die de Algemene Rekenkamer mee
geeft?
Antwoord 41:
De Rekenkamer doet de aanbevelingen om bij de voorliggende verbeteropgave uit te gaan van een realistische planning, waarbij de kwalitatieve
verbetering van gegevensuitwisseling bijvoorbeeld door standaardisering
en de afbakening van de opdrachtgeversrol de nadruk verdienen. Ik
onderschrijf deze punten. De door mij aangestelde ketenregisseur heeft
met de ketenpartners een werkagenda voor 2016 opgesteld waarin de
door de Rekenkamer benoemde aandachtpunten zijn opgenomen.
Bovendien zijn dit ook uitgangspunten bij het variantenonderzoek.
Vraag 42
Was het bekend dat de logische toegangsbeveiliging van de ICT-systemen
van de SVB niet op orde was en welke gevolgen heeft dit gehad voor de
privacy van budgethouders?
Antwoord 42:
De eigenaar van de SVB ziet toe op de logische toegangsbeveiliging bij de
SVB. Wel heeft SVB mij per brief van 6 oktober 2015 geïnformeerd over
het feit dat er onvolkomenheden in de interne beheersing geconstateerd
zijn, waaronder een ontoereikende toegangsbeveiliging. Bovendien is het
onderwerp informatiebeveiliging aan de orde gekomen in het rapport van
Deloitte dat ik u op 4 februari 2015 (Kamerstuk 25 657, nr. 125) heb
gestuurd. Voor wat betreft de privacy van budgethouders geldt dat reeds
in 2014 een privacy impact assessment (PIA) is gedaan. Op basis hiervan
is het trekkingsrecht dusdanig aangepast dat de SVB niet over medische
gegevens beschikt, waarmee de privacyrisico’s ingeperkt zijn.
Vraag 43
Bent u voornemens om bij het onderzoek naar mogelijke varianten om het
trekkingsrecht pgb uit te voeren eventuele sturings-, inrichtings- en
uitvoeringsvraagstukken te betrekken en kan geduid worden waarom dit
wel of niet gedaan wordt?
Antwoord 43:
In het onderzoek naar alternatieven wordt breed gekeken naar wat een
alternatieve uitvoering zou betekenen. Daarbij worden de diverse
varianten in al hun aspecten beschouwd. De sturing, inrichting en
uitvoering van een variant zegt veel over de haalbaarheid en wenselijkheid van een variant. Daarom worden deze aspecten ook meegenomen
in het onderzoek. Ik stuur de Kamer het onderzoek voor het AO van 29 juni
a.s. toe.
Vraag 44
Kan worden aangegeven hoe groot u de kans acht dat alle gemeenten
tijdig hun toekenningsbeschikkingen voor herindicaties van een pgb bij de
SVB aanleveren, en welke risico’s u hier ziet?
Antwoord 44:
Door mijn brief van 10 juni 2016 heb ik u, op basis van het voortgangsbericht van de ketenregisseur van 26 mei, reeds geïnformeerd over de
laatste stand van zaken met betrekking tot het tijdig aanleveren van
toekenningsbeschikkingen (tkb’s). De ketenregisseur geeft aan dat op
26 mei jl. nog niet alle bij de SVB geregistreerde gemeentelijke budgetten
die op 30 april jl. afliepen van een vervolgbudget zijn voorzien. De
ketenregisseur heeft vooralsnog evenwel geen signalen ontvangen dat

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

15

deze daling tot grote betaalrisico’s leidt. Omdat betalingsrisico’s bij
individuele gevallen niet zijn uit te sluiten, zijn hiervoor maatregelen
getroffen. Bij de SVB is extra capaciteit beschikbaar om tkb’s te verwerken
en bij de SVB blijft het spoedkanaal open.
Vraag 45
Wanneer worden alle rechtmatigheidscontroles door de SVB met
betrekking tot het trekkingsrecht weer aangezet en wat zijn daarvan de
verwachte effecten?
Antwoord 45:
Mijn brief van 7 juni 2016 bevat het voornemen om de normale controles
op zorgovereenkomsten en declaraties vanaf augustus, respectievelijk
september uit te voeren, met een gewenningsperiode van 1 maand. Deze
gewenningsperiode houdt in dat de SVB eventuele onvolledige declaraties in september blijft verwerken en uitbetalen en de budgethouder zal
wijzen op de onvolkomenheden
Vraag 46
Hoeveel fraude dan wel oneigenlijk gebruik wordt naar verwachting extra
opgespoord nadat de controles zijn aangezet?
Antwoord 46:
Het aanzetten van controles zal er voor zorgen dat onvolledige declaraties
en zorgovereenkomsten niet meer in behandeling worden genomen.
Hierdoor is de drempel voor misbruik en fraude hoger. Het is echter niet
voorspelbaar hoeveel fraude of misbruik extra opgespoord of voorkomen
wordt.
Vraag 47
Kunt u een inschatting geven hoeveel fraude dan wel oneigenlijk gebruik
niet kon worden opgespoord als gevolg van de problemen met het
trekkingsrecht in 2015?
Antwoord 474:
Ik beschik niet over deze informatie, omdat niet op te sporen fraude, per
definitie, onzichtbaar is. Wel kan worden gesteld dat de drempel om te
frauderen in het huidige stelsel (de Wlz) hoger is dan in het vorige stelsel
(de AWBZ), omdat cliënten méér informatie moeten aanleveren bij de SVB
alvorens tot betaling overgegaan wordt.
Vraag 48
Wat zijn de oorzaken van de budgetonderschrijding van gemeenten in het
kader van de Wmo in 2015?
Antwoord 48:
Zie het antwoord op vraag 10.
Vraag 49
Is er een relatie tussen de budgetonderschrijding op de Wmo in 2015 en
de uitgaven in de Wlz over 2015?
Antwoord 49:
Uit realisatiecijfers over de ontwikkeling van het aantal lage zzp’s in de
V&V-sector blijkt dat de extramuralisering in 2014 minder snel is gegaan
dan verwacht. Dit heeft geleid in 2015 tot een hoger dan verwacht beroep
op de Wlz (€ 0,15 miljard) en een lager beroep op de Wmo. Vanaf 2016 is
het Wmo-kader hiervoor gecorrigeerd bij de meicirculaire 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

16

Vraag 50
Hoeveel samenwerkingsverbanden van gemeenten zijn er als het gaat om
de Wmo en kunt u deze gemeenten in een overzicht weergeven?
Antwoord 50:
In mei 2013 is door de VNG een inventarisatie gedaan. Op dat moment
bleek dat gemeenten voor de Wmo in 43 regio’s samenwerkten. Het
overzicht is te vinden op: www.regioatlas.nl.
Vraag 51
Hoe gaat u de problemen met administratieve processen in de Wmo
oplossen?
Antwoord 51:
De hervormingen in de langdurige zorg hebben als doel om meer ruimte
te bieden om de zorg en ondersteuning op maat te organiseren voor de
cliënt. In de Wmo 2015 betekent dit dat gemeenten de vrijheid hebben om
de ondersteuning af te stemmen op de lokale en individuele situatie. Dit
zou er echter niet toe mogen leiden dat de randvoorwaardelijke
processen, zoals inkoop en verantwoording, ook zodanig gedifferentieerd
worden dat het primair zorgproces gefrustreerd raakt door een veelheid
aan aparte administraties. Dat is de reden waarom ik vanuit mijn
systeemverantwoordelijkheid hier verandering in wil aanbrengen. Samen
met gemeenten en aanbieders wil ik op het terrein van inkoop en
verantwoording zoeken naar vereenvoudiging door te uniformeren,
zonder dat dit ten koste gaat van de ruimte om de dienstverlening op
maat aan de cliënt te kunnen leveren.
Ik zal uw Kamer binnenkort een brief sturen, waarin ik mijn plannen voor
de aanpak van (ervaren) regeldruk uiteenzet, zowel in het kader van de
Wmo 2015 en de Wet langdurige zorg als voor de Jeugdwet.
Vraag 52
Hoe gaat u de vele productcodes waar gemeenten en zorgaanbieders mee
werken verder verkleinen?
Antwoord 52:
De werkorganisatie van VNG en de branches van zorgaanbieders (i-sociaal
domein, ISD) heeft in 2015 het aantal productcodes al aanzienlijk
teruggebracht. Voor 2016 zijn er twee landelijke lijsten van productcodes
vastgesteld door de VNG en de branches voor zorgaanbieders. In het
kader van de Wmo 2015 wordt er gewerkt met 259 productcodes. Met
betrekking tot de Jeugdwet wordt er gewerkt met iets meer dan 400
productcodes.
Recentelijk heeft de ISD drie uitvoeringsvarianten uitgebracht voor
gemeenten en aanbieders waarin ook de nieuwe productcodes zijn
opgenomen. Door het gebruikmaken van deze uitvoeringsvarianten wordt
het aantal productcodes aanzienlijk gereduceerd.
Vraag 53
Hoeveel en welke gemeenten hebben gebruik gemaakt van de oplossing
«finale afrekening» over 2015?
Antwoord 53:
Dat is mij niet bekend. Het gaat hier immers om gedecentraliseerd beleid.
Bovendien is bij veel gemeenten het proces rondom de jaarrekening nog
niet afgerond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

17

Vraag 54
Kunt u aangeven of en zo ja, welke risico’s u ziet bij het onvoldoende
maken van afspraken of uitvoerbare afspraken tussen gemeenten op het
gebied van de Wmo en de verantwoording van de uitvoering van de Wmo
Antwoord 54:
Wanneer gemeenten samenwerken bij de uitvoering van de Wmo 2015 en
onvoldoende (uitvoerbare) afspraken maken kan dit leiden tot administratieve lasten bij de uitvoerders, die immers met verschillende voorwaarden
en eisen geconfronteerd kunnen worden. Bovendien kunnen bij de
verantwoording problemen rond de rechtmatigheid van de uitgaven
ontstaan, juist door de verschillende eisen die gemeenten stellen. Hiertoe
is het i-sociaal domein, ISD, ingesteld om gemeenten en aanbieders te
ondersteunen bij standaardisering van de informatie-uitwisseling.
Vraag 55
Wat zijn de resultaten van het plan «de financiële afrekening» waar
gemeenten mee werken?
Antwoord 55:
Dat is nu nog niet bekend. De Colleges van B&W hebben nog tot 15 juli
2016 de tijd om verantwoording af te leggen aan de gemeenteraad en de
jaarrekening aan de provincie aan te bieden. Overigens betreft het hier
gedecentraliseerd beleid zodat deze informatie mij ook niet automatisch
zal bereiken.
Vraag 56
Waarom zijn de contracten die gemeenten met zorgaanbieders hebben
afgesloten niet gecontroleerd? Welke gemeenten betreft dit?
Antwoord 56:
Ik neem aan dat hier gedoeld wordt op de opmerking van de Algemene
Rekenkamer dat bij «finale afrekening» de eisen in de contracten niet
gecontroleerd zijn, zodat geen zekerheid over de rechtmatigheid van de
bestedingen bestaat. Laat ik voorop stellen dat bij «finale afrekening»
eerst wordt gekeken naar die bedragen waar aanbieders en gemeenten
het over eens zijn. Over dat deel kan ook wel degelijk een rechtmatigheidsoordeel gegeven worden door de accountant. Dan rest een grijs
gebied waarbij gemeente en aanbieder tot overeenstemming proberen te
komen over wat aannemelijk is. Over dat deel kan dan geen rechtmatigheidsoordeel verkregen worden. Naarmate het grijze gebied kleiner is zal
dus ook het deel van het budget waar geen zekerheid is over de rechtmatigheid kleiner zijn. Het is mij niet bekend welke gemeenten dit betreft.
Vraag 57
Bij welke gemeenten wordt verwacht dat zij geen goedkeurende controleverklaring zullen krijgen van de accountant? Wat gaat u hieraan doen?
Antwoord 57:
De jaarrekeningen worden nog opgesteld met als deadline 15 juli. Het is
mij dus niet bekend bij welke gemeenten geen goedkeurende verklaring
wordt verwacht. Het is aan de gemeenteraad om hier al dan niet consequenties aan te verbinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

18

Vraag 58
Welke problemen met de verantwoording van gemeenten over hun
zorguitgaven verwacht u in 2016?
Antwoord 58:
Het is niet uit te sluiten dat ook over 2016 problemen bij de verantwoording over de zorguitgaven bij gemeenten kunnen ontstaan. Welke
problemen dit zijn, is moeilijk op voorhand aan te geven. Ik verwacht
echter dat de problemen qua omvang aanzienlijk beperkter zullen zijn dan
in 2015. Zowel gemeenten als aanbieders hebben geleerd van de
ervaringen bij het opstellen van de jaarrekening over 2015. Ook de
verschillende handreikingen zoals die zijn en worden opgesteld door het
programma i-sociaal domein (ISD) krijgen steeds meer bekendheid bij
gemeenten en zorgaanbieders en worden steeds meer gebruikt. Ten
aanzien van de verantwoording van de pgb-betalingen verwijs ik naar het
antwoord op vraag 7.
Vraag 59
Tot welke oplossingen komt u zodat de problemen geconstateerd door de
Algemene Rekenkamer worden opgelost?
Antwoord 59:
Laat ik voorop stellen dat het hier gaat om een gezamenlijk verantwoordelijkheid van gemeenten en zorgaanbieders. Bovendien ga ik ervan uit dat
er in 2015 sprake is geweest van aanloopproblemen, omdat bij de transitie
de continuïteit van de zorg voorop heeft gestaan. Nu is er zowel bij
gemeenten als zorgaanbieders meer aandacht voor de inrichting van de
administratieve processen, zodat de verwachting gerechtvaardigd is dat
de problemen zullen afnemen. Hierbij kunnen partijen gebruik maken van
de handreikingen van het door mij gesteunde programma i-sociaal
domein (ISD) van de VNG en de branches van zorgaanbieders.
De Minister van BZK en ik zijn samen met betrokken partijen bezig met het
zoeken van oplossingen voor de komende periode.
Zodra de jaarrekeningen van gemeenten bekend zijn zal het Ministerie van
BZK samen met mijn departement een analyse van de jaarrekeningen van
gemeenten en van de controleverklaringen van de accountants van de
gemeenten bij de jaarrekeningen maken.
Bovendien wil ik samen de Minister van BZK en de betrokken partijen
nadenken over nieuwe vormen van verantwoording die meer aansluiten
bij de beoogde integrale aanpak door gemeenten van hun nieuwe (en
oude) zorg- en ondersteuningstaken. Nog voor de zomer wordt hiermee
gestart door middel van een rondetafelconferentie die een concrete
agenda moet opleveren voor de komende periode. Ten aanzien van de
verantwoording van de pgb-betalingen verwijs ik naar het antwoord op
vraag 7.
Vraag 60
Wanneer heeft het Ministerie van VWS contact gehad met de Vereniging
van Nederlandse Gemeenten (VNG) over beleid en uitvoering van beleid?
Waarover gingen de contacten?
Antwoord 60:
VWS heeft zeer frequent ambtelijk contact met de VNG. Deze contacten
zijn divers van aard, en betreffen zowel voorbereiding van nieuw beleid
als de implementatie en uitvoering van bestaand beleid door gemeenten.
In de afgelopen periode is uiteraard veel overleg gevoerd over thema’s die
verband hielden met een goed verloop van de decentralisaties, waaronder
bijvoorbeeld de samenwerking van gemeenten met verzekeraars.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

19

Ook vinden periodiek onder voorzitterschap van de verantwoordelijk
bewindspersoon bestuurlijke overleggen met de VNG plaats. Daar waar
nodig worden overleggen van VWS met VNG, zowel ambtelijk als
bestuurlijk, uitgebreid met andere partijen, zoals de zorgverzekeraars of
zorgaanbieders.
Tot slot vindt periodiek overleg plaats tussen leden van het kabinet en de
VNG over bredere departementaal overstijgende thema’s in het sociaal
domein (de zogenaamde Regietafel decentralisaties).
Vraag 61
Wanneer heeft het Ministerie van VWS contact gehad met individuele
gemeenten in verband met de uitvoering van de Wmo? Waarover gingen
deze contacten?
Antwoord 61:
VWS heeft nagenoeg dagelijks contacten met individuele gemeenten. Dit
om zicht te krijgen en houden op de zich ontwikkelende en vernieuwende
uitvoeringspraktijk. Gemeenten worden ook expliciet uitgenodigd hun
verantwoordelijkheid te nemen en participeren in diverse werkgroepen op
wisselende thema’s zoals «kwaliteit», «administratieve lasten» of in
klankbordgroepen van onderzoeken zoals de beleidsevaluatie van de
Wmo. Gemeenten worden (op initiatief van VNG en/of VWS) bij elkaar
gebracht op regionale bijeenkomsten voor kennisdeling. Gemeenten
worden, waar daartoe aanleiding bestaat, gevraagd om een toelichting te
geven op casuïstiek bijvoorbeeld n.a.v. mediaberichten, meldingen bij het
meldpunt «het juiste loket» of burgerbrieven. VWS schuift daartoe
uitgenodigd ook aan bij de overleggen van gemeenten zelf, zoals de
overleggen van G32, G4 en het netwerk van Directeuren Sociaal Domein.
De contacten vinden zowel plaats op ambtelijk als bestuurlijk niveau.
Vraag 62
In welke opzichten is de verantwoording van de ziekenhuisuitgaven
verbeterd? Hoe zijn deze verbeteringen gerealiseerd? Waar zijn nog
verbeteringen mogelijk?
Antwoord 62:
Voor de verantwoording 2014 en verder zijn en worden de lessen uit het
jaarrekeningentraject 2013 doorgetrokken. Hiertoe hebben veldpartijen
gezamenlijk een convenant en een «handreiking rechtmatigheidcontroles»
opgesteld. Zoals de Rekenkamer in haar rapport opmerkt heeft de NZa in
haar rapportage over de rechtmatige uitvoering Zorgverzekeringswet
(2016) en in haar rapportage over de zelfonderzoeken een aantal verbetermogelijkheden benoemd. Enkele voorbeelden hiervan zijn:
– Ziekenhuizen en zorgverzekeraars kunnen de rol van de accountant bij
het zelfonderzoek uitbreiden. De accountant biedt nu geen zekerheid
over de juistheid en volledigheid van de uitkomsten van het zelfonderzoek.
– Zorgaanbieders moeten de kwaliteit van hun administratieve organisatie en interne beheersing verbeteren. Hierdoor kunnen onrechtmatige
declaraties worden voorkomen of tijdig worden gesignaleerd en
gecorrigeerd.
– Zorgverzekeraars moeten een duidelijke «audittrail» hebben van hun
werkzaamheden bij de controle van het zelfonderzoek, die door hun
accountant gecontroleerd kan worden.
Vraag 63
Welke problemen bestaan er allemaal in de verantwoording van de
uitgaven aan de wijkverpleging? Wat is de oorzaak van deze problemen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

20

Sinds wanneer spelen deze problemen? Wat zijn de gevolgen van deze
problemen?
Antwoord 63:
Het onderbrengen van wijkverpleging in de Zvw heeft – zoals elke grote
verandering – transitievraagstukken met zich meegebracht, ook in de
verantwoording. De Rekenkamer constateert terecht dat in de afgelopen
jaren na grote beleidswijzigingen herhaaldelijk knelpunten ontstaan zijn in
de verantwoording van de zorguitgaven, zoals we nu ook zien bij de
wijkverpleging. Dit onderstreept wat mij betreft eens te meer dat
fundamentele veranderingen in financierings- en/of bekostigingsstelsels
diep ingrijpen in de processen van zorgaanbieders en verzekeraars en
daarom vragen om een zorgvuldige implementatie met een sterke regierol
van VWS. Daarom heb ik in maart 2014 met betrokken partijen werkafspraken gemaakt over de transitie. Het doel daarvan was om de veranderingen zo veel mogelijk voorspelbaar, beheersbaar en zorgvuldig te laten
verlopen.
In het kader van de Hervorming Langdurige Zorg (HLZ) zijn vanaf eind
2014 de consequenties met betrekking tot financiële rechtmatigheid
onderzocht in meerdere werkgroepen, onder andere de Werkgroep
Rechtmatigheid Zvw-Wlz. In deze werkgroep participeerden Zorgverzekeraars Nederland, Zorgaanbieders (rechtstreeks en vertegenwoordigd via
Project iZA), NZa Cure en op uitnodiging Nza Handhaving & Toezicht. De
werkgroep werd voorgezeten door VWS en stopte rond de zomer van
2015. Als vervolg daarop is vanaf die periode samen met Zorgverzekeraars Nederland, Coziek, zorgaanbieders en de NZa een analyse gemaakt
van mogelijke knelpunten in de verantwoording die nog openstonden.
VWS heeft ook dit overleg gefaciliteerd om knelpunten die opkwamen
snel weg te nemen. Mede daardoor is er op de meeste punten voor
iedereen een werkbare oplossing gevonden. Er zijn echter nog twee
onderwerpen waarover nog overleg plaats vindt: zorgarrangementen en
«planning is realisatie».
Bij zorgarrangementen gaat het om het declareren van een vaste
productmix van verpleging en verzorging per cliënt. Sommige aanbieders
hebben niet de werkelijke verhouding verpleging en verzorging per cliënt
opgegeven maar gaan uit van een gemiddelde verdeling die zij op alle
cliënten toepassen. De NZa bekijkt nu op welke manier zorgaanbieders
gebruik hebben gemaakt van zorgarrangementen en hoe zorgverzekeraars
hier mee zijn omgegaan en zal zich hierover als onafhankelijk toezichthouder uitspreken. Voor de toekomst zou een integraal tarief mogelijk een
oplossing kunnen bieden, deze optie wordt verkend in het traject om te
komen tot een nieuwe bekostiging. De Kamer wordt hier op korte termijn
over geïnformeerd.
Bij planning is realisatie gaat het om de vraag op welke manier de
zorgverzekeraar kan controleren of de zorg die zou worden geleverd op
basis van het opgestelde zorgplan ook feitelijk geleverd is. De NZa heeft
een uitvraag bij verzekeraars gedaan om te onderzoeken op welke manier
het gebruik van planning is realisatie wordt gecontroleerd. Om meer
duidelijkheid te scheppen over wat er onder «planning is realisatie» is
toegestaan, werken partijen aan een circulaire waarin helderheid wordt
geschapen voor toepassing in 2016.
Ik kan niet uitsluiten dat de twee bovenstaande punten gevolgen hebben
voor de jaarrekeningen van individuele instellingen. Er is bij VWS echter
geen verzoek gekomen tot generiek uitstel van de jaarrekeningen, de
deadline voor deponering van deze jaarrekeningen ligt op 1 juni. Daarmee
ga ik er vanuit dat het overgrote deel van de instellingen aan deze datum
kan voldoen. Ik heb ook geen signalen dat de borging van continuïteit van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

21

zorg een probleem is, bovendien hebben zorgverzekeraars zorgplicht en
dienen zij ervoor te zorgen dat voldoende zorg voorhanden is. Daar waar
het aanbod onvoldoende is wordt door zorgverzekeraars bijgecontracteerd.
Naast bovenstaande punten hebben mij geen signalen bereikt van nieuwe
problemen op het gebied van rechtmatigheid wijkverpleging in 2016.
Vraag 64
Wat waren, per ziekenhuis, de belangrijkste conclusies uit de zelfonderzoeken van de ziekenhuizen naar hun eigen omzet? Hoe betrouwbaar zijn
deze zelfonderzoeken, oftewel hoeveel waarde kunnen de accountants aan
deze verslagen toekennen?
Antwoord 64:
Zorgverzekeraars en zorgaanbieders hebben over de controles concrete
afspraken gemaakt in een convenant en de «handreiking rechtmatigheidcontroles» opgesteld. Ziekenhuizen voeren de interne controles uit
conform die afspraken. Ziekenhuizen rapporteren hierover aan de
zorgverzekeraars. Zorgverzekeraars beoordelen vervolgens de door het
ziekenhuis uitgevoerde werkzaamheden en komen tot een gezamenlijke
conclusie. De uitkomsten van het zelfonderzoek konden accountants van
ziekenhuizen gebruiken bij het goedkeuren van de jaarrekening. Ik heb
geen inzicht in de conclusies voor de individuele ziekenhuizen.
Vraag 65
Nemen de ziekenhuizen, zorgaanbieders en zorgverzekeraars de verbeterpunten geformuleerd door de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) met
betrekking tot het zelfonderzoek over? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 65:
Ik ga ervan uit dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars werk maken van de
verbeterpunten zoals benoemd door de NZa. Dit is de verantwoordelijkheid van ziekenhuizen zelf. Zij kunnen daarbij gebruik maken van het
NZa-rapport «Compliant registreren en declareren», dat concrete
handvatten voor ziekenhuizen bevat om hun compliance op het gebied
van registreren en declareren te verbeteren. De NZa houdt dit
nauwlettend in de gaten.
Vraag 66
Zijn van alle ziekenhuizen de jaarrekeningen over 2014 goedgekeurd? Zo
nee, van welke ziekenhuizen zijn de jaarrekeningen niet goedgekeurd?
Antwoord 66:
Ik heb geen overzicht beschikbaar van de accountantsverklaringen bij de
jaarrekeningen van ziekenhuizen over het jaar 2014. De jaarrekeningen
van ziekenhuizen zijn openbaar en te vinden op www.jaarverslagenzorg.nl
Vraag 67
Op welke wijze moet in de verantwoording van de wijkverpleging
onderscheid gemaakt worden tussen verpleging en verzorging? Indien dit
nog niet bekend is, wanneer komt hierover vanuit de NZa duidelijkheid?
Wat gebeurt er als deze duidelijkheid er niet is voordat de zorgaanbieders
hun jaarrekeningen moeten deponeren?
Antwoord 67:
Zie het antwoord op vraag 63.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

22

Vraag 68
Op welke manier kan de zorgverzekeraar controleren of de zorg is
geleverd op basis van het opgestelde zorgplan? Indien dit nog niet bekend
is, wanneer komt hierover vanuit de NZa duidelijkheid? Wat gebeurt er als
deze duidelijkheid er niet is voordat de zorgaanbieders hun jaarrekeningen moeten deponeren?
Antwoord 68:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 69
Welke problemen in de verantwoording van de wijkverpleging zullen in
2016 waarschijnlijk nog spelen?
Antwoord 69:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 70
Neemt u de aanbeveling van de Algemene Rekenkamer over om in het
derde kwartaal van 2016 een beslissing te nemen over de manier waarop
er meer duidelijkheid komt in waar de BBAZ aan wordt besteed?
Antwoord 70:
Ja. De aanbeveling van de Algemene Rekenkamer komt overeen met de
nu lopende acties en planning voor het ROBIJN-traject2.
Vraag 71
Hoe verhoudt het voornemen om de wijkverpleging in 2018 te evalueren
zich met het voornemen om per 2017 over te gaan op een nieuw
bekostigingssysteem voor de wijkverpleging?
Antwoord 71:
Zie het antwoord op vraag 23.
Vraag 72
Hoeveel indicatieverzoeken heeft het CIZ in 2015 gehad? Hoeveel
indicatieverzoeken had het CIZ voor 2015 verwacht? Hoeveel indicatieverzoeken zijn afgewezen? Hoeveel indicatieverzoeken zijn goedgekeurd?
Hoeveel bezwaren zijn er ingediend en hoeveel zijn er gehonoreerd?
Antwoord 72:
Het CIZ heeft in 2015 104.917 aanvragen gericht op toegang tot de Wlz
ontvangen. Op 6.745 aanvragen is afwijzend beslist, en op 76.455
aanvragen positief. De aanvragen die niet tot een besluit hebben geleid,
zijn niet meegenomen in deze cijfers.
In 2015 zijn 941 bezwaren door het CIZ afgehandeld. Daarvan zijn 332
bezwaren gegrond verklaard.
De aanvragen Wlz-subsidieregelingen (ADL, Behandeling extramuraal en
Eerstelijnsverblijfszorg) en BOPZ-aanvragen zijn in dit antwoord buiten
beschouwing gelaten.
Het CIZ verwachtte voor 2015 circa 210.000 aanvragen gericht op toegang
tot de Wlz. Dit aantal is beduidend hoger dan de ontvangen aanvragen
omdat – vanwege de nieuwe situatie in 2015 – vooraf rekening is
gehouden met een grotere toestroom van (onterechte) aanvragen voor
Wlz-zorg.
2

ROBIJN = RijksOverheidsBijdrage IJverig Nageplozen. Zie Postioneringsnota umc’s, 11 juli
2014, Kamerstuk 33 278, nr. 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

23

Op de website van het CIZ zijn de kwartaalrapportages van 2015 gepubliceerd met uitgebreide informatie over de indicatiestelling door het CIZ. De
kwartaalrapportage over vier kwartalen 2015 treft u aan op: https://
www.ciz.nl/voor-professionals/Documents/
kwartaalrap_VWS_landelijk_Q1_Q4_2015.pdf
Vraag 73
Hoeveel mensen en hoeveel Fte werkten er in 2015 bij het CIZ? Hoeveel
minder is dat ten opzichte van 2014?
Antwoord 73:
2015

Totaal

Medewerkers
763

FTE
627

2014
Medewerkers
1202

FTE
986

In 2015 werkten er 763 medewerkers en 627 fte’s bij het CIZ. In 2015
werkten er 439 medewerkers en 359 fte’s minder dan in 2014.
Vraag 74
Waarop is de conclusie gebaseerd dat de relatie tussen het CIZ en het
Ministerie van VWS goed is en goed is gebleven tijdens de stelselwijziging?
Antwoord 74:
Al voor de herziening van de langdurige zorg vond er regelmatig
afstemming plaats over de indicatiestelling voor de AWBZ waarbij naast
de uitvoering van de wettelijke taak ook de kwaliteit en continuïteit van de
CIZ-organisatie in ogenschouw werd genomen. In 2014 is door het CIZ en
het Ministerie van VWS veelvuldig overlegd over de verschillende
scenario’s voor de uitvoering van de indicatiestelling die samenhingen
met de mogelijke uitkomsten van het wetgevingstraject Wlz. Het ministerie heeft het CIZ daarbij budgettaire ruimte gegeven om de kwaliteit van
dienstverlening en taakuitvoering te waarborgen. Daarmee hebben beide
partijen nadrukkelijk en in gezamenlijkheid gekeken naar de kwaliteit van
de dienstverlening.
Vraag 75
Hoeveel budgettaire ruimte heeft het Ministerie van VWS aan het CIZ
gegeven voor de kwaliteit van dienstverlening en taakuitvoering? Wat
wordt er in dit kader precies verstaan onder kwaliteit van dienstverlening
en taakuitvoering?
Antwoord 75:
Aan het CIZ zijn projectsubsidies verstrekt voor om zich om te vormen
naar een zelfstandig bestuursorgaan dat uitvoering geeft aan de indicatiestelling voor de Wet langdurige zorg. Met deze aanvullende financiering is
het CIZ in staat gesteld om de organisatie, op het gebied van mensen en
middelen, verantwoord af te bouwen en tegelijkertijd te werken aan de
opbouw van de nieuwe organisatie en de ontwikkeling en implementatie
van een nieuw klantbedieningsconcept. De medewerkers van het zbo CIZ
zijn uitgebreid geschoold in de indicatiestelling voor de Wlz en in de
toepassing van het nieuwe klantbedieningsconcept. Dit allemaal terwijl
het reguliere werk, de (afhandeling van de) indicatiestelling voor de
AWBZ, doorgang heeft gevonden. Aanvullend op de reguliere exploitatie
is aan het CIZ voor deze activiteiten een bedrag van € 3,8 miljoen ter
beschikking gesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

24

Vraag 76
Welke standaarden bestaan er om de totstandkoming van de beleidsinformatie op te beoordelen? Op welke wijze is er niet aan deze standaarden
voldaan?
Antwoord 76:
De normen voor de totstandkoming van informatie over het gevoerde
beleid en de bedrijfsvoering volgen uit de comptabele wet- en regelgeving. Overeenkomstig artikel 58, eerste lid, onder b, van de Comptabiliteitswet 2001 dient de in het departementale jaarverslag opgenomen
informatie over het gevoerde beleid en de bedrijfsvoering op een
deugdelijke wijze tot stand te komen. In de Regeling Rijksbegrotingvoorschriften 2016, onder paragraaf 3.2.4.3., bepaling 7, is aangegeven dat
sprake is van een deugdelijke totstandkoming indien voldaan is aan de
volgende eisen:
– de verantwoordelijkheden en bevoegdheden zijn goed in het totstandkomingsproces zijn belegd;
– het totstandkomingsproces is achteraf reconstrueerbaar;
– de beleidsinformatie die als uitkomst van het totstandkomingsproces
wordt opgeleverd is op volledige en juiste wijze in de begroting en in
het jaarverslag opgenomen;
– de onafhankelijkheid van de evaluatieonderzoeken en van de bedrijfsvoeringonderzoeken is geborgd.
De Auditdienst Rijk (ADR) constateert in haar Samenvattend Auditrapport
VWS 2015 dat de in het jaarverslag opgenomen informatie over het beleid
en de bedrijfsvoering (de niet-financiële informatie) niet strijdig is met de
in dit jaarverslag opgenomen financiële overzichten. Bovendien is de ADR
ten aanzien van de totstandkoming van de informatie over prestatieindicatoren en kengetallen van oordeel dat de informatie over beleid en
bedrijfsvoering voldoet aan de daaraan te stellen eisen. Wat betreft de
audittrail voor de totstandkoming van beleidsinformatie in het jaarverslag
stelt de ADR echter vast dat deze in sommige gevallen moeilijk
navolgbaar is.
Medewerkers dienen voor de beleidsonderwerpen waarover verantwoording moet worden afgelegd, (jaarverslag-)dossiers bij te houden die
de basis vormen voor een correcte audittrail. Deze dossiers laten een
wisselend beeld zien, maar zijn volgens de ADR dus over het algemeen
nog niet op orde.
Voor de mededeling in de bedrijfsvoeringparagraaf van het jaarverslag
van VWS over de deugdelijke totstandkoming van de beleidsinformatie in
het jaarverslag, baseer ik mij op de bovenstaande bevindingen van de
ADR.
De specifieke bevindingen van de Algemene Rekenkamer (AR) bij de
totstandkoming van de beleidsinformatie in het jaarverslag van VWS heeft
de AR niet met mij gedeeld. Voor zover mij bekend baseert de AR haar
oordeel over de totstandkoming van de beleidsinformatie volledig op de
controlewerkzaamheden van de ADR.
De AR concludeert dat de beleidsinformatie in het VWS Jaarverslag 2015
onvoldoende deugdelijk tot stand is gekomen en sluit daarbij aan bij de
constateringen van de ADR op dit punt.
Ik neem deze opmerkingen ter harte en voor de komende verantwoording
zal ik in overleg met de ADR de mogelijkheden bezien om het vastleggen
van de totstandkoming van de beleidsinformatie in de jaarverslagdossiers
te verbeteren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

25

Vraag 77
In welke mate hebben de beleidsdirecties onvoldoende invulling aan hun
taak gegeven?
Antwoord 77:
Zie het antwoord op vraag 76.
Vraag 78
Welke beleidsdirecties betreft dit precies?
Antwoord 78:
Zie het antwoord op vraag 76.
Vraag 79
In hoeverre stroken uw bevindingen met de bevindingen van de
Algemene Rekenkamer als het gaat om het verloop van het pgb trekkingrecht in 2016?
Antwoord 79:
Wij delen de mening van de Algemene Rekenkamer dat er risico’s zijn
voor het aantonen van de rechtmatigheid van de pgb-bestedingen. Dit is
een rechtstreeks gevolg van het invoeren van noodscenario’s bij de
uitbetaling (in 2015) en van de beperkte controles (in 2015 en 2016). Wij
onderschrijven het advies van de Algemene Rekenkamer hierbij optimale
transparantie te betrachten. Controles vinden daarom op reguliere wijze
plaats en de hieruit voortvloeiende bevindingen van de accountant ten
aanzien van deze uitgaven worden op reguliere wijze in de accountantsverklaring van de gemeenten meegenomen.
De Rekenkamer adviseert met betrekking tot de inhoud van het onderzoek
naar alternatieven verder om zowel de governance als de verantwoording
van het pgb onderdeel te laten zijn van het onderzoek. Beide aspecten zijn
onderdeel van de opdracht van het door de Staatssecretaris uitgezette
onderzoek.
Vraag 80
Welke acties heeft u ondernomen om de risico’s die de Algemene
Rekenkamer in haar vorige jaarrapport al signaleerde met betrekking tot
de het plan van aanpak voor de jaarrekeningen van de ggz te verhelpen?
Waaruit blijkt dat deze acties effect hebben gehad en wat onderneemt u
om nieuw generiek uitstel van de jaarrekeningen voor 2015 te
voorkomen?
Antwoord 80:
Op 3 mei 2016 heb ik de Tweede Kamer geïnformeerd over het feit dat ik
instellingen die actief zijn in de geneeskundige ggz nog een maal generiek
uitstel voor het deponeren van de jaarrekening verleen. Het gaat hier om
uitstel voor het deponeren van de jaarrekening 2015 tot 1 december 2016
(Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 160).
Vorig jaar benoemde de Algemene Rekenkamer in haar verantwoordingsonderzoek 2014 een aantal risico’s met betrekking tot de verdere
uitvoering van het plan van aanpak jaarrekeningen ggz.
– Het eerste risico was dat een aantal zaken in het plan van aanpak nog
nader ingevuld moest worden en dat daarvoor overeenstemming tussen
zorgaanbieders en zorgverzekeraars nodig was. Bij de totstandkoming van
het plan van aanpak was het niet gelukt die op alle onderdelen te
bereiken.
Om dit risico te beheersen heeft VWS regelmatig met alle betrokkenen de
voortgang besproken. Op diverse punten is het partijen gelukt overeen-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

26

stemming te bereiken. Zo hebben zorgverzekeraars (in nauwe samenwerking met ZN) en GGZ Nederland vorig jaar tijdig overeenstemming
bereikt over het «Controleplan Onderzoek controles cGGZ 2013». Verder
hebben partijen bijvoorbeeld resultaten geboekt bij het opstellen van een
toetsbaar werkproces voor «gepast gebruik» van zorg (zoals afgesproken
in het plan van aanpak). Die resultaten zijn neergeslagen in het model
kwaliteitsstatuut van veldpartijen, dat ik op 26 april 2016 heb aangeboden
aan de Tweede Kamer (Kamerstuk 31 765, nr. 201).
Waar zich knelpunten in het proces voordeden waardoor stagnatie optrad,
heeft VWS steeds snel gehandeld. Zo deed zich afgelopen zomer een
knelpunt voor met betrekking tot de (in het plan van aanpak afgesproken)
afronding van de jaren 2008 tot en met 2012. Toen dit proces vastliep, zijn
partijen binnen enkele weken onder regie van VWS tot hernieuwde
afspraken gekomen, wat heeft geleid tot een convenant tussen GGZ
Nederland en Zorgverzekeraars Nederland (ZN) 3.
Toen afgelopen najaar in een (zeer) laat stadium plots signalen kwamen
vanuit branchepartijen, van nieuwe knelpunten bij de afwikkeling van de
controles 2013, heeft VWS onmiddellijk een bestuurlijk overleg bijeen
geroepen om de situatie te bespreken (eind november 2015). De voorzitter
van de NZa heeft daarop een aantal vervolgoverleggen georganiseerd om
zorgaanbieders en zorgverzekeraars op deze punten snel tot redelijke
afspraken te laten komen. Toen hierbij duidelijk werd dat bij sommige
punten de regelgeving zelf dergelijke afspraken in de weg stond, heb ik
aan de NZa gevraagd om de betreffende regels met terugwerkende kracht
en in afstemming met partijen aan te passen (Kamerstuk 34 300 XVI, nr.
153). De NZa heeft de regels (eind februari) aangepast en een aantal
andere zaken in een circulaire verduidelijkt, wat de weg vrijmaakte voor
een bestuurlijk akkoord tussen GGZ Nederland en ZN over de betreffende
kwesties (Kamerstuk 34 300 XVI, nr. 158). Dit akkoord heeft echter niet
kunnen voorkomen dat de afspraken tussen zorgverzekeraars, ZN en GGZ
Nederland over de controles over 2014 en 2015 zodanig zijn vertraagd dat
opnieuw uitstel voor het deponeren van de jaarrekening nodig was.
ZN en GGZ Nederland hebben in een bestuurlijk overleg medio april 2016
afgesproken om vóór 2017 de controleplannen (met de controlepunten en
-normen) voor de jaren 2014, 2015, 2016 en 2017 vast te stellen. Met deze
bestuurlijke afspraken is concreet zicht op normalisering van de jaarrekeningencyclus. Daarmee ga ik ervan uit dat dit de laatste keer is dat er een
reden is tot generiek uitstel. Met het door mij verleende uitstel voor het
deponeren van de jaarrekening 2015, ondersteun ik de bestuurlijke
afspraken en verleen daar mijn bijdrage aan. Ik benadruk daarbij dat het
nu aan partijen is om indachtig de bestuurlijke afspraken de zaken nu
voortvarend op te pakken.
– De Rekenkamer zag in haar verantwoordingsonderzoek van vorig jaar
ook een risico in het feit dat per 2015 ggz-aanbieders zich voor een deel
van hun omzet ook moeten verantwoorden aan gemeenten. Om een
goede verantwoording af te kunnen leggen, moeten gemeenten en
zorgaanbieders over de juiste informatie beschikken en hier onderling
goede afspraken over maken. In 2015 zijn hierbij knelpunten ontstaan, met
name als gevolg van de veelheid en diversiteit van eisen in de contracten
tussen gemeenten en zorgaanbieders.
In 2015 zijn hier, mede onder regie van VWS, al acties op ondernomen. Zo
heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) in het voorjaar van
2015 de «modeloplegger rechtmatigheid WMO 2015 en Jeugdwet»
gepubliceerd, met als doel te komen tot een grotere mate van standaardi-

3

Het convenant «Finale afwikkeling 2008–2012 GGZ»

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

27

sering van de administratieve verantwoording. Echter de knelpunten zijn
nog niet overal opgelost.
In de aanbeveling over de verantwoording van taken binnen het domein
van de Wmo 2015 en de Jeugdwet, raadt de Algemene Rekenkamer (in
haar verantwoordingsonderzoek van dit jaar) de Ministers van BZK en
VWS aan om in samenspraak met betrokken partijen tot oplossingen te
komen. Beide ministeries voeren deze aanbeveling reeds uit door
meerdere bijeenkomsten en door programma’s waarbij de partijen nader
tot elkaar kunnen komen. Het Ministerie van VWS is bij dit onderwerp
betrokken door zelf initiatief te nemen dan wel door initiatief te steunen
vanuit het veld. Zo is er het werkprogramma Informatievoorziening in het
Sociaal Domein (ISD) bestaande uit partijen als de VNG en zorgaanbieders. Het ISD ontwerpt onder andere standaardcontracten die partijen
kunnen gebruiken bij hun contractafspraken. Tevens wordt in verschillende bestuurlijke overleggen op het ministerie zelf en in het veld dit
onderwerp regelmatig besproken. Het is aan de gemeenten en zorgaanbieders om nadere heldere afspraken met elkaar te maken. De
verwachting is dan ook dat de uitdagingen voor wat betreft de verantwoording grotendeels beperkt blijven tot 2015 en tot instellingen die
verantwoording dienen af te leggen aan een groot aantal gemeenten.
Vraag 81
Welke ggz-instellingen verkeren of komen potentieel in financieel zwaar
weer te verkeren door de structurele onduidelijkheid en vertraging met de
goedkeuring van jaarrekeningen? Wat doet u om continuïteit van zorg te
waarborgen?
Antwoord 81:
Door landelijk in gesprek te blijven met alle partijen, de vinger aan de pols
te houden en te faciliteren dat er redelijke en billijke afspraken komen
waar zich knelpunten voordoen, wordt het risico dat een instelling failliet
gaat als gevolg van landelijke jaarrekeningenproblematiek (die buiten zijn
controle ligt) adequaat beheerst.
Zo hebben GGZ Nederland en ZN bijvoorbeeld in maart een bestuurlijk
akkoord gesloten over de afwikkeling van 2013. Onderdeel daarvan is de
afspraak dat bij continuïteitsproblemen van een instelling (als gevolg van
de gemaakte afspraken) door verzekeraars wordt onderzocht welke
maatwerkoplossing kan worden geboden. Zorgverzekeraars zijn daarbij
gehouden aan hun zorgplicht. GGZ Nederland en ZN hebben hierbij
overigens ook aangegeven niet te verwachten dat deze situatie zich vaak
zal voordoen.
Vraag 82
Wat is uw definitie van topreferente zorg?
Antwoord 82:
In de positioneringsnota over de universitaire medische centra
(Kamerstuk 33 278, nr. 4)4 heb ik de volgende definitie van topreferente
zorg opgenomen:
Definitie topreferente functie
De topreferente functie betreft de behandeling van patiënten die zeer
specialistische zorg nodig hebben waarvoor geen doorverwijzing meer
mogelijk is («last resort»). Het gaat om patiënten met een zeldzame
aandoening, een complexe aandoening of behandeling, een eenvoudige
aandoening die complex wordt door combinaties van (chronische) ziekten
4

Kamerstuk, postioneringsnota umc’s, 11 juli 2014, Kamerstuk 33 278, nr. 4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

28

of met een uitzonderlijk beloop van een veelvoorkomende aandoening.
Deze zorg moet nog ontwikkeld worden, is multidisciplinair, hangt nauw
samen met fundamenteel en translationeel wetenschappelijk onderzoek
en vereist een bijzondere en complexe infrastructuur. Het is dus meer dan
alleen superspecialistische patiëntenzorg. Er is een infrastructuur voor
nodig waarin verschillende disciplines op hoog niveau samenwerken.
Patiënten die deze zorg krijgen, maken gebruik van het allernieuwste
medisch kennen en kunnen. Voor deze patiëntengroepen is geen
standaardbehandeling mogelijk. De behandelend artsen moeten op grond
van actuele (inter)nationale kennis een optimale aanpak zoeken.
Onderdeel van de topreferente functie is dat de umc’s deze zeer specialistische zorg voor patiënten garanderen. Patiënten hoeven hiervoor niet uit
te wijken naar het buitenland. Zij kunnen altijd bij tenminste één umc in
Nederland terecht.
De topreferente functie heeft dus de volgende kenmerken:
– kennisinfrastructuur: topreferente zorg vraagt om een multidisciplinaire infrastructuur, waarin fundamenteel, translationeel en toegepast
medisch wetenschappelijk onderzoek gecombineerd wordt met
specialistische patiëntenzorg.
– vernieuwend: de intensieve samenwerking binnen de topreferente
functie zorgt voor zinvolle kruisbestuiving tussen patiëntenzorg en
wetenschappelijk onderzoek. Zo ontstaat een innovatieve aanpak van
aandoeningen waarbij men nu nog met lege handen staat.
– multidisciplinair: binnen de topreferente functie werken vaak meerdere
disciplines samen, ook bij de aanpak van complicaties.
– continuïteit: de topreferente functie vereist continuïteit van zorg, ook
als een medewerker die in deze functie gespecialiseerd is, de organisatie verlaat.
Vraag 83
Een ander voorbeeld is de vraag op welke manier de zorgverzekeraar kan
controleren of de zorg is geleverd op basis van het opgestelde zorgplan.
Bewijzen deze voorbeelden niet, dat de wijkverpleging niet thuis hoort in
de zorgverzekeringswet?
Antwoord 83:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 84
Een voorbeeld van een onduidelijke verantwoordingseis is op welke
manier in de verantwoording onderscheid moet worden gemaakt tussen
verpleging en verzorging. Is dit niet op te lossen met één integraal tarief,
zoals bijvoorbeeld de financiering van Buurtzorg?
Antwoord 84:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 85
In hoeverre verwacht u problemen met de goedkeuring van de jaarrekeningen van aanbieders van wijkverpleging? Hoe speelt u in op deze
problemen en hoe borgt u de continuïteit van zorg aan patiënten?
Antwoord 85:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 86
Wat is de achterliggende oorzaak van de onduidelijke verantwoordingseisen bij de wijkverpleging in 2015 waardoor problemen zijn ontstaan met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

29

de rechtmatigheid van de declaraties? Op welke manier wordt voorkomen
dat dit in 2016 opnieuw zal plaatsvinden?
Antwoord 86:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 87
Op basis van welke criteria gaat u een beslissing nemen over de eventuele
herverdeling van de BBAZ?
Antwoord 87:
Het is denkbaar dat de uitkomsten van het ROBIJN-project5 leiden tot een
verschuiving van budgetten tussen de umc’s. De criteria voor de verdeling
van de BBAZ worden gebaseerd op de labels zoals deze zijn ontwikkeld
door de NFU en de NZa. De uitwerking van de criteria is één van de
onderwerpen in het plan van aanpak over onder andere de toedelingsmethodiek, dat op dit moment nog in ontwikkeling is. Mijn streven is om in
het derde kwartaal 2016 met de NFU en NZa te besluiten hoe dit verder
vorm te geven.
Daarnaast is in 2014 het TopZorg-programma gestart bij ZonMw, waarin
wordt onderzocht in hoeverre de combinatie van specifieke vormen van
zorg met voornamelijk klinisch wetenschappelijk onderzoek bij enkele
niet-umc’s in aanmerking komt voor bijzondere financiering. Dit is
uiteraard relevant voor de vraag of de beschikbaarheidbijdrage academische zorg ook op termijn uitsluitend ten goede blijft komen aan de
umc’s en het NKI-AVL.
De resultaten van ROBIJN kunnen evenals de resultaten van de evaluatie
van het TopZorg-programma beslisinformatie leveren voor de vraag of de
BBAZ opengesteld moet worden voor andere partijen dan de umc’s. Na de
eindevaluatie van TopZorg wordt naar verwachting in 2020 bepaald wat er
gebeurt met het financieren van topreferente zorg in niet-academische
ziekenhuizen.
Vraag 88
De nieuwe bekostiging wijkverpleging per 2017 is gezien de evaluatie van
de wijkverpleging in 2018 ambitieus. Wat wordt er met dit negatieve
advies gedaan?
Antwoord 88:
Zie het antwoord op vraag 23.
Vraag 89
Het streven om de bekostiging eenvoudig te houden staat op gespannen
voet. Komt hiermee de eenvoudige bekostiging in het geding?
Antwoord 89:
Over de nieuwe bekostiging van de wijkverpleging informeer ik uw Kamer
separaat.
Vraag 90
De focus op de uitgangspunten van de wijkverpleging (het leveren van
vraag gestuurde zorg en de integrale manier van werken van de wijkverpleegkundige) dreigen in het geding te komen met de nieuwe bekostiging.
Wat is hiervan de oorzaak?
Antwoord 90:
Vraaggestuurde zorg maakt integraal onderdeel uit van de manier van
werken van de wijkverpleegkundige. Eigen regie en zelfredzaamheid staan
5

ROBIJN = RijksOverheidsBijdrage IJverig Nageplozen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

30

hierbij namelijk centraal. De wijkverpleegkundige inventariseert bij de
indicatiestelling wat een cliënt zelf nog wil, wat de persoonlijke doelen
zijn, wat de cliënt zelf nog kan doen, wat de omgeving kan doen en wat
voor professionele ondersteuning er nodig is. Dit komt uiteindelijk samen
in het zorgplan, waarin de cliënt centraal staat. Indien uit de indicatiestelling blijkt dat een cliënt casemanagement bij dementie nodig heeft,
moet dit vervolgens ook worden geleverd door de verzekeraar. Dit staat
los van de bekostigingsvorm. De nieuwe bekostiging moet ondersteunend
zijn aan dit proces en de juiste prikkels bevatten voor aanbieders om de
juiste zorg, zo doelmatig mogelijk en met een kwalitatief hoog niveau te
leveren.
Vraag 91
Wanneer verwacht u de definitieve bekostiging voor wijkverpleging voor
2017 aan de Kamer voor te leggen?
Antwoord 91:
Zie het antwoord op vraag 89.
Vraag 92
Wat vindt u van de opmerking van de Algemene Rekenkamer dat het
invoeren van een nieuw bekostigingssysteem voor de wijkverpleging per
2017 erg ambitieus is?
Antwoord 92:
Zie het antwoord op vraag 89.
Vraag 93
De Algemene Rekenkamer beveelt aan bij de verdere uitwerking van de
bekostiging van de wijkverpleging focus te houden op het leveren van
vraaggestuurde zorg. Hoe gaat u hieraan uitvoering geven? Kan hierbij
specifiek worden ingegaan op het leveren en bekostigen van zorg aan
mensen met dementie met een vraag naar casemanagement?
Antwoord 93:
Zie het antwoord op vraag 90.
Vraag 94
Wat is uw reactie op de stelling van de Algemene Rekenkamer dat de
beleidsinformatie in het Jaarverslag 2015 van het Ministerie van VWS
onvoldoende deugdelijk tot stand is gekomen? Welke voornemens ziet u
voor zich om dit voor het komende jaar in positieve zin aan te passen?
Antwoord 94:
Zie het antwoord op vraag 76.
Vraag 95
Welke redenen liggen eraan ten grondslag dat de grootste zorgaanbieder
op Caribisch Nederland niet wil meewerken aan de controles? Welke
maatregelen worden genomen om dit in 2016 te voorkomen?
Antwoord 95:
De zorgaanbieder waar het hier om gaat is het ziekenhuis op Bonaire,
Fundashon Mariadal (FM).
Het is niet zo dat FM helemaal niet wil meewerken aan controles. FM heeft
het Zorgverzekeringskantoor (ZVK) bijvoorbeeld toegestaan om met
ondersteuning van zijn accountant een beperkte steekproef te doen over
het jaar 2014 naar rechtmatigheid bij FM. FM heeft tot nu toe bij zijn
jaarrekeningen ook goedkeurende verklaringen van zijn controlerende
accountant gekregen. Daarbij dient wel te worden aangetekend dat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

31

accountant van FM geen onderzoek doet naar en derhalve ook geen
uitspraak doet over de rechtmatigheid van de uitgaven van FM.
FM weigerde tot voor kort mee te werken aan controles zoals het ZVK,
daartoe door VWS opgedragen, die wenst. Deze wijze van controleren
voldoet aan de Nederlandse standaarden en regels en geeft duidelijk
antwoord op de vraag of de uitgaven van de instelling binnen de
zorgregelgeving passen. Waarom FM dat tot nu toe niet wilde is voor het
ZVK en VWS niet duidelijk.
Omdat er naast medewerking aan de door het ZVK gewenste controles
nog meer geschilpunten bestonden over de inhoud van het aangeboden
zorgcontract, is er begin 2016 een Mediation traject gestart. Deze recente
Mediation tussen het ZVK en FM heeft wat de inhoud van de controles
betreft een hoopgevend resultaat opgeleverd. Maar er is nog geen
overeenstemming over het contract 2016/2017 en daardoor is ook het
controleprotocol dat daarbij hoort nog niet van kracht. Ook is er geen
ondertekend contract over 2015.
De Nederlandse Zorgautoriteit heeft geen bevoegdheden ten aanzien van
de zorg of zorgaanbieders in Caribisch Nederland. De Nederlandse
zorgregelgeving is niet van toepassing in Caribisch Nederland. Voor
Caribisch Nederland is vanaf 1 januari 2011 eigen regelgeving van kracht
geworden waarin geen rol voor de NZA is opgenomen.
Vraag 96
Wie is de grootste zorgaanbieder op Caribisch Nederland? Waarom werkt
deze zorgaanbieder niet mee aan controles? Welke mogelijkheden heeft
de Nederlandse Zorgautoriteit om in te grijpen?
Antwoord 96:
Zie het antwoord op vraag 95.
Vraag 97
Wat is uw opvatting over het oordeel van de Algemene Rekenkamer dat er
in afgelopen jaren herhaaldelijk na grote beleidswijzigingen knelpunten
zijn ontstaan in de verantwoording van de zorguitgaven zoals we nu ook
zien bij de wijkverpleging?
Antwoord 97:
Zie het antwoord op vraag 63.
Vraag 98
Wat zijn de redenen dat u niet het advies van de Algemene Rekenkamer
wilt opvolgen om de schadevergoeding voor het Erasmusziekenhuis toch
te melden bij de Europese Commissie?
Antwoord 98:
Ik heb bij brief van 16 december 2015 in antwoord op vragen van de vaste
Commissie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, toegelicht waarom ik
de schadevergoeding aan Erasmus MC niet heb aangemeld bij de
Europese Commissie (Kamerstuk 25 268, nr. 128, blz. 2 en 3). Bij het
opstellen van het bindend juridisch advies zijn de staatssteunregels in
acht genomen. Het bindend advies bevat de gemotiveerde conclusie dat
de schadevergoeding niet als steunmaatregel is aan te merken. Lidstaten
moeten elk voornemen tot invoering of wijziging van steunmaatregelen
aan de Europese Commissie melden. Aangezien de schadevergoeding
geen steunmaatregel vormt, is aanmelding bij de Europese Commissie
niet nodig.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

32

Ik heb in de brief van 16 december 2015 aangegeven waarom de
schadevergoeding aan Erasmus MC geen staatssteun vormt (Kamerstuk
25 268, nr. 128, blz. 5). Ik ben in mijn reactie op het rapport van de
Algemene Rekenkamer daar ook op ingegaan. De vragen en opmerkingen
van de Algemene Rekenkamer zijn alle aan de orde geweest in het
doorlopen traject en hebben derhalve niet tot een andere conclusie geleid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 34 475 XVI, nr. 8

33