Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1694
Vragen van het lid De Jong (PVV) aan de Minister van Sociale Zaken en
Werkgelegenheid over het bericht «Oost-Europeaan werkt hier voor een
hongerloontje» (ingezonden 30 maart 2017).
Antwoord van MinisterAsscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid)
(ontvangen 24 april 2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Oost-Europeaan werkt hier voor een
hongerloontje»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Hoe groot is de negatieve loonontwikkeling voor Nederlandse werknemers in
relatie tot de toestroom van Oost-Europese arbeidskrachten? Hoeveel
Nederlanders hebben sinds de openstelling van de arbeidsmarkt voor
Roemenen, Bulgaren en Polen hun baan verloren?
Antwoord 2
Uit een onderzoek van SEO naar verdringing op de arbeidsmarkt uit 2014
volgt dat in een aantal sectoren (bouw, tuinbouw, voedingsindustrie en
wegtransport) sprake was van substantiële verschuivingen in de inzet van
arbeid waarbij het aantal Nederlandse werknemers is afgenomen terwijl het
aantal arbeidsmigranten is toegenomen. Die verschuiving ging gepaard met
ongelijke concurrentie. Tegelijkertijd bleken de meeste werknemers die in
deze sectoren aan het werk waren, weer in een andere sector of als zelfstandige aan de slag te zijn. Wel constateerde SEO dat voor enkele risicogroepen,
die het meest concurreren met arbeidsmigranten (allochtonen, jongeren en
laaggeschoolden), arbeidsmigratie negatieve gevolgen heeft.

1

ah-tk-20162017-1694
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

Telegraaf, 29 maart 2017

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

Vraag 3
Hoe duidt u het feit dat ondervraagden van de in het artikel genoemde
stelling oneerlijke concurrentie en verdringing op de arbeidsmarkt door met
name Oost-Europese flexwerkers in de praktijk ervaren? Wat gaat u doen om
deze verdringing tegen te gaan?
Antwoord 3
Oneerlijke concurrentie moet worden aangepakt. Dat is zowel in het belang
van Nederland, bedrijven en werknemers, als van de arbeidsmigranten zelf.
Juist om deze oneerlijke concurrentie te voorkomen heeft het kabinet zich in
Europa en Nederland ingezet om gelijk loon voor gelijk werk te realiseren,
door onderhandelingen in Brussel over aanpassing van de Europese
regelgeving, zoals de detacheringsrichtlijn en de coördinatieverordening
sociale zekerheid, door misstanden als uitbuiting en onderbetaling tegen te
gaan via de Wet Aanpak Schijnconstructies en de recente herziening van de
Wet Minimumloon en Vakantiebijslag.
Het afgelopen jaar is ook de handhavingsrichtlijn geïmplementeerd. De
handhavingsrichtlijn biedt instrumenten om de detacheringsrichtlijn beter te
kunnen handhaven. Door middel van gegevensuitwisseling tussen Inspectiediensten, grensoverschrijdende boete-inning en de invoering van een
meldingsplicht kan Inspectie SZW beter toezien op de naleving van de
arbeidswetten die van toepassing zijn voor gedetacheerde werknemers. Ook
sociale partners kunnen na implementatie van de handhavingsrichtlijn
makkelijker toezien op de naleving van de cao.
De Inspectie SZW heeft per 1 november 2013 een speciaal team opgericht dat
zich bezig houdt met de aanpak van schijnconstructies en met de ondersteuning van sociale partners bij de handhaving van de cao-voorwaarden.
Vraag 4
Hoeveel oneerlijke concurrentie en malafide praktijken op de arbeidsmarkt
heeft dit kabinet aangepakt en welke sancties zijn daarbij opgelegd?
Antwoord 4
Bij brief van 19 december 2016 heb ik de eerste monitor van de Wet Aanpak
Schijnconstructies aangeboden aan de Tweede Kamer.
In deze monitor zijn de eerste ervaringen met de wet die als doel heeft
oneerlijke concurrentie aan te pakken samengevat op de onderdelen die op
1 juli 2015 en 1 januari 2016 in werking zijn getreden, waar onder de
openbaarmaking van inspectiegegevens. Sinds 1 januari 2016 worden de
resultaten van de onderzoeken van de Inspectie SZW naar de naleving van de
Wet arbeid vreemdelingen (Wav), de Wet allocatie arbeidskrachten door
intermediairs (Waadi) en de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
(Wml) openbaar gemaakt op www.inspectieresultatenszw.nl. Aangezien de
onderzoeken waar overtredingen zijn geconstateerd een langere looptijd
hebben dan zaken zonder overtreding, is er op de website vooralsnog een
ondervertegenwoordiging van het aantal zaken dat tot een boete heeft geleid.
In de jaarverslagen die worden toegestuurd aan de Tweede Kamer wordt
gerapporteerd over onder meer het aantal uitgevoerde inspecties en de
opgelegde boetes.
Vraag 5
Bent u bereid om nu eindelijk eens op te komen voor onze eigen Nederlandse
werknemers, te stoppen met het inruilen van Nederlandse werknemers voor
goedkope Oost-Europese arbeidskrachten en derhalve opnieuw een tewerkstellingsvergunning in te voeren voor werknemers uit Oost-Europa om onze
arbeidsmarkt te beschermen? Zo ja, waarom. Zo neen, waarom niet?
Antwoord 5
Ik zie geen reden om mijn mening en beleid over arbeidsmigratie te herzien.
De interne markt brengt de Nederlandse samenleving veel welvaart: meer
export, lagere consumentenprijzen en grotere werkgelegenheid.
Niet iedereen profiteert echter in gelijke mate van de interne markt, en dit
wordt nog versterkt door oneerlijke concurrentie. Er is sprake van een
ongelijk speelveld, mede als gevolg van de Europese regels. Ik heb me zowel
nationaal als in Europees kader sterk gemaakt voor een eerlijk loon en goede

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2

arbeidsomstandigheden voor iedereen en daarbij zijn ook concrete resultaten
geboekt. Zoals al eerder gemeld in Europees kader via aanpassing van de
regelgeving rondom detachering en de oprichting van het Europese Platform
tegen Zwart Werk, en nationaal onder meer door de Wet Aanpak Schijnconstructies en de herziening van de Wml.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

3