Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

24 095

Frequentiebeleid

Nr. 512

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN
EN KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 april 2020
Hierbij informeer ik uw Kamer over het verschijnen van het jaarbericht
2019 van Agentschap Telecom.1 Het agentschap heeft een uitvoerende en
toezichthoudende rol als het gaat om frequentiegebruik, de
telecommunicatie- en IT-netwerken alsook de meet- en weeginfrastructuur
in Nederland. In het jaarbericht legt het agentschap verantwoording af
over haar werkzaamheden binnen de verschillende werkgebieden.
Terugkijkend op het afgelopen jaar ziet Agentschap Telecom een breed
besef dat digitalisering een fundamentele impact op het dagelijks leven
heeft, en dat die impact verder zal toenemen. Daarbij is Nederland
afhankelijk van veilige, betrouwbare en continue beschikbare
telecommunicatie- en IT-netwerken. Dit is nu extra zichtbaar met de
maatregelen als gevolg van de COVID-19-crisis. Gelukkig zijn de kwaliteit
en robuustheid van deze telecominfrastructuur in Nederland van hoog
niveau, zo concludeert het agentschap.
Hieronder beschrijf ik de hoofdpunten uit het jaarbericht.
Continuïteit van telecommunicatie
In 2019 deed Agentschap Telecom een vervolgonderzoek naar de
beschikbaarheid van alarmnummer 1-1-2 op drukbezochte evenementen.
Het agentschap roept gemeenten op om telecom een vast onderdeel te
laten zijn van draaiboeken voor hun evenementen en daarbij rekening te
houden met tijdelijk benodigde extra netwerkcapaciteit. Het agentschap
biedt de betrokken partijen de helpende hand door de publicatie van een
handreiking. Verder heeft het agentschap in 2019 de dekking van mobiele
aanbieders in tunnels onderzocht en voerden Inspectie Justitie en
Veiligheid en Agentschap Telecom gezamenlijk vervolgonderzoek uit naar
1

kst-24095-512
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Het jaarbericht 2019 verschijnt in digitale vorm en is te raadplegen via
https://magazines.agentschaptelecom.nl/jaarbericht2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 095, nr. 512

1

het functioneren van de meldkamers, in navolging van het rapport
«Meldkamers» uit 2015 (Bijlage bij Kamerstuk 29 517, nr. 96). Het
onderzoek naar de storing van 24 juni 2019 bij KPN, waardoor 1-1-2
gedurende enkele uren niet bereikbaar was loopt nog. Ik zal, met de
Minister van Justitie en Veiligheid, uw Kamer in een later stadium
separaat informeren over de bevindingen en de conclusies die wij daaruit
trekken.
Mobiele frequenties
Verder heeft Agentschap Telecom in 2019 stevig ingezet op de voorbereidingen van de Multibandveiling, die medio 2020 plaatsvindt. Bij deze
veiling worden de vergunningen in de frequentiebanden 700, 1400 en
2100 MHz verdeeld. Voor de 700 MHz-band zal er voor vergunninghouders
die ook frequentieruimte hebben in de 800 en 900 MHz-band, een
dekkings- en snelheidsverplichting gelden. Agentschap Telecom zal
toezien op de naleving hiervan, zodat de vereiste dekking zo snel mogelijk
wordt gerealiseerd.
Antennes
Het Antennebureau coördineert de metingen van Agentschap Telecom
aan door antennes opgewekte elektromagnetische velden, ook wel
«straling» genoemd. In 2019 zijn op verschillende locaties zo’n
50 metingen uitgevoerd, vaak als steekproef en soms op aanvraag op
bijzondere locaties, zoals dakterrassen of een school. Alle meetresultaten
zijn openbaar. Agentschap Telecom heeft in 2019 op verzoek van het
Antennebureau gemeten bij 5G-testlocaties. Uit alle gedane metingen en
berekeningen blijkt dat de blootstelling aan elektromagnetische velden
lager is dan de limieten die de Europese Unie aanbeveelt.
Modern toezicht en digitale weerbaarheid
Het toezicht door Agentschap Telecom verschuift in toenemende mate van
nalevingstoezicht naar kwaliteitstoezicht. Dat betekent het aan de voorkant
proberen te voorkomen van systeemfalen, in plaats van aan de achterkant
repareren met boetes. Dit speelt bijvoorbeeld op het gebied van de
digitale weerbaarheid van vitale infrastructuren. Sinds 9 november 2018
houdt Agentschap Telecom toezicht op de Wet beveiliging netwerk- en
informatiesystemen (Wbni) en er wordt sindsdien ingezet op dit kwaliteitstoezicht. Aangewezen aanbieders van essentiële diensten in de sectoren
energie en digitale infrastructuur moeten aan de Wbni voldoen. Ze
moeten maatregelen nemen om incidenten te voorkomen die de
betrouwbaarheid van hun ICT-systemen aantasten, en incidenten met
aanzienlijke gevolgen moeten worden gemeld. Agentschap Telecom heeft
dit toezicht in 2019 verder uitgebouwd, zowel in bemensing als in
activiteiten. Daarbij is geïnvesteerd in het neerzetten van moderne
vormen van toezicht. Met inspecteurs die niet alleen inspecteren maar ook
fungeren als autoriteit in hun domein. En met een toezichtstrategie die
erop is gericht om vanuit inzicht, kennis en gezag de digitale
weerbaarheid te stimuleren. Digitale dienstverleners (clouddiensten,
zoekmachines, online marktplaatsen) vallen ook onder de Wbni, maar
hierbij is sprake van reactief toezicht. Daarbij geeft Agentschap Telecom
ter overweging mee om – bij de eerstvolgende evaluatie van de richtlijn
Beveiliging Netwerk- en Informatiesystemen (NIB) – als Nederland in te
zetten op proactief toezicht voor clouddiensten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 095, nr. 512

2

Markt en apparatuur
Het agentschap houdt er toezicht op dat elektrische apparatuur die op de
Nederlandse markt komt voldoet aan de Europese richtlijnen. Ook geeft
het voorlichting over de juiste installatie en het gebruik van apparatuur.
Signalen uit de samenleving over onveilige internet of things (IoT)apparatuur vormden aanleiding om 21 verschillende apparaten te testen
op hun digitale veiligheid. Naar aanleiding hiervan geeft het agentschap
tips aan gebruikers om IoT-apparatuur in huis te beveiligen. Daarnaast is
in 2019 specifiek aandacht besteed aan zonnepanelen. Hoewel het
toenemend gebruik van zonnepanelen wenselijk is, kan de bruikbaarheid
van het frequentiespectrum verstoord worden als de apparatuur niet
voldoet aan de eisen of als de panelen niet vakkundig geïnstalleerd zijn.
Ruimtevaart
Agentschap Telecom faciliteert Nederlandse satellietbedrijven die voor
hun satellieten toegang willen krijgen tot de ruimte. Alleen nationale
overheden mogen namelijk internationaal afspraken maken over
activiteiten in de ruimte. In 2019 was het agentschap intensief betrokken
bij het realiseren van de ambities van de Nederlandse satellietoperator
Hiber, Nationaal Icoon van 2019. Hiber heeft bij Agentschap Telecom een
nieuwe ruimtevaartvergunning aangevraagd. Het agentschap handelt een
dergelijke vergunningaanvraag af binnen de wettelijke termijn van 6
maanden. Met de eigen satellieten biedt Hiber een wereldwijd netwerk
voor internetdiensten gericht op internet of things toepassingen. Daarmee
zijn tal van maatschappelijke toepassingen mogelijk.
De Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat,
M.C.G. Keijzer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 24 095, nr. 512

3