Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

21 501-20

Europese Raad

Nr. 1624

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 november 2020
Uw Kamer is de afgelopen weken via Geannoteerde Agenda’s en
Verslagen van de Raad Algemene Zaken geïnformeerd over het verloop
van de onderhandelingen tussen het Duitse EU-voorzitterschap en het
Europees Parlement over het Meerjarig Financieel Kader voor de periode
2021–2027 (MFK), en de Nederlandse inzet daarbij.
Het Europees Parlement heeft zich tijdens deze onderhandelingen ingezet
voor 39 miljard euro1 aanvullende middelen voor vijftien specifieke
programma’s, voor een juridisch bindende tijdlijn voor de invoering van
nieuwe eigen middelen en voor een grotere rol – als onderdeel van de
begrotingsautoriteit – bij het herstelinstrument. Daarnaast heeft het
Europees Parlement gepleit voor een streefcijfer voor biodiversiteitsgerelateerde uitgaven van 10% en voor aanvullende afspraken over klimaat en
gendergelijkheid.2
De op 21 juli jl. bereikte conclusies van de Europese Raad over het MFK,
het herstelinstrument in reactie op de COVID-19 crisis (herstelinstrument)
en de financiering daarvan via een nieuw Eigenmiddelenbesluit (EMB)
(doc EUCO 10/20) (ER-conclusies) vormden het mandaat op basis waarvan
het Duitse EU-voorzitterschap onderhandelde. Uw Kamer werd over de
inhoud en appreciatie van deze ER-conclusies geïnformeerd in het verslag
van de Europese Raad van 17–21 juli jl. (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1575). In
dit verslag is toegelicht dat de ER-conclusies op voor Nederland belangrijke elementen in grote mate overeenkomen met de Nederlandse inzet.
De Nederlandse inzet tijdens de onderhandelingen met het Europees
Parlement was dan ook om deze ER-conclusies zo goed mogelijk te
borgen in de verschillende wetgevingsinstrumenten, waaronder de
MFK-Verordening. Nederland heeft daarbij aangegeven dat meer
middelen voor specifieke programma’s voor Nederland aanvaardbaar zijn,
1
2

kst-21501-20-1624
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

In eerste instantie voor 113 miljard euro.
Resolutie van het Europees Parlement van 23 juli 2020 over de conclusies van de buitengewone Europese Raad van 17 tot en met 21 juli 2020, TA (2020)0206.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

1

op voorwaarde dat dit op zichzelf niet gepaard zou gaan met een
verhoging van de Nederlandse afdrachten voor het MFK 2021–2027. De
motie van de leden Sjoerdsma en Bruins (Kamerstuk 21 501-20, nr. 1585)
riep de regering op om zich in deze fase nog in te spannen om het budget
voor Horizon Europa te verhogen. Daarnaast heeft Nederland benadrukt
dat een juridisch bindende tijdlijn voor de invoering van nieuwe eigen
middelen niet aanvaardbaar is.
Op 10 november jl. bereikten de onderhandelaars namens de Raad, de
Europese Commissie en het Europees Parlement in de triloog een
voorlopig akkoord over het Meerjarig Financieel Kader voor de periode
2021–2027 (MFK). Het onderhandelingsresultaat is verspreid via Delegates
Portal (docs 12792/20, 12791/20 + ADD1, en 12793/20). Met deze brief
informeer ik uw Kamer, mede namens de Minister van Financiën, over dit
onderhandelingsresultaat door in te gaan op de wijzigingen ten opzichte
van de op 21 juli jl. bereikte ER-conclusies.
Het kabinet is van oordeel dat dit onderhandelingsresultaat het evenwicht
van de uitkomst van de Europese Raad van 17–21 juli jl. voldoende
respecteert en past binnen de staande Nederlandse inzet.
Inhoud voorlopig akkoord
Aanvullende middelen
Ten eerste is in de triloog in totaal 16 miljard euro aan aanvullende
middelen voor het MFK 2021–2027 overeengekomen. Hiervan is
15 miljard euro bestemd voor een aantal specifieke programma’s en
1 miljard euro voor een aanvulling op het flexibiliteitsinstrument voor
onvoorziene uitgaven. De 15 miljard euro wordt als volgt verdeeld.
Horizon Europa krijgt er 4 miljard euro bij, Erasmus+ 2,2 miljard euro,
EU4Health 3,4 miljard euro, het Fonds voor geïntegreerd grensbeheer en
Frontex 1,5 miljard euro, het programma Justitie, Rechten en Waardenfonds 0,8 miljard euro, Creatief Europa 0,6 miljard euro, InvestEU
1 miljard euro, Neighbourhood, Development and International Cooperation Instrument (NDICI) 1 miljard euro en het instrument voor humanitaire hulp 0,5 miljard euro. De tabel hieronder geeft de totaalbedragen en
aanpassingen per programma weer. Over de verdeling van de extra
middelen binnen de hierboven genoemde programma’s en over overige
openstaande punten wordt in de uitwerking nog nadere informatie
verwacht.

Horizon Europe
Erasmus+
EU4Health
IBMF
Frontex
Justitie, Rechten en Waarden
Creative Europe
InvestEU
NDICI
Humanitaire hulp
Flexibiliteitsinstrument

ER-conclusies

Uitkomst triloog

Totaal

80,9
21,2
1,7
5,5
5,1
0,8
1,6
8,4
70,8
9,8
5,4

+4
+2,2
+3,4
+1
+0,5
+0,8
+0,6
+1
+1
+0,5
+1

84,9
23,4
5,1
6,5
5,6
1,6
2,2
9,5
71,8
10,3
6,4

Prijzen in miljarden, 2018 prijzen

De financiering van de aanvullende middelen wordt mogelijk gemaakt
door een combinatie van maatregelen. Ten eerste worden de marges die
in de ER-conclusies zijn overeengekomen voor 2,5 miljard euro ingezet
voor de versterking van een aantal specifieke programma’s. Ten tweede is

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

2

besloten om 1 miljard euro van de terugbetalingen uit de African,
Caribbean and Pacific Investment Facility (ACP-IF), in beheer bij de
Europese Investeringsbank, toe te voegen aan NDICI. Ten derde wordt de
omvang van het flexibliteitsinstrument met in totaal 1 miljard verhoogd.
Ten vierde is afgesproken om de reeds bestaande mogelijkheid in het
Financieel Reglement te gebruiken om geannuleerde vastleggingen voor
het Horizon Europa-programma opnieuw vast te leggen. Hiermee kan tot
0,5 miljard euro worden toegevoegd aan het budget voor Horizon Europa
in het komende MFK. Tot slot wordt vanaf 2022 jaarlijks een bedrag dat
gelijk is aan de opbrengsten uit mededingingsboetes van twee jaar
geleden (startend met de opbrengsten uit 2020) zowel in vastleggingen als
betalingen toegevoegd aan de EU-begroting en de uitgavenplafonds.
Hiervoor geldt een jaarlijks maximum van 2 miljard euro. Het totale
bedrag zal niet hoger liggen dan 11 miljard euro. Daarnaast is de looptijd
beperkt tot 2027. Omdat onduidelijk is hoe hoog de boete-inkomsten
zullen zijn, is een minimumbedrag van 1,5 miljard aan boete-inkomsten
per jaar opgenomen, zelfs als de boete-inkomsten niet voldoende zouden
zijn om dat te dekken.
Appreciatie
De aanvullende middelen worden toegewezen aan programma’s die
inhoudelijk bijdragen aan modernisering van het MFK. Dit is in lijn met de
Nederlandse inzet om een sterkere nadruk te leggen op onderzoek en
innovatie, migratie, veiligheid en klimaat. Er wordt tegemoet gekomen
aan de motie Sjoerdsma/Bruins die de regering opriep om zich in te
spannen om het budget voor Horizon Europe te verhogen en de motie
Jetten/Van Ojik over een hogere allocatie van fondsen onder de «Justice,
Rights & Values heading». Mede in dit licht kan Nederland instemmen met
het opnieuw inzetten van geannuleerde vastleggingen binnen Horizon
Europe.
Het vastleggingenplafond van 1074 miljard euro en het betalingenplafond
van 1061 miljard euro, zoals deze tijdens de ER van 17–21 juli jl. zijn
overeengekomen, wijzigen niet. Dat is conform de Nederlandse inzet. De
extra vastleggingen en betalingen die met de opbrengsten uit de boetes
worden gefinancierd, zullen gedurende het MFK 2021–2027 worden
verwerkt bij de jaarlijkse technische aanpassing van de MFK-plafonds.
Ook in het huidige MFK 2014–2020 worden de plafonds via deze
technische aanpassing verhoogd, o.a. voor het gebruik van speciale
instrumenten.
Verder is Nederland tevreden over de inzet van 2,5 miljard euro aan
marges om de aanvullende middelen te financieren omdat dit niet leidt tot
een afdrachtenstijging. Weliswaar resteert hierdoor minder ruimte voor
onvoorziene omstandigheden, maar deze is wat Nederland betreft nog
ruim genoeg indien ook de speciale instrumenten (die met 1 miljard
worden verhoogd) in ogenschouw worden genomen. De overheveling
van ACP-IF naar NDICI leidt niet tot een afdrachtenstijging en is daarom
voor Nederland acceptabel.
Als gevolg van het akkoord met het EP nemen de Nederlandse afdrachten
aan de Europese begroting (inclusief bijdrage van het VK) over de periode
van het volgende MFK als geheel niet meer toe dan reeds in de Rijksbegroting was voorzien. Hierin was rekening gehouden met economische
groei en inflatie. De uitkomst uit de triloog met het EP leidt slechts tot een
zeer beperkte bijstelling van de raming in de Miljoenennota 2021 waarin
de uitkomst van de Europese Raad van 17–21 juli jl. is verwerkt – zie ook
onderstaande paragraaf «Nederlandse afdrachten». Daarmee valt het
akkoord met het EP binnen de Nederlandse inzet voor het MFK om een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

3

stijging van de afdrachten als gevolg van de uittreding van het VK te
voorkomen. Het kabinet is ook tevreden over de beperking van de looptijd
en de jaarlijkse en totale maximering van het bedrag. Met dit laatste wordt
voorkomen dat de indruk wordt gewekt dat de Commissie boetes oplegt
om de EU-begroting te kunnen financieren.
Wel bestaat er met de vormgeving van deze nieuwe constructie een aantal
risico’s voor de afdrachten. Doordat er een periode van twee jaar zit
tussen de ontvangst van de boete en de verhoging van de EU-begroting
zal dit tot verhoogde volatiliteit van de afdrachtenraming leiden. De
ontvangsten en uitgaven zullen immers niet gelijk zijn in een begrotingsjaar. Dit zal naar aanleiding van de jaarlijkse technische aanpassing
van de Commissie worden verwerkt in de Ontwerpbegroting van het
Ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarnaast leidt het minimumbedrag
van 1,5 miljard euro tot een risico op hogere afdrachten indien, bezien
over de gehele periode, de boete-inkomsten lager liggen dan het bedrag
waarmee de begroting wordt verhoogd. Dit risico lijkt echter beperkt
omdat het nog openstaande bedrag aan boetes (op basis van Hofzaken
per 1 september 2020) op ca. 15,7 miljard euro ligt. Daarnaast kan de
Commissie gedurende het MFK boetes opleggen in nieuwe zaken.
Nieuwe eigen middelen
In de tweede plaats zijn afspraken gemaakt over de eventuele introductie
van nieuwe eigen middelen gedurende de volgende MFK-periode.
Hiervoor zijn de Raad, het Europees Parlement en de Commissie in het
Interinstitutioneel Akkoord (IIA) principes overeengekomen die leidend
zijn bij de introductie van nieuwe eigen middelen, als de Raad daartoe
met unanimiteit zou besluiten. Zo moeten deze voldoen aan de
voorwaarden van eenvoud, transparantie en rechtvaardigheid, en de
stabiliteit en voorspelbaarheid van de inkomsten garanderen. Ook mogen
nieuwe eigen middelen niet leiden tot buitensporige administratieve
lasten voor EU-instellingen en nationale overheden en moeten de lasten
voor bedrijven en burgers worden verlaagd. Verder is het van belang dat
deze middelen in lijn zijn met de prioriteiten van de Unie op het gebied
van klimaat en een digitaal Europa. De nieuwe eigen middelen zijn in
eerste instantie bedoeld om rentebetalingen en aflossingen van leningen
onder het herstelinstrument te financieren om te voorkomen dat
rentebetalingen en aflossingen ten koste gaan van uitgaven aan specifieke
programma’s in het MFK.
Naast deze principes is in het onderhandelingsresultaat een indicatieve
routekaart opgenomen waarin een tijdpad wordt gegeven voor de
eventuele introductie van nieuwe eigen middelen. De bevoegdheden over
de introductie zoals vastgelegd in de verdragen blijven gelden; eventuele
toekomstige voorstellen dienen door de Raad met unanimiteit te worden
aangenomen. Ook de rol van nationale parlementen wordt niet beperkt.
De Commissie zal in juni 2021 voorstellen doen voor een koolstofheffing
aan de grens en een digitale heffing, met het oog op een uiterlijke
introductiedatum van 1 januari 2023, indien de Raad daartoe zou
besluiten. Gelijktijdig zal een voorstel worden gedaan voor een eigen
middel gebaseerd op het (mogelijk uitgebreide) Emission Trading System
(ETS). De Raad zal zich uiterlijk 1 juli 2022 beraden over deze voorstellen.
Al geruime tijd wordt door een groep lidstaten door middel van nauwere
samenwerking gewerkt aan een Financial Transaction Tax. Indien deze
lidstaten niet tot overeenstemming komen, zal de Commissie proberen
om in juni 2024 een nieuw voorstel te presenteren. De Raad zal zich hier
uiterlijk 1 juli 2025 over buigen met het oog op eventuele introductie op
1 januari 2026.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

4

Appreciatie
De indicatieve routekaart voor de eventuele introductie van nieuwe eigen
middelen is in feite een bevestiging en nadere invulling van de uitkomst
van de Europese Raad van 17–21 juli jl. De bestaande bevoegdheidsverdeling wordt gerespecteerd. Dit is in lijn met de Nederlandse inzet. Er rust
geen verplichting op lidstaten om in te stemmen met deze nieuwe eigen
middelen. Een grote meerderheid van de lidstaten en het Europees
Parlement hechten veel waarde aan de introductie van nieuwe eigen
middelen. Nederland kan instemmen met het verkennen van opties voor
nieuwe categorieën van eigen middelen en herkent zich ook in de
afgesproken principes waaraan deze moeten voldoen. Nederland zal
toekomstige Commissievoorstellen voor nieuwe eigen middelen op hun
merites beoordelen. Vanuit het oogpunt van onder andere de beoogde
transparantie, vereenvoudiging en voorspelbaarheid van het stelsel van
eigen middelen is het kabinet echter terughoudend over de introductie
van nieuwe eigen middelen.
Governance herstelinstrument
Verder zijn in het IIA, vanwege de bijzondere aard van de leningen onder
het herstelinstrument, aanvullende afspraken gemaakt om de betrokkenheid van de Raad en het Europees Parlement bij het herstelinstrument
te waarborgen. De leningen zijn van bijzondere aard omdat zij als
zogenoemde externe bestemmingsontvangsten aan programma’s worden
toegewezen, zonder dat zij in de begroting worden opgenomen en zonder
dat zij het onderdeel zijn van de reguliere besluitvorming in het kader van
de jaarlijkse begrotingsprocedure. Zo is bijvoorbeeld afgesproken dat de
Commissie, in de context van de jaarlijkse begrotingsprocedure, relevante
informatie over de externe bestemmingsontvangsten in het herstelinstrument zal delen en dat regelmatig bijeenkomsten zullen worden
gehouden tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement om
de implementatie van deze ontvangsten te beoordelen.
Appreciatie
Het kabinet hecht aan een goede informatievoorziening over de middelen
van het herstelinstrument en kan de afspraken uit het IIA dan ook steunen.
Klimaat, biodiversiteit en gendergelijkheid
Ook zijn aanvullende afspraken gemaakt over klimaat en biodiversiteit en
gendergelijkheid. Afgesproken is dat er vanaf 2024 een streefcijfer voor
biodiversiteitsgerelateerde uitgaven van 7,5% geldt, en in 2026 en 2027
een streefcijfer van 10%. Dit streefcijfer komt naast het streefcijfer voor
klimaatgerelateerde uitgaven van 30%. Afgesproken is om de tracking van
klimaat en biodiversiteit te verbeteren. In een verklaring verzekert de
Commissie dat de tracking methode voor klimaat en biodiversiteit
toegankelijk, transparant en openbaar is en dat de Commissie hierover
informatie uitwisselt met het Europees Parlement en de Raad. Ook zijn
afspraken gemaakt over een nieuwe methodologie om gendergelijkheid
binnen de EU te versterken.
Appreciatie
Nederland steunt het streefcijfer voor biodiversiteitsgerelateerde uitgaven
en de gemaakte aanvullende afspraken over klimaat en gendergelijkheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

5

Overig
Daarnaast is afgesproken dat er, anders dan in het huidige MFK, geen
verplichting voor de Commissie komt om passende voorstellen in te
dienen tot tussentijdse herziening van het MFK. De Commissie zal wel een
tussentijdse evaluatie van het MFK publiceren voor 1 januari 2024,
eventueel samen met een voorstel voor tussentijdse herziening van de
MFK-Verordening.
Appreciatie
In het huidige MFK was de Commissie verplicht om een voorstel in te
dienen tot tussentijdse herziening van het MFK. Deze tussentijdse
herziening had een opwaarts effect op de lidstaatenveloppen in het
cohesiebeleid en de overkoepelende uitgavenplafonds. Nu is afgesproken
dat de tussentijdse herziening niet verplicht is. Lidstaten zijn daarnaast
niet gebonden aan acceptatie van een eventueel voorstel van de
Commissie voor tussentijdse herziening van het MFK. Het kabinet kan
deze afspraak daarom accepteren.
Conclusie
De aanvullende middelen passen bij de door Nederland gewenste
modernisering van het MFK. De wijze van financiering leidt tot een
beperkte afdrachtenstijging die past binnen de Nederlandse inzet om te
voorkomen dat de Nederlandse afdrachten aan de EU-begroting als
gevolg van de uittreding van het VK zouden stijgen. Over nieuwe eigen
middelen zijn geen afspraken gemaakt die verplichten tot invoering
hiervan.
Nederlandse afdrachten
Als gevolg van het akkoord met het EP nemen de Nederlandse afdrachten
aan de Europese begroting (inclusief bijdrage van het VK) over de periode
van het volgende MFK als geheel niet meer toe dan reeds in de Rijksbegroting was voorzien. Hierin was rekening gehouden met economische
groei en inflatie. Ten opzichte van de raming in de Miljoenennota 2021
(Kamerstuk 35 570, nrs. 1 en 2), waarin de uitkomst van de Europese Raad
van 17–21 juli jl. reeds is verwerkt, is op basis van een eerste inschatting
sprake van een zeer beperkte bijstelling van de raming met ca.
9 miljoen euro in 2021 en ca. 15 miljoen per jaar vanaf 2022, op een
geraamde afdracht van totaal ca. 10 miljard per jaar.
De bijstelling van de raming heeft twee oorzaken. Ten eerste leidt de
verhoging van het flexibiliteitsinstrument met 1 miljard euro in de
Nederlandse ramingssystematiek, waarin wordt geraamd op de hoogte
van het betalingenplafond en de speciale instrumenten, tot een bijstelling
van de raming met ca. 9 miljoen euro per jaar. Ten tweede heeft
Nederland in de raming voor de afdrachten de boete-inkomsten reeds
voor een klein deel meegenomen. Aangezien de boete-inkomsten vanaf
2022 zullen worden ingezet voor hogere uitgaven kiest het kabinet ervoor
om de geraamde middelen te schrappen vanuit het oogpunt van een
prudente begroting. De raming van de effecten voor de begroting van
2021 is een voorlopige raming, omdat over de jaarbegroting van 2021 de
onderhandelingen nog gaande zijn. Dit effect zal in die onderhandeling
worden betrokken. Over de jaarbegroting 2021 vindt op 3 december 2020
een Ecofin Begrotingsraad plaats. De mutaties voor de periode 2021–2027
zullen bij de Voorjaarsnota worden verwerkt op de begroting van
Buitenlandse Zaken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

6

Gedurende het MFK zal er naar verwachting sprake zijn van minder
meevallers bij de EU-afdrachten omdat een bedrag gelijk aan maximaal
11 miljard euro aan boete-inkomsten zal worden ingezet voor uitgaven in
het MFK 2021–2027. Net als in het huidige MFK 2014–2020 zullen deze
inkomsten via een verlaging van de benodigde BNI-afdracht terugvloeien
naar de lidstaten. Daar staat tegenover dat de verhoging van de uitgaven
met een bedrag dat gelijk is aan de boete-inkomsten van twee jaar eerder
een verhogend effect heeft op de EU-afdrachten. Voor Nederland leidt dit
naar verwachting tot jaarlijks ca. 0,1 miljard euro minder (onvoorziene)
meevallers. Dit heeft echter geen effect op de geraamde afdrachten.
Proces en krachtenveld
Over het MFK zal de Raad met unanimiteit besluiten, na goedkeuring van
het Europees Parlement met meerderheid van zijn leden (artikel 312
VWEU). Verder geldt voor het EMB dat deze na raadpleging van het EP, en
na vaststelling door de Raad met unanimiteit, door de lidstaten moet
worden goedgekeurd voordat het in werking kan treden (artikel 311
VWEU). In Nederland wordt het EMB middels een goedkeuringswet
voorgelegd aan het parlement. De procedure hiervoor zal in gang worden
gezet zodra de formele besluitvorming in de Raad is afgerond. Besluitvorming over de oprichting van het herstelinstrument gaat met gekwalificeerde meerderheid in de Raad. Het EP heeft geen rol bij de besluitvorming over het herstelinstrument. Over de MFK-rechtsstaatverordening
en de verordening over de Recovery and Resilience Facility
(RRF-verordening) zal de Raad met gekwalificeerde meerderheid besluiten
en heeft het Europees Parlement medebeslissingsrecht. Het kabinet heeft
uw Kamer in een separate brief geïnformeerd over de uitkomst van de
triloog over de MFK-rechtsstaatverordening. Over de onderhandelingen
over de RRF-verordening, waarvan de triloog nog loopt, wordt uw Kamer
geïnformeerd via de geannoteerde agenda’s en verslagen van de
Ecofin-Raad.
Het MFK onderhandelingsresultaat is op 11 november jl. in Coreper
gepresenteerd. De Commissie onderstreepte dat het onderhandelingsresultaat volledig in lijn is met de ER-conclusies van 21 juli jl. en een verder
gemoderniseerde EU-begroting oplevert. Verschillende lidstaten
bepleitten met klem om de definitieve besluitvormingsprocedures over
het MFK, het EMB en het herstelinstrument in de Raad zo snel mogelijk te
voltooien, zodat de goedkeuringsprocedure van het EMB in de lidstaten
kan starten. Op 16 november jl. is Coreper gevraagd om politieke
bekrachtiging van het MFK onderhandelingsresultaat en van het onderhandelingsresultaat over de MFK-rechtsstaatverordening, en om een
besluit te nemen over het starten van de schriftelijke procedure voor
definitieve besluitvorming door de Raad over het EMB. Hongarije en
Polen lieten weten niet in te kunnen stemmen met het starten van de
schriftelijke procedure voor de definitieve besluitvorming over het EMB en
ook niet met politieke bekrachtiging van het MFK onderhandelingsresultaat, omdat zij niet akkoord kunnen gaan met de
MFK-rechtsstaatverordening. Het Duitse EU-voorzitterschap concludeerde
dat er voor de MFK-rechtsstaatverordening een gekwalificeerde
meerderheid in de Raad is, maar dat de benodigde unanimiteit voor
politieke bekrachtiging van het MFK onderhandelingsresultaat en voor het
starten van de schriftelijke procedure voor de definitieve besluitvorming
over het EMB ontbreekt.
Het is duidelijk dat er op dit moment nog geen unanimiteit in de Raad is
voor definitieve goedkeuring van het MFK en het EMB. Het MFK en het
Herstelinstrument kunnen pas starten als de besluitvormingsprocedures
over het MFK en het EMB succesvol zijn afgerond. Het Duitse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

7

EU-voorzitterschap heeft de leiding over het proces en zal met een
voorstel komen om de ontstane impasse te doorbreken. Nederland zal
zich op alle niveaus blijven inzetten voor behoud van het bereikte
onderhandelingsresultaat en er op blijven toezien dat geen afbreuk wordt
gedaan aan de conclusies van de Europese Raad van 17–21 juli. Daarbij
zal Nederland blijven benadrukken dat het bereikte onderhandelingsresultaat over de MFK-rechtsstaatverordening voor Nederland de ondergrens is.
Het is ook voor Nederland van belang dat het MFK 2021–2027, het
herstelinstrument en het EMB als pakket worden behandeld. De
RRF-verordening en de MFK-rechtsstaatverordening maken ook een
belangrijk onderdeel uit van dit pakket. De trilogen over de
RRF-verordening zijn nog gaande. Het is voor Nederland van belang dat
de Raad pas tot definitieve besluitvorming overgaat als over alle
hoofdonderdelen van het pakket een onderhandelingsresultaat is bereikt
met het Europees Parlement. De delicate balans die tijdens de onderhandelingen over de ER-conclusies in juli 2020 is gevonden, moet intact
blijven.
De vier grote politieke groepen in het EP hebben eerder aangegeven
zonder (definitief) akkoord tussen de Raad en het Europees Parlement
over de MFK-rechtsstaatverordening niet verder te gaan met de goedkeuringsprocedure voor de MFK-Verordening.
Het staat op dit moment nog niet vast wanneer definitieve besluitvorming
in de Raad zal plaatsvinden. Het kabinet zal uw Kamer nader informeren
als hierover meer bekend is.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 21 501-20, nr. 1624

8