RAPPORT VERBETERPLAN EN FINANCIELE PROGNOSE IN
HET KADER VAN HET AANGEPAST TOEZICHT
FINANCIËLE CONTINUÏTEIT
Stichting HAS Opleidingen te ’s-Hertogenbosch
(bestuursnummer 40205)

Status rapport
Datum rapport
Kenmerk

: definitief
: 25 september 2018
: 5243525

Pagina 1 van 11

Inhoud
1

Inleiding 3

2

Inrichting en reikwijdte onderzoek 4

3

Bijlage 1

2.1

Aanleiding: verzoek tot schatkistbankieren 4

2.2

Inrichting, kaders en reikwijdte van het onderzoek 4

Bevindingen 6
3.1

Het verbeterplan 6

3.2

De liquiditeitsprognose 2018/2019 7

3.3

De meerjarenbegroting 2018-2022 9

3.4

Vervolgafspraken 10

Zienswijze van het bestuur 11

Pagina 2 van 11

1

Inleiding

Op 1 mei 2018 paste de inspectie het financieel continuïteitstoezicht aan voor
Stichting HAS Opleidingen te ’s-Hertogenbosch (bestuursnummer 40205). De
reden hiervoor was dat de liquiditeit van de instelling op korte termijn ernstig in
het gedrang dreigde te komen. Dit is vastgelegd in het rapport ‘Toezicht op de
financiële continuïteit van Stichting HAS opleidingen te ’s-Hertogenbosch’ met
kenmerk 5201897, dat openbaar gemaakt is via www.onderwijsinspectie.nl.
Aanpassing van het financieel continuïteitstoezicht gebeurt als een instelling op
afzienbare termijn financiële risico’s loopt die de continuïteit van het onderwijs in
gevaar brengen. Het houdt in dat de inspectie een bestuur opdracht geeft om
concrete maatregelen te treffen die de continuïteit en kwaliteit van het onderwijs
waarborgen. Wij zien toe op de effectieve uitvoering van deze maatregelen door
het bestuur.
Bij de aanpassing van het toezicht is met het bestuur van de Stichting HAS
Opleidingen (hierna verder HAS) afgesproken dat zij uiterlijk 13 juli 2018 een
verbeterplan met meerjarenbegroting 2018-2022 en een bijgestelde
liquiditeitsprognose zou aanleveren. Op 13 juli 2018 ontvingen wij deze stukken
van het bestuur. Op 17 juli 2018 hebben wij met het bestuur gesproken en een
nadere toelichting op de stukken ontvangen. Wij hebben tijdens dit gesprek een
aantal aanvullende afspraken gemaakt rondom de verdere concretisering van
het verbeterplan, de liquiditeitsprognose en de meerjarenbegroting 2018-2022.
Naar aanleiding van de voortdurende en verslechterende negatieve financiële
ontwikkelingen heeft de Rabobank in het voorjaar 2018 de HAS verzocht om de
kwaliteit van haar financiële rapportage te verbeteren en een verbeterde
begroting en liquiditeitsprognose op te stellen. Daarvoor heeft de HAS op
dringend aanraden van de bank in mei 2018 het extern financieel adviesbureau
PwC ingehuurd. In juli 2018 heeft PwC een Quick scan rapport uitgebracht over
haar onderzoek naar de huidige financiële staat van de HAS en de vooruitzichten
met het oog op het terugdringen van het voorziene liquiditeitstekort.
Naar aanleiding van het rapport van PWC en het gesprek dat HAS had met de
inspectie hebben wij op 20 juli 2018 bijgestelde versies ontvangen van zowel het
verbeterplan als de liquiditeitsprognose 2018/2019 als de meerjarenbegroting
2018-2022.
In dit rapport geven wij onze bevindingen over (bovengenoemde bijgestelde
versies van) het verbeterplan, de liquiditeitsprognose en de meerjarenbegroting.
Verder geven wij beknopt aan hoe wij de voortgang van de uitvoering van de
maatregelen zullen volgen en welke afspraken wij met het bestuur maken in het
kader van het aangepaste financiële continuïteitstoezicht.

Pagina 3 van 11

2 Inrichting en reikwijdte onderzoek
2.1

Aanleiding: verzoek tot schatkistbankieren

De HAS heeft in 2017 bij het Ministerie van EZ een verzoek ingediend tot
schatkistbankieren. Dit betrof zowel een rekening-courant krediet als de
overname van de hypotheek op het grond en de gebouwen van de HAS. Beide
worden tot dan toe door de Rabobank verstrekt. Het Ministerie van EZ heeft
deze aanvraag overgedragen aan het Ministerie van OCW. Na de overdracht eind
2017 heeft de HAS in februari 2018 bij het Ministerie van OCW het verzoek tot
schatkistbankieren ingediend.
Voor het in behandeling nemen van het verzoek tot schatkistbankieren stelt het
Ministerie van OCW als eis dat het verbeterplan, de meerjarenbegroting en
liquiditeitsprognose worden beoordeeld door de inspectie.
Wij hebben door middel van een financiële analyse een onderzoek verricht naar
het verbeterplan, de meerjarenbegroting en de liquiditeitsbegroting. De
uitkomsten daarvan staan in dit rapport.
2.2

Inrichting, kaders en reikwijdte van het onderzoek

De inspectie oefent toezicht op het hoger onderwijs uit binnen de kaders van de
Wet op het onderwijstoezicht (Wot) en de Wet hoger onderwijs en
wetenschappelijk onderzoek (Whw). Wij beoordelen en bevorderen de kwaliteit
van het stelsel voor hoger onderwijs en zien daarbij toe op de financiële
rechtmatigheid, doelmatigheid en continuïteit en op de naleving van wettelijke
voorschriften door instellingen in het hoger onderwijs, zoals vermeld op
www.onderwijsinspectie.nl.
Het onderzoek voor dit rapport was gericht op de haalbaarheid en effectiviteit
van het verbeterplan, de aannemelijkheid van de meerjarenbegroting 20182022 en de liquiditeitsprognose 2018/2019. Om deze stukken te beoordelen
hebben we de onderstaande normen gebruikt:
-de onderbouwing van de maatregelen in het verbeterplan;
-het tijdspad van de maatregelen in het verbeterplan;
-het verwerken van de aanbevelingen van de inspectie in het verbeterplan;
-de financiële vertaling van de voorgenomen maatregelen van het verbeterplan,
de meerjarenbegroting en de liquiditeitsprognose;
-de mate waarin de risico’s en onzekerheden tot een aanvaardbaar laag niveau
zijn gereduceerd;
-de inmiddels genomen maatregelen en acties vanuit het verbeterplan.
Wij hebben de bovenstaande ontvangen documentatie beoordeeld in relatie tot:
- de jaarrekening 2017 die door de instellingsaccountant op 29 juni 2018 is
voorzien van een goedkeurende controleverklaring onder het voorbehoud van
materiële onzekerheid over de continuïteit;
- de hypothecaire vereisten van de Rabobank;
- de waiver1 van de Rabobank van 29 juni 2018. Daarin ziet de bank af van
directe opeisbaarheid van de lening op grond van een vereiste solvabiliteitsratio.
Verder stelt de bank een nadere eis aan de uitkomsten van de jaarrekening
2017 en eist ze betrokkenheid van PwC bij de financiële analyses van de HAS;
- het Quick scan rapport van PwC van 25 juni 2018.

1

Een formele acceptatie van een kredietverstrekker van het niet nakomen van bepaalde voorwaarden

uit de kredietovereenkomst door de kredietnemer.

Pagina 4 van 11

Verder hebben wij via enkele gesprekken met het lid van het CvB dat is belast
met financiën, de controller en hoofd Finance & Reporting mondeling nadere
toelichtingen op de bovenstaande documenten verkregen.
Tot slot merken wij op dat wij in dit kader géén accountantsonderzoek hebben
verricht naar het opgeleverde verbeterplan, de meerjarenbegroting en de
liquiditeitsbegroting. Evenmin hebben wij een review uitgevoerd naar de
accountantscontrole van de instellingsaccountant op de jaarrekening 2017.

Pagina 5 van 11

3 Bevindingen
3.1

Het verbeterplan

Het verbeterplan bevat de onderstaande voornaamste vier thema’s waarvoor de
HAS verbetermaatregelen wil invoeren of al heeft doorgevoerd door middel van
zogenoemde smartplannen. In de smartplannen zijn de concreet te nemen en
genomen maatregelen vastgelegd.
1
2
3
4

Thema’s verbeterplan
De kwaliteit van de organisatie verbeteren
Verbeteren liquiditeitspositie
Herpositionering HKT&BO en verbeteren projectadministratie HKT&BO
Aantrekken extra lening

Hieronder beschrijven we kort per thema de belangrijkste maatregelen, die de
HAS wil gaan nemen.
Thema 1: De kwaliteit van de organisatie verbeteren
De HAS heeft besloten om een audit te laten uitvoeren naar het functioneren
van het bestuur en de financiële afdelingen. Het doel hiervan is de organisatie
versneld ‘in control’ te brengen en het eigen handelen van het bestuur kritisch te
laten evalueren. De opdracht hiervoor is in juni 2018 verstrekt en het rapport
hierover wordt eind september verwacht.
Daarnaast heeft het bestuur besloten de deskundigheid van de financiële
afdeling te vergroten, vooral om betrouwbare managementinformatie te
verkrijgen. Daartoe is PwC ingehuurd en is in juni een nieuwe (extern
aangetrokken) hoofd control aangesteld. Verder zijn maatregelen aangekondigd
ter verbetering van de begrotingsdiscipline en van de opzet en procedures voor
de totstandkoming van de toekomstige begrotingen. Ook is de
liquiditeitsprognose 2018/2019 geconsolideerd opgesteld en geactualiseerd.
Thema 2: Verbeteren liquiditeitspositie
De HAS wil de liquiditeitspositie op korte termijn verbeteren door zoveel
mogelijk liquide middelen in kas te houden en daarmee de vraag naar externe
financiering te verminderen. Hiertoe heeft de HAS een aantal maatregelen
genomen, namelijk: een investeringsbeperking met onmiddellijke ingang, een
aanscherping van de procedures voor uitgaven, wekelijkse monitoring van de
uitgaven aan investeringen, officiële aankondiging van de verlenging van de
betalingstermijn naar 60 dagen, uitstel van strategische plannen die leiden tot
uitgaven, onderzoek naar de mogelijkheden tot verkoop van vastgoed op korte
termijn.

Pagina 6 van 11

Thema 3: Herpositionering van HKT&BO
De HAS heeft een plan opgesteld om HAS Kennistransfer en Bedrijfsopleidingen
(hierna HKT&BO) financieel gezonder te maken, HKT&BO te saneren en samen
te voegen binnen de HAS. Hiertoe wil het bestuur eerst meer inzicht verkrijgen
in de activiteiten van HKT&BO, de verliesgevende activiteiten afstoten en de
projectadministratie verbeteren. Daarnaast wil het bestuur de overheadkosten
terugbrengen en de begrotingsdiscipline verbeteren. Om het beoogde resultaat
met deze maatregel te bereiken, heeft de HAS een aantal specifieke
maatregelen geformuleerd: de interim directie heeft de opdracht gekregen de
reeds aangekondigde reorganisatie met uitstroom van medewerkers uit te
voeren en de HKT&BO financieel weer in balans te brengen door het verhogen
van tarieven en het verlagen van de overheadkosten. Verder wordt voor het
vergroten van het inzicht in de projecten en resultaten een nieuw
registratiesysteem aangeschaft. Ook worden de begrotingsdiscipline en de
procedures voor het afronden en afsluiten van projecten aangescherpt.
Thema 4: Aantrekken extra financiering
Om de piek in de liquiditeitsproblemen in december 2018 op te vangen, wil de
HAS haar hypotheek uitbreiden. De HAS heeft hiertoe een uitbreiding via de
huisbankier en via de schatkist overwogen. De huisbankier heeft in juli 2018
negatief gereageerd op een verhoging van de bestaande hypotheek.
Derhalve resteert voor de HAS enkel de optie tot schatkistbankieren.
Onze bevindingen over de kwaliteit van het verbeterplan
In het verbeterplan zijn de meeste van de genoemde punten / aanbevelingen
vanuit ons AFT-rapport1 opgenomen. Enkele aanbevelingen zijn niet duidelijk in
het verbeterplan verwerkt, namelijk het tijdpad van aanvang en afronding van
acties en inzicht in de risico’s en bijbehorende interne beheersingsmaatregelen
daarvan. In het bestuursgesprek op 17 juli jl. heeft de HAS bevestigd dat het
tijdspad nog niet altijd even consistent is vastgelegd in het verbeterplan. In de
toelichting op de financiële vertaling van het verbeterplan blijkt naar onze
mening een aanvaardbare onderbouwing van de genomen en te nemen
maatregelen.
Onze bevindingen over de haalbaarheid en effectiviteit van het verbeterplan
Wij hebben vastgesteld dat de HAS inmiddels de eerste maatregelen tot
verbetering heeft genomen. We vinden het aannemelijk dat het implementeren
van het verbeterplan in zijn geheel zal leiden tot een beter inzicht in de
bedrijfsvoering en hiermee de financiële positie van de instelling zal verbeteren.
Maar daarbij blijft het van groot belang dat het bestuur de ontwikkelingen
nauwlettend in de gaten houdt en direct ingrijpt wanneer de haalbaarheid van
de maatregelen in gevaar komt. Wij zullen de verdere uitwerking en
implementatie van de maatregelen blijven monitoren in het kader van het
aangepast financieel toezicht.
3.2

De liquiditeitsprognose 2018/2019

De liquiditeitsprognose geeft een wekelijks inzicht in de begrote inkomsten en
uitgaven en liquiditeitssaldi van de HAS en haar gelieerde stichting HKT&BO. De
liquiditeitsprognose is opgesteld tot en met juli 2019 en is bijgesteld naar
aanleiding van de bevindingen van het PwC onderzoek2 en eerdere bevindingen
van ons, alsmede door voortschrijdend inzicht in de verwachte inkomsten en
uitgaven. De tekorten zijn daardoor minder hoog en kortstondiger dan eerder is
geprognosticeerd.

1

Het inspectierapport ‘Toezicht op de financiële continuïteit van Stichting HAS opleidingen te

’s-Hertogenbosch’ met kenmerk 5201897.
2

Het Quick scan rapport van PwC van 25 juni 2018.

Pagina 7 van 11

Belangrijkste ontwikkelingen 2018/2019
Het geprognosticeerde tijdelijk liquiditeitstekort in de zomermaanden van 2018
is lager en korter (nu 1 week) en wordt nu maximaal geprognosticeerd op € 2,1
mln. Dit tekort is met een tijdelijke liquiditeitsverruiming tot medio september
2018 van de Rabobank tot een maximum van € 2,5 mln. voldoende
opgevangen. Daarna wordt het rekening-courant van de Rabobank weer
gemaximeerd op € 2,0 mln. Tot medio december 2018 verwacht de HAS
(inclusief HKT&BO) dat haar liquiditeitsbehoefte binnen dit kredietmaximum valt.
Vanaf medio december 2018 prognosticeert de HAS (inclusief HKT&BO) haar
liquiditeitsbehoefte op € 3,9 mln. Dit betekent een extra kredietbehoefte
bovenop het rekening-courant krediet van de Rabobank van € 1,9 mln. Deze
extra kredietbehoefte is vooral het gevolg van 13e maand die het personeel
krijgt.
De extra kredietbehoefte zal volgens de liquiditeitsprognose tot medio juli 2019
boven de huidige kredietfaciliteit van de Rabobank blijven, fluctuerend van € 2,4
mln. in januari 2019 tot € 0,4 mln. in juli 2019. Over de tweede helft van 2019
is nog geen wekelijke liquiditeitsprognose opgesteld. Vanuit de begrote
meerjaren kasstroomoverzichten 2018-2022 blijkt dat er ultimo 2019 een
liquiditeitsbehoefte is van € 3,1 mln., dus € 1,1 mln. hoger dan het huidige
rekening-courant krediet van de Rabobank. Voor de jaren 2020-2022 wordt
geen extra liquiditeitsbehoefte boven de huidige kredietfaciliteit van de
Rabobank begroot.
Belangrijkste aannames en veronderstellingen van de HAS
De rijksbijdragen zijn de voornaamste bron van inkomsten (ca. 70% van de
totale baten). In de prognoses is rekening gehouden met de voorlopige
beschikkingen rond de Rijksbijdragen. Ook is de prijscompensatie voor de CAOverhoging verwerkt in de prognose. De collegegelden zijn door de HAS
geanalyseerd en gebaseerd op ervaringscijfers. De overige inkomsten waaronder
projectbaten, vorderingen uit CoE-projecten en subsidies bevatten mogelijke
risico’s op lagere ontvangsten. Dit vanwege de gebleken tekortkomingen van de
kwaliteit van de huidige projectadministratie. De HAS heeft
voorzichtigheidshalve rekening gehouden met een afslag van ca. 60% op de te
factureren projectbaten.
De personele lasten zijn de voornaamste bron van uitgaven (ca. 75% van de
totale lasten). De salariskosten zijn gebaseerd op de huidige formatie en hierin
zijn de verwachte mutaties oftewel minder personeel van HKT&BO per
september 2018 verwerkt. De geprognotiseerde overige uitgaven tot en met 22
juli 2019 liggen in de lijn met de uitgaven aan de huisvestingslasten en overige
uitgaven vanuit de jaarrekening 2017. Overigens merken wij hierbij op dat de
HAS uitdrukkelijk heeft aangegeven dat er geen plannen zijn voor investeringen
in een afzonderlijke onderwijsvestiging in West-Brabant.
De HAS hanteert sinds april 2018 een betalingstermijn voor haar leveranciers
van 60 dagen i.p.v. 30 dagen, waardoor de crediteuren een blijvend hoger
bedrag vormen op de balans. De begrote uitgaven van projectkosten en
betalingen vanuit CoE-projecten bevatten mogelijke risico’s op hogere uitgaven
vanwege de gebleken tekortkomingen in de huidige projectadministratie en
bijbehorende onzekerheden zoals de afhankelijkheid van andere penvoerders.
De HAS heeft een investeringsstop ingevoerd en uitsluitend de noodzakelijke
investeringen worden goedgekeurd door de afdeling Finance & Reporting.

Pagina 8 van 11

Onze bevindingen over de aannemelijkheid van de liquiditeitsprognose
Wij hebben vastgesteld dat de HAS de meeste van onze eerder besproken1
verbeterpunten in de liquiditeitsprognose heeft verwerkt. Wij signaleren op basis
van bovenstaande dat de HAS voor haar ontvangsten in de liquiditeitsprognose
is uitgegaan van een conservatief scenario. Bij de uitgaven is de HAS uitgegaan
van de eerdere begrote uitgaven. Deze leiden zoals bovenstaand gemeld voor
enkele posten mogelijk tot hogere uitgaven. De liquiditeitsprognose is nu beter
toegelicht waarbij de meest actuele ontwikkelingen, zoals korting collegegelden
voor eerstejaars studenten, zijn verantwoord. Hierdoor is tevens de
voorspellende waarde van de liquiditeitsprognose naar onze mening verbeterd.
De HAS zal de ontwikkeling van de liquiditeitsprognose 2018 en 2019
nauwlettend moeten volgen en actualiseren. Inmiddels gebeurt dit al op
wekelijkse basis.
3.3

De meerjarenbegroting en -balans 2018-2022

De meerjarenbegroting, - balans en – kasstroomoverzicht 2018-2022 is
gebaseerd op een consolidatie van de HAS en HKT&BO.
Belangrijkste ontwikkelingen in het financieel resultaat en de kengetallen
Financieel

Begroot

Gerealiseerd

Begroot

€ 1 mln.

* € 1 mln.
2017

* € 1 mln.
2018
2019

2017
Resultaat

- € 0,9

2020

2021

2022

- € 1,1

- € 0,2

€ 0,3

€ 0,8

€ 1,2

€ 1,6

Rentabiliteit

- 2,7%

- 0,4%

0,6%

1,6%

2,5%

3,0%

Solvabiliteit 2

0,28

0,30

0,33

0,37

0,43

0,47

Liquiditeit

0,26

0,23

0,24

0,23

0,29

0,52

Over 2017 heeft de HAS (geconsolideerd met de HKT&BO) tegenover een
begroot negatief resultaat van € 0,9 mln. een negatief resultaat behaald van
ruim € 1,1 mln. Over 2018 prognosticeert de HAS hierin een aanzienlijke
verbetering, maar wel nog een negatief exploitatieresultaat van ca. € 0,2 mln.
Vanaf 2019 begroot de HAS een positief exploitatieresultaat van € 0,3 mln.
oplopend tot ruim € 1,5 mln. positief in 2022. Door deze verbeterde begrote
resultaten verwacht de HAS een verbetering van haar liquiditeit en een lagere
liquiditeitsbehoefte.
Belangrijkste ontwikkelingen 2018-2022
In de meerjarenbalans worden voor de jaren 2018 tot en met 2022 geen
uitbreidingsinvesteringen begroot. Daardoor wordt vanaf ultimo 2017 een daling
van de materiële vaste activa begroot van € 5,2 mln. (20%) tot een boekwaarde
ultimo 2022 van € 20,5 mln., waarvan de gebouwen en terreinen circa € 17,6
mln.
In de meerjarenbalans wordt een gestage aflossing van de langlopende leningen
met € 0,8 mln. begroot met een resterende schuld ultimo 2022 van € 4,5 mln.
De begrote toename van de liquiditeit ultimo 2022 betreft vooral een toename
van de geldmiddelen tot een bedrag van € 3,1 mln. en is het gevolg van
enerzijds een fors positief begroot resultaat van € 1,6 mln. (rentabiliteit van
3%), en anderzijds een begrote afname leidend tot een gehele aflossing van het
huidige rekening-courant krediet in 2021.

1

(Telefonische) gesprekken die de Rekenschap met het bestuur van de HAS in mei, juni en juli 2018

heeft gevoerd.

Pagina 9 van 11

Belangrijkste aannames en veronderstellingen van de HAS
In de meerjarenbalans wordt boven het bestaande rekening-courant krediet van
€ 2 mln. uitgegaan van een aanvullend krediet van bijna € 1,9 mln. ultimo 2018
en € 1,1 ultimo 2019. De begrote investeringen lopen op van € 0,5 mln. in 2018
naar € 1,2 mln. in 2022. Ze bedragen daarbij iets minder dan de helft van de
jaarlijkse afschrijvingen. Er zijn voorzichtigheidshalve nog geen desinvesteringen
geboekt, omdat deze nog te onzeker zijn.
Onze bevindingen over de aannemelijkheid van de meerjarenbegroting en balans
De HAS heeft de opzet van de meerjarenbegroting en –balans in lijn gebracht
met het format van de jaarrekening. De rijksbijdragen 2019 en later in de
meerjarenbegroting is gebaseerd op een groei van ruim 9% per jaar van het
aantal bekostigde studenten in 2018 en in 2019. Deze groei is gebaseerd op
ervaringscijfers van de laatste jaren van de HAS, maar is wel aanzienlijk hoger
dan het gemiddelde binnen het HBO. Wij vinden deze begrote groei erg hoog.
Daarnaast worden de baten uit projecten van derden voor de jaren 2018-2022
op het niveau van 2017 begroot, terwijl de HAS in haar verbeterplan meldt dat
er sprake is van vele onzekerheden en reductie van het aantal opdrachten. Wij
vinden de begrote baten vanuit deze projecten daarom aan de hoge kant
begroot.
Wij hebben vastgesteld dat de HAS in de meerjarenbegroting en –balans 20182022 rekening heeft gehouden met de financiële consequenties naar aanleiding
van het onderzoek van de inspectie over zij-instromers1. De HAS heeft geen
rekening gehouden met besluitvorming over desinvesteringen in materiele vaste
activa en de opbrengsten hiervan. Dit heeft gevolgen voor de robuustheid van
de begrote balans en de kengetallen die hieruit worden afgeleid zoals het
werkkapitaal.
3.4

Vervolgafspraken

Ons onderzoek leidt naast de bevindingen over de door de HAS aangeleverde
documenten ook tot afspraken over het vervolgtoezicht. Onderdeel daarvan zijn
in ieder geval:
1. Afstemming met de HAS over de positie van OCW (direct na gesprek
met OCW op 18 september 2018)
2. Afstemming van eventuele herziene afspraken die de HAS wil maken
met haar huisbankier
3. Toezending door de HAS van het externe rapport m.b.t de governance
(in september 2018)
4. Maandelijkse toezending door de HAS van de actuele liquiditeitsprognose
5. Toezending door de HAS van de concept jaarstukken 2018 met
geprognotiseerd resultaat 2018 (zodra beschikbaar)
6. Toezending door de HAS managementletter en/of accountantsverslag
(zodra beschikbaar)
Tevens hebben wij met het College van Bestuur van de HAS afgesproken, dat als
er zich ontwikkelingen voordoen die de financiële positie van de HAS sterk
(negatief) beïnvloeden, zij dat meteen bij ons melden.

1

Naar aanleiding van het onderzoek van de inspectie over de rechtmatigheid van de bekostiging van

zij-instromers (zie ‘Rapport zij-instroomtrajecten HAS Hogeschool/HAS Kennistransfer d.d. 28 januari
2016’ met kenmerk 4774031).

Pagina 10 van 11

Bijlage 1

Zienswijze van het bestuur

Pagina 11 van 11