Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2019–2020

27 830

Materieelprojecten

Nr. 289

BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 17 september 2019
In de Defensienota is aangekondigd dat Defensie komt met voorstellen
om de voorspelbaarheid en de schokbestendigheid van de materieelbegroting te verbeteren (Kamerstuk 34 919, nr. 1). Met de bekendmaking in
de begroting voor het jaar 2019 dat Defensie een defensiematerieelbegrotingsfonds (DMF) zal instellen, waarin de uitgaven aan investeringen en
de instandhouding van materieel, IT en infrastructuur en vastgoed worden
opgenomen, is een belangrijke stap gezet naar een voorspelbaardere en
schokbestendigere materieelbegroting. In april 2019 heb ik u geïnformeerd over de hoofdlijnen van het begrotingsfonds (Kamerstuk 27 830,
nr. 281).
Het verheugt mij dat het wetsvoorstel dat het instellen van een begrotingsfonds mogelijk maakt, inmiddels bij uw Kamer aanhangig is
(Kamerstuk 35 280). Hiermee is de motie van de leden Belhaj en
Voordewind (Kamerstuk 34 919, nr. 19) uitgevoerd over het voorbereiden
van wetgeving om een begrotingsfonds conform de systematiek van
Infrastructuur en Milieu in te stellen. In de brief over de hoofdlijnen van
het begrotingsfonds heb ik toegezegd u een dummybegroting aan te
bieden, zodat ook de feitelijke uitwerking voor uw Kamer inzichtelijk
wordt. Het wetsvoorstel is – zoals gebruikelijk – door het Kabinet van de
Koning aan uw Kamer aangeboden. De dummybegroting bied ik u – mede
namens de Staatssecretaris – als bijlage bij deze brief aan1.
De hoofdlijnen zoals die in de brief van april 2019 zijn geschetst, hebben
hun vertaling gevonden in het wetsvoorstel. Het DMF maakt het mogelijk
om de uitgaven van de ontwikkeling, verwerving, het beheer en het
onderhoud van defensiematerieel, IT en infrastructuur en vastgoed
integraal te kunnen afwegen. Ook wordt het lange termijn karakter van
deze uitgaven met de instelling van het fonds benadrukt. De basis voor
het begrotingsfonds zijn investeringen in materieel en de daaraan
gerelateerde instandhoudingsuitgaven. Het DMF omvat daarnaast ook de
1

kst-27830-289
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2019

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 830, nr. 289

1

uitgaven voor verwerving en instandhouding van IT en infrastructuur en
vastgoed. De uitgaven samenhangend met het daadwerkelijke gebruik
van materieel, IT en infrastructuur, zoals brandstof, blijven onderdeel van
de reguliere Defensiebegroting en worden niet ondergebracht in het DMF.
Hetzelfde geldt voor de uitgaven voor inzet, gereedstelling en pensioenen
en uitkeringen. Het fonds wordt gevoed vanuit de huidige begroting van
het Ministerie van Defensie, conform de systematiek die gehanteerd
wordt bij het Infrastructuurfonds. De budgetten die nu gemoeid zijn met
de uitgaven voor verwerving en instandhouding van materieel,
ICT-middelen en infrastructuur van het Ministerie van Defensie, vormen
het overgrote deel van de voeding van het fonds. Daarnaast zal het ook
mogelijk zijn dat andere overheden of internationale organisaties
bijdragen aan de voeding van het fonds.
Een belangrijk kenmerk van een begrotingsfonds is dat middelen die in
een jaar niet tot besteding komen, voor het fonds behouden blijven en
mee gaan naar een volgend jaar. Met het materieelbegrotingsfonds wordt
dat gerealiseerd voor de uitgaven voor ontwikkeling, verwerving,
instandhouding en afstoting van materieel, ICT-middelen en infrastructuur
van het Ministerie van Defensie.
In de dummybegroting is de informatie over investeringen gebundeld. De
belangrijkste investeringsprojecten worden toegelicht en ook de samenstelling van de investeringsportefeuille wordt inzichtelijk gemaakt. U ziet
onder meer welk deel van de portefeuille in voorbereiding is en welk deel
in uitvoering. Ook de verdeling over de verschillende domeinen is in de
dummybegroting opgenomen. Daarnaast wordt de werking van over- en
onderprogrammering inzichtelijker gemaakt. Deze systematiek houdt in
dat in de eerste jaren van het investeringsprogramma meer plannen
worden geraamd dan waar budget voor beschikbaar is. In latere jaren telt
het totaal van het investeringsprogramma op tot een lager bedrag dan het
daadwerkelijke budget; er is dan sprake van onderprogrammering. Door
deze systematiek wordt zoveel als mogelijk getracht te voorkomen dat
vertragingen bij individuele projecten leiden tot onderrealisatie van het
beschikbare budget.
Het DMF omvat echter niet alleen de investeringen, maar ook de
instandhouding van materieel. Daarom is ook inzichtelijk welk deel van de
begroting van het DMF aan investeringen wordt besteed en welk deel aan
instandhouding.
Het wetsvoorstel maakt het mogelijk om de personele uitgaven die
gerelateerd zijn aan de ontwikkeling, verwerving, instandhouding en
afstoting van materieel, ICT en infrastructuur in het DMF op te nemen. Het
onderzoek naar de administratieve consequenties en de wenselijkheid
daarvan loopt nog. In de bijgevoegde dummybegroting zijn de personele
uitgaven daarom nog niet opgenomen.
In de memorie van toelichting op het wetsvoorstel is de mogelijkheid
opgenomen om het Defensieprojectenoverzicht (DPO) te integreren in de
begroting van het DMF. In de uitwerking bleek dit echter niet wenselijk,
omdat het karakter van de begroting en het jaarverslag anders is dan het
karakter van het DPO. Het DPO dat u met Prinsjesdag ontvangt geeft de
actuele stand van zaken van de projecten en de DPO-afwijkingsrapportage
die u met Verantwoordingsdag ontvangt bevat de wijzigingen daarop.
Daarbij zijn de mogelijkheden om beeldmateriaal te presenteren beperkter
in de begroting en sluit het publiceren van een DPO aan bij de systematiek
van I&W, waarbij projectinformatie in het MIRT wordt gepresenteerd. Ik
heb er daarom voor gekozen de twee documenten op dit moment niet te
integreren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 830, nr. 289

2

Tot slot
Ik kijk uit naar de behandeling van het wetsvoorstel voor het instellen van
het DMF. Ik betrek deze dummybegroting daar graag bij. Wanneer de
behandeling van het wetstraject voorspoedig verloopt, verwacht ik u de
eerste officiële begroting van het DMF in september 2020 aan te kunnen
bieden. Dat zal de begroting over het jaar 2021 zijn.
De Minister van Defensie,
A.Th.B. Bijleveld-Schouten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, 27 830, nr. 289

3