Jaarverslag 2020

>

Landelijk Bureau Bibob

Inhoud

1

Inhoud
Voorwoord

> 03

Inleiding

> 04

Bibob in het kort
Leeswijzer

> 04
> 04

Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

1 | Adviezen

> 05

1.1 Verantwoording in cijfers
> 05
1.2 Evaluatie door bestuursorganen > 07
1.3 Wetswijziging
> 08
1.4 Jurisprudentie
> 09

2 | Voorlichting

> 10

2.1 Winterschool
2.2 Training & cursussen
2.3 Ondersteuning tijdens het
		Bibob-traject
2.4 Helpdesk
2.5 Nieuwsbrieven

> 10
> 11

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

> 11
> 11
> 12

3 | Samenwerking

> 13

3.1 Informatieleveranciers
3.2 Bestuursorganen en RIEC’s

> 13
> 14

4 | Kwaliteitscommissie

> 15

5 | Bibob in de media

> 17

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

Voorwoord
In dit jaar wisten bestuursorganen het Landelijk Bureau Bibob (LBB) goed
te vinden. Hoewel in 2020 sprake is geweest van een forse stijging van
adviesaanvragen is het LBB in staat geweest de adviezen tijdig en met de
juiste kwaliteit te leveren. De stijging van het aantal adviesaanvragen zet
vooralsnog onverminderd voort.

Op 1 augustus 2020 is de gewijzigde Wet Bibob (eerste tranche) in werking
getreden. Naast de implementatie van de voor het LBB relevante
wijzigingen in de eigen werkwijze, is er door het LBB ook ruim aandacht
besteed aan voorlichting hierover richting bestuursorganen via factsheets
en andere vormen van voorlichting.

Opvallend in 2020 is de doorgezette stijging in het aantal adviesaanvragen
over bouwvergunningen. Ook bleef ondanks de coronacrisis de
horecabranche oververtegenwoordigd in het aantal adviesaanvragen bij
het LBB. Dit lijkt verklaarbaar door de extra aandacht die bestuursorganen
in 2020 hadden voor noodlijdende horeca die mogelijk in de handen van
criminelen zou vallen.

Begin 2020 werd een breed bezochte Winterschool georganiseerd met
workshops in Den Haag. Vervolgens heeft het LBB zijn voorlichtingstaak in
verband met Corona tijdig weten om te buigen naar online sessies met
bestuursorganen. Dit heeft uiteindelijk ook geresulteerd in de eerste
online Winterschool met 24 webinars begin 2021. De verwachting is dat
het LBB zijn online activiteiten ook in 2021 voortzet.
Iep Visser
Directeur Landelijk Bureau Bibob/ Algemeen directeur Justis

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

03

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

Inleiding
Bibob in het kort

Leeswijzer

Met de Wet Bibob kunnen bestuursorganen1 de achtergrond van
een (rechts)persoon onderzoeken in het kader van vergunning- en
subsidieverlening, bij het aangaan van een vastgoedtransactie of bij
het gunnen van een overheidsopdracht. Indien een ernstig gevaar bestaat
dat de aanvrager of zijn zakelijke omgeving crimineel verkregen vermogen
aanwendt of strafbare feiten zal plegen in het licht van zijn bedrijfsvoering,
kan het betreffende bestuursorgaan weigeren om met hem in zee te gaan.
Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en
wordt de bonafide ondernemer beschermd tegen oneerlijke concurrentie.
Ook wordt de Wet Bibob steeds vaker ingezet als instrument in de brede
aanpak tegen ondermijning.

Met dit jaarverslag legt het LBB verantwoording af over de activiteiten in
het jaar 2020. Het LBB voldoet hiermee aan de wettelijke verplichting van
artikel 24 van de Wet Bibob, waarbij de minister voor Rechtsbescherming
jaarlijks aan beide kamers der Staten-Generaal een openbaar verslag
uitbrengt van de wijze waarop het LBB zijn taken in het afgelopen
kalenderjaar heeft verricht.
In hoofdstuk 1 zetten we de adviestaak van het LBB uiteen. Het aantal
verstrekte adviezen komt aan bod en we gaan in op de conclusies en de
doorlooptijden van de verrichte onderzoeken. In 2020 vond daarnaast een
wetswijziging plaats. Deze komt ook in hoofdstuk 1 aan de orde.

Om tot een zorgvuldig besluit te komen, kunnen bestuursorganen het LBB
verzoeken onderzoek te verrichten. Het LBB raadpleegt bij dat onderzoek
een groot aantal open en gesloten informatiebronnen over de aanvrager
en zijn zakelijke omgeving en komt uiteindelijk tot een conclusie over de
mate van gevaar als bedoeld in artikel 3 van de Wet Bibob.

Hoofdstukken 2 en 3 omvatten de voorlichting aan en samenwerking
met externe partners van het LBB. In hoofdstuk 4 bespreken we de
kwaliteitscontrole door een onafhankelijke kwaliteitscommissie.
In hoofdstuk 5 belichten we een aantal mediaberichten.

Het LBB is onderdeel van Justis, de screeningsautoriteit van het ministerie
van Justitie en Veiligheid die onder meer verantwoordelijk is voor het
afgeven van de Verklaring omtrent het Gedrag (VOG) en het toezicht op
rechtspersonen. Justis is gecertificeerd volgens de ISO 9001 normering,
de internationale norm voor kwaliteitsmanagementsystemen.

				 < Bekijk de film over de Wet Bibob.
1

1 De Wet Bibob maakt onderscheid tussen bestuursorganen en rechtspersonen met een
overheidstaak. Ten behoeve van de leesbaarheid wordt in alle gevallen gesproken over
bestuursorganen.

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

04

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5

1 | Adviezen
1.1 Verantwoording in cijfers
In 2020 bracht het LBB 268 reguliere adviezen uit. Daarnaast verstrekte
het LBB in 2020 68 aanvullende adviezen. Dit zijn adviezen in procedures
waarover al eerder geadviseerd is.
Het grootste deel van de adviezen in 2020 is net als voorgaande jaren
uitgebracht aan gemeenten. In totaal zijn aan hen 303 adviezen
uitgebracht. Verder heeft het LBB 17 adviezen uitgebracht aan provincies
en 16 aan drie landelijke instanties. De meeste adviezen zijn uitgebracht
aan de volgende bestuursorganen:

Aantal uitgebrachte adviezen
1. Utrecht

31

2. Rotterdam

26

3. Amsterdam

24

4. Eindhoven

19

5. Breda

13

Geografisch zijn de meeste adviezen – aan provincies én gemeenten –
uitgebracht aan de provincie Zuid-Holland en daarna aan Noord-Brabant.
Het kleinste aantal adviezen is uitgebracht aan de provincie Groningen.
De exacte aantallen zijn hierna aangegeven.

Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

05

Aantal uitgebrachte adviezen
4

Inhoud

15

Veruit de meeste adviezen hebben evenals in voorgaande jaren betrekking
op de horecasector. In 2020 zijn verder veel adviezen uitgebracht over
bouwvergunningen.

8

1

Horeca
Bouw
Seksinrichting
Milieu
Speelautomaten
Coffeeshop
Vastgoed
Huisvestigingswet
Transport
Subsidies
Overig

47

Adviezen

5

2

69

40

24

19

Voorlichting
5

65

3

Mate van gevaar
19

Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5

Eindtotaal 320

Op de kaart zijn de adviezen aan landelijke instanties zoals zelfstandige
bestuursorganen niet weergegeven. Dit zijn er 16 in totaal. Deze adviezen
zijn uitgebracht aan de Kansspelautoriteit (8), de Nationale en
Internationale Wegvervoer Organisatie (6) en de Rijksdienst voor
Ondernemend Nederland (2).

De reguliere adviezen van het LBB zijn onder te verdelen naar de mate van
gevaar dat de beschikking of andere beslissing mede zal worden gebruikt
om crimineel verkregen vermogen te benutten of om strafbare feiten te
plegen. Het LBB concludeerde in 2020 136 maal dat ernstig gevaar bestond.
31 keer luidde de conclusie dat er een mindere mate van gevaar was. In 101
gevallen concludeerde het LBB dat geen gevaar voorzien werd.

38%
50%

Bibob in de media

Ernstig
Minder
Geen

12%

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

06

Doorlooptijden
Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3

In 2020 is 89% van de adviezen uitgebracht binnen de wettelijke
adviestermijn van 12 weken. Dit is een verbetering ten opzichte van 2019.
Toen ging het namelijk om 85% van de adviezen die binnen de wettelijke
adviestermijn werden uitgebracht.

1.2 Evaluatie door bestuursorganen
Eind 2019 is het evaluatieproces herzien, waarna het vernieuwde
evaluatieproces in 2020 in werking trad. Hierbij nam het LBB een
vernieuwd evaluatieformulier in gebruik. Zo wil het LBB waar nodig en
waar mogelijk de kwaliteit van de adviezen en de dienstverlening
verbeteren, door (meer) te voldoen aan de wensen van bestuursorganen.

Bestuursorganen hebben over 123 van de 336 in 2020 uitgebrachte
adviezen een evaluatieformulier ingevuld. 22 evaluatieformulieren zagen
op aanvullende adviezen. Dat heeft de volgende gemiddelde cijfers op een
schaal van 1-10 opgeleverd:
2017

2018

2019

2020

Doorlooptijd

6

5

7,5

8

Leesbaarheid

8

8

8,5

8

Volledigheid

8

7,5

8

7,5

Communicatie

8

8

8

8,5

Na een aanvullend advies verstuurt het LBB een evaluatieformulier om
concreet te vragen naar verbeterpunten en om bestuursorganen te
herinneren aan het invullen van evaluatieformulieren. Na ontvangst van
een evaluatieformulier wordt het evaluatieformulier naar de onderzoeker
gestuurd en besproken met de manager.

Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

07

1.3 Wetswijziging
Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

Op 1 augustus 2020 trad de gewijzigde Wet Bibob (eerste tranche) in
werking. Op diezelfde datum trad ook een wijziging van het Besluit
justitiële en strafvorderlijke gegevens (Bjsg) in werking.
Als gevolg van de inwerkingtreding van de eerste tranche is de Wet Bibob
fors gewijzigd. Zo is onder andere het toepassingsbereik van de Wet Bibob
uitgebreid naar alle overheidsopdrachten. De Wet Bibob was eerder enkel
van toepassing op overheidsopdrachten in de sectoren bouw, milieu en
ICT. De wetswijziging heeft ook geleid tot een verandering in de wijze
waarop de bewijswaardering van (vermoedens van) strafbare feiten door
het LBB plaatsvindt. Naar aanleiding daarvan heeft het LBB de interne
werkinstructies aangepast en deze geïmplementeerd in de wijze de
beoordeling en motivering van gevaarsconclusies plaatsvindt.
Het LBB heeft door de gewijzigde Wet Bibob ook meer bevoegdheden
gekregen, waaronder een nieuwe tipbevoegdheid. Het LBB kan
bestuursorganen voortaan rechtstreeks – zonder tussenkomst van de
officier van justitie – tippen om een eigen Bibob-onderzoek te verrichten
en eventueel daarna het LBB om advies te vragen. Daarnaast heeft het
LBB de bevoegdheid gekregen om adviesaanvragen onder bepaalde
omstandigheden niet in behandeling te nemen. Deze bevoegdheid kan
worden toegepast wanneer door overheden geen of onvoldoende eigen
onderzoek is gedaan. Het LBB heeft ten slotte de bevoegdheid gekregen
om aangifte te doen van (vermoedens van) strafbare feiten of melding te
maken van (vermoedens van) bestuursrechtelijk beboetbare feiten die nog
niet bij de betreffende bevoegde opsporingsinstanties of
toezichthoudende overheidsinstanties bekend zijn.

Naast uitbreiding van het toepassingsbereik van de Wet Bibob en
uitbreiding van de bevoegdheden van het LBB hebben de wijzigingen
van de Wet Bibob in samenhang met de wijzigingen van het Bjsg geleid tot
een verruiming van de mogelijkheden van overheden om eigen onderzoek
te doen. Per 1 augustus 2020 kunnen bestuursorganen ook de justitiële
gegevens van bepaalde derden uit het zakelijke netwerk van de
betrokkene opvragen, zoals van de leidinggevenden, de zeggenschaphebbenden, de vermogensverschaffers en sommige zakelijke
samenwerkingsverbanden.
Naar aanleiding van de wetswijziging heeft het LBB interne werkinstructies
aangepast, is bestaand voorlichtingsmateriaal geactualiseerd en is nieuw
voorlichtingsmateriaal voor afnemers opgesteld en gepubliceerd op de
website van Justis. Het LBB heeft in het najaar van 2020 aan zijn afnemers
een extra editie van de nieuwsbrief verstrekt die volledig gewijd was aan
de eerste tranche van de wetswijziging.
Op 17 november 2020 is de tweede tranche van het wetsvoorstel ter
advisering voorgelegd aan de Raad van State. Dit wetsvoorstel leidt onder
andere tot een verruiming van de bevoegdheden tot informatiedeling
tussen het LBB en bestuursorganen en tussen bestuursorganen onderling.
Bij inwerkingtreding van de tweede tranche krijgen overheden ook de
bevoegdheid om in het kader van hun eigen Bibob-onderzoek bij de
Belastingdienst fiscale gegevens van de betrokkene en de hierboven
genoemde bepaalde derden uit het zakelijke netwerk van de betrokkene
op te vragen.

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

08

1.4 Jurisprudentie
Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

In 2020 hebben bestuursrechters enkele uitspraken gedaan over besluiten
die waren gebaseerd op Bibob-adviezen van het LBB. Het LBB volgt de
ontwikkelingen in de jurisprudentie nauwlettend.
De Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) heeft
vanwege een aanvraag van een bouwvergunning op 25 maart 2020
(ECLI:NL:RVS:2020:837) en na een eerdere tussenuitspraak van 3 juli 2019
(waarin was geoordeeld dat het bestuursorgaan onvoldoende onderzoek
had verricht en onvoldoende had gemotiveerd dat sprake was van een
zakelijk samenwerkingsverband, op basis waarvan opnieuw advies
aangevraagd moest worden bij het LBB) zich gebogen over de vraag of
terecht een zakelijk samenwerkingsverband is aangenomen door het
bestuursorgaan. Daarbij ging de Afdeling eerst in op het feit dat geen
sprake was van een extra betrokkene, nu er “te weinig directe aanwijzingen zijn
voor het bestaan van een zodanige feitelijke zeggenschap en daadwerkelijke invloed
van [belanghebbende] op het gebruik van het pand, dat deze aanwijzingen zouden
rechtvaardigen dat hij redelijkerwijs met de aanvrager van de omgevingsvergunning
kan worden gelijkgesteld.” Op basis van het aanvullend advies van het LBB
mocht het bestuursorgaan concluderen dat wel sprake was van een
zakelijk samenwerkingsverband, omdat nu voldoende onderzocht en
(deugdelijk) gemotiveerd was dat sprake was van een zakelijk
samenwerkingsverband. Onder andere de langdurige financiële
samenwerking, het willen realiseren van woningen in het pand en het
gebruik van hetzelfde zakelijke netwerk wezen, leidden daarbij tot deze
relatie.

5
Bibob in de media

De rechtbank Limburg heeft op 14 augustus 2020
(ECLI:NL:RBLIM:2020:6057) geoordeeld over de weigering van een
exploitatievergunning voor een broodjeszaak, naar aanleiding van
meerdere (aanvullende) adviezen van het LBB. Daarbij werd ingegaan op
verschillende criteria uit de Wet Bibob. Op basis van de Bibob-adviezen
was sprake van een ernstig gevaar op de B-grond. Er zou namelijk een
redelijk ernstig vermoeden van betrokkenheid van de middellijk
aandeelhouder van de betrokkene zijn bij het overtreden van de
Opiumwet. Dit werd door de rechtbank aannemelijk geacht vanwege het
door het LBB aangevoerde feitencomplex, waaruit onder meer naar voren
kwam dat de middellijk aandeelhouder een pand verhuurde waar een
hennepplantage is aangetroffen, dat hij hier zelf bij betrokken was en dat
(blijkens TCI-informatie) door hem in wiethokken werd geïnvesteerd.
Daarnaast was sprake van een zakelijk samenwerkingsverband met een
vrouw die zich schuldig had gemaakt aan valsheid in geschrift en aan
witwassen. Volgens het Bibob-advies bestond een vermoeden van
betrokkenheid hierbij vanwege het opstellen van een valse
werkgeversverklaring om een hypotheek te krijgen, terwijl niet
aannemelijk was dat de vrouw enig salaris ontving. Dat het pand
uiteindelijk met verlies is verkocht deed volgens de rechtbank niet aan de
schuldigheid aan witwassen af, omdat financieel voordeel voor witwassen
niet is vereist. Nu het witwassen door een broodjeszaak kan worden
gefaciliteerd, was ook aan samenhangcriterium voldaan. Ten slotte werd
het zakelijk samenwerkingsverband ook aannemelijk geacht, omdat de
middellijk aandeelhouder van betrokkene en de vrouw onder andere een
samenwerking hadden bij een ander bedrijf in Marokko en de middellijk
aandeelhouder de administratie van één van de vennootschappen van de
vrouw deed. Hiermee sluit de rechtbank aan bij het advies van het LBB,
waarmee het beroep van betrokkene ongegrond is verklaard.
Wanneer uitspraken consequenties kunnen hebben voor afnemers of de
werkwijze van het LBB, informeert het LBB hen hierover actief, via
bijvoorbeeld de nieuwsbrief.

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

09

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

2 | Voorlichting
De uitvoering van de Wet Bibob kan complex zijn. Het LBB
begeleidt daarom de (potentiële) afnemers van adviezen en
probeert op meerdere manieren zo veel mogelijk kennis met
hen te delen over de toepassing en reikwijdte van de Wet Bibob.
Voorlichting geven is de tweede wettelijke taak van het LBB. In
2020 bestond deze voorlichting onder andere uit het volgende:

2.1 Winterschool
Het LBB organiseerde in januari 2020 de eerste Bibob Winterschool.
Tijdens deze week is in verschillende workshops aandacht besteed aan
thema’s, zoals vastgoedtransacties, subsidies, bouwen en
overheidsopdrachten. Ook waren er workshops over het verbinden van
voorschriften, bewijs & voordeel en Bibob-relaties. Uit de evaluatie van de
winterschool door deelnemers kwam een grote waardering naar voren.
In de tweede helft van 2020 startte het LBB de voorbereidingen voor een
online Winterschool in januari en februari 2021.

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

10

Inhoud

1
Adviezen

2.2 Training & cursussen

2.4 Helpdesk

Het LBB verzorgt sinds enige jaren landelijk cursussen, workshops en
presentaties over diverse thema’s binnen de Wet Bibob voor doelgroepen
variërend van ambtenaren tot bestuurders. Het doel van deze trainingen
en cursussen is om bestuursorganen beter uit te rusten voor de toepassing
van de Wet Bibob. In de tweede helft van 2020 ging het LBB over tot het
online geven van trainingen en cursussen. Daaraan namen in het najaar
ruim 450 professionals van overheidsinstanties deel.

Via de website van Justis is veel informatie te vinden over de Wet Bibob en
de daaraan gerelateerde onderwerpen. Daarnaast beantwoordt het LBB
– in het kader van de helpdeskfunctie – dagelijks meerdere vragen via de
telefoon en e-mail. Daarbij komt regelmatig de vraag binnen of een
bepaalde situatie geschikt is voor toepassing van de Wet Bibob en de
aanvraag van een Bibob-advies bij het LBB.

Daarnaast heeft het LBB een presentatie en workshop verzorgd tijdens
een tweetal (online) congressen.

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

2.3 Ondersteuning tijdens het Bibob-traject
Waar nodig bood het LBB in 2020 ondersteuning bij concrete
adviesverzoeken, zonder daarbij in het besluit van het bestuursorgaan te
treden. Over het algemeen geldt dat, wanneer een bestuursorgaan voor
het eerst of weer na een aantal jaar een adviesverzoek indient, een
intakegesprek plaatsvindt. Soortgelijke gesprekken vinden ook plaats
wanneer het onderzoek op voorhand (juridisch) complex lijkt te zijn.
Tijdens deze gesprekken bespreekt het LBB onder meer het eigen
onderzoek van het bestuursorgaan, de reikwijdte van het onderzoek van
het LBB en de wijze van onderzoeken. Het LBB licht dan regelmatig de
totstandkoming en de conclusie van het advies toe en verleent
ondersteuning bij vragen over bijvoorbeeld de vergewis- en
geheimhoudingsplicht.

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

11

2.5 Nieuwsbrieven
Inhoud

1
Adviezen

Het LBB brengt regelmatig nieuwsbrieven uit voor bestuursorganen met
informatie over zijn activiteiten en over ontwikkelingen op het gebied van
de Wet Bibob. Daarnaast schenkt het LBB hierin aandacht aan uitspraken
van de Raad van State over Bibob-zaken en deelt het LBB kennis en
expertise over de wet. De nieuwsbrief telde in 2020 bijna 800 abonnees.

Een greep uit de nieuwsbrieven
Nieuwsbrief Landelijk Bureau Bibob 7 oktober 2020

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5

In de nieuwsbrief van het Landelijk Bureau Bibob (LBB) vindt u nieuws en
actualiteiten, jurisprudentie, en een veelgestelde vraag omtrent de Wet Bibob.

Veelgestelde vraag
Waar kan ik een overzicht vinden op welke
overheidsbeslissingen de Wet Bibob van toepassing is?

Inhoud
Actualiteiten
> Winterschool 2021: save the date!
> Webinars
Jurisprudentie
> Verzoek om dossierstukken in de hoger beroepsprocedure geheim te houden 		
(Raad van State, 10 juni 2020)
> Valsheid in geschrifte bij invullen Bibob-formulier
(Raad van State, 9 september 2020)
Bibob in de media
> Lekken uit geheim Bibob-advies kan ‘serieuze gevolgen’ hebben
> Coffeeshop Africa in Tilburg mag open blijven
> Cafe de Skihut in Almelo blijft voorlopig op slot

Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

12

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

3 | Samenwerking
Bij de uitvoering van de Wet Bibob werkt het LBB samen met
verschillende instanties. Een aantal overheidsinstanties levert
de informatie die cruciaal is voor de totstandkoming van een
Bibob-advies. Het Openbaar Ministerie (OM) heeft daarnaast
met het LBB de taak om met tips Bibob-procedures op gang te
brengen. Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s)
ondersteunen bestuursorganen bij onder andere de uitvoering
van het eigen onderzoek op grond van de Wet Bibob. Het LBB
onderhoudt met al deze instanties contact om de toepassing
van de Wet Bibob en de onderlinge samenwerking te
bevorderen.

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

3.1 Informatieleveranciers
Het LBB baseert haar adviezen op de informatie die andere instanties
verstrekken. Dit betreft onder andere opsporingsdiensten, inspecties en
uitkeringsinstanties. Om de samenwerking te bevorderen en de
informatieverstrekking te verzekeren, vinden regelmatig overleggen plaats
met de meeste van deze informatieleveranciers en zijn factsheets
opgesteld waarin de informatieverstrekking aan het LBB overzichtelijk is
beschreven.

Openbaar Ministerie (OM)
Het LBB heeft in 2020 regelmatig contact gehad met het OM. Het LBB
baseert adviezen namelijk vaak op de dossiers van het OM. Het OM heeft
een aanjagende functie bij toepassing van de Wet Bibob. De Bibobofficieren van het OM kunnen bestuursorganen tippen om een onderzoek
te starten. In 2020 ontving het LBB 61 adviesaanvragen die gebaseerd
waren op een dergelijke OM-tip. In 2019 waren dat 42 aanvragen.

13

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

Met de wetswijziging van augustus 2020 heeft het LBB ook zelf een
tipbevoegdheid gekregen. Tijdens meerdere (digitale) overleggen heeft
het LBB met het Landelijk Parket gesproken over deze en andere
wetswijzigingen. Daarbij is gekomen tot een pilot over het doen van
aangifte van door het LBB ontdekte strafbare feiten (gestart in 2021) en is
toegelicht dat het LBB de mogelijkheid heeft gekregen om feiten die zijn
afgedaan met een bewijssepot aan de gevaarsconclusie ten grondslag te
leggen (en in dat kader dus ook informatie zal opvragen).
Het LBB heeft vervolgens ook gesproken met parketsecretarissen en
officieren van de overige parketten over de tipbevoegdheid van het OM en
de ontwikkelingen rondom de wetswijziging.

3.2 Bestuursorganen en RIEC’s
Het LBB hecht waarde aan een goede relatie met bestuursorganen die de
Wet Bibob toepassen en Bibob-adviezen ontvangen. Daarbij is
kennisuitwisseling een belangrijk onderdeel. Daarom organiseert het LBB
al jaren twee keer per jaar expertbijeenkomsten met partners, zoals
meerdere (grote) gemeenten, de provincies, enkele zelfstandige
bestuursorganen en de RIEC’s. Tijdens deze bijeenkomsten bespreken de
aanwezigen actuele Bibob-thema’s, worden ervaringen uitgewisseld en
worden rechterlijke uitspraken geanalyseerd. Dit jaar vonden de
expertbijeenkomsten online plaats.

Vanwege de situatie rondom corona is de jaarlijkse Bibob-officieren
bijeenkomst in 2020 niet doorgegaan en verplaatst naar een nader te
bepalen datum in 2021.

Belastingdienst
Het LBB heeft in 2020 veelvuldig contact gehad met de Belastingdienst,
omdat het LBB wilde onderzoeken of het mogelijk zou zijn om – naast de
informatie over feiten en omstandigheden die afgedaan (kunnen) worden
met een vergrijpboete en die afgedaan (kunnen) worden met
strafrechtelijke vervolging – ook informatie over verzuimboetes te
ontvangen. Met het oog daarop heeft het LBB samen met de
Belastingdienst, regiokantoor Eindhoven, van juni tot december 2020 een
pilot gedraaid, waarbij informatie over verzuimboetes werd ontvangen en
door het LBB kon worden beoordeeld. Vanwege de gewenste resultaten is
de pilot eind 2020 geëindigd en omgezet in een nieuwe, vaste werkwijze.

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

14

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5

4 | Kwaliteitscommissie
Om de kwaliteit van de Bibob-adviezen te bevorderen, is een
onafhankelijke kwaliteitscommissie ingesteld die
steekproefsgewijs de kwaliteit van de adviezen van het LBB en
de zorgvuldigheid waarmee die adviezen worden gemaakt,
beoordeelt. De kwaliteitscommissie kijkt naar de opbouw van
het advies, de wijze waarop de informatie is geselecteerd en
weergegeven en de vraag of de analyse van de gebruikte
informatie de conclusie van het advies kan dragen. De
kwaliteitscommissie rapporteert aan de minister van Justitie en
Veiligheid en brengt jaarlijks een verslag uit.

Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

De kwaliteitscommissie Bibob had in 2020 dezelfde samenstelling als in
2019 en bestond uit de volgende leden:
• De heer mr. F.W.H. van den Emster (voorzitter); o.a.
rechterplaatsvervanger Rechtbank Rotterdam, raadsheerplaatsvervanger Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en voormalig
voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak.
• Mevrouw prof. mr. E.R. Manunza; o.a. hoogleraar Europees en
Internationaal aanbestedingsrecht Universiteit Utrecht.
• De heer prof. mr. dr. E.R. Muller; o.a. decaan van de Faculteit
Governance and Global Affairs, bestuurder van de Campus Den Haag
van de Universiteit Leiden en hoogleraar Veiligheid en Recht aan de
Universiteit Leiden.
• De heer drs. A.H.M. de Jong; o.a. consultant bij ABDTOPConsult,
voormalig directeur-generaal Primair en Voortgezet Onderwijs bij het
ministerie van OCW en voormalig directeur-generaal Rijksbegroting bij
het ministerie van Financiën.
• De heer mr. drs. G.A.A. Verkerk; waarnemend burgemeester van
Rijswijk, voormalig burgemeester van Delft en voormalig waarnemend
burgemeester van De Bilt, Ommen en Beekdaelen.

15

Inhoud

1

In 2020 heeft de kwaliteitscommissie 34 reguliere en zes aanvullende
adviezen van het LBB beoordeeld. Uit de beoordelingen kwam naar
voren dat de kwaliteitscommissie positief is over de adviestaak van het
LBB. De aanbevelingen van de kwaliteitscommissie richten zich zowel op
het onderzoeksproces als op de inhoud van de adviezen. De
kwaliteitscommissie beschrijft de belangrijkste aanbevelingen in haar
jaarverslag. Het LBB past zijn werkwijze aan waar nodig.

Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

16

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3
Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

5 | Bibob in de media
De uitkomst van Bibob-adviezen heeft vaak grote impact op bestuursorganen en ondernemers. Dit valt terug te lezen in de media.
Een kleine greep uit de nieuwsberichten:

Burgemeester Weterings wil
coffeeshops The Grass
Company in Tilburg sluiten
Burgemeester Theo Weterings wil de twee vestigingen van coffeeshopsketen
The Grass Company in Tilburg sluiten. Het gaat om de shops aan de Spoorlaan
en de Piusstraat. Hij neemt de maatregel op basis van een advies dat hij
onlangs ontving van het Landelijk Bureau Bibob, dat op verzoek van
gemeenten onderzoek doet naar de integriteit van ondernemers. ‘Het bureau
komt tot de conclusie dat er een ernstig gevaar bestaat dat de vergunningen
mede gebruikt worden om crimineel vermogen te benutten en om strafbare
feiten te plegen’, schrijft Weterings in een brief aan de gemeenteraad.

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

Provincie trekt vergunning
biogascentrale Bunschoten in
vanwege ‘strafbare feiten’
De provincie Utrecht is van plan de vergunningen van de biogascentrale in
Bunschoten in te trekken en de nog lopende vergunningsaanvragen te
weigeren. Dat schrijft gedeputeerde Arne Schaddelee in een brief aan de
Statenleden. Volgens de gedeputeerde bestaat er een ernstig gevaar dat “de
vergunningen zullen worden gebruikt om uit strafbare feiten verkregen
middelen te gebruiken en om strafbare feiten te plegen”. Het ontwerpbesluit
komt voort uit advies van het Landelijk Bureau Bibob en informatie vanuit het
Openbaar Ministerie.bedrijf op hetzelfde adres wordt verdacht van
grootschalige mestfraude.

17

Inhoud

1
Adviezen

2
Voorlichting

3

Coffeeshop Life II aan de Zeestraat in Beverwijk moet op last
van de burgemeester sluiten
Coffeeshop Life II aan de Zeestraat in Beverwijk moet op last van de
burgemeester per 12 januari 2021 zijn deuren sluiten. Burgemeester Martijn
Smit baseert de sluiting op een advies van het Landelijke bureau Bibob, dat
onderzoek doet naar de integriteit van ondernemers. De gemeente laat weten
signalen van ondermijnend gedrag te hebben ontvangen van het Regionaal
Informatie en Expertisecentrum (RIEC). Naar aanleiding daarvan heeft de
burgemeester een Bibob-toets laten uitvoeren. Uit het rapport dat dat
opleverde blijkt dat er een ernstig gevaar bestaat dat de exploitatievergunning
wordt gebruikt voor strafbare feiten, zoals het stelselmatig onjuist aangifte
doen bij de Belastingdienst.

Leeuwarder bordelen Esperanza
en Moulin Rouge moeten dicht
na Bibob-onderzoek
De bordelen Esperanza en Moulin Rouge op de Weaze in Leeuwarden moeten
dicht. De bordelen worden mogelijk gebruikt om crimineel geld wit te wassen.
Burgemeester Sybrand heeft na een tip van het Openbaar Ministerie een
Bibob-onderzoek gestart. Dat is een onderzoek in het kader van de Wet
bevordering integriteitsbeoordelingen. Overheden kunnen de integriteit van
houders of aanvragers van vergunningen laten toetsen bij het landelijk bureau
BIBOB. De vraag of de eigenaar van beide bordelen, Piet Siderius, ervan wordt
verdacht crimineel geld wit te wassen, wil de gemeente niet antwoorden. In
een persbericht over het onderzoek formuleert de gemeente het als volgt: ‘dat
er ernstig gevaar bestaat dat de vergunningen mede zullen worden gebruikt
om uit gepleegde strafbare feiten verkregen voordelen te benutten en om
strafbare feiten te plegen’.

Samenwerking

4
Kwaliteitscommissie

5
Bibob in de media

Jaarverslag 2020 | Landelijk Bureau Bibob

18

Jaarverslag 2020

>

Landelijk Bureau Bibob