Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2017–2018

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2462
Vragen van de leden Yesilgöz-Zegerius (VVD), Dik-Faber (ChristenUnie),
Jetten (D66) en Agnes Mulder (CDA) aan de Minister van Economische
Zaken en Klimaat over het vertrek van de NCG (ingezonden 5 juni 2018).
Antwoord van Minister Wiebes (Economische Zaken en Klimaat) (ontvangen
18 juni 2018).
Vraag 1
Wat was de opgave van de Nationaal Coördinator Groningen (NCG) en
hoeveel woningen zijn concreet aangepakt?
Antwoord 1
De NCG is belast met het bevorderen van de totstandkoming en uitvoering
van het Programma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen (MJP) en
doet hiervoor jaarlijks een voorstel, dat door de Minister van Economische
Zaken en Klimaat wordt vastgesteld. In het Meerjarenprogramma 2017–2021
(bijlage bij Kamerstuk 33 529, nr. 321) is de ambitie bepaald om in vijf jaar
22.000 woningen en 1.500 overige gebouwen te inspecteren – en waar nodig
vervolgens binnen 5 jaar te versterken – wat neerkomt op 5.000 woningen en
300 overige gebouwen per jaar. In de meest recente kwartaalrapportage van
de NCG (Kamerstuk 33 529, nr. 467) is aangegeven dat er sinds 2016 tot en
met het eerste kwartaal van 2018 7.989 adressen zijn geïnspecteerd en 3.055
versterkingsadviezen zijn opgesteld. Uit de versterkingsadviezen blijkt dat in
alle gevallen vergaande versterking nodig is om aan de norm 10-5 conform de
NPR 2015 te voldoen. Zoals weergegeven in de kwartaalrapportage zijn er tot
en met het eerste kwartaal van 2018 in totaal (zowel binnen als buiten de
gebiedsgerichte aanpak van de NCG) 672 adressen versterkt, waarvan 86 in
2017 en 30 in het eerste kwartaal van 2018.
Ik wil hier graag nogmaals benadrukken dat het Rijk, de provincie Groningen
en de betrokken gemeenten, steeds samen bestuurlijk verantwoordelijk zijn
geweest voor dit programma. Dat de implementatie van het versterkingsprogramma moeizamer bleek dan vooraf werd ingeschat – dat er successen,
maar zeker ook tegenvallers moesten worden gemeld – is niet terug te voeren
op de NCG, maar valt allereerst onder de verantwoordelijkheid van de
betrokken bestuursorganen.
Vraag 2
In hoeverre heeft de NCG nog een rol bij schadeafhandeling en complexe
schades met de inwerkingtreding van het nieuwe schadeprotocol?

ah-tk-20172018-2462
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

1

Antwoord 2
Met het Besluit Mijnbouwschade Groningen van 31 januari 2018 en het
instellen van de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen (TCMG) per
19 maart 2018 is de afhandeling van schademeldingen als gevolg van
bodembeweging door gaswinning uit het Groningenveld en de gasopslag bij
Norg in het publieke domein belegd. Alle schademeldingen die na 31 maart
2017 zijn geregistreerd worden nu door de TCMG afgehandeld. De TCMG
oormerkt schademeldingen daarbij niet als complex of niet-complex. Met een
wetsvoorstel dat ik nu voorbereid wordt de tijdelijke constructie van een
definitieve grondslag voorzien. Vanwege deze ontwikkelingen heeft de NCG
geen rol meer in de schadeafhandeling. Het instellingsbesluit van de NCG is
hierop aangepast en op 4 mei jl. in de Staatscourant geplaatst (Jaargang
2018, nr. 25 938).
Vraag 3 en 4
In hoeverre heeft de NCG nog een rol bij versterking wanneer dat onafhankelijk wordt belegd?
Hoe zorgt u ervoor dat de versterkingsopgave onafhankelijk wordt van de
Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)?
Antwoord 3 en 4
Zoals inmiddels de schadeafhandeling onafhankelijk van de NAM is ingericht,
wil ik dit ook regelen voor de versterkingsoperatie. Voor de schadeafhandeling is een manier gevonden waarbij de beoordeling van schademeldingen
onafhankelijk plaatsvindt van alle partijen die daar bij betrokken zijn:
besluiten over individuele schadeverzoeken van bewoners worden nu
genomen door een speciaal daarvoor ingerichte tijdelijke commissie met
onafhankelijk benoemde leden. NAM heeft hier geen invloed op. Een
vergelijkbare onafhankelijkheid wil ik organiseren voor besluiten over
versterken. Voor de precieze organisatie daarvan wil ik het advies van de
Mijnraad afwachten, omdat daarmee duidelijk zal worden wat de omvang en
het karakter van de versterkingsoperatie zal zijn. Met de bestuurders in de
regio heb ik afgesproken dat we snel na 1 juli a.s. verder in gesprek zullen
gaan over de vorm van aansturing die hierbij past. Intussen worden alle
lopende versterkingswerkzaamheden uitgevoerd, onder regie van de NCG.
Vraag 5
Kunt u aangeven hoeveel middelen zijn besteed aan de NCG, zijn organisatie
en het uitvoeren van zijn taken? Hoeveel van de middelen zijn direct terecht
gekomen bij inwoners voor compensatie en versterking?
Antwoord 5
In het overzicht in de bijlage1 zijn de bestedingen tot eind 2017 weergeven
van de Rijksmiddelen die beschikbaar zijn gesteld voor de uitvoering van het
Meerjarenprogramma Nationaal Coördinator Groningen, beleidsartikel 5. In
de tabel zijn de kosten voor het apparaat NCG, werkbudget en subsidiemaatregelen opgenomen. Van de € 432,4 miljoen beschikbaar gestelde middelen
is tot en met het laatste kwartaal van 2017 € 160,6 miljoen uitgegeven.
Het begrotingsartikel voor het meerjarenprogramma NCG kent voor het
grootste deel een 100% eindejaarsmarge. Dit houdt in dat budget dat in een
bepaald jaar niet wordt benut, kan worden meegenomen naar volgende jaren
en zo beschikbaar blijft voor de uitvoering van het Meerjarenprogramma. De
kosten van zowel de schadeafhandeling als de noodzakelijke versterking zijn
voor rekening van NAM. Deze staan los van de hier genoemde middelen.
Vraag 6
Op welke termijn verwacht u dat de 2500 woningen met een versterkingsadvies thuis versterkt zijn? Welke capaciteit is daarvoor beschikbaar? Hoe gaat
de u ervoor zorgen dat er geen ellenlange wachtlijst ontstaat van de nog te
versterken woningen?

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

2

Antwoord 6
Het uitgangspunt is, in lijn met het advies van de Commissie Meijdam, dat
een woning binnen vijf jaar nadat is geconstateerd dat deze niet voldoet aan
de norm versterkt moet zijn. Niet alle woningen zijn gelijktijdig beoordeeld,
maar van het merendeel hiervan is in december 2016 of eerder vastgesteld
dat deze op basis van de NPR 2015 niet voldoen aan de norm. Dat betekent
dat deze woningen voor december 2021 moeten zijn versterkt. De NCG heeft
met een marktconsultatie in december 2017 de beschikbare capaciteit voor
inspectie, engineering en de uitvoering van versterkingswerkzaamheden
verkend. Daaruit kwam naar voren dat marktpartijen geen onoverkomelijke
belemmeringen zien om de versterking van deze woningen binnen de termijn
te realiseren.
Tegelijkertijd blijkt uit recente kwartaalrapportages van de NCG dat de
realisatie van het inspectie- en engineering-programma en de versterking van
woningen achterblijft ten opzichte van de doelstellingen verwoord in het MJP
(bijlage bij Kamerstuk 33 529, nrs. 321, 389, 454, 467). Hier komt bij dat op
basis van de NPR 2015, in vrijwel alle gevallen ingrijpende versterking of zelfs
sloop wordt geadviseerd, wat leidt tot een zeer omvangrijke opgave. Om te
voorkomen dat de pijplijn verstopt raakt met woningen die wachten op
versterking, of mogelijk onnodige sloop, worden nieuwe versterkingsadviezen
eerst getoetst aan het advies van de Mijnraad.
Vraag 7
Zijn er voldoende middelen beschikbaar voor de versterking van woningen en
wie stelt die middelen ter beschikking?
Antwoord 7
NAM is als exploitant aansprakelijk voor de kosten voor schade en versterken
als gevolg van aardbevingen. Over hoe wordt gegarandeerd dat alle kosten
voor schade en de noodzakelijke versterking worden betaald, ben ik in
gesprek met aandeelhouders Shell en Exxon.
Vraag 8
Kunt u ten aanzien van de knip tussen huizen met een advies thuis en
mensen die nog een advies moesten ontvangen toelichten hoe het onderscheid is gemaakt en hoe hierover is gecommuniceerd? Hoever waren die
adviezen die in de pijplijn zitten en kunt u ons schetsen hoe die procedure
eruitzag op het moment dat u met uw voorgenomen besluit kwam?
Antwoord 8
Zoals aangegeven in mijn brief aan uw Kamer van 29 maart jl. (Kamerstuk
33 529, nr. 457), wil het kabinet geen onomkeerbare stappen zetten in de
huidige versterkingsoperatie in afwachting van meer duidelijkheid over de
veiligheid. Daar waar bewoners per brief al een voorstel voor maatregelen
hebben ontvangen in de vorm van versterkingsadvies zijn er, ook als er nog
geen bindende afspraken zijn gemaakt over de uitvoering daarvan, mijns
inziens dusdanig concrete verwachtingen geschapen dat deze mensen
moeten kunnen rekenen op de uitvoering van de versterking volgens dat
advies.
Ten aanzien van de overige woningen in de huidige werkvoorraad geldt dat
het merendeel is geïnspecteerd en deels geëngineerd op basis van de NPR
2015, waarbij werd uitgegaan van een voortdurende gaswinning op een
niveau hoger dan dat van vandaag. De uitkomsten van de berekeningen
leiden tot zeer ingrijpende versterkingsadviezen. Bij definitieve besluiten over
de versterking van deze woningen wil ik dan ook het advies van de Mijnraad
kunnen betrekken. Voor een deel van deze woningen (1.588) zijn versterkingsadviezen opgesteld. Aan deze bewoners is op basis van de eerste sterkteberekeningen in januari gecommuniceerd dat hun woning niet voldoet aan de
NPR en daarom bouwkundig versterkt moet worden, maar dat nog onderzocht wordt welke maatregelen nodig zijn. Daarbij is toegezegd dat zij in april
2018 opnieuw informatie zouden ontvangen. Naar aanleiding van bestuurlijk
overleg dat plaatsvond op 23 april jl., zijn op 26 april alle bewoners geïnformeerd over de stand van zaken en de betekenis daarvan voor hun situatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

3

Vraag 9 en 10
Hoe zorgt u dat de inwoners van Groningen net zo veilig zijn als in de rest
van Nederland, dus uitgaande van een risico van 10–5?
In hoeverre is de versterkingsopgave een aansprakelijkheidsvraagstuk zoals
gesteld door de heer Alders?
Antwoord 9 en 10
Ik vind het van groot belang dat de veiligheidsnorm voor gebouwen in het
aardbevingsgebied zo snel als mogelijk wordt bereikt. Met het besluit de
gaswinning versneld af te bouwen heeft het kabinet expliciet beoogd om de
veiligheid daadwerkelijk te kunnen borgen door de oorzaak van de problematiek weg te nemen en daarmee de versterkingsnoodzaak tot haalbaarder
proporties terug te brengen. Op basis van het advies van de Mijnraad worden
de gevolgen van dit besluit voor de versterkingsoperatie bepaald.
Alle voor de veiligheid noodzakelijke versterking moet hoe dan ook worden
uitgevoerd. Dit is nu een wettelijke verplichting van de NAM op basis van de
Mijnbouwwet. Met het recent bij uw Kamer ingediende wetsvoorstel
(Kamerstukken 34 957) zal ik alle maatregelen nemen die redelijkerwijs van
mij gevergd kunnen worden om te voorkomen dat als gevolg van de
gaswinning uit het Groningenveld de veiligheid wordt geschaad.
Vraag 11 en 12
In hoeverre is de verdere uitvoering van het Meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en Kansrijk Groningen geborgd?
Bent u bereid met de regio om met een gedragen opvolging te komen om de
vaart er bij de versterking in te krijgen?
Antwoord 11 en 12
Het vertrek van de heer Alders mag onder geen beding leiden tot nieuwe
onzekerheid over de lopende versterkingswerkzaamheden. Bewoners moeten
erop kunnen rekenen dat uitvoering van de lopende versterking doorgaat en
daarin speelt de overheidsdienst NCG een belangrijke rol.
Het feit dat de heer Alders zijn functie als NCG beschikbaar heeft gesteld
heeft tot veel reacties en aandacht in de media geleid. Ik wil benadrukken dat
dit op geen enkele manier negatief mag neerslaan op de inzet van de
medewerkers van de overheidsdienst NCG. Zij voeren met veel zorg en
aandacht belangrijk werk uit, in een ingewikkelde context en onder gezamenlijke verantwoordelijkheid van de bestuurders van Rijk en regio. Ook voor de
medewerkers van de overheidsdienst NCG is het daarom van belang dat er
snel duidelijkheid komt.
De heer Alders heeft aangegeven voor een goede afronding te zorgen en
beschikbaar te zijn voor een zorgvuldige overdracht. Vanzelfsprekend streef ik
ernaar op een zo kort mogelijke termijn en in overleg met de regio duidelijkheid te kunnen geven over het vervolg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, Aanhangsel

4