Beleidskeuzes uitgelegd
Onderbouwing doeltreffendheid, doelmatigheid en evaluatie (CW3.1)

Doel(en)

Beleidsinstrument(en)

Financiële gevolgen voor
het Rijk

Financiële gevolgen voor
maatschappelijke sectoren
Nagestreefde
doeltreffendheid

We beogen een versterking van de pandemische paraatheid op de
domeinen zorg en infectieziektebestrijding. Met die versterking zijn we
bij een volgende pandemie beter voorbereid en kunnen we een
pandemie beter bestrijden. Belangrijk is dat we slagvaardig en wendbaar
kunnen opereren.
Onderliggende doelen zijn:
Versterkte publieke gezondheid
Goed voorbereide zorg die flexibel en opschaalbaar is
Verbeterde leveringszekerheid van medische producten.
Het betreft een combinatie van verschillende instrumenten:
- regelgeving en kaderstelling (bijv. wijzigingen in de wet publieke
gezondheid)
- (stelsel)aanpassingen in taken en verantwoordelijkheden die zien
op meer centrale sturing en uitvoering in crisistijd en versteviging
van (keten)samenwerking
- personele investeringen (denk aan opleidingen,
opleidingsplaatsen, uitbreiding van fte’s)
- internationale samenwerking en afspraken (denk aan HERA)
- investeringen in (technische) infrastructuur (denk aan
informatievoorziening)
- investeringen in kennis(samenwerking) en netwerkvorming en
innovaties.
Het voorstel heeft geen nieuwe gevolgen voor de
rijksbegroting. Het voorstel is in lijn met de ingediende
ontwerpbegroting 2023-2027. Het voorstel benoemt dat over
resterende beschikbare middelen uit de envelop pandemische
paraatheid besluitvorming plaatsvindt bij de volgende
voorjaarsnota, binnen de kaders van het budget zoals dat
beschikbaar is gesteld met het coalitieakkoord.
Met de investeringen uit de begroting gaan extra middelen naar
partijen in de zorg en infectieziektebestrijding.
We verwachten dat de genoemde investeringen ervoor zorgen dat we bij
een volgende pandemie beter aan de start staan. Onze beleidstheorie is
gestoeld op verschillende onderzoeken en evaluaties op de diverse
instrumenten. We noemen:
Rapport van het Verwey-Jonker Instituut van juni 2021
‘Versterking van de publieke gezondheid’.
Aanbevelingen uit het eerste evaluatierapport van de
Onderzoeksraad voor Veiligheid van de Covid-19 crisis;
Rapport ‘Zoönosen in het vizier’ van de expertgroep zoönosen
onder leiding van dhr. Bekedam;
KNAW Rapport van 26 september 2022 ‘Met de kennis van
straks. De wetenschap goed voorbereid op pandemieën’;
Multi-country collaboration in responding to global infectious
disease threats: lessons for Europe from the COVID-19 pandemic
- ScienceDirect;
Gateway review IV/ICT;
Taskforce Ondersteuning optimale inzet zorgverleners ;
Adviezen Special Envoy vaccins en zijn taskforce (Kamerstuk 25
295, nr. 1063) en een vervolg analyse door KPMG.
We verwachten niet dat we kunnen uitsluiten dat een pandemie
Nederland treft, maar wel dat we slagvaardiger en flexibeler kunnen

omgaan met een pandemie en eerste signalen sneller opgepakt kunnen
worden. Daarmee verkleinen we de (maatschappelijke) schade en
gevolgen van een pandemie en kunnen we de pandemie beter
beheersen.

Nagestreefde
doelmatigheid

Gaande het programma kunnen scenario’s en specifiek stresstesten
worden gebruikt om met het veld in kaart te brengen of de beoogde
versterkingen ‘werken’ en doeltreffend zijn, of aanpassing behoeven.
Bijvoorbeeld bij de LFI, om de handelingsopties vast te kunnen stellen.
Daarnaast worden ook bij zorg scenario’s gebruikt om te bezien wat
nodig is om de zorg pandemiebestendig te maken. De inzet van deze
instrumenten start zodra het programma loopt.
Door in te zetten op instrumenten die flexibel en opschaalbaar zijn, zorgen
we ervoor dat we uiteindelijk tijdens een pandemie snel kunnen opschalen.
Denk bijvoorbeeld aan investeringen in de landelijke functionaliteit
infectieziektebestrijding.
Ook in de zorg proberen we te bevorderen dat we bestaande capaciteit in
kunnen zetten voor zorg die nodig is tijdens een pandemie. Denk aan de
BAZ-module/opleiding die zorgt voor flexibeler (IC)inzetbaarheid van
ziekenhuismedewerkers.
De Nationale Zorgreserve draagt ook bij aan de flexibele opschaalbaarheid
van de zorg tijdens een pandemie. Het boort ook (zorg)personeel aan dat
normaliter niet (meer) in de zorg werkzaam is.
Slimme samenwerking in EU-verband zorgt ook voor doelmatiger inzet van
middelen van Nederland. Daarom doen we bijvoorbeeld ook mee in HERA,
dat ook een belangrijke rol heeft in de beschikbaarheid en toegang van
medische producten . De Nederlandse bestrijding van infectieziekten is
effectiever en efficiënter als deze goed aansluit op internationale
mechanismen, structuren en samenwerkingsverbanden. Denk bijvoorbeeld
aan monitoring en surveillance.
We zoeken ook samenwerking met andere landen en in de EU ten behoeve
van onder andere informatie-uitwisseling en het over en weer hulp bieden
tijdens een pandemie. Daarnaast toetsen we ook of we dingen niet dubbel
doen.
We maken natuurlijk ook gebruik van de al gedane investeringen voor
COVID en van de evaluatie daarvan. We kijken ook goed naar andere
landen en trekken lessen over wat werkt en wat niet werkt.

Evaluatieparagraaf

Door middel van het inzetten van de eerder genoemde instrumenten
‘scenario’s’ en ‘stresstesten’ bezien we periodiek of het instrumentarium
nog past bij het risiconiveau op een pandemie en de mogelijke impact
daarvan.
Onderdeel van het beleidsprogramma is het ontwikkelen van goede
instrumenten voor monitoring (denk aan de bovengenoemde scenario’s) en
evaluatie (denk aan de beoogde SEA in 2023). Dit is in ontwikkeling. In de
jaarlijkse voortgangsbrief zullen we hier ook aandacht aan besteden.