Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2977
Vragen van het lid Wassenberg (PvdD) aan de Minister van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit over ernstig gewonde varkens bij een
exportverzamelplaats (ingezonden 15 maart 2021).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 31 mei 2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2020–2021, nr. 2245.
Vraag 1
Heeft u de beelden gezien die Eyes on Animals afgelopen week maakte van
zeugen in een vrachtwagen bij een exportverzamelplaats in Gelderland?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat een aantal van deze zeugen zeer ernstige verwondingen had, zoals de zeug met een grote open wond op haar rug? Zo nee,
waarom niet en waar blijkt dit uit?
Antwoord 2
Afgaande op de beelden zoals aangeleverd door Eyes on Animals, is te
constateren dat tenminste één dier een duidelijke wond heeft. Dit lijkt een
ernstige open wond te zijn. Óf, en hoe ernstig andere dieren gewond zouden
zijn geweest, is op basis van deze beelden niet te beoordelen.
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat alleen dieren die zijn geïdentificeerd en voldoen aan
bepaalde gezondheidsvoorwaarden volgens het «Handboek Verzamelcentrum
evenhoevigen» van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)

1

ah-tk-20202021-2977
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

Website Eyes on Animals, 8 maart 2021, «Zeugen in zorgwekkende toestand op verzamelplaats
in Gelderland», https://www.eyesonanimals.com/nl/sows-in-horrible-condition-at-collectingcenter-in-gelderland-nl/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

mogen worden toegelaten op een verzamelcentrum en dat dit bij aankomst
op het verzamelcentrum moet worden gecontroleerd?2
Antwoord 3
Ja. De controle op deze identificatie en gezondheidsvoorwaarden bij
aankomst op het verzamelcentrum is een verantwoordelijkheid van de
exploitant van het verzamelcentrum, die uitgevoerd dient te worden volgens
het Handboek Verzamelcentrum evenhoevigen. De exploitant moet dit
vastleggen in het «in- en uitslagregister».
Vraag 4
Is het bij u bekend of deze controle bij de aangetroffen zeugen heeft
plaatsgevonden? Zo nee, waarom niet? Zo ja, door wie en wat waren de
bevindingen?
Antwoord 4
Nee. Er kon niet vastgesteld worden dat deze dieren zijn aangevoerd op het
verzamelcentrum en dus ook niet of deze dieren zijn aangeboden en gekeurd
voor export.
Vraag 5
Is het bij u bekend wat de bestemming was van deze vrachtwagen en zouden
deze zeugen worden geëxporteerd naar een slachthuis in het buitenland?
Antwoord 5
Nee, dat is niet bekend.
Vraag 6
Kunt u bevestigen dat wanneer het betreffende transport een bestemming
had in het buitenland, de zeugen voor vertrek goedgekeurd hadden moeten
worden door een NVWA-dierenarts en is dat in dit geval ook gebeurd en zo
ja, hoe beoordeelt u dit?
Antwoord 6
Ja, als dit transport een bestemming zou hebben gehad in het buitenland,
zouden de zeugen voor vertrek beoordeeld moeten worden door een
NVWA-dierenarts. Voor zover bekend zijn deze dieren niet voor exportcertificering aangeboden en gekeurd.
Vraag 7
Erkent u dat de zeugen in dermate slechte conditie waren dat zij ongeschikt
waren voor transport volgens de Transportverordening en dus niet naar een
verzamelplaats gebracht hadden mogen worden, laat staan geëxporteerd
hadden mogen worden?3
Antwoord 7
Het dier dat in de beelden zichtbaar gewond is, had in deze conditie
inderdaad niet getransporteerd mogen worden, en dus ook niet naar een
verzamelplaats of voor export. Van de overige dieren is op basis van deze
beelden geen uitspraak te doen.
Vraag 8
Kunt u verklaren waarom dit hier dan toch is gebeurd?
Antwoord 8
Nee, dit kan ik niet verklaren.

2

Website NVWA, «Handboek Verzamelcentrum evenhoevigen», https://www.nvwa.nl/
onderwerpen/erkenningen-registraties-en-vergunningen/documenten/dier/vervoer/reinigen-enontsmetten/publicaties/handboek-verzamelcentrum-evenhoevigen.
3
Transportverordening, Verordening (EG) nr. 1/2005, Wettelijke basis | Vervoer levende dieren |
NVWA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Vraag 9
Kunt u bevestigen dat de erkenning van deze verzamelplaats eerder om
redenen van onder andere dierenwelzijn door de NVWA tijdelijk is opgeschort?
Antwoord 9
Nee, de huidige erkenning van dit verzamelcentrum is verleend in 2014. Deze
erkenning van het verzamelcentrum is nog nooit tijdelijk opgeschort door de
NVWA om redenen van dierenwelzijn of vanwege andere redenen.
Vraag 10
Vormen deze nieuwe misstanden volgens u aanleiding om de erkenning van
de verzamelplaats opnieuw te schorsen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Nee. Het is door de NVWA niet vastgesteld dat deze dieren op het verzamelcentrum zijn aangevoerd, de dieren konden niet geïdentificeerd worden op de
beelden. Daarmee is ook niet vastgesteld of het verzamelplaats de voorwaarden van de verlening van de erkenning overtreden heeft.
Vraag 11
Kunt u bevestigen dat de NVWA heeft laten weten niet te willen handhaven
op basis van het overgedragen bewijsmateriaal door Eyes on Animals? Zo ja,
hoe beoordeelt u deze weigering van handhaving door de NVWA?
Antwoord 11
De NVWA kan alleen handhavend optreden wanneer een verdenking
onderbouwd kan worden door bewijzen. Er waren op de toegezonden
beelden geen identificatienummers van de varkens zichtbaar noch was er een
kenteken zichtbaar van het vervoermiddel. Er kon niet vastgesteld worden of
de dieren daadwerkelijk gelost en daarmee aangevoerd zijn op het verzamelplaats, genoemd in de melding. Wel heeft de NVWA bijkomende inspecties
uitgevoerd en nader onderzoek ingesteld, maar dit heeft geen bewijslast
opgeleverd.
Vraag 12
Kunt u zich herinneren dat het bericht dat NVWA-dierenartsen tientallen keren
per jaar goedkeuring gaven voor de export van ernstig zieke en kreupele
dieren voor u nog aanleiding was om het 2Solve-onderzoek naar de
tekortkomingen in het toezicht bij de noordelijke slachthuizen uit te breiden
naar het toezicht bij exportverzamelplaatsen?4
Antwoord 12
Naar aanleiding van berichten in de media over meldingen rondom mogelijke
misstanden op het gebied van dierenwelzijn bij export van vee naar België en
Duitsland was een vraag hierover toegevoegd aan het onderzoek naar de
meldingen van misstanden bij de noordelijke slachthuizen van 2Solve.
Vraag 13
Deelt u de mening dat deze constateringen uit de afgelopen jaren reden zijn
om extra alert te zijn op signalen van misstanden bij exportverzamelplaatsen?
Zo nee, kunt u dit toelichten?
Antwoord 13
De NVWA is alert op signalen van misstanden, ook bij verzamelplaatsen.
Vraag 14
Hoeveel diertransporten hebben plaatsgevonden in 2019 en 2020, hoeveel
inspecties zijn hierbij uitgevoerd en hoeveel van deze inspecties waren niet
akkoord? Hoeveel dierenwelzijnsovertredingen zijn er geconstateerd en
hoeveel en welke maatregelen zijn hiervoor opgelegd?

4

Website RTL-nieuws, 12 juni 2019, «Minister grijpt in bij exportcontrole NVWA»,
https://www.rtlnieuws.nl/nieuws/artikel/4743021/minister-nvwa-varkens-controle.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 14
Het is niet bekend hoeveel diertransporten hebben plaatsgevonden in 2019 en
2020; van nationale diertransporten wordt geen registratie bijgehouden.
In 2019 hebben 1750 inspecties plaatsgevonden op diertransporten, waarvan
een deel administratief is uitgevoerd. Bij deze inspecties waren 679 niet
akkoord; bij 544 ervan zijn dierenwelzijnsovertredingen geconstateerd. De
overtredingen m.b.t. dierenwelzijn zijn als volgt afgedaan: 31 mondelinge
waarschuwingen, 427 schriftelijke waarschuwingen, 64 rapporten van
bevindingen die tot een bestuurlijke boete hebben geleid en 22 processenverbaal.
De resultaten met betrekking tot 2020 zijn op dit moment nog niet geanalyseerd.
Vraag 15
Hoeveel meldingen zijn er in 2019 en 2020 gedaan door Duitse of Belgische
instanties over zieke en kreupele dieren die vanuit Nederland naar deze
landen zijn geëxporteerd en op welke wijze zijn deze meldingen opgevolgd?
Antwoord 15
Vanuit Duitsland zijn in 2019 en 2020 respectievelijk 43 en 40 meldingen
binnengekomen. Dit betrof respectievelijk 22 en 17 meldingen van «mishandeling of verwaarlozing». Vanuit België zijn in 2019 en 2020 15 respectievelijk
13 meldingen binnengekomen. Dit betrof respectievelijk 14 en 9 meldingen
van «mishandeling of verwaarlozing dieren».
Alle meldingen worden geregistreerd en teruggekoppeld naar de betrokken
teams en de certificerende dierenartsen wordt gevraagd om een verklaring op
te maken. Afhankelijk van de melding worden deze ook doorgezet voor het
opleggen van eventuele maatregelen bij bedrijf van herkomst, organisator
van transport, transporteur of chauffeur, indien daar aanleiding en voldoende
bewijs voor is.
Indien er een melding vanuit het buitenland komt dat het welzijn van de
dieren bij aankomst niet in orde is, betekent dit niet altijd dat de dieren niet
transportwaardig zijn bij exportcertificering voor het vertrek. De toestand van
dieren kan verslechteren tijdens het transport door allerlei oorzaken.
De bevindingen en eventuele opvolging wordt vervolgens teruggekoppeld
naar de meldende lidstaat. Deze meldingen zijn verder gebruikt voor het
selecteren van verzamelcentra voor intensiveren van het toezicht (onder
andere 4-ogen principe). De meldingen zijn daarnaast opgenomen in het
dossier van vervoerder ter dossiervorming. In alle gevallen zijn de meldingen,
inclusief beeldmateriaal, gebruikt als intervisie voor de certificerende
dierenartsen om de uniformiteit van de beoordeling van transportwaardigheid te bevorderen.
Vraag 16
Erkent u dat het houden van dieren op zo’n manier dat er sprake is van diepe
ingroei door banden waardoor dieren het uitkrijsen van de pijn, onverantwoord is en deelt u de mening dat hier een houdverbod op zijn plaats is voor
de betreffende varkenshouder? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 16
De oorzaak van het letsel is op basis van de beelden niet vast te stellen.
Daarbij is, zoals reeds genoemd bij vraag 4, de identiteit van de dieren, en
het bedrijf van herkomst op basis van de beelden niet vast te stellen.
Vraag 17
Erkent u dat de conditie van de zeugen aanleiding vormt voor een bezoek aan
het bedrijf van herkomst? Zo ja, gaat u hier ook voor zorgdragen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 17
Het bedrijf van herkomst van de dieren op de beelden van Eyes on Animals is
niet bekend, en op basis van de beschikbare gegevens niet te achterhalen.
Vraag 18
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden binnen de gebruikelijke
termijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

Antwoord 18
Ik heb mij ingespannen de beantwoording binnen de gestelde termijn gereed
te hebben.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5