Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

21 501-20

Europese Raad

Nr. 550

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 28 juni 2011
Graag bieden wij u hierbij, mede namens de minister-president, het
verslag aan van de Europese Raaddie op 23 en 24 juni 2011 te Brussel
plaatsvond.
De minister van Buitenlandse Zaken,
U. Rosenthal
De staatssecretaris van Buitenlandse Zaken,
H. P. M. Knapen

kst-21501-20-550
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-20, nr. 550

1

Verslag van de Europese Raad van 23 en 24 juni 2011 te Brussel
De Europese Raad (ER) stond in het teken van de voorstellen om het
economisch beleid in de Unie te verbeteren, van de recente ontwikkelingen in de Eurozone, migratievraagstukken, de uitbreiding, het zuidelijk
Nabuurschapsbeleid en de situatie in de Arabische wereld, evenals het
Midden-Oosten Vredesproces. De vergadering begon met de toespraak
van de voorzitter van het Europees Parlement (EP), de heer Jerzy Buzek
(zie bijlage).1
Economisch en financieel beleid
Europees Semester
De ER bekrachtigde de landenspecifieke aanbevelingen aan de lidstaten.
Nederland heeft vier aanbevelingen, namelijk op de terreinen van
consolidatie van de begroting; verhoging van de pensioenleeftijd met het
oog op de houdbaarheid van de overheidsfinanciën en hervorming van de
lange-termijnzorg; vergroting van de arbeidsparticipatie en; bevordering
van investeringen in innovatie. De lidstaten worden uitgenodigd de
aanbevelingen in hun nationaal begrotingsbeleid en hun structurele
hervormingsmaatregelen mee te nemen. Conform de motie-Schouw
(Kamerstuk 21 501-20, nr. 537) zal het kabinet dit najaar in de departementale begrotingsstukken aangeven hoe het omgaat met de aanbevelingen. Voorafgaand aan het volgende Europees Semester zal de ER in
december a.s. de thema’s van het Europlus Pact wederom bespreken om
mede richting te geven aan het volgende Europese Semester.
De ER stelde ook dat de regeldruk voor het midden- en kleinbedrijf verder
moet worden verminderd en micro-ondernemingen waar passend van
bepaalde voorschriften moeten worden vrijgesteld of aan een lichter
regime moeten worden onderworpen. De Commissie zal de bestaande
verplichtingen voor micro-ondernemingen beoordelen en bekijken
waarvan deze kunnen worden vrijgesteld. De ER zal in december de
resultaten bespreken.
Commissievoorstellen voor versterkte economische beleidscoördinatie
De ER nam nota dat voortgang is geboekt met de behandeling door de
Raad en het EP van het zogenaamde «six-pack» – de voorstellen van
Eurocommissaris Rehn ter versterking van de economische beleidscoördinatie in de EU. Voor zomer 2011 moet er tot een akkoord over de teksten
worden gekomen tussen de Raad en het EP, zo vindt de ER.
Europees Stabiliteitsmechanisme (ESM)
Overeenstemming was al bereikt in de Eurogroep van 19 juni jl. over het
ESM-verdrag en de amendering van het EFSF. De ER bekrachtigde dit en
riep lidstaten op alle nodige stappen te ondernemen om zeker te stellen
dat het ESM-verdrag voor het einde van 2012 is geratificeerd en dat het
aangepaste EFSF zo spoedig mogelijk in werking kan treden.
Griekenland

1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

De ER boog zich over de situatie in Griekenland. De ER erkende dat er in
het afgelopen jaar al aanzienlijke voortgang is geboekt met het aanpassingsprogramma en riep de nationale Griekse autoriteiten op om door te
gaan met de noodzakelijke inspanningen om tot duurzame hervormingen
te komen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-20, nr. 550

2

Een veelomvattend hervormingsprogramma zoals overeengekomen
tussen de Griekse regering en de Commissie, het IMF en de ECB, en de
aanname van de belangrijkste wetgeving inzake begrotingsstrategie en
privatisering moeten in de komende dagen met spoed worden gefinaliseerd. De bal ligt wat dit laatste betreft op de Griekse speelhelft. Dit vormt
de basis waarop in juli a.s. de vijfde tranche onder het huidige
programma kan worden uitgekeerd en kan worden gesproken over de
parameters voor een nieuw, aanvullend steunprogramma van de
Eurolanden en het IMF. Met betrekking tot nieuwe, aanvullende steun
onderschreven de staatshoofden en regeringsleiders van de Eurozone de
besluiten genomen door de Eurogroep van 20 juni jl. dat hiertoe ook de
vrijwillige betrokkenheid van de private sector zal worden nagestreefd in
de vorm van het informeel en vrijwillig doorrollen van bestaande
opeisbare Griekse schuld om te komen tot een substantiële verlaging van
de vereiste jaarlijkse herfinanciering in het kader van het programma.
De staatshoofden en regeringsleiders van de Eurozone riepen de
ministers van Financiën op om werkzaamheden op uitstaande onderdelen
te voltooien, zodat op basis daarvan begin juli a.s. de noodzakelijke
besluiten kunnen worden genomen.
Toetredingsonderhandelingen met Kroatië
Om uitvoering te geven aan de motie-Van Bommel (Kamerstuk 21 501-20,
nr. 541) heeft minister Rosenthal uw Kamer vrijdag 24 juni jl. een separate
brief over dit onderwerp gestuurd met het verslag van de besluitvorming
in de ER. Wij verwijzen naar deze brief.
Servië
In de ER-conclusies wordt stilgestaan bij de ontwikkelingen in Servië. De
ER verwelkomde de overdracht aan het ICTY van Ratko Mladic als een
positieve stap voor het internationale recht en voor de Europese perspectieven van Servië. Hiermee wordt echter geen automatisme gecreëerd in
het toetredingsproces. Servië zal, net als de andere potentiële kandidaatlidstaten, aan alle voorwaarden moeten voldoen die de EU heeft gesteld
in de verscherpte Uitbreidingsstrategie van 2006.
Asiel en migratie
Minister-president Rutte heeft gewezen op de noodzaak om het wederzijds
vertrouwen binnen het Schengensysteem te vergroten. Vertrouwen is
namelijk de basisvoorwaarde voor de open grenzen binnen de Schengenruimte. Daarom moet bij de toepassing van de Schengencriteria niet
alleen worden gekeken naar de technische criteria maar ook naar de
rechtstatelijke aspecten zoals de onafhankelijkheid en effectiviteit van de
rechtspraak en de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad. Dit
geldt voor alle Schengenlanden. Het gaat hier om een voor Nederland
belangrijk punt.
Mede op Nederlands aandringen concludeerde de ER dat de politieke
sturing en samenwerking in het Schengengebied verder moeten worden
versterkt om het wederzijdse vertrouwen onder de lidstaten te vergroten;
de Schengenregels moeten effectief worden toegepast overeenkomstig
zowel de gemeenschappelijke technische standaarden als fundamentele
beginselen en normen. Het Schengenevaluatiesysteem wordt voor alle
lidstaten versterkt en verdiept met aangepaste en uitgebreide criteria die
zijn gebaseerd op het EU-acquis waaronder de bovengenoemde rechtstatelijke aspecten.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-20, nr. 550

3

De ER besloot voorts dat een nieuw, aanvullend mechanisme in de
Schengensamenwerking zal worden opgenomen dat kan worden ingezet
bij buitengewone omstandigheden die de hele Schengensamenwerking
op het spel zetten. Dit mechanisme zal het beginsel van vrij personenverkeer onverlet laten. Het mechanisme omvat als laatste redmiddel de
mogelijkheid om een vrijwaringsclausule in te roepen en bij hoge
uitzondering in zeer kritische omstandigheden de controles aan de
binnengrens tijdelijk weer in te stellen wanneer een lidstaat zijn verplichtingen onder het Schengenregime niet meer kan nakomen. De Commissie
wordt gevraagd om in september aan de Raad een voorstel voor een
dergelijk mechanisme voor noodgevallen voor te leggen.
Ook moet de bewaking aan de buitengrenzen worden versterkt om de
illegale immigratie te bestrijden. Daarom besloot de ER dat optimaal
gebruik moet worden gemaakt van alle instrumenten om de bewaking van
de buitengrenzen te verzekeren. Het gaat daarbij om Frontex, Eurosur en
het agentschap voor ICT op het terrein van de ruimte voor vrijheid,
veiligheid en recht. De grenslanden moeten bij de grensbewaking worden
bijgestaan met beschikbare fondsen en met zoveel mogelijk technische
bijstand en menskracht die de lidstaten ter beschikking kunnen stellen.
De ER vond het van cruciaal belang dat het Gemeenschappelijk Europees
Asielstelsel in 2012 is voltooid en dat het op hoge beschermingsnormen
berust, maar ook op billijke en efficiënte procedures die misbruik kunnen
voorkomen en waarmee asielverzoeken snel kunnen worden behandeld,
zodat het systeem houdbaar blijft.
Arabische regio en Midden-Oosten Vredesproces
Arabische regio
De ER besprak de ontwikkelingen in de Arabische regio, in het bijzonder in
Libië, Syrië, Jemen en Bahrein. De ER herhaalde de oproep aan Qadaffi
om zijn macht onmiddellijk op te geven en bevestigde zijn steun aan de
uitvoering van de VNVR-resoluties 1970 en 1973. De voortdurende
onderdrukking en het onacceptabele en schokkende geweld van het
Syrische regime tegen de eigen bevolking werden door de ER in de sterkst
mogelijke termen veroordeeld. De ER steunt pogingen om overeenstemming te vinden over een VNVR-resolutie over Syrië en herhaalde,
onder verwijzing naar zijn grote zorg over de militaire activiteiten nabij de
Turkse grens, de oproep tot terughoudendheid. In aanvulling op de
sancties tegen 23 personen, onder wie president Assad, die al van kracht
waren, heeft de EU sancties getroffen tegen zeven extra personen en vier
Syrische bedrijven. De ER drong er bij alle partijen in Jemen op aan het
geweld te stoppen en de mensenrechten en het staakt-het-vuren te
respecteren. In lijn met het initiatief van de Gulf Cooperation Council moet
in Jemen een ordelijke en inclusieve transitie tot stand worden gebracht.
De ER verwelkomde de inzet van de Jemenitische vicepresident om deze
doelen te bereiken. In het licht van de zorg over de berechting en
veroordeling van oppositieleden in Bahrein, werd dit land aangespoord
mensenrechten en fundamentele vrijheden volledig te respecteren.
Nabuurschapsbeleid
De ER omarmde de conclusies van de Raad Buitenlandse Zaken van
20 juni jl. over de herziening van het Europese Nabuurschapsbeleid.
Daarin kwam de EU overeen de landen in de Nabuurregio versterkt te
steunen bij democratische transitie, bij versterking van de rechtsstaat en
het respect voor mensenrechten en bij inclusieve economische ontwikkeling. Deze steun, nauwere politieke samenwerking en economische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-20, nr. 550

4

integratie zijn echter wel afhankelijk van de voortgang ten aanzien van
hervormingen. De ER onderstreepte nog eens dat hervormingsprocessen
inclusief en in dialoog moeten worden vormgegeven.
MOVP
De ER was het ermee eens dat de onderhandelingen in het kader van het
Midden-Oosten Vredesproces spoedig moeten worden hervat en dat
alleen directe onderhandelingen een reële kans kunnen bieden op
verbetering van de feitelijke situatie en zo zouden kunnen bijdragen aan
het vinden van een duurzame en omvattende oplossing. Ministerpresident Rutte onderstreepte dat het Kwartet een belangrijke rol toekomt.
De ER bevestigde dit en verwelkomde de inspanningen en voorstellen van
president Obama, Hoge Vertegenwoordiger Ashton en lidstaten in dit
verband. Alle partijen werden opgeroepen af te zien van unilaterale acties
die niet bijdragen aan het vinden van een oplossing. De ER eiste de
onmiddellijke vrijlating van Gilad Shalit, die inmiddels vijf jaar gevangen
gehouden wordt. Ook wees de ER erop dat humanitaire hulp aan de
Gazaanse bevolking in overeenstemming met relevante VN-regels moet
worden verleend en geen levens in gevaar mag brengen.
Diversen
–
–

–

–

De ER benoemde de heer Mario Draghi tot president van de ECB voor
de periode van 1 november 2011 tot 31 oktober 2019.
De ER nam de strategie voor de Donauregio aan die de samenwerking
tussen de Donaulanden op het gebied van onder andere waterbeheer
moet verbeteren.
De ER onderschreef tevens het rapport van het voorzitterschap over
Roma-inclusie. Nederland zal conform de Raadsconclusies (WSBVC)
van 19 mei jl. in de loop van dit jaar aan de Commissie rapporteren
over nationale beleidsmaatregelen die (mede) gericht zijn op het
verbeteren van de situatie van de Roma in Nederland. Deze informatie
zal het kabinet, mede ter uitvoering van de motie Schouw (Kamerstuk
21 501-20, nr. 537), tevens aan uw Kamer sturen.
De nationale ODA-doelstellingen werden mede op Nederlands
aandringen behandeld. De ER constateerde dat hoewel de EU
verreweg de grootste donor ter wereld blijft, de tussentijdse doelstelling voor 2010 voor alle lidstaten tezamen niet behaald is. De achterblijvende lidstaten moeten hun ODA-inspanning verder intensiveren
om de doelstelling voor 2015 te kunnen gaan behalen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 21 501-20, nr. 550

5