Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 821

Regels ter uitvoering van Richtlijn 2016/943/EU
van het Europees Parlement en de Raad van
8 juni 2016 betreffende de bescherming van
niet-openbaar gemaakte knowhow en
bedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen) tegen het
onrechtmatig verkrijgen, gebruiken en openbaar
maken daarvan (PbEU 2016, L157) (Wet
bescherming bedrijfsgeheimen)

Nr. 5

VERSLAG
Vastgesteld 15 december 2017
De vaste commissie voor Economische Zaken en Klimaat, belast met het
voorbereidend onderzoek van dit wetsvoorstel, heeft de eer als volgt
verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de regering op de gestelde vragen en de
gemaakte opmerkingen tijdig en genoegzaam zal hebben geantwoord,
acht de commissie de openbare beraadslaging over dit wetsvoorstel
voldoende voorbereid.
INHOUDSOPGAVE
I.

II.

ALGEMEEN
1.1
Doel en aanleiding
1.2
Huidig recht
1.3
De richtlijn
1.3.1
Algemeen
1.3.2
Hoofdlijnen en implementatie
2.
Consultatie en advies
ARTIKELEN
Artikel 1
Artikel 4

blz.
1
2
2
2
2
3
3
3
3
4

I. ALGEMEEN
De leden van de VVD-fractie hebben met interesse kennisgenomen van
het voorstel van wet dat strekt tot implementatie van de Europese richtlijn
betreffende bescherming van niet-openbaar gemaakte knowhow en
bedrijfsinformatie (bedrijfsgeheimen) tegen het onrechtmatig verkrijgen,
gebruiken en openbaar maken daarvan. Deze leden zien de bescherming
van bedrijfsgeheimen als welkome aanvulling op hetgeen is geregeld met
betrekking tot intellectuele eigendomsrechten (IE-rechten). Zij hebben
enkele vragen.

kst-34821-5
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 821, nr. 5

1

De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavig wetsvoorstel. Zij hebben de enkele vragen- en opmerkingen.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van het voorliggende wetsvoorstel en willen graag nog enkele vragen
voorleggen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van het wetsvoorstel.
Zij hebben hierbij enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen van de Wet bescherming bedrijfsgeheimen. Zij onderschrijven het
belang van het beschermen van bedrijfsgeheimen tegen het onrechtmatig
verkrijgen, gebruiken en openbaar maken. Zij stellen enkele vragen.
1.1 Doel en aanleiding
De leden van de CDA-fractie constateren dat de regering aangeeft dat
bedrijfsgeheimen in het bijzonder belangrijk zijn voor het midden- en
kleinbedrijf, startende bedrijven en de dienstensector omdat deze minder
met octrooien werken. Kan de regering aangeven wat de gevolgen van
het wetsvoorstel zijn voor deze groepen? Wat betekent de meldplicht
datalekken in relatie tot deze wet en vice versa?
1.2 Huidig recht
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat de
Nederlandse wetgeving op dit moment geen specifieke regeling voor de
bescherming van bedrijfsgeheimen bevat, maar daarvoor beschikt over
een divers instrumentarium via het civiele recht en het strafrecht. Kan de
regering aangeven of de implementatie in Nederland daarom lastiger is
dan in de andere lidstaten en of er straks een gelijk speelveld is ten
opzichte van bedrijven in andere lidstaten?
1.3 De richtlijn
1.3.1 Algemeen
De leden van de VVD-fractie lezen dat de Overeenkomst inzake de
handelsaspecten van de intellectuele eigendom (Agreement on TradeRelated aspect of Intellectual Property Rights – TRIPs) uitgangspunt is van
de richtlijn. Tevens constateren deze leden dat de richtlijn de bescherming
van bedrijfsgeheimen positioneert als aanvulling op of als alternatief voor
IE-rechten. Zij vragen de regering toe te lichten waarom gekozen is voor
implementatie in een nieuwe wet in plaats van een bundeling van
bescherming van bedrijfsgeheimen en bescherming van IE-rechten, wat
immers in elkaars verlengde ligt.
Verder constateren de leden van de VVD-fractie dat de minimumnormen
over handhaving van IE-rechten, zoals die in de TRIPs-overeenkomst zijn
opgenomen, in de richtlijn niet van toepassing zijn verklaard op bedrijfsgeheimen terwijl deze wel in de TRIPs-overeenkomst staan genoemd.
Deze leden vragen of het klopt dat hierdoor de in het Wetboek van
Burgerlijke Rechtsvordering opgenomen handhavingsbepalingen, zoals
die voor IE-rechten gelden, niet voor bedrijfsgeheimen gelden. Zij denken
daarbij met name aan het regelen van bewijsvergaring. Deze leden vragen
de regering in te gaan op deze interpretatie en vragen tevens waarom
deze bepalingen uit de TRIPs-overeenkomst niet ook voor bedrijfsgeheimen zijn overgenomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 821, nr. 5

2

De leden van de ChristenUnie-fractie vragen nadere toelichting op de
keuze van de Europese Commissie om bedrijfsgeheimen niet conform de
TRIPs-overeenkomst te regelen in deze richtlijn. De TRIPs-overeenkomst
heeft ook directe werking op het Nederlandse recht, bijvoorbeeld in het
Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering over handhaving van IE-rechten.
Klopt het dat in de TRIPs-overeenkomst minimumnormen voor
handhaving zijn opgenomen, maar dat deze minimumnormen voor
handhaving in de richtlijn ontbreken? Klopt het dat een regeling over
bewijsvergaring ontbreekt in de richtlijn, in tegenstelling tot de TRIPsovereenkomst, waardoor de handhaving en bewijsvoering worden
bemoeilijkt? Zo ja, wat is het standpunt van de regering over deze keuze?
1.3.2 Hoofdlijnen en implementatie
De leden van CDA-fractie lezen dat in de lidstaten verschillende definities
van een bedrijfsgeheim worden gebruikt en begrijpen dat deze nu worden
geharmoniseerd. Welke definitie hanteert Nederland op dit moment en
wat is het verschil met de definitie die wordt voorgesteld in dit
wetsvoorstel? Zal dit concrete veranderingen met zich meebrengen? Zo ja,
welke? Gaat dit rechtszaken bemoeilijken?
2. Consultatie en advies
De leden van de VVD-fractie vragen de regering om een reactie op de
opmerkingen van de gezamenlijke Nederlandse vakcentrales over de
effecten van het wetsvoorstel op de mobiliteit van werknemers (brief
4 december 2017, kenmerk 136/ZB/RvS/pw).
De leden van de CDA-fractie stellen vast dat de gezamenlijke Nederlandse
vakcentrales (FNV, CNV en VCP) in een brief aan de Kamer aangeven dat
met dit wetsvoorstel de balans naar het oordeel van de vakcentrales te ver
doorslaat in het voordeel van de bescherming van de belangen van
bedrijven en organisaties. Een afschrift van de brief is tevens gestuurd
aan drie betrokken Ministers. Deze leden vragen de regering te reageren
op de reactie van de vakcentrales. Wat vindt de regering verder van het
pleidooi van de vakcentrales om bedingen die de mobiliteit van
werknemers beperkten (concurrentiebedingen) te verbieden en in plaats
daarvan een wettelijke regeling te treffen van het relatiebeding en het
geheimhoudingsbeding? Graag ontvangen deze leden een reactie hierop.
II. ARTIKELEN
Artikel 1
De leden van de VVD-fractie constateren dat in de definitie van bedrijfsgeheimen in artikel 1 onder c de voorwaarde wordt genoemd dat informatie
om als bedrijfsgeheim gekwalificeerd te worden door degene die daar
rechtmatig over beschikt onderworpen dient te zijn aan «redelijke
maatregelen, gezien de omstandigheden, om deze geheim te houden».
Deze leden vragen om inzicht in en mogelijk verduidelijking van de term
«redelijke maatregelen».
De leden van de SP-fractie lezen in de memorie van toelichting dat
bedrijfsgeheimen in het wetsvoorstel zijn gedefinieerd als geheim,
handelswaarde bezittend en onderworpen aan maatregelen om deze
geheim te houden. Deze leden lezen tevens dat een inbreukmaker wordt
gedefinieerd als iedere natuurlijke persoon die een bedrijfsgeheim
onrechtmatig heeft verkregen, gebruikt of openbaar gemaakt. Zij lezen
tevens in artikel 4 van het wetsvoorstel dat degenen die handelen met het
oog op bescherming van het algemeen belang worden uitgezonderd van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 821, nr. 5

3

deze wet. Zij vragen de regering waarom niet is gekozen voor definities
waarbij klokkenluiders en journalisten die in het algemeen belang
handelen expliciet worden uitgezonderd van de definitie van inbreukmaker. Tevens zijn deze leden benieuwd hoe algemeen belang dient te
worden opgevat in het geval van wat in artikel 4 van het wetsvoorstel is
gesteld.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat de definitie van
bedrijfsgeheim in het voorstel erg ruim wordt geïnterpreteerd waardoor
ook schadelijke of illegale praktijken hieronder vallen. In artikel 4 van het
wetsvoorstel worden hier uitzonderingen op gemaakt, desalniettemin zou
dit een negatieve uitwerking kunnen hebben op andere beleid en/of
wetgeving, waardoor het bijvoorbeeld lastiger wordt voor klokkenluiders
om misstanden aan te wijzen. Deelt de regering deze zorgen en is de
regering bereid de uitzonderingen van artikel 4 in artikel 1 te verwerken?
Artikel 4
De leden van de GroenLinks-fractie vinden het belangrijk dat schadelijke
en illegale activiteiten van bedrijven aan het licht kunnen worden
gebracht. Deze leden lezen dat in artikel 4 van het voorliggende voorstel
hiermee rekening wordt gehouden. Hierbij is het belangrijk dat journalisten en klokkenluiders duidelijke mogelijkheden hiertoe krijgen. In het
voorliggende voorstel worden er mogelijkheden geschapen voor het
aantonen van wangedrag, fouten of illegale activiteiten als de inbreukmaker handelde met het oog op de bescherming van het algemeen
belang. Onduidelijk is echter wat het algemeen belang precies is. Kan de
regering dit nader toelichten? Volgens deze leden is deze definitie te
beperkt en zijn er meer waarborgen voor klokkenluiders nodig. Er kunnen
namelijk ook andere terechte belangen zijn die niet algemeen zijn. Kan de
regering deze definitie verscherpen met het oog op het duidelijk maken en
verbreden van de rechten van journalisten en klokkenluiders? Zij
constateren ook dat volgens het voorliggende voorstel klokkenluiders
moeten aantonen dat er geen sprake is van een bedrijfsgeheim, in plaats
van andersom. Deelt de regering deze constatering en is de regering het
eens dat de bewijslast andersom hoort te zijn en dat bedrijven moeten
aantonen dat er wél sprake is van een bedrijfsgeheim?
De voorzitter van de commissie,
Diks
De adjunct-griffier van de commissie,
Kruithof

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 821, nr. 5

4