Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

31 293

Primair Onderwijs

31 289

Voortgezet Onderwijs

Nr. 582

BRIEF VAN HET PRESIDIUM
Aan de Leden
Den Haag, 23 juni 2021
Het Presidium legt hierbij conform artikel 7.35 lid 2 van het Reglement van
Orde aan u voor het verzoek van de vaste commissie voor Onderwijs,
Cultuur en Wetenschap, bij brief van 4 juni 2021, om advies te vragen aan
de Onderwijsraad over het onderwerp «Basisvaardigheden in het
funderend onderwijs». Bij deze brief is een uitgewerkte vraagstelling
gevoegd.
Het Presidium stelt u voor om in te stemmen met deze adviesaanvraag en
deze door te geleiden aan de Onderwijsraad.
De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal,
Bergkamp

kst-31293-582
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 293, nr. 582

1

Bijlage 1

Brief van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en Wetenschap
Aan het Presidium
Den Haag, 4 juni 2021
Namens de leden van de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap verzoek ik u aan de Kamer voor te stellen om aan de
Onderwijsraad advies te vragen over het onderwerp «Basisvaardigheden
in het funderend onderwijs». In de bijlage treft u een uitgewerkte
vraagstelling aan.
Ik verzoek u te bevorderen dat de Kamer hierover zo spoedig mogelijk een
beslissing neemt.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Tellegen
De griffier van de commissie,
De Kler

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 293, nr. 582

2

Bijlage 2

De Onderwijsraad is bereid en heeft ruimte in haar werkprogramma om in
te gaan op het verzoek van de Kamer om een advies uit te brengen over
basisvaardigheden in het funderend onderwijs.
In overleg met de Onderwijsraad is de formulering van de adviesaanvrage
als volgt vormgegeven:
Uitwerking van de vraagstelling
Er bestaat al een aantal jaren zorg over de afname van het niveau van de
basisvaardigheden van leerlingen. Onderzoek van de onderwijsinspectie
en internationaal vergelijkend onderzoek wijzen uit dat de prestaties van
leerlingen op het gebied van lezen, schrijven en rekenen afnemen. Ook
staan burgerschapskennis en -vaardigheden van leerlingen onder druk.
Deze ontwikkelingen zijn zorgelijk omdat goede taal-, reken- en burgerschapskennis en -vaardigheden van groot belang zijn om goed deel te
kunnen nemen aan het vervolgonderwijs en de samenleving.
Tegelijkertijd vindt er ook debat plaats over de basisvaardigheden. Wat
zijn basisvaardigheden nu precies? Waarom neemt het niveau van de
basisvaardigheden van leerlingen af? Welke verklaringen zijn hiervoor?
Wat kan er tegen worden gedaan? Waar de een stelt dat basisvaardigheden gelijk staan aan lezen en rekenen, stelt een ander dat schrijven,
digitale geletterdheid en samenwerken ook ertoe behoren. Ook is er
verschil van mening over het niveau dat geldt als «basis». Voor de
afnemende prestaties op toetsen in onderzoeken als Pisa worden
verschillende verklaringen aangedragen. Behalve methodologische
verklaringen, die de gebruikte toetsen ter discussie stellen, wordt de
afname verklaard door demografische factoren zoals sociaaleconomische
achtergrond van leerlingen. Er zijn tevens inhoudelijke verklaringen zoals
de inrichting van het stelsel die een demotiverende uitwerking heeft voor
groepen leerlingen die al vroeg «voor een lager onderwijsniveau worden
geselecteerd», de overladenheid van het curriculum, de beperkte
aandacht voor lezen, het kwalitatieve en kwantitatieve lerarentekort en
grote verschillen tussen scholen in de mate waarin zij professioneel
werken en wetenschappelijke inzichten benutten. Ten slotte kan er een
koppeling worden gemaakt met het lerarenbeleid, aangezien verbetering
van de kwaliteit van het onderwijs valt of staat bij de kwaliteit en
kwantiteit van leraren.
In een advies over basisvaardigheden van leerlingen staat de vraag
centraal: Wat is er nodig om het niveau van de basisvaardigheden
te verhogen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 31 293, nr. 582

3