Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2419
Vragen van de leden Leijten en Van Gerven (beiden SP) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht «Hoe zorgondernemer Loek
Winter een imperium opbouwde en 21,6 miljoen staatssteun lospeuterde»
(ingezonden 4 april 2016).
Antwoord van Minister Schippers (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 28 april 2016).
Vraag 1
Wat is uw reactie op het artikel «Hoe zorgondernemer Loek Winter een
imperium opbouwde, maar daar wel 21,6 miljoen staatssteun voor nodig
had»?1
Antwoord 1
Ik heb het artikel gelezen.
Vraag 2
Vindt u het feit dat de heren Winter en De Boer miljoenen euro’s in het
ziekenhuis hebben gestoken, waarvoor zij geld hebben moeten lenen bij de
bank, en dat wat aan salaris wordt ontvangen gebruikt wordt om die lening af
te lossen, relevant in het kader van het moeten voldoen aan de Wet
normering topinkomens (WNT)? Deelt u de mening dat een dergelijke gang
van zaken geen reden mag zijn om meer te verdienen dan de WNT-norm?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 2
Het is de taak van de toezichthouder om te toetsen of in een individueel geval
de WNT is nageleefd. De toezichthouder (het CIBG) is op dit moment bezig
met een nader feitenonderzoek.
Vraag 3, 4 en 5
Herkent u het beeld «De zorg is ernstig ziek en ziekenhuizen hebben een
schop onder de kont nodig»?

1

ah-tk-20152016-2419
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

https://www.ftm.nl/artikelen/hoe-zorgondernemer-loek-winter-een-imperium-opbouwde-en-216miljoen-staatssteun-lospeuterde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Hoe verklaart u dat de schop onder de kont van de ziekenhuiszorg enkel door
private partijen kan worden gegeven als daar publieke middelen bij gaan? Is
dat ondernemerschap volgens u? Kunt u uw antwoord toelichten?
Bent u het eens met de ondernemer, die ziekenhuizen een schop onder kont
geeft, wanneer hij pleit voor zo min mogelijk aanbod, en aanstuurt op een
monopoliepositie voor bepaalde functies? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3, 4 en 5
In algemene zin ben ik er voorstander van dat niet alleen zittende partijen het
zorgaanbod bepalen, maar dat er ook andere, nieuwe zorgaanbieders zijn die
een kans krijgen en die ook nieuwe ideeën kunnen ontwikkelen en uitvoeren.
Het is mijn overtuiging dat vernieuwing nodig is om ervoor te zorgen dat er
zinnige en zuinige zorg wordt geleverd.
Als het gaat om de rol van private organisaties merk ik allereerst op dat
vrijwel alle ziekenhuizen en zorginstellingen in Nederland private organisaties
zijn die beschikken over privaat kapitaal. De afgelopen jaren is in de zorg een
omslag gemaakt van budgettering van ziekenhuizen naar het betalen van de
geleverde zorg door een ziekenhuis. Ik vind het een goede zaak als zorgaanbieders zich onderscheiden, bijvoorbeeld door zich te specialiseren in die
functies waarin zij uitblinken ten opzichte van anderen.
Vraag 6
Klopt het dat de MC Groep 21,6 miljoen euro aan staatssteun ontving voor
het overnemen van de IJsselmeerziekenhuizen? Zo ja, hoe verhoudt dit zich
volgens u tot de uitspraken van de heer Winter zelf dat «de zorgondernemer
iemand is die voor eigen rekening en risico in de business stapt en de
maatschappij dient» en «een ziekenhuis mag nooit gratis in handen vallen
van een investeerder»? Zijn de IJsselmeerziekenhuizen gratis in handen
gevallen van de MC Groep? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 6
Voor het totale financiële arrangement verwijs ik u naar de brief van
3 februari 2009 (Kamerstuk 27 295, nr. 126). De bijdrage door de verschillende
overheden moet worden bezien vanuit de context van het dreigende
faillissement van het ziekenhuis waarvan destijds politiek is besloten en
derhalve uitgebreid met de Tweede Kamer is gewisseld dat het van belang
was dit ziekenhuis overeind te houden.
Vraag 7
Vindt u het terecht dat een ziekenhuis waarin publiek geld is geïnvesteerd tot
winstuitkering mag overgaan? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 7
Momenteel geldt het verbod voor aanbieders van medisch specialistische
zorg om winst uit te keren. Alle ziekenhuizen in Nederland zijn private
organisaties en zelf verantwoordelijk voor hun bedrijfsvoering. Dit brengt
eveneens met zich mee dat een ziekenhuis binnen de geldende wet- en
regelgeving zelfstandig over de aanwending van zijn kapitaal mag besluiten.
Indien er in het verleden vanuit de overheid middelen zijn verleend aan een
instelling, zoals het geval is in deze casus, spreekt het voor zich dat een
instelling zich dient te houden aan de afspraken en voorwaarden die hierbij
van toepassing zijn.
Vraag 8
Waren de leningen aan de MC Groep van de gemeente Lelystad – waarvan
bij het aangaan al duidelijk was dat ze zouden worden kwijtgescholden –
staatssteun? Was, als deze financiële injectie aan het ziekenhuis zelf was
gegeven, het ziekenhuis überhaupt wel failliet gegaan?
Antwoord 8
Voor de eerste vraag verwijs ik u naar het antwoord op vraag 6.
In 2009 was de uiteindelijke oplossing een totaalpakket aan (financiële)
maatregelen waarbij, naast de leningen vanuit de gemeente Lelystad, ook
leningen zijn verstrekt door VWS en de provincie Flevoland en is er door de
MC groep geld gestoken in het ziekenhuis. Het is om die reden zeer onwaarschijnlijk dat enkel het verstrekken van de leningen vanuit de gemeente aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

het ziekenhuis de toen zeer precaire financiële situatie had opgelost. De
maatregelen zijn destijds uitgebreid met de Tweede Kamer gedeeld en in de
Tweede Kamer besproken.
Vraag 9
Welke voorwaarden voor de lening zijn er precies geformuleerd, en was uw
ministerie en/of de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) daarbij betrokken, of van
de voorwaarden op de hoogte? Waren er voorwaarden die betrekking hadden
op personeel(sbeleid)/arbeidsvoorwaarden, dan wel het onderbrengen van
onderdelen van het ziekenhuis in aparte bv’s?2
Antwoord 9
Over het destijds overeengekomen reddingspakket is uw Kamer destijds met
verschillende brieven en in diverse debatten geïnformeerd. Voor de inhoud
van het financiële reddingsplan en de daaraan gekoppelde afspraken en
voorwaarden verwijs ik u naar de brief van 3 februari 2009 (Kamerstuk
27 295, nr. 126).
Vraag 10
Was de MC Groep bij het aangaan van de lening op de hoogte van het feit
dat de kans zeer klein was dat deze de lening uiteindelijk terug zou moeten
betalen? Zo ja, vindt u het dan, net als de heer Winter, ook zo «dapper» van
de heer Winter om als ondernemer geld in het ziekenhuis te steken?
Antwoord 10
Een investeerder weegt bij zijn besluit alle risico’s af tegen de te verwachte
voordelen.
Vraag 11
Hoe duidt u de opmerking van de heer De Winter «kwalitatief voldoen we aan
alle normen, we gaan komend jaar de lijstjes iets beter invullen zodat we ook
in de publieke media iets hoger eindigen»? Wat vindt u hiervan? Wat zegt dit
vervolgens over de geloofwaardigheid en de betrouwbaarheid van dergelijke
lijstjes als je deze lijstjes (blijkbaar) zo in kan vullen dat er uitkomt wat je zelf
wilt dat er uitkomt?
Antwoord 11
Het is belangrijk dat ziekenhuizen kwalitatief aan alle normen voldoen. Ik heb
geen bemoeienis met beoordelingslijsten van private of andere partijen.
Vraag 12
Is het waar dat de MC Groep de prijzen en aantallen behandelingen van de
IJsselmeerziekenhuizen niet openbaar mag maken? Zo ja, waarom is dit
verbod in het contract opgenomen? Waarom wordt door middel van de
contractvoorwaarden openheid en transparantie in de zorg belemmerd? In
wiens belang was het opnemen van deze voorwaarde in het gesloten
contract?
Antwoord 12
Uit het artikel maak ik op dat er op dit punt een bepaalde voorwaarde is
vastgelegd in het contract met de zorgverzekeraar(s). Aangezien ik geen rol
heb bij afspraken tussen individuele zorgaanbieders en zorgverzekeraars kan
ik de gestelde vragen hierover niet beantwoorden.
Vraag 13
Vindt u een behouden ziekenhuis in de Flevopolder, dat de eerste bouwsteen
vormde voor een groeiende private ziekenhuisketen, een «waardetransfer
richting het publieke domein»? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 13
In het artikel wordt verwezen naar de inaugurele rede van de heer Winter,
waarin hij gesproken zou hebben over een «waardetransfer». In de voorliggende casus werd het behouden van de IJsselmeerziekenhuizen destijds
2

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2012–2013, nr. 682

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

beoordeeld als zijnde noodzakelijk voor de regio. Dit was een politieke
afweging en daarom is destijds uitgebreid met het parlement van gedachten
gewisseld.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4