Hoger Onderwijs en
Studiefinanciering

TER ONDERTEKENING

Aan: MOCW

Van

5.1.2.e
Datum
10 februari 2023
Referentie
35685063

Schriftelijke Kamervragen van de leden Dekker (FVD) en
Beertema (PVV) over academische vrijheid aan de UvA

Bijlagen
Brief TK FVD
Brief TK PVV
Artikel Folia en Parool
Intern OCW afgestemd
OWB, DE

Aanleiding
De Tweede Kamerleden Dekker (FVD) en Beertema (PVV) hebben u schriftelijke
vragen gesteld naar aanleiding van berichtgeving over een docent bij de UvA, die
zijn zorgen uit over de “woke cultuur” en de invloed daarvan op de academische
vrijheid. De vragen zijn ingediend op 25 januari jl.

Geadviseerd besluit
Indien u akkoord bent wordt uw beantwoording op deze twee sets schriftelijke
vragen naar de Tweede Kamer gestuurd.

Kernpunten
•

•

•

•

•

De docent in kwestie heeft een opiniestuk gepubliceerd in Folia. Hij meldt
dat de academische vrijheid bij de UvA onder druk staat en illustreert dit
met eigen ervaringen. De opleidingsdirecteur heeft vervolgens in een
bericht aan studenten afstand genomen van zijn uitspraken over de
legitimiteit van het begrip non-binair.
U wordt gevraagd te reageren op de ervaringen waarover de docent
schrijft en de reactie van de UvA. U geeft aan de zaak niet te kunnen
beoordelen aangezien het een personele aangelegenheid betreft, en
verwijst naar het onafhankelijke onderzoek dat het CvB heeft ingesteld.
U wordt gevraagd of diversiteit in de academie ook politieke en
ideologische opvattingen mag betreffen. U bevestigt dit. Ook benadrukt u
het belang van academische standaarden voor debat en de
verantwoordelijkheid van docenten. U wijst op het onderzoek dat u dit
jaar laat uitvoeren naar diversiteit en zelfcensuur in het hoger onderwijs
en de wetenschap n.a.v. de motie Van der Woude.
U stelt dat elke medewerker het recht heeft om het beleid van de
universiteit te bekritiseren. Tegelijkertijd moet de opleidingsdirecteur dit
beleid kunnen uitdragen. Zij spreekt uit dat iedereen welkom is en respect
verdient, ook non-binaire studenten en docenten.
U onderschrijft dat de sociale veiligheid van studenten en medewerkers
soms op gespannen voet kan staan met de vrijheid van meningsuiting en
de academische vrijheid, en dat het in eerste instantie aan de
universitaire bestuurders is om daar een verstandige weg in te vinden.

Het bericht in Het Parool en het opiniestuk in Folia zijn als bijlage toegevoegd
bij deze nota.
Pagina 1 van 2

Toelichting

Datum
2 februari 2023

Strekking van het opiniestuk in Folia
•
De auteur beklaagt zich over het diversiteitsbeleid van de UvA.
•
Hij waarschuwt dat de academische vrijheid bij de UvA, in het bijzonder
bij de sociale wetenschappen, onder druk staat, mede door politieke
correctheid en linkse dogmatische ideologie.
•
De auteur ervaart morele afkeuring van studenten en collega’s ten
aanzien van zijn standpunten en interesses, zoals
o zijn opvatting over het begrip “non-binair”;
o zijn voornemen om de rol van de islam bij homofoob geweld te
onderzoeken; en
o zijn kritiek op het coronabeleid.
•
Hij stelt dat het steeds moeilijker wordt om binnen de UvA begeleiding en
financiering te vinden voor het onderzoek dat hij wil doen.
•
Hij beweert dat hij een functie bij een summer school heeft verloren
vanwege zijn opvattingen.
•
Hij meldt dat hij zich bij het CvB heeft gemeld als klokkenluider.
Vervolg
•
De betrokken opleidingsdirecteur heeft een bericht gestuurd aan de
studenten waarin zij afstand neemt van de standpunten en uitingen van
de docent, aldus Het Parool. De UvA heeft het bericht niet met ons
gedeeld maar dit wel bevestigd.
•
De publicatie in Folia leidde tot aandacht hiervoor bij o.a. Het Parool, De
Telegraaf, Dit is de Dag (NPO Radio 1) en Ongehoord Nederland.
•
Het CvB heeft op 3 februari (twee weken na publicatie Folia) bekend
gemaakt de kwestie te laten onderzoeken door een onafhankelijke
commissie onder leiding van Carel Stolker.
•
De commissie onderzoekt o.a. of er sprake is van ernstige institutionele
misstanden die leiden tot een bedreiging van de academische vrijheid en
de kwaliteit van onderwijs en onderzoek. De docent heeft op Twitter
kenbaar gemaakt vertrouwen te hebben in deze aanpak.
Afstemming
Voor een controle op feitelijke onjuistheden in de beantwoording heeft ambtelijke
afstemming plaatsgevonden met de UvA.
Onderzoek academische vrijheid
De motie Van der Woude “verzoekt de regering om te laten onderzoeken of
zelfcensuur en beperking van diversiteit van perspectieven in de wetenschap en
het hoger onderwijs een rol spelen, met daarbij ook aandacht voor de
toenemende bedreiging, intimidatie en haatreacties naar wetenschappers, en
onvrije gevoelens van studenten, en met aanbevelingen te komen hoe het vrije
woord van studenten en veiligheid van wetenschappers binnen wetenschappelijke
waarheidsvinding te allen tijde beschermd dienen te worden.”
• U heeft eerder toegezegd dit najaar resultaten te delen met de Kamer.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
Niet van toepassing.

Pagina 2 van 2