Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

33 480 XIII

Wijziging van de begrotingsstaten van het
Ministerie van Economische Zaken (XIII) voor
het jaar 2012 (wijziging samenhangende met de
Najaarsnota)

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL
Wetsartikelen 1 tot en met 3
De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden op
grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001 elk
afzonderlijk bij de wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het
onderhavige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2012 wijzigingen
aan te brengen in de begrotingsstaat van het Ministerie van Economische
Zaken en van de begrotingstaat inzake de baten-lastendiensten.
De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden in
onderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.
begrotingstoelichting).
De minister van Economische Zaken,mede namens
De minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking,
H.G.J. Kamp

kst-33480-XIII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

1

B. DE BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
Deze tweede suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van de
begrotingsuitvoering 2012. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is als
volgt opgebouwd:
1) De leeswijzer.
2) Overzicht van de belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties.
3) De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettaire
gevolgen van beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties
opgenomen. De mutaties groter of gelijk aan € 3 mln worden onder
de tabel toegelicht.
4) De niet-beleidsartikelen. In de tabel budgettaire gevolgen van beleid
zijn de begrotingsmutaties opgenomen. De mutaties groter of gelijk
aan € 3 mln worden toegelicht.
5) De baten-lastenparagrafen. In deze tweede suppletoire begroting zijn,
conform de toezegging aan de Tweede Kamer, ook de aanpassingen
in de baten-lastenparagrafen opgenomen. De aanpassingen zijn in
één kolom (mutaties tot en met de 2e suppletoire begroting)
weergegeven.
2. OVERZICHT BELANGRIJKSTE SUPPLETOIRE UITGAVEN-EN
ONTVANGSTEN-MUTATIES
In onderstaande tabel treft u een overzicht aan van de belangrijkste
tweede suppletoire uitgavenmutaties 2012 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1 mln
Artikel

Uitgaven 2012

Stand Ontwerpbegroting 2012
Stand na 1e suppletoire begroting 2012

5 372,8
5 499,1

Mutaties Miljoenennota 2013

– 63,9

Belangrijkste 2e suppletoire uitgavenmutaties (Najaarsnota):
Renovatie huisvesting Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium
Vertraging kasuitgaven Eurekaclusterprojecten, IPC’s en
Eurostars
Bijdrage Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen
Storting interne begrotingsreserve BMKB
Vertraging uitfinanciering Valorisatie, Onderwijs en
Ondernemerschap en BSRI
Temporisering Joint Implementation
Carbon Capture en Storage
Uitvoeringskosten energie-innovatie
Financiële bijdragen Green Deals
Co-investeringsfaciliteit China en India/Package4Growth
Apurement
Bijdrage NVWA
Natuurlijk ondernemen/MER
Rente en aflossing/Natura 2000
Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)
Afkoop huren panden EZ bij RGD
DICTU: Harmonisatie ICT en aanzuivering eigen vermogen
Prijsbijstelling 2012
Overige mutaties
Stand na 2e suppletoire begroting 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

12

5,0

12

– 11,3

13
13
13

15,0
30,0
– 10,9

14
14
14
14
15
16
16
18
18
18
40
40
41
Div.

– 19,6
– 63,8
– 6,4
– 6,1
– 18,6
3,7
21,4
– 10
– 10
– 27,8
8,8
5,0
– 17,7
1,3
5 323,2

2

Renovatie huisvesting Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR)
Met het penvoerderschap is ook de verplichting naar EZ overgekomen van
I&M om te zorgen dat het NLR zijn huisvesting weer op aanvaardbaar peil
kan brengen. Daartoe is in de periode 2012–2015 een bedrag van circa
€ 55 mln nodig. NLR is niet in staat dit bedrag in z’n geheel te lenen,
omdat banken terughoudend zijn met vastgoedfinanciering. De totale
bijdrage van EL&I bedraagt € 30 mln, waarvan € 5 mln in 2012. Hierdoor
kan een eigen inbreng gedaan worden, waardoor banken bereid zijn te
financieren (en vanwege het verminderde risico) tegen lagere financieringslasten.
Vertraging kasuitgaven Eurekaclusterprojecten, IPC’s en Eurostars
De verplichting voor de Eurekaclusterprojecten wordt pas op het eind van
het jaar aangegaan. Dit resulteert in een vertraging van de kasuitgaven.
Ook is vertraging opgetreden in de betalingen voor de Innovatie Prestatie
Contracten (IPC’s) en Eurostars. Naar verwachting komen deze middelen
in 2013 tot uitbetaling.
Bijdrage Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen
Dit betreft de bijdrage van EZ voor de aanloopfase aan de Kamers van
Koophandel/Ondernemerspleinen om aan de eerste financieringsbehoefte
te voldoen
Storting interne begrotingsreserve BMKB
Door de economische omstandigheden zijn de schadebetalingen op de
BMKB toegenomen. De verwachting is dat ook de komende jaren tekorten
zullen optreden. Dit is aanleiding om een storting te doen in de recent
ingestelde begrotingsreserve zodat er een buffer is voor toekomstige
tegenvallende schadebetalingen.
Vertraging uitfinanciering Valorisatie, Onderwijs en Ondernemerschap en
BSRI
Binnen artikel 13 (Een excellent ondernemingsklimaat) zijn verschillende
bijstellingen nodig vanwege vertraging in de uitfinanciering van reeds
aangegane verplichtingen. De uitfinanciering op deze beleidsonderdelen
heeft een ander kasritme dan oorspronkelijk was begroot.
Temporisering Joint Implementation
In 2012 zullen de openstaande verplichtingen Joint Implementation naar
verwachting niet geheel tot uitbetaling komen (€ 19,6 mln) vanwege
vertragingen en het niet doorgaan van projecten. Bij Voorjaarsnota 2013
zullen deze middelen via de HGIS-eindejaarsmarge weer worden
opgevraagd.
Carbon Capture en Storage
Voor 2012 was een voorschot voorzien (€ 63,8 mln) voor het Rotterdam
Opslag en Afvang Demonstratieproject (ROAD)-project. Voor dit project is
nog geen definitieve go/no go beslissing genomen, de betalingen zullen
naar verwachting in latere jaren plaatsvinden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

3

Uitvoeringskosten energie-innovatie
In het verleden is niet voldoende kasgeld overgeheveld vanuit de
programmagelden energie-innovatie om de uitvoeringskosten te dekken.
In verband met een verwacht kastekort in 2012 (€ 6,4 mln) wordt daarom
de bijdrage aan Agentschap NL ten behoeve van de uitvoeringskosten
voor energie-innovatie verhoogd met dekking binnen beleidsartikel 14.
Financiële bijdragen Green Deals
Betreft overheveling van in 2012 aan te wenden Green Deal budget aan
Provinciefonds ten behoeve van de provincies Noord-Brabant (€ 3 mln),
Limburg (€ 2,5 mln) en Zeeland (€ 0,5 mln). BZK zal deze via de
decentralistatie-uitkering aan de provincies toekennen en zal deze in de
decembercirculaire van 2012 van het Provinciefonds benoemen. Tevens
overheveling aan Gemeentefonds ten behoeve van Green Deals project
gemeente Rotterdam (€ 0,06 mln).
Co-investeringsfaciliteit China en India/Package4Growth
Het bestaande instrument Package4Growth is in 2012 voor het non-ODA
gedeelte omgezet in het instrument Finance for International Business
(FIB). Vertraging in de uitwerking van het nieuwe instrumentarium heeft er
voor gezorgd dat publicatie in de Staatscourant in juli 2012 heeft
plaatsgevonden en de definitieve opdracht aan AgNL in september 2012.
Hierdoor is ook vertraging in de uitvoering opgetreden.
Apurement
Er is in 2012 sprake van correcties die Brussel aan Nederland heeft
opgelegd, de zgn. apurementskosten. Deze worden geraamd op € 21 mln
en zijn gebaseerd op ontvangen correctiebesluiten. Op de begroting is
voor 2012 € 17,3 mln beschikbaar. Het restant van € 3,7 mln wordt aan de
interne begrotingsreserve onttrokken en aan het uitgavenbudget
toegevoegd. De belangrijkste correctie betreft een bedrag van € 14,5 mln
op subsidiebetalingen vanwege het niet toepassen van de controles op
het naleven van de randvoorwaarden op het gebied van dierenwelzijn,
milieu en diergezondheid over de periode 2005 tot en met 2008 (cross
compliance). Daarnaast zijn correcties opgelegd voor het niet toepassen
van de controles voor de BTR over de periode 2007–2010 (€ 2,2 mln),
agro-milieumaatregelen over de periode 2007–2009 (€ 2,1 mln), slachtpremies over de periode 2007–2008 (1,6 mln) en BSE-monitoring over de
periode 2007–2008 (€ 0,5 mln). Om toekomstige correcties te voorkomen
zijn in alle gevallen herstelmaatregelen uitgevoerd.
Bijdrage NVWA
De bijdrage aan de NvWA wordt met € 21,4 mln verhoogd. Hiervan houdt
€ 11,4 mln verband met een bijdrage in het tekort voor 2012. Zoals
gemeld in de begroting 2013 komen de opbrengsten van de fusie
vertraagd beschikbaar. Hierdoor is er sprake van hogere materiële en
personele kosten (huisvesting, ICT en personele kosten ten gevolge van
de fusie). Hierop is een maatregelenpakket gevormd. Onderdeel hiervan
betreft de afkoop van huurcontracten van niet langer benodigde
huisvesting. Ten behoeve van de hier aan verbonden kosten wordt de al
bestaande voorziening ten behoeve van afstoot op de balans van de
NVWA nu gevoed met € 10 mln. Tenslotte wordt de bijdrage verhoogd
met € 2,6 mln voor de loon- en prijsbijstelling 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

4

Natuurlijk ondernemen/MER
Er is sprake van meevallers doordat er onder andere minder kosten zijn
gemaakt dan geraamd voor de afbouw van het kenniscentrum recreatie
en de Milieu Effect Rapportage. Er zijn vertragingen ontstaan met name
op het programma natuurlijk ondernemen.
Rente en aflossing/Natura 2000
De meevaller betreft lagere rente-uitgaven voor de aflossing van
Particulier Natuurbeheer (PNB)-leningen als gevolg van de lage rentestand. De vertragingen hebben betrekking op geplande werkzaamheden
op het terrein van programmadirectie N2000, programma’s internationale
monitoring en kaderrichtlijn Mariene Strategie/Noordzee.
Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)
Er vindt verlaging plaats met € 27,8 mln in verband met het beschikbaar
stellen aan de provincies van middelen ten behoeve van werkzaamheden
in het kader van de Programmatische Aanpak Stikhof (PAS). Het betreft
hier zogenaamde «no-regret»- herstel(beheer) maatregelen.
Van de € 27,8 mln wordt € 4,8 mln afgedragen aan het
BTW-compensatiefonds.
Afkoop huren panden EZ bij RGD
Met de inhuizing van vrijwel alle Haagse diensten in de hoofdzetel op de
Bezuidenhoutseweg 73, dient de restant verplichting van de leegvallende
lokaties Bezuidenhoutseweg 20 en Bezuidenhoutseweg 105 voor € 8,8
mln bij de RGD afgekocht te worden.
DICTU: Harmonisatie ICT en aanzuivering eigen vermogen
Voor de Harmonisatie van de ICT van het agentschap DICTU wordt € 3
mln uitgetrokken. Deze bijdrage is bedoeld om de ICT van het departement verder te stroomlijnen tot een gezamenlijk ICT model. Daarnaast
wordt het eigen vermogen van DICTU op niveau gehouden door een
bijdrage met € 2 mln.
Prijsbijstelling 2012
Bij Miljoenennota 2013 is de prijsbijstellingstranche 2012 toegedeeld.
Deze prijsbijstelling is verdeeld over de relevante organisatie-onderdelen.
Een deel van de prijsbijstelling wordt ingezet als dekking voor EL&I-brede
problematiek.
Overzicht belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2012
(Najaarsnota)
In onderstaande tabel treft u een overzicht aan van de belangrijkste
tweede suppletoire ontvangstenmutaties 2012 (Najaarsnota)
Bedragen x € 1 mln
Artikel

Stand ontwerpbegroting 2012
Stand na 1e suppletoire begroting 2012
Mutaties Miljoenennota 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

Ontvangsten
2012
12 932,6
12 583,0
167,4

5

Artikel

Ontvangsten
2012

11
12
14
16
16
18
Div.

4,4
– 6,0
100,0
3,7
– 12,0
– 20,0
– 2,9

Belangrijkste 2e suppletoire ontvangstenmutaties (Najaarsnota):
Ontvangsten NMa bouwfraudeboetes
Ontvangstentegenvaller Technische Ontwikkelingsprojecten
Aardgasbaten
Apurement
Verliesdeclaraties Borgstellingsfaciliteit
Verkoop gronden buiten EHS
Overige mutaties
Stand na 2e suppletoire begroting 2012

12 817,6

Ontvangsten NMa bouwfraudeboetes
De NMa verwacht dit jaar nog € 4,4 mln te ontvangen uit de bouwfraudeboetes. Deze ontvangsten waren niet geraamd en vormen daarmee een
specifieke meevaller voor de EL&I-begroting.
Ontvangstentegenvaller Technische Ontwikkelingsprojecten
De raming van de ontvangsten voor Technische Ontwikkelingsprojecten
wordt verlaagd. De ontvangsten zijn afhankelijk van het commerciële
succes van de projecten en daardoor lastig in te schatten. Gezien de
ontvangsten tot nu toe wordt de oorspronkelijke raming van € 10 mln niet
gehaald.
Aardgasbaten
De raming voor de aardgasbaten is opwaarts bijgesteld met € 100 mln
naar aanleiding van een hoger verwacht productievolume en een gunstige
commerciële ontwikkeling bij de verkoop van Nederlands aardgas.
Apurement
Dit betreft de onttrekking uit de interne begrotingsreserve apurement om
de EU-correcties te kunnen financieren (zie toelichting onder de uitgaven).
Verliesdeclaraties Borgstellingsfaciliteit
Bij Miljoenennota 2013 is voor 2012 een desaldering verwerkt op de
uitgaven- en ontvangsten van beleidsartikel 16 van € 12 mln. Deze hield
verband met het onttrekken van middelen aan de interne begrotingsreserve Borgstellingsfaciliteit om de verliesdeclaraties in 2012 te financieren. De onttrekking uit de interne begrotingsreserve wordt teruggedraaid. Op basis van de meest actuele inzichten komen de
verliesdeclaraties uit op € 8,5 mln. Dekking vindt plaats binnen het
beleidsartikel 16 (Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en
voedselketens).
Verkoop gronden buiten EHS
De geraamde ontvangsten uit de verkoop van rijksgronden (€ 20 mln)
kunnen in 2012 niet worden gerealiseerd. De rijksgronden dienen een
tweeledig doel. Enerzijds worden de gronden ingezet voor een aantal
rijksdoelen, waaronder het realiseren van de verkooptaakstelling.
Anderzijds worden ze ingezet om de ontwikkelingsopgaven die in het
decentralisatieakkoord natuur zijn afgesproken te realiseren, namelijk
verwerving en inrichting van respectievelijk 17 000 en 40 000 hectare

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

6

natuur. De totale grondvoorraad voor beide doelen is wel op perceelsniveau vastgelegd, maar niet per doel. Dat maakt de verkoop tot een
lastige opgave, omdat achteraf zou kunnen blijken dat verkochte gronden
juist nodig blijken te zijn in het kader van de ontwikkelopgave van de
provincies. Om beide doelen te kunnen realiseren, wordt in overleg met
de provincies gewerkt aan een systeem, waarbij de gronden kunnen
worden ingezet voor de ontwikkelopgave, terwijl tegelijkertijd de
ontvangstentaakstelling wordt gegarandeerd.
3. DE BELEIDSARTIKELEN
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

229 064
232 037

228 214
231 187
88,2%

– 4 843
6 780

223 371
237 967
97%

Programma-uitgaven
11.1 Optimale marktordening en mededinging bevorderen
11.3 Goede en betrouwbare netwerken en markten voor telecommunicatieen post
11.4 Voorzien in maatschappelijk behoefte aan statistieken

220 795
27 682
11 975

219 945
24 182
11 975

6 374
2 333
975

226 319
26 515
12 950

181 138

183 788

3 066

186 854

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Toezicht Agentschap Telecom
Agentschap Telecom
Bijdrage DG ETM aan Agentschap NL

11 242
5 795
5 447

11 242
5 795
5 447

406
236
75
95

11 648
6 031
5 522
95

Ontvangsten
Ontvangsten NMa
High Trust
Diverse ontvangsten

55 200

71 765

6 122
4 400

31 100
24 100

31 100
40 665

77 887
4 400
31 100
42 387

11 Goed functionerende economie en markten

1 722

Toelichting op de verplichtingen
De verplichtingen worden met in totaal € 4,8 mln verlaagd. Dit is het saldo
van enerzijds verlagingen (€ 11,1 mln), met name als gevolg een
technische neerwaartse correctie op het beschikbare verplichtingenbudget
voor de baten-lastendiensten, omdat opdrachten aan deze diensten niet
meer in jaar t-1 maar in jaar t zullen worden verstrekt en dus gecommitteerd. Anderzijds wordt een aantal verhogingen voorgesteld (€ 6,3 mln)
die samenhangen met uitgavenmutaties. De uitgavenmutaties worden
hieronder toegelicht.
Toelichting op de programma-uitgaven
De verhoging van de programma-uitgaven met totaal € 6,4 mln wordt met
name veroorzaakt door verdeling van de loon- en prijsbijstelling, van
derden verkregen bijdragen aan PIANOo voor de uitvoering van
opdrachten en bijdragen van andere departementen voor de uitvoering
van verschillende programma’s.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

7

Operationele Doelstelling 11.4 Voorzien in maatschappelijk
behoefte aan statistieken
De ophoging van € 3,1 mln bij het CBS wordt met name veroorzaakt door
verdeling van de loon- en prijsbijstelling en de bijdrage van het Ministerie
van Veiligheid en Justitie in verband met uitvoering van de Veiligheidsmonitor.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten vallen naar verwachting € 6,1 mln hoger uit dan
oorspronkelijk begroot. Dit wordt met name veroorzaakt doordat de
Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa) dit jaar aan niet-geraamde
opbrengsten € 4,4 mln ontvangt uit hoofde van in het verleden opgelegde
bouwfraudeboetes.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

708 454
814 158

698 830
820 398
99%

7 123
– 10 775

705 953
809 623
100%

Programma-uitgaven
12.1 Bevorderen van publiek/private kennisontwikkeling voor topsectoren en
maatschappelijke vraagstukken
12.2 Meer bedrijven die meer (technologische) kennis ontwikkelen, delen en
benutten

748 333
583 155

755 165
590 656

– 21 974
– 21 477

733 191
569 179

165 178

164 509

– 497

164 012

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Bijdrage aan Agentschap NL
Bijdrage aan Agentschap Telecom

65 825
65 825

65 233
65 051
182

11 199
11 199

76 432
76 250
182

Ontvangsten
Diverse ontvangsten
Ontvangsten luchtvaartkredietregeling
Ontvangsten Technische ontwikkelingsprojecten
Ontvangsten Rijksoctrooiwet
Ontvangsten innovatiekredieten
Ontvangsten Eurostars

45 172
1 588
199
10 000
29 212
2 118
2 055

45 172
1 588
199
10 000
29 212
2 118
2 055

10 162
12 832
1 330
– 6 000
2 000

55 334
14 420
1 529
4 000
31 212
2 118
2 055

12 Een sterk innovatievermogen

Toelichting op de verplichtingen
De mutatie op de verplichtingen van per saldo € 7,1 mln bestaat met
name uit:
– Een ophoging van het Innovatiefonds met € 35 mln. Dit budget wordt
beschikbaar gesteld voor het nieuwe Fund-of-funds. Fund-of-funds is
een initiatief dat speciaal is gericht op snelgroeiende innovatieve
bedrijven en dat beoogt deze bedrijven sneller toegang te verschaffen
tot risicokapitaal. Via een bijdrage uit het Fund-of-Funds kunnen
nieuwe investeringsfondsen worden gestart.
– Een ophoging van de bijdrage aan het Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium (NLR) met € 30 mln. Met het penvoerderschap is
ook de verplichting naar EZ overgekomen van I&M om te zorgen dat
het NLR zijn huisvesting weer op aanvaardbaar peil kan brengen.
Daartoe is in de periode 2012–2015 een bedrag van circa € 55 mln
nodig. NLR is niet in staat dit bedrag in z’n geheel te lenen, omdat
banken terughoudend zijn met vastgoedfinanciering. Met de bijdrage
van EZ aan NLR kan een eigen inbreng gedaan worden, waardoor

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

8

–
–

banken bereid zijn te financieren (en vanwege het verminderde risico)
tegen lagere financieringslasten.
Een verlaging van het budget met € 11,9 mln omdat de opdracht aan
Deltares niet meer in 2012, maar in 2013 verstrekt zal worden.
Het verlagen van het budget voor bijdrage aan Agentschap NL met
€ 46 mln. Met ingang van 2012 wordt de opdracht aan Agentschap NL
niet meer voorafgaand aan het uitvoeringsjaar verstrekt maar aan het
begin van dat jaar.

Toelichting op de programma-uitgaven
Operationele Doelstelling 12.1 Bevorderen van publiek/private
kennisontwikkeling voor topsectoren en maatschappelijke
vraagstukken
De verlaging van het budget met € 21,5 mln bestaat met name uit:
– Een ophoging voor de renovatie huisvesting Nationaal Lucht- en
Ruimtevaartlaboratorium (NLR) (€ 5 mln): zie toelichting onder
verplichtingmutaties.
– Een ophoging van het Ruimtevaartbudget (€ 12,8 mln). In verband met
het opheffen van het Nederlands Instituut voor Vliegtuigontwikkeling
en Ruimtevaart (NIVR) worden de liquide middelen van het NIVR aan
de begroting toegevoegd. Deze middelen worden onder andere
ingezet voor het Ozone Monitoring Instrument.
– Een verlaging van het budget voor Eurekaclusterprojecten, IPC’s en
Eurostars (– € 11,3 mln): de verplichting voor de Eurekaclusterprojecten wordt pas op het eind van het jaar aangegaan. Dit resulteert in een
vertraging van de kasuitgaven. Ook is vertraging opgetreden in de
betalingen voor de Innovatie Prestatie Contracten (IPC’s) en Eurostars.
Naar verwachting komen deze middelen in 2013 tot uitbetaling.
– Een verlaging van het budget voor de Luchtvaartkredietfaciliteit
(– € 12,7 mln). De betalingen op de onder de Luchtvaartkredietregeling
verstrekte kredieten hebben vertraging opgelopen, het huidige budget
wordt daarom naar beneden bijgesteld. Omdat deze middelen
niet-relevant zijn voor het EMU saldo kunnen ze niet elders op de
begroting worden ingezet.
– Een verlaging van het budget voor het Innovatiefonds (Seed-regeling –
€ 9 mln). Er zijn in 2011 minder verplichtingen aangegaan dan
oorspronkelijk geraamd, als gevolg hiervan is het beroep op de
hiervoor geraamde kasmiddelen ook lager.
– Een verlaging op het budget van de Innovatieprogramma’s (BE-Basic –
€ 5 mln). Er worden op deze projecten in 2012 minder betalingen
verricht dan geraamd als gevolg van vertraging in de opstart van deze
projecten.
Bijdragen aan baten-lastendiensten
De verhoging van de bijdrage aan Agentschap NL (€ 11,2 mln) wordt met
name veroorzaakt door aanvullende opdrachten, waaronder de uitvoering
van de Research & Development Aftrek regeling.
Toelichting op de ontvangsten
Ontvangstentegenvaller Technische Ontwikkelingsprojecten: de raming
van de ontvangsten voor Technische Ontwikkelingsprojecten wordt
verlaagd met € 6 mln. De ontvangsten zijn afhankelijk van het commerciële succes van de projecten en daardoor lastig in te schatten. Gezien de
ontvangsten tot nu toe wordt de oorspronkelijke raming van € 10 mln niet
gehaald.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

9

Diverse ontvangsten: dit betreft de onder de uitgavenmutaties toegelichte
mutatie op het Ruimtevaartbudget van € 12,8 mln.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

1 974 577
1 876 250
242 178

2 375 956
2 253 949
304 514
94%

81 848
– 57 330
64 343

2 457 804
2 196 619
368 857
98%

Subsidies(-regelingen):
– BMKB (garantie)
– Groeifinancieringsfacilitieit (garantie)
– Garantie Ondernemingsfinanciering (garantie)
– Borgstelling Scheepsnieuwbouw (garantie)
– Valorisatie / SKE*
– Bevorderen ondernemerschap
– Onderwijs en ondernemerschap
– Microfinanciering
– Programma Biobased Economy
– Actieplan veilig ondernemen
– Beroepsonderwijs in bedrijf*
– Innovatieregeling scheepsbouw*
– BSRI*
– BBH-regeling

185 727
33 459
20 000
51 000
10 000
21 366
3 930
8 813
2 200
9 810
3 000
6 524
1 400
13 725
500

231 999
73 459
19 679
50 000
10 000
17 266
4 587
8 769
2 200
14 087
6 253
6 319
5 183
13 725
472

48 217
57 000
– 10 000

280 216
130 459
9 679
50 000
10 000
16 366
6 596
7 069
300
14 150
8 253
6 319
7 500
13 525

Opdrachten:
– Onderzoek & ontwikkeling
– ICT & MKB
– PRIMA
– ICT flankerend beleid
– Beleidsvoorbereiding en evaluaties
– Opdrachten Logius
– Regiegroep Regeldruk/ACTAL

35 319
1 588
519
17 993
7 693
2 826
2 200
2 500

36 883
838
519
16 352
7 693
6 951
2 200
2 330

2 223
2 000

Bijdragen aan baten-lastendiensten:
Bijdrage aan Agentschap NL

2 167
2 167

Bijdragen aan (inter)nationale organisaties:
– Bijdrage NBTC
– Bijdrage UNWTO
– Bijdragen aan instituten
– Bijdrage aan Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen
Ontvangsten
– Borgstelling Scheepsnieuwbouw
– BMKB
– Groeifinancieringsfacilitieit
– Garantie Ondernemingsfinanciering
– Joint Strike Fighter
– Diverse ontvangsten

13 Een excellent ondernemingsklimaat

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

– 900
2 009
– 1 700
– 1 900
63
2 000
2 317
– 200
– 472

– 35

39 106
2 838
519
17 035
12 893
1 326
2 200
2 295

9 927
9 927

478
478

10 405
10 405

18 965
14 959
233
3 773

25 705
16 959
233
6 073
2 440

13 425
– 1 746

39 130
15 213
233
6 174
17 510

105 811
10 000
25 230
16 000
51 000
2 255
1 326

106 052
10 000
25 230
16 000
51 000
2 255
1 567

– 9 375

683
5 200
– 5 625

101
15 070

– 8 000
– 1 375

96 677
10 000
25 230
8 000
51 000
880
1 567

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van het verplichtingbudget van € 81,9 mln bestaat met
name uit:
– Om de opdracht aan de Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen
in 2012 te kunnen verstrekken is € 148,1 mln aan verplichtingbudget
nodig.
– BMKB € 30 mln: zie toelichting op de subsidiemutaties.
– Het verlagen van het budget voor de Groeifinancieringsfaciliteit met
€ 85 mln: zie toelichting op de subsidiemutaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

10

–

Het verlagen van het budget voor bijdrage aan Agentschap NL met
€ 12 mln. Met ingang van 2012 wordt de opdracht aan Agentschap NL
niet meer voorafgaand aan het uitvoeringsjaar verstrekt maar aan het
begin van dat jaar.

Toelichting op de subsidies
De verhoging van het budget met € 48,2 mln wordt met name veroorzaakt
door:
– Een ophoging met € 57 mln van het budget voor de BMKB. Als gevolg
van de verslechtering van het economisch klimaat leiden in het
verleden afgegeven garanties tot meer schadebetalingen dan eerder
geraamd (€ 27 mln), hiernaast wordt voor toekomstige niet geraamde
schadebetalingen € 30 mln in de interne begrotingsreserve voor de
BMKB gestort, dit leidt tevens tot een ophoging van het verplichtingbudget met € 30 mln.
– Een verlaging van het budget voor de Groeifinancieringsfaciliteit met
€ 10 mln. De Groeifinancieringsfaciliteit richt zich op het buffervermogen van bedrijven. Door de achterblijvende benutting van de Groeifinancieringsfaciliteit ten opzichte van de ramingen wordt het budget
verlaagd. Verplichtingen – € 85 mln, kas – € 10 mln en ontvangsten –
€ 8 mln.
Toelichting op de bijdragen aan (inter)nationale organisaties
Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen: Dit betreft de bijdrage van
EZ aan de Kamers van Koophandel/Ondernemerspleinen om aan de
eerste financieringsbehoefte te voldoen.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

360 586
1 337 643

2 158 519
1 331 423
93%

151 256
– 183 480

2 309 775
1 147 943
99%

Programma-uitgaven
14.1 Optimale ordening en werking van de energiemarkten in de Noord-West
Europese context
14.2 Bevorderen van de voorzieningszekerheid
14.3 Bevorderen van een duurzame en veilige energievoorziening

1 310 628

1 294 199

– 192 045

1 102 154

96 866
1 213 762

96 766
1 197 433

– 2 325
– 189 720

94 411
1 007 713

27 015
26 626
389

37 224
37 224

8 565
7 969
596

45 789
44 804
985

12 249 911
93 000

11 879 911
93 000

295 511
– 4 000

12 175 422
89 000

12 100 000
56 911

11 750 000
36 911

300 000
– 489

12 050 000
36 422

14 Een doelmatige en duurzame energievoorziening

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Agentschap NL
NVWA
Ontvangsten
COVA
SDE+
Aardgasbaten
Diverse ontvangsten

Toelichting op de verplichtingen
Het verplichtingenbudget op artikel 14 wordt met totaal € 151,3 mln
verhoogd. Dit is het saldo van een aantal verhogingen en verlagingen:
– Verhoging van het garantieplafond ten behoeve van de stichting COVA
(€ 140 mln). Per 1 april j.l. heeft de stichting COVA een nieuwe, hogere
voorraadverplichting opgelegd gekregen teneinde aan internationale

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

11

–

–

–

–

–

–

–

–

verplichtingen te kunnen voldoen. Met het oog op de noodzakelijke
aankopen die stichting COVA moet doen om aan deze nieuwe
voorraadverplichting te voldoen en de geschatte financieringsbehoefte
voor de loop van de tweede helft van 2012 wordt het kredietplafond
voor de stichting COVA verhoogd naar € 1,465 mld.
Temporisatie kernenergie (– € 9,1 mln). Eind januari hebben Delta en
RWE/Essent (voorheen Energy Resources Holding) aan EL&I gemeld
voorlopig geen vergunning aan te vragen voor de bouw van een
nieuwe kerncentrale. Een deel van de gereserveerde verplichtingenruimte voor de beoordeling en afwikkeling van de vergunningaanvraag
hoeft daarom niet in 2012 ingezet te worden.
Temporisatie verplichtingen topsectorenbeleid (– € 43,25 mln). In 2012
zullen door vertragingen naar verwachting minder projecten in het
kader van het topsectorenbeleid worden aangegaan dan aanvankelijk
verwacht. Het verplichtingenbudget wordt daarom verlaagd.
Niet-benutte verplichtingenruimte Green Deal (– € 37 mln). Een deel
van het verplichtingenbudget voor de Green Deals dat was gereserveerd voor garantstellingen wordt in 2012 niet benut. Er zijn in 2012
door partijen nog onvoldoende concrete projectplannen ingediend. Bij
Voorjaarsnota 2013 zal in samenhang met het meerjarige Green Deal
budget worden bezien in hoeverre aanvullende verplichtingenruimte
moet worden opgevoerd voor garantstellingen en welke kasmiddelen
hier voor moeten worden vrijgemaakt.
Verdere verhoging van de beschikbare voorziening van ECN voor de
kosten van het ruimen van historisch radioactief afval (€ 10 mln). Bij
Voorjaarsnota 2012 is de betreffende voorziening van ECN met € 25
mln verhoogd. Thans blijkt dat de kosten sterker kunnen oplopen dan
aanvankelijk gedacht onder meer vanwege verdere uitloop van het
project, afvoer van meer vaten hoog radioactief afval dan voorzien en
tegenvallers bij de Europese aanbesteding van de ompakinstallaties.
Mede gelet op de grote onzekerheidsmarge wordt aanvullend € 10
mln vrijgemaakt.
Verhoging verplichtingenruimte SDE+ (€ 149 mln). Uit 2011 wordt
€ 125 mln aan verplichtingenruimte doorgeschoven omdat niet alle
aanvragen tijdig in 2011 behandeld konden worden. Deze aanvragen
zijn in 2012 alsnog afgewikkeld. Daarnaast wordt € 24 mln aan
verplichtingenruimte aan de SDE+ toegevoegd en beschikbaar gesteld
ten behoeve van topsectoren.
Temporisatie verplichtingenbudget project Pallas (– € 8,1 mln). De
nieuwe organisatie die belast wordt met de realisatie van Pallas is nog
niet opgericht, bovendien moet voor het verstrekken van een financiële
bijdrage eerst goedkeuring van de Europese Commissie inzake
staatssteun zijn verkregen. Wanneer aan deze voorwaarden is voldaan,
zal het benodigde verplichtingenbudget voor het project Pallas weer
worden opgeboekt en zal voor de benodigde kasdekking worden
gezorgd.
Een technische correctie op het verplichtingenbudget (– € 35,2 mln)
dat beschikbaar is voor de baten-lastendiensten (Agentschap NL en
NVWA) omdat opdrachten aan de baten-lastendiensten administratief
niet meer in jaar t-1 maar in jaar t zullen worden vastgelegd.
Overige verlagingen die samenhangen met de mutaties op de uitgaven
(– € 12 mln), bestaande uit verlaging van de verplichtingenruimte
behorend bij de doorsluis van ontvangen voorraadheffingen naar de
stichting COVA (– € 4 mln) en overboeking van de financiële bijdragen
van EL&I ten behoeve van Green Deals naar Gemeente- Provincie- en
BTW-compensatiefonds (– € 7,9 mln).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

12

Toelichting op de programma-uitgaven
Operationele Doelstelling 14.3 Verduurzaming van de energiehuishouding
Het budget van deze Operationale doelstelling wordt met totaal € 189,7
mln neerwaarts bijgesteld. Deze bijstelling is opgebouwd uit de volgende
onderdelen:
Kernenergie
Eind januari 2012 hebben Delta en RWE/Essent (voorheen Energy
Resources Holding/ERH) aan EL&I gemeld voorlopig geen vergunning aan
te vragen voor de bouw van een nieuwe kerncentrale. Een deel van de
gereserveerde kasruimte voor de beoordeling en afwikkeling van de
vergunningaanvraag hoeft daarom niet in 2012 ingezet te worden (€ 6
mln). Mutatie betreft het doorschuiven van kasruimte naar latere jaren. In
latere jaren zullen de beschikbare middelen voor kernenergie ingezet
worden voor veiligheid en monitoring rondom bestaande installaties,
onder andere het ontwikkelen van een robuust kader voor nucleaire
inrichtingen met up to date veiligheidseisen waarin de lessen uit
Fukushima worden meegenomen.
Temporisering Joint Implementation
In 2012 zullen de openstaande verplichtingen Joint Implementation naar
verwachting niet geheel tot uitbetaling komen (€ 19,6 mln) vanwege
vertragingen en het niet doorgaan van projecten.
Carbon Capture en Storage
Voor 2012 was een voorschot voorzien voor het Rotterdam Opslag en
Afvang Demonstratieproject (ROAD)-project (€ 63,8 mln). Voor dit project
is nog geen definitieve go/no go beslissing genomen, de betalingen zullen
naar verwachting in latere jaren plaatsvinden.
Uitvoeringskosten energie-innovatie
In relatie tot het definitieve opdrachtenpakket aan Agentschap NL is bij de
ontwerpbegroting 2012 onvoldoende budget overgeheveld vanuit de
programmagelden energie-innovatie om de uitvoeringskosten te dekken
(€ 6,4 mln). Daarom wordt de bijdrage aan Agentschap NL ten behoeve
van de uitvoeringskosten voor energie-innovatie verhoogd ten laste van
het programmabudget binnen artikel 14.
Financiële bijdragen Green Deals naar Provincie-, Gemeente- en
BTW-compensatiefonds
De financiële bijdragen van het Ministerie van EL&I die zijn toegezegd in
Green Deals met gemeenten (Amsterdam en Rotterdam) en provincies
(Flevoland, Groningen, Drenthe, Limburg, Noord-Brabant, Zeeland)
worden overgeboekt naar het Provinciefonds en Gemeentefonds. Deze
bijdragen (€ 7,9 mln) zullen via de decentralisatie-uitkeringen aan
gemeenten en provincies worden toegekend. Omdat een deel van deze
bijdragen zal worden besteed aan activiteiten waar BTW-plicht op rust,
wordt een deel van de financiële bijdrage naar het
BTW-compensatiefonds overgeboekt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

13

Wijziging uitfinanciering MEP/SDE en kasschuif MEP/SDE
De betalingen op lopende beschikkingen voor de MEP/SDE-regeling vallen
in de periode 2012–2016 circa € 300 mln lager uit dan geraamd. Dit wordt
veroorzaakt door het niet tot betaling komen van een deel van de
subsidieprojecten omdat deze geen doorgang vinden en door vertraging
in de oplevering van SDE-projecten waardoor de uitfinanciering voor een
deel (€ 8,5 mln) zal verschuiven van de jaren 2012–2017 naar 2018–2031.
De vrijvallende middelen MEP/SDE worden aangewend voor het invullen
van de taakstelling uit het Begrotingsakkoord 2013 in de eerste jaren en
ter dekking van de financiële problematiek op de EL&I-begroting. Om de
middelen in het juiste kasritme in te kunnen zetten wordt een – per saldo
neutrale – kasschuif toegepast op de vrijvallende middelen MEP/SDE.
Hiertoe is de raming van de MEP/SDE-middelen voor het jaar 2012
verlaagd ten gunste van latere jaren (€ 70,5 mln).
Overige mutaties
Overige mutaties betreffen verlagingen (€ 6,9 mln) als gevolg van onder
andere compensatie van uitvoeringskosten van Staatstoezicht op de
Mijnen, overhevelingen naar de bijdrage aan Agentschap NL (voor
uitvoering van regeling zonnepanelen en Green Deals) en de NVWA
(toezicht op bepalingen energielabels voor elektrische apparaten) en
overheveling naar artikelonderdeel 14.2 vanwege beperking van de
stijging van energieprijzen op Bonaire en verhogingen als gevolg van de
verdeling van de loon- en prijsbijstelling.
Toelichting op de bijdragen aan baten-lastendiensten
De bijdrage aan baten-lastendiensten wordt met € 8,6 mln verhoogd. Dit
houdt met name verband met een ophoging van de bijdrage aan
Agentschap NL ten behoeve van de uitvoeringskosten voor energieinnovatie (€ 6,4 mln), voor Green Deals (€ 1,0 mln) en voor de regeling
zonnepanelen (€ 0,5 mln). Tevens wordt de bijdrage aan de NVWA
opgehoogd met € 0,6 mln in verband met uitvoeringskosten voor toezicht
op de bepalingen betreffende energielabels voor elektrische apparaten.
Toelichting op de ontvangsten
De ontvangsten uit hoofde van de voorraadheffing COVA vallen naar
verwachting € 4 mln lager uit dan geraamd als gevolg van een lagere
heffingsgrondslag.
De raming voor de aardgasbaten is opwaarts bijgesteld met € 300 mln
naar aanleiding van een hoger verwacht productievolume en een gunstige
commerciële ontwikkeling bij de verkoop van Nederlands aardgas.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

109 262
132 664

98 948
135 029
88,8%

– 56 935
– 15 943

42 013
119 086
95,7%

Programma-uitgaven

82 749

85 034

– 11 627

73 407

15 Een sterke internationale concurrentiepositie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

14

Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

9 164

10 687

9 508

20 195

137

137

73 448

74 210

– 21 135

53 075

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Bijdrage Agentschap NL

49 915
49 915

49 995
49 995

– 4 316
– 4 316

45 679
45 679

Ontvangsten
Gemengde kredieten
Package4growth
Diverse ontvangsten

11 815
681
10 000
1 134

8 463
681
6 648
1 134

15 Een sterke internationale concurrentiepositie

15.1 Bevorderen van vrij internationaal handelsverkeer en versterken van de
mondiale economische rechtsorde, met aandacht voor maatschappelijke
verantwoordelijkheid
15.2 Bevorderen van goede beleidskaders gericht op het versterken van het
concurrentievermogen en de interne markt van de EU
15.4 Gericht ondersteunen van de internationalisering van het Nederlandse
bedrijfsleven, aantrekken van hoogwaardige buitenlandse investeringen,
versterken van het draagvlak voor globalisering en bijdragen aan duurzame
ontwikkeling, onder andere voedselzekerheid en water

137

8 463
681
6 648
1 134

Toelichting op de verplichtingen
De verlaging van de verplichtingen met € 56,9 mln houdt verband met
mutaties voor de volgende onderwerpen:
Bijdrage voor de uitvoeringskosten van het Agentschap NL
Een technische correctie op het verplichtingenbudget (– € 42,9 mln) dat
beschikbaar is voor de baten-lastendiensten omdat opdrachten aan de
baten-lastendiensten administratief niet meer in jaar t-1 maar in jaar t
zullen worden verstrekt.
Co-investeringsfaciliteit China en India/Package4Growth
Vanwege vertraging in de uitvoering van projecten wordt het verplichtingenbudget verlaagd met € 10,2 mln. Een nadere toelichting is
opgenomen onder de programma-uitgaven (onder Operationele
Doelstelling 15.4).
Overig
Daarnaast wordt de verplichtingenraming van het instrument Starters
International Business naar beneden bijgesteld met name om deze in
overeenstemming te brengen met de beschikbare kas (€ 3,9 mln).
Toelichting op de programma-uitgaven
Operationele Doelstelling 15.1 Bevorderen van vrij internationaal
handelsverkeer
(Inter)nationale contributies
De verhoging op dit artikelonderdeel is met name het gevolg van een
administratieve verschuiving binnen dit artikel, omdat de raming van de
uitgaven voor de (inter)nationale contributies, die voorheen op artikelonderdeel 15.4 stond, voortaan op dit artikelonderdeel plaatsvindt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

15

Operationele Doelstelling 15.4 Internationalisering Nederlandse
bedrijfsleven
Economische samenwerking Programma Samenwerking Oost-Europa
(PSO)/Overige Programmatische Aanpak
Voor deze projecten wordt het kasbudget verhoogd met € 6,1 mln
vanwege uitfinanciering van in voorgaande jaren aangegane verplichtingen. Deze uitfinanciering was oorspronkelijk geraamd voor voorgaande
jaren, maar vindt niet eerder plaats dan in 2012 met name als gevolg van
een ingediende beroepszaak.
Co-investeringsfaciliteit China en India/Package4Growth
Het bestaande instrument Package4Growth is in 2012 voor het non-ODA
gedeelte omgezet in het instrument Finance for International Business
(FIB). Vertraging in de uitwerking van het nieuwe instrumentarium heeft er
voor gezorgd dat publicatie in de Staatscourant in juli 2012 heeft
plaatsgevonden en de definitieve opdracht aan AgNL in september 2012.
Hierdoor is ook vertraging in de uitvoering opgetreden. Vanwege deze
vertraging in de uitvoering van projecten wordt het kasbudget verlaagd
met € 18,6 mln.
(Inter)nationale contributies
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar Operationele
Doelstelling 15.1 «Bevorderen van vrij internationaal handelsverkeer».
Toelichting op de bijdragen aan baten-lastendiensten
De verlaging van het kasbudget met per saldo € 4,3 mln vindt plaats naar
aanleiding van een ramingsbijstelling op grond van het verwachte
opdrachtenpakket 2012 en een toegekende prijsbijstelling.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

538 652

599 525

178 185

777 710

555 985

587 023
80,9%

33 015

620 038
97%

Programma-uitgaven
16.1 Versterken concurrentiekracht en verduurzaming agroketens en visserij
16.2 Borgen voedselveiligheid en -kwaliteit
16.3 Plant- en diergezondheid
16.4 Kennisontwikkeling en innovatie ten behoeve van het groene domein
16.5 Borgen voedselzekerheid en internationaal en Europees landbouwbeleid

367 705
97 177
14 276
26 769
183 852
45 631

374 725
99 466
15 342
29 478
184 079
46 360

15 700
17 367
– 2 206
– 4 651
7 322
– 2 132

390 425
116 833
13 136
24 827
191 401
44 228

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit
Dienst Regelingen
Agentschap NL
Dienst Landelijk Gebied
Rijksrederij

188 280
93 336
83 748
4 038
172
6 986

212 298
100 941
98 206
5 911
254
6 986

17 315
23 819
– 4 914
– 1 628
2
36

229 613
124 760
93 292
4 283
256
7 022

Ontvangsten
Douanerechten op landbouwproducten
EU-ontvangsten

336 897
302 999
5 926

340 478
302 999
5 926

– 42 654
– 50 000
– 5 102

297 824
252 999
824

16 Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en voedselketens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

16

16 Concurrerende, duurzame, veilige agro-, visserij- en voedselketens

Bijdragen derogatie
Ontvangsten visserij
Ontvangsten leges
Interne begrotingsreserve
Sectorbijdrage I&R, art. 68
Overige ontvangsten

Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

4 500
4 993
4 000

4 500
4 993
4 000

2 100
12 379

2 100
15 960

4 500
4 993
– 4 000
17 394
– 2 100
1 154

17 394
17 114

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging van de verplichtingen met € 178 mln houdt voor € 138 mln
verband met een toevoeging voor garantieverplichtingen. Deze verhoging
heeft voor € 80 mln betrekking op garantiefaciliteit Landbouw, voor € 50
mln op de garantiefaciliteit Landbouw Plus en voor € 8 mln op de
garantiefaciliteit Visserij en betreft de budgettaire verwerking van de
overheveling van taken van de Stichting Borgstellingsfonds naar het Rijk.
De resterende verhoging hangt grotendeels samen met de uitgavenmutaties.
Toelichting op de programma-uitgaven
Operationele Doelstelling 16.1 Versterken concurrentiekracht en
verduurzaming agroketens en visserij
De verhoging met € 17,4 mln houdt voornamelijk verband met de
volgende mutaties:
– Ten behoeve van meer uitgaven op het gebied van visserij onder
andere op basis van de regelingen binnen het Europees Visserij Fonds
(EVF) vindt verhoging plaats met € 6,8 mln. Compensatie vindt plaats
vanuit de interne begrotingsreserve visserij. De nationale financiering
behorend bij EVF-subsidies is in het verleden in één keer toegezegd en
destijds in de begrotingsreserve visserij gestort. Jaarlijks wordt bezien
hoeveel nationale financiering er benodigd is; deze wordt dan aan de
begrotingsreserve onttrokken.
– In 2012 vindt uitfinanciering plaats van de openstellingen van de
investeringsregeling duurzame stallen. Op grond hiervan wordt het
uitgavenbudget verhoogd met € 3,6 mln. Compensatie vindt plaats
vanuit de interne begrotingsreserve landbouw binnen artikel 16. Het
betreft hier de uitfinanciering op de openstellingen 2009, 2010 en 2011.
– Gezien de te verwachten uitkeringen op verliesdeclaraties Garantstelling Landbouw vindt verhoging plaats van de uitgavenraming met
€ 8,5 mln.
– Aangezien de kosten voor de uitvoering van het nieuwe mestbeleid
lager zijn uitgevallen dan gepland vindt verlaging plaats met € 3,8
mln.
– In 2012 vindt nog uitfinanciering plaats van de openstellingen 2009 en
2010 van de regeling gecombineerde luchtwassers. Op grond hiervan
vindt plaats met € 1,8 mln met compensatie vanuit de begrotingsreserve landbouw.
Operationele Doelstelling 16.3 Plant- en diergezondheid
De verlaging met € 4,7 mln houdt voornamelijk verband met de volgende
mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

17

–

–

–

–

Als gevolg van lagere uitgaven op het gebied van crisisorganisatie
dierziekten en op het gebied van dierenwelzijn van gezelschapsdieren
en dierenwelzijn van landbouwhuisdieren vindt verlaging plaats met
€ 2,7 mln.
Voor de uitvoering door de Dienst Landbouwkundig Onderzoek van
onderzoeksprojecten op het gebied van de diagnostiek met betrekking
tot het Schmallenbergvirus vindt verlaging plaats met € 1,7 mln. Deze
middelen worden verantwoord op Operationele Doelstelling 16.4.
Vanuit EL&I wordt € 1 mln overgeheveld naar de begroting van het
Ministerie van Financiën, onderdeel Douane ten behoeve van controles
op dierziekten.
De ministeries van I&M, SZW en VWS dragen jaarlijks bij aan de
kosten van het College voor de Toelating van Gewasbeschermingsmiddelen en Biociden (CTGB). Dit leidt tot een verhoging van de raming
van artikel 16 met € 0,6 mln.

Operationele Doelstelling 16.4 Kennisontwikkeling en innovatie
ten behoeve van het groene domein
De verhoging met € 7,3 mln houdt verband met de volgende mutaties:
– Er vindt verhoging plaats met € 5,1 mln voor de uitvoering van diverse
onderzoeksprojecten door Dienst Landbouwkundig Onderzoek (DLO)
op het gebied van onder mestbeleid, gewasbescherming, vaccinontwikkeling, dierenwelzijn en visserij.
– Een verhoging met € 1,6 mln houdt verband met een extra termijnbetaling ten gunste van 2013 op een programma vaccinimpuls uitgevoerd door de Universiteit van Utrecht. Dit programma richt zich op
ontwikkelen van vaccins tegen zoönosen.
– De toegekende loon- en prijsbijstelling op dit onderdeel bedraagt € 1,3
mln.
– Er vindt een verlaging plaats met € 0,6 mln op grond van een
budgetoverheveling vanuit de begroting van EL&I naar I&M ten
behoeve van de uitvoering van projecten door het technologische
instituut Deltares. Dit instituut richt zich voornamelijk op rivierdelta’s,
kustregio’s en riviergebieden.
Operationele Doelstelling 16.5 Borgen voedselzekerheid en
internationaal en Europees landbouwbeleid
De verlaging met € 2,1 mln hangt samen met de volgende mutaties:
– Er is in 2012 sprake van correcties die Brussel aan Nederland heeft
opgelegd, de zogenaamde apurementskosten. Deze worden geraamd
op € 21 mln en zijn gebaseerd op ontvangen correctiebesluiten. Op de
begroting is voor 2012 € 17,3 mln beschikbaar. Het restant van € 3,7
mln wordt aan de interne begrotingsreserve onttrokken en aan het
uitgavenbudget toegevoegd. De belangrijkste correctie betreft een
bedrag van € 14,5 mln op subsidiebetalingen vanwege het niet toepassen van de controles op het naleven van de randvoorwaarden op het
gebied van dierenwelzijn, milieu en diergezondheid over de periode
2005 tot en met 2008 (cross compliance). Daarnaast zijn correcties
opgelegd voor het niet toepassen van de controles voor de Bedrijfstoeslagregeling (BTR) over de periode 2007–2010 (€ 2,2 mln), agromilieumaatregelen over de periode 2007–2009 (€ 2,1 mln), slachtpremies over de periode 2007–2008 (1,6 mln) en BSE-monitoring over de
periode 2007–2008 (€ 0,5 mln). Om toekomstige correcties te voorkomen zijn in alle gevallen herstelmaatregelen uitgevoerd.
– Hiertegenover staat een verlaging van medebewindskosten met € 4,6
mln ten gunste van 2013. Deze verlaging houdt verband met het feit
dat de Europese Commissie heeft besloten het systeem van exportrestituties langer te handhaven dan voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

18

–

Voorts vindt verlaging plaats van € 1,3 mln. Deze houdt hoofdzakelijk
verband met minder uitgaven aan interventiekosten en projecten op
het gebied van voedselzekerheid.

Toelichting op de bijdragen aan baten-lastendiensten
Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit
De bijdrage aan de NVWA wordt met € 21,4 mln verhoogd. Hiervan houdt
€ 11,4 mln verband met een bijdrage in het exploitatietekort van de
NVWA over 2012. Zoals gemeld in de begroting 2013 komen de
opbrengsten van de fusie vertraagd beschikbaar. Hierdoor is er sprake van
hogere materiële en personele kosten (huisvesting, ICT en personele
kosten ten gevolge van de fusie). Hierop is een maatregelenpakket
gevormd. Onderdeel hiervan betreft de afkoop van huurcontracten van
niet langer benodigde huisvesting. Ten behoeve van de hier aan
verbonden kosten wordt de al bestaande voorziening ten behoeve van
afstoot op de balans van de NVWA nu gevoed met € 10 mln.
Tenslotte wordt de bijdrage verhoogd met € 2,6 mln voor de loon- en
prijsbijstelling 2012.
Dienst Regelingen
Bij begrotingsvoorbereiding 2012 is vorig jaar een desaldering verwerkt
op de bijdrage van Dienst Regelingen ten behoeve van het bruto zichtbaar
maken in de begroting van zowel de uitvoeringskosten als de ontvangsten
inzake onder meer leges mest en leges Grondkamers. Hierbij is zowel de
bijdrage verhoogd met € 6,1 mln als de ontvangstenbegroting. Deze
desaldering blijkt onterecht en wordt derhalve weer teruggedraaid
aangezien Dienst Regelingen deze ontvangsten in mindering brengt van
de uitgaven en ook zodanig in de jaarrekeningen verwerkt.
Hiertegenover is de bijdrage verhoogd met € 1,1 mln voornamelijk in
verband met de toegekende loon- en prijsbijstelling 2012.
Toelichting op de ontvangsten
Douanerechten op landbouwproducten
Als gevolg van de economische crisis in Europa is sprake van een afname
van de hoeveelheid ingevoerde landbouwproducten. Dit leidt tot een
verlaging op dit onderdeel van € 50 mln.
EU-ontvangsten
De lagere ontvangsten zijn het gevolg van lagere vergoedingen van de EU
voor opslagkosten van interventievoorraden en lagere ontvangsten voor
vervallen waarborgen bij exportrestituties.
Ontvangsten leges
Zie de toelichting bij Dienst Regelingen.
Interne begrotingsreserve
De onttrekkingen uit de interne begrotingsreserve hangen samen met de
hogere uitgaven op Operationele Doelstelling 16.1. Het betreft hier de
investeringsregeling duurzame stallen, visserijprojecten en de regeling
gecombineerde luchtwassers (zie tevens de toelichting bij uitgaven
Operationele Doelstelling 16.1). Voorts wordt € 3,7 mln aan de interne
begrotingsreserve onttrokken aangezien de apurementskosten dit jaar

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

19

hoger uitvallen. De toevoeging is verwerkt op de uitgaven onder
Operationele Doelstelling 16.5.
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

778 990
780 891

793 860
772 740
98%

7 704
6 564

801 564
779 304
100%

Bekostiging:
Wageningen Universiteit
HBO-groen
MBO-groen
VOA
Wachtgelden
VMBO-groen
Aequor

695 595
155 402
66 198
147 674
9 457
12 573
297 659
6 632

694 807
163 249
76 618
150 274
11 457
12 923
272 904
7 382

7 002
1 992
1 273
1 581
48
64
2 000
44

701 809
165 241
77 891
151 855
11 505
12 987
274 904
7 426

Subsidies:
Groene Kennis Coöperatie
School als Kenniscentrum
Kennisverspreiding en innovatie groen onderwijs
Aanvullende onderwijssubsidies
Ontwikkeling en beheer natuurkwaliteit
NME/Leren voor Duurzame Ontwikkeling
OCW-conforme onderwijssubsidies

79 053
4 103
37 257
6 192
6 111
1 644
4 000
19 746

73 010
2 403
27 240
7 042
12 254
2 544
1 781
19 746

– 1 207
21
165
– 1 268
19 087
534
– 19 746

71 803
2 424
27 405
5 774
31 341
2 544
2 315

Opdrachten:
Kennisverspreiding

6 243
6 243

4 923
4 923

769
769

5 692
5 692

75

121

4 968

5 089

17 Groen onderwijs van hoge kwaliteit

Ontvangsten

Toelichting op de verplichtingen
De verhoging hangt nagenoeg volledig samen met de mutaties op de
uitgaven.
Toelichting op de bekostiging
De verhoging wordt met name veroorzaakt door loon- en prijsbijstelling
(€ 4,6 mln) en het vervallen van de boete voor langstudeerders in het
Wetenschappelijk en Hoger Beroepsonderwijs (€ 1,6 mln). Ten slotte is
budget toegevoegd vanuit het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschappen voor het Hoger en Middelbaar Beroepsonderwijs uit
hoofde van het profileringsfonds HBO en decentrale en uniforme toetsing
2012 Beroepsonderwijs en Volwassen- educatie (BVE) (€ 0,7 mln).
Toelichting op de ontvangsten
De verhoging van de ontvangsten komt voort uit een ontvangst van de
Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) samenhangend met de bekostiging
van het onderwijs.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

20

Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Waarvan garantieverplichtingen
Uitgaven
Waarvan juridisch verplicht (percentage)

409 261

414 884

3 168

418 052

837 888

846 015
84,4%

– 91 606

754 409
100%

Programma-uitgaven
18.1 Versterken mainports, brainports, greenports en andere clusters
gerelateerd aan topsectoren
18.2 Wederzijds versterken van ecologie en economie
18.3 Behouden van de inter-/nationale biodiversiteit en versterken van onze
natuur
18.4 Te decentraliseren

717 248
174 766

718 485
173 642

– 119 085
– 62 040

599 400
111 602

193 788
68 748

202 605
67 792

– 177 972
26 715

24 633
94 507

279 946

274 446

94 212

368 658

Bijdragen aan baten-lastendiensten
Dienst Landelijk Gebied
Dienst Regelingen
Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit
Agentschap NL

120 640
83 298
29 930
7 412

127 530
87 307
31 345
7 537
1 341

27 479
4 758
22 361
57
303

155 009
92 065
53 706
7 594
1 644

Ontvangsten
Landinrichtingsrente
Bijdragen van derden
EU-bijdragen
Jachtakten
Synergiegelden
Verkoop gronden
Overige

112 175
42 161
29 769
2 096
1 031
16 124
20 000
994

112 291
42 161
29 769
2 096
1 031
16 124
20 000
1 110

– 31 103

81 188
42 161
17 364
2 096
1 031
16 124

18 Natuur en Regio

– 12 405

– 20 000
1 302

2 412

Toelichting op de verplichtingen
De hogere verplichtingen zijn het saldo van diverse bijstellingen die ook in
de uitgavensfeer zijn verwerkt en een technische bijstelling als gevolg van
de administratieve verwerking van de restantverplichtingen voor het
programma Zuiderzeelijn.
Toelichting op de programma-uitgaven
Operationele Doelstelling 18.1 Versterken mainports, brainports,
greenports en andere clusters gerelateerd aan topsectoren
De verlaging met € 62 mln houdt verband met het volgende:
– Er vindt een verlaging plaats met € 51,1 mln die verband houdt met de
decentralisatie van de ontwikkeling en herstructurering van bedrijventerreinen naar het Provinciefonds en het Gemeentefonds. Uit het
convenant hierover tussen VNG, IPO en het Rijk vloeit voort dat waar
mogelijk en wenselijk de beschikbare rijksmiddelen worden gedecentraliseerd. Het gaat onder andere om de bedrijventerreinen «Port
Valley stadshavens Rotterdam» en het project OLV-Greenport voor de
verbetering van de aansluiting van Greenport Aalsmeer en veilingcomplex Flora Holland. Daarnaast worden de nog niet verplichte middelen
voor de Zuiderzeelijn overgeheveld naar de noordelijke provincies.
Bovendien worden in het kader van de decentralisatie van het Nota
Ruimte project Westelijke Dordtse Oever middelen naar het Gemeentefonds overgeheveld.
– In het decentralisatie akkoord natuur is overeengekomen dat de
FES-projecten die onderdeel uitmaken van het ILG worden gedecentraliseerd. Hiertoe worden de betreffende projecten ondergebracht op het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

21

–

begrotingsonderdeel waarop de te decentraliseren middelen zijn
geconcentreerd. Op Operationele Doelstelling 18.10 betreft dit het
project Mooi Vitaal Delfland, waarbij € 5,3 mln wordt overgeheveld
naar het onderdeel «Te decentraliseren/Operationele Doelstelling
18.4».
Tenslotte vindt een verlaging plaats met € 5 mln aangezien vanuit het
Nota Ruimte project Brainport Avenue middelen worden ingezet voor
financiering van het Holst Centre (artikel 12).

Operationele Doelstelling 18.2 Wederzijds versterken van
ecologie en economie
De verlaging met € 178 mln houdt voornamelijk verband met het
volgende:
– In het decentralisatie akkoord natuur is overeengekomen dat de
FES-projecten die onderdeel uitmaken van het ILG worden gedecentraliseerd. Hierbij worden de betreffende projecten ondergebracht op het
begrotingsonderdeel waarop de te decentraliseren middelen zijn
geconcentreerd. Op OD18.20 gaat het onder andere om de FESprojecten Veenweidegebieden, Nieuwe Hollandse waterlinie en
Recreatie Haarlemmermeer waarbij € 132,6 mln wordt overgeheveld
naar het onderdeel «Te decentraliseren» op Operationele Doelstelling
18.4.
– Er vindt een verlaging plaats met € 10 mln door minder uitgaven voor
de afbouw van het Kenniscentrum Recreatie en de Milieu Effect
Rapportage en vertragingen die zijn ontstaan in de uitwerking en
uitvoering van de Programmatische Aanpak Stikstof en als gevolg van
opstartproblematiek bij het in 2012 gestartte beleidsprogramma
Natuurlijk Ondernemen.
– De raming wordt verder verlaagd met € 27,8 mln in verband met de
decentralisatie van middelen ten behoeve van werkzaamheden in het
kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) naar het
Provinciefonds. Het betreft hier zogenaamde «no-regret»- herstel(beheer) maatregelen. Van de € 27,8 mln wordt € 4,8 mln afgedragen aan
het BTW-compensatiefonds.
– Een verlaging van € 8,8 mln aangezien de bijdrage van I&M voor
waterbodemonderzoek aan de provincies in het kader van het ILG niet
wordt gerealiseerd. Conform convenant met gemeenten lopen deze
uitgaven voor de ILG-periode voortaan rechtstreeks van I&M naar
gemeenten. Hierdoor worden op de EZ begroting zowel de uitgaven
als de ontvangsten in dit kader niet gerealiseerd.
– Voorgesteld wordt de raming te verlagen met € 3,5 mln ten behoeve
van extra benodigd uitvoeringsbudget voor Dienst Regelingen in het
kader van perceelsregistratie en hogere kosten voor bezwaar en
beroepsprocedures SNL.
– Er vindt een verhoging plaats van € 9,1 mln die verband houdt met
een kasverschuiving van 2013 naar 2012. Deze is noodzakelijk om de
afspraken met betrekking tot de decentralisatie van het project
«Recreatie Haarlemmermeer» te kunnen realiseren.
– De resterende verlaging van € 4,4 mln houdt voornamelijk verband
met overboekingen naar de begrotingen van andere departementen
waaronder € 2,8 mln naar I&M voor de Milieu Effect Rapportage en de
informatieverstrekking uit de Basisregistratie Kadaster.
Operationele Doelstelling 18.3 Behouden van de intern-/nationale
biodiversiteit en versterken van onze natuur
De verhoging met € 26,7 mln houdt grotendeels verband met het feit dat
het budget voor rente en aflossing (€ 36,4 mln) niet wordt gedecentraliseerd naar de provincies. Bij het opstellen van de begroting ging EL&I er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

22

nog vanuit dat dit wel zou plaatsvinden. Het budget blijft derhalve
geraamd op artikel 18. Het Rijk blijft verantwoordelijk voor rente en
aflossingen van bestaande leningen voor natuur. Hiertegenover staat een
verlaging met € 10 mln. Deze verlaging houdt verband met vertragingen
met betrekking tot geplande werkzaamheden op het terrein van programmadirectie N2000, programma’s internationale monitoring en kaderrichtlijn Mariene Strategie/Noordzee en met lagere rente-uitgaven voor de
aflossing van Particulier Natuurbeheer (PNB)-leningen als gevolg van de
lage rentestand.
Operationele Doelstelling 18.4 Te decentraliseren
Integratie-uitkering natuur
Op 20 september 2011 is een onderhandelingsakkoord getekend tussen
Rijk en IPO over de decentralisatie van het natuurbeleid (zie TK 2011–2012,
30 825, nr. 107). Op 7 december 2011 en 8 februari 2012 hebben Rijk en
IPO aanvullende afspraken en uitvoeringsafspraken gemaakt. Onderdeel
van het akkoord is dat de financiering van de verplichtingen en het beheer
tot 2014 in de vorm van een integratie-uitkering plaatsvindt.
Op grond van het akkoord en de aanvullingen en uitvoeringsafspraken
hebben de provincies een verdeling van de beschikbare rijksmiddelen
gemaakt. De implementatie van het natuurakkoord zal dit jaar plaatsvinden, onder voorbehoud van instemming van de provincies met de
verdeling van de middelen, zowel in geld als in grond als uitvloeisel van
de in het akkoord afgesproken grond voor grond systematiek. De
beschikbare financiële middelen zullen via een integratie-uitkering worden
verstrekt, waarover de Tweede Kamer separaat wordt geïnformeerd.
Overheveling van de middelen naar het Provinciefonds zal plaatsvinden,
nadat de provincies formeel hebben ingestemd met de afrondingsovereenkomsten ILG; dit is voorzien voor november 2012. Derhalve zal
overheveling van de middelen ten behoeve van de decembercirculaire
van het Provinciefonds bij slotwet worden geëffectueerd.
Op het totaalbedrag van de integratie-uitkering worden nog enkele
mutaties doorgevoerd. De uitkering wordt bij Najaarsnota verlaagd voor
het bedrag van de aanvulling van de kosten van Dienst Regelingen voor
de uitvoering van de Subsidieregeling natuur- en landschapsbeheer.
Conform het Natuurakkoord en daartoe gemaakte uitvoeringsafspraken
zijn de gezamenlijke provincies verantwoordelijk voor dekking van de
meerkosten (bovenop de rijksbijdrage van € 20 mln) voor uitvoering van
de SNL. Deze afspraak wordt geëffectueerd door deze ten laste te brengen
van de integratie-uitkering.
Onderdeel van de integratie-uitkering zijn de middelen voor het Faunafonds en Staatsbosbeheer. Omdat de middelen voor 2013 pas bij
Voorjaarsnota 2013 zullen worden overgeheveld, zal in 2012 een deel van
de middelen voor 2013 voor Faunafonds worden bevoorschot om in de
eerste helft van het jaar verlening van tegemoetkomingen in schade
veroorzaakt door beschermde wilde dieren te kunnen doen. Dit geldt ook
voor de middelen voor Staatsbosbeheer voor het beheer. De hoogte van
deze uitkeringen wordt nog bepaald en zal worden verwerkt bij Slotwet.
Tenslotte zullen de voormalige FES-middelen voor synergieprojecten die
gefinancierd worden door I&M, niet langer via de begroting van EL&I
lopen, maar rechtstreeks door I&M naar het Provinciefonds worden
overgeheveld.
Overige mutaties
De verhoging met € 94,2 mln houdt voor verband met de volgende
mutaties:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

23

–

–
–

–

–

–

Een verhoging met € 137,8 mln vindt plaats gezien in het decentralisatie akkoord natuur is overeengekomen dat de FES-projecten die
onderdeel uitmaken van het ILG, worden gedecentraliseerd. Het betreft
hier de FES-projecten Greenports, Westerschelde, Veenweidegebieden,
Nieuwe Hollandse Waterlinie en Recreatie Haarlemmermeer.
Er vindt een verhoging plaats met € 10,8 mln ter nakoming van de
afspraken van het Natuurakkoord met de provincies.
Er vindt een verlaging plaats met € 36,4 mln in verband met het feit
dat het budget voor rente en aflossing niet wordt gedecentraliseerd
naar de provincies (zie toelichting bij Operationele Doelstelling 18.3).
De raming wordt verder verlaagd met € 16 mln ten gunste van de
bijdrage aan Dienst Regelingen conform afspraken in het decentralisatieakkoord Natuur, bevestigd in het bestuurlijk overleg van 17 september jl. die stellen dat de provincies zorg dragen voor het tekort op de
uitvoering van de Subsidieregeling Natuur en Landschap (SNL).
Ten slotte vindt verlaging plaats met € 3,6 mln in verband met het
volgende. Bij begrotingsvoorbereiding 2012 is een budgetoverheveling
van € 3,6 mln verwerkt van I&M als bijdrage aan de verdrogingsbestrijding voor de jaren 2011 tot en met 2013. In de oorspronkelijke
raming zou deze bijdrage rechtstreeks via de ontvangsten worden
gerealiseerd. Hiertoe is in eerdere jaren een meerjarige desaldering
verwerkt van € 3,6 mln. Deze wordt thans teruggedraaid (zie tevens
ontvangsten).
De resterende verhoging met € 1,6 mln houdt voornamelijk verband
met de toegekende loon- en prijsbijstelling voor 2012.

Toelichting op de bijdragen aan de baten-lastendiensten
Dienst Landelijk Gebied
De bijdrage aan DLG wordt met € 1,7 mln verhoogd met de voor 2012
toegekende loon- en prijsbijstelling, met € 1 mln in verband met extra
uitvoeringskosten ten behoeve van de afronding van beheersplannen in
het kader van Natura 2000 projecten. Een verhoging met € 1,3 mln is
opgenomen voor werkzaamheden in het kader van het Plattelands
Ontwikkelings Plan (POP). De resterende verhoging met € 0,8 mln houdt
voornamelijk verband met door DLG uitgevoerde analyses met betrekking
tot de Programmatische Aanpak Stikstof.
Dienst Regelingen
De hogere bijdrage aan DR van € 22,4 mln houdt voor € 17,1 mln verband
met de uitvoering van de Subsidieregeling Natuur en Landschap (SNL).
De bijdrage wordt verder met € 3,5 mln verhoogd ten behoeve van de
uitvoeringskosten van DR op het gebied van perceelsregistratie, en extra
kosten voor bezwaar en beroepsprocedures. De resterende verhoging met
€ 1,8 mln houdt verband met kosten die door DR worden gemaakt voor
de uitvoering van EFRO-programma’s (Europees Fonds voor Regionale
Ontwikkeling) en de toegekende loon- en prijsbijstelling.
Toelichting op de ontvangsten
Bijdragen van derden
De verlaging met € 12,4 mln houdt voor € 8,8 mln verband met het feit
dat de geraamde bijdrage van het Ministerie van I&M voor waterbodemonderzoek aan de provincies in het kader van het ILG niet wordt gerealiseerd (zie de toelichting bij Operationele Doelstelling 18.2 van de
programma-uitgaven).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

24

Verder vindt een verlaging plaats met € 3,6 mln aangezien de bijdrage van
I&M voor verdrogingsbestrijding niet meer via de ontvangsten wordt
gerealiseerd maar via een budgetoverheveling. Dit is reeds bij begrotingsvoorbereiding 2012 verwerkt.
Verkoop gronden
In de begroting zijn ontvangsten geraamd voor een bedrag van € 20 mln
uit hoofde van verkoop van rijksgronden. De verkoop betreft gronden
buiten de (herijkte) EHS. De geraamde ontvangsten worden in 2012 niet
gerealiseerd. De rijksgronden dienen een tweeledig doel. Enerzijds
worden de gronden ingezet voor een aantal rijksdoelen, waaronder het
realiseren van de verkooptaakstelling. Anderzijds worden ze ingezet om
de ontwikkelingsopgaven die in het decentralisatieakkoord natuur zijn
afgesproken, te realiseren, namelijk verwerving en inrichting van
respectievelijk 17 000 en 40 000 hectare natuur. De totale grondvoorraad
voor beide doelen is wel op perceelsniveau vastgelegd, maar niet per
doel. Dat maakt de verkoop tot een lastige opgave, omdat achteraf zou
kunnen blijken dat verkochte gronden juist nodig blijken te zijn in het
kader van de ontwikkelopgave van de provincies. Om beide doelen te
kunnen realiseren, wordt in overleg met de provincies gewerkt aan een
systeem, waarbij de gronden kunnen worden ingezet voor de ontwikkelopgave, terwijl tegelijkertijd de ontvangstentaakstelling is gegarandeerd.
Dit systeem zal recht doen aan de onderlinge verdeling van de grondvoorraad. Verwacht wordt dat het systeem in 2013 operationeel is.
4. DE NIET-BELEIDSARTIKELEN
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven

464 711
448 098

479 173
462 560

5 847
23 387

485 020
485 947

Personeel kerndepartement
Materieel kerndepartement
Personeel buitendiensten
Materieel buitendiensten
Baten-lastendiensten

258 600
114 761
48 373
19 506
6 858

264 081
103 365
51 004
19 434
24 676

– 849
15 079
2 054
1 729
5 374

263 232
118 444
53 058
21 163
30 050

Ontvangsten
Ontvangsten kerndepartement
Ontvangsten buitendiensten

15 544
8 612
6 932

18 780
11 848
6 932

946
349
597

19 726
12 197
7 529

40 Apparaat

Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
De verplichtingen lopen in beginsel synchroon met de kasmutaties bij de
hieronder vermelde operationele doelstellingen. Om de verplichtingen in
lijn te brengen met de uitgaven, wordt het verplichtingenbudget gecorrigeerd met € 18,2 mln.
Personeel kerndepartement
De verlaging met per saldo € 0,8 mln houdt onder andere verband met
een onderuitputting op het HGIS deel van de Agrarische vertegenwoordiging Buitenland van € 1,8 mln en met de toevoeging van de loonbijstellingstranche 2012 (€ 1,1 mln) aan de personeelsbudgetten van het
kerndepartement.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

25

Materieel kerndepartement
De verhoging met € 15,1 mln houdt voornamelijk verband met de
volgende mutaties:
– De afkoop van de huren van twee voormalige EZ panden met € 8,8
mln.
– Een bijdrage voor de uitvoering van projecten in het kader van de
digitale dienstverlening met € 3,7 mln.
– De verdeling van de prijsbijstellingstranche 2012 voor € 2,3 mln.
– Een onderuitputting op het HGIS deel van de Agrarische vertegenwoordiging Buitenland van
– € 2,2 mln.
– Diverse bijstellingen die verband houden met onder andere de
invulling van het begrotingsakkoord en de herallocatie van personeel
en materieel voor € 2,5 mln.
Personeel buitendiensten
De verhoging met € 2,0 mln houdt voornamelijk verband met de
verdeling van de technische loonbijstelling, uitvoering van werkzaamheden vervoerskamer en de uitvoering van de drinkwaterregelgeving door
de Nederlandse Mededingingsautoriteit.
Materieel buitendiensten
De verhoging van € 1,7 mln houdt voornamelijk verband met de
fusiekosten van de Autoriteit Consument en Markt i.o. (ACM), materiële
uitgaven SodM, de prijsbijstellingstranche 2012 en een desaldering voor
de uitvoeringskosten van het CPB-project «toekomst van de zorg»
waarvoor VWS middelen bijdraagt.
Baten-lastendiensten
De verhoging met € 5 mln houdt verband met de harmonisatie van de ICT
in verband met het komen tot een gezamenlijk ICT model en de aanzuivering van het eigen vermogen van de baten-lastendienst DICTU.
Toelichting op de ontvangsten
Ontvangsten buitendiensten
De verhoging van de middelen houdt verband met de desaldering voor de
uitvoeringskosten van het CPB-project «toekomst van de zorg».
Budgettaire gevolgen van beleid (bedragen x € 1 000)
Stand
oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Stand 1e
suppletoire
begroting

Mutaties 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e
suppletoire
begroting

(1)

(2)

(3)

(4)=(2+3)

Verplichtingen
Uitgaven

– 8 788
– 8 788

8 217
8 217

– 8 217
– 8 217

0
0

Prijsbijstelling
Loonbijstelling
Onvoorzien
In te vullen posten

– 9 038
0
250
0

0
11 577
250
– 3 610

0
– 11 577
– 250
3 610

0
0
0
0

41 Nominaal en Onvoorzien

Ontvangsten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

26

Toelichting op de verplichtingen en uitgaven
Prijsbijstelling
De prijsbijstellingstranche 2012 van € 31,2 mln is bij Miljoenennota 2013
toegekend. Bij de 2e suppletoire begroting is de prijsbijstelling 2012 van
€ 31,2 mln verdeeld over de juridisch verplichte onderdelen (€ 13,5 mln).
Daarnaast is het restant van de prijsbijstelling ingezet om knelpunten in
de uitvoering op te lossen (€ 17,7 mln).
Loonbijstelling
De loonbijstellingstranche is bij 1e suppletoire begroting toegekend en bij
Miljoenennota 2013 verdeeld over de relevante loongevoelige onderdelen.
In te vullen posten
De taakstelling van het Begrotingsakkoord 2013 is bij de Miljoenennota
2013 definitief ingevuld.
5. DE BATEN-LASTENPARAGRAFEN
Dienst ICT Uitvoering (DICTU)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota

Omschrijving

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

110 920
376

111 296

44 059
57 649
1 000

110 920
376

5 302
5 302

5 302
116 598

1 247
4 055

45 306
61 704
1 000

3 146
5 442

3 146
5 442

111 296

5 302

116 598

0

0

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

27

Toelichting
De totale baten en lasten worden met € 5,3 mln naar boven bijgesteld. Het
betreft de volgende onderdelen:
– In 2012 is gebleken dat de licentiepositie van EZ voor het gebruik van
diverse ICT-producten niet in overeenstemming is met de werkelijke
situatie. Uit de neergelegde claims door betreffende partijen is een
bedrag uitonderhandeld van € 3,8 mln welke DICTU moet betalen.
– De Algemene Rekenkamer heeft EZ op het terrein van informatiebeveiliging een onvolkomenheid gegeven. De kosten om het algemene
beveiligingsniveau van het gehele kerndepartement EZ naar een hoger
plan te tillen bedragen in 2012 € 1 mln.
– Tenslotte leidt de per 1 oktober 2012 ingevoerde BTW-verhoging van
19% naar 21% voor DICTU in 2012 tot € 0,2 mln extra kosten.
– De bijdrage is daarnaast nog bijgesteld met € 0,3 mln in verband met
de overheveling van het budget bestuursdienst naar de batenlastendienst, de technische loonbijstelling 2012 en de verdeling van de
prijsbijstelling 2012.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

0
8 588
– 8 588

0
8 588
– 8 588

– 8 588

– 8 588

– 8 588
8 588
0
0

– 8 588
8 588
0
0

Dienst Regelingen (DR)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota

Omschrijving

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

109 771
3 798
19 882
50
0
133 501

37 526
– 2 314
– 5 651
– 40
29 521

147 297
1 484
14 231
10
0
163 022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

28

Lasten
Apparaatskosten

Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

65 449
55 535
562

24 024
4 354
– 62

89 473
59 889
500

492
11 463

613

492
12 076

0
0
133 501

126
29 055

126
162 556

0

466

466

– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting
Baten
Opbrengst moederdepartement
De hogere opbrengst moederdepartement van € 37,5 mln houdt verband
met bijstelling van het opdrachtenpakket (€ 17,7 mln), grotendeels ten
behoeve van de financiering van de uitvoering van Europese regelingen
en behorend bij de eerste suppletoire begrotingsmutatie.
Daarnaast is voor de uitvoering van de Subsidieregeling Natuur en
Landschap (SNL) een bedrag van € 17,1 mln toegevoegd, welke behoort
tot een mutatie bij de tweede suppletoire begroting. Ten tijde van de
opstelling van de ontwerpbegroting waren deze bedragen om technische
redenen nog niet in de ramingen opgenomen. De overige € 2 mln houdt
verband met een alternatieve dekking voor het aangenomen amendement
Koopmans inzake GROEN en DOEN, waarbij de bijdrage aan Dienst
Regelingen in de oorspronkelijk vastgestelde begroting 2012 is verlaagd
met € 2 mln. Voorts is de bijdrage aangepast met € 0,7 mln voornamelijk
als gevolg van de toegekende loon- en prijsbijstelling.
Opbrengst overige departementen
De mutatie, ad. – € 2,3 mln, heeft betrekking op het aanpassen van de
begroting aan de prognose voor 2012. Enerzijds is dit het gevolg van het
aflopen van opdrachten, zoals de stroomstoring Bommelerwaard,
anderzijds is een aantal opdrachten die in de begroting onder «overige
departementen» waren opgenomen, nu opgenomen onder de opbrengst
moederdepartement.
Opbrengst derden
De mutatie, ad. – € 5,6 mln, heeft betrekking op het aanpassen van de
begroting aan de prognose voor 2012. Dit is het gevolg van het aflopen
van opdrachten, onder meer voor het Faunafonds.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

29

Lasten
Apparaatskosten
De bijstelling van het opdrachtenpakket ligt ten grondslag aan de
verhoogde personele en materiële lasten. Door de verhoging van de
opdrachten waren er meer FTE benodigd alsmede materieel.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

16 712
11 955
– 12 500
0
– 12 500
0
0
– 9 985
8 500
– 1 485
14 682

– 9 395
1 079

– 2 323
– 2 323
– 10 639

7 317
13 034
– 12 500
0
– 12 500
0
0
– 12 308
8 500
– 3 808
4 043

Dienst Landelijk Gebied (DLG)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota

Omschrijving

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd
(prognose per
31-12-2012)

85 900
5 791
14 205
50
0
105 946

6 421
0
0
0
0
6 421

92 321
5 791
14 205
50
0
112 367

73 232
33 094
420

2 300
1 121
0

75 532
34 215
420

Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten

1 200
1 000

0
0

1 200
1 000

0
0
108 946

0
0
3 421

0
0
112 367

Saldo van baten en lasten

– 3 000

3 000

0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

30

Toelichting
Baten
Opbrengst moederdepartement
Ten opzichte van de begroting is er sprake van een verhoging van de
bijdrage aan DLG met € 6,4 mln. Voor de uitvoering van beheerplannen
Natura 2000 is € 4,6 mln bijgedragen, voor de Nieuwe Hollandse
Waterlinie € 0,5 mln en voor het plattelandsontwikkelingsprogramma
€ 1,3 mln.
Lasten
Apparaatskosten
Voor de additionele opdrachten maakt DLG extra personele en materiële
kosten. De kosten zijn naar rato van de oorspronkelijk vastgestelde
begroting verdeeld over personele en materiële kosten.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
2e suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

10 299
2 200
– 2 315
0
– 2 315
0
0
– 2 116
2 315
199
10 383

17 077
300
15
70
85
0
0
– 884
– 2 315
– 3 199
14 263

27 376
2 500
– 2 300
70
– 2 230
0
0
– 3 000
0
– 3 000
24 646

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

Agentschap Nederland (AgNL)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota

Omschrijving

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

173 084
66 415
7 090
0
0
246 589

11 652
– 1 591
36
0
0
10 097

184 736
64 824
7 126
0
0
256 686

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

31

Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

163 160
80 469
0

– 5 344
15 179
0

157 816
95 648
0

2 960
0

12
0

2 972
0

0
0
246 589

0
0
9 847

0
0
256 436

0

250

250

Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting
Baten
Opbrengst moederdepartement
De begrote bijdrage moederdepartement aan AgNL is bijgesteld als
gevolg van de aanvullende opdracht die is verleend voor de Research en
Development Aftrek (RDA, € 6,5 mln). Verder is de begroting als gevolg
van een herschikking van de verschillende geldstromen (beleids- versus
apparaatsgelden) verhoogd met € 4,6 mln. Daarnaast is voor de subsidieregeling Zonnepanelen een bedrag van € 0,5 mln aan uitvoeringskosten
geraamd.
Lasten
Apparaatskosten
De afname van de personeelskosten is het gevolg van de verwachte
lagere bezetting en lagere overige personeelskosten.
De materiële kosten stijgen door toename van directe uitvoeringskosten
en kosten voor uitvoering van automatiseringsprojecten ter bevordering
van de efficiency.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000
(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

58 707
2 717
– 2 440
0
– 2 440
0
1 150

7 026
262
1 080
0
1 080
0
– 1 150

65 733
2 979
– 1 360
0
– 1 360
0
0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

32

Omschrijving

1.
2.

3.

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)

Omschrijving

4.
5.

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

0
0
1 150
60 134

0
0
– 1 150
7 218

0
0
0
67 352

Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

Toelichting
De investering voor huisvesting valt in 2012 lager uit dan begroot.
De bij begroting geraamde financieringskasstroom van € 1,15 mln in
verband met herhuisvesting van de divisie NL EVD Internationaal is
komen te vervallen omdat deze reeds in 2011 is ontvangen.
Agentschap Telecom (AT)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota

Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

12 493
86
19 256
20
100
31 955

1 055
30
– 1 572
20
0
– 467

13 548
116
17 684
40
100
31 488

29 553
19 650
9 903
57
2 295
2 295
0
50
50

– 219
– 892
673
0
– 350
– 427
77
0
0

29 334
18 758
10 576
57
1 945
1 868
77
50
50

31 955

– 569

31 386

0

102

102

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting
Baten
Opbrengst moederdepartement
De mutatie op de opbrengst Moederdepartement heeft betrekking op
meerwerk ten behoeve van de Multibandveiling. Door wijzigingen in de
beleidsuitgangspunten, in de projectplanning en in de ministeriële
regeling zijn de kosten voor de uitvoering van de opdracht toegenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

33

Opbrengst derden
De opbrengst derden neemt af doordat de vraag naar straalverbindingen
kleiner is dan oorspronkelijk voorzien.
Lasten
Apparaatskosten
De personele kosten vallen lager uit, omdat de bezetting lager is dan
oorspronkelijk begroot.
De materiële kosten nemen met name toe doordat voor de uitvoering van
de Multibandveiling meer gebruik moet worden gemaakt van externe
diensten.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten nemen af doordat er minder geïnvesteerd wordt
dan voorzien en door de overdracht van activa een DICTU.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moederdepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

6 986
2 345
– 3 000

731
– 248
1 853
0
1 853
– 380
0
61

7 717
2 097
– 1 147

– 319
2 017

– 911
7 756

– 3 000
– 62
0
– 530
0
– 592
5 739

– 1 147
– 442
– 469

Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA)
Suppletoire begroting 2012 (Najaarsnota)
Exploitatieoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst overige departementen
Opbrengst DGF
Bijzondere bijdrage moederdepartement
Opbrengst derden
Rentebaten

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

94 314
71 831
500
0
62 800
100

26 430
69
540
10 000
– 5 250
– 12

120 744
71 900
1 040
10 000
57 550
88

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

34

Omschrijving

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Totaal geraamd

0
3 000
232 545

0
800
32 577

0
3 800
265 122

149 339
66 854
1 343

18 638
12 786
– 568

167 977
79 640
775

6 821
7 688

– 1 450
– 2 966

5 371
4 722

500
0
232 545

10 056
0
36 497

10 556
0
269 042

0

– 3 920

– 3 920

Vrijval voorzieningen
Overige baten
Totaal baten
Lasten
Apparaatskosten
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten
Afschrijvingskosten
– materieel
– immaterieel
Overige lasten
– dotaties voorzieningen
– bijzondere lasten
Totaal lasten
Saldo van baten en lasten

Toelichting
Baten
Opbrengst moederdepartement
In 2012 is de opbrengst moederdepartement € 26,4 mln hoger dan
begroot:
– Bij Voorjaarsnota is het opdrachtenpakket 2012 in overeenstemming
gebracht met het werkpakket 2012. Hierbij is € 4,7 mln toegevoegd aan
begroting NVWA ten behoeve van werkzaamheden op het gebied van
dierverwaarlozing, diertransport, antibiotica, visstroperij en vangstverbond dioxinebepaling, verplichting EU regelgeving en meststoffen.
– Bij Voorjaarsnota is een technische correctie aangebracht op het
personeelsbudget NVWA van € 1,0 mln ten gevolge van het opheffen
van de zogenaamde centrale bestuursdienst EL&I.
– Bij Voorjaarsnota is € 2 mln aan het NVWA budget toegevoegd ten
behoeve van de vernietiging van illegaal ingevoerd Turks stro. Deze
mutatie is bij Najaarsnota voor € 1,8 mln teruggedraaid omdat deze
kosten zijn gedekt uit het eigen vermogen van de NVWA.
– Bij Najaarsnota is het budget met € 1,8 mln verhoogd ten behoeve van
meerwerk voor de NVWA en voor de bestrijding van schadelijke
organismen zoals Boktor en Pepper Weevil.
– Bij Najaarsnota heeft de NVWA € 2,8 mln compensatie ontvangen
voor de niet-kostendekkende tarieven voor kleine slachterijen en in het
kader van de afspraken uit het roodvleesconvenant.
– Bij Najaarsnota is € 1,8 mln toegevoegd voor de compensatie van
hogere ABP premies.
– De NVWA heeft in 2012 voor € 2,7 mln aan werkzaamheden uitgevoerd die waren gestart in 2011 (zogenaamd «onderhanden werk»).
– In de begroting 2013 is aangeven dat de ingeboekte besparingen van
de fusie vertraagd beschikbaar komen. Dit komt mede doordat
vanwege de slechte markt voor kantoorgebouwen de overtollige
huisvesting moeilijk kan worden afgestoten. Hierdoor was er in 2012
sprake van hoger dan begrote kosten op gebied van huisvesting, ICT
en personele kosten ten gevolge van de fusie. Het hierdoor ontstane
tekort van € 11,4 mln in aangevuld bij Najaarsnota.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

35

Bijzondere bijdrage moederdepartement
In de Kamerbrief naar aanleiding van de motie Jacobi wordt het maatregelenpakket beschreven waarmee bovenstaande huisvestingskosten
worden afgebouwd. Onderdeel hiervan bedraagt de afkoop van huurcontracten van overtollige huisvesting in 2013 en 2014 zodat door afstoot een
structurele besparing op huisvesting kan worden gerealiseerd. Hiervoor is
bij Najaarsnota € 10 mln toegevoegd aan de huisvestingsvoorziening op
de balans van de NVWA.
Opbrengsten derden
Minder opbrengsten derden ad € 5,3 mln omdat er door de economische
crisis minder werkaanbod is en de vernieuwing van het toezicht leidt tot
een meer efficiëntere uitvoering.
Overige baten
Meer EU projecten worden uitgevoerd voor een bedrag van € 0,8 mln.
Lasten
Personele lasten
–

–

Als gevolg van de opheffing van de centrale bestuursdienst EL&I en
ten behoeve van compensatie hogere ABP premies stijgen de
loonkosten met € 2,8 mln.
De stijging van de opbrengsten door toename van het opdrachtenpakket is gepaard gegaan met een grotere formatie. Daardoor stijgen de
p-kosten.
De plaatsingsprocedure in het fusieproces en de toepassing van het
reorganisatiebesluit hebben er toe geleid dat er meer P-kosten zijn dan
vooraf begroot.
De harmonisatie van de arbeidsvoorwaarden heeft geleid tot een
additionele kostenpost. Het totaal van deze drie posten bedraagt € 8,6
mln.
De personele lasten zijn € 7,2 mln hoger door extra inhuur, noodzakelijk voor de hier boven geschetste extra opdrachten in het primaire
proces. Daarnaast heeft extra inhuur plaatsgevonden voor vervanging
van senior Toezichthoudend Dierenartsen die in het kader van de
noodzakelijke verbetering (Vanthemsche onderzoek) aan interne
begeleiding doen. Eveneens heeft nog tijdelijke inhuur plaatsgevonden
voor specialistische ondersteuning bij afronding van de fusie.

Materiële kosten
De afwikkeling van de fusie vergt extra kosten doordat de verwachte
effecten op gebied van ICT (nog) niet gerealiseerd konden worden en de
afstoot van overtollige laboratoria en kantoren in de huidige stagnerende
markt tegenvalt. De kosten bedragen € 11,4 mln. De overige materiële
kosten vallen € 1,5 mln hoger uit.
Rentelasten
Door getemporiseerde investeringen zijn minder leningen afgeroepen
(met eveneens een lagere rentevoet) met lagere rentelasten van € 0,6 mln
tot gevolg.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

36

Afschrijvingskosten
Door getemporiseerde investeringen zijn de afschrijvingskosten € 4,4 mln
lager.
Dotaties voorzieningen
Dotatie aan voorziening leegstand gebouwen ad € 10 mln. in verband met
afkoop huurverplichtingen laboratoria in 2013/2014.
Saldo van baten en lasten
Door het exploitatietekort per 31-12-2012 ad € 3,920 mln wordt na
resultaatbestemming in 2013 het eigen vermogen van de NVWA teruggebracht tot nul.
Kasstroomoverzicht: Opbouw vanaf de stand ontwerpbegroting
naar de stand van de Najaarsnota
Bedragen x € 1 000

Omschrijving

1.
2.

3.

4.
5.

Rekening-courant RHB 1 januari 2012
Totaal operationele kasstroom
Totaal investeringen (-/-)
Totaal boekwaarde desinvesteringen (+)
Totaal investeringkasstroom
Eenmalige uitkering aan moederdepartement (-/-)
Eenmalige storting door het moededepartement (+)
Aflossingen op leningen (-/-)
Beroep op leenfaciliteit (+)
Totaal financieringskasstroom
Rekening-courant RHB 31 december 2012 (=1+2+3)

(1)

(2)

(3)=(1)+(2)

Oorspronkelijk
vastgestelde
begroting

Mutaties (+ of –)
tot en met de 2e
suppletoire
begroting

Stand 2e suppletoire begroting

3 057
11 943
– 11 681
0
– 11 681
0
0
– 10 426
11 681
1 255
4 574

35 374
– 8 538
0
0
0
0
0
0
0
0
26 836

38 431
3 405
– 11 681
0
– 11 681
0
0
– 10 426
11 681
1 255
31 410

Toelichting op de mutaties staat van baten en lasten
Rekening courant RHB
De stand rekening-courant RHB per 1-1-2012 is € 35,4 mln positiever
uitgevallen dan oorspronkelijk werd verwacht. Dit verschil wordt
veroorzaakt door:
– Een hogere operationele kasstroom in 2011 ad € 36,7 mln als gevolg
van:
• Een bijdrage bij Najaarsnota 2011 aan de voorziening herplaatsingskandidaten door EL&I van € 12,5 mln en het Ministerie van
VWS van € 10 mln;
• Een hogere bijdrage bij Najaarnota 2011 van € 10,6 mln in verband
met de vertraagde uitstroom van boventallig personeel (€ 5,4 mln),
compensatie voor niet- kostendekkende tarieven en voor hogere
kosten in verband met inhuur externen en ICT (€ 1,8 mln);
• Een bijdrage bij Slotwet 2011 ad € 2,3 mln in verband met
besparingsverlies op de fusie en hogere uitgaven in het kader van
het Sociaal Flankerend Beleid;
• Overige balansmutaties ad € 1,3 mln.
– Een lagere investeringskasstroom in 2011 ad € 4,3 mln.
– Een lagere financieringskasstroom in 2011 ad – € 5,6 mln.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

37

Operationele kasstroom
Het verschil in de operationele kasstroom in 2012 ad – € 8,5 mln wordt
veroorzaakt door per saldo onttrekkingen aan de voorzieningen
(– 3,1 mln), overige balansmutaties: (– € 1,5 mln) en door het verwachte
resultaat 2012 (– € 3,9 mln).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 33 480 XIII, nr. 2

38