Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1059
Vragen van de leden Gesthuizen (SP) en Omtzigt (CDA) aan de Minister van
Binnenlandse Zaken en de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over
fraude door middel van legale naamwisselingen (ingezonden 5 januari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie), mede namens
de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (ontvangen
19 januari 2015)
Vraag 1
Wat is uw reactie op de door RTL1 geopenbaarde feiten ten aanzien van
gevallen van fraude door middel van legale naamwisselingen?
Antwoord 1
In onze brief van 10 december 2014 zijn wij ingegaan op de conclusies en
aanbevelingen in het interne rapport van het Nationaal Vreemdelingen
Informatieknooppunt (NVIK) over legale identiteitswisselingen in de Balkan en
Oost-Europa en de resultaten van het nader onderzoek dat door het NVIK is
uitgevoerd. In de RTL-uitzending van 30 december lag de focus op de
constatering door RTL dat vreemdelingen door middel van een legale
naamswijziging kunnen trachten zich aan toezicht of aan de gevolgen van een
ongewenstverklaring te onttrekken. In die gevallen is sprake van overtreding
van de Vreemdelingenwet en dus van strafbaar gedrag.
Vraag 2 en 3
Welke waarschuwingen vanuit het buitenland (Europese Unie, Europese
Economische Ruimte) over identiteitswisselingen heeft de Nederlandse
overheid in de afgelopen vijf jaar ontvangen? Kunt u een exact overzicht
daarvan geven?
Kunt u aangeven welke actie is ondernomen naar aanleiding van elk van de
waarschuwingen en van de signalen die de afgelopen vijf jaar zijn ontvangen
door Nederland?
Antwoord 2 en 3
Er wordt geen overzicht bijgehouden van alle signalen die in het kader van de
reguliere taakuitvoering worden uitgewisseld. Diensten die te maken hebben
met identiteitsvaststelling en -registratie in Nederland werken intensief samen

1

ah-tk-20142015-1059
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

RTL nieuws van 19.30 en 23.30 uur 30 december 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

met elkaar en met relevante zusterdiensten in het buitenland. In het kader van
deze operationele samenwerking informeren zij elkaar over gesignaleerde
fenomenen die mogelijk van invloed zouden kunnen zijn op de identiteitsvaststelling en -registratie. Indien noodzakelijk wordt daarop door de desbetreffende dienst geacteerd, bijvoorbeeld door het instellen van een onderzoek of
het opstellen van interne alerteringen en instructies. Een voorbeeld van dat
laatste is dat het NVIK in maart 2014 een instructie heeft laten uitgaan naar
de politie om in alle gevallen waarbij het is toegestaan ook de vingerafdrukken van vreemdelingen af te nemen en op die manier te controleren of er
sprake is van naamswisselingen. Dit alles behoort tot de dagelijkse werkzaamheden van de verantwoordelijke diensten.
Vraag 4 en 5
Wanneer bent u op de hoogte gesteld van de signalering die de Nederlandse
politie in 2013 verspreidde naar aanleiding van naamsverwisselingen?2 Is er
contact geweest over deze problematiek tussen de politie en de Nederlandse
Matching Autoriteit? Zo ja, wanneer en waaruit bestond dit contact?
Welke acties zijn tegelijk met deze signalering of naar aanleiding van deze
signalering ondernomen?
Antwoord 4 en 5
Van het bedoelde signaal zijn wij niet op de hoogte gesteld omdat daarvoor
geen bijzondere aanleiding bestond.
De bedoelde signalering betreft een operationele aandachtsvestiging die is
opgesteld door de vreemdelingenpolitie Utrecht en gedeeld met de afdelingen vreemdelingenpolitie in Nederland. De waarschuwing van de Duitse
politie uit 2011 waaraan in de aandachtsvestiging wordt gerefereerd, was in
2011 al door de vreemdelingenpolitie Utrecht met andere politieafdelingen en
de matching autoriteit gedeeld.
Zoals gebruikelijk bij dergelijke operationele aangelegenheden worden wij
daarvan op de hoogte gesteld als daar een bijzondere aanleiding voor is. Bij
signalen van trends of fenomenen zal de uitvoeringsorganisatie normaal
gesproken eerst onderzoeken of er daadwerkelijk sprake is van een landelijke
trend of fenomeen en vervolgens bepalen of er een bestuurlijk signaal moet
worden afgegeven. In dit geval was de media aandacht die is ontstaan naar
aanleiding van het interne NVIK rapport «legale identiteitswisselingen in de
Balkan en Oost-Europa» aanleiding voor de politie om ons van de aandachtsvestiging op de hoogte te stellen.
Vraag 6
Waarom heeft u deze signalering niet vermeld in de brief die u aan de
Tweede Kamer heeft gestuurd? Hoe kan het dat u de Kamer onlangs schreef
dat er geen constateringen van fraude met legale identiteitswisselingen
waren terwijl bij de onder uw verantwoordelijkheid opererende Matching
Autoriteit al langere tijd bekend is dat er wel gevallen van fraude bekend zijn
en ook de politie hiervan wist?
Antwoord 6
In onze brief van 10 december 2014 zijn wij ingegaan op de conclusies en
aanbevelingen in het interne rapport over legale identiteitswisselingen in de
Balkan en Oost-Europa van het NVIK en de resultaten van het nader
onderzoek dat door het NVIK is uitgevoerd. Het reguliere werk van de
operationele diensten maakte geen onderdeel uit van het onderzoek.
Uiteraard lopen de diensten zoals de politie, het NVIK en de matching
autoriteit in de dagelijkse taakuitoefening tegen identiteitsvraagstukken aan
die nader onderzoek vergen en worden pogingen tot identiteitsfraude
ontdekt. Dat betekent niet dat van iedere zaak die operationeel wordt
onderzocht een afzonderlijke melding hoeft te worden gemaakt. Onder meer
over de ontwikkelingen met betrekking tot het gebruik van valse identiteitsbewijzen, personalia en identiteiten in de strafrechtsketen wordt de Minister van
Veiligheid en Justitie door de matching autoriteit jaarlijks geïnformeerd door
middel van een jaarrapportage.

2

Bijlage onderhands meegestuurd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 7
Heeft u de Matching Autoriteit input gevraagd voor dat u het rapport en
feitenrelaas aan de Kamer heeft doen toekomen? Zo ja, hoe en wanneer? Zo
nee, waarom niet?
Antwoord 7
Nee, De matching autoriteit was niet bij het opstellen van het NVIK-rapport
betrokken omdat daarvoor geen aanleiding was. Conform het verzoek van uw
Kamer zijn wij in de brief van 10 december jl. ingegaan op constateringen die
door het NVIK in haar rapport zijn gedaan. In dat kader hebben wij de
diensten die bij het NVIK-rapport zijn betrokken geraadpleegd.
Vraag 8
Waarom gaat u er in het onderzoek vanuit dat voornamen niet te wijzigen
zijn, terwijl uit het onderzoek van Postma3 duidelijk blijkt dat dit wel mogelijk
is?
Antwoord 8
In het NVIK-onderzoek is sprake van naamswijziging van de voornaam en de
achternaam. Er is dus geen verschil met de scriptie van dhr. Postma.
Vraag 9
Lijkt het u waarschijnlijk dat iemand die ongewenst wordt verklaard,
voorzorgsmaatregelen neemt om na een naamwisseling niet een tweede keer
ongewenst verklaard te worden?
Antwoord 9
Een onherroepelijke veroordeling voor een misdrijf kan aanleiding zijn voor
een ongewenstverklaring. Voortgezet verblijf of terugkeer in Nederland na
een ongewenstverklaring is een overtreding van de Vreemdelingenwet en
daarmee een strafbare gedraging waar tegen wordt opgetreden indien de
desbetreffende persoon wordt aangetroffen in Nederland.
Vraag 10
Bent u bereid de objectieve gegevens, die moeilijker te veranderen zijn
(geboortedatum/geslacht/nationaliteit) uit de administratie van ongewenst
verklaarden te matchen met de gegevens uit andere overheidsorganisaties
(Rijksdienst voor het Wegverkeer, Belastingdienst, Basis Registratie Personen,
justitieketen) en aldus te bezien hoe groot het probleem werkelijk is?
Antwoord 10
In de brief van 10 december jl. hebben wij aangegeven welke nadere
maatregelen zijn genomen om in de toekomst te voorkomen dat personen
dubbel geregistreerd staan in de BVV en in de BRP. In die brief hebben wij
ook aangegeven dat na diepgravend onderzoek zowel in de BVV als in de
BRP geen evidentie is gebleken van fraude door dubbele inschrijving.
Wij hebben in die brief toegezegd om de 15 meest waarschijnlijke gevallen
van mogelijke meervoudige registratie gerelateerd aan de BVV verder te
onderzoeken. Dat onderzoek is afgerond met als resultaat dat bij geen van
deze meervoudige registraties aanwijzingen van fraude zijn geconstateerd.
Wij zien daarom nu geen aanleiding om aanvullend onderzoek in andere
overheidsbestanden te doen.
Vraag 11
Is ook gecontroleerd of mensen die in Duitsland of België ongewenst zijn
verklaard, zich in de Nederlandse bestanden bevinden? Zo ja, wat leverde dat
op? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 11
Conform het verzoek van uw Kamer zijn wij in de brief van 10 december jl.
ingegaan op constateringen die door het NVIK in haar rapport zijn gedaan.

3

«De impact op de Nederlandse strafrechtketen van legitieme naamswijzigingen in de Balkan»
(2014, Edwin Postma)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3

Vraag 12
Kunt u ingaan op de conclusies en aanbevelingen van hoofdstuk 8 in de in
vraag 8 genoemde onderzoeksscriptie?
Antwoord 12
Het betreft hier een scriptie van een individuele ambtenaar in het kader van
zijn opleiding, waarbij de professionele ervaringen en kennis gecombineerd
zijn met persoonlijke interpretaties en zienswijzen, die geenszins behoeven te
stroken met de opvattingen van de matching autoriteit.
Dit neemt niet weg dat de matching autoriteit met veel belangstelling kennis
neemt van de scriptie. Veel van de conclusies en aanbevelingen zijn reeds
bekend binnen de matching autoriteit en vormen een regulier onderdeel van
het continue verbeteringsproces dat moet leiden tot een verhoging van de
kwaliteit van het identiteitsonderzoek, efficiëntere werkprocessen en tijdige en
volledige onderlinge afstemming met alle relevante ketenpartners.
Vraag 13
Bent u bereid deze vragen uiterlijk 12 januari 2015 te beantwoorden?
Antwoord 13
Wij beantwoorden de vragen zo spoedig als mogelijk is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

4