Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 805 XIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2013 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
Inhoudsopgave:
A.

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL

2

B.

BEGROTINGSTOELICHTING

3

1.
2.

Leeswijzer
Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en
ontvangstenmutaties
De beleidsartikelen
11 – Goed functionerende economie en markten
12 – Een sterk innovatievermogen
13 – Een excellent ondernemingsklimaat
14 – Een doelmatige en duurzame energievoorziening
16 – Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en
voedselketens
17 – Groen onderwijs van hoge kwaliteit
18 – Natuur en regio
De niet-beleidsartikelen
40 – Apparaat
41 – Nominaal en Onvoorzien
De agentschappen
Agentschap NL (AgNL)
Agentschap Telecom (AT)
Dienst ICT Uitvoering (DICTU)
Dienst Landelijk Gebied (DLG)
Dienst Regelingen (DR)
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)

3
3

3.

4.
5.

kst-33805-XIII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

6
6
7
9
11
13
16
17
21
21
22
22
22
24
26
27
30
32

1

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 4
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2013 wijzigingen
aan te brengen in:
a. de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van Economische Zaken;
b. de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit Ministerie.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De Minister van Economische Zaken,
H.G.J. Kamp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

2

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. Leeswijzer
Deze tweede suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de
begrotingsuitvoering 2013. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als
volgt opgebouwd:
1) De leeswijzer.
2) Overzicht van de belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties.
3) De beleidsartikelen.
Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire gevolgen van beleid»
opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties opgenomen. De
mutaties groter of gelijk aan circa € 3 mln worden onder de tabel
toegelicht.
4) De niet-beleidsartikelen.
In de tabel budgettaire gevolgen van beleid zijn de begrotingsmutaties
opgenomen. De mutaties groter of gelijk aan circa € 3 mln worden
toegelicht.
5) De agentschapsparagrafen.
In deze tweede suppletoire begroting zijn ook de aanpassingen in de
agentschapsparagrafen opgenomen.
2. Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en
ontvangstenmutaties
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Art. nr.
Stand oorspronkelijke vastgestelde begroting 2013 (na Nota
van Wijziging)
Stand na 1e suppletoire begroting 2013

5.151.201
4.990.104

Mutaties Miljoenennota 2014
Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties:
Innovatiefonds: Innovatiekredieten
Innovatiefonds: Vroege fase/ROM’s
Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
Carbon Capture and Storage (CCS)
Doorsluis COVA heffing
Voorziening NVWA
Bekostiging Groen Onderwijs
Overboeking project Marker Wadden
Transitie van OPTA naar ACM
Overboekingen andere Ministeries
Overige mutaties
Stand na 2e suppletoire begroting 2013

Uitgaven 2013

187.573

12
12
13
14
14
16
17
18
40
Div.
Div.

10.000
17.000
12.000
– 44.200
– 10.000
18.000
14.992
– 15.000
10.400
10.765
– 4.202
5.197.432

Innovatiefonds: Innovatiekredieten
De terugontvangen middelen op Innovatiekredieten (€ 10 mln) worden
opnieuw ingezet voor dit instrument.
Innovatiefonds: Vroege fase/ROM’s
Er wordt € 17 mln beschikbaar gesteld aan Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen voor investeringen in jonge innovatieve ondernemingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

3

Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
Dit betreft het bijstellen van de raming van de Garantie Ondernemersfinanciering (€ 12 mln) als gevolg van naar verwachting hogere schadebetalingen dan oorspronkelijk geraamd.
Carbon Capture en Storage (CCS)
Vertraging in de uitgaven op het onderdeel Carbon Capture and Storage
(CSS) (€ 44,2 mln). Dit betreft met name het Rotterdam Opslag en Afvang
Demonstratieproject (ROAD), omdat de finale investeringsbeslissing nog
niet genomen is en het voor 2013 geraamde budget voor bevoorschotting
derhalve niet benut kan worden.
Doorsluis COVA heffing
De tariefsverhoging van het COVA is later ingegaan. Dit resulteert in
lagere opbrengsten en een lagere doorsluis (€ 10 mln).
Voorziening NVWA
Voor de afkoop van huurcontracten van niet langer benodigde huisvesting
heeft NVWA een voorziening op de balans getroffen (totaal € 33 mln). Bij
de 2e suppletoire begroting 2012 heeft EZ reeds € 10 mln aan deze
voorziening bijgedragen. Bij de onderhavige suppletoire begroting 2013
wordt de voorziening door EZ aangevuld met € 8 mln en door VWS met
€ 10 mln.
Bekostiging Groen Onderwijs
In de brief van de Minister van Financiën aan de Kamer over de begrotingsafspraken 2014 (TK, 33 750 nr. 19) is aangegeven dat voor 2013 extra
middelen beschikbaar worden gesteld voor onderwijskwaliteit en
innovatie ten bedrage van € 650 mln. Het aandeel voor het Groen
Onderwijs hierin bedraagt € 15 mln. Deze middelen worden beschikbaar
gesteld voor Wageningen Universiteit (€ 3 mln), HBO-groen (€ 1,4 mln),
MBO-groen (€ 4,8 mln) en VMBO-groen (€ 5,8 mln).
Overboeking project Marker Wadden
Voor het project Marker Wadden wordt € 15 mln budget overgeheveld
naar de begroting van het Ministerie van Infrastructuur & Milieu (I&M).
Transitie van OPTA naar ACM
De verhoging van de uitgaven houdt met name verband met de budgettaire verwerking van de desaldering (verhoging van zowel uitgaven als
ontvangsten) van totaal € 10,4 mln vanuit de door de markt gefinancierde
tarieven in verband met de overgang van het personeel van de OPTA naar
de Autoriteit Consument en Markt per 1 april 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

4

Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2013
(Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Art. nr.

Stand oorspronkelijke vastgestelde begroting 2013 (na Nota
van Wijziging)
Stand na 1e suppletoire begroting 2013

Ontvangsten
2013
12.823.952
17.211.648

Mutaties Miljoenennota 2014
Belangrijkste suppletoire mutaties:
High Trust boetetaakstelling
Innovatiefonds: Innovatiekredieten
Ontvangsten Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen
Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
Doorsluis COVA heffing
Ontvangstentaakstelling verkoop gronden
Transitie van OPTA naar ACM
Overige mutaties
Stand na 2e suppletoire begroting

705.139

11
12
12
13
14
18
40
Div.

– 10.300
10.000
17.000
12.000
– 10.000
– 20.000
10.400
– 4.626
17.921.261

High Trust boetetaakstelling
Vanwege lagere ontvangsten uit hoofde van het High Trust boetebeleid
wordt de raming op dit onderdeel naar beneden bijgesteld. Dit wordt
veroorzaakt doordat het College van Beroep voor het bedrijfsleven in een
aantal gevallen de in het verleden opgelegde en reeds ontvangen boetes
heeft verlaagd. Hierdoor heeft in 2013 een terugbetaling plaatsgevonden
van € 6,1 mln, daarnaast verlopen de (hoger) beroepsprocedures en
overeengekomen betalingsregelingen trager dan verwacht.
Innovatiefonds: Innovatiekredieten
De terugontvangen middelen op Innovatiekredieten (€ 10 mln) worden
opnieuw ingezet voor dit instrument.
Ontvangsten Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen
Vanuit de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij wordt € 17 mln
ontvangen en ingezet voor Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen.
Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
De geraamde onttrekking (€ 12 mln) aan de interne begrotingsreserve
voor de Garantie Ondernemingsfinanciering als gevolg van de
verwachting dat dit jaar meer schadebetalingen gerealiseerd zullen
worden dan geraamd.
Doorsluis COVA heffing
Lagere ontvangsten vanuit de COVA (€ 10 mln). De tariefsverhoging van
het COVA is later ingegaan. Dit resulteert in lagere opbrengsten en een
lagere doorsluis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

5

Ontvangstentaakstelling verkoop gronden
Van de geraamde opbrengsten op het onderdeel «Verkoop (natuur)gronden» van € 35 mln die deel uitmaken van het Regeerakkoord 2010,
wordt naar verwachting € 20 mln niet in 2013 gerealiseerd. Dit bedrag zal
in latere jaren worden ontvangen.
Transitie van OPTA naar ACM
De verhoging van de ontvangsten houdt met name verband met de
budgettaire verwerking van de desaldering (verhoging van zowel uitgaven
als ontvangsten) van totaal € 10,4 mln vanuit de door de markt gefinancierde tarieven in verband met de overgang van het personeel van de
OPTA naar de Autoriteit Consument en Markt per 1 april 2013.
3. De beleidsartikelen
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
11 – Goed functionerende economie en markten

Stand 0orspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht

218.334
220.068

215.887
217.611
97%

2.530
1.477

218.417
219.088
97%

Subsidies
– Digitalisering regionale radio
Opdrachten
– Onderzoek en Opdrachten
– PIANOo/TenderNed
– Beleidsvoorbereiding en evaluaties Frequenties en
Veiligheid
Bijdragen aan agentschappen
– Agentschap Telecom
– Agentschap DICTU
– Agentschap NL
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Metrologie
– Raad voor Accreditatie
– ACM (NMa/OPTA)
– CBS
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– Nederlands Normalisatie Instituut (NEN)
– Internationale organisaties
– Raad van deskundigen voor de nationale meetstandaarden

1.700
1.700
12.897
2.816
5.851
4.230

1.700
1.700
8.215
2.298
1.912
4.005

– 903
– 903
415
2.249
– 384
– 1.450

797
797
8.630
4.547
1.528
2.555

11.116
11.116

13.588
11.172
2.416

190.463
14.337
213
3.135
172.778
3.892
1.136
2.696
60

189.624
14.456
215
1.327
173.626
4.484
1.148
3.276
60

1.315
– 249
1.050
514
886
504
– 35
117
300
– 236
– 98
– 78
– 60

14.903
10.923
3.466
514
190.510
14.960
180
1.444
173.926
4.248
1.050
3.198

52.265

3.856.411

– 9.308

3.847.103

31.300
20.965

31.300
3.825.111

– 10.300
992

21.000
3.826.103

ONTVANGSTEN
– Ontvangsten ACM
– High Trust
– Diverse ontvangsten

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van de verplichtingen hangt samen met de verhoging van
het uitgavenbudget. Het betreft een verhoging voor het onderdeel
opdrachten (€ 2,2 mln) als gevolg van een ontvangen bijdrage van de
departementen BZK en V&J voor het project Cybersecurity 2013. De
uitgavenraming bij het onderdeel opdrachten wordt om dezelfde reden
verhoogd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

6

Toelichting op de ontvangsten
Vanwege lagere ontvangsten uit hoofde van het High Trust boetebeleid
wordt de raming op dit onderdeel naar beneden bijgesteld. Dit wordt
veroorzaakt doordat het College van Beroep voor het bedrijfsleven in een
aantal gevallen de in het verleden opgelegde en reeds ontvangen boetes
heeft verlaagd. Hierdoor heeft in 2013 een terugbetaling plaatsgevonden
van € 6,1 mln, daarnaast verlopen de (hoger) beroepsprocedures en
overeengekomen betalingsregelingen trager dan verwacht.
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
12 – Een sterk innovatievermogen

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht

607.730
795.764

745.954
818.101
92%

147.418
77.186

893.372
895.287
90%

Leningen
– Innovatiefonds: innovatiekrediet
– Innovatiefonds: SEED
– Innovatiefonds: Fund of funds
– Innovatiefonds: vroege fase/ informal investors/ROM’s
Subsidies
– Innovatie Prestatie Contracten
– Eurostars
– Lucht- en Ruimtevaart
– Overig
Opdrachten
– Onderzoek en opdrachten
Bijdragen aan agentschappen
– Agentschap NL
– Agentschap Telecom
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– TNO
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– Toeslag Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKItoeslag)
– Grote Technologische Instituten (GTI’s)
– Topsectoren overig
– Syntens
– Ruimtevaart (ESA)
– Overig (inclusief onderzoeksprojecten)

88.996
65.335
23.661

90.496
65.835
15.561
9.100

101.105
9.075
30

81.343
31.498
8.638
17.789
23.418
2.856
2.856
72.653
72.512
141
136.287
136.287
413.629
77.100

84.076
33.198
6.738
16.035
28.105
4.020
4.020
73.594
73.453
141
140.799
140.799
425.116
77.100

2.270
16.068
– 1.634
– 1.634
– 5.123
– 5.229
106
14.857
14.857
– 35.378
– 44.764

191.605
74.914
15.591
9.100
92.000
87.435
18.219
6.738
18.305
44.173
2.386
2.386
68.471
68.224
247
155.656
155.656
389.734
32.336

40.009
218.331
19.884
57.058
1.247

40.212
213.357
19.884
73.495
1.068

14.579
– 24.040
39
19.348
– 540

54.791
189.317
19.919
92.843
528

45.782
382
5.000
31.212
5.544

47.653
382
5.000
31.212
5.544

36.916
1.300
– 3.800

2.056
1.588

2.056
3.459

84.569
1.682
1.200
31.212
15.544
17.000
2.056
15.875

ONTVANGSTEN
– Luchtvaartkredietregeling
– Technische Ontwikkelings- projecten (TOP)
– Rijksoctrooiwet
– Innovatiekredieten
– Ontvangsten Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen
– Eurostars
– Diverse ontvangsten

92.000
3.359
– 14.979

10.000
17.000
12.416

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van de verplichtingen (€ 147,4 mln) hangt met name samen
met:
– De terugontvangsten uit de Innovatiekredieten (€ 10 mln) worden
opnieuw ingezet voor dit instrument.
– Verhoging van totaal € 92 mln voor «innovatiefonds: vroege fase/
informal investors/ROM’s». Voor vroege fase financiering en investeringen van informal investors is € 75 mln beschikbaar gesteld. Dit
instrument is bedoeld voor innovatieve startende bedrijven en het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

7

–

–
–

bestaande ambitieuze MKB dat wil innoveren en doorgroeien.
Hiernaast wordt € 17 mln beschikbaar gesteld aan Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) voor investeringen in jonge innovatieve ondernemingen.
Ten behoeve van het onderzoeksproject Thermoplastic Affordable
Primary Aircracft Structures (Lucht- en Ruimtevaart) draagt EZ € 9,5
mln bij.
De vaste bijdrage voor Ruimtevaart ten behoeve van ESA-General
budget en Kourou (€ 13,5 mln)
De temporisatie ten behoeve van de Eurekaclusters (Topsectoren
overig) ad € 9,1 mln.

Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de leningen
De uitgaven op het onderdeel leningen worden verhoogd met € 101 mln.
Deze verhoging betreft:
– De terugontvangen Innovatiekredieten (€ 10 mln) die opnieuw worden
ingezet voor dit instrument.
– Voor vroege fase financiering en investeringen van informal investors
is € 75 mln beschikbaar gesteld. Dit instrument is bedoeld voor
innovatieve startende bedrijven en het bestaande ambitieuze MKB dat
wil innoveren en doorgroeien. Hiernaast wordt € 17 mln beschikbaar
gesteld aan Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen voor investeringen in jonge innovatieve ondernemingen.
Toelichting op de subsidies
De verhoging van de uitgaven voor het onderdeel subsidies (€ 3,4 mln)
wordt met name veroorzaakt door:
– De uitfinanciering van reeds aangegane verplichtingen voor Lucht- en
Ruimtevaart (€ 1,3 mln).
– De bijdrage aan het onderzoeksproject Thermoplastic Affordable
Primary Aircracft Structures (Lucht- en Ruimtevaart € 1 mln).
Toelichting op de bijdragen aan agentschappen
De lagere uitgaven (€ 5,1 mln) hebben met name betrekking op de
herverdeling van het bijdragebudget voor Agentschap NL naar beleidsartikel 13.
Toelichting op de bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
De uitgavenraming voor TNO wordt verhoogd met € 14,9 mln vanwege:
– De omzetting van contractonderzoek naar Publiek Private Samenwerking in 2013 is erg bewerkelijk gebleken en daarmee niet meer
doelmatig. Daarom wordt vanuit de TKI-toeslag budget overgeboekt
(€ 2,6 mln) naar de bijdrage aan TNO om hiermee bij te dragen aan de
onderzoekslijnen zoals de Topconsortia voor Kennis en Innovatie deze
hebben afgesproken.
– Hiernaast wordt de bevoorschotting aan TNO beperkt versneld (€ 11
mln), zodat TNO begin 2014 over voldoende liquiditeiten kan beschikken.
Toelichting op de bijdragen aan (inter)nationale organisaties
De lagere uitgaven (€ 35,4 mln) worden met name veroorzaakt door:
– Lagere uifinanciering op aangegane verplichtingen voor de Toeslag
Topconsortia voor Kennis en Innovatie (€ 44,8 mln). Deze middelen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

8

–

–

–

worden met name ingezet voor de MKB Innovatiestimulering
Topsectoren (€ 5 mln), invaren van de Technologische Topinstituten bij
de TO2-instituten (€ 6 mln), de toegezegde subsidie voor de ombouw
productielijn Nedcar (€ 2,6 mln), als dekking voor diverse problematiek
op de EZ-begroting (€ 18 mln), ICT-doorbraakprojecten (€ 1,5 mln),
werkbudgetten topsectoren (€ 2,7 mln) en de financiering van de TO2
instituten ten behoeve van de onderzoekslijnen zoals de Topconsortia
voor Kennis en Innovatie die hebben afgesproken (€ 5 mln) maar zijn
in latere jaren alsnog benodigd.
Hogere uitgaven voor de Grote Technologische Instituten. Dit betreft
met name de huisvesting van het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (€ 13,5 mln).
De lagere uitgaven op Topsectoren overig is met name het gevolg van
lagere uitfinanciering op eerder aangegane verplichtingen voor oude
FES-programma’s (zoals BE-BASIC, COMMIT en TIFN van in totaal
€ 19,1 mln.
De vaste bijdrage voor Ruimtevaart ten behoeve van ESA-General
budget en Kourou (€ 13,5 mln) en de uitfinanciering van reeds
aangegane verplichtingen (€ 5,8 mln).

Toelichting op de ontvangsten
De hogere ontvangsten (€ 36,9 mln) hangen samen met:
– De raming van de ontvangsten op Technische Ontwikkelingsprojecten
(TOP) wordt verlaagd (€ 3,8 mln). Deze ontvangsten zijn afhankelijk
van het commerciële succes van in het verleden gegeven bijdragen en
daardoor lastig in te schatten.
– De terugontvangen middelen op Innovatiekredieten (€ 10 mln) worden
opnieuw ingezet voor dit instrument.
– Vanuit de Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij wordt € 17 mln
ontvangen en ingezet voor Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen.
– De raming van Diverse ontvangsten wordt verhoogd met € 12,4 mln,
de belangrijkste reden hiervoor is het terugontvangen van uitvoeringskosten van Agentschap NL inzake de opdracht voor 2012 (€ 9 mln) en
het terugontvangen van afgerekende voorschotten op subsidieregelingen (€ 3,4 mln).
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
13 – Een excellent ondernemingsklimaat

VERPLICHTINGEN
Waarvan garantieverplichtingen
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht
Garanties
– BMKB
– Groeifinancieringsfacilitieit
– Garantie Ondernemingsfinanciering (GO)
– Borgstelling Scheepsnieuwbouw
Subsidies
– Bevorderen ondernemerschap
– Biobased Economy
– Uitfinanciering subsidies
Opdrachten
– Onderzoek & ontwikkeling
– ICT-beleid
– Beleidsvoorbereiding en evaluaties
– Regiegroep Regeldruk/ACTAL

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

2.591.009
2.384.011
379.101

2.600.464
2.384.011
346.591
91%

56.854

2.657.318
2.384.011
466.254
97%

129.211
65.541
9.281
44.752
9.637
29.755
1.139
5.710
22.906
25.969
351
20.852
2.436
2.330

97.459
65.541
9.281
13.000
9.637
29.755
1.139
5.210
23.406
25.038
351
19.921
2.436
2.330

119.663

41.459
29.459

49.393
7.379
2.316
39.698
1.682
3.800
– 23
– 995
– 1.100

138.918
95.000
9.281
25.000
9.637
79.148
8.518
7.526
63.104
26.720
4.151
19.898
1.441
1.230

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

9

12.000

13 – Een excellent ondernemingsklimaat

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– NBTC
– UNWTO
– Bijdragen aan instituten
Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
– Kamers van Koophandel / Ondernemerspleinen
Bijdragen aan agentschappen
– Agentschap NL
– Logius
– DICTU
– Dienst Regelingen

18.922
13.329
233
5.360
150.577
150.577
24.667
22.467
2.200

21.084
13.520
233
7.331
147.229
147.229
26.026
23.826
2.200

2.231
16

23.315
13.536
233
9.546
154.006
154.006
44.147
28.243
7.204
8.150
550

ONTVANGSTEN
– BMKB
– Groeifinancieringsfaciliteit
– Garantie Ondernemingsfinanciering
– Borgstelling Scheepsnieuwbouw
– Joint Strike Fighter
– Diverse ontvangsten

92.599
25.230
8.000
46.000
10.000
1.847
1.522

60.847
25.230
8.000
14.248
10.000
1.847
1.522

2.215
6.777
6.777
18.121
4.417
5.004
8.150
550
8.770
– 3.230
12.000

69.617
22.000
8.000
26.248
10.000
1.847
1.522

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van de raming van de verplichtingen met € 56,9 mln bestaat
met name uit de toevoeging van een stimuleringspakket op het terrein
van kredietverlening aan ondernemers. Dit stimuleringspakket bevat
onder meer € 30 mln aanvullende kapitaalverstrekking aan stichting
Qredits (Microkrediet), ondersteuning bij de oprichting van een Nederlandse Investeringsinstelling en een Nationale hypotheekinstelling (€ 10
mln) en flankerend beleid en ondersteuning van alternatieve financieringsvormen (€ 5 mln). Daarnaast worden de verplichtingen verhoogd
voor de bijdrage in de algemene kosten voor de agentschappen DICTU,
Agentschap NL en Dienst Regelingen (€ 10 mln).
Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de garanties
De uitgaven voor het onderdeel garanties worden met € 41,5 mln
verhoogd.
Dit betreft het bijstellen van de raming van de BMKB (€ 29,5 mln) en
Garantie Ondernemersfinanciering (€ 12 mln) als gevolg van naar
verwachting hogere schadebetalingen dan oorspronkelijk geraamd.
Toelichting op de subsidies
De hogere uitgaven (€ 49,4 mln) hebben met name betrekking op het
toevoegen van het stimuleringspakket (€ 45 mln) zoals toegelicht onder
de verplichtingen en de uitfinanciering van reeds aangegane verplichtingen (€ 4,4 mln).
Toelichting op bijdrage aan ZBO’s/RWT’s
De hogere uitgaven voor de Kamers van Koophandel/
Ondernemerspleinen (€ 6,8 mln) hangt samen met de implementatie van
Standard Business Reporting die duurder uitvalt dan geraamd (€ 1,3 mln),
een bijdrage van het Ministerie van Veiligheid en Justitie voor bronkopie
Nieuw Handelsregister (€ 1,5 mln) en wordt de bevoorschotting beperkt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

10

versneld (€ 4 mln), zodat de Kamers van Koophandel begin 2014 over
voldoende liquiditeiten kunnen beschikken.
Toelichting op de bijdragen aan agentschappen
Agentschap NL (AgNL)
De bijdrage aan AgNL wordt verhoogd met € 4,4 mln. Dit betreft met
name de herverdeling van het budget met artikel 12 voor de bijdrage aan
Agentschap NL (€ 2,4 mln) en de bijdrage ten behoeve van de omstelkosten voor het financieel systeem Oracle EBS (E-Business Suite) ad € 2
mln.
Logius
Dit betreft de uitfinanciering op reeds aangegane verplichtingen van
agentschap Logius (€ 5 mln).
DICTU
De bijdrage aan DICTU wordt verhoogd met € 8 mln. Het betreft het
aandeel van AgNL in de algemene kosten van DICTU (€ 5 mln) en de
infrastructuur kosten van DR (€ 3 mln).
Toelichting op de ontvangsten
De hogere ontvangsten (€ 8,8 mln) worden veroorzaakt door:
– Lagere benutting van de regeling BMKB waardoor minder premie
ontvangsten (€ 3,2 mln) worden gerealiseerd.
– De geraamde onttrekking (€ 12 mln) aan de interne begrotingsreserve
voor de Garantie Ondernemingsfinanciering als gevolg van de
verwachting dat dit jaar meer schadebetalingen gerealiseerd zullen
worden dan geraamd.
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
14 – Een doelmatige en duurzame energievoorziening

VERPLICHTINGEN
Waarvan garantieverplichtingen
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht
Subsidies
– Topsectoren Energie (14.3)
– Energie-innovatie (IA) (14.3)
– Green Deal (14.3)
– MEP (14.3)
– SDE (14.3)
– SDE+ (14.3)
– CCS (14.3)
– Hoge Flux Reactor (14.3)
– Aanschafsubsidie zonnepanelen (14.3)
– Elektrisch rijden (14.3)
– Caribisch Nederland
– Overige subsidies (14.3)
Garanties
– Geothermie
Opdrachten
– O&O bodembeheer (14.2)
– Joint implementation (14.3)
– Straling (14.3)
– Pallas (14.3)
– Onderzoek en opdrachten (14.3)
Bijdragen aan agentschappen

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

2.014.164

25.888

1.086.731
23.848
31.658
25.000
555.000
244.858
100.000
49.400
7.250
30.000
4.123

3.470.423
43.350
1.307.273
95%
1.080.813
39.894
31.658
23.625
528.000
268.372
79.040
49.400
7.250
29.332
4.123

15.594

20.119

57.980
296
33.651
9.517
10.100
4.416
37.018

32.919
296
7.214
11.043
10.100
4.266
43.852

468
– 1.848
4.325
– 6.900
515
515
2.056
2.774
1.741
718
– 2.600
– 577
3.068

3.496.311
43.350
1.259.942
95%
1.036.084
36.711
42.808
2.084
528.000
285.372
79.040
5.200
7.250
29.800
2.275
4.325
13.219
515
515
34.975
3.070
8.955
11.761
7.500
3.689
46.920

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

11

1.330.815

– 47.331
– 44.729
– 3.183
11.150
– 21.541
17.000
– 44.200

14 – Een doelmatige en duurzame energievoorziening

– Agentschap NL
– NVWA
– Kernfysische Dienst
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Doorsluis COVA heffing (14.2)
– TNO bodembeheer (14.2)
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– ECN/NRG (14.3)
– Diverse instituten (14.2)
ONTVANGSTEN
– COVA
– SDE+
– Aardgasbaten
– Ontvangsten zoutwinning
– Diverse ontvangsten

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

36.326
692
113.100
111.000
2.100
35.986
34.981
1.005

39.634
694
3.524
113.100
111.000
2.100
36.589
35.266
1.323

381
1
2.686
– 8.800
– 10.000
1.200
559
710
– 151

40.015
695
6.210
104.300
101.000
3.300
37.148
35.976
1.172

12.212.911
111.000
100.000
12.000.000
1.761
150

12.812.911
111.000
100.000
12.600.000
1.761
150

648.386
– 10.000

13.461.297
101.000
100.000
13.250.000
2.373
7.924

650.000
612
7.774

Toelichting op de verplichtingen
De hogere verplichtingen (€ 25,9 mln) houden met name verband met:
– Een lening ten behoeve van het Pallas-project, de voorziene opvolger
van de Hoge Flux Reactor te Petten (€ 29,9 mln). De verplichting wordt
in 2013 vastgelegd. Daartoe wordt verplichtingenruimte van 2014 naar
voren gehaald.
– De verlaging bij Voorjaarsnota 2013 van de kas- en verplichtingenraming van het budget voor «Joint Implementation» met € 26 mln om
deze in overeenstemming te brengen met de verwachte financieringsbehoefte voor 2013 dient te worden aangepast. Omdat de verplichtingen al vóór 2013 waren vastgelegd is er in 2013 uit hoofde van deze
aanpassing alleen een kaseffect. De verplichtingraming dient ter
correctie derhalve met € 26 mln te worden verhoogd.
Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de subsidies
De lagere uitgaven (€ 44,7 mln) worden met name veroorzaakt door:
– Een hogere uitgavenraming als gevolg van een groot aantal vertraagde energie innovatie projecten uit het verleden in het kader van
de Innovatie Agenda Energie (IA) die naar verwachting dit jaar tot
uitbetaling komen (€ 11,2 mln).
– Het bijstellen van de raming van de Green Deal omdat in 2013 € 6,4
mln wordt overgeheveld naar Gemeente- en Provinciefonds (dit
veroorzaakt een verlaging van de begrotingsstand) en daarnaast is de
verwachting dat de kasuitgaven voor (in het verleden) aangegane
verplichtingen lager ligt dan oorspronkelijk geraamd.
– Hogere uitgavenraming voor de SDE. Dit is het saldo van een, per
saldo neutrale, kasschuif waarin de raming voor 2013 is verhoogd met
€ 23 mln en een verlaging van de raming met € 6 mln vanwege een
meevaller bij de afrekening in 2013 van de in 2012 geproduceerde
energie. Deze meevaller is het gevolg van gunstigere gemiddelde
energieprijzen in 2012 dan waar bij het opstellen van de ramingen mee
was gerekend.
– Lagere uitgavenraming op het onderdeel Carbon Capture and Storage
(CSS) (€ 44,2 mln). Dit betreft met name het Rotterdam Opslag en
Afvang Demonstratieproject (ROAD), omdat de finale investeringsbe-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

12

–

slissing nog niet genomen is en het voor 2013 geraamde budget voor
bevoorschotting derhalve niet benut kan worden.
Lagere uitgaven voor overige subsidies, dit betreft name een overboeking (€ 4,3 mln) naar het budget voor Caribisch Nederland voor een
financiële bijdrage aan Water en Energiebedrijf Bonaire (WEB). Dit om
in de overgangsfase naar een nieuw regulerend kader de noodzakelijke
tariefsverhoging voor elektriciteit tot een maatschappelijk aanvaardbaar niveau te beperken.

Toelichting op de bijdragen aan agentschappen
De hogere uitgaven hebben met name betrekking op de bijdrage aan de
Kernfysische Dienst (KFD)
(€ 2,7 mln). Voor de uitvoering van nucleaire activiteiten en crisismanagement door de KFD is budget overgeheveld door het Ministerie van
Infrastructuur en Milieu (I&M) naar het Ministerie van Economische
Zaken. Dit betreft de tweede tranche. De eerste tranche is verwerkt bij 1e
suppletoire begroting 2013.
Toelichting op de bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
De verhoging van de voorraadheffing van COVA op basis van de Wet
voorraadvorming aardolieproducten 2012 is later ingegaan dan oorspronkelijk verwacht. Dit resulteert in lagere opbrengsten en een lagere
doorsluis van de COVA-heffing (€ 10 mln).
Toelichting op de ontvangsten
De hogere ontvangsten (€ 648,4 mln) houden met name verband met:
– Bijstelling van de raming van de aardgasbaten gebaseerd op het meest
recente scenario van het
Centraal Plan Bureau uit de Macro Economische Verkenning (€ 650 mln).
– Lagere ontvangsten vanuit de COVA (€ 10 mln). Zie de toelichting bij
de verplichtingen.
– Een afrekening van Agentschap NL uit hoofde van uitvoeringskosten
2012 (€ 7,8 mln).
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
16 – Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en
voedselketens

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
Waarvan garantieverplichtingen
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht

650.762
138.000
529.610

706.421
138.000
584.953
87%

54.937
– 3.000
90.919

761.358
135.000
675.872
94%

Subsidies
– Agrarisch ondernemerschap (16.1)
– Duurzame veehouderij (16.1)
– Mestbeleid (16.1)
– Plantaardige productie (16.1)
– Agrarische innovatie en overig (16.1)
– Visserij (16.1)
– Dierenwelzijn productiedieren en gezelschapsdieren
(16.3)
– Apurement (16.5)
Garanties
– Bijdrage begrotingsreserve Borgstellingsfaciliteit (16.1)
– Verliesdeclaraties Borgstellingsfaciliteit (16.1)
Opdrachten

59.579
5.088
5.584
2.050
16.866
9.601
5.991
2.130

64.960
7.674
13.899
2.050
15.343
5.726
5.991
2.008

10.124
1.335
4.850
– 200
2.800
– 1.626
2.800
365

75.084
9.009
18.549
1.850
18.143
4.100
8.791
2.373

12.269
12.000
2.000
10.000
147.909

12.269
12.000
2.000
10.000
152.943

15.000
1.000
14.000
609

12.269
27.000
3.000
24.000
153.552

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

13

16 – Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en
voedselketens

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

– Versterken concurrentiekracht en verduurzaming
agroketens en visserij (16.1)
– Borgen voedselveiligheid- en kwaliteit(16.2)
– Plant- en diergezondheid (16.3)
– Kennisontwikkeling en innovatie (16.4)
– Borgen voedselzekerheid en internationaal en Europees
landbouwbeleid (16.5)
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Medebewind productschappen (16.5)
– Dienst Landbouwkundig Onderzoek (16.4)
– ZonMW/dierproeven
– Commissie Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en
Biociden (16.3)
Bijdragen aan andere begrotingshoofdstukken
– Diergezondheidsfonds
Bijdragen aan (inter)nationale organisaties
– UNEP, FAO en overige contributies
Bijdragen aan agentschappen
– NVWA
– Dienst Regelingen
– Agentschap NL
– Dienst Landelijk Gebied
– Rijksrederij

24.020

28.306

– 1.638

26.688

8.437
19.492
93.887
2.073

8.538
17.385
98.998
3.646

– 550
– 2.989
1.496
360

7.988
14.396
100.494
4.006

106.470
13.501
91.119
1.850
0

107.032
13.501
91.681
1.850
0

12.534
9.584
2.028
– 1.850
2.772

119.566
23.085
93.709

4.200
4.200
7.915
7.915
191.537
94.007
84.281
4.010
221
9.018

3.800
3.800
8.038
8.038
236.180
119.200
102.586
5.796
222
8.376

2.000
2.000
– 156
– 156
50.808
24.912
11.770
14.062

5.800
5.800
7.882
7.882
286.988
144.112
114.356
19.858
222
8.440

291.579
21.081

296.529
24.081

41.118
30.684

430
500
10.884
258.684

430
500
12.461
259.057

–5
1.900
7.921
618

ONTVANGSTEN
– Versterken concurrentiekracht en verduurzaming
agroketens en visserij (16.1)
– Borgen voedselveiligheid- en kwaliteit(16.2)
– Plant- en diergezondheid (16.3)
– Kennisontwikkeling en innovatie (16.4)
– Borgen voedselzekerheid en internationaal en Europees
landbouwbeleid (16.5)

2.772

64
337.647

54.765
425
2.400
20.382
259.675

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van het verplichtingenbudget hangt grotendeels samen met
de verhoging van de uitgaven behoudens de onttrekkingen uit de
begrotingsreserves. Deze hebben alleen betrekking op de uitgaven.
Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de subsidies
De uitgaven voor het onderdeel subsidies worden verhoogd met totaal
€ 10,1 mln. Dit wordt met name veroorzaakt door:
– De verhoging op het onderdeel «Duurzame veehouderij» (€ 4,9 mln)
houdt voor € 4,5 mln verband met uitfinanciering van de investeringsregeling duurzame stallen, de investeringssregeling luchtwassers en
de regeling fijnstofmaatregelen. Hiervan wordt € 3,9 mln gecompenseerd vanuit de begrotingsreserve landbouw.
– De verhoging op het onderdeel «Plantaardige productie» (€ 2,8 mln)
ten behoeve van de uitfinanciering van de regeling Marktintroductie
Energie Innovaties. Compensatie vindt plaats vanuit de interne
begrotingsreserve landbouw
– Hogere uitgaven op het onderdeel «Visserij» (€ 2,8 mln) voor uitgaven
op grond van uitfinanciering van projecten in het kader van het
Europees Visserijfonds (EVF). Compensatie vindt plaats vanuit de
interne begrotingsreserve visserij € 1,5 mln en uit extra inkomsten uit
verhuur mosselen oesterpercelen en visaktes ad € 1,3 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

14

Toelichting op de garanties
De garanties worden verhoogd met totaal € 15 mln. Dit wordt met name
veroorzaakt door de verhoging op het onderdeel «Verliesdeclaraties
Borgstellingsfaciliteit» met € 14 mln. Als compensatie voor deze hogere
uitgaven wordt een bedrag van € 12,2 mln onttrokken aan de interne
begrotingsreserve borgstellingsfaciliteit. Daarnaast vindt compensatie
plaats voor € 1,8 mln uit van banken ontvangen provisies voor agrarische
schadeverzekeringen.
Toelichting op de bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
De bijdragen aan ZBO’s/RWT’s worden verhoogd met totaal € 12,5 mln.
Dit wordt met name veroorzaakt door het volgende:
– De verhoging op het onderdeel «Medebewind productschappen»
(€ 9,6 mln). Productschappen voeren taken op gebied van marktordening in medebewind uit. Het hiervoor beschikbare uitvoeringsbudget
werd vanaf 2013 sterk afgebouwd als gevolg van de tussentijdse
evaluatie van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) in 2009
(Health Check) om het systeem van marktordening vanaf 2013 af te
bouwen. In latere besluiten van de Europese Commissie is de eerder
geplande afbouw deels teruggedraaid waardoor de uitvoeringskosten
hoger uitvallen dan eerder geraamd op basis van de Health Check.
– De verhoging op onderdeel «Commissie Toelating Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden» (€ 2,8 mln) houdt verband met het feit
dat de betreffende uitgaven tot nu toe abusievelijk op de categorie
«opdrachten» werden geraamd.
Toelichting op de bijdragen aan agentschappen
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
De bijdrage aan de NVWA wordt verhoogd met totaal € 24,9 mln. Voor de
afkoop van huurcontracten van niet langer benodigde huisvesting heeft
NVWA een voorziening op de balans getroffen. De totaal benodigde
voorziening bedraagt € 33 mln. Bij de 2e suppletoire begroting 2012 heeft
EZ reeds € 10 mln aan deze voorziening bijgedragen. Bij de onderhavige
suppletoire begroting 2013 wordt de voorziening door EZ aangevuld met
€ 8 mln en door VWS met € 10 mln. De overige verhoging met € 6,9 mln
houdt verband met in de loop van 2013 noodzakelijk geworden meerwerk
in het opdrachtenpakket.
Dienst Regelingen (DR)
De hogere bijdrage aan DR (€ 11,8 mln) houdt hoofdzakelijk verband met
uitvoering- en transitiekosten ten behoeve van de nationale cofinanciering
van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en Gemeenschappelijk Visserijbeleid (GLB/GVB 2014–2020).
Agentschap NL (AgNL)
De hogere bijdrage aan AgNL (€ 14,1 mln) houdt hoofdzakelijk verband
met de boekingsystematiek omtrent uitvoeringskosten van de Agrarische
Vertegenwoordiging Buitenland. Tot en met het eerste kwartaal 2013
werden deze vanuit artikel 40 (apparaat) betaald. Vanaf het tweede
kwartaal worden deze uitgaven op beleidsartikel 16 geboekt.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten worden verhoogd met totaal € 41,1 mln. Deze verhoging
heeft met name betrekking op de volgende onderdelen:
– De hogere ontvangsten op het onderdeel «Versterken concurrentiekracht en verduurzaming agroketens en visserij» (€ 30,7 mln) hebben

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

15

–

voornamelijk betrekking op onttrekking uit de interne begrotingsreserves voor onder meer de uitfinanciering van de investeringsregeling
duurzame stallen en de investeringsregeling luchtwassers en ter
dekking van de verliesdeclaraties van banken op basis van de
borgstellingsfaciliteit.
De hogere ontvangsten op het onderdeel «Kennisontwikkeling en
innovatie» (€ 7,9 mln) komen onder meer voort uit een bijdrage van
het Ministerie van Buitenlandse Zaken van € 6,2 mln voor een
onderzoeksproject in Afghanistan. Dit onderzoek heeft als doel
landbouwontwikkeling in Afghanistan te bevorderen. Bovendien wordt
aan rente en aflossing Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO) in
2013 € 1,4 mln meer ontvangen dan oorspronkelijk geraamd.

Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
17 – Groen onderwijs van hoge kwaliteit

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht

777.779
776.575

798.939
797.622
100%

67.712
16.342

866.651
813.964
100%

Bekostiging
– Wageningen Universiteit
– HBO-groen
– MBO-groen
– Voorbereidende en Ondersteunende Activiteiten (VOA)
– Wachtgelden
– VMBO-groen
– Aequor
Subsidies
– Groene Kennis Coöperatie
– School als Kenniscentrum
– Kennisverspreiding en innovatie groen onderwijs
– Aanvullende onderwijssubsidies
– Ontwikkeling en beheer natuurkwaliteit
– Educatie
Opdrachten
– Kennisverspreidingsprojecten

700.561
161.521
74.074
154.706
11.575
12.987
278.538
7.160
73.303
4.008
30.538
7.834
25.641
2.382
2.900
2.711
2.711

718.257
166.256
77.480
155.437
12.887
13.772
284.010
8.415
77.138
4.008
30.538
7.834
32.012
2.382
364
2.227
2.227

20.008
3.364
2.185
5.700
1.022
– 36
7.761
12
– 4.525
1.396
– 7.011
– 6.065
3.166
9
3.980
859
859

738.265
169.620
79.665
161.137
13.909
13.736
291.771
8.427
72.613
5.404
23.527
1.769
35.178
2.391
4.344
3.086
3.086

75

75

3.085

3.160

ONTVANGSTEN

Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen worden verhoogd met totaal € 67,7 mln. EZ staat garant
voor het in gebreke blijven van de groene onderwijsinstellingen die
gebruik maken van de regeling schatkistbankieren. Hiervoor wordt het
verplichtingenbudget met € 50 mln verhoogd. Het resterende deel (€ 16,7
mln) hangt grotendeels samen met de begrotingsmutaties op de uitgaven
(zie toelichting onder de betreffende uitgavencategorieën).
Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de bekostiging
De uitgaven voor de categorie bekostiging worden met € 20 mln naar
boven bijgesteld. Dit wordt met name veroorzaakt door het volgende:
– In de brief van de Minister van Financiën aan de Kamer over de
begrotingsafspraken 2014 (TK, 33 750 nr 19) is aangegeven dat voor
2014 extra middelen beschikbaar worden gesteld voor onderwijskwaliteit en innovatie ten bedrage van € 650 mln. Het aandeel voor het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

16

–
–

–

Groen Onderwijs hierin bedraagt € 15 mln. Deze middelen worden
beschikbaar gesteld voor Wageningen Universiteit (€ 3 mln), HBOgroen (€ 1,4 mln), MBO-groen (€ 4,8 mln) en VMBO-groen (€ 5,8 mln).
Uitbetaling vindt plaats op basis van de OCW-conforme bekostigingssystematiek.
Voor MBO-groen vindt een overboeking van middelen plaats van de
Regeling stagebox (€ 1,5 mln).
Bij Voorbereidende en Ondersteunende Activiteiten (VOA) vallen de
uitgaven € 1 mln hoger uit door het hoger uitvallen van het aantal
bekostigde leerlingen.
Bij VMBO worden de uitgaven met € 1,5 mln hoger bijgesteld door
hoger uitvallen van het aantal bekostigde leerlingen.

Toelichting op de subsidies
De uitgaven voor de categorie subsidies vallen in het totaal € 4,5 mln
lager uit. Dit wordt met name veroorzaakt door:
– Een verlaging van de uitgaven voor het onderdeel «School als
Kenniscentrum» (€ 7 mln). Dit wordt veroorzaakt doordat een aantal
onderwijssubsidies is overgeheveld naar het onderdeel «Aanvullende
onderwijssubsidies» (€ 3,2 mln) en «Groene Kennis Coöperatie» (€ 1,4
mln). Voor € 2,4 mln is er sprake van lagere uitgaven in 2013 doordat
oorspronkelijk voor 2013 geraamde uitgaven meerjarig via Dienst
Regelingen worden besteed.
– Lagere uitgaven op het onderdeel «Kennisverspreiding en innovatie
groen onderwijs» (€ 6,1 mln). Met ingang van 2013 wordt deze
regeling niet meer opengesteld. De subsidies vallen voortaan onder de
instrumenten «Aanvullende onderwijssubsidies», «School als
Kenniscentrum», en «Groene Kennis Coöperatie».
– Hogere uitgaven voor het onderdeel «Aanvullende onderwijssubsidies» (€ 3,2 mln). Deze verhoging wordt met name bepaald door een
overheveling (€ 4,3 mln) van de post «Kennisverspreiding en innovatie
groen onderwijs». Hier staat een daling van € 1,1 mln tegenover als
gevolg van vertraging bij enkele onderwijsprojecten.
– De toename van de uitgaven op het onderdeel «Educatie» (€ 4 mln)
houdt verband met nabetaling over verplichtingen aangegaan in
voorgaande jaren in combinatie met afspraken gemaakt in het kader
van het nieuwe programma Duurzaam Door.
Toelichting op de ontvangsten
De hogere ontvangsten (totaal € 3,1 mln) hebben met name betrekking op
terugontvangen onderwijssubsidies (€ 2,7 mln).
Budgettaire gevolgen van beleid
Bedragen x € 1.000
18 – Natuur en regio

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
Waarvan garantieverplichtingen
UITGAVEN
Waarvan juridisch verplicht

452.969
50.509
690.625

652.136
50.509
485.080
98%

– 298.195
– 50.509
– 41.679

353.941

Subsidies
– Versterking mainports, brainports, greenports, valleys en
andere clusters gerelateerd aan topsectoren (18.1)
– Wederzijds versterken van ecologie en economie (18.2)

99.283
87.273

122.947
94.937

– 18.341
– 20.782

104.606
74.155

5.817

5.817

14.087

19.904

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

17

443.401
99%

18 – Natuur en regio

– Behouden van de (inter–) nationale biodiversiteit en
versterken van onze natuur (18.3)
Leningen
– Behouden van de (inter–) nationale biodiversiteit en
versterken van onze natuur (18.3)
Opdrachten
– Versterking mainports, brainports, greenports, valleys en
andere clusters gerelateerd aan topsectoren (18.1)
– Wederzijds versterken van ecologie en economie (18.2)
– Behouden van de (inter–) nationale biodiversiteit en
versterken van onze natuur (18.3)
Bijdragen aan mede-overheden
– Versterking mainports, brainports, greenports, valleys en
andere clusters gerelateerd aan topsectoren (18.1)
– Wederzijds versterken van ecologie en economie (18.2)
– Behouden van de (inter–) nationale biodiversiteit en
versterken van onze natuur (18.3)
– Te decentraliseren (18.4)
Bijdragen aan ZBO’s/RWT’s
– Behouden van de (inter–) nationale biodiversiteit en
versterken van onze natuur (18.3)
Bijdragen aan (inter)natio-nale biodiversiteit en versterken
van onze natuur (18.3)
– Overige contributies
Bijdragen aan agentschappen
– Dienst Landelijk Gebied
– Dienst Regelingen
– Agentschap NL
– Nederlandse Voedsel- en
Warenautoriteit
ONTVANGSTEN
– Landinrichtingsrente
– Bijdragen van derden
– EU-bijdragen
– Jachtakten
– Synergiegelden
– Verkoop gronden
– Overige

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

6.193

22.193

– 11.646

10.547

36.400
36.400

34.250
34.250

– 2.800
– 2.800

31.450
31.450

40.576
750

116.024
668

– 79.294
– 270

36.730
398

28.994
10.832

95.550
19.806

– 77.700
– 1.324

17.850
18.482

363.459
12.149

41.579
12.149

38.467
– 2.149

80.046
10.000

41.097

21.930
7.500

48.116
– 7.500

70.046

310.213
36.681
36.681

37.289
37.289

28
28

37.317
37.317

888

1.045

– 20

1.025

888
113.338
71.207
33.250
1.036
7.845

1.045
131.946
75.149
47.435
1.472
7.890

– 20
20.281
17.893
1.498
288
602

1.025
152.227
93.042
48.933
1.760
8.492

113.714
42.161
19.773
2.096
1.031
12.659
35.000
994

122.195
42.161
40.913
2.096
1.031

– 31.863
– 14.665

90.332
42.161
26.248
2.096
1.031

35.000
994

– 20.000
2.802

15.000
3.796

Toelichting op de verplichtingen
De lagere verplichtingen (totaal € 298,1 mln) houden naast de uitgavenmutaties verband met het volgende. Het verplichtingenbudget op het
onderdeel Investeringsbudget Landelijk Gebied van
€ 230,2 mln wordt afgeboekt aangezien verplichtingenbudgetten geen
deel uitmaken van de decentralisatie die bij Voorjaarsnota 2013 is
verwerkt. In verband met de decentralisatie van het natuurbeleid naar de
Provincies worden, onder garantie van het Rijk, geen nieuwe leningen
meer aangegaan voor grondaankopen in het kader van de EHS.
Bovendien wordt de Regeling subsidies particuliere terreinbeherende
natuurbeschermingsorganisaties (PNB-regeling) per 1 januari 2014
ingetrokken. Derhalve wordt het bedrag aan garantieverplichtingen van
€ 50,5 mln dat verband houdt met deze leningen voor 2013 afgeboekt.
Toelichting op de uitgaven
Toelichting op de subsidies
De lagere uitgaven op de categorie «subsidies» van totaal € 18,3 mln
worden veroorzaakt door:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

18

–

–

–

De verlaging op het onderdeel «Versterking mainports, brainports,
greenports, valleys en andere clusters gerelateerd aan topsectoren»
(€ 20,8 mln) houdt voor € 12,2 mln verband met de decentralisatie van
de resterende middelen voor het Nota Ruimte project Westelijke
Dordtse Oever. Op grond hiervan wordt € 12,2 mln overgeheveld naar
de begroting van het Gemeentefonds. Tevens is in ditzelfde kader € 2,8
mln overgeheveld vanuit de categorie «Bijdrage medeoverheden».
Tenslotte wordt dit onderdeel in 2013 met € 9 mln verlaagd teneinde
budgetten op dit begrotingsonderdeel meerjarig in lijn te brengen met
verwachtte uitgaven (betreft reeds bij ontwerpbegroting verwerkte
mutatie).
De verhoging op het onderdeel «Wederzijds versterken van ecologie
en economie» (€ 14,1 mln) komt voort uit het feit dat EZ de de
PNB-regeling intrekt, en ter alternatieve financiering van haar
verplichtingen in het project Grensmaas een overeenkomst met
Natuurmonumenten sluit. Met deze overeenkomst worden de EZ
verplichtingen in dit project versneld afgerond waardoor de betrokkenheid van EZ in dit project definitief wordt beëindigd. Dekking vindt
plaats binnen artikel 18. Natuurmonumenten en consortiumpartners
verplichten zich met deze regeling tot volledige uitvoering van het
project Grensmaas.
De verlaging op het onderdeel «Behouden van de (inter–)nationale
biodiversiteit en versterken van onze natuur» (€ 11,6 mln) houdt
grotendeels verband met de overboeking van het budget (€ 15 mln)
voor het project Marker Wadden naar de begroting van het Ministerie
van Infrastructuur & Milieu (I&M). De doelstellingen en bijdragen van
de verschillende deelnemers van dit project zijn vastgelegd in de
samenwerkingsovereenkomst met Natuurmonumenten en het
Ministerie van I&M. Anderzijds wordt dit onderdeel verhoogd met
€ 2,5 mln als gevolg van correcties op declaraties van subsidiebetalingen uit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling
(ELFPO) periode 2001–2012.

Toelichting op de opdrachten
De uitgaven op de categorie «opdrachten» worden met € 79,3 mln naar
beneden bijgesteld. Dit wordt met name veroorzaakt door de verlaging op
het onderdeel «Wederzijds versterken van ecologie en economie» (€ 77,7
mln). De beschikbare middelen voor het natuurprogramma Westerschelde
ad € 67 mln stonden in de begroting ten onrechte geraamd op de
categorie «opdrachten» en worden thans overgeheveld naar de categorie
«bijdrage aan medeoverheden». Tevens wordt dit onderdeel in 2013 met
€ 4 mln verlaagd teneinde budgetten op dit begrotingsonderdeel
meerjarig in lijn te brengen met verwachtte uitgaven (betreft reeds bij
ontwerpbegroting verwerkte mutatie). Daarnaast wordt dit onderdeel om
begrotingstechnische redenen met € 4,5 mln verlaagd ten gunste van
artikelonderdeel 18.3. Resterende mutaties houden verband met de
financiering van de versnelde afwikkeling van het project Grensmaas en
de hiertoe gesloten overeenkomst met natuurmonumenten.
Toelichting op de bijdrage aan de mede-overheden
Het onderdeel «bijdragen aan mede-overheden wordt verhoogd met
€ 38,5 mln. Dit wordt met name veroorzaakt door:
– De verhoging van het onderdeel «Wederzijds versterken van ecologie
en economie» (€ 48,1 mln). De beschikbare middelen voor het
natuurprogramma Westerschelde ad € 67 mln stonden in de begroting
ten onrechte geraamd op de categorie «opdrachten» en worden thans
overgeheveld naar de categorie «bijdrage medeoverheden». Hierop
vindt een verlaging plaats van € 7 mln ten gunste van volgende jaren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

19

–

om de beschikbaarheid van middelen in lijn te brengen met de
vertraagde uitvoering. Tevens wordt het budget voor Programmatische
Aanpak Stikstof met € 10,7 mln verlaagd. Hiervan komt € 6 mln ten
gunste van het programmabudget voor Natura 2000 omdat in 2012
vertraging is ontstaan in de implementatie van beheersplannen Natura
2000, deze vinden plaats in 2013. De resterende verlaging van € 4,7
mln dient als compensatie voor de versnelde afwikkeling van het
project Grensmaas, genoemd onder de categorie «subsidies».
De verlaging op het onderdeel «Behouden van de (inter–)nationale
biodiversiteit en versterken van onze natuur» (€ 7,5 mln). In het
begrotingsakkoord voor 2013 is € 200 mln extra beschikbaar gesteld
voor Natuur. Hiervan is € 7,5 mln bestemd voor Natuurtaken op
Bonaire, Saba en St. Eustatius, voor een periode van vier jaar. De
middelen zijn echter in 2013 in één keer ter beschikking gesteld, maar
leiden in 2013 niet tot uitgaven.

Toelichting op de bijdrage aan agentschappen
Dienst Landelijk Gebied (DLG)
De DLG zal worden opgesplitst waarbij in 2015 400 fte’s naar de provincies
zullen overgaan. Hierdoor wordt de bijdrage aan DLG in 2013 met € 15
mln verhoogd ten behoeve van een reorganisatievoorziening. Voorts
worden vanuit de provincies middelen ontvangen voor de uitvoering van
werkzaamheden door DLG in het kader van het Plattelands Ontwikkelings
Plan (POP). Dit leidt tot extra ontvangsten en een verhoging van de
bijdrage aan DLG met € 1,3 mln. De resterende verhoging van € 1,6 mln
houdt voornamelijk verband met de uitvoering van beheersplannen in het
kader van Natura 2000.
Dienst Regelingen (DR)
De hogere bijdrage aan DR (€ 1,5 mln) heeft betrekking op het behandelen
van beroeps- en bezwaarschriften samenhangend met Natura 2000.
Agentschap NL (AgNL)
De hogere bijdrage aan AgNL (€ 0,3 mln) hangt voornamelijk samen met
ondersteunende werkzaamheden ten behoeve van het Platform Biodiversiteit, Ecosystemen & Economie.
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
De hogere bijdrage aan de NVWA (€ 0,6 mln) houdt verband met extra
opdrachten met betrekking tot de eliminatie van exoten.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten worden verlaagd met totaal € 31,9 mln. Dit wordt met
name veroorzaakt door:
– De bijdrage 2013 van het Ministerie van I&M voor het Investeringsbudget Landelijk Gebied wordt ontvangen via een budgetoverheveling.
Hierdoor komen de geraamde ontvangsten op het onderdeel «Bijdragen aan derden» voor 2013 (€ 14,7 mln) te vervallen.
– Van de geraamde opbrengsten op het onderdeel «Verkoop (natuur)gronden» van € 35 mln die deel uitmaken van het Regeerakkoord
2010, wordt naar verwachting € 20 mln niet in 2013 gerealiseerd. Dit
bedrag zal in latere jaren worden ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

20

4. De niet-beleidsartikelen
Bedragen x € 1.000
40 – Apparaat

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

VERPLICHTINGEN
UITGAVEN

398.788
398.870

418.375
418.457

5.167
5.167

423.542
423.624

Personele uitgaven kerndepartement
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële uitgaven kerndepartement
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s (exclusief DICTU)
– waarvan SSO DICTU
Personele uitgaven buitendiensten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
Materiële uitgaven buitendiensten
– waarvan ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s

226.153
173.678
16.500
105.869
5.600
40.225
21.408
47.743
44.000
2.690
19.105
3.315
4.147

234.698
181.743
16.608
114.193
450
40.188
34.537
48.867
45.124
2.690
20.699
3.315
4.147

– 16.899
– 11.407
– 5.100
9.803
7.600

217.799
170.336
11.508
123.996
8.050
40.188
39.512
58.569
53.965
3.551
23.260
3.795
4.147

ONTVANGSTEN

15.027

15.027

12.509

4.975
9.702
8.841
861
2.561
480

27.536

Toelichting op de personele uitgaven kerndepartement
De lagere uitgaven op dit onderdeel (€ 16,9 mln) worden onder meer
verklaard door de overheveling van € 11,4 mln voor het personeel van de
agrarische vertegenwoordiging buitenland naar het Agentschap NL
(AgNL) op beleidsartikel 16. Daarnaast is het uitvoeringsbudget van € 3
mln voor de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS)
overgeheveld naar het onderdeel materiële uitgaven. Voor € 2,5 mln is
budget overgeheveld voor uitvoerende werkzaamheden op het terrein van
stroomlijning van de ICT van het kerndepartement.
Toelichting op de materiële uitgaven kerndepartement
De hogere uitgaven (€ 9,8 mln) houden onder andere verband met de
overheveling van € 4,9 mln ICT uitvoeringsbudget vanuit beleidsartikel 13
(onderdeel «Regeldruk en ICT») naar het uitvoerend agentschap DICTU,
de overheveling van € 3 mln uitvoeringsbudget voor de HGIS, € 0,6 mln
aan uitgaven voor het ICT-project «visserij registratiesysteem» (VIRIS)
€ 1,5 mln voor de uitbesteding van het project Krypton en € 2,8 mln voor
ICT-maatregelen op het terrein van ICT-infrastructuur en «incompliancy
ICT». Daarnaast is het uitgavenbudget verlaagd met de overheveling van
€ 2,6 mln voor de materiële kosten van de agrarische vertegenwoordiging
buitenland naar AgNL op beleidsartikel 16.
Toelichting op de personele uitgaven buitendiensten
De verhoging van de uitgaven op dit onderdeel (€ 9,7 mln) houdt met
name verband met de budgettaire verwerking van de desaldering
(verhoging van zowel uitgaven als ontvangsten) van € 8,7 mln vanuit de
door de markt gefinancierde tarieven in verband met de overgang van het
personeel van de OPTA naar de Autoriteit Consument en Markt per 1 april
2013. Daarnaast worden additionele werkzaamheden voor het CPB van
€ 0,9 mln door externe opdrachtgevers gefinancierd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

21

Toelichting op de materiële uitgaven buitendiensten
De hogere uitgavenraming van € 2,6 mln houdt onder meer verband met
de budgettaire verwerking van desaldering van € 1,7 mln vanuit de door
de markt gefinancierde tarieven in verband met de overgang van de
materiële kosten van de OPTA naar de Autoriteit Consument en Markt per
1 april 2013. Daarnaast worden additionele werkzaamheden van het CPB
in het kader van het project «toekomst van de zorg» en van SODM voor
mijnbouwkundig onderzoek voor € 0,7 mln door tweeden gefinancierd.
Toelichting op de ontvangsten
De hogere ontvangsten houden met name verband met de € 10,4 mln
ontvangsten vanuit het door de markt gefinancierde deel van de uitgaven
in verband met de overgang van het personeel en materieel van de OPTA
naar de Autoriteit Consument en Markt (ACM) per 1 april 2013. Daarnaast
zijn desalderingen bij de ontvangsten en uitgaven van € 1,6 mln verwerkt
voor het CPB en het VIRIS project (zie hiervoor de toelichtingen onder de
uitgaven).
Bedragen x € 1.000
41 – Nominaal en Onvoorzien

Stand oorspronkelijk vastgestelde begroting
2013
(1)

Stand 1e
suppletoire
begroting
(2)

Mutaties 2e
suppletoire
begroting
(3)

VERPLICHTINGEN
UITGAVEN

29.773
29.773

14.416
14.416

– 14.416
– 14.416

41.10 Prijsbijstelling
41.20 Loonbijstelling
41.30 Onvoorzien

29.523

9.174
4.992
250

– 9.174
– 4.992
– 250

250

Stand 2e suppletoire begroting
(4) = (2+3)

Toelichting op de prijsbijstelling
Bij 2e suppletoire begroting 2013 wordt het restant van de prijsbijstellingstranche 2012 definitief verdeeld over de relevante onderdelen.
Toelichting op de loonbijstelling
Bij 2e suppletoire begroting 2013 is de bij de 1e suppletoire begroting 2013
toegekende loonbijstellingstranche ten behoeve van sociale lasten
verdeeld over de relevante onderdelen.
5. De agentschappen
Agentschap NL (AgNL)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–)1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–)2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

174.379
37.988
3.593
0
0

– 30.699
39.248

14.503

158.183
77.236
3.593
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

22

Omschrijving

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–)1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–)2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

0
215.960

8.549

14.503

5.129

300
300

Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– Waarvan apparaat ICT
– Waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
Materieel
– Waarvan apparaat ICT
Immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

132.217
100.512
26.669
80.713
0
18.671
0

5.129
3.420

14.203
1.325

0
239.012

137.646
100.812
31.798
98.336
0
19.996
0

3.030
0
0

3.030
0
0

0
0
215.960

8.549

14.503

0
0
239.012

0

0

0

0

Saldo van baten en lasten

Toelichting
De toename van de omzet moederdepartement betreft met name een
aanvullende opdracht voor het beheer van het landbouwradennetwerk ad
€ 14 mln. Deze opdracht vloeit voort uit het besluit van de Bestuursraad
EZ om te komen tot één thuisbasis voor alle EZ-attachés op de post en
deze onder te brengen bij AgNL. Deze mutatie leidt tot extra personele
kosten (€ 0,3 mln) en materiële kosten (€ 13,7 mln), waarvan € 13,4 mln
betrekking heeft op directe materiële kosten ten behoeve van het beheer
van het landbouwradennetwerk.
Kasstroomoverzicht
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/–)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

60.134
2.835
– 2.440
0
– 2.440
0
0
0
0
0
60.529

60.134
2.835
– 2.440
0
– 2.440
0
0
0
0
0
60.529

Toelichting
Er zijn geen wijzigingen in het kasstroomoverzicht in 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

23

Agentschap Telecom (AT)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–)1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–)2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

– 1.343
39
48
9

12.250
50
19.100
25
0
275
31.700

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten

13.593
11
19.052
16
0
135
32.807

Lasten
Apparaatskosten
personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
materiële kosten
– Waarvan apparaat ICT
– Waarvan bijdrage aan SSO’s (regulier werkzaamheden)
Rentelasten
Afschrijvingskosten materieel
– Waarvan apparaat ICT
Afschrijvingskosten immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

18.936
18.485
451
11.721
0
2.074
42
1.979
0
0
75
75
0
32.753

Saldo van baten en lasten

54

0

140
– 1.107

– 1.000

– 896
– 1.295
399
329

– 1.000

– 773

18.040
17.190
850
11.050
0
4.160
45
1.621
0
150
75
75
0
30.981

1.000

– 334

719

2.086
3
– 359
150

Toelichting
Baten
Omzet moederdepartement
Agentschap Telecom heeft de baten op vooral de Omzet moederdepartement naar beneden moeten bijstellen. Bij de begroting van het
agentschap is het een uitgangspunt dat er naast de reguliere offerte
opdrachten, zijnde de offertes Beleidsvoorbereiding- en evaluatie
(Directoraat-Generaal Energie, Telecom en Mededinging), Toezichtstaken
(SG/EZ) en Ruimtevaart (DGB&I), vanuit de projectenportefeuilles één of
meerdere verdeel en/of veilingprojecten moeten worden uitgevoerd. De
omzet die daarmee gepaard gaat blijft in dit jaar sterk achter bij de
oorspronkelijke ramingen.
Lasten
Personele kosten
Agentschap Telecom heeft in 2013 als gevolg van openstaande vacatures
een onderbezetting op personeel. De prognose op de personele kosten is
met € 0,9 mln naar beneden bijgesteld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

24

Materiële kosten
De prognose voor materiële kosten is met € 0,3 mln naar boven bijgesteld. De verwachting is dat voor een aantal ICT-projecten de fase van
uitvoering in tegenstelling tot eerdere verwachtingen toch nog dit jaar
gaat starten. Daarnaast is de geraamde bijdrage aan SSO’s verhoogd ten
opzichte van de ontwerpbegroting. Dit betreft een herschikking van kosten
binnen de totale materiële kosten en een geringe stijging van de totale
materiële kosten.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten materiële activa worden in totaal met € 0,2 mln
naar beneden bijgesteld als gevolg van vertragingen bij de aanbestedingsprocedure voor de aanschaf van auto’s. De verwachting nu is dat
deze aanschaf in december plaatsvindt.
Kasstroomoverzicht
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

6.523
2.108
– 3.250
0
– 3.250
0
469
– 436
0
33
5.414

3.866
1.000
1.500

– 543
250

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/–)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

1.500

6.366

250
345
– 469

– 814
– 1.107

10.389
2.565
– 1.500
0
– 1.500
345
0
– 436
0
– 781
10.673

Toelichting
Operationele kasstroom
De operationele kasstroom bestaat uit het geraamde saldo van baten en
lasten, gecorrigeerd voor afschrijvingen en mutaties in de voorzieningen
en het werkkapitaal.
Investeringskasstroom
De prognose op de investeringen is naar beneden bijgesteld tot € 1,5 mln.
De verwachting is dat de aanschaf van auto’s, een investering van € 0,9
mln, in december plaatsvindt.
Financieringskasstroom
De oorspronkelijk vastgestelde begroting gaat uit van een negatief
resultaat baten en lasten over het voorgaande boekjaar die in het lopende
boekjaar met het moederdepartement zou worden verrekend (€ 0,469
mln). Het kasstroom overzicht is nu aangepast aan de resultaatsbestemming zoals opgenomen in de jaarrekening 2012 van Agentschap
Telecom (€ 0,345 mln).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

25

Dienst ICT Uitvoering (DICTU)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–)1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

135.608
376
0
0
0
0
135.984

20.692
4.024

4.615

24.716

4.615

160.915
4.400
0
0
0
0
165.315

54.948
19.899
1.800
66.077
35.600
3.650
1.000

10.152
13.801
0
17.173
17.043
– 149
– 300

8.518
8.518
5.442

– 1.318

Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
materiële kosten
– Waarvan apparaat ICT
– Waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
materieel
– Waarvan apparaat ICT
immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

3.175
3.026
0

– 842

8.640
0
4.600

0
0
135.984

24.716

4.615

0
0
165.465

0

0

0

– 150

Saldo van baten en lasten

1.440

65.100
33.700
0
86.425
55.669
3.501
700

Toelichting
De stijging van de post apparaat ICT bestaat uit kosten die zijn gemaakt
door DICTU om te blijven voldoen aan de richtlijn informatiebeveiliging
rijksdienst (BIR) en om te kunnen blijven voldoen aan de ISO27001certificering. Tenslotte betreft de stijging kosten die zijn gemaakt voor het
vergroten van de (digitale) weerbaarheid. Voor 2014 en verder zullen de
financiële middelen die hiervoor noodzakelijk zijn worden verdisconteerd
in de tarieven van DICTU.
Ten opzichte van de begroting 2013 stijgen de afschrijvingskosten met
€ 1,4 mln. DICTU heeft gedurende 2013 extra investeringen moeten doen
op het gebied van Windows, Storage en de Firewallomgeving, die € 1,1
mln extra afschrijvingskosten tot gevolg hebben. De overige € 0,3 mln
heeft betrekking op afschrijvingskosten inzake reparatie van incompliancy
Microsoftlicenties.
De genoemde extra kosten zijn in rekening gebracht bij het moederdepartement en leiden tot een stijging van de omzet moederdepartement met in
totaal € 4,6 mln.
Door bovenstaande mutaties komt het saldo van baten en lasten in 2014
licht negatief uit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

26

Kasstroomoverzicht
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (-of+) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom
– /– totaal investeringen
+/+ totaal boekwaarde desinvesteringen
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

0
10.387
– 10.387

0
10.387
– 10.387

– 10.387

– 10.387

– 10.387
10.387
0
0

– 10.387
10.387
0
0

Toelichting
Er zijn geen wijzigingen in het kasstroomoverzicht in 2013.
Dienst Landelijk Gebied (DLG)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Bijzondere bijdrage moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
materiële kosten
– Waarvan apparaat ICT
– Waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
materieel
– Waarvan apparaat ICT
immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

71.428
0
11.876
11.876
50
0
0
95.230

3.943

2.007
15.000
– 5.599
– 219
– 16

77.378
15.000
6.277
11.657
34

3.943

11.173

110.346

61.700
61.200
500
29.360
50
8.330
170

2.672
2.672

2.721
2.421
300
– 3.859

–8

67.093
66.293
800
26.772
50
8.330
162

1.000
0
500

– 117

883

– 64

436

0
0
92.730

15.000

15.000

3.943

13.673

110.346

2.500

0

– 2.500

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

27

1.271

Toelichting
DLG verwacht 2013 met een sluitende exploitatie af te sluiten. De
prognose van de baten liggen ongeveer op het niveau van de begroting.
Wel doen zich enkele verschuivingen voor tussen de verschillende
omzetcategorieën. Bij de lasten vindt er een verschuiving plaatsvindt
tussen de personele en materiële kosten.
Baten
Omzet moederdepartement
Ten opzichte van de begroting is er sprake van een verhoging van de
bijdrage van EZ aan DLG met circa € 6 mln. Van deze € 6 mln was er al
€ 4 mln bij de 1e suppletoire opgenomen. In 2013 zijn de opdrachten van
het moederdepartement door EZ met circa € 6,6 mln uitgebreid. Het
merendeel van deze opdrachten zit in het opstellen van beheerplannen
voor de Flora- en Faunawet en Natura2000. De uitbreiding is ook gericht
op het verkennen van nieuwe terreinen variërend van het tot waarde
brengen van biomassa, landelijke inpassing van windmolenparken, tot het
ondersteunen bij schadeafhandelingen als gevolg van de gaswinning in
Groningen.
Per 16 oktober zal het Betaal Orgaan van DLG, in het kader van één Betaal
Orgaan Nederland, overgaan naar Dienst Regelingen. De bijdrage van EZ
aan DLG is hiervoor met circa € 0,6 mln naar beneden bijgesteld.
Bijzondere bijdrage moederdepartement
Bij 2e suppletoire begroting 2013 is er op artikel 18 ten gunste van de
bijdrage aan DLG € 15 mln gereserveerd voor kosten in verband met de
opsplitsing van DLG.
Omzet overige departementen
De omzet voor de overige departementen is naar verwachting lager dan
begroot. Dit komt omdat de departementen terughoudend zijn met het
verstrekken van opdrachten.
Omzet derden
De bijdrage derden is naar verwachting lager dan begroot. Dit komt
omdat vooral provincies terughoudend zijn met het verstrekken van
opdrachten.
Rentebaten
Door de lage rente standen verwacht DLG maximaal € 34.000 aan
rentebaten te realiseren.
Lasten
Personele kosten
De krimp in 2013 verloopt minder hard dan idealiter zou moeten. De
personele kosten komen daarom naar verwachting hoger uit dan begroot.
DLG vangt deze kosten zelf op in de kostenstructuur.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

28

Materiële kosten
DLG verwacht dat de materiële kosten lager zullen zijn dan begroot. Zo
heeft DLG bijvoorbeeld de kosten op huisvesting met circa € 1 mln weten
te reduceren ten opzichte van 2012.
Rentelasten
Door een vervroegde aflossing verwacht DLG € 8.000 minder aan
rentelasten te hebben op de lopende leningen dan begroot.
Afschrijvingskosten
Door het afstoten van materiële activa en een kleine afwaardering op
immateriële activa komen de afschrijvingskosten over 2013 lager uit dan
begroot.
Dotaties voorzieningen
De bijzondere bijdrage van het moederdepartement van € 15 mln voor
kosten in verband met de opsplitsing van DLG is in de raming opgenomen
als dotatie aan de reorganisatievoorziening. De controle van de jaarrekening 2013 door de accountant kan er echter toe leiden dat het bedrag op
een andere wijze moet worden verantwoord.
Saldo van baten en lasten
Afgezien van de € 15 mln in verband met de opsplitsing van DLG die in de
baten en lasten is opgenomen, zullen de baten over 2013 naar
verwachting ongeveer hetzelfde zijn als begroot, maar zullen de lasten
naar verwachting hoger uitkomen. Hierdoor is de prognose dat het
begrote positieve saldo van baten en lasten niet meer gerealiseerd zal
worden. DLG verwacht wel 2013 met een sluitende exploitatie af te
sluiten.
Kasstroomoverzicht
(bedragen x € 1.000)
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

– 1.000

14.410
829
– 1.263

24.793
1.329
877
0
– 877
0
15.000
2.695
0
12.305
37.550

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/–)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

10.383
1.500
2.140
0
– 2.140
0
0
1.505
2.140
635
10.378

1.263

– 1.000

15.000
1.190
– 2.140
11.670
28.172

Toelichting
Het vooraf opgenomen saldo Rekening-courant RHB per 1 januari 2013
wijkt af van het werkelijke banksaldo. De operationele kasstroom is naar
beneden bijgesteld omdat de afschrijvingskosten afnemen. De investeringen komen naar verwachting lager uit dan begroot en er wordt daarom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

29

geen beroep gedaan op de leenfaciliteit. Hiernaast zijn er enkele leningen
vervroegd afgelost. De eenmalige storting door het moederdepartement
betreft de € 15 mln voor kosten in verband met de opsplitsing van DLG.
Dienst Regelingen (DR)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
Personele kosten
– Waarvan eigen personeel
– Waarvan externe inhuur
Materiële kosten
– Waarvan apparaat ICT
– Waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
Materieel
– Waarvan apparaat ICT
Immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

127.531
2.100
15.000
10
0
0
144.641

22.490

13.818

– 5.041
–7

7

17.442

13.825

163.839
2.100
9.959
10
0
0
175.908

17.924
5.451
12.473
6

1.875

71.012
63.590
7.422
60.104
0
39.631
589
446
0
12.490

Saldo van baten en lasten

1.875
11.733

6.450
– 389
40
– 488

90.811
69.041
21.770
71.843
0
46.081
200

566

486
0
12.568

0
0
144.641

17.442

13.825

0
0
175.908

0

0

0

0

Baten
Omzet moederdepartement
De hogere omzet moederdepartement van € 13,8 mln hangt met name
samen met de bijstelling voor de transitiekosten van het nieuwe Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB), ad € 14,0 mln Aangezien de definitieve besluitvorming over het nieuwe GLB pas later in 2013 tot stand
kwam, was dit nog niet in de eerdere ramingen meegenomen. Daarnaast
heeft een bijstelling plaatsgevonden in verband met de overkomst van
betaalorgaantaken van DLG naar DR (€ 0,7 mln). Daarnaast is sprake van
enkele mutaties zoals loonbijstelling en opdrachtenmutaties van per saldo
– € 0,9 mln.
Lasten
Personele- en materiële kosten
De hogere kosten voor personeel en materieel, ad € 13,6 mln, houden
onder meer verband met de uitvoeringskosten voor het nieuwe GLB en de
overige aanvullende opdrachten. Hierdoor waren meer fte noodzakelijk,
inclusief materiële kosten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

30

Rentelasten
De rentelasten nemen met circa € 0,4 mln af. Dit is enerzijds het gevolg
van een lagere afroep van de leenfaciliteit in de afgelopen jaren. Anderzijds is sprake van een lager rentepercentage voor nieuw afgeroepen
leningen, dan waar in de begroting mee is gerekend.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten voor 2013 vallen hoger uit dan eerder werd
aangenomen. Dit wordt veroorzaakt doordat voor een aantal ICT-projecten
de activering eerder in het jaar heeft plaatsgevonden.
Kasstroomoverzicht
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

10.151
118
1.500

16.414
13.054
– 10.000
0
– 10.000
0
0
– 8.075
9.800
1.725
21.193

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/–)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

6.263
12.936
– 11.500
0
– 11.500
0
0
– 10.234
8.500
– 1.734
5.965

1.500

2.159
1.300
3.459
15.228

Toelichting
De stand liquide middelen was per 1 januari 2013 € 10,2 mln hoger dan
begroot. Dit werd veroorzaakt door een terugloop in de kortlopende
vorderingen en een toename van de kortlopende schulden in 2012.
In de begroting is rekening gehouden met een saldo van baten en lasten
van € 0 en een bedrag aan afschrijvingen van € 12,9 mln. Voor de
balansposten (exclusief de (im)materiële vaste activa) zijn geen mutaties
voorzien. Vanwege de hogere afschrijvingskosten in 2013 neemt de
operationele kasstroom navenant toe.
Op basis van het investeringsplan vallen de investeringen in 2013 € 1,5
mln lager uit dan eerder begroot.
Door een lagere afroep van de leenfaciliteit zijn de aflossingen op
leningen € 2,2 mln lager. De beoogde investeringen worden nagenoeg
volledig gefinancierd door een beroep op de leenfaciliteit. Met deze
mutaties stijgt de liquide middelenstand ultimo 2013 naar € 21,2 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

31

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA)
Suppletoire begroting 2013 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

Baten
Omzet moederdepartement
Omzet overige departementen
Omzet DGF
Omzet derden
Rentebaten
Vrijval voorzieningen
Bijzondere baten
Overige baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
personele kosten
– waarvan eigen personeel
– waarvan externe inhuur
materiële kosten
– waarvan apparaat ICT
– waarvan bijdrage aan SSO’s
Rentelasten
Afschrijvingskosten
materieel
– waarvan apparaat ICT
immaterieel
Overige kosten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)

(2)

(3)

(4)=(1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

95.106
66.837
500
61.500
0
0
0
4.000
227.943

25.972
5.014

10.432
2.247

– 4.900
107

800
– 107
63

500
26.693

– 1.500
11.935

131.510
74.098
500
57.400
0
63
0
3.000
266.571

149.674
140.814
8.860
66.019
0
31.787
750

25.096
22.806
2.290
2.933

6.012
2.492
3.520
5.102

5.214
0
5.786

– 238

153

– 1.098

124

5.129
0
4.812

4.879
– 286

180.782
166.112
14.670
74.054
0
36.666
464

500
0
227.943

26.693

11.106

500
0
265.742

0

0

829

829

Baten
Omzet moederdepartement
In 2013 is de omzet moederdepartement € 10,4 mln hoger dan begroot:
– Bij Najaarsnota is het opdrachtenpakket 2013 voor € 8,8 mln in
overeenstemming gebracht met het werkpakket 2013. Hierbij is € 6,8
mln toegevoegd aan begroting NVWA ten behoeve van aanvullende
opdrachten (Implementatie en uitvoering bestuurlijke boetes in het
kader van de wet dieren, kosten werving, opleiding en inwerken
dierenartsen in verband met de uitbreiding van het toezicht op levend
vee transporten in geval Quality system Livestock Logisticks (QLL) een
deel van dat toezicht niet meer kan waarmaken en aanvullend budget
voor bestrijding exoten) en € 2 mln in verband met uitstel herziening
retributiestelsel.
– Balansmutaties als gevolg van realisatie onderhanden werk 2012 ad
€ 0,4 mln en reservering afschrijvingslasten Client ad € 1,2 mln.
Omzet overige departementen
De bijdrage van VWS is € 2,2 mln toegenomen als gevolg van:
– Aanvullende opdrachten van € 1,3 mln, zoals de bestrijding van de
tijgermug en het project openbaarmaking van inspectiegegevens;
– Loon- en prijsbijstelling € 0,9 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

32

Opbrengsten derden
De opbrengsten derden dalen met € 0,8 mln minder snel dan aanvankelijk
geprognosticeerd. Dit komt omdat er meer toezicht is verricht dan
begroot. In de begroting was rekening gehouden met een afname van het
toezicht door de effecten van het programma Vereenvoudiging Regeldruk
Vleesketen. Deze effecten zijn in 2013 minder groot dan verwacht, omdat
het programma Vereenvoudiging Regeldruk is vertraagd.
Overige baten
Uit de verkopen van opleidingen door de inspectieacademie NVWA blijkt
dat de opbrengsten niet realistisch zijn ingeschat. Het aantal EU projecten
veroorzaakt eveneens een daling.
Lasten
Personele kosten
De personele kosten stijgen met € 6 mln. De stijging van de opbrengsten
door toename van het opdrachtenpakket en meer werkzaamheden voor
derden is gepaard gegaan met een grotere inzet. Daarnaast laten de
sociale lasten een stijging zien. De harmonisatie van de arbeidsvoorwaarden heeft geleid tot een grotere additionele kostenpost dan verwacht.
Door deze drie factoren stijgen de ambtelijke personeelskosten met € 2,5
mln.
De personele lasten zijn voorts € 3,5 mln hoger door extra inhuur,
noodzakelijk voor:
– de hier boven geschetste extra opdrachten en meer werk voor derden
in het primaire proces;
– extra inzet nodig in het kader van bestuurlijke boetes wet dieren
(opleiding en uitvoering) van eigen dierenartsen en practitioners;
– juridische inhuur ter afhandeling van een stijgend aantal WOB
verzoeken;
– tijdelijke specialistische ondersteuning bij verbetering van de
bedrijfsvoering.
Materiële kosten
De materiële kosten zijn € 5,1 mln hoger dan begroot doordat de
uitvoering van aanvullende opdrachten tot hogere kosten leidt.
Bij najaarsnota is gebleken dat van de geraamde ICT kosten € 4,9 mln
extra gelabeld kan worden als bijdragen aan SSO’s.
Rentelasten
Door de dalende rentepercentages bij het Ministerie van Financiën zijn de
kosten voor de financiering van investeringen lager.
Kasstroomoverzicht
Bedragen x € 1.000
Omschrijving

1.
2.

Rekening-courant RHB 1 januari 2013
Totaal operationele kasstroom

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

24.331
– 3.492

14.766
6.358

7.645

39.097
10.511

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

33

Omschrijving

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)

(4)= (1)+(2)+(3)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+of–) 1e
suppletoire
begroting

Mutaties (+of–) 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

– 11.010
0
– 11.010
0
0
– 11.130

– 4.068

11.010
– 120
9.709

4.068
4.586
21.642

Totaal investeringen (-/–)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/–)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen
(-/–)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2013
(=1+2+3+4)

– 4.068
18.000
518

18.000
25.627

– 15.078
0
– 15.078
0
18.000
– 10.612
15.078
22.466
56.996

Toelichting
Operationele kasstroom
De verhoging van de operationele kasstroom met € 25,6 mln wordt
enerzijds veroorzaakt door balansmutaties waaronder de betaling van € 8
mln door EZ en € 10 mln door VWS op een vordering op EZ als gevolg
van de vorming van een voorziening in 2012. Deze voorziening is bestemd
voor de afkoop van huurcontracten van niet langer benodigde
huisvesting. Daarnaast is door EZ voor € 8,8 mln en door VWS voor € 2,2
mln aan aanvullende opdrachten verstrekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 805 XIII, nr. 2

34