Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

54
Vragen van het lid Teunissen (Partij voor de Dieren) aan de Minister
Infrastructuur en Waterstaat en de Staatssecretarissen van Infrastructuur en
Waterstaat en van Economische Zaken en Klimaat over de oorzaken van de
actuele watersnood in delen van Nederland, België en Duitsland (ingezonden
16 juli 2021).
Antwoord van Minister Visser (Infrastructuur en Waterstaat), mede namens
Staatssecretaris Yeşilgöz-Zegerius (Economische Zaken en Klimaat)
(ontvangen 24 september 2021).
Vraag 1
Bent u het eens met de volgende stelling van het Koninklijk Nederlands
Meteorologisch Instituut (KNMI): «Klimaatverandering heeft hier een bijdrage
aan geleverd doordat de lucht warmer en vochtiger is dan voorheen»? Zo
nee, waarom niet?1
Antwoord 1
Ja, de recente studie2 uitgevoerd door een groep van internationale
wetenschappers, waaronder van het KNMI, constateert dat de hevige
regenval die zorgde voor ernstige overstromingen afgelopen juli in Duitsland,
Luxemburg, België en Nederland samenhangt met klimaatverandering. Zowel
de kans op als de intensiteit van dergelijke hevige regenval is door klimaatverandering aanzienlijk groter geworden. De kans op een soortgelijke zware
regenval is sinds 1900 met een factor tussen 1,2 tot 9 toegenomen en kan
zich nu op een bepaalde locatie eens in de 400 jaar voordoen. Ook blijkt uit
de studie dat klimaatverandering de intensiteit van regenval in het zomerseizoen in de West-Europese regio heeft doen stijgen met ongeveer 3 tot 19%
ten opzichte van het klimaat rond 1900 toen de wereld gemiddeld 1,2 °C
koeler was dan vandaag. Verdere klimaatverandering vergroot zowel de kans
op extreme neerslag als de intensiteit.

1

Knmi.nl, 15 juli 2021, (https://www.knmi.nl/over-het-knmi/nieuws/extreme-neerslag-in-zuidlimburg)
2
World Weather Attribution, 2021: Rapid attribution of heavy rainfall events leading to the
severe flooding in Western Europe during July 2021.(http://www.worldweatherattribution.org);
gepubliceerd op 23 augustus 2021.

ah-tk-20212022-54
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

Vraag 2
Bent u het eens met de stelling van waterexpert Alphons van Winden dat als
gevolg van het opgewarmde klimaat er – met inachtneming van bepaalde
aannames – mogelijk 15 tot 20% meer neerslag gevallen is? Zo nee, waarom
niet?3
Antwoord 2
Dat is niet met zekerheid te zeggen. Het KNMI geeft aan dat de hoeveelheid
vocht in de atmosfeer in de zomer sinds 1951 in Nederland met zo’n 8% is
toegenomen (sinds 1951 is vocht in de atmosfeer op consistente wijze
gemeten). Modelmatig verwacht het KNMI dat dit leidt tot een vergelijkbare
toename voor de hoeveelheid neerslag die uit een extreme bui valt. Metingen
laten evenwel zien dat voor de zeldzame extremen de neerslaghoeveelheden
sneller omhoog gaan dan de luchtvochtigheid, tot ongeveer tweemaal zo
sterk.
Vraag 3
Bent u het eens met de stelling van klimatoloog Reinier van den Berg dat
deze extreme omstandigheden een onderdeel zijn van het opwarmende
klimaat? Zo nee, waarom niet?4
Antwoord 3
Zoals in antwoord 1 geschetst constateert een recente wetenschappelijke
studie dat de hevige regenval die zorgde voor ernstige overstromingen
afgelopen juli in Duitsland, Luxemburg, België en Nederland samenhangt met
klimaatverandering.
Vraag 4
Bent u het eens met de volgende stelling van meteoroloog Gerrit Hiemstra:
«Deze regenramp is een praktijkvoorbeeld van hoe klimaatverandering in de
praktijk kan uitpakken; we hebben vaker extreme regenval gehad, maar
klimaatverandering doet er een grote schep bovenop en zorgt er ook voor dat
dit vaker voorkomt dan vroeger»? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Zoals in antwoord 1 geschetst blijkt uit een recente wetenschappelijke studie
dat de recente hevige regenval samenhangt met klimaatverandering en dat
de kans op een soortgelijke extreme neerslag en de intensiteit daarvan
toeneemt door verdere klimaatverandering.
Vraag 5
Bent u het eens met de volgende stelling van meteoroloog Gerrit Hiemstra:
«En ja, we kunnen de verdere toename van extreme neerslag afremmen door
klimaatmaatregelen te nemen; dat kan door zo snel mogelijk de CO2-emissie
(en andere broeikasgassen) terugbrengen naar nul. Dat betekent vooral
stoppen met het verbranden van fossiele brandstoffen»? Zo nee, waarom
niet?5
Antwoord 5
Wanneer de emissies van broeikasgassen worden beperkt, wordt de verdere
stijging van de temperatuur afgeremd en daarmee ook de kans op en de
intensiteit van extreme neerslag.
Vraag 6
Waar is uw (in dit geval: demissionair Staatssecretaris van Infrastructuur en
Waterstaat) uitspraak op gebaseerd dat dit een waterstand is die «1 keer in de
200» jaar voorkomt?6

3

https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/nos-met-het-oog-op-morgen/b97e3ade-8e83-47a4-b21296c2845d4715/2021-07-15-nos-met-het-oog-op-morgen
4
https://www.npostart.nl/weerman-reinier-van-den-berg-en-live-schakelingen-naar-limburg-overhet-noodweer-en-de-overstromingen/14-07-2021/POMS_BV_16578543
5
https://twitter.com/GerritHiemstra/status/1415620119577903106?s=20
6
https://www.nporadio1.nl/uitzendingen/nos-met-het-oog-op-morgen/b97e3ade-8e83-47a4-b21296c2845d4715/2021-07-15-nos-met-het-oog-op-morgen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Rijkswaterstaat gebruikt historische gegevens en modelberekeningen om de
kans op een bepaalde waterstand te berekenen op een specifieke locatie
langs een rivier. De kans op een bepaalde waterstand is dus niet op alle
locaties langs een rivier hetzelfde; de lokale situatie (bijvoorbeeld door de
aanwezigheid van zijrivieren) en de ligging (bovenstrooms of benedenstrooms) hebben hierop grote invloed. De door de Staatssecretaris genoemde
kans van 1 keer in de 200 jaar gold globaal voor het eerste, meest zuidelijke
gedeelte van de Maas (traject tot Borgharen).
Vraag 7
Is deze inschatting nog wel toekomstbestendig gezien de steeds verder
escalerende klimaatcrisis?
Antwoord 7
In de bij antwoord 6 genoemde modelberekeningen wordt rekening gehouden met de wetenschappelijke verwachtingen rond klimaatverandering. De
klimaatscenario’s voor Nederland die hiervoor worden gebruikt worden
periodiek door het KNMI geactualiseerd (eens per circa zeven jaar) aan de
hand van de meest actuele wetenschappelijke inzichten uit de Global
Assessment Reports van het IPCC. De huidige verwachting is dat extreme
weersomstandigheden en hoge waterstanden van de Maas steeds vaker
zullen voorkomen. De vraag welke maatregelen daarvoor nodig zijn, komt aan
de orde op de beleidstafel die ik, zoals op 27 juli jongstleden aan uw Kamer
gemeld, zal inrichten. Doel van deze tafel is met alle betrokken partijen de
leerpunten van de wateroverlast in Limburg te vertalen naar concrete
adviezen voor Limburg en voor andere delen van Nederland.
Vraag 8
Bent u bereid om, in navolging van uw Duitse collega’s, een heldere uitspraak
te doen over het verband tussen de overstromingen en klimaatverandering?
Zo nee, waarom niet?7
Antwoord 8
Ja; zie het antwoord op vraag 1. Verder zal met behulp van de hydrologische
modellen van RWS en Deltares de relatie tussen de toename van de neerslag
en het overstromingsrisico worden bepaald.
Vraag 9
Hoe kijkt u nu naar het veel te lage tempo waarin Nederland momenteel
werkt aan het reduceren van de uitstoot van broeikasgassen? Vormen de
overstromingen voor u aanleiding om het maximale te doen om de uitstoot
van broeikasgassen tegen te gaan en mens en dier te beschermen tegen de
gevolgen van de klimaatcrisis? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 9
Nederland heeft zich met de nationale klimaatwet vastgelegd op een
ambitieus streefdoel van 49% reductie in 2030. De aanscherping van het
Europese doel naar 55% reductie in 2030 betekent ook extra inspanningen
voor Nederland. Het voorkomen van overstromingen vormt één van de vele
argumenten voor een ambitieus klimaatbeleid.
Vraag 10
Kunt u – zodra daar meer informatie over beschikbaar is – de Kamer
informeren over de omvang van de schade die is veroorzaakt door de actuele
watersnood in delen van Nederland, België en Duitsland?
Antwoord 10
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) heeft een Quick Scan
uitgevoerd om op hoofdlijnen een eerste beeld te krijgen van de omvang van
de schade in Nederland. De uitkomst daarvan is op 13 augustus 2021 door de
Minister van Justitie en Veiligheid met uw Kamer gedeeld. In Wallonië en
Duitsland zijn de gevolgen zeer ernstig. In Wallonië zijn 41 doden gevallen en
7

NRC.nl, 15 juli 2021, Duitse politici: overstromingen zijn gevolg van klimaatverandering – NRC

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

in Duitsland 183. Er is nog geen vastgestelde informatie beschikbaar over de
omvang van de schade in Wallonië en Duitsland.
Vraag 11
Erkent u dat de kosten van schade door extreem weer in de komende jaren
zullen toenemen als gevolg van de steeds verder escalerende klimaatcrisis?
Zo nee, waaruit blijkt dat dit niet zo zal zijn?
Antwoord 11
Door toename van de temperatuur neemt de kans op weersextremen toe.
Daarmee neemt ook de kans op schade door weersextremen toe. De kans op
schade is te beperken door klimaatbeleid te voeren en tijdig klimaatadaptiemaatregelen te treffen.
Vraag 12
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 12
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4