Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 549

Wijziging van de Telecommunicatiewet ter
implementatie van de herziene
telecommunicatierichtlijnen

Nr. 39

NADER GEWIJZIGD AMENDEMENT VAN DE LEDEN VAN BEMMEL
EN VAN DAM TER VERVANGING VAN DAT GEDRUKT ONDER
NR. 34
Ontvangen 21 juni 2011
De ondergetekenden stellen het volgende amendement voor:
In artikel I, onderdeel AV, wordt artikel 11.7a als volgt gewijzigd:
1. In het eerste lid komt de aanhef te luiden: Onverminderd de Wet
bescherming persoonsgegevens dient een ieder die door middel van
elektronische communicatienetwerken toegang wenst te verkrijgen tot
gegevens die zijn opgeslagen in de randapparatuur van een gebruiker dan
wel gegevens wenst op te slaan in de randapparatuur van de gebruiker:.
2. Aan het eerste lid wordt een volzin toegevoegd, luidende: Een
handeling als bedoeld in de aanhef, die tot doel heeft gegevens over het
gebruik van verschillende diensten van de informatiemaatschappij door
de gebruiker of de abonnee te verzamelen, combineren of analyseren
voor commerciële, charitatieve of ideële doeleinden, wordt vermoed een
verwerking van persoonsgegevens te zijn, als bedoeld in artikel 1,
onderdeel b, van de Wet bescherming persoonsgegevens.
Toelichting
Dit amendement voegt aan artikel 11.7a van de Telecommunicatiewet
(Tw) toe, dat dit artikel geldt «onverminderd de Wet bescherming
persoonsgegevens» (Wbp). Dit verduidelijkt dat artikel 11.7a Tw niets
afdoet aan de werking van de Wbp.
Artikel 5, derde lid, van de Universeledienstrichtlijn en artikel 11.7a Tw
schrijven voor dat bij het lezen of plaatsen van alle soorten gegevens,
waaronder alle soorten cookies (zowel «first party» als «third party»
cookies) op de randapparatuur van een gebruiker, voorafgaande
«toestemming» van de gebruiker vereist is, en dat voorafgaand aan die
toestemming duidelijke en volledige informatie moet worden verstrekt. In
artikel 11.1, onderdeel g, Tw staat dat onder «toestemming» in de

kst-32549-39
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2011

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 39

1

Telecommunicatiewet moet worden verstaan «toestemming» als bedoeld
in artikel 1, onderdeel i, Wbp. Dit betekent dat er bij het plaatsen van alle
soorten cookies (met uitzondering van de cookies bedoeld in het derde lid
van 11.7a Tw) in ieder geval sprake moet zijn van een «vrije, specifieke en
op informatie berustende wilsuiting waarmee de betrokkene aanvaardt»
dat er cookies worden geplaatst op en gelezen van zijn computer. De
minister heeft in het debat op 18 juni 2011 uitgelegd dat ten aanzien van
browsers geldt dat de huidige browsers, die vaak standaard zo zijn
ingesteld dat zij alle cookies accepteren, niet geschikt zijn om
toestemming te verlenen. Dit kan natuurlijk veranderen als nieuwe of
vernieuwende browsers de mogelijkheid bieden om specifiek aan te
geven welk soort cookies de gebruiker wil accepteren, maar op dit
moment is dat niet zo. Daarmee voldoen de huidige browserinstellingen
niet aan de toestemmingseis die nu in artikel 11.7a Tw (dat via artikel 11.1,
onderdeel g, Tw verwijst naar de definitie in de Wbp) aan het mogen
plaatsen of lezen van cookies wordt gesteld. De indieners onderstrepen
deze conclusie.
Dit amendement heeft tot doel dat de betrokken gebruiker van openbare
elektronische communicatiediensten, zoals internet en telefonie, te allen
tijde controle heeft en houdt over zijn of haar eigen gegevens. Dat cookies
gebruikt kunnen worden om persoonsgegevens te verzamelen wordt
benadrukt in brieven van het CBP aan de Tweede Kamer en in onderzoek
van het Instituut voor Informatierecht (Zuiderveen Borgesius, 2011).
Wanneer door middel van het gebruik van cookies persoonsgegevens
worden verwerkt, met name bijvoorbeeld door het gebruik van «third
party» cookies voor «behavioral advertising», dient de gebruiker zelf een
expliciete keuze te maken. In dat geval is de Wbp onverminderd van
toepassing. Los van het toestemmingsvereiste voor het plaatsen en lezen
van cookies in artikel 11.7a Tw moet altijd ook nog aan de vereisten in de
Wbp worden voldaan indien er bij of door middel van het plaatsen of
lezen van cookies persoonsgegevens worden verwerkt. Dit betekent dat in
die gevallen op grond van artikel 8 Wbp «ondubbelzinnige» toestemming
vereist is, en bij de verwerking van bijzondere persoonsgegevens op
grond van artikel 23 Wbp «uitdrukkelijke» toestemming – ook als deze
persoonsgegevens via cookies worden verwerkt. Artikel 11.7a Tw doet
daar niets aan af. De benadrukking daarvan in het amendement voorkomt
dat de indruk ontstaat dat met het verkrijgen van toestemming voor het
plaatsen of lezen van een cookie op grond van artikel 11.7a Tw ook een
grond voor verwerking van de met deze cookie verzamelde persoonsgegevens in de zin van de Wbp ontstaat. Dat is uitdrukkelijk niet het geval.
Het tweede lid van dit amendement regelt dat voor het plaatsen of
uitlezen van gegevens in de randapparatuur van de gebruiker die tot doel
heeft het gebruik van verschillende diensten van de informatiemaatschappij te verzamelen, combineren of analyseren, altijd datzelfde regime
gaat gelden. Ook wanneer niet kan worden bewezen dat in de strikte zin
van het woord persoonsgegevens worden verzameld of verwerkt, worden
de bedoelde handelingen aangemerkt als het verzamelen of verwerken
van persoonsgegevens. Daarmee gaat voor deze categorie handelingen,
waarvan het plaatsen en uitlezen van zogeheten tracking cookies de meest
bekende is, het strengere regime van de Wbp gelden. Dat wil zeggen dat
de gebruiker een ondubbelzinnige toestemming moet verstrekken.
De indieners benadrukken dat dit geenszins tot gevolg heeft dat de
gebruiker elke keer als een cookie wordt geplaatst of uitgelezen zijn
toestemming daarvoor moet verlenen. De bepalingen in de Wbp gaan er
vanuit dat degene die persoonsgegevens verzamelt of verwerkt de
toestemming verkregen moet hebben van de persoon waarvan de
gegevens verzameld of verwerkt worden. De aanbieder moet dat kunnen
aantonen. Dat geldt met dit amendement ook voor de tracking cookies die

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 39

2

onder dit regime komen te vallen. De aanbieder moet kunnen aantonen
dat de gebruiker toestemming heeft verleend voor het plaatsen en
uitlezen van de betreffende cookies door de aanbieder. De toestemming
hoeft slechts eenmalig verkregen te worden en dus niet bij elke handeling
opnieuw. De aanbieder kan die toestemming zelfstandig verkrijgen van de
gebruiker, maar ook collectief. Dat laatste vergt voor de gebruiker slechts
een enkele handeling, waarna ongestoord gebruik kan worden gemaakt
van het internet en andere diensten. Het is aan de sector zelf om dit slim
te organiseren. Essentieel is dat de toestemming ondubbelzinnig is, zoals
bedoeld in de Wet bescherming persoonsgegevens.
Van Bemmel
Van Dam

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 549, nr. 39

3