Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

21 501-33

Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie

Nr. 923

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN EN
KLIMAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 11 april 2022
Hierbij bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Binnenlandse
Zaken en Koninkrijksrelaties, het verslag aan van de informele
Telecomraad van 8 en 9 maart 2022 in Parijs en Nevers. De Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties heeft namens
Nederland het woord gevoerd tijdens de informele Telecomraad.
Zoals gemeld in de Kamerbrief1 met de beantwoording van het schriftelijk
overleg heeft het Franse voorzitterschap de agenda van de informele
Telecomraad volledig aangepast vanwege de oorlog in Oekraïne. De focus
van de informele Raad lag op de thema’s desinformatie, de weerbaarheid
van de digitale infrastructuur en cybersecurity. De bijeenkomsten op
8 maart stonden in het teken van hybride dreigingen en desinformatie en
de weerbaarheid van de digitale infrastructuur.
Op 9 maart vond er een bijeenkomst plaats met als discussieonderwerp
het beschermen van de Europese cyberspace. In het kader van de
informele Raad zijn er twee gezamenlijke oproepen gedaan, waarvan één
over hybride oorlogsvoering en desinformatie en één over het versterken
van de cybersecurity capaciteit.
De Minister van Economische Zaken en Klimaat,
M.A.M. Adriaansens

1

kst-21501-33-923
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 21 501-33, nr. 920

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 923

1

Verslag informele Telecomraad 8–9 maart
Hybride oorlogsvoering
Informele lunchdiscussie
Tijdens de informele lunchdiscussie heeft de Raad van gedachten
gewisseld over de problemen rond desinformatie tegen de achtergrond
van de oorlog in Oekraïne en over hybride oorlogsvoering. Bij de
bijeenkomst waren diverse vertegenwoordigers van online platformen
aanwezig.
Er was een gedeelde visie onder de lidstaten dat deze oorlog naast een
gewapend conflict ook een informatieoorlog is. Diverse lidstaten riepen de
online platformen op om meer te doen om desinformatie te adresseren en
te voorkomen en pleitten voor een coherent instrumentarium van de EU.
Enkele lidstaten uit kleine lidstaten vroegen aandacht voor het beperkte
aantal fact checkers dat online platformen in dienst hebben binnen deze
lidstaten om desinformatie te adresseren. Lidstaten riepen de online
platformen op om zoveel als mogelijk te doen, waarbij de fundamentele
rechten van burgers gewaarborgd blijven.
De online platformen gaven aan deze oproep serieus te nemen. Zij gaven
tevens aan dat de uitzonderlijke omstandigheden als gevolg van de oorlog
in Oekraïne het lastig maken om snel te reageren. Tegelijkertijd
benadrukten de platforms wel zo hard mogelijk aan de slag te willen.
Nederland heeft steun uitgesproken voor de hybride toolbox2 van de EU
en heeft gepleit voor proportionele maatregelen om desinformatie te
adresseren en te voorkomen. Daarbij heeft Nederland het belang van
betrouwbare informatie over de oorlog in Oekraïne, ook voor Russische
burgers, benadrukt. Als laatste sprak Nederland steun uit voor de oproep
van diverse lidstaten richting de online platformen om meer te doen om
desinformatie te adresseren en te voorkomen.
Het Frans voorzitterschap heeft het initiatief genomen om een gezamenlijke oproep vanuit de Raad te doen aan vertegenwoordigers van
technologiebedrijven, grote online platformen, social media en
aanbieders van bemiddelings- of informatiediensten om verantwoordelijkheid te nemen bij het tegengaan van desinformatie. Lidstaten hebben
unaniem steun uitgesproken voor deze gezamenlijke oproep3.
Elektronische communicatie infrastructuren en netwerken in
Europa
Verdiepende sessie
In deze verdiepende sessie is van gedachten gewisseld over elektronische
communicatie-infrastructuren en -netwerken in Europa. De sessie werd
geopend door de Franse Staatssecretaris voor de digitale economie
Cédric O en Eurocommissaris voor de Interne Markt Thierry Breton. Er is
in deze sessie gesproken over de manier waarop de EU de weerbaarheid
van haar communicatie-infrastructuur kan versterken. Tevens is er van
2

Een hybride toolbox moet leiden tot een gecoördineerde en geïntegreerde benutting van
bestaande en toekomstige EU-instrumenten voor het tegengaan van hybride dreigingen.
3
Gezamenlijke oproep over desinformatie en hybride oorlogsvoering: https://
presse.economie.gouv.fr/download?id=91749&pn=3020%20-%20Joint%20appeal%
20by%20EU%20ministers%20responsible%20for%20digital%20and%20electronic%
20communications-pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 923

2

gedachten gewisseld over de balans tussen een open en innovatieve
oplossingen en de gevolgen daarvan voor de veiligheid.
Vrijwel alle aanwezige lidstaten onderstreepten het belang van een
spoedige afronding van de triloogonderhandelingen over de herziening
van de richtlijn netwerk- en informatiebeveiliging (NIB2-richtlijn). Ook
benadrukte een grote groep lidstaten het belang van goede kennis en
capaciteit binnen de publieke sector en private partijen om de digitale
infrastructuur te kunnen beschermen.
Nederland heeft het belang benadrukt van het versterken van de digitale
weerbaarheid van de (digitale) infrastructuur. Hierbij benadrukte
Nederland dat deze versterking niet alleen moet worden gezocht op de
korte termijn via technische en organisatorische maatregelen in
bestaande netwerken en informatie-uitwisseling over actuele dreigingen,
maar ook op de langere termijn door bijvoorbeeld het verminderen van
ongewenste strategische afhankelijkheden.
Europese cyberspace
Plenaire sessie
In de plenaire sessie vroeg het voorzitterschap aandacht voor de
bescherming van de Europese cyberspace. Eurocommissaris Breton vroeg
aandacht voor het vergroten van de detectiecapaciteit, het verbeteren van
de governance, de solidariteit tussen lidstaten (waarbij er ook gekeken zou
moeten worden naar het ondersteunen van elkaar op het gebied van
kennis) en maatregelen gericht op de interne markt. Breton vroeg
aandacht voor de NIB2-richtlijn en gaf aan dat de Cyber Resilience Act
later dit jaar zal verschijnen.
Er was onder de lidstaten brede steun voor de reeds lopende initiatieven
van de Commissie op het terrein van cybersecurity. Diverse lidstaten
benadrukten het belang van het opbouwen van eigen kennis en capaciteiten ter voorbereiding op cyberincidenten en crisissituaties. Enkele
lidstaten wezen op het belang van crisisvoorbereiding en lessen die uit
gemeenschappelijke oefeningen getrokken konden worden. Er was onder
lidstaten brede steun om de gezamenlijke EU-regels te versterken. Diverse
lidstaten wezen op het belang van de aangekondigde Cyber Resilience Act
waarover Nederland een non-paper4 heeft geschreven. Dat non-paper
kreeg van diverse lidstaten steun.
Nederland heeft in het overleg aangegeven dat EU-regulering op het
gebied van cybersecurity ook een cruciale rol speelt in de versterking van
de digitale weerbaarheid. Nederland heeft daarom opgeroepen tot snelle
afronding van de NIB2-richtlijn. Na afloop van het overleg werd een
tweede oproep5 aangenomen om de cybersecurity-capaciteiten in de EU
te versterken. Ook deze oproep werd unaniem door de lidstaten gesteund.

4
5

Kamerstuk 21 501-33, nr. 900
Gezamenlijke oproep over de versterking van EU cybersecurity capaciteiten: https://
presse.economie.gouv.fr/download?id=92261&pn=2123%20-%20Joint%
20appeal%20by%20EU%20ministers%20responsible%20for%20digital%20and%20electronic%
20communications-pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 21 501-33, nr. 923

3