Datum:
Contactpersoon:

Maatregel#

15Ͳ7Ͳ2021
AndreaDijkstra
Persoonsgegevens

Type/categorie/
onderwerp

Datum:
Contactpersoon:

Korteomschrijvingmaatregel

Eerdergenoemd/referentie(e.g.Kansrijkstudies,BMH,
Werkgroepen)?En/Ofrelatietotbestaandbeleid(e.g.
terugdraaienxx)?

Toelichting(naderespecificatieenuitleg)

Omvang/bedrag/kwantiteit

Periode/Perwanneer
(eenmalig,voorvierjaar,of
altijd?)
2022Ͳ2025

Doelgroep/afbakening

Opkoop30%productierechten
melkvee/pluimvee/varkens
(uitgewerktinverschillende
manierenvanopkoop:
1a+1b+1c)

LBVenMGOuithuidigepakket,metstokachterdedeurgedwongen Deinschattingisdatca.10%wildeelnemenaaneenLBVͲachtigeregeling(65%subsidie),10%
Actiefnaareenkleineresector(30%)toewerkendoor
akkoordgaatmeteenmarktconfomreprijs(100%subsidie,alagerichteopkoop)en10%
uitkoop/vergunningintrekken.
productierechtenuitdemarkttehalen.Ditnietdoorafte
uiteindelijkviaeenroutevangedwongenopkoop/intrekkenvanvergunningmoetworden
romen,maarombedrijvendienietdoorkunnenofdoorwillen
uitgekocht.Dezeaannameszijngebruiktinberekeningeninbijgevoegdeexcel.
eenuitkoopregeglingaantebieden.Hierbijisonderscheidte
makentussenbedrijvendiepiekbelasterszijnengeentoekomst
hebbenopbepaaldeplekken.Dezebelasterszullenuiteindelijk
gedwongenwordentotuitkoop.Daarnaastdegelegenheid
Zieookexcelbijlage1bmet
onderliggendeberekeningenen biedenaanstoppersomtestoppen.
aannames

Circa9mld.

SubsidieregelingSRV/LBV(65% EensubsidieregelingvormgevenalaSRV/LBV.Doel:opkoop10% SRViseenbestaanderegeling;LBVisdoorPBLdoorgerekendtbv24 Uitkoopregelingmetsubsidie(aannamealaSRV:65%)van2,4miljard,omstoppersde
aprilpakket
gelegenheidtebiedenomtestoppen.Welzalhierbijgewerktwordenmeteen
subsidiestallen,100%vergoeding melkvee/10%pluimvee/10%varkens
kosteneffectiviteitsdrempel.
productierechten)

2,4mld.

2022Ͳ2025

Sectorenmetproductierechten
(melkvee,varkens,pluimvee)

2,9mld.

2022Ͳ2025

Sectorenmetproductierechten
(melkvee,varkens,pluimvee)

3,8md.
10%vandeveestapel(melkvee/pluimvee/varkens)wordtverplichtuitgekochtenrechten
beeindigd.Deverplichteuitkoopvindtplaatsbijbedrijvendiewordengeclasificeerdals
piekbelasterswaarvoorgeentoekomstisopdielocatie.Dezebedrijvenzullenverplichtworden
testoppenenhiervoorwordengecompenseerd.Erisgerekendmeteenopslagvan30%
bovenopdemarktconformeprijsͲditbedragzalmoetenwordenbetaaldbijonteigeningof
nadeelcompensatiebijhetintrekkenvaneenvergunning.

2022Ͳ2025

Sectorenmetproductierechten
(melkvee,varkens,pluimvee)

Maatregel#

Type/categorie/onderwerp
Opkoop30%productierechten
melkvee/pluimvee/varkens(uitgewerktin
verschillendemanierenvanopkoop:1a+1b+1c)

Sectorenmetproductierechten
(melkvee,varkens,pluimvee)

Zieookexcelbijlage1bmetonderliggende
berekeningenenaannames

_Deinschattingisda

_

_1a

Korteomschrijvingmaatregel

Ee Toelichtin
Periode/P Doelgroe
Omvang/
er
rd g(nadere
p/
bedrag/k
wanneer afbakenin
er specificati
wantiteit
ge
e en
(eenmalig
g

Circa9mld. 2022Ͳ2025
Actiefnaareenkleineresector(30%)toewerkendoor LBV De
productierechtenuitdemarkttehalen.Ditnietdooraf en inschatting
teromen,maarombedrijvendienietdoorkunnenof MG isdatca.
doorwilleneenuitkoopregeglingaantebieden.Hierbij O 10%wil
uit deelnemen
isonderscheidtemakentussenbedrijvendie
hui aaneenLBVͲ
piekbelasterszijnengeentoekomsthebbenop
dig achtige
bepaaldeplekken.Dezebelasterszullenuiteindelijk
e regeling
gedwongenwordentotuitkoop.Daarnaastde
pak (65%
gelegenheidbiedenaanstoppersomtestoppen.
ket, subsidie),
me 10%
t akkoord
sto gaatmet
k een
ach marktconfo
ter mreprijs
de (100%
deu subsidie,ala
r gerichte
ged opkoop)en
wo 10%
nge uiteindelijk
n viaeen
uitk routevan
oop gedwongen
/ opkoop/
ver intrekken
gun van
nin vergunning
g moet
intr worden
ekk uitgekocht.
en. Deze
aannames

Sectoren
met
productierec
hten
(melkvee,
varkens,
pluimvee)

SRV Uitkooprege 2,4mld.
is lingmet
een subsidie
bes (aannamea
taa laSRV:65%)
nde van2,4
reg miljard,om
elin stoppersde
g; gelegenheid
LBV tebieden
is omte
doo stoppen.
r Welzal
PBL hierbij
doo gewerkt
rge wordenmet
rek een
end kosteneffect
tbv iviteitsdrem
24 pel.
apri
l
pak
ket

2022Ͳ2025

Sectoren
met
productierec
hten
(melkvee,
varkens,
pluimvee)

GerichteopkoopͲminnelijkeverwerving(100%subsidie EenopkoopregelingvormgevenalaMGO.Doel:opkoop MG Uitkooprege 2,9mld.
stallen,100%vergoedingproductierechten)
10%melkvee/10%pluimvee/10%varkens
Ois ling
een marktconfor
bes meprijs
taa (aannamea
nde laMGO)van
reg 3mlden
elin actief
g gericht
zware
belasters
gaan
benaderen.
Nor 10%vande 3,8md.
GerichteopkoopͲonteigening/intrekken
Dezebedrijvenzullenmeelopenindeminnelijke
me veestapel
vergunningenvanpiekbelasters
verwerving,maarzijnbedrijvendieomwillevande
natuurgeentoekomsthebbenopdeplekkenwaarze ren (melkvee/pl
& uimvee/vark
zichbevinden.Dezebedrijvenzullenuiteindelijk
Bep ens)wordt
verplichtwordenomtestoppenopdielocatie.We
hebbenindeberekeningveronderstelddatookhiereen rijz verplicht
en uitgekocht
10%melkvee/10%pluimvee/10%varkens
is enrechten
onderverdelinggeldt.
ver beeindigd.
ken De
nen verplichte
d uitkoop
gek vindtplaats
eke bijbedrijven
n dieworden
naa geclasificeer
r dals
intr piekbelaster
ekk swaarvoor
en geen
ver toekomstis
gun opdie
nin locatie.Deze
gen bedrijven
. zullen
verplicht
wordente
stoppenen
hiervoor
worden
gecompense
erd.Eris
gerekend
meteen

2022Ͳ2025

Sectoren
met
productierec
hten
(melkvee,
varkens,
pluimvee)

2022Ͳ2025

Sectoren
met
productierec
hten
(melkvee,
varkens,
pluimvee)

SubsidieregelingSRV/LBV(65%subsidiestallen,100%
vergoedingproductierechten)

EensubsidieregelingvormgevenalaSRV/LBV.Doel:
opkoop10%melkvee/10%pluimvee/10%varkens

_1a
GerichteopkoopͲminnelijke
verwerving(100%subsidie
stallen,100%vergoeding
productierechten)

EenopkoopregelingvormgevenalaMGO.Doel:opkoop10%
melkvee/10%pluimvee/10%varkens

MGOiseenbestaanderegeling

Uitkoopregelingmarktconformeprijs(aannamealaMGO)van3mldenactiefgerichtzware
belastersgaanbenaderen.

_1b

_1b
Normeren&Beprijzenisverkennendgekekennaarintrekken
GerichteopkoopͲonteigening/ Dezebedrijvenzullenmeelopenindeminnelijkeverwerving,
maarzijnbedrijvendieomwillevandenatuurgeentoekomst vergunningen.
intrekkenvergunningenvan
hebbenopdeplekkenwaarzezichbevinden.Dezebedrijven
piekbelasters
zullenuiteindelijkverplichtwordenomtestoppenopdielocatie.
Wehebbenindeberekeningveronderstelddatookhiereen
10%melkvee/10%pluimvee/10%varkensonderverdeling
geldt.

_1c

Overig

16Ͳ7Ͳ2021

Persoonsgegevens

AndreaDijkstra

_1c

0022

Overig

Voorbereidingdoelsturing
individueelbedrijfsniveau

Voorboerengeldtdeverplichtingomin2025eenmeetsysteem Normeren&Beprijzen
inallestallengeïnstalleerdhebbenwaarmeeNH3enmethaan
gemetenkanworden,zodatbetrouwbareinformatie
beschikbaarisopindividueelbedrijfsniveauvooruitstootstallen.

52mln.
Afrekenbarenormenopbedrijfsniveauzijnmetdehuidigesystematieklastigterealiseren.
Betrouwbareinformatiediebasiskanvormenvooreenafrekenbaardoelisrandvoorwaardelijk
aanhetinvoerenvaneendergelijksysteem.Methetinvoerenvaneenmeetsysteemwordtde
basisgelegdvooroverstappennaardoelsturing,watmeerruimtebiedtdanhetvoorschrijven
vanstalsystemenetc.Ondernemerskunnenzozelfkiezenvoorverminderenstalemissiesdoor
veevoer,minderdieren,anderestal,meerweidegang...etc.Wereserveren52mln.voorde
ontwikkelingenuitrolvanhetmeetsysteem.

Extraimpulsgevenaanontwikkelingintegralestalsystemen

Extrafinanciëleimpulszodatvoor2025stalsystemenbeschikbaarzijndieintegraalemissies
80mln.
verminderen,zodatbijhetinvoerenvaneenheffingin2025ondernemerskunnenkiezenom
hunstaltevernieuwen.Momenteelis172mln.beschikbaarvoorhetstimulerenvaninnovatieve
staltechnieken.Wegeveneenimpulsvanca.50%aandezemiddelen.

2022Ͳ2025

Alleveehouderijen,evt.met
drempelwaardeomvangbedrijf

_Afrekenbarenorme
Voorbereiding(stal)innovatie
gerichtopklimaatenstikstof


Tasksforcestalinnovatie

_Eenvlakkeheffingp

Nor Afrekenbare 52mln.
Voorboerengeldtdeverplichtingomin2025een
me normenop
meetsysteeminallestallengeïnstalleerdhebben
waarmeeNH3enmethaangemetenkanworden,zodat ren bedrijfsnive
betrouwbareinformatiebeschikbaarisopindividueel & auzijnmet
Bep dehuidige
bedrijfsniveauvooruitstootstallen.
rijz systematiek
en lastigte
realiseren.
Betrouwbar
einformatie
diebasiskan
vormenvoor
een
afrekenbaar
doelis
randvoorwa
ardelijkaan
hetinvoeren
vaneen
dergelijk
systeem.
Methet
invoeren
vaneen
meetsystee
mwordtde
basisgelegd
voor
overstappen
naar
doelsturing,
watmeer
ruimtebiedt
danhet

Voorbereiding(stal)innovatiegerichtopklimaaten
stikstof

Extraimpulsgevenaanontwikkelingintegrale
stalsystemen

VlakkeheffinginvoerenͲ2varianten(terbespreking)

Idealiterstellenweeenheffinginwaarinzowelstikstof
alsmethaanwordtmeegenomen.Tegelijkertijdisdat
wellichteen(te)forseopgave.Daaromzoudenwe
graagookzienwatalleeneenheffingopNH3doet.In
hettotalepakketishetdus4aOF4b(itttotmaatregel
1,waar1a,1ben1ccumulatiefzijn)

VlakkeheffingNH3invoeren

Vanaf2025
Vanaf2025wordteenheffingingevoerdopdeuitstoot Uit Eenvlakke PM[deze
vanNH3installenenmestopslag
ge heffingper heffingzal
opbrengsten
wer kgNH3
kt invoerenop generen
in staluitstoot. gezienhet
het Hetprijspad eenvlakke
heffingis.]
rap wordt
por gebaseerd
t opde
Nor gemiddelde
me marginale
ren reductiekost
& enbijeen
Bep bepaald
rijz reductiedoel
en .Het
(fic reductiedoel
he ishetdoel
L10 voor2035
(50%
)
emissieredu
ctieNH3)in
2030halenͲ
deheffing
zalmoeten
worden
afgesteldop
de
restopgave
(na30%
stoppers)
voorde
sector,voor
uitstootuit

Alle
veehouderij
en,evt.met
drempelwaa
rdeomvang
bedrijf

VlakkeheffingNH3enmethaaninvoeren

Vanaf2025
Vanaf2025wordteenheffingingevoerdopdeuitstoot Uit Eenvlakke PM[deze
vanNH3enmethaaninstallenenmestopslag
ge heffingper heffingzal
wer kgNH3en opbrengsten
kt kgmethaan generen
in invoerenop gezienhet
het staluitstoot. eenvlakke
rap Hetprijspad heffingis.]
por wordt
t gebaseerd
Nor opde
me gemiddelde
ren marginale
& reductiekost
Bep enbijeen
rijz bepaald
en reductiedoel
(fic .Stikstof:
he Het
L10 reductiedoel
ishetdoel
)
voor2035
(50%
emissieredu
ctieNH3)in
2030halenͲ
deheffing
zalmoeten
worden
afgesteldop
de
restopgave
(na30%
stoppers)
voorde

Alle
veehouderij
en,evt.met
drempelwaa
rdeomvang
bedrijf

_

_

VlakkeheffinginvoerenͲ2
varianten(terbespreking)

Idealiterstellenweeenheffinginwaarinzowelstikstofals
methaanwordtmeegenomen.Tegelijkertijdisdatwellichteen
(te)forseopgave.Daaromzoudenwegraagookzienwatalleen
eenheffingopNH3doet.Inhettotalepakketishetdus4aOF
4b(itttotmaatregel1,waar1a,1ben1ccumulatiefzijn)

VlakkeheffingNH3invoeren

Vanaf2025wordteenheffingingevoerdopdeuitstootvanNH3 UitgewerktinhetrapportNormeren&Beprijzen(ficheL10)
installenenmestopslag

EenvlakkeheffingperkgNH3invoerenopstaluitstoot.Hetprijspadwordtgebaseerdopde PM[dezeheffingzalopbrengstengenerengezienheteenvlakkeheffingis.]
gemiddeldemarginalereductiekostenbijeenbepaaldreductiedoel.Hetreductiedoelishetdoel
voor2035(50%emissiereductieNH3)in2030halenͲdeheffingzalmoetenwordenafgesteldop
derestopgave(na30%stoppers)voordesector,vooruitstootuitdestallen.

Vanaf2025

Alleveehouderijen,evt.met
drempelwaardeomvangbedrijf

VlakkeheffingNH3enmethaan
invoeren

Vanaf2025wordteenheffingingevoerdopdeuitstootvanNH3 UitgewerktinhetrapportNormeren&Beprijzen(ficheL10)
enmethaaninstallenenmestopslag

PM[dezeheffingzalopbrengstengenerengezienheteenvlakkeheffingis.]
EenvlakkeheffingperkgNH3enkgmethaaninvoerenopstaluitstoot.Hetprijspadwordt
gebaseerdopdegemiddeldemarginalereductiekostenbijeenbepaaldreductiedoel.Stikstof:
Hetreductiedoelishetdoelvoor2035(50%emissiereductieNH3)in2030halenͲdeheffingzal
moetenwordenafgesteldopderestopgave(na30%stoppers)voordesector,vooruitstootuit
destallen.Methaan:naarverwachtingisderestopgavena30%krimpvoordelandbouwsector
nog2megatonnaar2030toe.

Vanaf2025

Alleveehouderijen,evt.met
drempelwaardeomvangbedrijf

_4

2022Ͳ2025

Alle
veehouderij
en,evt.met
drempelwaa
rdeomvang
bedrijf



80mln.
Tas Extra
ksf financiële
orc impulszodat
e voor2025
stal stalsysteme
inn n
ova beschikbaar
tie zijndie
integraal
emissies
vermindere
n,zodatbij
hetinvoeren
vaneen
heffingin
2025
ondernemer
skunnen
kiezenom
hunstalte
vernieuwen.
Momenteel
is172mln.
beschikbaar
voorhet
stimuleren
van
innovatieve
staltechniek
en.We
geveneen
impulsvan
ca.50%aan
deze

_5

_4a

_4b

Voorbereidingdoelsturingindividueelbedrijfsniveau

_4a

_4b

0022

Verdunnenvanmest1:1inde
zomeropslageninalle
mestkeldersmetvoldoende
capaciteitͲREDUCTIEBIJ
AANWENDING

Opkortetermijn(volgendjaar)verplichtendatallemest
verdundmoetworden

UitgewerktinhetrapportNormeren&Beprijzen(ficheL5)

Aanscherpen
stikstofgebruiksnormenmest

Destikstofgebruiksnormenworden(voormetnamegrasland) AanzetgedaaninN&B,nognietverderuitgewerktnaaronsweten
vanaf2025langstweesporenaangescherpt:1)totale
stisktofgebruiksnormgaatomlaagen2)deaanwendingsnorm
voordierlijkemestwordteveneensverlaagdincombinatiemet
afschaffingderogatie.

Erisweinigaanvullendmogelijkopmestgebied,eerstmoetdemeststapelkleiner.Alledierlijke 35
mestverdunnenmetwaterlijktenigekortetermijnaanscherping.Verderiseropditvlakniet
veelextramogelijk,omdatdeaanwendingstechniekenalemissiearmzijn.Weramenkosten
voorextrahandhaving.

Vanaf2022

Helelandbouwsector(incl.
akkerbouw)

DeNH3ͲemissiebijmestaanwendingisbijnadehelftvandetotaleNH3Ͳuitstootvande
nvt(mestnormen=bestaandbeleid).Intensiveringtoezichtkanworden
landbouwsector.SindsdejarennegentigisdeNH3Ͳemissiebijmestaanwendingsterkgedaald bekostigduitdehandhavingsmiddelenuithethuidigestructurelepakket.
doortoepassingvansteedsemissiearmereaanwendingstechniekenenvoorschriftenhoeen
hoeveelmestmagwordenaangewend.DetechnologischeoptiesomdeNH3Ͳemissieverderte
verlagenzijnopditmomentbeperkt.Opditmomentisereenmestoverschot.DeWURheeft
ingeschatdatpasbijeenkrimpvandeveestapelvan25%ofmeer,hetmestoverschotzal
verdwijnen.ErisdaaromaanvullendbeleidnodigomookdeNH3Ͳemissiebijaanwendingvan
mestteverlagen.Tegelijkmethetinvoerenvandoelsturingvoorstalleneneenkrimpvande
veestapelmet30%,wordendestikstofgebruiksnormenverlaagd.Hierbijzaldenadrukliggenop
degebruiksnormvoorgraslanden,gezienhetgrootstegedeeltevandeNH3Ͳemissieopgrasland
wordtveroorzaakt.Aanscherpingvandestikstofgebruiksnormbestaatuiteenverlagingvande
totalehoeveelstikstofdiemagwordenaangewend(viadierlijkemest,danwelkunstmest)enuit
eenverlagingvandeaanwendingsnormvoordierlijkemest.Depreciezemaatvoeringwordt
afgestemdopdereductiedienodigisomdedoelstellingvanhetpakketterealiseren.

Vanaf2025

Helelandbouwsector(incl.
akkerbouw)

_DeNH3Ͳemissiebij

Verdunnenvanmest1:1indezomeropslageninalle
mestkeldersmetvoldoendecapaciteitͲREDUCTIEBIJ
AANWENDING

Opkortetermijn(volgendjaar)verplichtendatallemest Uit Erisweinig 36
verdundmoetworden
ge aanvullend
wer mogelijkop
kt mestgebied,
in eerstmoet
het de
rap meststapel
por kleiner.Alle
t dierlijke
Nor mest
me verdunnen
ren metwater
& lijktenige
Bep korte
rijz termijn
en aanscherpin
(fic g.Verderis
he eropdit
L5) vlakniet
veelextra
mogelijk,
omdatde
aanwending
stechnieken
al
emissiearm
zijn.We
ramen
kostenvoor
extra
handhaving.

Aanscherpenstikstofgebruiksnormenmest

Destikstofgebruiksnormenworden(voormetname
grasland)vanaf2025langstweesporenaangescherpt:
1)totalestisktofgebruiksnormgaatomlaagen2)de
aanwendingsnormvoordierlijkemestwordteveneens
verlaagdincombinatiemetafschaffingderogatie.

g
week
Beperkingvergunningverlening

g

Vanaf2022 Hele
landbouwse
ctor(incl.
akkerbouw)

_

_

_
Minderhardemaatregelenvoorreflectie(dezemaatregelenzijnnietdoorterekenenmaarwezoudenweleenkwalitatieveappreciatieopprijsstellenͲ>terbesprekingvolgendeweek
Nieuw
DezemaatregelenwordtgenomenomdegroeivandeveeteeltinNederlandtebeperken.
Beperkingvergunningverlening Maatregelbedoeldomtevoorkomendatopgekochte
Emissiereductiemaatregelenindelandbouwkomenhiermeevolledigtengoedeaandenatuur
dierrechtenenvergunningenopnieuwwordenuitgegeven.Per
eneventuelevergunningverleninginanderesectoren.
provinciewordteenmaximumgesteldaanhetaantaldierenwat
vergundmagworden.Dezewordtineersteinstantiegelijk
Hetachterliggendedoelisomdoelbereikvandemaatregelenzekertestellen;hetmagnietzo
gesteldaanhetdaadwerkelijkaantalvergundediereninde
wezendatdesectorwordtverkleindendatdevrijgekomenruimteweerwordtingezetvoor
provincieendaaltaandehandvanhetaantalopgekochte
nieuweboerenbedrijven.Ditaspectbehoeftnadereuitwerking.Gedachtkanwordenaaneen
vergunningen.Devraagisofenhoedittecombinerenismetde
convenanttussenRIjkenprovincieswaarinmaximawordenvastgelegd.
bestaandefosfaatͲenproductierechten.Alternatiefishet
afsluitenvaneenconvenant,waarinmenafsprakenmaaktover
demaximumaantallenvee.

_Dezemaatregelenw
Faciliterenopkoopvrijgekomen
grond

(

Maatregelbedoeldomtevoorkomendatopgekochte Nie Deze
uw maatregelen
dierrechtenenvergunningenopnieuwworden
wordt
uitgegeven.Perprovinciewordteenmaximumgesteld
genomen
aanhetaantaldierenwatvergundmagworden.Deze
omdegroei
wordtineersteinstantiegelijkgesteldaanhet
vande
daadwerkelijkaantalvergundedierenindeprovincieen
veeteeltin
daaltaandehandvanhetaantalopgekochte
Nederland
vergunningen.Devraagisofenhoedittecombinerenis
tebeperken.
metdebestaandefosfaatͲenproductierechten.
Emissie
Alternatiefishetafsluitenvaneenconvenant,waarin
reductiemaa
menafsprakenmaaktoverdemaximumaantallenvee.
tregelenin
de
landbouw
komen
hiermee
volledigten
goedeaan
denatuur
en
eventuele
vergunningv
erleningin
andere
sectoren.
Het
achterliggen
dedoelis
om
doelbereik
vande
maatregelen
zekerte

_
Hetcoordinerenvanopkoopvanvrijgekomengronddoor
provinciesengemeentenvoorverscheidenedoeleinden
(woningbouw/natuur/energie)

VoordeopkoopregelingwordteersteenprincipeͲakkoordgeslotenmetgemeentenen
provincies,waarinzijvastleggenhoeveelgrondzijwillenopkopenvoorverschillenderuimtelijke
ordeningsdoelen.Alsbekendiswelkeboerenzullenmeedoenaandeuitkoopregeling,worden
depercelengeclusterd.Gemeentenenprovincieskrijgenvervolgensdeoptieomdegrond
clustersoptekopen.Ditkanwaarschijnlijkmeteenkorting,omdatdegrondenhetbedrijfals
'packagedeal'wordengekocht.Voorafgaandaandeinzetvandezemaatregelmoeteerstinzicht
wordenopgebouwdindemogelijkekosten,opbrengstenenrisico's.

Faciliterenopkoopvrijgekomengrond

Hetcoordinerenvanopkoopvanvrijgekomengrond
doorprovinciesengemeentenvoorverscheidene
doeleinden(woningbouw/natuur/energie)

Hetachterliggendedoelistevoorkomendatdekrimpvandeveestapelzalleidentotgrote
zonesbraakliggendterreinofdoorverkoopgrondenaanleliekwekerijen.Inplaatsvaneenrol
voorhetRIjkalsgrondmakelaareenrolvoorhetRIjkalscoördinatorvanhetprocestussen
bevoegdegezagen.

_Voordeopkooprege
_
_
_
_
_
_
_

j

2022Ͳ2025

Vanaf2025
nvt
Aan DeNH3Ͳ
zet emissiebij (mestnorme
ged mestaanwe n=
bestaand
aan ndingis
beleid).
in bijnade
N& helftvande Intensiverin
B, totaleNH3Ͳ gtoezicht
nog uitstootvan kanworden
bekostigd
niet de
ver landbouwse uitde
der ctor.Sinds handhavings
middelenuit
uitg dejaren
ew negentigis hethuidige
structurele
erk deNH3Ͳ
t emissiebij pakket.
naa mestaanwe
r ndingsterk
ons gedaald
wet door
en toepassing
vansteeds
emissiearme
re
aanwending
stechnieken
en
voorschrifte
nhoeen
hoeveel
mestmag
worden
aangewend.
De
technologisc
pp
pp j

_
_
_
_
_
_
_
_

0022

Voorde
opkoopregel
ingwordt
eersteen
principeͲ
akkoord
gesloten
met
gemeenten
en
provincies,
waarinzij
vastleggen
hoeveel
grondzij
willen
opkopen
voor
verschillend
eruimtelijke
ordeningsdo
elen.Als
bekendis
welke
boeren
zullen
meedoen
aande
uitkoopregel
ing,worden
depercelen
geclusterd.
Gemeenten
en

2022Ͳ2026

Hele
landbouwse
ctor(incl.
akkerbouw)

p

g

g

Stikstof
Datum:
Contactpersoon:

Maatregel#

12Ͳ7Ͳ2022

Type/categorie/
onderwerp

Korteomschrijvingmaatregel

Omvang/bedrag/kwantiteit

Periode/Perwanneer
(eenmalig,voorvierjaar,of
altijd?)

Doelgroep/afbakening

Overig

ToelichtingPBLproces

Gewijzigddoor

Datumwijziging/toevoeging

Spoor1:Perspectiefblijvers:verdermetingezetteroutenaarverduurzaming
Blok1:Natuurinclusievelandbouw
Stikstof_1

Natuurinclusievelandbouw

Beheergroenblauwedooraderinglandelijkgebied

Stikstof_2

Natuurinclusievelandbouw

UitbreidingANLbmetnationaalgeld

Stikstof_3

Natuurinclusievelandbouw

Vergrotenomschakelprogramma

2022:€110miljoen,
2023:€128miljoen,
2024:€146miljoen,
2025:€183miljoen
2026enverderejaren:€219miljoenstructureelperjaarDebudgettenzijn
inclusief10%uitvoeringsͲenmonitoringskosten
2023:€15miljoen,
2024:€29miljoen,
2025:€51miljoen
2026enverderejaren:€73miljoenperjaarstructureelDebudgettenzijn
inclusief10%uitvoeringsͲenmonitoringskosten

Altijd

Uiteindelijkboerenomhun
verdienmodelpassendtekrijgen,
budgettenkunnenviaGLB,danwel
viaregionaleoverhedenenTBO's
lopen.

interventielogica:ditpastbijhetfaciliterenvan
veranderingopdeafgewaardearealen.DoordaarNIL
ophogereniveaus(inclevtbiologisch)tefaciliteren
wordteradditionelestikstofͲ,klimaatwinst,etc.
bereikt.Ziebijv.https://edepot.wur.nl/545038

(opbouwendnaar)altijd

Uiteindelijkboerenomhun
verdienmodelpassendtemaken,
budgettenlopenviaprovinciesen
boerencollectieven

Letop:mogelijkedubbelinginfinanciendieookvoor
biologischelandbouwwordenopgevoerd.

Huidigprogramma:55mlnin2021,37mlnin2022en37mlnin2023.
Voorgesteldeuitbreiding:603mlnin2024en731mlnin2025.Debudgetten
zijninclusief10%uitvoeringsͲenmonitoringskosten

Eenmaligebedragen

Uiteindelijkboerenomtekunnen
omschakelen

Dezeambitiegaanwedekomendeperiodemet
voorranginzettenindeprioritairegebieden(BenC
gebieden),vandaareenuitsnedeinkosten.Dezetabel
sluitop5,5miljard,deuitsnedeopdeprioritaire
gebiedensluitop3,7miljard(envanaf2026
structureeljaarlijks440mln)enisgebaseerdopde
driemaatregelendiedirectsturenophetomschakelen
naarenbeherenvanNIL.Dezezullenaltijdin
samenhangmetdebudgettenvoorafwaardering
grondwordeningezet.Deprioritairegebiedenbeslaan
41%vanhetlandbouwareaal.Deambtelijke
inschattingisdattweederdevandegeambieerde5,5
miljardmetprioriteitmoetwordeningezet(omdatde
opgavedaarforsgroteris).DezeNILbudgetten
wordeningezetophettotaalareaalvandeprioritaire
gebieden(zowelwatopgekochtenafgewaardeerdis
alswataleigendomisvandeboer).

(opbouwendnaar)altijd

Stikstof_4

Natuurinclusievelandbouw

Monitoringbiodiversiteitagrarischgebied

2mlnin2021,5mlnin2022naarstructureeljaarlijks8mln

Stikstof_5

Natuurinclusievelandbouw

Integralegebiedsaanpak

0,4mlnin2021,1,5mlnin2022,2,6in2023,4mlnin2024,5mlnin2025naar (opbouwendnaar)altijd
structureeljaarlijks6mln

Blok2:Innovatievestalsystemenenmanagementmaatregelen
Innovatievestalsystementoelichting:
PilotsͲVersnellinginnovatie NaaraanleidingvandeadviezenvandeTaskforceversnelling
Stikstof_6

overheden
Gebiedsspelersinbredezindie
natuurlinclievelandbouwinzetten
voormeerdereopgaven

€2miljoenperjaar

voor4jaren(2021Ͳ2024)

#VERW!

stalsystemen

innovatieprocesstalsystemenéndeVerkenningNormerenen
beprijzenvanstikstofemissieswordenpilotsuitgevoerdmeten
onderzoeknaarintegraalduurzamestalsystemen.

Stikstof_7

OnderzoekͲVersnelling
innovatiestalsystemen

NaaraanleidingvandeadviezenvandeTaskforceversnelling €4miljoenperjaar
innovatieprocesstalsystemenéndeVerkenningNormerenen
beprijzenvanstikstofemissieswordenpilotsuitgevoerdmeten
onderzoeknaarintegraalduurzamestalsystemen.

voor4jaren(2021Ͳ2024)

#VERW!

Stikstof_8

WetgevingsprogrammaͲ
OvergangvanmiddelͲnaardoelvoorschriften
€1miljoenin2022,€2miljoenin2023en2024
Versnellinginnovatie
stalsystemen
InnovatiestalsystemenͲ
Voordeontwikkelingentoepassingvaneenmeetsysteemvoor €5miljoenin2023,€8miljoenin2024,€10miljoenin2025,daarna€10
Monitoringemissieuitstallen stallenisaanvullendefinancieringnodigvanaf2023.In
miljoenstructureel
afstemmingmetdeWURiseenschattinggemaaktvande
kosten.GeziendeintegraleaanpakvandeSubsidiemodules
brongerichteverduurzaming(Sbv)enconformhetadviesvan
detaskforce,zijndestalsystemennietalleengerichtopNH3
sensoren,maarookopCO2enCH4.
uitrolstalsystemen
subisidegerichtopsnelleuitrolvanintegraalemissieͲarme
cumulatiefrond1.5mrd
stallen

voor3jaren(2022Ͳ2024)

#VERW!

Altijd

#VERW!

Stikstof_9

Stikstof_10

Managementmaatregelen
Toelichting:
Stimuleren
Stikstof_11
managementmaatregelen

Stikstof_12

Stimuleren
managementmaatregelen

Blok3:Overigemaatregelen
Missiegedrevenkenniseninnovatie
Toelichting:PM
Kennisontwikkeling
Stikstof_13
Stikstof_14

Intensiverenkennissysteem

Stikstof_15

Metenenberekenen

€0,2mln
ViaGLBeenpilotonderhoofdmaatregelSamenwerkingten
behoevevanstimuleringvandemanagementmaatregelen
weidegang,mestverdunningopzandgrondenverlageneitwitin
veevoerrantsoen.Depilotzaleensamenwerkingmoetenzijn
vaneengroepondernemersincombinatiemetbijvoorbeeld
eenkennisinstellingensectorpartij.
DoorleringvanuitdepilotviahetnieuweNSPͲGLBhet
€145mlntotaal
toepassenvandemanagementmaatregelenstimuleren.

Duurzamepacht

Stikstof_19

Duurzamepacht

Stikstof_20

Duurzamepacht

Stikstof_21

Duurzamepacht

Eenmalig(2022)

veehouders(melkveehouderij)

#VERW!

Eenmalig(indejaren2023Ͳ2025)

veehouders(melkveehouderij)

#VERW!

Multidisciplinaironderzoeksprogramma'sgerichtop
Structureel€50miljoenperjaarvanaf2022
Altijdperjaar
innovatieveconceptendieeenofmeerderemaatschappelijke
opgavenbedienen
VersterkenkennisbasisopagroͲennatuurdomeinen
Versterkenkennisbasis:€30miljoenstructureelvanaf2022.
€38mlnaltijdperjaar
grootschaligestrategischekennisinfrastructuur
Grootschaligeenstrategischeinfrastructuur:€8miljoenstructureel,eenmalig€ €4mlneenmalig
4miljoenin2022
Onderbouwingvanbeleidmetfeitenenkwalitatief
Structureel€5miljoenperjaar,eenmalig€5miljoenin2022.
€5mlnaltijdperjaar
hoogwaardigecijfersdoorontwikkelen/vernieuwen
€5mlneenmalig
meetpraktijkenmodellen

Duurzamepacht
Toelichting:Randvoorwaardelijkemaatregelenomextensiveren/NILookmogelijketemaken+PM
Duurzamepacht
Wijzigenpachtwetgevingomduurzaamheidseisente
OnderdeelvanapparaatskostenLNV
Stikstof_17
Stikstof_18

#VERW!

agrofoodcomplex

1

agrofoodcomplex

2

focusopprimairesector,
ketenpartijen

3

Altijd

Pachtersenverpachters

2miljoenopbasisvan100.000perFTEvanaf2022

altijd

RVBenpachtersRVB

#VERW!

Structureeloplopend

pachterRVB

#VERW!

opzettenpachtregister

Doorduurzaamheidscriterianeemhetverdienvermogenvandepachterafen
daarmeeookdepachtdiebetaaldkanworden.Aannameisdatde
pachtopbrengsthalveert.
Doordaterjaarlijkspachtcontractenvernieuwdworden,neemtdeopbrengst
perjaarmet€2mlnaftoteen€20mlnstructureeel(maximaal).
DezelagereopbrengstenzijnkostenvoorhetRijk.
Eenmalig2miljoen

eenmalig

pachtersenverpachters

#VERW!

kostendekkendmakenpachtleges

Betrefteenbesparingvan€1mlnperjaarstructureel

altijd

pachtersenverpachters

#VERW!

verbeteren
Aannemen20rentmeestersvoorRVBvoorhandhaving
duurzaamheidsmaatregelen
ToewijzingliberalepachtcontractenRVBopbasis
duurzaamheidscriteria

Onderdeelvanalingezetwetsherzieningstraject

#VERW!

Bodem

0024

Toelichting:
Stikstof_22

Voor8jaar

Agrariërs,ketenpartijen,
erfbetredersenandereadviseursin
deagrarischesector.

#VERW!

Bijdragenaanbeleidstrajectendieerophunbeurtweervoor 2022t/m2030:€1miljoenperjaar
zorgendatin2030allebodemsinNederlandduurzaamworden Totaal€9miljoen
beheerd.

Totenmet2030

EU,ministeriesenandere
overheden.

#VERW!

BodemͲenwatervraagstukkenwordeninderegio
geconcretiseerdenoplokaalniveauaangepakt.Ditleidttot
meercommitmentvandedeelnemendepartijen.

2022:€1miljoen
2023t/m2030:€2miljoenperjaar
Totaal€17miljoen

2022t/m2030

Deregio.

#VERW!

Agroketenstimuleren

Departijenindeagroketenkunnendoorhetindienenvan
wensenenhetstellenvaneisentoteenbeterbodembeheer
komen.

2022t/m2030:€1miljoenperjaar
Totaal€9miljoen

2022t/m2030

Agroketenpartijen.

#VERW!

Stikstof_26

Specifiekemaatregelen/
pilotsondersteunen

Eeninhaalslagopduurzaambodembeheerenkoolstofopslagin 2022:€1,2miljoen
debodemdoormeermiddelenintezettenopbodemkwaliteit. 2023t/m2030:€1,6miljoenperjaar
Totaal:€14miljoen

2022t/m2030

Overheden,ketenpartijen,agrariërs,
etc.

#VERW!

Stikstof_27

Monitoring

Monitoringopdoelstellingen.

Altijd

Stikstof_28

Innovatiestimuleren

ActiefparticiperenindeKennisͲenInnovatieAgenda
Landbouw,Water,VoedselenrelevanteMeerjarige
MissiegedrevenInnovatieProgramma’s.

Stikstof_29

Impulsklimaatadaptatie

Eenklimaatadaptiever(regionaal)bodemͲenwatersysteem
doorbijtedragenaanprojectenvanagrariërsen
gebiedspartijen.

GreendealeiwitgewassenͲ
Teelteiwitrijkegewassen
verhogen
Ondersteuning
producentenplatformsen
ketenactiviteitenͲTeelt
eiwitrijkegewassen
verhogen/verdienmodel
Intensivering
onderzoeksprogramma’sͲ
Teelteiwitrijkegewassen
verhogen/innovatieve
eiwitbronnen

GreenDealEiwitgewassenmetketenpartijenwaarmeede
ketenronddeteeltvaneiwitgewassenversterktkanworden.
Ondersteuningproducentenplatformsenketenactiviteiten

KennisontwikkelingenͲ
verspreiding

Kenniswordtovergebrachtnaardepraktijkomstapsgewijs
gezamenlijktoteenduurzaambodembeheertekomen.

Stikstof_23

Beleidsimpulsenvoor
duurzaambodembeheer

Stikstof_24

Gebiedsgericht/regionaal
werken

Stikstof_25

Eiwitstrategie
Toelichting:
Stikstof_30
Stikstof_31

Stikstof_32

2023:€6miljoen
2024:€5miljoen
2025t/m2030:€4miljoenperjaar
Totaal€35miljoen

2022:€0,8miljoen
2023:€0,8miljoen
2024:€1,5miljoen
Vanaf2025:€0,8miljoenperjaarstructureel
2022:€0,8miljoenperjaar
2023:€0,8miljoen
2024t/m2030:€1,2miljoenperjaar
Totaal€€10miljoen
2022t/m2030:€5miljoenperjaar
Totaal€45miljoen

#VERW!

2022t/m2030

Marktpartijen

#VERW!

2022t/m2030

Agrariërsengebiedspartijen

#VERW!

8miljoen

verdeeldover4jaar

ketenpartijenenagrariers

#VERW!

17miljoen

verdeeldover4jaar

ketenpartijen

#VERW!

Intensiveringonderzoeksprogramma’srondhetthemaeiwitten 25miljoen

verdeeldover4jaar

Agrariers,wetenschappers

#VERW!

9miljoen

3miljoenperSBIR,eenmalig

Ketenpartijen,agrariers

#VERW!

0,5miljoen

perjaar,structureel

Agrariers,ketenpartijen

#VERW!

1miljoen

perjaarstructureel

Consumenten

#VERW!

0,2miljoen

perjaarstructureel

SojaproducenteninZuidͲAmerika,
Nederlandseketenpartijen,NGO's

#VERW!

2022enverderejaren:€3,0miljoenperjaar

vanaf2022strucureel

Boerenentuindersen
onafhankelijkebedrijfsadviseurs

#VERW!

Stikstof_38

Praktijkleernetwerkenvoor Idemalsbijmaatregel1enaanvullendeonderwerpen:
2022enverderejaren:€2,3miljoenperjaar
boerenomsamenkenniste methaanemissiereductieindeveehouderij,duurzaam
bodembeheerengrondwaterbeheerinveenweidegebieden,
delen,toetepassenente
verminderenlachgasemissiesbijbemesting,vastleggenkoolstof
lerenvanelkaar.
Samenwerkingsverbanden
indebodem,verbeterendiergezondheidendierenwelzijn.
gerichtopkennisoverdracht.Ͳ
Kennisoverdracht

vanaf2022strucureel

Boerenentuinders

#VERW!

Stikstof_39

Educatieen
kennisverspreidingͲ
Kennisoverdracht

vanaf2022strucureel

Boerenentuindersenerfbetreders

#VERW!

Stikstof_33
Stikstof_34

Stikstof_35

Stikstof_36

Innovatiestimuleringmiddels InzetvanhetSBIRinstrumentariumominnovatiesophet
gebiedvannieuweeiwittentestimuleren.
enkeleSBIR’sͲ
Innovatiestimulering
MarktonderzoekenNLͲ
Monitoringsplan
ketenproducten&
monitoringsplanͲTeelt
eiwitrijkegewassen
verhogen/Innovatieve
eiwitbronnen
Campagnesobvuitkomstenvangedragsonderzoek.
Consumenten
(gedragsonderzoek,
stimuleringenvoorlichting)Ͳ
Consumentenstimulering
naarhetetenvanmeer
plantaardigeproducten
Verduurzamingsojateeltin InzetopverduurzamingvanSojateeltinZuidͲAmerika
ZuidͲAmerikaͲDuurzame
grondstoffen

KennisenInnovatieophetBoerenerf
Toelichting:
Bedrijfsadviezenvoor
Stikstof_37
individueleboerenofin
groepsverband.Ͳ
Kennisoverdracht

Onafhankelijkeerkendebedrijfsadviseursgeveneen
bedrijfsadviesafaandeboeropbasisvanspecifieke
adviesbehoefteomtekomentoteenbedrijfsaanpassing.Dit
gebeurtaandehandvaneenadviesvoucherterwaardevan
1500euromaximaal.Gerichtopaandachtsgebiedenrondom
stikstofreductie,precisielandbouw,biodiversiteit,weerbare
teelten,beterbenuttenreststromen,hergebruiknutrienten,
duurzaamverdienvermogen,persoonlijkeontwikkelingen
verduurzamingbedrijf,duurzaambodembeheer,reductie
amoniakenmethaanuitstoot,starten/beeindigenof
overnemenlandbouwbedrijf.Boerenwordenhierdoor
gestimuleerdomstappentezetteninbedrijfsaanpassingen
waarbijdeeigenbedrijfssituatievertrekpuntis.

Momenteelgaathetstikstofcursussen(verdiepingscursus
2022enverderejaren:€2,0miljoenperjaar
stikstofindelandbouwvoorboerenenvoorbedrijfsadviseurs
gaathetomdeopleidingbedrijfscoachstikstof.Bedoelingisom
meerderecursussentegaanontwikkelenopandere
onderwerpengerichtopverduurzaminglandbouw.
Bijvoorbeeldduurzaambodembeheer.Bijkennisverspreiding
gaathetombeschikbaarstellenvanrelevantekennisover
diverseonderwerpennaardiversedoelgroepenvia
GroenKennisNet.BijKennisopMaat(KoM)kanhetgaanom
diverseonderwerpenwaarbijbestaandekennisuitonderzoek
endepraktijkwordtdoorvertaaldnaar(toekomstige)MKBérs
gerichtopconcretehandelingsperspectieven.

Stikstof_40

Stikstof_41

Stikstof_42

RegelhulpͲKennisoverdracht DezeICTtoolopRVO.nlrichtzichopallemogelijke
2022enverderejaren:€0,2miljoenperjaar
onderwerpenbinnendecontextvankringlooplandbouw,
verduurzaminglandbouwenklimaatneutralelandbouwwaar
bestͲpracticesenofsubsidieregelingenvoorbeschikbaarzijn.
Aandehandvanspecifiekevragenenbehoeftenwordtde
boer/tuindergeinformeerdoverhandelingsperspectievenenof
mogelijkhedenvoorfinanciering/subsidieringvanuitde
overheid.
Demobedrijven/FieldlabsͲ
Demobedrijvenzijnindividuelebedrijvenofingroepsverband 3,0mlnperjaarvanaf2024
Kennisoverdracht
vanboerendiealbezigzijnindepraktijkmetbestaande
omschakelmaatregelenendepraktischeervaringenhiermee
willendemonstrerenaanandereboerenmettotdoelkenniste
delenenteinspireren,zodatandereboerenditookkunnen
toepassenindeeigenbedrijfsvoering.Richtzichop
omschakelmaatregelenuithetOmschakelprogramma.
emissiereductiestikstof;
b.reductiegebruikgewasbeschermingsmiddelen;
c.emissiereductiebroeikasgassen;
d.emissiereductienitraat;
e.vergrotenbiodiversiteit;
f.versterkenduurzaambodembeheer;
g.verhogenaandeelcirculairveevoergebruik.
BedrijfsplannenͲ
Bedrijfsplannenrichtenzichop+C13omschakelmaatregelenuit Wordtin2021voorheteerstopengesteldmetintentieverlengingtotenmet
2023.FinancieringuitOmschakelprogramma.
Kennisoverdracht
hetOmschakelprogramma:emissiereductiestikstof;
20.reductiegebruikgewasbeschermingsmiddelen;
30.emissiereductiebroeikasgassen;
40.emissiereductienitraat;
50.vergrotenbiodiversiteit;
60.versterkenduurzaambodembeheer;
70.verhogenaandeelcirculairveevoergebruik;
80.verbeterendierenwelzijn/diergezondheid;

vanaf2022strucureel

Boerenentuinders

#VERW!

vanaf2024structureel

Boerenentuinders

#VERW!

Omschakelprogramma

Boerenentuinders

#VERW!

Boerenentuindersendeelsook
erfbetreders

#VERW!

Vernieuwinginstrumenten
voorkennisoverdrachtnaar
hetBoerenerfͲ
Kennisoverdracht

Naastdebovenstaandebeschrevenbestaandemaatregelenis Structueelbudget5,0mlnvanaf2021(ondermeerookvoorFieldlabsdeelsinte Vanaf2021structureel
hetnoodzakelijkomteblijveninvesterenin(nieuwe)
zetten).
instrumentariumvoorkennisoverdrachtgerichtoptransitieͲ
opgaven.Zieookdestikstof,kringlooplandbouw,
klimaatneutraleopgaven.Hoeditnieuweinstrumentarium
vormkrijgtisooksterkafhankelijkvandetypeopgavenen
behoeftenhierbij.Ditvergtookmaatwerk.Kennisoverdracht
naarhetBoerenerfmoeteenpermanenteplekkrijgeninhet
palletvankenniseninnovatieͲinstrumenten(zieookOECD
rapportAKISuit2015).

Stikstof_45

Ontwikkelingdoelen(op
setorͲ/gebiedsniveau)
OntwikkelingKPI's

Stikstof_46

Afrekenbarestoffenbalans

Stikstof_47

MeetͲen
monitoringssystemen

Doorvertalingvandegeneriekedoelennaargebieden/
pm
sectoren
pm
DeontwikkelingvanKPI'sdiededoelenvertalennaar
bedrijfsniveauwordtvoortgezet.Degeneriekebasissetwordt
verderontwikeldomtekomenisomeengeneriektoepasbare
setvan
KPI’sdieinallegebiedenendoorallebedrijvenkanworden
toegepast.
OntwikkelinvervolgopdeVerkenningASBeensysteemdat pm
voldoetalsafrekenbarestoffenbalans,metdebijbehorende
meetsystemenopbedrijfsniveau.
HetontwikkelenenbevorderenvandetoepassingvanmeetͲ pm
enmonitoringssystemen;dezekunnengebruiktwordenin
bedrijfsmanagementsystemenenkunnenoptermijnhelpenbij
deverantwoordingdienoodzakelijkisvooreendoelgericht
beleid

Stikstof_43

Doelsturing
Toelichting:
Stikstof_44

Omschakelfonds
Toelichting:ditisdummytbvtoevoegingvanuitNILenbiologisch
Investeringsfonds
Alseenagrariërfinancieringaanvraagtvoordeomschakeling
Stikstof_48

Stikstof_49

WerkkapitaalregelingͲ
Borgstellingsregeling

Stikstof_50

Regelingbedrijfsplanvoor
omschakelingͲ
Subsidieregeling
Regeling
demonstratiebedrijvenͲ
Subsidieregeling

Stikstof_51

#VERW!

2022Ͳ2025

#VERW!

2022Ͳ2024

#VERW!

2022Ͳ2025

#VERW!

Pilotissindsjuli21opengestelden Agrarischeondernemers
staatinprincipe12maandenopen,
nadepilothopenweeendefinitief
fondsopentestellen.

#VERW!

Metdezeregelinggaatdeoverheideenborgstellingverlenen 1,4miljoeneuro
opbancairefinancieringomookde(extra)
werkkapitaalbehoeftealsgevolgvandeomschakelingnaar
duurzaamheidbeterfinancierbaartemaken.
Ondersteuningvoorhetmakenvaneensolidebedrijfsplanvoor 1,9miljoeneuroperjaarvan2021t/m2023
omschakeling.

Openstellingverwachtinnajaar2021 Agrarischeondernemers

#VERW!

Openstellingverwachtinnajaar2021 Agrarischeondernemers

#VERW!

Ondersteuningvoorinspirerendepraktijkvoorbeeldenvan
1,7miljoeneuroperjaarvan2021t/m2023
reedsomgeschakeldeagrariërsomhunkennisenervaringuit
tewisselenmetcollegaagrariërsomverdereverduurzamingte
stimuleren.

Openstellingverwachtinnajaar2021 Agrarischeondernemers

#VERW!

naareenstikstofarme,meerextensieveenduurzame
bedrijfsvoering,kaneenfinancierdatterisicovolvinden.Met
hetInvesteringsfondsDuurzameLandbouwzorgtLNVvoor
aanvullendefinancieringomdeomschakelingmogelijkte
maken.

Hiervooris70miljoeneurointotaalbeschikbaar,waarvan€9miljoen
fondsvermogenvooreenpilotfasevan12maandendieinjuli'21isgestart

2021Ͳ2022

IndereeksiseenPMͲbedrag
opgenomenvoorevt.extra
ambitie.Deextraambitieis
budgettairalgeformuleerdonder
stikstof_3(natuurinclusieve
landbouw)

BiologischeLandbouwenproductie
Toelichting:DeEuropeseCommissieheeftop25maart2021haarmededelingvooreen‘actieplanvoordegroeivanbiologischeproductie’gepresenteerdvoordeperiode2021Ͳ2027.HetactieplaniseenverdereuitwerkingvandeambitiesindeGreenDeal[Kst35377,nr.1]endaaruitvolgendedeBoerͲtotͲBordstrategie[Kst22112,nr.2891].MethetactieplanzetdeCommissieinophetstimulerenvanproductieenconsumptievanbiologischeproducten,o.a.dooruiterlijkin2030tenminste25%van
delandbouwgrondindeEuropeseUnietegebruikenvoorbiologischelandbouwendebiologischeaquacultuursterkeruittebouwen.NederlandsteuntdeGreenDeal,FarmͲtoͲForkenEuropeseBiodiversiteitsstartegieendaarmeeookhetBiolgosichActieplandatdaaruitvoortkomt.Hetkabinetheeftaangegevenaaneennationalestrategievoorbiolgosichelandbouwtegaanwerken.
DeWURheeftdestikstofemissiesvandebiologischeproductiewijzeonderzocht.Uithetrapportblijktdatinhetalgemeendebiologischemelkveesectorgoedscoortquastikstofemissie.Ditbiedtaangrijpingspuntenvooreenoptimalisatievandestikstofhuishoudingindebiologische(melk)veehouderij.NietonvermeldmagblijvendatuithetonderzoeknaarvorenkomtdatdevestigingvanbiologischemelkveehouderijrondN2000Ͳgebiedenals‘buffer’aandachtzoumoetenkrijgen.
Eerdergenoemdin:BNCficheactieplangroeibiologischeproductie(kst22112,nr.3106)&SERͲadvies.Naarduurzametoekomstperspectievenvoordelandbouw&Quickscanstikstofproblematiekenbiologischeveehouderij:Mogelijkebijdragevandebiologischesectoraanoplossingsrichtingenvoorammoniakproblematiek,MarleenPlompenGerardMigchels,Rapport1306

Stikstof_52

Omschakelloket

2022Ͳ2026

Boeren

#VERW!

Subsidieregeling

concretehulpkrijgenbijhetomschakelennaareenmeer
duurzame,natuurinclusieveen/ofbiologischelandbouw
tegemoetkominginvesteringenvangangbaarnaarbiologisch

€4,5miljoen

Stikstof_53

€22,5miljoen

2022Ͳ2026

Boeren

#VERW!

Stikstof_54

Kennis/onderzoek

versterkingvandebiologischelandbouw

€20miljoen

2022Ͳ2026

Onderzoek,ketenpartijen

#VERW!

Stikstof_55

Consumentenaanpak

€20miljoen

2022Ͳ2026

Consumenten

#VERW!

Stikstof_56

Controlesysteem/Fraude
aanpak

Voorlichtingoverbiolgosichkeurmerk,samenwerking
ketenpartijen
extrainzetopdeaanpakvanfraudeterwaarborgvanhet
consumentenvertrouwen

€20miljoen

2022Ͳ2026

SKAL

#VERW!

DigitaliseringsvisieLNV
Toelichting:

12,5mln€perjaar,metingroeipad2021(1,5mln€)en2022(11mln€)

structureelt/m2030

hetactieprogrammamoeteenzeer
breedspectrumaanstakeholders
aansporen,bedienenenstimuleren.
Denkhierbijaankennisinstellingen,
ondernemers,maatschappelijke
organisaties,overheden,
uitvoeringsorganisaties,
dataleveranciersͲendataverwerkers,
datadeelpartners,primaire
producentenenandere
ketenpartijen,agentschappenen
onderwijsinstellingen

#VERW!

digitaliseringͲfieldlab
uitbreidenvaneennetwerkvanregioͲensectorspecifieke
netwerkengebiedsgerichte ‘BoerderijenvandeToekomst’:dekraamkamersvooragroͲ
samenwerking
ecologischeéntechnologischeontwikkelingen

9mln€perjaar,metingroeipad2021(1mln€)en2022(8mln€)

t/m2025

Kennisinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties

#VERW!

Stikstof_59

digitaliseringͲfieldlab
Verkenningvaneensysteemvoorregionaleafstemmingvan
netwerkengebiedsgerichte resourcesvoorkringlooplandbouwendigitaliseringten
samenwerking
behoevevanKPI’s

1mln€perjaar,metingroeipad2021(0,3mln€)en2022(0,7mln€)

t/m2025

ZijndoelgroepenvandeKPI
systematiek,zoalsbedrijveninde
primairesectoren,maarook
overheidsinstantiesdiededatanodig
hebbenvoormonitoring,evaluatie
enbeloning.

#VERW!

Stikstof_60

digitaliseringͲopschaling
pilotsagrotechen
teeltsystemen

KennisprogrammaomdekansenvanAI(zoals
patroonherkenning)inrelatietotsatellietdatatebenutten

1mln€perjaar,metingroeipad2021(0,3mln€)en2022(1mln€)

t/m2025

Primairesectoreninclloonwerkers,
dataleveranciersenͲverwerkers,
kennisinstellingen

#VERW!

Stikstof_61

digitaliseringͲopschaling
pilotsagrotechen
teeltsystemen

PilotsDigitalTwinvoorsimulatiekringlooplandbouw&
natuurtoepassingen,blockchainindeagroͲfoodketenen
innovatieveagroͲennatuurrobotica

1mln€perjaar,metingroeipad2021(0,3mln€)en2022(1mln€)

t/m2025

Primairesectoreninclloonwerkers,
dataleveranciersenͲverwerkers,
kennisinstellingen

#VERW!

Stikstof_62

digitaliseringͲopschaling
pilotsagrotechen
teeltsystemen

Monitoring,evaluatieenoptimalisatievaninstrumentenom
investeringeninprecisielandbouwteondersteunen

1,3mln€perjaar,metingroeipad2021(0,3mln€)en2022(1mln€)

t/m2025

kennisinstellingen,
uitvoeringsorganisaties,overheden,
datadeelpartners

#VERW!

Stikstof_63

digitaliseringͲopschaling
pilotsagrotechen
teeltsystemen

OndersteuningsregelingomSmallBusinessInnovation
Researchtehelpeninnovatiesindepraktijktebrengen

1mln€perjaar,metingroeipad2021(0,3mln€)en2022(1mln€)

t/m2025

agrarischondernemersin
toeleveringvantechnologie(zoals
softwareenhardware)

#VERW!

Stikstof_64

digitaliseringͲinternationale NationaleinpassingdigitaliseringvanuithetnieuweGLBen
samenwerking
internationaletrajecten

0,4mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,3mln€)

structureelt/m2030

#VERW!

Stikstof_65

digitaliseringͲinternationale bewakenenontwerpenvanadequatewetͲenregelgevingom 0,4mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,3mln€)
samenwerking
deeͲherkenbaarheid,verificatieendatapositievandeboerte
versterken

structureelt/m2030

kennisinstellingen,
uitvoeringsorganisaties,overheden,
ondernemers,
samenwerkingsverbandenendataͲ
stakeholders
Diversepartijendiedatavoorofop
hetboerenbedrijfgenererenen
ontsluiten,ondernemersinprimaire
sectorzelfenhunafnemers.

Stikstof_66

digitaliseringͲinternationale Kansenbenuttenininnovatieprogramma’svandeEU(Digital
samenwerking
EuropeProgramme)

0,4mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,3mln€)

structureelt/m2030

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
ondernemers,internationale
stakeholders/partnerlanden

#VERW!

Stikstof_67

digitaliseringͲ
voedselzekerheid

Ontwikkelingvaneensamenhangendprogrammamethet
MinisterievanBuitenlandseZakenronddigitaleinnovatiesin
internationalevoedselͲenwaterzekerheid

0,8mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,6mln€)

t/m2025

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
ondernemers,internationale
stakeholders/partnerlanden

#VERW!

Stikstof_68

digitaliseringͲ
voedselzekerheid

HetopzettenvanbilateraleenmultilateraleinnovatieͲ
initiatievenvoorverduurzamingvanproductiesystemen

0,7mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,5mln€)

t/m2025

#VERW!

Stikstof_69

digitaliseringͲ
voedselzekerheid

Samenwerkingmetgelijkgestemdepartners(zoalshet
NetherlandsFoodPartnership)omcoalitiestenbehoevevan
voedselzekerheidoptezetten

0,5mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,3mln€)

t/m2025

Stikstof_70

digitaliseringͲopenaccess
data,
biodiversiteitsmonitoring

Verdereondersteuningvandigitaliseringinhetkadervan
DigitaalStelselOmgevingswet,opendatabeleiden
basisregistratiesBRO,BGT,PDOKenSatellietdataportaal

4,2mln€verdeeldover2021Ͳ2025metingroeipad,toenemendtot1,6mln€
perjaarvan2025t/m2030

structureelt/m2030

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
ondernemers,internationale
stakeholders/partnerlanden
samenwerkingsverbanden,
kennisinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties,internationale
stakeholders
Kennisinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties,adviseurs

Stikstof_71

digitaliseringͲopenaccess
data,
biodiversiteitsmonitoring

FaciliterenvanopenͲaccessbiodiversiteitsdatavoorfinanciële 0,3mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,2mln€)
instellingen

t/m2025

Kennisinstellingen,consumenten,
financiëleinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties,adviseurs

#VERW!

Stikstof_72

digitaliseringͲopenaccess
data,
biodiversiteitsmonitoring

Biodiversiteitsinclusievebeslissingsondersteunende
informatiesystemenvoorbedrijven,zoalsnaturalcapital
accountingentrueͲcostͲaccounting

t/m2025

Kennisinstellingen,consumenten,
financiëleinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties,adviseurs

#VERW!

Stikstof_73

digitaliseringͲopenaccess
data,
biodiversiteitsmonitoring

UitbreidinglandschapselementenmonitoringenverbeteringICT 0,7mln€perjaar,metingroeipad2021(0,2mln€)en2022(0,5mln€)
vanAgrarischNatuurͲenLandschapsbeheer

t/m2025

Kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
adviseurs

#VERW!

Stikstof_74

digitaliseringͲopenaccess
data,
biodiversiteitsmonitoring

MonitoringbiodiversiteitentransitieNationaleDatabankFlora 2,6mln€verdeeldover2021Ͳ2025
enFaunanaaropenaccessdatabase

t/m2025

Kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
adviseurs

#VERW!

Stikstof_75

digitaliseringͲ
samenwerkingsprogramma

3mln€perjaar,metingroeipad2021(0,5mln€)en2022(2,5mln€)
StimuleringvansamenwerkingtussenTopsectoren,om
kennisdelingteverbeterenennieuweontwikkelingenversneld
uittewerken,tetoetsenentoetepassenvoor
voedselzekerheidenvoedselkwaliteit

structureelt/m2030

Kennisinstellingen,ondernemers,
overheden,maatschappelijke
organisaties

#VERW!

Stikstof_57

digitaliseringͲ
actieprogramma

Stikstof_58

Eenoverkoepelendactieprogrammawaarinstakeholdersvia
casussenconcreetwerkenaanhetinzettenvandigitalisering
tenbehoevevanmaatschappelijkeopgaven

0,2mln€perjaar,metingroeipad2021(0,1mln€)

#VERW!

#VERW!

#VERW!

Stikstof_76

digitaliseringͲleerplatforms Versterkingvankennisniveauenvaardighedenonder
2,5mln€perjaar,metingroeipad2021(0,5mln€)en2022(2mln€)
encompetentieversterking
(toekomstige)ondernemers,overhedenenandere
stakeholdersophetgebiedvandigitaliseringviagroen
onderwijs(GroenPactͲversnellingsprogrammadigitaliseringen
technologisering),NWOͲSIA,curriculum,stageplaatsenen
onderwijsopdrachten.OokinkaderLevenlangLeren:SABEͲ
regelingmetdaarinmogelijkhedenomalsondernemers
cursussentevolgen.

t/m2025

Onderwijsinstellingen/lectoren,
studenten,ondernemers,adviseurs

structureel?

Landbouwbedrijven

structureel?

ondernemers,werknemersengezin

nadertebepalen

nadertebepalen

nadertebepalen

Monitoringeninformatie(digitalisering)

2miljoeneuroperjaartotenmet2030
totaal:18miljoeneuro

2022totenmet2030

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs

#VERW!

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs
kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs

#VERW!

Verplaatsen,socialeeneconomischeondersteuning.Toelichting:
Verplaatsingbedrijven
Mogelijkhedenvoorlandbouwbedrijvenomteverplaatsennaar nadertebepalen
Stikstof_77

#VERW!

gebiedenwaarwelruimteis(AͲgebieden)

Ondersteuningvanondernemersdiemoetenstoppeninzowel nadertebepalen
praktischezin(loopbaan,etc),maarooksociaal(verhuizing
gezin,etc.)

Stikstof_78

Socialeondersteuningbij
stoppen

Stikstof_79

economischeondersteuning Economischeondersteuningingebiedenwaargroepen
bijstoppen
landbouwerszoudenstoppen

Gewasbescherming
Toelichting:
Digitalisering
Stikstof_80

Stikstof_81

KennisontwikkelingenͲ
verspreiding

Kenniseninnovatie

1miljoeneuroperjaartotenmet2030.Ditisaanvullendophetkennisbudget 2022totenmet2030
vandedirectieSKI.
Totaal:9miljoeneuro

Stikstof_82

Stimulerentoepassing
innovatieindepraktijk

Toepassing

2miljoeneuroperjaartotenmet2030
totaal:18miljoeneuro

2022totenmet2030

Stikstof_83

Instrumenten

Randvoorwaardenenincentives

0,25miljoeneuroperjaartotenmet2030
totaal:2,25miljoeneuro

2022totenmet2030

Stikstof_84

Oplossenknelpunten

KortetermijneffectiefmaatregelenͲenmiddelenpakket

0,75miljoeneuroperjaartotenmet2030
totaal:6,75miljoeneuro

2022totenmet2030

Stikstof_85

Emissiemilieu

PakketvanMaatregelenEmissiereductieGewasbescherming
OpenTeelten

P.M.HetministerievanIenWishiervoorheteersteaanspreekpunt.

Stimulerenomslagnaar
grondgebonden
bedrijfsvoering

OmslagnaareenvollediggrondgebondenmelkveeͲen
2022&2023:1mln,2024:2mln,vanaf2025:3mln
rundvleesveehouderij,datwilzeggendemestproductiein
balansbrengenmetdemestplaatsingsruimtemetalsresultaat
datdezesectorennietlangereenmestoverschothebben

Stikstof_87

Ondersteuningomslagnaar
encreërencapaciteitvoor
mestverwerking

BedrijvenuitanderesectorendandemelkveeͲen
2022:1mln,vanaf2023:2mln
rundvleesveehouderijzijnnietverplichtomvooreen
grondgebondenbedrijfsvoeringtekiezen,maarmogenditwel.
VoorbedrijvendievooreennietͲgrondgebonden
bedrijsvoeringkiezenzaldestandaardzijnomalle
geproduceerdemestaftevoerenenhettelatenvewerkentot
eenproductdatvoldoetaandebehoeftevanbodemengewas.

Stikstof_88

Regulerendemaatregelen7e Gebiedsgerichtemaatregelendiezichrichtenophet
ActieProgramma
verbeterenvandewaterkwaliteitopplekkenwaardezenog
nietisbehaald.

Stikstof_89

Controleenhandhaving

Hetvoortzettenvandeversterktehandhavingsstrategieplus
hetimplementerenvaneerdergenoemde
structuurveranderingenineeneffectievecontroleen
handhaving.Vereenvoudigingenverbeterenhandhaafbaarheid
zijnkernpuntenbijhetuitwerkenvanhettoekomstig
mestbeleid.

Stikstof_90

Ondersteuning
gebiedsaanpak

Stikstof_91

Pilots7eAP

Stikstof_92

Droogtemaatregelen

Gebiedsgerichtemaatregelendiezichrichtenophet
Structureelvanaf2022:7,5mln
verbeterenvandewaterkwaliteitopplekkenwaardezenog
nietisbehaald.
Structureelvanaf2022:1,5mln
Hetvoornemenisdiversepilotstecontinuerenmet
voorloperbedrijvenquawaterkwaliteit,diezichrichtenop
doelgerichtermestbeleid.Budgetvooralvoorbijdragenaan
monitoringvandeeffectenenhandhaving.
Omdenegatieveeffectenvandedroogteopdewaterkwaliteit Structureelvanaf2022:3mln
tebeperkenwordenmaatregelenopgesteld(bijv.subsidievoor
vergrotenopslagcapaciteitmestvan7naar9maanden)

Stikstof_93

7e/8eAPoverig

monitoring,kennisontwikkeling,Ͳverspreiding,communicatie, Structureelvanaf2022:8,5mln
evaluatiemeststoffenwet,opstellen8eAP

ZoönosenͲdierziektenͲ
volksgezondheid

Doorontwikkelenepidemiologischemodellenvoorberekenen PM
transmissievanziektekiementussenbedrijven,omrisico'svoor
verspreidingvanzoönosen/dierziektentebepalenbijomvang
endichtheidvanveehouderijen
Reducerendichtheidveehouderijenenaantallendierenop
PM
bedrijven

Mest
Stikstof_86

Zoönosen
Stikstof_94

kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs
kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs
kennisinstellingen,overheden,
maatschappelijkeorganisaties,
agrarischeondernemers,
ketenpartijen,adviseurs

PM

2021Ͳ2022

VeehouderijͲsectoren.Focusop
varkensͲ,pluimveeͲen
geitenhouderijen

RapportBekedamis6juliopgeleverd.Opdrachtnog
uittezetten.Vraagstellingwordtnugeformuleerd.

2022e.v.

Zoönosenisextraargumentommeetenemenin
inpassingveehouderijeninlandelijkgebied

Erbestaataleenwerkgroepmetprovinciesen
gemeenten,waarnaarditaspectgekekenwordt.

Stikstof_95

ZoönosenͲdierziektenͲ
volksgezondheid

Stikstof_96

ZoönosenͲdierziektenͲ
volksgezondheid

OnafhankelijkejaarlijksebioͲveiligheidscheckveehouderijen

PM

2022Ͳ2025

Stikstof_97

ZoönosenͲdierziektenͲ
volksgezondheid

Ontwikkeleinstrumentomblootstellingomwonendeninkaart PM
tebrengenbijruimtelijkeordeningveehouderijen

2022Ͳ2025

VeehouderijͲsectoren.Focusop
varkensͲ,pluimveeͲen
geitenhouderijen
VeehouderijͲsectoren,inclusiefdie
metpublieksfunctie
(kinderboerderijen/dierentuinen
etc.)
Alleveehouderijsectoren

Stikstof_98

ZoönosenͲdierziektenͲ
volksgezondheid

VerplaatsenvanpluimveehouderijenuithoogͲrisicoͲgebieden PM
voorvogelgriep;alsmedestoppenmetvergunningverlening
voornieuwebedrijven.

2019e.v.

Pluimveesector

EZK

Stikstof_99
IenW
Stikstof_100

Stikstof_101

Stikstof_102

Stikstof_103

Stikstof_104
Stikstof_105

Stikstof_106

PM

#VERW!

500Ͳ1.000
WalstroomvoorzeeschepengrootpotentieelindeNL
intotaal
zeehavens.Elektrificatievanalleswatvaartenrijdtinde
zeehavensiseensubstantiëleopgavemetveelpotentiein
opbrengst.Helptzeevaart.Rotterdamstoot20%vandeCO2uit
inNL.Helptsector.
Binnenvaartelektrificatie
Uitgaandevan45schepenin2025conformhetvoorstel.
50totaal
BedragisbedoeldomdefinitiefkipͲeiͲdiscussietedoorbreken
(schip/laadstation).Hiernakanhetaantalschepenen
laadstationszelfstandigverdergroeienenzaleencompleet
nieuweindustrieaanzeroemissiebinnenvaartontstaan.
Uitbreidenvansubsidieregelingvoorschonemotorenhelptook
stikstof.Helptsector.
Binnenvaartschonemotoren Dezemotorenkunnenbehalveopfossieledieselookdraaienop 200totaal
hogeconcentratiesbiobrandstoffen.Daarmeewordthet
reductiepotentieelinhetkadervanCO2noghoger.Wanneer
dezemotorendraaienop100%HVOzijndereductiedoelen
voor2050voordezeschepenalnagenoeggehaald.Hetbetreft
hierschependiequabouw,grootte,ladingenvaarprofielniet
geschiktzijnvoorzeroͲemissieͲtoepassingen.Maatregelen
helptdebinnenvaartsector,maarookhetbalancerenvanhet
net.
Klimaatbuffersrondom
Aanlegklimaatbuffers:rondom10meestkwetsbare
PMzitinintegraleaanpak
N2000gebiedenensteden
natuurgebiedenversneldgebiedsprocesuittevoerengericht
opweghalengrotestikstofbronnen,herstellenhydrologische
situatieenrobuustherinrichtengebied(metbetervastleggen
koolstofenstikstof).
Beekdalherstel
ExtensiveringlandbouwvermindertNͲuitstoot.CO2vastlegging PMzitinintegraleaanpak
voorneemttoe.Dekostenschattingisgebaseerdophetpakket
zoetwatermaatregelen.
400totaal
Bouw:verbredingaanpak
Flankerend:middelenvoormedeoverheden,t.b.v.realisatie
schoonenemissieloos
routekaartSEB,zodatmedeoverhedenookschoonen
emissielooskunnenaanbesteden.Enintensiveringvanhuidige
bouwen
subsidiemiddelen:bereikvandehuidigesubsidieregelingin
voorbereidingis19%.Extramiddelenkanbereikvergroten,
voorzowelklimaatalsstikstof
EmissieͲeisenmobiele
HetgaatomhetstellenencontrolerenvanemissieͲeisenaan Eenmalig25.Struct2pj
werktuigen
mobielewerktuigenbijopenbareaanbestedingenenverlenen
vanvergunningen.Controleentoezichtd.m.v.een‘emissieͲ
APK’metcentraleemissiedatadieookvoormilieuzoneskan
wordengebruikt.
Verduurzamingzeehaven
activiteiten,waaronder
walstroom

SPOOR2:Opkoopenfinancieleherwaarderinggrond
Beeindigingveehouderijen
Toelichting:20%obvvrijwilligheid(100%vergoeding)en10%obvonteigening(130%vergoeding)
De30%melkveeisslechtsbedoeldalseen(eerste)indicatiefscenarioenvormtgeenvoorschotop
besluitvorming.Tevensbestaaterruimtevooreventueleverbredingnaaranderesectorenen
aanpassingvanhetpercentagetenbehoevevandoorrekening/analyse.Ookdangeldtdatde
keuze(s)vooruiteindelijkescenario(s)geenvoorschotzijnuiteindelijkebesluitvorming.De
verhouding tussen de sectoren kan ook wisselen in gebieden
Stikstof_107
Opkoop

#VERW!

#VERW!
Grofweg8mrd(additioneleinzett.o.v.bestaandbeleid,inclusief
uitvoeringskosten)

Eenmaligeinzet,uitvoering
gedurendemaximaal8jaar,voor
realiserenvandoelenin2030

(Melk)veehouderijen

Verfijning/aanscherping:
Ͳgebiedsspecifiekeinvulling
Ͳsectoren:alleenmelkveeofookkippen/varkens

Herwaarderingvanvanvrijkomendegrondbijmaatregel1ter
integraleondersteuningvandedoelenstikstofdeopositie,
Grofweg9mrd(additioneleinzett.o.v.bestaandbeleid,inclusief
klimaatmitigatie,biodiversiteitenkrw
uitvoeringskosten)

Eenmaligeinzet,uitvoering
gedurendemaximaal8jaar,voor
realiserenvandoelenin2030

(Melk)veehouderijenwaarvande
productiecapaciteitopgekocht
worden

Verfijning/aanscherping:
Ͳhoeveelgrondkomterwaarvrijvanuit
gebiedsspecifiekeinvullingopkoop
Ͳwelkeafwaardering(enomschakelkostenNILͲ
werkgroep1)isdaardanvoornodig

Opkoopvan(melk)veehouderijenopdeplekkenwaardit
integraalhetmeesteoplevertvoordedoelen
stikstofdeopositie,klimaatmitigatie,biodiversiteitenkrw

Afwaardering
Toelichting:20%obvvrijwilligheid(100%vergoeding)en10%obvonteigening(130%vergoeding)
Stikstof_108
Financieleherwaardering
grond

ͲEindewerkbladͲ

#VERW!

Spoor1:Perspectiefblijvers:verdermetingezetteroutenaarverduurzaming
Bedragenx€mln.
Blok1:Natuurinclusievelandbouw
Natuurinclusievelandbouw
Blok2:Stallen
Uitrolstalsystemen
Overigemaatregeleninnovatievestalsystemen
Managementmaatregelen
Blok3:OverigemaatregelenLNV
Missiegedrevenkenniseninnovatie
Duurzamepacht
Bodem
Nationaleeiwitstrategie
Innovatieophetboerenerf
OmschakelprogrammaͲoverigeonderdelen
Biologischelandbouw
Digitaliseringsvisie
Gewasbescherming
Mest
Multifunctionelelandbouw
Doelsturing
BoertotBord
GLB/NSP
Beprijzenexterneeffecten
Verplaatsingbedrijven
Socialeondersteuningbijstoppen
Economischeondersteuningbijstoppen
ZoönosenͲdierziektenͲvolksgezondheid
Blok4:OverigemaatregelenIenW
Verduurzamingzeehavenactiviteiten,waaronderwalstroom
Binnenvaartelektrificatie
Binnenvaartschonemotoren
Bouw:verbredingaanpakschoonenemissieloosbouwen
EmissieͲeisenmobielewerktuigen
Totaal

2022 2023 2024

2025 2026 2027 2028 2029 2030

Cum.
t/m

Struc.

210

191 790

978

306

306

306

306

306

3.701

306

50
15
45

100 150
15 15
50 50

200
15
0

220
15
0

220
0
0

220
0
0

220
0
0

220
0
0

1.600
75
145

0
0
0

85
2
2
13
7
5
11
7
6
21
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
3
5
13
13
5
20
33
6
23
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
7
13
13
15
0
18
39
6
24
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
9
12
14
15
0
18
39
6
55
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
4
11
1
15
0
0
18
6
55
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
4
11
1
15
0
0
18
6
55
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
4
11
1
15
0
0
18
6
55
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
4
11
1
15
0
0
18
6
55
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

765
42
89
73
123
15
87
229
54
367
1,35
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

85
0
11
1
15
0
0
18
1
55
0,15
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

2
724

1.000
50
200
400
41
9.057

2
494

25
504

85
5
13
16
13
5
20
39
6
24
0,2
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm
pm

2
2
2
2
564 1.234 1.415 797

2
724

2
724

2
724

Spoor2:Opkoopenfinancieleherwaarderinggrond
Bedragenx€1.000

2022 2023 2024

Opkoop(inclusiefuitvoeringskosten)
Financieleherwaarderinggrond(inclusiefuitvoeringskosten)
Totaal

0

0

0

Cum.
2025 2026 2027 2028 2029 2030 t/m
2030
8.000
9.000
0
0
0
0
0
0
17.000

Struc.

0