Rookverbod
Inspectieresultaten 2016
Deze factsheet beschrijft de resultaten van het toezicht op naleving
van het rookverbod in 2016.
De focus van het toezicht lag ook in 2016 op de
niet-bereidende horeca zoals cafés en discotheken,
maar ook bereidende horeca zoals eetcafés die later
op de avond overwegend een caféfunctie hebben.
Van deze sectoren is bekend dat de kans op overtreding van het rookverbod groter is dan in de bereidende horeca zoals restaurants.

Naast de resultaten van deze risicogerichte inspecties in de niet-bereidende horeca wordt in deze
factsheet ingegaan op het toezicht bij bereidende
horecabedrijven, op evenementen, bij shishalounges
en in andere bedrijfscategorieën.

Wetgeving
Sinds 1 juli 2008 geldt een rookverbod in de horeca. Dit is geregeld in de Tabaks- en rookwarenwet. De
NVWA houdt toezicht op de naleving van dit verbod. Van juli 2011 tot en met december 2014 gold er een
uitzondering voor kleine cafés zonder personeel. Met de wetswijziging van 1 januari 2015 is deze
uitzondering komen te vervallen en geldt er weer een rookverbod voor alle horecagelegenheden in
Nederland.
Verder geldt een rookverbod op de werkplek en in openbare gebouwen en ruimtes zoals ziekenhuizen,
concertzalen en luchthavens.

Werkwijze
De NVWA houdt risicogericht toezicht op de naleving
van het rookverbod in de horeca. Hiertoe worden
(gebiedsgewijs) horecagelegenheden geïnspecteerd.
Dit betreft overwegend de niet-bereidende horeca
zoals cafés en discotheken, maar ook bereidende
horeca zoals eetcafés die later op de avond overwegend een caféfunctie hebben. Voor 2016 waren
4.000 inspecties in deze categorie bedrijven gepland.
De controles worden uitgevoerd op momenten
waarop verwacht wordt dat het rookverbod niet
wordt nageleefd (tijdstippen waarop er veel bezoekers zijn, later op de avond en in het weekend). De
uitgevoerde observaties worden teruggekoppeld aan
de horecaexploitanten. In 2016 is een deel van deze
observaties uitgevoerd door het flexteam van de
NVWA. Hierin werken jonge toezichthouders die
onopvallend de observaties uitvoeren.
Naast het risicogerichte toezicht wordt het rookverbod ook additioneel meegenomen bij controles op de
naleving van de voedselveiligheidsregels in de horeca. Indien een heterdaadovertreding van het rookverbod wordt geconstateerd, wordt handhavend
opgetreden.
Verder wordt het rookverbod gecontroleerd naar
aanleiding van meldingen en tips van werknemers
en burgers. Deze meldingen kunnen betrekking
hebben op het rookverbod in de horeca, maar ook
op andere rookverboden bij voor publiek toegankelijke locaties (zoals winkelcentra, instellingen voor
de gezondheidszorg) en op werkplekken.
Maatregelen worden genomen als er op plaatsen
wordt gerookt waar dat niet is toegestaan, als de
rookruimte niet aan de eisen voldoet of als er in de
rookruimte werkzaamheden worden uitgevoerd.

Resultaten
In 2016 zijn er in totaal 25.666 (additionele) inspecties op het rookverbod uitgevoerd. Dit betreft zowel
eerste inspecties als herinspecties. 24.933 daarvan
zijn in de horeca uitgevoerd.

Soort controle
Horeca - risicogerichte controles
Horeca - additioneel
Evenement
Andere bedrijfscategorieën
Totaal

Aantal
4.674
20.259
222
511
25.666

Horeca
4.674 inspecties zijn risicogericht uitgevoerd bij met
name cafés, discotheken en eetcafés met een caféfunctie. Bij deze bedrijven zijn in totaal 1.180 (25%)
maatregelen opgelegd. Het gaat om 723 (15%)
boetes en 457 (10%) schriftelijke waarschuwingen.
Daarnaast is bij 20.259 bereidende horecabedrijven
de naleving van het rookverbod, overwegend additioneel, geïnspecteerd (tijdens inspecties in het kader
van de voedselveiligheid, bijvoorbeeld bij restaurants). Bij deze inspecties zijn 623 (3%) maatregelen opgelegd: 275 (1%) boetes en 348 (2%) schriftelijke waarschuwingen.
Shishalounges
Ook bij waterpijpcafés (ook wel shishalounges genoemd) is het rookverbod gecontroleerd. De inspecties bij deze horecagelegenheden zijn onderdeel van
voornoemde 4.674 risicogerichte inspecties.
Bij het roken van waterpijpen kunnen twee producttypen worden gerookt: waterpijpproducten met tabak en waterpijpproducten zonder tabak (kruidenen/of vruchtenmengsels). Het roken van het eerste
type valt onder het rookverbod, het roken van het
tweede type niet. Bij de inspecties is nagegaan welk
type product in de waterpijpen wordt gerookt. Tegen
het roken van producten zonder tabak is niet opgetreden, omdat dit niet onder het rookverbod valt.
In totaal zijn 130 (her)inspecties bij shishalounges
uitgevoerd. Hierbij zijn 69 (53%) maatregelen opgelegd: 51 (39%) boetes en 18 (14%) schriftelijke
waarschuwingen. Daarnaast zijn 107 (her-) inspecties uitgevoerd bij andere horecabedrijven die het
roken van waterpijpen additioneel aanbieden (zoals
restaurants met Noord-Afrikaanse of Midden-Oosten
keuken). Hierbij zijn 35 (33%) maatregelen opgelegd: 19 (18%) boetes en 16 (15%) schriftelijke
waarschuwingen.

Rookverbod | Pagina 2 van 4

Evenementen
In 2016 zijn 222 inspecties op evenementen uitgevoerd. Daarbij zijn 76 maatregelen (34%) opgemaakt; 71 (32%) boetes en 5 (2%) schriftelijke
waarschuwingen.
Andere bedrijfscategorieën
Naast de voorgaande inspecties is bij 511 inspecties
bij andere bedrijfscategorieën het rookverbod gecontroleerd. Dit gebeurde veelal naar aanleiding van
meldingen dan wel de constatering van een overtreding van het rookverbod tijdens een andersoortige
controle. Bij deze inspecties zijn 202 (40%1) maatregelen opgelegd: 99 (19%) boetes en 103 (20%)
schriftelijke waarschuwingen.

Conclusie
In totaal heeft de NVWA in 2016 25.666 rookcontroles uitgevoerd en daarbij 2.081 maatregelen opgelegd.
De 4.000 geplande risicogerichte inspecties bij
de cafés, discotheken en eetcafés met een caféfunctie (niet-bereidende horeca) in het kader
van het rookverbod zijn gerealiseerd. In totaal
zijn bij deze categorieën bedrijven 4.674 risicogerichte inspecties uitgevoerd, waarbij 1.180
maatregelen werden opgelegd (25%). Hoge
maatregelpercentages zien we bij de evenementen (34%) en de shishalounges (53%).

1

Vanwege afronding op hele procenten is het totaal percentage 40%
i.p.v. 39%.

Rookverbod | Pagina 3 van 4

Bijlage
Tabel 1: uitgevoerde inspecties bij horecagelegenheden risicogericht (niet-bereidende horeca zoals cafés en
discotheken; en bereidende horeca zoals restaurants met waterpijpen, eetcafés later op de avond die dan
overwegend een caféfunctie hebben), additioneel (bereidende horeca), evenementen en andere bedrijfscategorieën.
Soort controle

Bedrijfsbezoeken

RvB

SW

MTR
totaal

%RvB

%SW

%MTR
Totaal

Horeca – risicogericht

4.674

723

457

1.180

15

10

25

Horeca – additioneel

20.259

275

348

623

1

2

3

Evenement

222

71

5

76

32

2

34

Andere bedrijfscategorieën

511

99

103

202

19

20

40

25.666

1.168

913

2.081

5

4

8

Totaal

RvB = rapport van bevindingen (boete)
SW = schriftelijke waarschuwing
MTR = totaal aan maatregelen (RvB en SW)

Dit is een uitgave van:
Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit
Catharijnesingel 59 | Postbus 43006 | 3540 AA Utrecht
www.nvwa.nl
februari 2017