2015D05536

Versnelde verhoging AOW-leeftijd
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 16 februari 2015
De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft bij
brief van 4 december 2014 om een reactie gevraagd op een brief van een
burger inzake het versnellen van de verhoging van de AOW-leeftijd. In
deze burgerbrief wordt gevraagd waarom de AOW-leeftijd versneld
verhoogd gaat worden en daarmee niet het oude schema gehandhaafd
blijft. Ook wordt aandacht gevraagd voor de inkomensgevolgen die dit
voor de betrokkenen heeft.
Naar aanleiding van deze brief wil ik graag opmerken dat het kabinet er
begrip voor heeft dat de verhoging van de AOW-leeftijd ouderen niet
onberoerd laat, mede vanwege de inkomenseffecten die dit heeft voor
mensen. Tegelijk moet echter worden opgemerkt dat er de afgelopen
jaren een brede overeenstemming is ontstaan over de noodzaak van
structurele hervormingen. De vergrijzing en toenemende levensverwachting nopen tot langer doorwerken en een verhoging van de AOW- en
pensioenrichtleeftijd. Daarom is in 2012 het wetsvoorstel aangenomen
waarmee de AOW-leeftijd vanaf 2013 geleidelijk verhoogd wordt naar 67
jaar in 2023 en vervolgens wordt gekoppeld aan de gemiddelde resterende levensverwachting. Deze wet leidde tot een structurele verbetering
van de overheidsfinanciën.
Bij de totstandkoming van het Regeerakkoord «Bruggen slaan», trof de
regering echter een situatie aan waarbij de toestand van de overheidsfinanciën door de economische crisis verder was verslechterd. Als gevolg
van de economische teruggang en de vergrijzing groeien de sociale
zekerheidsuitgaven momenteel harder dan het Bruto Binnenlands Product
(BBP) en is sprake van aanhoudende overheidstekorten en een oplopende
overheidsschuld. Deze omstandigheden vragen om het sneller
doorvoeren van hervormingen die de Nederlandse economie en arbeidsmarkt versterken en de overheidsfinanciën ook voor de middellange
termijn op orde brengen. In het Regeerakkoord vraagt het kabinet van alle
Nederlandse burgers – naar draagkracht – een bijdrage en is in dit
perspectief opnieuw de afweging gemaakt tussen de urgentie van de
budgettaire problematiek en de rechtszekerheid voor mensen die vlak
voor hun pensioen staan en geconcludeerd dat ook van deze groep
ouderen een verdere bijdrage mag worden verwacht. Overigens is van
belang dat de Afdeling advisering van de Raad van State een blanco
advies heeft gegeven en geen aanleiding heeft gezien opmerkingen te
maken over de hier voorgestelde versnelde verhoging van de
AOW-leeftijd in relatie tot het reeds eerder in gang gezette tijdpad voor
verhoging van de AOW-leeftijd.
Het kabinet was zich ervan bewust dat de verhoging van de AOW-leeftijd
tijdelijke overbruggingsproblemen kan veroorzaken voor mensen die
weinig voorbereidingstijd en weinig mogelijkheden hebben om het verlies
zelf op te vangen. In relatie hiermee is daarom in het regeerakkoord een
overgangsmaatregel aangekondigd die er voor zorgt dat mensen die per
1 januari 2013 reeds deelnemen aan een vut- of prepensioenregeling, en
zich daarmee niet hebben kunnen voorbereiden op de AOW-leeftijdsverhoging, recht krijgen op een overbruggingsuitkering op minimumniveau, die qua uitkeringsnorm vergelijkbaar is met de AOW en afhankelijk is van het overige inkomen en vermogen. In het Sociaal Akkoord van

nds-tk-2015D05536

1

11 april 20131 is afgesproken deze overbruggingsregeling te verruimen en
open te stellen voor mensen met een inkomen tot 200 procent van het
wettelijk minimumloon voor alleenstaanden en tot 300 procent van het
wettelijk minimumloon voor paren. Inmiddels is de Tijdelijke regeling
overbruggingsuitkering AOW (overbruggingsregeling) tot stand gekomen
en is deze met ingang van 1 oktober 2013 – met terugwerkende kracht tot
en met 1 januari 20132 – in werking getreden. Ook is in dit verband van
belang dat de doelgroep van de overbruggingsregeling is verruimd naar
mensen die op 1 januari 2013 een uitkering ontvingen op grond van een
regeling die vergelijkbaar is met een VUT- of prepensioenregeling3.
Uit de burgerbrief begrijp ik dat betrokkene in november 2016 de 65-jarige
leeftijd zal bereiken en gelet op zijn inkomen niet in aanmerking komt voor
de overbruggingsregeling. Het voorstel om de verhoging van de
AOW-leeftijd te versnellen betekent voor betrokkene dat hij 2 maanden
later met AOW-pensioen gaat, dan op grond van de huidige wet het geval
zou zijn. Dit betekent dat betrokkene het ontstane inkomensgat kan
opvangen door 2 maanden langer door te werken (tot 65 jaar en 9
maanden in plaats van tot de huidige 65 jaar en 7 maanden). Een andere
mogelijkheid zou bijvoorbeeld zijn om het aanvullende pensioen naar
voren te halen.
Ik heb er begrip voor dat de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd
betrokkene niet onberoerd laat vanwege de inkomenseffecten. Tegelijk wil
ik er echter op wijzen dat van alle Nederlandse burgers – naar draagkracht
– een bijdrage wordt gevraagd om de overheidsfinanciën ook op
middellange termijn op orde te brengen.
De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
J. Klijnsma

1

Kamerstuk 33 566, nr. 15, blz. 12
Stcrt. 2013, nr. 15137.
3
Stcrt. 2013, nr. 25401.
2

2