NL

NL

NL

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

Brussel, 2.9.2009
COM(2009) 456 definitief
2009/0127 (COD)

Voorstel voor een
BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
tot wijziging van Beschikking nr. 573/2007/EG tot instelling van het Europees
Vluchtelingenfonds voor de periode 2008-2013 als onderdeel van het algemeen
programma "Solidariteit en beheer van de migratiestromen" en tot intrekking van
Beschikking 2004/904/EG van de Raad
{COM(2009) 447 definitief}
{SEC(2009) 1127}
{SEC(2009) 1128}

NL

1

NL

TOELICHTING
Samen met dit voorstel keurt de Commissie een mededeling betreffende de vaststelling
van een gemeenschappelijk hervestigingsprogramma van de EU goed (COM(2009) ...).
Daarin worden de motivering, de doelstellingen, de context en het functioneren van het
gemeenschappelijke EU-hervestigingsprogramma toegelicht. Deze toelichting dient
derhalve samen met die mededeling te worden gelezen. Om overbodige doublures te
vermijden wordt hieronder geregeld verwezen naar de mededeling.
1.

ACHTERGROND VAN HET VOORSTEL

• Motivering en doel van het voorstel
Het voorstel beoogt de beschikking tot instelling van het Europees Vluchtelingenfonds te
wijzigen naar aanleiding van de vaststelling van een gemeenschappelijk EUhervestigingsprogramma. Inzake de doelstellingen van het voorstel wordt verder verwezen
naar de mededeling betreffende de vaststelling van een gemeenschappelijk
hervestigingsprogramma van de EU (COM(2009) ...).
• Algemene context: nieuwe uitdagingen in het asielbeleid en de vaststelling van een
gemeenschappelijk EU-hervestigingsprogramma
Het Europees Vluchtelingenfonds (EVF) is opgericht bij Beschikking nr. 573/2007/EG van
het Europees Parlement en de Raad van 23 mei 2007 tot instelling van het Europees
Vluchtelingenfonds voor de periode 2008-2013 als onderdeel van het algemeen programma
"Solidariteit en beheer van de migratiestromen" en tot intrekking van Beschikking
2004/904/EG van de Raad1, op grond van artikel 63, lid 2, onder b), van het Verdrag tot
oprichting van de Europese Gemeenschap.
Onderhavig voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot
wijziging van de beschikking tot instelling van het Europees Vluchtelingenfonds voor de
periode 2008-2013 en de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees
Parlement betreffende de vaststelling van een gemeenschappelijk hervestigingsprogramma
van de EU maken deel uit van de inspanningen van de Europese Unie om te komen tot een
gemeenschappelijk EU-hervestigingsprogramma. Zij vormen het antwoord op de verzoeken
van de Raad om een voorstel voor de vaststelling van een gemeenschappelijk
EU-hervestigingsprogramma te presenteren.
Inzake de achtergrond, recente ontwikkelingen en tekortkomingen van de huidige toestand
wordt verwezen naar de mededeling betreffende de vaststelling van een gemeenschappelijk
hervestigingsprogramma van de EU (COM(2009) ...).
• Bestaande bepalingen op het door het voorstel bestreken gebied
Dit voorstel beoogt de beschikking tot instelling van het Europees Vluchtelingenfonds te
wijzigen naar aanleiding van de vaststelling van een gemeenschappelijk EUhervestigingsprogramma. De bestaande beschikking betreffende het EVF III bevat diverse
bepalingen inzake hervestiging.
• Samenhang met andere beleidsgebieden

1

NL

PB L 144 van 6.6.2007, blz. 1-21.

2

NL

Dit voorstel is volledig in overeenstemming met het beleid en de doelstellingen die de EU in
de voorbije jaren op asielgebied heeft vastgesteld. In de mededeling over regionale
beschermingsprogramma's, die door de Commissie in september 2005 werd goedgekeurd,
werd erop gewezen dat hervestiging centraal diende te staan bij het verlenen van bijstand aan
derde landen en dat de Commissie zou onderzoeken of het wenselijk was voor te stellen om
de hervestigingsactiviteiten op een meer gestructureerde manier aan te pakken. In het
asielbeleidsplan dat op 17 juni 2008 werd aangenomen, kwam de Commissie tot de conclusie
dat hervestiging verder moet worden ontwikkeld en uitgebreid tot een doeltreffend
beschermingsinstrument dat door de EU wordt ingezet om tegemoet te komen aan de
beschermingsbehoeften van vluchtelingen in derde landen en om solidariteit te betonen met
derde landen van eerste opvang. Op 24 juli 2008 nam de Raad conclusies aan waarin hij de
indiening van het asielbeleidsplan door de Commissie toejuichte, dat een voorstel voor het
ontwikkelen van een gemeenschappelijk hervestigingsprogramma van de EU in het
vooruitzicht stelde, waaraan de lidstaten op vrijwillige basis zouden kunnen deelnemen. Op
16 oktober 2008 keurde de Europese Raad het Europees pact inzake immigratie en asiel goed.
Daarin wordt gesteld dat, in het kader van de nieuwe initiatieven die moeten worden genomen
om de invoering van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel te voltooien, de
samenwerking met het UNHCR dient te worden versterkt om diegenen die om bescherming
buiten het grondgebied van de EU vragen, beter te beschermen, onder meer door "de
hervestiging, op vrijwillige basis, op het grondgebied van de Europese Unie te overwegen van
mensen die onder de bescherming van de Hoge Commissaris voor de vluchtelingen geplaatst
zijn".
2.

RESULTATEN VAN DE RAADPLEGING VAN DE BETROKKEN PARTIJEN EN DE
EFFECTBEOORDELING

Op grond van een brede raadpleging van alle belanghebbenden bij het asielbeleid, waarvoor
het startschot werd gegeven met de publicatie van het groenboek over de toekomst van het
gemeenschappelijk Europees asielstelsel (CEAS)2, en waaruit bleek dat algemeen wordt
erkend dat hervestiging een centrale rol dient te spelen in het externe asielbeleid van de EU,
wordt in het asielbeleidsplan3 de conclusie getrokken dat hervestiging verder moet worden
ontwikkeld en uitgebreid tot een doeltreffend beschermingsinstrument dat door de EU wordt
ingezet.
Met betrekking tot het onderhavige specifieke voorstel heeft de Commissie alle lidstaten en
andere belanghebbenden geraadpleegd (UNHCR, IOM, ECRE, ngo's). De raadpleging
gebeurde door middel van een vragenlijst die aan alle lidstaten werd toegezonden, een
speciaal hiervoor belegde bijeenkomst met een groep belanghebbenden in december 2008,
een bijeenkomst van het Comité voor immigratie en asiel in maart 2009 en schriftelijke
bijdragen van UNHCR, IOM en ECRE.
Voorts werd met betrekking tot dit voorstel een effectbeoordeling uitgevoerd, waarin drie
verschillende beleidsopties en twee subopties onder de loep werden genomen en de effecten
van deze opties werden getoetst op het stuk van doeltreffendheid voor het bereiken van de
doelstellingen, gevolgen, politieke haalbaarheid en evenredigheid. Een volledige lijst van de
geraadpleegde partijen is opgenomen in de effectbeoordeling.
2
3

NL

Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel, COM(2007) 301.
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en
Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: Asielbeleidsplan, een geïntegreerde aanpak van
bescherming in de hele EU, COM(2008) 360 definitief.

3

NL

3.

JURIDISCHE ELEMENTEN VAN HET VOORSTEL

• Samenvatting van de voorgestelde maatregelen
De voorgestelde maatregelen beogen de wijziging van de beschikking tot instelling van het
Europees Vluchtelingenfonds voor de periode 2008-2013, met de bedoeling extra financiële
steun te verlenen voor de hervestiging van de categorieën van personen die elk jaar bij
beschikking van de Commissie worden aangewezen als gemeenschappelijke EUhervestigingsprioriteiten voor het volgende jaar. Het vaststellen van die prioriteiten zal
gebeuren op basis van een indicatieve prognose van de hervestigingsbehoeften, die telkens in
het voorjaar (medio maart) door het UNHCR wordt verstrekt, en in nauw overleg met de
hervestigingsdeskundigen van de lidstaten, het UNHCR en andere belanghebbenden. Daartoe
zal een jaarlijkse bijeenkomst met deze deskundigen worden belegd. Op basis van het
resultaat van deze bijeenkomst stelt de Commissie een voorontwerp op voor een beschikking
tot vaststelling van de gemeenschappelijke EU-hervestigingsprioriteiten en legt zij dit voor
advies voor aan het beheerscomité van het algemeen programma "Solidariteit en beheer van
de migratiestromen", waaronder het EVF III valt. Binnen twintig kalenderdagen na de
vaststelling van de beschikking van de Commissie over de gemeenschappelijke EUhervestigingsprioriteiten bezorgen de lidstaten de Commissie een raming van het aantal
personen dat zij in de loop van het volgende jaar in overeenstemming met deze
gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten zullen hervestigen. Op basis van deze toezeggingen
ontvangen de lidstaten een extra financiële steun van 4 000 euro per te hervestigen persoon.
De hervestiging van de specifieke categorieën van personen overeenkomstig de
gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten moet gebeuren op verzoek van het UNHCR.
• Rechtsgrondslag
Het voorstel is gebaseerd op artikel 63, punt 2, onder b), van het Verdrag tot oprichting van de
Europese Gemeenschap, dat de rechtsgrondslag is van de gewijzigde beschikking.
• Subsidiariteitsbeginsel en evenredigheidsbeginsel
De rol van de Gemeenschap op asielgebied vloeit voort uit de noodzaak van solidariteit tussen
de lidstaten bij het aangaan van een uitdaging waar, in een EU zonder binnengrenzen, op
zichzelf handelende lidstaten geen doeltreffend antwoord op hebben. Dit heeft, op grond van
specifieke rechtsgrondslagen die in het Verdrag zijn verankerd, geleid tot de vaststelling van
het acquis op asielgebied door de communautaire wetgever.
De noodzaak om op te treden met betrekking tot het gemeenschappelijk Europees asielstelsel
(CEAS) is reeds beoordeeld in recente effectbeoordelingsrapporten, inzonderheid in de
effectbeoordeling over het asielbeleidsplan, waarin specifiek werd gewezen op de noodzaak
om een gemeenschappelijk EU-hervestigingsprogramma te ontwikkelen. De Europese Raad
en het Europees Parlement hebben bij herhaling opgeroepen om het CEAS, met inbegrip van
het externe aspect ervan, te ontwikkelen. De instellingen van de Unie hebben vanuit de
bezorgdheid om de toepassing van het acquis op asielgebied te verbeteren ondubbelzinnig te
kennen gegeven dat een uitbreiding van de praktische samenwerking tussen de lidstaten en de
uitdieping van de externe dimensie kernprioriteiten zijn.
De aard van de te bereiken doelstellingen – het strategische gebruik van hervestiging
uitbreiden, het externe asielbeleid ontwikkelen – vereist dat een initiatief wordt genomen op
EU-niveau. Ook de andere algemene doelstellingen vereisen een optreden op EU-niveau. De
vaststelling van een gemeenschappelijk EU-hervestigingsprogramma zal een middel zijn om
ervoor te zorgen dat meer EU-lidstaten deelnemen aan hervestiging en om een grotere
solidariteit van de EU met derde landen bij de opvang van vluchtelingen te laten blijken.

NL

4

NL

De evenredigheid van het voorstel werd getoetst in het kader van de effectbeoordeling.
Daarbij werd nagegaan hoe ver de EU-maatregelen dienen te gaan en of die evenredig zijn
met de te bereiken doelstellingen. Onderhavig voorstel speelt daadwerkelijk op een
evenredige manier in op de doelstellingen.
4.

GEVOLGEN VOOR DE BEGROTING

Onderhavig voorstel is verenigbaar met de kredieten en de programmering van het algemeen
programma "Solidariteit en beheer van de migratiestromen" tot 2013. Overigens verandert dit
voorstel tot wijziging van de EVF-beschikking de algemene doelstellingen en de financiële
programmering van het EVF tot 2013 niet, zoals aangegeven in het voorstel van
18 februari 2009 tot wijziging van de EVF-beschikking met het oog op de oprichting van het
Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken4.
Er zullen naar verwachting slechts zeer geringe extra kosten voor administratieve uitgaven
voortvloeien uit het onderhavige voorstel (zie bijlage).
5.

NADERE TOELICHTING VAN HET VOORSTEL

Artikel 13, leden 4 en 5
In artikel 13, leden 4 en 5, is bepaald dat de lidstaten als extra financiële steun een vast bedrag
van 4 000 euro ontvangen voor elke tijdens een bepaald kalenderjaar daadwerkelijk
hervestigde vluchteling die tot een van de specifieke categorieën behoort die voor dat jaar bij
beschikking van de Commissie als EU-jaarprioriteiten zijn aangewezen. De lidstaten
ontvangen dit vaste bedrag per vluchteling slechts eenmaal, ook als eenzelfde vluchteling tot
meer dan één van deze specifieke categorieën zou behoren. Deze jaarprioriteiten kunnen
betrekking hebben op geografische regio's, nationaliteiten of specifieke categorieën van te
hervestigen vluchtelingen.
Artikel 13, lid 6
Artikel 13, lid 6, bepaalt dat deze gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten elk jaar worden
vastgesteld bij een beschikking van de Commissie die wordt gegeven na raadpleging van het
beheerscomité van het algemeen programma "Solidariteit en beheer van de migratiestromen".
Artikel 13, lid 7
Deze bepaling stelt een nieuwe termijn vast waarbinnen de lidstaten aan de Commissie een
raming ("toezegging") dienen te bezorgen van het aantal personen dat zij overeenkomstig
deze gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voornemens zijn in de loop van het volgende
kalenderjaar te hervestigen.
Artikel 13, lid 8
Artikel 13, lid 8, bepaalt dat de resultaten en effecten van de financiële stimulans voor
hervestigingsactiviteiten overeenkomstig de EU-jaarprioriteiten moeten worden opgenomen
in de tussentijdse en eindevaluatieverslagen over de uitvoering van het EVF door de lidstaten
en de Commissie.
Artikel 20, lid 2, lid 3 en lid 5, derde alinea
Deze bepalingen leggen een tijdschema vast, met de uiterste datum voor de overlegging van
de toezegging die noodzakelijk is voor de berekening van de jaarlijkse verdeling van de
4

NL

COM(2009) 67 definitief.

5

NL

middelen onder de lidstaten, de uiterste datum voor de indiening van de jaarprogramma's door
de lidstaten bij de Commissie en de uiterste datum voor de vaststelling van de
financieringsbesluiten door de Commissie. In vergelijking met de uiterste datums die gelden
in de huidige regeling, worden de nieuwe uiterste datums achteruitgeschoven als gevolg van
de nieuwe procedure voor het vaststellen van de gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voor
hervestiging, die voortaan zal voorafgaan aan de berekening van de jaarlijkse verdeling van
de middelen onder de lidstaten.
Artikel 35, lid 5
Deze bepaling geeft aan volgens welke regel een lidstaat in aanmerking komt voor het vaste
bedrag van 4 000 euro per persoon die daadwerkelijk hervestigd is overeenkomstig de
gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voor hervestiging. Het vaste bedrag wordt uitgekeerd
als een forfaitaire som van 4 000 euro per daadwerkelijk in het betrokken kalenderjaar
hervestigde persoon.

NL

6

NL

2009/0127 (COD)
Voorstel voor een
BESCHIKKING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD
tot wijziging van Beschikking nr. 573/2007/EG tot instelling van het Europees
Vluchtelingenfonds voor de periode 2008-2013 als onderdeel van het algemeen
programma "Solidariteit en beheer van de migratiestromen" en tot intrekking van
Beschikking 2004/904/EG van de Raad

HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, en met name op
artikel 63, punt 2, onder b),
Gezien het voorstel van de Commissie,
Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité5,
Gezien het advies van het Comité van de Regio's6,
Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Verdrag7,
Overwegende hetgeen volgt:
(1)

In het kader van de vaststelling van een gemeenschappelijk EUhervestigingsprogramma, dat beoogt het effect van de hervestigingsinspanningen van
de EU bij het verlenen van bescherming aan vluchtelingen te vergroten en het
strategische effect van hervestiging te optimaliseren door deze beter te richten op
degenen die het meest behoefte hebben aan hervestiging, dienen regelmatig op EUniveau gemeenschappelijke prioriteiten inzake hervestiging te worden geformuleerd.

(2)

Het is dan ook wenselijk dat de Commissie gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten
vaststelt voor bepaalde geografische regio's en nationaliteiten alsmede voor specifieke
categorieën van te hervestigen vluchtelingen.

(3)

Op basis van de hervestigingsbehoeften zoals aangegeven in de beschikking van de
Commissie inzake gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voor hervestiging, moet
tevens worden voorzien in extra financiële steun voor de hervestiging van personen uit
bepaalde geografische regio's, van bepaalde nationaliteiten of behorend tot specifieke
categorieën te hervestigen vluchtelingen, voor zover is vastgesteld dat hervestiging het
meest gepaste antwoord is op hun specifieke behoeften.

(4)

In dit verband is het wenselijk het tijdschema aan te passen, met de uiterste datum
voor de overlegging van de gegevens die noodzakelijk zijn voor de berekening van de
jaarlijkse verdeling van de middelen onder de lidstaten, de uiterste datum voor de
indiening van de jaarprogramma's door de lidstaten en de uiterste datum voor de
vaststelling van de financieringsbesluiten door de Commissie.

5

PB C […] van […], blz. […].
PB C […] van […], blz. […].
PB C […] van […], blz. […].

6
7

NL

7

NL

(5)

Tevens moeten de regels worden vastgelegd op grond waarvan uitgaven in aanmerking
komen voor de extra financiële steun voor hervestiging,

HEBBEN DE VOLGENDE BESCHIKKING VASTGESTELD:
Artikel 1
Beschikking nr. 573/2007/EG van het Europees Parlement en de Raad wordt als volgt
gewijzigd:
1.

Artikel 13, lid 3, wordt artikel 13, lid 4, en wordt als volgt gelezen:
"De lidstaten ontvangen een vast bedrag van 4 000 EUR per hervestigde persoon die
onder een van de categorieën valt die zijn aangewezen in de gemeenschappelijke EUjaarprioriteiten welke overeenkomstig artikel 13, lid 6, zijn vastgesteld op basis van
geografische regio's en nationaliteiten alsmede specifieke categorieën van te
hervestigen vluchtelingen."

2.

Artikel 13, lid 4, wordt artikel 13, lid 5, en wordt als volgt gelezen:
"Indien lidstaten personen hervestigen die onder meer dan één van de categorieën
vallen die in de overeenkomstig artikel 13, lid 6, vastgestelde EU-jaarprioriteiten
voor hervestiging zijn aangewezen, ontvangen zij het vaste bedrag per persoon
slechts één keer."

3.

Artikel 13, lid 5, wordt artikel 13, lid 3.

4.

Artikel 13, lid 6, wordt vervangen door:
"De Commissie stelt jaarlijks volgens de in artikel 52, lid 2, bedoelde procedure de
gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voor hervestiging vast."

5.

Aan artikel 13 wordt een nieuw lid 7 toegevoegd dat als volgt luidt:
"Binnen twintig kalenderdagen na de kennisgeving van de beschikking van de
Commissie tot vaststelling van de gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten voor
hervestiging als bedoeld in artikel 13, lid 6, bezorgen de lidstaten aan de Commissie
een raming van het aantal personen dat zij in overeenstemming met deze
gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten in de loop van het volgende kalenderjaar
zullen hervestigen. De Commissie deelt deze inlichtingen mee aan het comité,
bedoeld in artikel 52."

6.

Aan artikel 13 wordt een nieuw lid 8 toegevoegd dat als volgt luidt:
"De resultaten en effecten van de financiële stimulans voor hervestigingsactiviteiten
overeenkomstig de gemeenschappelijke EU-jaarprioriteiten moeten door de lidstaten
worden opgenomen in het in artikel 50, lid 2, bedoelde verslag en door de
Commissie in het in artikel 50, lid 3, bedoelde verslag."

7.

Artikel 20, lid 2, wordt vervangen door:
"De Commissie verstrekt de lidstaten jaarlijks uiterlijk op 1 september een raming
van de bedragen die hun voor het volgende kalenderjaar worden toegekend uit de
totale kredieten die in het kader van de jaarlijkse begrotingsprocedure aan het Fonds
worden toegewezen, waarbij de in artikel 13 beschreven verdeelsleutel wordt
toegepast."

8.

NL

Artikel 20, lid 3, wordt vervangen door:

8

NL

"De lidstaten dienen jaarlijks uiterlijk op 1 december bij de Commissie een ontwerpjaarprogramma voor het volgende jaar in, dat wordt opgesteld op basis van het
meerjarenprogramma en bestaat uit:

9.

a)

de algemene regels voor de selectie van projecten die worden gefinancierd in
het kader van het jaarprogramma;

b)

een beschrijving van de acties die krachtens het jaarprogramma worden
gesteund;

c)

de voorgestelde verdeling van de bijdrage van het Fonds over de verschillende
acties in het kader van het programma, en een indicatie van het bedrag dat
nodig is voor de in artikel 16 bedoelde technische bijstand voor de uitvoering
van het jaarprogramma."

In artikel 20, lid 5, wordt de derde alinea vervangen door:
"De Commissie neemt uiterlijk op 1 april van het betreffende jaar het
financieringsbesluit ter goedkeuring van het jaarprogramma aan. In dat besluit wordt
vermeld welk bedrag aan de betrokken lidstaat wordt toegewezen en gedurende
welke termijn de uitgaven subsidiabel zijn."

10.

Aan artikel 35 wordt een nieuw lid 5 toegevoegd dat als volgt luidt:
"Het vaste bedrag van 4 000 EUR per hervestigde persoon die aan de lidstaten is
toegewezen, wordt uitgekeerd als een forfaitaire som per daadwerkelijk hervestigde
persoon."
Artikel

Deze beschikking treedt in werking op de dag volgende op die van haar bekendmaking in het
Publicatieblad van de Europese Unie.
Artikel
Deze beschikking is gericht tot de lidstaten overeenkomstig het Verdrag tot oprichting van de
Europese Gemeenschap.
Gedaan te Brussel,

Voor het Europees Parlement
De voorzitter

NL

Voor de Raad
De voorzitter

9

NL

BIJLAGE
Extra kosten voor administratieve uitgaven in verband met dit voorstel
in miljoen euro (tot op 3 decimalen)

18 01 02
Dienstreizen

11

01

–

18 01 02 11
Conferenties
vergaderingen

02

–
en

18 01 02 11 03 – Comités

2010

2011

2012

2013

TOTAAL

0,009

0,009

0,010

0,010

0,038

0,030

0,030

0,030

0,030

0,120

0,039

0,039

0,040

0,040

0,158

18 01 02 11 04 - Studies en
adviezen

18 01 02 11 05
Informatiesystemen

-

2.
Totaal
andere
beheersuitgaven (18 01
02 11)

NL

10

NL