Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

32 887

Wijziging van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek
in verband met de aanpassing van het recht van
enquête

Nr. 7

NOTA VAN WIJZIGING
Ontvangen 8 februari 2012
Het voorstel van wet wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel I worden de volgende wijzigingen aangebracht:
a.
Onderdeel A wordt gewijzigd als volgt:
1. Aan artikel 346 lid 1, onderdelen a en c, wordt toegevoegd: of zoveel
minder als de statuten bepalen.
2. In artikel 346 lid 1, onderdeel c, wordt de zinsnede «handel op een
gereglementeerde markt waarvoor een vergunning als bedoeld in
artikel 5:26 lid 1 van de Wet op het financieel toezicht is verleend,»
vervangen door: handel op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit, als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het
financieel toezicht of een met een gereglementeerde markt of multilaterale handelsfaciliteit vergelijkbaar systeem uit een staat die geen lidstaat
is,.
3. Aan artikel 346 lid 3 wordt toegevoegd: Artikel 349 is niet van
toepassing.
b.
Onderdeel D komt te luiden:
D
Artikel 349a komt te luiden:

kst-32887-7
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 887, nr. 7

1

Artikel 349a
1. De ondernemingskamer behandelt het verzoek met de meeste spoed.
In afwijking van artikel 282 lid 1 Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering
kan iedere belanghebbende een verweerschrift indienen tot een door de
ondernemingskamer bepaald tijdstip voorafgaand aan de aanvang van de
behandeling. De verzoekers en de rechtspersoon verschijnen hetzij bij
advocaat, hetzij bijgestaan door hun advocaten. Alvorens te beslissen kan
de ondernemingskamer ook ambtshalve getuigen en deskundigen horen.
2. Indien gelet op de belangen van de rechtspersoon en degenen die
krachtens de wet en de statuten bij zijn organisatie zijn betrokken een
onmiddellijke voorziening vereist is in verband met de toestand van de
rechtspersoon of in het belang van het onderzoek, kan de ondernemingskamer in elke stand van het geding op verzoek van de indieners van het in
artikel 345 bedoelde verzoek een zodanige voorziening treffen voor ten
hoogste de duur van het geding. Artikel 357 lid 6 is van overeenkomstige
toepassing.
3. Ingeval nog geen onderzoek is gelast, wordt een onmiddellijke
voorziening slechts getroffen indien er naar het voorlopig oordeel van de
ondernemingskamer gegronde redenen zijn om aan een juist beleid of
juiste gang van zaken te twijfelen. De ondernemingskamer beslist daarna
binnen een redelijke termijn op het verzoek als bedoeld in artikel 345.
c.
Onderdeel E wordt gewijzigd als volgt:
In artikel 350 lid 4, tweede volzin, wordt het woord «belanghebbenden»
vervangen door: verzoekers of belanghebbenden.
d.
Er wordt een onderdeel K toegevoegd dat luidt:
K
Artikel 359 wordt gewijzigd als volgt:
1. Voor de huidige tekst wordt een 1. geplaatst.
2. Er wordt een lid toegevoegd dat luidt:
2. Indien de beschikking tot het met een onderzoek belasten van
personen wordt vernietigd, worden betalingen voor hun redelijke
werkzaamheden geacht niet onverschuldigd te zijn.
B
Aan het einde van Artikel III wordt de punt vervangen door een komma
en wordt toegevoegd de zinsnede «met dien verstande dat de wijzigingen
van artikel 353 lid 2 en artikel 358 lid 3 wel van toepassing zijn op de in de
eerste zinsnede genoemde zaken.»
Toelichting
Artikel I
Artikel 346
Dit artikel bepaalt wie een enquêteverzoek kan indienen. De bestaande
regeling ten aanzien van NV’s en BV’s (onderdeel b) geeft aan dat in de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 887, nr. 7

2

statuten kan worden afgeweken van de wettelijke grensbedragen. Dat
betekent dat NV’s en BV’s ervoor kunnen kiezen om de toegang tot het
enquêterecht te verruimen. De nota van wijziging bepaalt dat diezelfde
mogelijkheid zal bestaan voor NV’s en BV’s met een geplaatst kapitaal van
meer dan € 22,5 miljoen (onderdeel c). Een vergelijkbare bepaling is
opgenomen voor verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen (onderdeel a), zodat duidelijk is dat deze mogelijkheid zal
gelden voor alle rechtspersonen genoemd in artikel 2:346 BW.
In onderdeel c is bepaald dat aandeelhouders en certificaathouders van
NV’s en BV’s met een geplaatst kapitaal van meer dan € 22,5 miljoen en
een beursnotering toegang hebben tot het enquêterecht indien hun
belang een waarde vertegenwoordigt van ten minste € 20 miljoen. Ten
onrechte werd uitsluitend rekening gehouden met een beursnotering in
Nederland en niet met verhandeling buiten Nederland en/of verhandeling
op een multilaterale handelsfaciliteit. Dat wordt nu hersteld.
In artikel 2:346 lid 3 is geregeld dat ook een curator in geval van het
faillissement van de rechtspersoon kan verzoeken om een enquête. Dat zal
hij willen doen wanneer hij meent dat het faillissement voortvloeit uit
wanbeleid. In zo’n geval wordt het enquêteverzoek niet primair ingegeven
door de wens tot sanering en het herstel van gezonde verhoudingen door
maatregelen van reorganisatorische aard, maar door de wens om opening
van zaken en vaststelling bij wie de verantwoordelijkheid rust voor
mogelijk wanbeleid. In zo’n geval is het niet nodig dat de curator pas
ontvankelijk is in zijn verzoek nadat hij zijn bezwaren tegen het beleid en
de gang van zaken heeft gemeld aan het bestuur en de raad van commissarissen (vgl. artikel 2:349 lid 1, eerste zin, BW). Zo’n melding is vooral
zinvol wanneer het bestuur en de raad van commissarissen nog in de
gelegenheid zijn om de bezwaren te onderzoeken en maatregelen te
nemen. Dat ligt echter niet meer voor de hand als de vennootschap al
failliet is verklaard; de curator is bezig met de vereffening van de boedel
en doet het verzoek in het kader daarvan. In lid 3 is opgenomen dat
artikel 2:349 BW niet van toepassing is.
Artikel 349a
In het verslag is verzocht te verduidelijken dat de Ondernemingskamer
ook in het geval dat onmiddellijke voorzieningen worden getroffen, kan
bepalen dat de redelijke en in redelijkheid gemaakte kosten van verweer
van tijdelijke bestuurder, commissarissen of beheerder van aandelen voor
rekening van de rechtspersoon komen. Daartoe is artikel 357 lid 6 van
overeenkomstige toepassing verklaard.
De wijziging van lid 3 betreft een herformulering van het artikellid zodat
duidelijker wordt verwoord dat de Ondernemingskamer geen onmiddellijke voorzieningen treft in het geval nog geen onderzoek is gelast, dan
nadat voorlopig is geoordeeld dat er gegronde redenen zijn om aan een
juist beleid of juiste gang van zaken te twijfelen.
Artikel 350
In artikel 2:350 lid 4 is verduidelijkt dat niet alleen belanghebbenden,
maar ook de verzoekers van de enquête zich tot de raadsheer-commissaris
kunnen wenden voor aanwijzingen over de wijze waarop het onderzoek
wordt uitgevoerd.
Artikel 359
In het uiterst zeldzame geval dat de toewijzing van een enquêteverzoek
wordt gecasseerd, kan zich de situatie voordoen dat daardoor de
grondslag aan een reeds verricht onderzoek wegvalt. In dat geval is het
niet redelijk dat de kosten van de onderzoeker niet worden vergoed. In

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 887, nr. 7

3

artikel 2:359 lid 2 BW is voor dat geval opgenomen dat betalingen voor
redelijke werkzaamheden van de onderzoeker door de rechtspersoon
worden geacht niet onverschuldigd te zijn.
Artikel III
Dit wetsvoorstel voorziet er met de in onderdeel H voorgestelde
wijziging van artikel 2:353 lid 3 BW in dat de Stichting Autoriteit Financiële
Markten («AFM») een afschrift krijgt van het onderzoeksverslag indien de
betreffende rechtspersoon aan haar toezicht is onderworpen. Er is geen
bezwaar tegen om deze regeling ook toe te passen ten aanzien van
enquêtezaken die zijn ingeleid met een enquêteverzoek dat door de
Ondernemingskamer is ontvangen voor het moment dat de in dit
wetsvoorstel voorziene aanpassingen in werking treden. Die informatie
kan de AFM ook in lopende zaken behulpzaam zijn bij het uitoefenen van
haar taak. Hetzelfde geldt voor de voorziene wijziging van artikel 2:358
lid 3, die inhoudt dat de AFM voortaan ook een afschrift krijgt van
beschikkingen in de tweede fase. Het overgangsrecht wordt in die zin
aangepast.
De minister van Veiligheid en Justitie,
I. W. Opstelten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 32 887, nr. 7

4