Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2018–2019

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1666
Vragen van het lid Lodders (VVD) aan de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit over het afwijzen van de stof pymetrozine door de Europese
Commissie (ingezonden 28 november 2018).
Antwoord van Minister Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit)
(ontvangen 25 februari 2019).
Vraag 1
Klopt het dat de Nederlandse afvaardiging bij de EU-herbeoordeling tegen
behoud van de werkzame stof pymetrozine heeft gestemd?
Antwoord 1
De Europese Commissie (EC) heeft tijdens de Standing Committee on Plants,
Animals, Food and Feed (SCoPAFF) op 14 juni 2018 en tijdens het hierop
volgend beroepscomité op 12 juli 2018 aan de lidstaten voorgesteld om de
goedkeuring van de stof pymetrozine niet te verlengen. Nederland heeft dit
voorstel gesteund.
Vraag 2
Waarom heeft de Nederlandse afvaardiging bij de EU-herbeoordeling tegen
behoud van de werkzame stof pymetrozine gestemd?
Antwoord 2
Bij de (her)beoordeling van stoffen in de EU wordt gekeken naar de risico’s
van de stof voor mens, dier en milieu. Deze risicobeoordeling wordt
uitgevoerd door de rapporterende lidstaten en de Europese Voedselveiligheid
Autoriteit (EFSA). Alle EU-toelatingsautoriteiten lezen bij dit beoordelingsproces mee, voor Nederland is dit het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb). Wat betreft pymetrozine zijn in het
Europese beoordelingsproces risico’s geconstateerd met betrekking tot
grondwatermetabolieten en diverse hormoonverstorende eigenschappen.
Hierdoor kon er geen veilig gebruik worden aangetoond. Het Ctgb heeft deze
bevindingen bekeken en is het hiermee eens. Op basis hiervan heeft het Ctgb
mij geadviseerd om het Commissievoorstel te steunen.

ah-tk-20182019-1666
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

1

Vraag 3
Op basis van welke kennis heeft de Nederlandse afvaardiging tegen gestemd
en is hier vooraf overleg over geweest met de verschillende branches en
sectoren die met deze stof werken? Zo ja, wat is er besproken en hoeveel
gesprekken hebben er plaatsgevonden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De Nederlands afvaardiging baseert zich op het wetenschappelijk advies van
het Ctgb over het voorstel van de Europese Commissie dat gebaseerd is op
de risicobeoordeling van de rapporterende lidstaten en EFSA. Er vindt vooraf
geen structureel overleg plaats met de branches en sectoren die met deze
stof werken omdat de landbouwkundige noodzaak geen rol speelt bij de
beoordeling van stoffen. Het goedkeuren van een stof mag alleen gebeuren
wanneer een stof ook veilig kan worden toegepast.
Vraag 4
Welke EU-landen hebben tegen het behoud gestemd, welke argumenten
hebben zij ingebracht en wat waren de argumenten van de EU-landen die
voor het behoud van pymetrozine hebben gestemd?
Antwoord 4
Ik ga niet in op individuele stemposities van lidstaten. Bij de eerste stemming
op 14 juni 2018 was er geen gekwalificeerde meerderheid voor en ook geen
gekwalificeerde meerderheid tegen het voorstel. Dit gold ook voor het
beroepscomité op 12 juli 2018 wat hierop volgde. Vervolgens heeft de EC,
conform de voor zo’n geval vastgestelde procedures, eigenstandig het besluit
tot niet-verlenging genomen.
Vraag 5
Deelt u de mening dat de stof pymetrozine een belangrijk selectief intergreerbaar gewasbeschermingsmiddel is in binnen het duurzame Integrated Pest
Management (IPM) systeem, bijvoorbeeld voor de bestrijding van bladluis in
glastuinbouwgroenten en in de teelt van bloemisterijgewassen? Zo ja,
waarom is het middel dan verboden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Het klopt dat pymetrozine wordt toegepast als onderdeel van de geïntegreerde gewasbescherming binnen de teelt van glastuinbouwgroenten en
bloemisterijgewassen. Zoals in mijn antwoord op vraag 3 is aangegeven,
speelt dit aspect geen rol bij het besluit over het al dan niet verlengen van de
werkzame stof binnen de EU.
Vraag 6
Welke gangbare en mogelijke middelen hebben telers nu nog voorhanden
om bladluis tegen te gaan, die duurzaam gecombineerd kunnen worden met
biologische bestrijders? Wat zijn effectieve en biologische alternatieven?
Antwoord 6
Er zijn diverse biologische bestrijders die ingezet kunnen worden tegen een
luizenplaag. Tevens zijn er voor de teelten onder glas in Nederland verschillende gewasbeschermingsmiddelen toegelaten voor de bestrijding van
bladluizen. Een actueel overzicht van deze middelen is te vinden in de
toelatingenbank op www.ctgb.nl.
Vanwege negatieve effecten op de biologische bestrijders kunnen middelen
niet altijd ingezet worden. De inzetbaarheid wordt onder andere bepaald door
de ontwikkelingsfase van de biologische bestrijder en de toepassingsmethode
van het gewasbeschermingsmiddel (druppeltoepassing of gewasbehandeling). Enkele van de beschikbare middelen zijn als druppeltoepassing
beschikbaar, waardoor ze in de praktijk te combineren zijn met de inzet van
biologische bestrijders.
Vraag 7
Wat bent u voornemens te doen aan het wegnemen van de zorgen van de
glastuinbouwers over het niet meer mogen gebruiken van de werkzame stof
pymetrozine?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

2

Antwoord 7
De gewasbescherming zal zich meer dan voorheen moeten gaan richten op
weerbare plant- en teeltsystemen waarbij gebruik wordt gemaakt van
preventie, niet-chemische maatregelen (zoals biologische bestrijders) en
laagrisicomiddelen. De verwachting is dat er de komende jaren bij de
herbeoordeling van al langer op de markt zijnde stoffen, vaker voor nietverlenging zal worden besloten als gevolg van nieuwe wetenschappelijke
kennis en inzichten over de risico’s van stoffen. Dit betreft vooral de
werkzame stoffen die vallen in de categorie «in aanmerking komend om te
worden vervangen».
Via onderzoek naar en kennisverspreiding over weerbare planten en
teeltsystemen en waar mogelijk het vereenvoudigen van de beoordeling van
laagrisicostoffen wil ik bijdragen aan een duurzame gewasbescherming in de
toekomst. Tevens faciliteer ik momenteel de projecten in het kader van
systeemaanpak en draagt het ministerie financieel bij aan onderzoeksprojecten die in het kader van het Topsectoren op die gebeid zijn ingediend
(Topsector Tuinbouw en Uitgangsmaterialen). Ik verwacht uw Kamer op korte
termijn nader te kunnen informeren over mijn inzet middels de Toekomstvisie
Gewasbescherming 2030.
Vraag 8
Hoe verklaart u het verbod op het gebruik van pymetrozine als dit juist de
ontwikkeling van IPM-systemen remt, terwijl in EU-verband is afgesproken
dat lidstaten het gebruik van IPM-systemen moeten stimuleren en ondersteunen?
Antwoord 8
Ook binnen een IPM-systeem mogen alleen middelen worden gebruikt die
veilig zijn voor mens, dier en milieu. De Europese Commissie heeft op basis
van een wetenschappelijke risicobeoordeling geoordeeld dat deze stof niet
aan deze voorwaarden voldoet.
Vraag 9
Op welke manier probeert u IPM-systemen in Nederland te stimuleren?
Antwoord 9
Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit stimuleert de
ontwikkeling en toepassing van geïntegreerde gewasbescherming via lopend
onderzoek en kennisontwikkeling (zie het antwoord op vraag 7). Daarnaast
wordt de gewasbeschermingsmonitor verder ontwikkeld aan de hand
waarvan boeren en tuinders niet alleen chemische maatregelen, maar ook
niet-chemische maatregelen registreren en daar onderling kennis over
uitwisselen.
Vraag 10
Deelt u de mening dat Europese besluitvorming over een middel dat zeer
belangrijk is in de kwaliteit en de ontwikkeling van de teelt en een grote rol
speelt in het beheerssysteem tegen schadelijke plagen, beter gecommuniceerd had moeten worden naar de Kamer? Zo ja, waarom is dit niet gebeurd?
Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Zoals eerder in deze brief uiteen gezet, hecht ik eraan om richting uw Kamer
zo transparant mogelijk te zijn over mijn handelen. Ik heb u daarom eerder
geïnformeerd over EU-besluitvorming over werkzame stoffen die gepaard
gingen met veel maatschappelijk debat en met een forse impact op de sector,
bijvoorbeeld de neonicotinoïden, glyfosaat en thiram. Om onduidelijkheid te
voorkomen over wanneer uw Kamer wel of niet over stoffen wordt geïnformeerd, heb ik ervoor gekozen om uw Kamer voorafgaand aan elke SCoPAFFvergadering te informeren over alle voorgenomen Nederlandse standpunten
inzake de punten waarover tijdens de vergadering besluitvorming zal plaats
vinden (de B-punten). Ik ben hier in december jl. mee begonnen en zal dit
blijven doen. Daarnaast worden alle besluiten over de goedkeuring van
werkzame stoffen transparant door de Europese Commissie via uitvoeringsverordeningen gepubliceerd en openbaar toegankelijk gemaakt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

3

Vraag 11
Op welke manier is de sector betrokken bij de afweging die op dit dossier is
gemaakt en kunt u specificeren welke sectorpartijen zijn betrokken? Wanneer
de sector niet is betrokken, waarom wordt de sector niet bij deze ingrijpende
maatregelen geconsulteerd?
Antwoord 11
De agenda van het SCoPAFF is openbaar en de ervaring leert dat sectororganisaties desgewenst het ministerie benaderen met standpunten. Zoals
aangegeven in het antwoord op vraag 3 is de landbouwkundige noodzaak
geen criterium in de besluitvorming over toelating van werkzame stoffen. Het
betreft een technisch-wetenschappelijke beoordeling op de veiligheid voor
mens, dier en milieu. Dat neemt niet weg dat ik me terdege realiseer dat de
consequenties voor sectoren ingrijpend kunnen zijn. Vandaar dat ik samen
met sectoren en anderen wil toewerken naar weerbare plant- en teeltsystemen en verminderde afhankelijkheid van stoffen. Ik werk hiervoor, samen met
onder andere sectorpartijen, aan de Toekomstvisie Gewasbescherming 2030
die ik op korte termijn naar uw Kamer zal sturen.
Vraag 12
Wilt u voortaan een gedegen sectorconsultatie houden bij Europese
besluitvorming op het gebied van stoffen, pesticiden en andere gewasbeschermingsmiddelen die IPM-systemen stimuleren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
Er vindt regelmatig overleg plaats met de sector over zaken die relevant zijn
voor gewasbeschermingsmiddelen en andere maatregelen in het kader van
geïntegreerde gewasbescherming, zoals het Platform Duurzame Gewasbescherming en overleg inzake de pilots systeemaanpak, laag risicomiddelen
en kleine toepassingen.
Vraag 13
Op welke manier wilt u de Kamer in de toekomst beter op de hoogte houden
van dit soort belangrijke en voor de Nederlandse tuinbouw vergaande
Europese besluiten?
Antwoord 13
Ik verwijs uw Kamer voor dit antwoord naar mijn antwoord op vraag 10.
Vraag 14
Hoe wilt u de Kamer voortaan betrekken bij Europese besluitvorming op het
gebied van stoffen, pesticiden en andere gewasbeschermingsmiddelen?
Antwoord 14
Ik verwijs uw Kamer voor dit antwoord naar mijn antwoord op vraag 10.
Vraag 15
Kunt u de vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 15
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, Aanhangsel

4