Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 015

Kindermishandeling

Nr. 105

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID,
WELZIJN EN SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 oktober 2014
Met deze brief ga ik, mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en
Justitie, in op het verzoek uit uw Kamer om een reactie over het opslaan
van meldingen op naam bij het AMK en beantwoord ik de andere vragen
uit de commissiebrief.
Het registreren van meldingen op naam door het AMK
Het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) heeft zowel de taak
om advies te geven over kindermishandeling als om te fungeren als een
meldpunt voor kindermishandeling teneinde onderzoek te starten. Als
iemand contact opneemt met het AMK maakt de AMK professional op
basis van de informatie van de beller een inschatting van de situatie over
het kind en gezin waarover wordt gebeld. Indien er geen (serieuze)
signalen zijn voor kindermishandeling zal het AMK aan de beller een
advies geven. Indien deze signalen wel aanwezig zijn besluit het AMK in
overleg met de beller of een onderzoek nodig is. Als onderzoek nodig is,
dan wordt er een melding gedaan. Voor de functies «advies» en
«melding» tot onderzoek heeft het AMK verschillende verantwoordelijkheden en bevoegdheden en bestaan op basis van de Wet op de jeugdzorg
verschillende registratieprocessen.
Op basis van meldingen kan het AMK onderzoek doen en indien nodig
hulp inschakelen of bijvoorbeeld de Raad voor de Kinderbescherming of
de politie inschakelen. Bij deze taak horen ook bijzondere bevoegdheden.
Voor de werkwijze van het AMK is vanzelfsprekend de Wet bescherming
persoonsgegevens van belang. Een belangrijk uitgangspunt van die wet is
dat er geen persoonsgegevens buiten medeweten van betrokkenen
mogen worden verwerkt. Met het oog op de meldfunctie heeft het AMK
op grond van de Wet op de jeugdzorg echter bijzondere bevoegdheden
inzake het verwerken van persoonsgegevens. Zo heeft het AMK de
bevoegdheid om persoonsgegevens te verwerken van mensen waar een
melding over gaat en mag het AMK navraag doen bij andere instanties

kst-31015-105
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 015, nr. 105

1

over het betrokken gezin. Als dat voor de veiligheid van een van de
betrokkenen noodzakelijk is, kan het AMK dat ook doen zonder het gezin
hiervan op de hoogte te stellen. Ook geldt voor professionals met een
beroepsgeheim een specifiek meldrecht, zodat het beroepsgeheim het
doen van een melding van (een vermoeden) van kindermishandeling niet
in de weg hoeft te staan. Bij een melding worden zowel de persoonsgegevens van het betrokkenen gezin geregistreerd als die van de melder. Er
wordt een dossier op naam van het kind en van de ouders aangemaakt.
Indien er meerdere meldingen over één gezin bij het AMK worden
gedaan, maakt het AMK de koppeling met eerdere meldingen over dit
gezin.
Naast het fungeren als meldpunt, is een andere belangrijke taak van het
AMK het geven van advies aan iedereen die daarvoor contact opneemt
met het AMK. Wanneer bijvoorbeeld een huisarts twijfelt over wat hij bij
vermoedens van kindermishandeling wel of niet zou moeten doen, kan
het AMK daarover adviseren. Dat zou kunnen leiden tot een melding bij
het AMK, maar kan bijvoorbeeld ook betekenen dat de huisarts op basis
van het advies beter in staat is een gesprek aan te gaan met het gezin om
meer duidelijkheid te krijgen over de ernst van de situatie.
Voor de adviesfunctie geldt niet dat het AMK bijzondere bevoegdheden
heeft inzake het registreren van persoonsgegevens. Er mogen daarom
geen persoonsgegevens buiten medeweten van betrokken worden
verwerkt. Bij een adviesvraag is het niet aan het AMK om actie te
ondernemen in een specifiek geval. Het is aan de adviesvrager om al dan
niet te handelen. Het is dan ook niet nodig om aan het AMK te vertellen
op welke persoon of personen het adviesverzoek betrekking heeft. Dit
maakt dat de drempel om advies te vragen lager is dan bij het doen van
een melding. Eventueel kan een (bel)afspraak gemaakt worden om op een
later moment de stand van zaken nog eens te bespreken en aanvullend
advies te geven. Het AMK registreert wel de naam van de adviesvrager,
tenzij deze hier bezwaar tegen maakt. Persoonsgegevens van het kind of
gezin worden niet vastgelegd. Als de AMK professional in overleg met de
adviesvrager de inschatting maakt dat er wel sprake is van (serieuze)
signalen van kindermishandeling wordt de adviesvraag omgezet in een
melding en zal het AMK in actie komen.
Er is bewust gekozen voor een onderscheid tussen de functies «advies»
en «melding en onderzoek» en de daaraan verbonden registratievereisten.
Het AMK is een organisatie waarbij iedereen terecht moet kunnen voor
vragen over (vermoedens van) kindermishandeling. Niemand zou een
drempel moeten voelen om contact op te nemen met het AMK. Indien er
altijd gegevens van een gezin moeten worden gegeven en deze gegevens
vervolgens worden geregistreerd, zal er meer schroom zijn om contact op
te nemen met het AMK. Advies vragen aan het AMK is bovendien een
belangrijk onderdeel van de verplichte meldcode huiselijk geweld en
kindermishandeling. Het helpt professionals zoals huisartsen om een
vermoeden van mishandeling in een vroeg stadium goed te beoordelen
en, als dat nodig is, een melding te doen. Er wordt veel gebruik gemaakt
van de adviesfunctie, zowel door professionals als omstanders.
Tot slot is het belangrijk dat aan de beller duidelijk wordt gemaakt wat het
AMK al dan niet doet als sprake is van bepaalde signalen. Daarom is in
het model handelingsprotocol van het AMHK, de organisatie waar het
AMK op 1 januari 2015 in opgaat, expliciet opgenomen dat met de beller
afspraken worden gemaakt over wie verantwoordelijk is voor eventuele
vervolgacties. Er mag geen misverstand ontstaan of dat het AMHK
onderzoek gaat doen (melding) en van de beller geen acties worden
verwacht, of dat het AMHK volstaat met een advies en de beller (afhankelijk van de vraag en het advies) nog aan zet is.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 015, nr. 105

2

Inzet forensisch medische expertise
U vraagt wat de stand van zaken is met betrekking tot het stroomschema
en of het voor de professionals in het veld duidelijk is wanneer een
forensisch arts bij letsel bij kinderen moet worden ingeschakeld. Ook
vraagt u of de forensisch arts als liaison tussen het medische en juridische
kader tijdig wordt ingeschakeld. Voor het antwoord op deze vragen wil ik
u informeren over de stappen die zijn en worden gezet om (de afspraken
rond) het stroomschema over het inschakelen van forensisch medische
expertise voor kinderen te implementeren.
Zoals wij hebben besproken in het algemeen overleg van 15 mei dit jaar
(Kamerstuk 28 345, nr. 130), moeten het stroomschema en de afspraken
uit de aanvullende notitie zijn uitwerking krijgen in regionaal verband.
Vanuit de regio moeten artsen elkaar in de dagelijkse praktijk goed weten
te vinden. Ik heb een beroep gedaan op de landelijke werkgroep (uitgebreid met forensisch artsen van de FPKM en NFI) om hun achterban te
verzoeken hieraan mee te werken. De vertrouwenartsen hebben conform
afspraak in de uitgebreide landelijke werkgroep het voortouw genomen in
de regionale uitwerking. Zij vervullen immers in de medische keten een
spilrol op het terrein van de aanpak kindermishandeling.
Met de uitgebreide landelijke werkgroep zijn in augustus de volgende
stappen afgesproken om tot de regionale uitwerking te komen:
– op 8 oktober is inmiddels door de vertrouwensartsen uit de werkgroep
een landelijke bijeenkomst georganiseerd voor de vertrouwensartsen.
Ook de leden van de uitgebreide landelijke werkgroep waren hier bij.
Op de bijeenkomst van 8 oktober is uitleg gegeven over het stroomschema en konden vragen gesteld worden aan de leden van de
werkgroep. Ook is met de vertrouwensartsen gesproken over de
verdere te ondernemen stappen in de regio en hun rol hierin. Voor elke
AMHK-regio is er een vertrouwensarts gevraagd om als trekker te
fungeren in haar of zijn regio.
– In november wordt een vijftal bovenregionale bijeenkomsten
georganiseerd voor de regionale partners onder leiding van de
vertrouwensartsen. Hiervoor zijn/worden (vertegenwoordigers van)
professionals van de relevante beroepsgroepen en organisaties
uitgenodigd uit de regio’s (forensisch artsen, kinderartsen, jeugdartsen, huisartsen, Raad voor de Kinderbescherming, politie, OM,
gemeente) en de FPKM en NFI. Ook de ministeries van VWS en VenJ
zijn bij deze bijeenkomsten aanwezig. In deze bijeenkomsten is naast
uitleg over het stroomschema ook voorzien in een opmaat naar de
organisatie van een netwerk van artsen voor de verschillende
AMHK-regio’s.
– Vervolgens zullen de vertrouwensartsen in hun regio de verdere
invulling ter hand nemen. Het is de bedoeling dat er zo per AMHKregio een netwerk ontstaat, met de vertrouwensarts als spil.
– Er wordt voorzien in monitoring om na te kunnen gaan of forensische
expertise wordt ingezet. De uitgebreide landelijke werkgroep zal de
monitorgegevens bespreken om op die wijze te bepalen hoe het gaat
en of aanpassing van de afspraken uit de aanvullende notitie bij het
stroomschema nodig is.
– Tot slot zal ook worden voorzien in meerdaagse trainingen voor
regionaal werkende forensisch artsen over kindermishandeling, met
een dagdeel voor andere artsen. Deze training wordt nu ontwikkeld
door het NFI, in samenwerking met andere artsengroepen. Naast
inhoudelijke kennis, zal er aandacht zijn voor praktische en communicatieve vaardigheden. De training zal meerdere keren worden
gegeven, voorzien in de eerste maanden van 2015. Voor de regionaal
werkende forensisch artsen zal de training gratis worden aangeboden,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 015, nr. 105

3

de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie voorziet in de financiering
ervan. Het doel is dat er per regio één a twee forensisch artsen
getraind zijn over kindermishandeling. Zo zal er in de politieregio’s en
in de AMHK-regio’s forensische expertise beschikbaar zijn voor de
minder complexe zaken rond letselduiding bij kinderen. Voor complexere zaken moet worden opgeschaald naar NFI, FPKM of een
andere geschikte specialist.
U vraagt of er inmiddels kwaliteitscriteria zijn benoemd. De artsen
werkzaam bij het NFI en de FPKM hebben een voorstel gemaakt. Dit
voorstel wordt voorgelegd aan de beroepsgroep van forensisch artsen die
hierover uitsluitsel moeten geven. Dit onderwerp kan ook terugkomen in
bovengenoemde training.
U vraagt of het Landelijke Expertise Centrum Kindermishandeling (LECK)
gesubsidieerd gaat worden, terwijl er geen subsidie aan de FPKM wordt
verleend na 1 januari 2015.
Het LECK is een stichting met vier samenwerkende partners met expertise
op het gebied van kindermishandeling: drie academische ziekenhuizen
(Amsterdam, Utrecht, Rotterdam) en het NFI. De stichting ontvangt geen
subsidie van het rijk. Ook krijgen de betrokken ziekenhuizen en het NFI
geen aanvullende subsidies voor hun activiteiten in het kader van het
LECK.
De bijdrage die tot en met dit jaar verleend is aan de FPKM, is toegevoegd
aan het decentralisatiebudget van gemeenten, zoals wij in het begrotingsoverleg jeugd van 25 november 2013 hebben besproken (Kamerstuk
33 750 XVI/33 750 VI, nr. 87). De VNG heeft inmiddels met de FPKM een
raamovereenkomst gesloten. Dat betekent dat per afgerond traject FPKM
een factuur verstuurt naar de gemeente van herkomst voor de geleverde
diensten.
Melding door huisartsen en beroepsgeheim
U vraagt mij een analyse te geven van het niet melden van kindermishandeling door huisartsen vanwege angst voor tuchtzaken, en in voorlichtende zin een interpretatie te geven van het beroepsgeheim richting
artsen, verzorgers en medewerkers. Tot slot vraagt u of ik bereid ben over
onderhavige kwestie in gesprek te gaan met de LHV en de KNMG.
Momenteel laat ik een analyse uitvoeren van de uitspraken van de
tuchtcolleges inzake informatie-uitwisseling bij zaken die kindermishandeling betreffen over de afgelopen drie jaar. Deze analyse zal eind
november gereed zijn. Ik wil deze analyse bespreken met de LHV, NHG en
KNMG en u over de uitkomsten berichten in de voortgangsrapportage GIA
van eind dit jaar. Ik zal daarbij aan de orde stellen of het nodig is om
voorlichting te geven over de interpretatie van het beroepsgeheim.
Momenteel ben ik samen met de Augeo Foundation in overleg met de
LHV, de NHG en InEen over mogelijkheden om de signalering door
huisartsen te verbeteren. Ik verwacht u in de midterm review van het
actieplan aanpak kindermishandeling hierover nader te kunnen informeren. U zult de midterm review, die ik samen met de bewindslieden van
Veiligheid en Justitie opstel, naar verwachting in november ontvangen.
De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
M.J. van Rijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 015, nr. 105

4