Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1488
Vragen van de leden lid Hernandez en Kortenoeven (beiden PVV) aan de
ministers van Defensie en van Buitenlandse Zaken over het bericht dat de
Nederlandse luchtmacht twee Russische bommenwerpers heeft onderschept
die het Nederlandse luchtruim/verantwoordelijkheidsgebied waren
binnengedrongen (ingezonden 24 januari 2011)
Antwoord van minister Hillen (Defensie) (ontvangen 18 februari 2011).
Vraag 1
Bent u bekend met de onderstaande berichten over de onderschepping van
twee Russische bommenwerpers van het type Toepolev T-95 in de nacht van
woensdag 19 januari op donderdag 20 januari 2011?1 2 en 3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 3, 4 en 8
Kunt u aangeven of het hier gaat om de schending van het Nederlandse
luchtruim of zijn de Russische bommenwerpers (enkel) het Nederlands
verantwoordelijkheidsgebied binnen NAVO-verband ingevlogen?
Klopt het dat de Russische bommenwerpers zonder opgaaf van redenen het
West-Europese luchtruim zijn ingevlogen of hebben Russische autoriteiten
Nederland op de hoogte gebracht van deze vluchten?
Hebben de Nederlandse F-16 piloten contact kunnen maken met de Russische
piloten? Zo ja, wat was de reactie van de Russen?
Mocht dit incident een schending betreffen van het Nederlands luchtruim,
bent u dan bereid opheldering te vragen bij de Russische ambassadeur en de
Kamer hierover zo snel mogelijk te informeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2, 3, 4 en 8
De Russische lange afstandsvluchten zijn onaangekondigd en zonder opgave
van redenen uitgevoerd in het vrij toegankelijke luchtruim boven internationale wateren. Er is geen internationale verplichting om dergelijke vluchten
vooraf aan te kondigen. Met het uitvoeren ervan overtreedt Rusland geen
1
2
3

ah-tk-20102011-1488
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

Nrc, «Russische vliegtuigen schenden Nederlands luchtruim», 20 januari 2011.
Nos, F-16’s onderscheppen Russen boven Noordzee, 20 januari 2011.
Rijksoverheid.nl, «F-16’s Vliegbasis Leeuwarden onderscheppen Russische toestellen»,
20 januari 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

internationale regels. De vluchten worden dan ook niet beschouwd als
provocatie of internationaal incident. Wel is Nederland van mening dat de
Russische bommenwerpers zich vanwege vliegveiligheidsredenen zouden
moeten melden bij het binnenvliegen van die delen van het internationale
luchtruim waarbinnen luchtverkeersleiding wordt verzorgd (waaronder het
vluchtinformatiegebied Amsterdam). De op basis van nationale wetgeving
bestaande meldingsplicht wordt tijdens dit soort vluchten doorgaans niet
gerespecteerd.
De vluchten worden uit veiligheidsoverwegingen door vliegtuigen van de
NAVO begeleid en in de gaten gehouden. Conform de NAVO-procedures
wordt geen contact gemaakt met de Russische piloten.
Vraag 5, 6 en 7
Kunt u een indicatie geven hoeveel Russische vliegtuigen sinds het einde van
de Koude Oorlog zijn onderschept door Nederlandse straaljagers? Kunt u
daarbij onderscheid maken tussen het Nederlandse luchtruim en het
Nederlandse verantwoordelijkheidsgebied binnen NAVO-verband? Zo nee,
waarom niet?
Kunt u aangeven of er de laatste jaren sprake is van een stijgende lijn met
betrekking tot de Russische vluchten in Noordwest Europa? Zo nee, waarom
niet?
Kunt u aangeven wat volgens u de beweegredenen zijn van de Russen om
deze vluchten uit te voeren? Gaat het hier bijvoorbeeld om spionageactiviteiten?
Antwoord 5, 6 en 7
Na de toespraak van toenmalig president Poetin in München in augustus
2007 volgde een forse toename van het aantal lange afstandsvluchten door
Russische bommenwerpers. De toespraak bevatte kritiek over de opstelling
van het Westen tegenover Rusland. Vanaf dat moment zijn dergelijke vluchten
boven de Barentszzee en de Atlantische Oceaan op een structurele basis
hervat. Een klein deel van deze vluchten wordt uitgevoerd boven de
Noordzee. Het betreft zowel aangekondigde als onaangekondigde vluchten.
Exacte gegevens over aantallen, posities en de acties die door de Navo zijn
genomen, zijn gerubriceerd.
Er is in 2010 geen sprake geweest van verhoogde Russische activiteit boven
de Noordzee. De vluchten dienen trainingsdoeleinden en fungeren mogelijk
ook als demonstratie van Russische militaire macht. Dit past in het assertievere buitenlands en veiligheidsbeleid dat onder toenmalig president Poetin
tot stand kwam.
Zie ook de antwoorden op de vragen van de leden Van Dam en Eijsink
ingezonden 30 november 2009 (kenmerk 2009Z22957) en de antwoorden op
de vragen van het lid Knops ingezonden 21 oktober 2010 (kenmerk
2010Z15085).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2