Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2010–2011

32 500 XVIII

Vaststelling van de begrotingsstaten van de
begroting van Wonen, Wijken en Integratie
(XVIII) voor het jaar 2011

Nr. 2

MEMORIE VAN TOELICHTING
INHOUDSOPGAVE
blz.
A

ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL

3

B

BEGROTINGSTOELICHTING

4

1

LEESWIJZER

4

Wetsartikel 1

9

2
2.1
2.2

9
9
14

2.3

3

kst-32500-XVIII-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2010

HET BELEID
De beleidsagenda
De beleidsartikelen
Artikel 1 Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw
Artikel 2 Stimuleren van een duurzame kwaliteit van
woningen, gebouwen en bouwwerken
Artikel 3 Garanderen van keuzemogelijkheden en
betaalbaarheid op de woningmarkt
Artikel 4 Integratie niet-westerse migranten
Artikel 5 Kennis en Ordening Wonen, Wijken en
Integratie
Artikel 6 Rijkshuisvesting
De niet-beleidsartikelen
Artikel 95 Algemeen
Artikel 96 Onverdeeld
VERDIEPINGSHOOFDSTUK

14
32
45
55
64
70
74
74
76
77

Wetsartikel 2

83

4

BEGROTING VAN DE RIJKSGEBOUWENDIENST

83

5

BEGROTING VAN DE HUURCOMMISSIE

90

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

1

BIJLAGE 1 ZBO’S EN RWT’S
BIJLAGE 2 MOTIES EN TOEZEGGINGEN
BIJLAGE 3 HORIZONTALE OVERZICHTSCONSTRUCTIE
INTEGRATIEBELEID ETNISCHE MINDERHEDEN
BIJLAGE 4 EXTRA-COMPTABEL OVERZICHT STEDENBELEID 2011
BIJLAGE 5 LIJST VAN AFKORTINGEN
BIJLAGE 6 TREFWOORDENREGISTER

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

95
96
144
146
148
150

2

A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET BEGROTINGSWETSVOORSTEL
Wetsartikel 1
De begrotingsstaten die onderdeel uitmaken van de Rijksbegroting,
worden op grond van artikel 1, derde lid, van de Comptabiliteitswet 2001
elk afzonderlijk bij wet vastgesteld. Het onderhavige wetsvoorstel stelt de
begrotingsstaat van Wonen, Wijken en Integratie (XVIII) voor het jaar 2011
vast.
Alle voor dit jaar vastgestelde begrotingswetten tezamen vormen de
Rijksbegroting voor het jaar 2011. Een toelichting bij de Rijksbegroting als
geheel is opgenomen in de Miljoenennota 2011.
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de uitgaven, verplichtingen
en de ontvangsten voor het jaar 2011 bepaald. De in de begroting
opgenomen begrotingsartikelen worden in onderdeel B van deze
Memorie van Toelichting toegelicht (de zogenaamde begrotingstoelichting).
Wetsartikel 2
Met de vaststelling van dit wetsartikel worden de baten en lasten en de
kapitaaluitgaven en -ontvangsten van de baten-lastendiensten «Rijksgebouwendienst» en «Huurcommissie» voor het jaar 2011 vastgesteld. De in
die begrotingen opgenomen begrotingsartikelen worden toegelicht in
onderdeel B (Begrotingstoelichting) van deze Memorie van Toelichting en
wel in de paragraaf inzake de diensten die een baten-lasten stelsel voeren.
De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie,
Mede namens de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en
Milieubeheer,
E. van Middelkoop

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

3

Leeswijzer

B. BEGROTINGSTOELICHTING
1. LEESWIJZER
1.1. Opzet begroting
Voor u ligt de begroting 2011 van Wonen Wijken en Integratie (WWI). De
memorie van toelichting van de WWI-begroting (XVIII) is opgebouwd uit
de volgende onderdelen en is terug te vinden in de hoofdstukken:
2.1. De beleidsagenda;
2.2. De beleidsartikelen;
2.3. De niet-beleidsartikelen;
3.
Verdiepingshoofdstuk;
4.
Begroting van de Rijksgebouwendienst;
5.
Begroting van de Huurcommissie;
Bijlage 1. ZBO’s en RWT’s;
Bijlage 2. Moties en toezeggingen;
Bijlage 3. Horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid etnische
minderheden;
Bijlage 4. Extracomptabel Overzicht Stedenbeleid 2011;
Bijlage 5. Lijst van afkortingen;
Bijlage 6. Trefwoordenregister;
De (niet-)beleidsartikelen van de programmabegroting van WWI kennen
alleen de component programmageld. De apparaatuitgaven worden
geraamd op de VROM-begroting (XI) op het niet-beleidsartikel 91
«Algemeen».
1.2. De beleidsagenda en beleidsartikelen
1.2.1. Beleidsagenda
Gezien de demissionaire status van het kabinet dat deze begroting opstelt,
is gekozen voor een beperkte technische invulling van de beleidsagenda
2011. Daar waar de beleidsagenda’s in voorgaande jaren uitgebreid
ingingen op de prioriteiten uit het kabinetsprogramma Balkenende IV,
aangevuld met prioriteiten van de minister, is de opzet dit jaar sober van
aard. In de beleidsagenda wordt vooral ingegaan op eventuele relevante
beleidsarme ontwikkelingen die de begroting in financiële zin raken.
De beleidsagenda wordt afgesloten met een overzichtstabel met daarin de
beleidsmatig belangrijkste budgettaire mutaties en bijbehorende
toelichtingen. Deze tabel geeft de aansluiting weer tussen de vorige
begroting en de nu voorliggende ontwerpbegroting.
1.2.2. Beleidsartikelen
Per beleidsartikel worden de beleidsvoornemens uitgewerkt in operationele doelen en instrumenten. De ontwikkeling van de uitgaven en de
doelen die zij dienen worden volledig toegelicht en waar mogelijk in de
tijd weergegeven en indien zinvol grafisch geïllustreerd. Dit betekent meer
aandacht voor de instrumenten en voor de historische ontwikkeling van
de uitgaven en prestaties om tot een goede onderbouwing van de
uitgaven te komen.
In de begroting worden de beleidsdoorlichtingen van het betreffende jaar
aangekondigd evenals de programmering voor de komende jaren. De
beleidsdoorlichtingen die in de tijd aansluiten op het traject van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

4

Leeswijzer

jaarverslag, worden meegezonden bij de indiening van de verantwoording over het betreffende begrotingsjaar. Waar dit niet aansluit,
wordt de beleidsdoorlichting separaat verzonden.
De begroting bestaat uit zes beleidsartikelen waarvan vijf artikelen op het
terrein van Wonen, Wijken en Integratie en één artikel op het terrein van
de Rijkshuisvesting. Daarnaast zijn er twee niet-beleidsartikelen te weten
artikel 95 «Algemeen» en artikel 96 «Onverdeeld WWI». Op artikel 95
«Algemeen» worden de uitgaven geraamd van een aantal instrumenten
die geen beleidsmatig doel hebben die passen bij één van de beleidsartikelen. Artikel 96 «Onverdeeld WWI» is louter een administratief artikel
waarop zaken worden geparkeerd die nog niet direct verdeeld kunnen
worden over de andere artikelen.
In de beleidsartikelen komt het beleid voor de komende jaren aan bod. Elk
artikel start met een omschrijving van de algemene beleidsdoelstelling.
Hierbij wordt in algemene vorm consequent ingegaan op: omschrijving,
verantwoordelijkheid, externe factoren en meetbare gegevens. Daarna
volgt de tabel «budgettaire gevolgen van beleid». Deze tabel geeft
financieel inzicht op het gebied van begrotingsstanden. In de tabel is een
cijfermatige uitsplitsing gemaakt van de «programmagelden». Dit
artikelonderdeel «programma» wordt vervolgens weer opgedeeld naar de
diverse operationele doelen die weer zijn opgebouwd uit één of meer
(financiële) beleidsinstrumenten.
Onder de tabel «budgettaire gevolgen van beleid» wordt grafisch inzicht
gegeven in de budgetflexibiliteit. Deze grafiek geeft inzicht in het nog te
beïnvloeden deel van de uitgavenraming. Daarbij worden de verplichtingen gekarakteriseerd aan de hand van de categorieën «Juridisch
verplicht», «Bestuurlijk verplicht» en «Beleidsmatig gebonden».
De categorie «Juridisch verplicht» bestaat uit verplichtingen waar een
privaatrechtelijke overeenkomst, een publiekrechtelijke beschikking of een
wettelijke regeling aan ten grondslag ligt. De categorie «Bestuurlijk
verplicht» bestaat uit verplichtingen waaraan afspraken ten grondslag
liggen tussen verschillende ministeries, tussen de Minister voor WWI en
andere bestuurslagen. De categorie «Beleidsmatig gebonden» bestaat uit
geraamde uitgaven waarvoor de Minister voor WWI in het kader van het
beleidsprogramma uitgaven heeft geoormerkt.
De algemene beleidsdoelstelling van een artikel wordt nader geconcretiseerd in de operationele doelen. Bij ieder operationeel doel wordt
consequent ingegaan op: motivering, instrumenten en meetbare
gegevens (prestaties en indicatoren). Ieder artikel wordt afgesloten met
een overzicht van geplande beleidsonderzoeken.
Voor 2011 staan de volgende beleidsdoorlichtingen op de rol:
• Wijkenaanpak;
• Woningbouwafspraken;
• Evaluatie van de Wet bijzonder maatregelen grootstedelijke problematiek.
Gezien de in 2010 afgeronde Brede Heroverwegingen en de demissionaire
status van het kabinet zijn in deze ontwerpbegroting niet voor alle
algemene en/of operationele doelstellingen beleidsdoorlichtingen
geprogrammeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

5

Leeswijzer

1.3. Comply or explain – paragraaf WWI (XVIII)
Bij de samenstelling van de begroting worden als basis gebruikt de
kernvragen: «Wat willen we bereiken?», «Wat gaan we er voor doen?» en
«Wat mag het kosten?». Op het niveau van de algemene doelstelling en
de operationele doelstellingen wordt de beantwoording van deze vragen
vervolgens ingevuld volgens de criteria van specifiek, meetbaar en
tijdgebonden. Onderstaand wordt ingegaan op de mate waarin een
beleidsartikel niet aan deze criteria voldoet.
Artikel 1 «Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en voldoende
woningproductie»
Met name de doelstellingen op rijksniveau binnen het operationele doel
«Stimuleren krachtige steden» zijn moeilijk in zijn geheel te vangen in
indicatoren. De doelstellingen zijn breder dan de verantwoordelijkheid van
de Minister voor WWI reikt. Bovendien is er een aantal afspraken tot stand
gekomen in overleg met de steden gericht op maatwerk per stad.
Hierdoor vindt monitoring plaats per stad, in plaats van op rijksniveau.
Artikel 2 «Stimuleren van een duurzame kwaliteit van woningen,
gebouwen en bouwwerken»
Bij het operationele doel «Borgen en bevorderen van de bouw- en
gebruikstechnische kwaliteit» zal in 2011 op basis van een ex-ante
onderzoek worden gestart met het monitoren van de effecten van de
nieuwe AMvB (Bouwbesluit). Dit moet leiden tot nul- en streefwaarden
voor de effecten op de kosten en tijd van overheid, burger en bedrijf.
Artikel 5 «Randvoorwaarden voor de integratie en een goed werkende
woningmarkt»
Het programma van dit artikel is er primair op gericht om de prestaties uit
de overige artikelen van de begroting voor WWI nu en in de toekomst te
kunnen realiseren. Dit betekent dat voor artikel 5 geen algemene
indicatoren (outcome) beschikbaar zijn.
Artikel 6 «Rijkshuisvesting»
Gezien de aard van de doelstelling van dit artikel «Het adviseren over en
uitvoeren van rijksdoelen op het gebied van rijkshuisvesting» is het voor
de algemene doelstelling en de operationele doelen lastig om in kwalitatieve of kwantitatieve termen, meetbare doelen en indicatoren te
formuleren.
Het operationeel doel «Vanuit de uitvoeringspraktijk van de rijkshuisvesting bijdragen leveren aan rijksdoelen» is gezien de verantwoordelijkheidsverdeling niet voor verdere verbetering van de meetbaarheid
vatbaar en voldoet hiermee niet volledig aan de gestelde criteria. Om dit
te ondervangen zijn beoogde prestaties opgenomen.
Voor het operationele doel «Huisvesten van het Koninklijk Huis, de Hoge
Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken» wordt een
verbeterde methodiek voor de periodieke klanttevredenheidsmeting van
de Rijksgebouwendienst vastgesteld.
In 2011 zal een nulmeting plaatsvinden en op basis van deze meting zal de
normstelling vanaf 2012 worden bepaald. Met dit instrument beoogt de
Rijksgebouwendienst inzicht te krijgen in de behoeften van zijn klanten
om zo een efficiëntere en effectieve dienstverlening aan de klant te
kunnen bieden.
Hierdoor voldoet dit operationeel doel nog niet volledig aan de gestelde
criteria.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

6

Leeswijzer

1.4. Structuurwijzigingen
De Algemene Rekenkamer heeft geconcludeerd dat in de begroting 2010
budgetten niet werden toegekend aan de operationele doelstellingen,
maar per artikel waren opgenomen bij «Overige programmabudgetten».
De voormalige minister voor WWI heeft hierop toegezegd mogelijkheden
tot verbetering te zullen onderzoeken. Tegemoetkomend aan deze
toezegging zijn bij de beleidsartikelen 1, 2, 3 en 5 de budgetten voor
«Onderzoek», «Kennisoverdracht» en «Kosten uitvoeringsorganisaties» in
de begroting 2011 – waar van toepassing – toegekend aan de operationele
doelstellingen. Bij beleidsartikel 4 was al sprake van een vergelijkbare
verdeling van deze budgetten.
Bij beleidsartikel 6 «Rijkshuisvesting» zijn in samenhang met een
systeemwijziging bij de inputinvesteringen de instrumenten en
benamingen bij het operationeel doel «Huisvesten van het Koninklijk Huis,
de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken»
gewijzigd.
1.5. Experiment
De afgelopen jaren deed het Ministerie van VROM mee aan het
Experiment Verbetering Verantwoording en Begroting. De begroting voor
WWI was daar ook onderdeel van. Doel van dit experiment was om de
politieke zeggingskracht en focus van de stukken te vergroten en de
verantwoordingslasten terug te brengen. Dit had vooral gevolgen voor de
wijze waarop beleidsinformatie werd opgenomen in het Jaarverslag. Met
het behandelen van de jaarverslagen 2009 door de Tweede Kamer eindigt
formeel dit experiment. Hoewel deze behandeling door de val van het
Kabinet Balkenende IV is uitgesteld tot het einde van 2010 (tegelijkertijd
met de behandeling van deze begroting) is de begroting 2011 dus niet
meer opgesteld volgens het regime van dit experiment. In samenwerking
met de Algemene Rekenkamer wordt dit experiment geëvalueerd door het
Ministerie van Financiën en de deelnemende departementen. Begin 2011
zal aan de hand van deze evaluatie met de Tweede Kamer worden
besproken in hoeverre deze experimentele werkwijze Rijksbrede invoering
verdient.
1.6. De baten-lastendiensten
Tegelijkertijd met de WWI-begroting worden ook de begroting van de
Rijksgebouwendienst en die van de Huurcommissie gepresenteerd.
Om inzicht te kunnen blijven geven in de doelmatigheidsontwikkeling is er
bij de begroting van de Rijksgebouwendienst voor gekozen om een
wijziging door te voeren bij de indicatoren. De indicator «apparaatskosten
per m2» komt te vervallen. Als het de komende jaren lukt om het
m2-gebruik aanzienlijk terug te dringen, valt deze indicator juist ongunstiger uit. Deze indicator geeft daarmee onvoldoende de doelmatigheid
weer.
Binnen de Rijksgebouwendienst is een traject opgestart om te onderzoeken hoe de toegevoegde waarde van de dienst beter gemeten kan
worden, vooral met betrekking tot de verantwoording richting opdrachtgevers. Zij worden daarom betrokken bij de ontwikkeling van een nieuwe
doelmatigheidsindicator voor de Rijksgebouwendienst. Om zorgvuldigheid en betrokkenheid van alle partijen te borgen is meer tijd nodig en
lukt het niet meer de nieuwe indicator in deze begroting op te nemen.
Deze zal tijdig gereed zijn voor de ontwerpbegroting 2012.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

7

Leeswijzer

1.7. Verdiepingshoofdstuk
In het begrotingshoofdstuk zijn de budgettaire mutaties in de beleidsartikelen van de begrotingsstaat opgenomen. Technische mutaties dan wel
beleidsmatig niet relevante mutaties worden slechts cijfermatig gepresenteerd. Alleen indien er sprake is van een grote budgettaire omvang,
worden ook technische mutaties nader toegelicht. De beleidsmatig
relevante mutaties worden nader omschreven in de toelichting waarbij
het bijbehorende mutatiebedrag wordt genoemd. Een beleidsmatige
mutatie is het gevolg van gevoerd beleid (bijvoorbeeld beleidsintensivering en -extensivering, beleidswijzigingen met financiële gevolgen,
afwijkingen uit hoofde van behoorlijk bestuur).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

8

Beleidsagenda

Wetsartikel 1
2. HET BELEID
2.1. De beleidsagenda
Gezien de demissionaire status van het kabinet dat deze begroting opstelt,
is gekozen voor een beperkte technische invulling van de beleidsagenda
2011. Daar waar de beleidsagenda’s in voorgaande jaren uitgebreid
ingingen op de prioriteiten uit het kabinetsprogramma Balkenende IV,
aangevuld met prioriteiten van de minister, is de opzet dit jaar sober van
aard. Er zal vooral worden ingegaan op eventuele relevante beleidsarme
ontwikkelingen die de begroting in financiële zin raken. In de artikelen
vindt u, zoals in andere jaren, de relevante financiële en beleidsinformatie
die samenhangt met de voorgenomen uitgaven.
Stedenbeleid
Steden zijn de motor van de Nederlandse economie, maar ook plekken
waar veel problemen samen komen. De Nederlandse steden blijven
daarom onze aandacht opeisen. In het stedenbeleid komen fysieke en
sociale vraagstukken samen; een verbinding van wonen, wijken en
integratie met ruimtelijke ordening en milieu. Als uitvloeisel van het
bestuursakkoord Rijk-Gemeenten is in het stedenbeleid bepaald dat de
steden meer beleidsvrijheid krijgen bij de aanpak van de problemen. Dit is
een aanvulling op de afspraken die zijn gemaakt over stedelijke
vernieuwing, leefbaarheid en veiligheid. De intrekking van de Wet
stedelijke vernieuwing, waarmee de decentralisatie wordt vormgegeven,
vindt in de loop van 2011 haar beslag en zal terugwerken tot 1 januari
2011. Het geld komt via de decentralisatie-uitkering van het gemeente- en
provinciefonds ter beschikking. Samen met de wijkenaanpak draagt dit bij
aan de ontwikkeling van vitale steden.
Krimp
In de regio’s Parkstad Limburg, Noord-Oost Groningen en delen van
Zeeland is sprake van een bevolkingsdaling. De maatregelen tegen de
gevolgen van bevolkingsdaling, waarvoor het Rijk in 2010 geld ter
beschikking heeft gesteld, worden ook in 2011 uitgevoerd.
Wijkenaanpak
De wijkenaanpak is een goed voorbeeld van hoe in aandachtswijken zowel
in fysieke als sociale ingrepen wordt geïnvesteerd.
In 2007 begonnen de gemeenten, corporaties, bewoners en het kabinet
met de lange termijn aanpak van veertig achterstandwijken. Omdat de
regionale verschillen toenemen, zowel tussen als binnen regio’s, is meer
(bestuurlijke) samenwerking nodig.
De eerste positieve resultaten van de aanpak zijn zichtbaar. De betrokkenheid van het Rijk en de gemeenten bij de wijkenaanpak bestrijkt een
periode van tien jaar en is vastgelegd in meerjarige overeenkomsten
(charters). Gelet op de urgentie, het draagvlak en de taaiheid van de
problematiek wordt de wijkenaanpak voortgezet.
Woningmarkt
Het op peil houden van de woningbouw en de doorstroming op de
woningmarkt blijft onverminderd van belang. Als gevolg van de toename
van het aantal huishoudens zijn tot 2020 nog circa 500 000 woningen
nodig. Het Rijk en de decentrale overheden delen hiervoor de verantwoordelijkheid. Het bestuurlijk overleg tussen het kabinet en vertegenwoor-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

9

Beleidsagenda

digers van stedelijke regio’s dat in het kader van het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) twee maal per jaar
plaatsvindt gaat door. Het behoud van werkgelegenheid in de bouwsector
– die hard is getroffen door de economische crisis – is een belangrijke
reden geweest om tijdelijk extra maatregelen te nemen. Eén van deze
maatregelen betreft de tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten, waarvoor het Rijk ook in 2010 geld beschikbaar heeft gesteld. De
gemeenten voeren dit voor een groot deel in 2011 uit.
Woningcorporaties
Op 15 december 2009 oordeelde de Europese Commissie dat Nederland
staatssteun mag blijven geven aan woningcorporaties. Het mag echter
alleen ten behoeve van een scherp afgebakende groep die is aangewezen
op de sociale huurwoningen. Daarom is staatssteun alleen mogelijk
zolang 90 procent van de vrijkomende woningen wordt toegewezen aan
huishoudens met een inkomen lager dan € 33 000. Deze afspraken met de
Europese Commissie inzake staatssteun moeten formeel in regelgeving
worden afgerond.
De Europese Commissie stemde ook in met de inzet van staatssteun voor
maatschappelijk vastgoed en voor de bijzondere projectsteun voor de 40
wijken. In vervolg op de regeling die per 1 januari 2011 wordt ingevoerd,
neemt het kabinet de regels voor het geven van staatssteun mee bij de
vormgeving van het nieuwe corporatiestelsel en de daartoe in gang
gezette wijziging van de Woningwet.
Energiebesparing in de gebouwde omgeving
Nederland staat voor een grote opgave op het gebied van energiebesparing. Nationaal moet een forse bijdrage worden geleverd aan klimaaten energiedoelstellingen. De overheid wil deze doelstellingen bereiken
met behulp van verschillende instrumenten uit het werkprogramma
Schoon en Zuinig en de daarop gebaseerde initiatieven van burgers en
marktpartijen. Voor nieuwe woningen gaat de energieprestatiecoëfficient
(EPC) van 0,8 naar 0,6 in 2011 (25% energiezuiniger ten opzichte van 2006)
en naar 0,4 in 2015 (50% energiezuiniger ten opzichte van 2006).
De Innovatieagenda Energie Gebouwde Omgeving (IAGO) heeft als doel
de ontwikkeling van concepten voor energiebesparing tot 80% te
stimuleren. Het gaat om het totale gebouw- en gebruikgebonden
energiegebruik, bij nieuwe en bestaande woning- en utiliteitsgebouwen,
ten opzichte van peiljaar 1990. In 2014 eindigt de huidige Innovatieagenda. Naast regelgeving (inclusief monitoring en handhaving) en
convenanten worden nieuwe ontwikkelingen gestimuleerd met fiscale
maatregelen, subsidies en communicatie. Een nieuw kabinet kan daar
nadere invulling aan geven. Het Rijk faciliteert burgers, marktpartijen en
andere overheden en spreekt hen aan op hun verantwoordelijkheid om
energie te besparen.
Het Nederlandse energiebesparingsbeleid is verbonden met het Europese
beleid. Er zijn diverse Europese richtlijnen die het Nederlandse beleid
bepalen, zoals de Richtlijn Energieprestatie van gebouwen (EPBD). De
nieuwe NEN-norm Energieprestatie gebouwen (EPG) die in 2011 in de
bouwregelgeving wordt opgenomen, is opgesteld conform de EPBD.
Integratie & Inburgering
De extra investeringen van het kabinet hebben geresulteerd in het
bereiken van de bestuurlijke ambities in 2009 en 2010. Met die investeringen is bereikt dat de groep al langer hier verblijvende vreemdelingen,
die nog geen verblijfsvergunning onbepaalde tijd (VOT) hebben, de
mogelijkheid hebben gehad om in te burgeren op kosten van de overheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

10

Beleidsagenda

Om budgettaire redenen (invulling motie Koolmees) heeft het kabinet
ervoor gekozen in 2011 € 100 mln en in 2012 € 175 mln incidenteel om te
buigen op de inburgeringsmiddelen van het participatiebudget en het
gemeentefonds door het aantal inburgeringstrajecten te verlagen.
Dit betekent dat de groep oudkomers (die Nederlander is of een VOT
heeft) op termijn niet langer meer een voorziening in de zin van de Wet
inburgering aangeboden kan worden. Deze groep zal zoals ieder ander
gebruik moeten maken van de reguliere voorzieningen zoals de Wet
educatie en beroepsonderwijs en de mogelijkheden binnen de WWB.
De verplichting tot inburgering blijft bestaan voor alle nieuwkomers (met
name gezinsvormers, -herenigers, asielgerechtigden) die permanent in
Nederland willen verblijven. Zij zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor het volgen van een inburgeringscursus, de kosten daarvan en
voor het behalen van het inburgeringsexamen.
Om deze en om budgettaire redenen wordt ook het aantal voorzieningen
dat via de gemeenten wordt aangeboden aan nieuwkomers afgebouwd.
Er zal worden toegewerkt naar een stelsel waarbij het merendeel van de
kosten bij de inburgeraar wordt neergelegd. Het kabinet heeft via de
instrumenten van het keurmerk en het toezicht op de examens de
randvoorwaarden voor de kwaliteit van inburgeringscursussen
geschapen.
Voor de groep gezinsmigranten is de wet- en regelgeving met betrekking
tot het examen in het buitenland al gewijzigd en zal de daadwerkelijke
invoering van de hogere eisen aan de taalvaardigheid in april 2011
plaatsvinden. In 2012 zal de Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen
worden toegevoegd aan het basisexamen inburgering in het buitenland.
Daardoor komen gezinsmigranten met een hoger niveau aan taalvaardigheid binnen en zijn zij al geletterd. Dit bevordert de inburgering en de
integratie van deze nieuwkomers in Nederland.
Om bovenstaande keuzes te kunnen realiseren, zal het kabinet de ter zake
doende wet- en regelgeving aanpassen. Net als in 2010 worden de
problemen van én met Marokkaans- en Antilliaans-Nederlandse risicojongeren aangepakt, zowel preventief als repressief.
Ombuiging Huurtoeslag
De uitdagingen op het instrument huurtoeslag zijn de komende periode
fors. Door de uitvoeringssystematiek, waarbij het voorlopig toekennen tot
hogere uitgaven leidt dan verwacht, wordt in de komende jaren in eerste
instantie veel meer uitgegeven dan geraamd. Om deze tijdelijke tekorten
op de huurtoeslag te dekken dient vanaf 2011 omgebogen te worden op
dit instrument. In de begroting 2010 was al een beperkte verhoging van de
eigen bijdrage in de huurtoeslag voor 2011 en 2012 voorzien. Naast deze
beperkte verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag is vanaf 2012
een verdere taakstelling op het budget huurtoeslag voorzien.
Regeldruk
Bij nieuwe en bestaande wetgeving wordt aandacht gegeven voor
vermindering van regeldruk. In 2011 zal nadruk worden gelegd op het in
het begin van het beleidsproces maken van een integrale beleidsanalyse.
Op die manier worden nut en noodzaak van regelgeving en de effecten
hiervan systematisch in beeld gebracht. Het door het ministerie van
Justitie ontwikkelde Integrale afwegingskader is hierbij tot hulp.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

11

Beleidsagenda

Uitgaven
Belangrijkste beleidsmatige uitgavenmutaties ten opzichte van de WWI-ontwerpbegroting 2010
x € 1 000
Stand Ontwerpbegroting 2010

2010

2011

2012

2013

2014

3 717 348

3 515 623

3 294 102

3 282 012

3 299 631

2015

art.nr

0
Mutaties 1e suppletore begroting
2010:
Nieuwe mutaties:
1.
Kasschuif ISV
2.
Van WWI naar Gemeentefonds: Decentralisatie budget
ISV
3.
Van WWI naar Provinciefonds: Decentralisatie budget
ISV
4.
Verdeling Bewonersbudgetten 2011
5.
Kasschuif isolatieglasregeling
6.
Uit Aanvullende Post tbv
Gebouwde Omgeving (MIA)
7.
Nader in te vullen taakstelling
Huurtoeslag
8.
Naar gemeentefonds:
uitvoeringskosten inburgering
9.
Invulling niet gerealiseerde
taakstelling coalitieakkoord
10. Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2011

69 768

87 709

128 703

182 739

220 253

0

0

– 38 000

19 000

19 000

0

0

1

0

– 209 929

– 147 812

– 152 852

– 139 062

0

1

0

– 76 387

– 59 034

– 60 636

– 55 456

0

1

0
– 23 618

– 9 488
19 618

0
2 000

0
765

0
1 235

0
0

1
2

0

4 000

4 000

0

0

0

2

0

0

– 52 800

– 100 800

– 138 800

– 175 800

3

0

– 48 818

0

0

0

0

4

0
– 7 866

– 100 000
3 524

– 175 000
25 243

– 235 000
– 1 195

– 333 000
– 4 015

– 333 000
3 606 569

4
diverse

3 755 632

3 147 852

3 038 402

2 934 033

2 850 786

3 097 769

Toelichting
Ad 1.
Om het kasritme van ISV aan te laten sluiten op de meerjarige overheveling naar de fondsen (zie ad 2. en 3.) is een kasschuif noodzakelijk.
Ad 2. en 3.
Verstrekken van financiële middelen voor stedelijke vernieuwing door het
Rijk aan gemeenten (de G-31, de zogenaamde rechtstreekse gemeenten)
en provincies (ten behoeve van de zogenaamde niet-rechtstreekse
gemeenten), vindt met ingang van 1 januari 2011 voor het tijdvak tot en
met 2014 plaats via een decentralisatie-uitkering op basis van de
Financiële-verhoudingswet (Fvw).
Ad 4.
Dit betreft de laatste tranche bijdrage bewonersbudgetten aan de G 31 en
de gemeenten met 40 + wijken.
Ad 5.
De uitfinanciering isolatieglasregeling is aangepast aangezien de
daadwerkelijke betaling van afgegeven waardebonnen de jaargrens zal
passeren.
Ad 6.
Overboeking vanaf de Aanvullende Post, 2de tranche WWI.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

12

Beleidsagenda

Ad 7.
De oploop van het huurtoeslagbudget en het algemene budgettaire beeld
hebben genoodzaakt tot een nieuwe afweging rond de uitgaven
huurtoeslag. In de begroting 2010 was al een beperkte verhoging van de
eigen bijdrage in de huurtoeslag voor 2011 en 2012 voorzien. Verdere
bezuinigingsmaatregelen zijn nodig. Naast de genoemde beperkte
verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag is vanaf 2012 daarom
een verdere taakstelling op het budget huurtoeslag voorzien, oplopend
van € 52,8 mln. in 2012 naar € 175,8 in het jaar 2015.
Ad 8.
Betreft jaartranche 2011 van de uitvoeringskosten inburgering die
onderdeel zijn van de algemene uitkering van het Gemeentefonds.
Ad 9.
Om budgettaire redenen (invulling motie Koolmees) heeft het kabinet
ervoor gekozen in 2011 € 100 mln en in 2012 € 175 mln incidenteel om te
buigen op de inburgeringmiddelen in het Participatiebudget en het
gemeentefonds door verlaging van het aantal inburgeringtrajecten. Er zal
worden toegewerkt naar een stelsel waarbij het merendeel van de kosten
bij de inburgeraar wordt neergelegd. Dit levert na ingroei structureel 333
mln op.
Ontvangsten
Belangrijkste beleidsmatige ontvangstenmutaties ten opzichte van de WWI-ontwerpbegroting 2010
x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

art.nr

Stand Ontwerpbegroting 2010

485 786

420 972

365 813

374 706

374 291

0

Mutaties 1e suppletore begroting 2010:
Nieuwe mutaties:
11. Inburgeringsmiddelen 2007–2009
12. Uitgestelde verkoop pand Anna
Paulownastraat
13. Overige mutaties

– 13 397

24 100

59 700

69 600

55 300

0

0

5 000

28 000

0

0

0

4

2 269
0

0
– 1 407

0
1 407

0
0

0
0

0
430 091

6
diverse

Stand ontwerpbegroting 2011

474 658

448 665

454 920

444 306

429 591

430 091

Toelichting
Ad 11.
In 2011 en 2012 wordt een meevaller verwacht in de ontvangstenraming
door additioneel terug te vorderen inburgeringsmiddelen 2007–2009 bij
gemeenten.
Ad 12.
Het betreft het pand Anna Paulownastraat, waarvan de afstoot voor 2010
gepland is (wellicht dat ontvangst in 2011 zal zijn, maar voorlopig één jaar
opgeschoven in begroting).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

13

Beleidsartikel 1

2.2. De beleidsartikelen
Artikel 1. Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw
1.1. Algemene beleidsdoelstelling
Motivering

Krachtige steden zijn belangrijk voor de economische ontwikkeling van
Nederland en voor de sociale stijging van burgers. Wanneer steden
onvoldoende functioneren, kan dit de welvaart en het welzijn van alle
burgers in het gehele land schaden. Daarom blijven steden een belangrijk
onderwerp op de rijksagenda. Het kabinetsbrede stedenbeleid heeft tot
doel steden te ondersteunen in hun ambitie zich te ontwikkelen tot
krachtige, vitale en duurzame steden en hun (internationale) concurrentiepositie te versterken. Het vergt eveneens stevige samenwerking tussen
steden en omliggende gemeenten, en sterke coalities met andere lokale
en regionale partners.
De wijkenaanpak is een stevige aanvulling op het stedenbeleid. Daar waar
het stedenbeleid zich breed richt op het ondersteunen van ontwikkeling en
vitaliteit van steden, focust de wijkenaanpak zich op het verkleinen van
achterstanden van aandachtswijken binnen die steden en het vergroten
van de leefbaarheid. Daarvoor zijn investeringen nodig, zowel in «stenen»
als in «mensen». Binnen de wijkenaanpak werken gemeenten, bewoners,
corporaties en Rijk actief samen om concrete resultaten te behalen door
het actief betrekken van bewoners en een andere manier van samenwerken; gezamenlijk en in samenhang.
Door het kabinet Balkenende IV is in 2009 en 2010 een stimuleringsbijdrage beschikbaar gesteld om de terugval in de woningproductie en de
werkgelegenheid daarin als gevolg van de economische crisis zoveel
mogelijk te beperken. De uitvoering door de gemeenten van de projecten
waarvoor een stimuleringsbijdrage is verstrekt zal voor een groot deel zijn
beslag hebben in 2011. Met de inzet van de stimuleringsbijdrage worden
de continuïteit in de woningproductie en de werkgelegenheid in de
periode tot en met 2011 zoveel mogelijk ondersteund. De woningbouwopgave waar we voor staan verschilt per regio, niet alleen kwantitatief
maar ook kwalitatief.

Verantwoordelijkheid

De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie is verantwoordelijk voor:
• Het vormgeven en ondersteunen van een gebiedsgericht en themagericht stedenbeleid met meer beleidsruimte voor steden op sociaal,
fysiek en economisch terrein. Op rijksniveau werkt de programmaminister voor het stedenbeleid samen met de andere betrokken departementen (rijksbrede gecoördineerde aanpak). Op WWI-niveau draagt hij
daar tevens zelf aan bij als minister die verantwoordelijk is voor
«wonen».
• Het vormgeven en ondersteunen van een probleemoplossende en
samenhangende aanpak in wijken met leefbaarheidsproblemen;
• Het stimuleren en faciliteren van voldoende woningproductie in
aansluiting op de behoefte.

Externe factoren

Het behalen van de algemene doelstelling is afhankelijk van:
• De ontwikkeling van de economie en van de investeringsmogelijkheden van lokale partijen, zoals woningcorporaties;
• De lokale uitvoering van de met de steden gemaakte afspraken inzake
het stedenbeleid 2010–2014 en van de stedelijke programma’s;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

14

Beleidsartikel 1

•

Een goede samenwerking tussen (centrum)steden en omliggende
gemeenten;
De uitvoering van de wijkactieplannen en charters en de inspanningen
gericht op een integrale, gebiedsgerichte aanpak;
De mate waarin de bij gebiedsontwikkeling en woningproductie
betrokken partijen (ontwikkelende en bouwende partijen, gemeenten,
provincies, financiële instellingen en Rijk) opgaven gezamenlijk
oppakken. Het betreft hier onder andere de uitvoering van de in 2009
tussen Rijk en regio’s overeengekomen Verstedelijkingsafspraken;
Herstel van het vertrouwen van de consument in de woningmarkt.

•
•

•
Meetbare gegevens

Beoogde effecten van beleid op het realiseren van de algemene
doelstelling zijn dat:
• de grote steden hun afstand verkleinen naar het tot landelijk gemiddelde ten aanzien van:
– de verbetering van de objectieve en subjectieve veiligheid;
– de verbetering van de kwaliteit van de leefomgeving;
– de verbetering van de sociale kwaliteit van de samenleving;
– het binden van midden- en hoge inkomens aan de stad;
– het vergroten van de economische kracht van de stad.
Deze outcome-doelstellingen gelden voor het stedenbeleid 2010–2014
en zijn dezelfde als in de vorige periode in verband met het volgen van
de ontwikkelingen over een langere periode.
• de 40 aandachtswijken toegroeien in de periode tot en met 2017 naar
het stedelijke gemiddelde;
• de terugval in de woningproductie als gevolg van de economische
crisis zoveel mogelijk beperkt blijft;
• in de krimpgebieden Parkstad en Eemsdelta de leegstand in de periode
2010 tot en met 2020 terugloopt tot 2% (actieplan bevolkingsdaling).
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 1.1. Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en voldoende woningbouw
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

454 457

1 348 383

3 982

34 185

44 188

49 492

275 331

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

1 406 987

488 567

4 232
2 697

34 485
0

44 638
0

44 188
0

273 699
136 511

Programma:
Stimuleren krachtige steden
BDU-Fysiek Investeringen Stedelijke
vernieuwing
Innovatiebudget
Stedelijke vernieuwing
Sittard Geleen
BDU-Sociaal, Integratie
en Veiligheid
Leefbaarheid/(preventieve) veiligheidsmiddelen
Faciliteren grotestedenbeleid
Onderzoek en kennisoverdracht

1 406 987
1 034 756

488 567
304 800

4 232
1 951

34 485
32 666

44 638
32 669

44 188
32 219

273 699
168 730

320 424

303 134

0

0

0

0

136 511

5 806
400

0
937

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

657 194

0

0

0

0

0

0

50 610

0

0

30 747

30 750

30 750

30 750

322

729

1 469

1 437

1 437

987

987

0

0

482

482

482

482

482

904

3 574

1 433

971

11 121

11 121

11 121

Verplichtingen:

Vitale wijken tot stand
brengen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

15

Beleidsartikel 1

x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

0

0

512

0

0

0

0

0

2 389

0

0

10 000

10 000

10 000

904
0

0
1 185

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0

0

921

971

1 121

1 121

1 121

365 586
103 758

172 132
69 804

848
0

848
0

848
0

848
0

93 848
93 000

261 828

102 328

0

0

0

0

0

0

0

848

848

848

848

848

5 741
858
2 582
2 301

8 061
1 346
1 770
4 345

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0

600

0

0

0

0

0

660 398

6 345

0

0

0

0

0

Bewonersinitiatieven
Stimuleren wijkaanpak /
Wijkverpleegkundigen
FES Maatschappelijkesectoren & ICT
Budget 40+ wijken
Onderzoek en kennisoverdracht
Voldoende woningproductie
Budget BLS
Bijdragen stimulering
woningproductie
Onderzoek en kennisoverdracht
Overige programmabudgetten:
Onderzoek
Kennisoverdracht
FES NICIS
Bijdrage aan Sophiatunnel Drechtsteden
Ontvangsten:

Budgettair belang buiten de WWI-begroting
Tabel 1.2 Fiscale maatregelen die bijdragen aan dit artikel
x € 1 miljoen
Vrijstelling overdrachtsbelasting stedelijke
herstructurering

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

28

28

28

28

28

28

28

Bron: Miljoenenota 2010

Toelichting:
De vrijstelling overdrachtsbelasting stedelijke herstructurering bestaat uit
drie regelingen, te weten:
• De per 1 januari 2003 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die het mogelijk maakt voor wijkontwikkelingsmaatschappijen
(Wom’s) huizen te verkrijgen zonder overdrachtsbelasting verschuldigd
te zijn;
• De per 1 januari 2005 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die het voor woningcorporaties mogelijk maakt om ter financiering van stedelijk herstructurering huizen zonder overdrachtsbelasting
over te dragen aan een landelijk werkende toegelaten instelling;
• De per 1 januari 2006 ingevoerde vrijstelling in de overdrachtsbelasting die ertoe strekt de verkrijging van onroerende zaken van wijkontwikkelingsmaatschappijen door de deelnemers in zo’n wijkontwikkelingsmaatschappij in bepaalde situaties vrij te stellen van
overdrachtsbelasting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

16

Beleidsartikel 1

Grafiek 1.1. Budgetflex in % en bedragen per operationeel doel voor 2011

100%
10%

146

90%
31%

600

80%

40%

339

60%

509

3. in perc.

3. in bedr.
x € 1.000

70%
60%

23%

450

50%
90%

1.287

40%
30%
20%

46%

901

1. in perc.

1. in bedr.
x € 1.000

10%
0%
2. in perc.

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

2. in bedr.
x € 1.000

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
1. Stimuleren krachtige steden (1.2.1)
2. Vitale wijken tot stand brengen (1.2.2)
3. Voldoende woningproductie (1.2.3)
4. Overige programmabudgetten (1.2.4)

Toelichting
OD 1.2.1:
Van de budgetten voor onderzoek, kennisoverdracht en faciliteren grote
stedenbeleid is € 0,9 mln juridisch verplicht, € 0,6 mln beleidsmatig en
€ 0,5 mln bestuurlijk gebonden.
OD 1.2.2:
De budgetten bewonersinitiatieven, FES gelden maatschappelijke
sectoren zijn juridisch verplicht. Dit geldt ook voor het grootste deel van
de budgetten op het gebied van onderzoek en kennisoverdracht. In totaal
€ 1,3 mln is hierdoor juridisch verplicht. Het overige budget ad € 0,4 mln
is beleidsmatig gebonden en betreft onderzoek- en kennisgelden die nog
niet in juridisch afdwingbare verplichtingen zijn omgezet.
OD 1.2.3:
Het beschikbare budget bestaat uit uitsluitend onderzoek- en kennisgelden. Hiervan is € 0,5 mln juridisch verplicht. Het restant ad € 0,3 mln is
nog niet vertaald in juridisch afdwingbare verplichtingen.
OD 1.2.4:
Hierop komen geen budgetten meer voor in de jaren vanaf 2011.
1.2. Operationele beleidsdoelstellingen
1.2.1. Stimuleren krachtige steden
Motivering

Steden zijn niet alleen de motoren van de economie, maar zijn ook
dynamische plaatsen waar mensen samenleven. Een krachtige stad is een
stad waar beide elkaar versterken. Bewoners die willen stijgen op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

17

Beleidsartikel 1

sociaaleconomische ladder, hebben baat bij een economisch sterke stad
met veel werkgelegenheid. En de economische aantrekkingskracht van
een stedelijke regio wordt onder andere bepaald door de sociale kracht
van dat gebied: een goed woon- en leefklimaat, een sterke regionale
arbeidsmarkt en innovatieve sociale structuren in die regio. Anderzijds
maakt de economische crisis de positie van de steden ook kwetsbaar,
terwijl ze voor complexe opgaven staan op sociaaleconomisch terrein,
integratie, leefbaarheid en milieu.
Om stapeling van maatschappelijke problemen in de steden te voorkomen, en om de kansen die er liggen beter te benutten, zal het Rijk
doorgaan de steden actief te ondersteunen bij het creëren van hoogwaardige woon-, werk- en leefmilieus en bij het versterken van hun concurrentiepositie. Steden zijn broedplaatsen voor economische activiteiten,
innovatie, creatieve ideeën en kennisuitwisseling. Het is in dat verband
van belang dat de steden een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden voor
burgers en bedrijven, met een hoog voorzieningenniveau en met leefbare,
toekomstbestendige wijken.
Op grond van de bestaande opdracht uit het Aanvullend Beleidsakkoord
(kabinet Balkenende IV) formuleren de betrokken bewindspersonen,
steden en andere relevante partijen uitgangspunten voor het stedenbeleid
en de wijkaanpak. Ter voorbereiding worden thema’s in beeld gebracht en
in gesprekken aangescherpt. Onderwerpen die hierbij aan bod komen zijn
bijvoorbeeld de sociaaleconomische positie van steden en hun bewoners,
de leefbaarheid in aandachtswijken, duuzaamheid, de samenwerking
tussen steden en buurgemeenten en de rollen die een nieuw kabinet van
de verschillende stakeholders verwacht. Het is aan het volgende kabinet
om te bepalen of en wanneer deze uitgangspunten aan de Tweede Kamer
worden aangeboden.
Instrumenten

Rijksniveau
Het kabinet zet de volgende instrumenten in:
• Decentralisatie: het stedenbeleid bevindt zich in een transitiefase naar
decentralisatie (Kamerstukken II, 2008/2009, 31 757, nr. 7). Op deze
wijze wordt op lokaal niveau meer ruimte voor maatwerk gecreëerd en
worden de bestuurlijke lasten verminderd. Het biedt tegelijk meer
ruimte voor een meer inhoudelijke betrokkenheid van het Rijk bij een
aantal thema’s en versterking van het partnerschap met de steden.
De brede doeluitkering op sociaal terrein van het voormalige Grotestedenbeleid is grotendeels in 2010 overgeheveld naar het gemeentefonds via een aantal decentralisatie-uitkeringen. Het gaat onder meer
om middelen voor maatschappelijke opvang, gezond in de stad, jeugd
(inclusief voortijdig schoolverlaten, met accent op overbelaste
jongeren), leefbaarheid en veiligheid (zie hierna bij «WWI-niveau»),
onderwijsachterstandenbeleid (overeenkomstig de wens van de
Tweede Kamer is dit budget alsnog via een specifieke uitkering
beschikbaar gesteld), en het participatiebudget (dit is een specifieke
uitkering, waarin de middelen voor onder andre volwasseneneducatie
en ondersteuning bij arbeidsinschakeling zijn gebundeld). Vanaf 2011
wordt ook het budget voor de vrouwenopvang een decentralisatieuitkering. Deze uitkering wordt verstrekt via het Gemeentefonds.
Op fysiek terrein volgt in 2011 de decentralisatie van het investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV), zie hierna bij «WWI-niveau»;
• Voor de periode 2010–2014 wordt de stedelijke economie regionaalondersteund door het Rijk door de uitvoering van het beleid in het kader
van het programma «Pieken in de Delta» en van de Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

18

Beleidsartikel 1

•

•

•

structuurfondsen. Daarnaast is ingezet op versterking van de wijkeconomie onder meer door middel van microfinanciering, bedrijveninvesteringszones en de subsidieregeling veiligheid kleine bedrijven. Om de
samenwerking op het terrein van economie verder vorm te geven,
hebben het Rijk en de bestuurders van de G4 en G32 een convenant
afgesloten over strategische economische samenwerking tot en met
2011;
Aanvullend ondersteunt de minister voor WWI als programmaminister
de steden op een aantal manieren:
– kennis- en ervaringsuitwisseling tussen steden door middel van
rijksondersteuning van de beschikbare kennisinfrastructuur (zoals
NICIS en KEI);
– aanbieden van analyse-instrumenten, zoals «stadfoto’s» en
maatschappelijke kosten-batenanalyses;
– actief accountmanagement, waarbij WWI partijen in het veld
ondersteunt bij de uitvoering; adviseren van lokale partijen en
zorgen dat problemen waar lokale partijen tegenaan lopen worden
opgelost;
– zichtbaar maken van goede voorbeelden, van knelpunten en hun
oplossingen (bijvoorbeeld wegnemen van belemmerende
regelgeving);
Naar aanleiding van de uitvoeringsagenda van New Towns, zullen de
«Ortega-gemeenten» ook in 2011 worden ondersteund middels
kennisuitwisseling en het beschikbaar stellen van kennis en expertise,
waarbij WWI ook andere departementen betrekt;
De minister voor WWI houdt de vinger aan de pols met betrekking tot
de trends en ontwikkelingen in de steden, zodat hij desgewenst het
gesprek kan aangaan met steden. Hij doet dat onder meer aan de hand
van de outcome-doelstellingen (zie «meetbare gegevens»). Een eerste
peilmoment daarvoor is de midterm review in 2012. Ook met andere,
bestaande monitors wordt zicht gehouden op de trends en ontwikkelingen, zoals met de Leefbaarometer. Tevens voert de minister voor
WWI overleg met de verschillende vakdepartementen die ieder vanuit
hun eigen verantwoordelijkheid een bijdrage leveren aan versterking
van de steden.

WWI-niveau
De minister voor WWI zet tevens als vakminister de volgende instrumenten in:
• Investeringsbudget stedelijke vernieuwing (ISV):
– Het Rijk en de 31 rechtstreekse gemeenten hebben aan het begin
van 2010 gezamenlijk prestatieafspraken op het gebied van
stedelijke vernieuwing geformuleerd op basis van een analyse van
de gemeentelijke problematiek en de drie rijksdoelstellingen,
waarbij het vergroten van de beleidsruimte van gemeenten en van
de mogelijkheden voor maatwerk centraal staan. Het gaat om de
volgende landelijke doelstellingen:
a. bevordering van de kwaliteit en de differentiatie van de
woningvoorraad, voor zover nodig rekening houdend met een
te verwachten afname van het aantal huishoudens;
b. bevordering van de fysieke kwaliteit van de leefomgeving;
c. bevordering van een gezonde en duurzame leefomgeving in
het algemeen en meer in het bijzonder ten aanzien van bodem,
geluid en binnenstedelijke luchtkwaliteit;
Middelen voor bodem, geluid en lucht maken ook onderdeel
uit van het ISV.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

19

Beleidsartikel 1

•

•

Doelgroepen

•
•
•

•

Meetbare gegevens

Ook na de decentralisatie van stedelijke vernieuwing blijft de
minister voor WWI beleidsinhoudelijk verantwoordelijk en is
aanspreekbaar op de voortgang van de bovengenoemde
rijksdoelstellingen;
In het coalitieakkoord van Balkenende IV (Kamerstukken II 2006/07,
30 891, nr. 4) is in het kader van de decentralisatie afgesproken de Wet
stedelijke vernieuwing (Wsv) in te trekken. Dit is bij het afsluiten van de
bestuursakkoorden met gemeenten en provincies in 2007 en 2008
herbevestigd. Het verstrekken van financiële middelen voor stedelijke
vernieuwing door het rijk aan gemeenten (de G-31, de zogenaamde
rechtstreekse gemeenten) en provincies (ten behoeve van de zogenaamde niet-rechtstreekse gemeenten), vindt met ingang van 1 januari
2011 voor het tijdvak tot en met 2014 plaats via een decentralisatieuitkering op basis van de Financiële-verhoudingswet (Fvw). Het
intrekken van de Wsv is daartoe in procedure gebracht. De intrekking
waarmee de decentralisatie wordt vormgegeven, zal naar verwachting
in de loop van 2011 zijn beslag krijgen en zal door middel van
overgangsrecht terugwerken tot 1 januari 2011.
Op basis van de gemaakte afspraken is WWI begin 2010 bij beschikking de verplichting voor de periode 2010 tot en met 2014 aangegaan.
Uitgangspunt voor de verdeling in het kader van de decentralisatieuitkering zijn de door WWI aangegane verplichtingen. Het in 2010
verstrekte voorschot wordt definitief vastgesteld en vervallen de ISV
III-toezeggingen voor het restant van de budgetperiode (2011–2014). In
plaats daarvan krijgen de gemeenten/provincies van BZK in 2011 (en
ook in de jaren 2012 t/m 2014) een bijdrage uit de fondsen in de vorm
van een decentralisatie-uitkering;
Versterking bewonersbetrokkenheid:
WWI zet in 2011 de stimulering voort van bewonersparticipatie in de
steden en met name in de aandachtswijken. In dat verband is,
overeenkomstig de wens van de Tweede Kamer tijdens de behandeling
van de WWI-begroting 2010, de financiële ondersteuning van het
Landelijk Samenwerkingsverband Aandachtswijken (LSA) zeker
gesteld tot en met 2013.
G 4;
G 32 (incl. «Ortega-gemeenten»: Almere, Apeldoorn, Ede, Haarlemmermeer en Zoetermeer);
Andere gemeenten met een ernstige problematiek ten aanzien van
Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren (Zeist, Culemborg, Gouda
en Veenendaal);
Krimpregio’s (Parkstad Limburg, Noord-Oost-Groningen, en delen van
Zeeland).

De vijf eerder genoemde maatschappelijke doelstellingen van het
stedenbeleid worden gemonitord. In 2012 zal een tussenstand (midterm
review) worden opgemaakt. In 2015 vindt een eindmeting van de periode
plaats.
Hieronder zijn enkele meetbare gegevens over de GSB3-periode (2005–
2009) weergegeven die zijn gekoppeld aan de genoemde doelstellingen,
toegespitst op de grote steden.
Rijksniveau
• Onveiligheidsgevoel in de buurt, gekoppeld aan de doelstelling
«verbeteren van de objectieve en subjectieve veiligheid». Zie grafiek
1.1;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

20

Beleidsartikel 1

•

Verloedering, gekoppeld aan de doelstellingen «verbeteren van de
objectieve en subjectieve veiligheid» en «verbeteren van de kwaliteit
van de leefomgeving». Zie grafiek 1.2;
Het aandeel hoge inkomens in de G4 en G27, gekoppeld aan de
doelstelling «het binden van de midden- en hogere inkomens aan de
stad». Zie grafiek 1.3.

•

Figuur 1.1. Onveiligheidsgevoel in eigen buurt in de G4, G27 en G31

35,0
30,0
25,0
20,0
15,0
10,0
5,0
0,0
Nulmeting

G4

Midterm

G27

Eindmeting

G31

Toelichting
De verticale as geeft het percentage inwoners dat zich wel eens onveilig
voelt in de eigen buurt weer.
Figuur 1.2. Verloedering in de G4, G27 en G31

5,0
4,8
4,6
4,4
4,2
4,0
3,8
3,6
Nulmeting

G4

Midterm

G27

Eindmeting

G31

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

21

Beleidsartikel 1

Toelichting:
De score is samengesteld uit perceptie omtrent bekladding, hondenpoep
op straat, zwerfafval en vernieling van telefooncellen/bushokjes. Let op:
hoe lager de score, des te beter de perceptie.
Figuur 1.3. Het aandeel hoge inkomensgroepen in de G4, G27, G31 en in
Nederland als geheel

22%

21%

20%

19%

18%

17%

16%
G4

2005

G27

G31

NL

2007

Toelichting
De figuur laat het aandeel hoge inkomensgroepen op basis van het
persoonlijk inkomen zien. Het aandeel hoge inkomens in de G27 blijft
achter ten opzichte van het landsgemiddelde. In de G27 verdient 18% van
de inkomensontvangers meer dan de inkomensgrens gebaseerd op
Nederland als geheel (in beide jaren € 27 400). De inkomensgrens wordt
bepaald door de bovenste 20% van alle personen met een heel jaarinkomen. De spreiding binnen de G4 en de G27 is groot. In Rotterdam
verdiende in 2007 17% meer dan de inkomensgrens van € 27 400 en in
Utrecht 24%.
WWI-niveau
De volgende doelstellingen van het ISV die onder de directe verantwoordelijkheid vallen van de Minister voor WWI, worden ook gemonitord:
• Ontwikkeling van de differentiatie van de woningvoorraad in de G4,
G27 en Nederland als geheel, gekoppeld aan de doelstelling «bevordering van de kwaliteit en de differentiatie van de woningvoorraad, voor
zover nodig rekening houdend met een te verwachten afname van het
aantal huishoudens». Zie grafiek 1.4;
• Voor de monitoring van doelstelling «bevordering van de fysieke
kwaliteit van de leefomgeving» van stedelijke vernieuwing; zie grafiek
1.2;
• Voor de monitoring van doelstelling «bevordering van een gezonde en
duurzame leefomgeving in het algemeen en meer in het bijzonder ten
aanzien van bodem, geluid en binnenstedelijke luchtkwaliteit» van
stedelijke vernieuwing wordt verwezen naar artikel 10 van de
VROM-begroting. Ten aanzien van bodem, geluid en binnenstedelijke
luchtkwaliteit is er op stedelijk niveau geen informatie beschikbaar.
Voor informatie over bodem- en luchtkwaliteit op landelijk niveau

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

22

Beleidsartikel 1

wordt evenzo verwezen naar artikel 10 op de VROM-begroting,
convenant Bodem.
Figuur 1.4. De ontwikkeling van de verdeling van de woningvoorraad in G4,
G27 en in geheel Nederland (aantallen x 1 000).

1.200
1.044
966

Woningvoorraad x 1.000

1.000

800
633
568

600

400
206

200

151
95

115

124

120

1998

2009

0
1998

2009

koop
eengezins

1998

2009

koop
meergezins

huur
eengezins

1998

2009

huur
meergezins

1998

2009

totaal

G27

1.600
1.494
1.361

Woningvoorraad x 1.000

1.400
1.200
1.000
800
644

600

507
389

400

405

378

1998

2009

340

200

133
61

0
1998

2009

koop
eengezins

1998

2009

koop
meergezins

1998

2009

huur
eengezins

huur
meergezins

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

1998

2009

totaal

23

Beleidsartikel 1

Nederland

8.000
7.107

7.000
Woningvoorraad x 1.000

6.441

6.000
5.000
4.000
3.000

3.529
2.892

2.000

1.664

1.000

1.518

1.586

1.482

2009

1998

2009

577
299

0
1998

2009

koop
eengezins

1998

2009

koop
meergezins

1998

huur
eengezins

huur
meergezins

1998

2009

totaal

Bron: ABF/Syswov

Uit figuur 1.4 blijkt in de periode vanaf 1 998 een toename van het aantal
koopwoningen en een afname van het aantal huurwoningen in zowel de
G4, G27 als in Nederland als geheel. Deze ontwikkeling is mede het
gevolg van de inzet van het ISV (stimuleren toename aantal midden- en
hogere inkomens in de stad).
1.2.2. Vitale wijken tot stand brengen
Motivering

In de 40 aandachtswijken loopt de leefbaarheid op verschillende terreinen
fors achter door een cumulatie van serieuze problemen. Dit heeft
consequenties voor de vitaliteit van de stad als geheel. Bovendien zet het
mensen op achterstand. (Deel)oplossingen vanuit verschillende sectoren
en schaalniveaus helpen in deze wijken onvoldoende. De problemen
hangen immers met elkaar samen. Focus van de wijkenaanpak ligt dan
ook op het gezamenlijk en in samenhang ombuigen van de negatieve
ontwikkelingen op verschillende beleidsterreinen. Daarbij staan bewoners
en burgerschap centraal. Op lokaal niveau ligt de zwaarste klus, maar het
Rijk is een actief partner, die ondersteunt en helpt zoeken naar oplossingen.
De bij de start van het traject in 2007 geformuleerde ambities voor de
wijkenaanpak zijn hoog. Binnen 8 tot 10 jaar moet de verbetering van de
leefbaarheid en veiligheid in de wijken, en het structureel verbeteren van
de sociaaleconomische positie van bewoners zichtbaar zijn. Het kabinet en
ieder die bij de wijkenaanpak betrokken is, zijn zich ervan bewust dat het
gezien de aard van de problematiek een lange adem vergt. Het is daarom
verheugend dat op een derde van dat traject al vooruitgang is geboekt.
Het aantal voortijdig schoolverlaters neemt sneller af in de aandachtswijken dan elders, de werkloosheid stijgt er minder snel, de leefbaarheid
neemt meer dan gemiddeld toe, de inkomenspositie van bewoners stijgt
weer licht en burgerparticipatie krijgt een nieuwe impuls. De meeste
bewoners ervaren een positieve ontwikkeling in hun buurt, met name in
de aandachtswijken, bevestigt ook het Woononderzoek Nederland 2009.
Maar de urgentie blijft. De achterstanden zijn nog groot en verbeteringen
broos. In deze begroting vindt u de tweejaarlijkse vervolgmeting op een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

24

Beleidsartikel 1

aantal kernindicatoren. In de Voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2010
(oktober 2010) wordt u uitbereid geïnformeerd over de 1-meting van de
outcome monitor.
Aan het begin van de kabinetsperiode heeft het kabinet € 300 mln voor de
wijkenaanpak beschikbaar gesteld. De gemeenten kunnen in 2011 deze
middelen voor de 40 aandachtswijken aanwenden. In 2011 zijn vanuit
WWI middelen beschikbaar voor bewonersparticipatie, wijkverpleegkundigen en voor groenprojecten. WWI faciliteert de gemeenten verder bij de
uitvoering van de wijkactieplannen, voor één loket bij het Rijk in de vorm
van een interdepartementale programmadirectie die kennis ontwikkelt en
uitwisselt, maatwerk biedt, verbindingen legt en de voortgang volgt.
Instrumenten

•

•

•
•
•

•

•

•
•

•

Doelgroepen

•
•

Een externe visitatiecommissie sluit in 2011 de bezoeken af aan de
partners van de wijkenaanpak. De commissie onder leiding van Wim
Deetman adviseert over effectieve en doelmatige oplossingen binnen
de wijkenaanpak en het stedelijke vernieuwingsbeleid in meer
algemene zin. Het eindadvies wordt mei 2011 verwacht. De bevindingen leveren input voor de beleidsdoorlichting Wijkenaanpak in 2011;
Charters en wijkactieplannen waarin de lokale ambities en het
langdurig commitment van rijk en gemeenten zijn vastgelegd. De
interdepartementale programmadirectie Wijken fungeert als 1-loket en
biedt vraaggericht ondersteuning;
Wijkbezoeken en Bestuurlijk Overleg om de voortgang in de wijken te
zien en kritisch met elkaar te bespreken;
Experimenten om samen met gemeenten oplossingsrichtingen te
ontwikkelen voor problemen die de wijken op een achterstand houden;
Monitors en onderzoeken om de voortgang te volgen: outcomemonitor, outputmonitor, longitudinaal onderzoek, onderzoek naar «waterbedeffecten», leefbarometer, en de bewonerspeiling. Een onafhankelijke Wetenschappelijke Commissie toetst de kwaliteit en de uitkomsten
van (lokale) beleidsevaluaties;
Een landelijke alliantie bestaande uit partijen uit het maatschappelijk
middenveld en bedrijfsleven die via deskundigheid, middelen en
anderszins een bijdrage leveren aan de aanpak van de wijkenproblematiek. WWI makelt en schakelt tussen het aanbod van de alliantiepartners en de lokale vraag;
Een Kennisagenda om de goede voorbeelden en lessen uit de
wijkenaanpak breed te verspreiden. Ook de betrokken kenniscentra
spelen een rol bij het stimuleren het kennisdelen tussen de 40 wijken
en daarbuiten;
Bewonersbudget van € 25 mln. in 2011 zodat bewoners zelf initiatieven kunnen ontplooien om hun wijk te verbeteren;
Ten behoeve van de inzet van wijkverpleegkundigen in de aandachtswijken heeft WWI structureel middelen beschikbaar gesteld aan het
ministerie van VWS voor het uitvoeringsprogramma «Wijkverpleegkundigen in aandachtswijken» (motie Hamer, Kamerstukken II,
2008–2009, 31 700, nr. 15);
Voor de periode 2010–2013 zijn vanuit WWI middelen beschikbaar
gesteld aan het ministerie van LNV om de Groene Wijkaanpak uit te
breiden naar Alkmaar, Den Haag, Deventer, Eindhoven en Groningen.
Voor de uitvoering wordt aangesloten bij het lopende LNVprogramma. Hiermee wordt invulling gegeven aan motie 31 700-XVIII
nr. 52.
Bewoners;
Lokale overheden;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

25

Beleidsartikel 1

•
•

Maatschappelijk middenveld waaronder corporaties;
Marktpartijen.

Doelstelling is dat in 2015–2017 de achterstand van de veertig wijken ten
opzichte van het gemiddelde van de stad is afgenomen en dat de aanpak
is verbreed. Via de outcome monitor wordt zichtbaar wat de voortgang is.
De outcomemonitor wordt tweejaarlijks gepubliceerd. In de begroting van
2009 is een samenvattende tabel gepresenteerd met de 0-meting en het
stedelijk gemiddelde per wijk op een aantal indicatoren. In deze begroting
vindt u een tabel met de meest recente cijfers (zie tabel 1.4). Daarin
worden evenredigheidsscores getoond; dat wil zeggen de mate van overof ondervertegenwoordiging ten opzichte van het stedelijk gemiddelde.
Een score tussen 0 en 1 geeft ondervertegenwoordiging aan, 1 is
evenredigheid en meer dan 1 geeft oververtegenwoordiging aan. Het
streven is dat wijken richting het stedelijk gemiddelde gaan (dus richting
score 1) gaan. Leeswijzer: Alkmaar Overdie is bij integratie toegegroeid
naar het stedelijk gemiddelde. Voorheen was er oververtegenwoordiging
van niet-westerse allochtonen (van 1,4 naar 1).

Meetbare gegevens

Beoogde prestaties voor 2011 zijn:
• Vervolgmeting van het longitudinale onderzoek;
• Eindadvies van de externe visitatiecommissie Wijkenaanpak (mei
2011);
• Beleidsdoorlichting Wijkenaanpak in najaar 2011;
• Het volgens plan uitvoeren van de afspraken uit de charters door het
Rijk;
• Wijkbezoeken, waarbij tijdens het bestuurlijk overleg de voortgang
wordt besproken en met de bewoners hoe het met hun wijk gaat;
• Uitvoering van de agenda om breed kennis en ervaringen te delen ook
buiten de 40 aandachtswijken;
• Presentatie van de eerste resultaten uit de experimenten;
• Verhoogde bewonersbetrokkenheid en de inzet van bewonersbudgetten;
• Voortgangsrapportage Wijkenaanpak in het najaar van 2011.
Tabel 1.4 Inlopen achterstanden ten opzichte van het gemiddelde van de stad, uitgedrukt als evenredigheidsscore.
Wonen

Werken

Werken

Leren en
opgroeien

Integreren

Veiligheid

Gezondheid

Index
ArbeidsLeefbaarheid participatie

Huishoudinkomen:
aandeel
lage
inkomens 3

VSV 4

Arbeidsparticipatie
niet-westerse
allochtonen 5

Index
Overlast en
Veiligheid 6

Gezondheid
van
pasgeborenen 7

1

2

0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-meting
ting
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
8

Alkmaar / Overdie
Amersfoort / De Kruiskamp
Amsterdam-Noord
Amsterdam-Oost
Amsterdam – Bijlmer
Amsterdam / Bos en Lommer
Amsterdam / Nieuw-west
Arnhem / Arnhemse Broek
Arnhem / Klarendal
Arnhem / Malburgen Immerloo
Arnhem / Presikhaaf

0,93
0,92
0,96
0,95
0,93
0,97
0,96
0,97
0,95
0,92
0,93

0,93
0,93
0,96
0,96
0,94
0,98
0,95
0,98
0,97
0,94
0,93

1,8
2,0
1,6
1,4
1,6
1,3
1,3
1,2
1,7
1,6
1,4

2,3
2,0
1,4
1,4
1,4
1,1
1,4
1,3
1,7
1,7
1,4

1,5
1,7
1,2
1,2
1,2
1,1
1,1
1,2
1,4
1,4
1,3

1,5
1,6
1,2
1,2
1,2
1,1
1,1
1,3
1,4
1,4
1,4

1,5
1,6
1,2
1,0
1,1
1,1
1,0
1,5
1,1
1,5
1,4

1,7
2,3
1,2
1,0
1,2
1,1
1,1
1,4
1,8
1,4
1,1

1,4
1,5
1,7
1,3
1,2
1,2
1,2
1,2
1,2
1,3
1,3

1,0
1,2
1,2
1,2
1,0
1,2
1,1
1,1
1,3
1,2
1,0

0,2
0,3
0,6
0,3
0,9
0,5
0,8
0,2
0,3
0,2
0,6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

0,2
0,4
0,7
0,3
1,7
0,7
0,9
0,4
0,4
0,5
0,6

x
x
1,1
1,2
1,4
0,9
1,1
0,7
x
1,3
0,9

1,5
x
1,1
0,9
1,7
1,0
1,1
0,9
x
1,1
1,3

26

Beleidsartikel 1

Wonen

Werken

Werken

Leren en
opgroeien

Integreren

Veiligheid

Gezondheid

Index
ArbeidsLeefbaarheid participatie

Huishoudinkomen:
aandeel
lage
inkomens 3

VSV 4

Arbeidsparticipatie
niet-westerse
allochtonen 5

Index
Overlast en
Veiligheid 6

Gezondheid
van
pasgeborenen 7

1

2

0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-me- 0-me- 1-meting
ting
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
ting ting8
8

Den Haag Zuidwest
Den Haag / Schilderswijk
Den Haag / Stationsbuurt
Den Haag / Transvaal
Deventer / Rivierenwijk
Dordrecht / Wielwijk Crabbehof
Eindhoven / Bennekel
Eindhoven / Doornakkers
Eindhoven / Woensel-west
Enschede / Velve-Lindenhof
Groningen / De Hoogte
Groningen / Korrewegwijk
Heerlen / Meezenbroek
Leeuwarden / Heechterp
Schieringen
Maastricht Noordoost
Nijmegen / Hatert
Rotterdam / Bergpolder
Rotterdam / Oud Noord
Rotterdam / Oud West
Rotterdam / Oud Zuid
Rotterdam / Overschie
Rotterdam / Vreewijk
Rotterdam / Zuidelijke
Tuinsteden
Schiedam / Nieuwland
Utrecht / Kanaleneiland
Utrecht / Ondiep
Utrecht / Overvecht
Utrecht / Zuilen
Zaanstad / Poelenburg

0,95
0,89
0,93
0,90
0,91
0,95
0,96
0,95
0,93
0,98
0,92
0,95
0,97

0,95
0,90
0,93
0,92
0,92
0,96
0,97
0,95
0,95
0,98
0,94
0,96
0,98

1,9
1,7
1,6
1,6
1,8
1,8
1,5
1,7
1,8
1,6
2,0
1,4
1,3

1,8
1,8
1,8
1,2
1,3
2,0
1,5
1,5
1,8
1,1
2,0
1,3
1,3

1,3
1,6
1,5
1,6
1,7
1,4
1,3
1,3
1,5
1,1
1,3
1,2
1,2

1,4
1,6
1,5
1,6
1,6
1,4
1,2
1,3
1,5
1,1
1,3
1,2
1,2

1,2
1,0
1,4
1,2
2,3
2,0
1,6
1,4
1,7
1,7
1,5
2,6
0,9

1,3
1,2
1,2
1,2
2,3
1,5
1,5
1,9
x
1,5
1,9
1,6
0,8

2,8
1,8
1,5
1,3
1,3
1,4
1,1
1,5
1,4
1,1
1,1
1,0
1,4

1,5
1,1
1,5
0,8
0,9
1,4
1,1
1,0
1,5
1,0
1,4
1,5
1,2

0,9
0,1
0,1
0,1
0,5
1,0
0,6
0,7
0,4
0,6
0,3
0,4
0,5

0,9
0,1
0,1
0,4
0,6
1,0
0,7
0,7
0,7
0,6
0,3
0,5
0,8

1,3
1,1
1,0
1,3
x
1,1
1,1
x
x
x
x
x
x

1,3
1,3
1,3
1,2
x
1,0
1,1
x
x
x
x
x
x

0,92
0,96
0,95
1,01
0,96
0,94
0,94
0,99
1,01

0,92
0,96
0,96
1,01
0,96
0,95
0,95
0,99
1,01

1,9
1,3
1,8
0,7
1,4
1,3
1,5
1,1
1,3

2,0
1,5
1,8
0,6
1,4
1,4
1,4
1,1
1,4

1,4
1,2
1,2
0,9
1,2
1,3
1,2
1,2
1,1

1,4
1,2
1,2
0,9
1,2
1,3
1,2
1,1
1,2

2,2
1,3
1,2
1,0
1,1
1,2
1,2
0,7
0,9

1,3
1,7
1,2
0,8
1,0
1,2
1,2
0,9
0,9

2,5
1,6
2,4
0,9
1,3
1,1
1,1
1,8
1,6

1,4
1,3
1,2
0,7
1,1
1,1
1,1
0,9
1,3

0,4
0,6
0,2
0,5
0,2
0,2
0,3
1,0
1,3

0,5
0,7
0,4
0,6
0,2
0,4
0,4
1,6
2,0

x
1,3
x
x
1,2
0,9
1,2
x
x

x
1,5
x
x
1,0
1,1
1,2
x
x

0,96
0,93
0,92
0,96
0,93
0,96
0,91

0,97
0,94
0,92
0,97
0,93
0,96
0,91

1,5
1,7
1,8
1,8
2,2
1,6
2,6

1,6
2,3
2,3
1,7
2,3
1,7
2,3

1,2
1,3
1,3
1,3
1,2
1,2
1,5

1,2
1,3
1,3
1,4
1,2
1,1
1,5

1,3
1,4
1,2
1,8
1,5
1,0
1,4

1,3
1,3
1,2
1,7
1,5
1,5
0,9

1,8
1,6
1,8
1,8
2,4
3,2
2,0

1,3
1,2
1,3
1,1
1,4
0,9
1,3

0,7
0,7
0,3
0,4
0,3
0,6
0,7

1,2
0,8
0,2
0,4
0,3
1,1
0,5

1,0
1,2
1,2
x
1,3
x
1,5

1,1
1,2
1,3
x
1,1
x
1,3

1
Evenredigheidsscore op basis van de Index Leefbaarheid uit de Leefbaarometer. De Leefbaarometer bevat 50 indicatoren, te verdelen in drie
hoofddimensies: de fysieke verschijningsvorm van de woonomgeving, de sociale context van de woonomgeving en veiligheid en overlast. De
evenredigheidsscore van de Index Leefbaarheid wordt weergegeven met 2 cijfers achter de komma; Een kleine verandering heeft zowel bij de Index
Leefbaarheid als bij de daarop gebaseerde evenredigheidsscore grote betekenis.
2
Evenredigheidsscore op basis van het aandeel (%) van de potentiële beroepsbevolking niet-werkende werkzoekenden, ingeschreven bij het
Centrum voor Werk en Inkomen.
3
Evenredigheidsscore op basis van het aandeel lage inkomens = Deciel 1 t/m 4 van het gestandaardiseerd huishoudinkomen.
4
Evenredigheidsscore op basis van het aandeel (%) voortijdige schoolverlaters.
5
Evenredigheidsscore op basis van de arbeidsparticipatie niet-westerse allochtonen = Aandeel (%) van de potentiële beroepsbevolking
niet-westerse allochtonen niet-werkende werkzoekenden, ingeschreven bij het Centrum voor Werk en Inkomen.
6
Evenredigheidsscore op basis van de Index Overlast en Veiligheid. Een score tussen 0 en 1 geeft een ondervertegenwoordiging van de veiligheid
aan. De Index Overlast en Veiligheid komt uit de Leefbaarometer en is een subdimensie van de Index Leefbaarheid. De dimensie Overlast en
Veiligheid is samengesteld uit 5 indicatoren. De score voor overlast en onveiligheid wordt gepresenteerd als een afwijking van het Nederlands
gemiddelde. De score verloopt van –50 (voor gebieden met een maximale negatieve afwijking) tot +50 (voor gebieden met een maximale positieve
afwijking). Nederland als geheel scoort 0.
7
Evenredigheidsscore op basis van de gezondheid pasgeborenen = Aandeel (%) pasgeborenen met extra zorgbehoefte.
8
De 0-meting is eerder aangeboden aan de TK (TK 2007–2008 30 995 nr.54). De 1-meting gaat (naar verwachting) op 30 sept 2010 naar de TK. Waar
de cijfers van de 1-meting nog niet beschikbaar zijn, zijn de meest recente cijfers gebruikt.

Toelichting:
Evenredigheidsscore: geeft de mate van over- / ondervertegenwoordiging aan ten opzichte van het stedelijk gemiddelde. Hierbij heeft het stedelijk
gemiddelde de waarde 1. De score van de wijk geeft de afstand tot het stedelijk gemiddelde aan. Een score tussen 0 en 1 geeft
ondervertegenwoordiging aan, 1 is evenredigheid en meer dan 1 geeft oververtegenwoordiging aan. Het streven is dat wijken richting het stedelijk
gemiddelde (dus richting score 1) gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

27

Beleidsartikel 1

1.2.3. Voldoende woningproductie
Motivering

De woningbouwsector is getroffen door de economische crisis. Ook de
bouwvooruitzichten voor de komende jaren zijn lager dan afgelopen jaren.
In de TNO-bouwprognoses 2009–2014 van december 2009 wordt voor
2010 uitgegaan van een productie tussen de 59 000 en 62 000 woningen
en voor 2011 van een productie tussen de 56 000 en 69 000 woningen
(exclusief productie anderszins). De onzekerheden zijn echter groot.
Bij deze onzekerheden spelen gedragsveranderingen op de woningmarkt
als gevolg van de economische crisis een belangrijke rol, zoals de
investeringsbereidheid van private partijen en van burgers. Bovendien
moeten we er rekening mee houden dat de bouwproductie vertraagd de
conjunctuur volgt. Wanneer de economie en het consumentenvertrouwen
weer mocht aantrekken, zullen de effecten daarvan op de woningproductie nog op zich laten wachten
Om de terugval zoveel mogelijk te beperken heeft het kabinet in 2009 en
2010 maatregelen genomen om de woningbouw te ondersteunen. Het op
peil houden van de investeringen in de woningproductie is belangrijk om
de terugval in de werkgelegenheid in deze sector zoveel mogelijk te
beperken. Maar continuïteit in de woningproductie is ook belangrijk
omdat als gevolg van bevolkingsgroei en individualisering het aantal
huishoudens in de periode 2010 tot 2020 nog met ruim 500 000 zal
groeien (bron: woningbehoefteprognoses 2009). Het gaat hierbij om
regiospecifieke opgaven, waarbij de verschillen tussen de regio’s groot
zijn. De groei van het aantal huishoudens zal voor het grootste deel
neerslaan in het westen van het land. In het overige deel van het land zal
–naast de noodzaak om te blijven bouwen- vaker ruimte zijn om een extra
kwaliteitsslag te maken in de bestaande voorraad. Een aantal regio’s heeft
specifieke opgaven door de gevolgen van krimp van de bevolking en het
aantal huishoudens. Deze verschillende typen opgaven zijn onder andere
vastgelegd in de verstedelijkingsafspraken 2010–2020.

Instrumenten

•

•

•

•

1
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte
en Transport

•

Op basis van de Tijdelijke stimuleringsregeling woningbouwprojecten
zijn in 2009 en 2010 aan gemeenten subsidies verleend om door de
economische crisis stilgevallen of niet gestarte woningbouwprojecten
en de werkgelegenheid te ondersteunen;
Uitvoering van het Interbestuurlijk actieplan bevolkingsdaling,
«Krimpen met kwaliteit» d.d. november 2009, en in het bijzonder de
Parkstad en Eemsdelta opgestelde transformatieplannen en het met
betrokken lokale partijen opgestelde financieel arrangement ter
verdeling van de door het Rijk ter beschikking gestelde € 31 mln;
Twee keer per jaar bestuurlijk overleg met de MIRT1– (en stedelijke-)
regio’s over de Verstedelijkingsafspraken die voor de periode tot 2020
zijn overeengekomen en de inzet van het Rijk en andere betrokken
partijen daarbij. Het betreft hier een integrale en gebiedsgerichte
ontwikkeling van woningbouw en daarmee samenhangende onderwerpen in de stedelijke regio’s (nauwe samenhang met de daaraan
gerelateerde opgaven als ontsluiting (OV&Infra), water en groen);
WWI stimuleert het onderzoek naar mogelijk onorthodoxe maatregelen. Deze zijn nodig om de integrale verstedelijksopgave (financieel)
uitvoerbaar te maken en de opgedane ervaringen uit te wisselen met
gemeenten, provincies, rijkspartners, ontwikkelaars en bouwbedrijven.
Het stimuleren van dergelijk onderzoek gebeurd in nauwe samenwerking met betrokken partijen, bijvoorbeeld door het uitvoeren van
pilots;
WWI-accountmanagers monitoren de uitvoering in de steden en de
regio’s. Op basis daarvan spreken zij lokale en regionale partijen aan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

28

Beleidsartikel 1

op de voortgang van de woningbouw. Ook kunnen zij hen kennis en
informatie bieden, waar nodig partijen bij elkaar brengen en werkoverleg organiseren met de Minister wanneer de situatie daarom vraagt.
Kennisdeling en-verspreiding
• Via voorlichting (bijvoorbeeld brochures, circulaires) en overleg
informeren van ontwikkelende en bouwende partijen, gemeenten en
provincies over nieuwe ontwikkelingen in (Europese) wet- en regelgeving, bijvoorbeeld ten aanzien van grondbeleid, en hoe zij bij de
toepassing in de praktijk kunnen worden ondersteund;
• Expertteam eigenbouw: naast de nog lopende stimulering van
collectief opdrachtgeverschap via het provinciefonds, wordt het
particulier opdrachtgeverschap bevorderd door een groep deskundigen die gemeenten bijstaat in het realiseren van meer eigenbouwprojecten. Bij de inzet van dit Expertteam werkt WWI nauw samen met de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten;
• Bevorderen van de uitwisseling van kennis en ervaring tussen
provincies, gemeenten en regiobesturen, onder andere op het gebied
van bevolkingsdaling;
• Deze uitwisseling vindt onder andere plaats binnen het Nationaal
Netwerk Bevolkingsdaling;
• Bevorderen dat door publieke en private partijen naar aanleiding van
de economische crisis gevonden samenwerkingsverbanden en
innovatieve oplossingen om ontwikkelingen mogelijk te maken,
worden gecontinueerd bij de nieuwe opgaven en dat hierbij opgedane
kennis wordt verspreid;
• Onderzoek naar de regionale bouwopgaven. Samen met de regio
wordt bezien hoe deze opgave het beste kan worden vastgesteld en
welke informatie daarvoor nodig is (gestart in 2010, doorloop in 2011).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

29

Beleidsartikel 1

Doelgroepen

•
•
•
•
•

Alle woningzoekenden;
Andere overheden;
Corporaties;
Marktpartijen;
Particuliere bouwers.

Meetbare gegevens

Beoogde prestaties voor 2011 zijn:
• Aanspreken van betrokken partijen op de voortgang van de in het
kader van de verstedelijking gemaakte afspraken met betrekking tot
concrete woningbouwprojecten, de totale woningproductie en het
voor die productie tijdig beschikbaar hebben van voldoende bestemmingsplancapaciteit;
• Monitoren van de in het kader van het interbestuurlijk actieplan
bevolkingsdaling voor Parkstad en Eemsdelta in de transformatieplannen gemaakte afspraken met betrekking tot het terugbrengen van de
structurele leegstand, het aantal te slopen en te herstructureren
woningen, en de reductie van de overcapaciteit van
woningbouwplannen.

Tabel 1.5. Prestatie-indicatoren voor voldoende woningproductie
Basiswaarde

Realisatie

Streefwaarde

Woningproductie

2010

2011

Inzicht over de inzet van de middelen van de tijdelijke stimuleringsregeling woningbouw derde tranche
(Kamerstukken II, 2009–2010, 27 562, nr. 46).
Twee keer per jaar bestuurlijk overleg met de 8 MIRT-regio’s (waar de stedelijke regio’s onderdeel van
uitmaken) over de Verstedelijkingsopgave en -afspraken tot 2020. Onderdeel hiervan vormt de woningbouwopgave en de voortgang daarvan.

1 brief
aan TK
16
overleggen

1 brief
aan TK
16
overleggen

Bron: WWI administraties

Tabel 1.6a. Kengetallen voldoende woningproductie (bruto productie)
Woningproductie
(aantallen woningen)

2 005

2006

2007

2008

2009

Woningproductie in de stedelijke
regio’s
Totale woningproductie Nederland

56 700

58 350

64 836

63 083

68 619

74 400
7 350

79 700
7 300

87 537
7 344

86 096
7 214

89 880
6 948

Waarvan productie anderszins

Realisatie

Prognose

2010

2011

48 000–
51 000
66 000–
70 000
7 000 – 8 000

46 000–
56 000
63 000–
76 000
7 000

Bron m.b.t. de prognose: TNO-bouwprognoses 2009–2014 (TK 2009–2010, 30 136, nr.30)

Tabel 1.6b. Kengetallen onttrekkingen aan de voorraad
Onttrekkingen

Realisatie

Prognose

(aantallen woningen)

2 005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Woningonttrekkingen in de stedelijke regio’s
Totale onttrekkingen in overig Nederland
Totale onttrekkingen Nederland

15 136
3 921
19 057

17 228
4 428
21 656

19 349
4 491
23 840

18 098
4 275
22 373

16 720
2 284
19 004

16 400
2 600
19 000

16 400
2 600
19 000

Bron: CBS/statline

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

30

Beleidsartikel 1

Tabel 1.6c. Kengetallen Particulier Opdrachtgeverschap 1
Basiswaarde
Particuliere Opdrachtgevers
(eigenbouw)
Absoluut aantal in de stedelijke
regio’s
Als % van nieuwbouwproductie in
stedelijke regio’s
1

Realisatie

Prognose

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

5 060

3 744

3 901

4 191

4 331

4 631

Meer

Meer

10,0%

7,4%

7,5%

7,2%

7,6%

7,4%

Meer

Meer

Noot: in absolute aantallen neemt de eigenbouwproductie sinds 2005 jaarlijks toe. Een verdere stijging is waarschijnlijk.

Bron basis- en realisatiewaarden: CBS

1.3. Overzicht beleidsonderzoeken
Tabel 1.7. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid
Soort onderzoek

Onderwerp

AD/OD

A. Start B.
Afgerond

Effecten (ex post)

Stimuleringsmaatregelen rond de woningbouw 1
Eindrapportage en effecten Woningbouwafspraken
2005 t/m 2009

OD 1.2.3
OD 1.2.3

Beleidsdoorlichting

Wijkenaanpak

OD 1.2.2

Beleidsdoorlichting

Stimuleren krachtige steden

OD 1.2.1

Beleidsdoorlichting

Woningbouwafspraken 2

OD 1.2.3

A. 2010
B. 2011
A. 2010
B. 2010
A. 2011
B. 2011
A. 2012
B. 2012
A. 2010
B. 2011

1
Onderzoek naar de effectiviteit van de stimuleringsmaatregelen rond de woningbouw, en in het bijzonder de stimuleringsregeling woningbouwprojecten.
2
Deze beleidsdoorlichting zal tegelijk met het Jaarverslag 2010 naar de Kamer worden verstuurd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

31

Beleidsartikel 2

Artikel 2. Stimuleren van een duurzame kwaliteit van woningen,
gebouwen en bouwwerken
2.1. Algemene beleidsdoelstelling
Motivering

Om de veiligheid, gezondheid, energiezuinigheid en bruikbaarheid van
woningen, overige gebouwen en bouwwerken duurzaam te borgen en de
integrale milieubelasting van woningen en overige gebouwen te
verminderen, wordt op nationaal niveau een minimumkwaliteitsniveau
vastgesteld. Daarmee wordt bereikt dat voor alle partijen in de bouw
dezelfde regels van toepassing zijn. Het Rijk rekent het daarnaast tot zijn
verantwoordelijkheid om een hoger (dan minimaal vereist) kwaliteitsniveau te stimuleren (zie verder paragraaf 2.2.1).
Het Rijk heeft ook een rol om te komen tot een reductie van de
CO2-uitstoot. Dit wordt bereikt door verbetering van de energetische
kwaliteit van woningen en overige gebouwen. De sector gebouwde
omgeving (huishoudens en utiliteitsbouw) moet een belangrijke bijdrage
leveren aan de vereiste CO2-reductie zoals vastgelegd in de nationale
doelstellingen van het «Werkprogramma Schoon en Zuinig: Nieuwe
Energie voor het Klimaat»1. Deze rol komt tot uitdrukking in het stimuleren en faciliteren van burgers, marktpartijen en andere overheden, het
aanspreken van deze partijen op hun verantwoordelijkheid en, indien
nodig en mogelijk, het vaststellen van wettelijke kaders (zie verder
paragraaf 2.2.2).

Verantwoordelijkheid

De Minister voor Wonen, Wijken en Integratie is verantwoordelijk voor:
• Het opstellen van de bouwregelgeving en het aanreiken van instrumenten ten behoeve van het toezicht op de naleving van de wettelijke
voorschriften;
• Het uitvoeren van het sectorplan gebouwde omgeving van het
werkprogramma Schoon en Zuinig en daarmee het invulling geven
aan het beleid ten aanzien van energiebesparing in de gebouwde
omgeving.

Externe factoren

•

•
•

Doelgroepen

•

•

•
1

De mate waarin opdrachtgevers, bouwers en gebruikers maar ook
andere overheden bereid zijn de nationale bouwregelgeving na te
leven. In dat kader wordt gewerkt aan verbetering van de toegankelijkheid en toepasbaarheid van de bouwregelgeving;
De bereidheid van burgers en bedrijven om te investeren in energiebesparingsmaatregelen en daar tijd en moeite aan te besteden;
De uitvoering van het klimaatbeleid gebouwde omgeving en van de
activiteiten met betrekking tot energiebesparing in de gebouwde
omgeving is mede afhankelijk van de medewerking en inzet van
marktpartijen en andere overheden. Dit vindt vooral plaats in het kader
van de afgesloten convenanten voor de sector gebouwde omgeving.
Burgers (in de rol van eigenaar en/of gebruiker van woningen en
overige gebouwen) en bedrijven in de utiliteitsbouw (in de rol van
eigenaar en/of gebruiker);
Bedrijven en overige professionals in de bouwsector (onder meer
projectontwikkelaars, bouwers, woningcorporaties en andere
verhuurders, installateurs, toeleverende bedrijven en energiebedrijven);
Gemeenten (onder meer als toetser van bouwplannen en handhaver
van de bouwregelgeving) en andere overheden.

Zie Kamerstukken II, 2007–2008, 31 209, nr.

1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

32

Beleidsartikel 2

Het bouwkwaliteitsbeleid leidt tot effecten op het gebied van regeldruk
(vermindering administratieve lasten), veiligheid, volksgezondheid en
meer algemene leefkwaliteitsaspecten, die nader uiteengezet worden in
paragraaf 2.2.1. Daarnaast ziet het bouwkwaliteitsbeleid op milieuaspecten, inclusief energiebesparing. Het beleid om tot verbetering van de
energetische kwaliteit van woningen en overige gebouwen te komen
moet leiden tot een forse reductie van de C02-uitstoot in de gebouwde
omgeving. Dit beleid wordt nader uiteengezet in paragraaf 2.2.2.
Dit betekent dat het gezamenlijke effect van beide operationele doelen van
dit begrotingsartikel vooral tot uitdrukking komt in de beoogde
C02-uitstoot. Op nationaal niveau (alle sectoren, inclusief de gebouwde
omgeving) moet een forse bijdrage worden geleverd aan de klimaat- en
energiedoelstellingen, zoals verwoord in het werkprogramma Schoon en
Zuinig: in 2020 30% minder broeikasgassenuitstoot dan in 1990 en een
aandeel hernieuwbare energiebronnen dat oploopt tot 20%; voorts een
jaarlijkse verbetering van de energie-efficiëntie met 2%; zie grafiek 2.1.
Grafiek 2.1. Ontwikkeling CO2-emissies gebouwde omgeving

35
Emissie
ongewijzigd
beleid

30
Historie emissies

Mton CO2

25
Effect gewijzigd
beleid

20

Emissie Schoon en Zuinig
(onder andere Meer Met
Minder en Lenteakkoord
nieuwbouw)

15
10
5

20
20

15
20

10
20

05
20

00
20

95
19

90

0
19

Meetbare gegevens

Jaar
Bron: Doelstellingen en meetgegevens zijn afkomstig uit het werkprogramma Schoon en Zuinig
en de evaluatie hiervan (april 2010). Mton staat voor megaton (= miljoen ton = miljard kg).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

33

Beleidsartikel 2

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 2.1. Stimuleren van een duurzame kwaliteit van woningen, gebouwen en bouwwerken
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

53 911

95 072

52 602

28 896

25 574

25 044

23 809

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

22 501

94 383

79 464
42 431

28 278
1 712

25 574
200

25 044
200

23 809
200

Programma:
Borgen en bevorderen bouw- en gebruikstechnische kwaliteit
Onderzoek en kennisoverdracht

22 501

94 383

79 464

28 278

25 574

25 044

23 809

0
0

0
0

1 298
1 298

1 405
1 405

1 527
1 527

1 527
1 527

1 527
1 527

19 389
6 416

92 452
2 019

77 946
8 895

26 649
9 218

23 819
9 994

23 289
9 994

22 054
9 994

12 416

61 186

54 321

10 214

10 287

10 757

9 522

14

0

0

0

0

0

0

241
198

312
39

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

104
0
0

28 896
0
0

13 000
1 069
661

5 000
1 556
661

1 000
1 877
661

0
1 877
661

0
1 877
661

3 112
1 832
1 280
0
0

1 931
661
1 226
0
44

220
0
0
0
220

224
0
0
0
224

228
0
0
0
228

228
0
0
0
228

228
0
0
0
228

505

28 987

9 091

1 091

1 091

91

91

Realisatie CO2 reductiedoelstellingen in de
gebouwde omgeving
Programma energiebudgetten
Subsidies energiebesparing
gebouwde omgeving
Regeling sanering loden drinkwaterleidingen
Regeling energiebesparing
huishoudens met lagere inkomens
Innovatief bouwen
Subsidies innovatie energiebesparing
gebouwde omgeving (o.a. FES)
Kosten uitvoeringsorganisaties
Onderzoek en kennisoverdracht
Overige programmabudgetten
Onderzoek
Kennisoverdracht
Kosten uitvoeringsorganisaties
Nader aan te wijzen
Ontvangsten:

Tabel 2.2 Ondersteunende fiscale maatregelen van andere ministeries die bijdragen aan dit artikel
(x € 1 miljoen)

2009

2010

2011

Energie-investeringsaftrek huurwoningen (EZ)
Laag BTW-tarief voor vloer-, dak- en gevelisolatie (Financiën)

130
15

147,5
30

0
30

Toelichting
In tabel 2.2 wordt een specificatie gegeven van de budgetten voor de
tijdelijke fiscale maatregelen uit het stimuleringspakket in het kader van
het aanvullend beleidsakkoord:
– Laag BTW-tarief voor isolatiewerkzaamheden: de BTW voor vloer-,
dak- en gevelisolatie van woningen is medio 2009 verlaagd van 19%
naar 6%. Het gaat daarbij om het BTW-tarief voor arbeid en (in
beperkte mate) voor materialen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

34

Beleidsartikel 2

Grafiek 2.2 Budgetflexibiliteit in % en bedragen per operationeel doel voor
2011

100%
90%

24%

18.901

22%

17.275

80%
49%

637

70%
60%
50%

100%

220

3. in perc.

3. in bedr.
x € 1.000

40%
30%
51%

661

54%

41.770

1. in perc.

1. in bedr.
x € 1.000

2. in perc.

2. in bedr.
x € 1.000

20%
10%
0%

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
1. Realisatie CO2 reductiedoelstellingen in de gebouwde omgeving
2. Overige programmabudgetten

Toelichting
OD 2.2.1:
Het beschikbare budget bestaat uit uitsluitend onderzoek- en kennisgelden. Hiervan is € 0, 7 mln juridisch verplicht. Het restant ad € 0,3 mln
is nog niet vertaald in juridisch afdwingbare verplichtingen.
OD 2.2.2:
Een bedrag van € 42 mln. is juridisch verplicht, € 18 mln is beleidsmatig
en € 17 mln is bestuurlijk gebonden.
OD 2.2.3:
Hierop komen geen budgetten meer voor in de jaren vanaf 2011.
Tabel 2.3. Specificatie ramingen instrument «Subsidies Energiebesparing gebouwde omgeving» (incl. Meer Met Minder-aanpak tot en
met 2011)
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

Verplichtingen
Tijdelijke subsidieregeling CO2-reductie gebouwde
omgeving 2006
Meer Met Minder-aanpak en overige instrumenten

62
44 579

0
38 000

0
38 000

0
10 000

0
10 000

0
10 000

Totaal verplichtingen

44 641

38 000

38 000

10 000

10 000

10 000

Uitgaven
Tijdelijke subsidieregeling CO2-reductie gebouwde
omgeving 2006
Meer Met Minder-aanpak

10 171
37 899

12 337
38 000

38 000

10 000

10 000

10 000

Totaal uitgaven

48 070

50 337

38 000

10 000

10 000

10 000

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

35

Beleidsartikel 2

Toelichting
Tabel 2.3 betreft een onderverdeling van de ramingen van het instrument
«Subsidies Energiebesparing gebouwde omgeving»(incl. Meer Met
Minder-aanpak tot en met 2011). In tabel 2.4. wordt een verdere specificatie gegeven van de budgetten voor de Meer Met Minder-aanpak tot en
met 2011.
2.2. Operationele doelstellingen
2.2.1. Borgen en bevorderen van de bouw- en gebruikstechnische
kwaliteit
Motivering

Op basis van de Woningwet worden in de bouwregelgeving voorschriften
gegeven voor het minimum prestatieniveau waaraan bouwwerken in
bouw- en gebruikstechnisch opzicht moeten voldoen. In 2011 zal de
uitvoering van de kerntaak «het wettelijk waarborgen van een maatschappelijk noodzakelijk minimum kwaliteitsniveau van bouwwerken» worden
voortgezet, leidend tot het in werking treden van een nieuw Bouwbesluit
in 2012. Door daarbij regels waarvoor de sector zelf de verantwoordelijkheid kan dragen weg te nemen, wordt de regeldruk op dit beleidsterrein beperkt.
De eigen verantwoordelijkheid van private (bouw-) partijen voor de
naleving van bouwvoorschriften speelt daarbij een sleutelrol. De
aanbevelingen van de commissie Dekker met betrekking tot een heldere
verdeling van verantwoordelijkheden en aansprakelijkheid zullen in dat
kader (verder) worden opgepakt en uitgewerkt. Daarbij ligt het zwaartepunt bij private kwaliteitsborging en een daarop toegesneden publieke
toezichtstaak.
Ook het stimuleren van een hoger kwaliteitsniveau dan het wettelijk
vastgelegde minimum op het gebied van, onder meer, brandveiligheid,
energiezuinigheid, gezondheid- en milieuprestaties blijft een kerntaak.
Daarbij zal de rijksrol vooral bestaan uit het stimuleren, verbinden en
faciliteren van bewustwording, kennisontwikkeling en –toepassing.

Instrumenten

Voorlichting- en ondersteuning uitvoering «nieuwe AMvB»:
Opdat de uitvoeringstaak adequaat kan worden uitgevoerd is het van
belang dat de medewerkers bij gemeenten kennis hebben van de nieuwe
AMvB. Zij zullen door middel van cursussen worden geschoold op de
inhoud van de AMvB. Aangezien kennis van de inhoud van AMvB en van
de WABO samen bepalend zijn voor de deskundigheid van medewerkers
bij gemeenten zullen de kennisoverdrachtactiviteiten gecombineerd
worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van de WABO-uitvoeringsorganisatie.
Toezicht op de uitvoering en naleving van bouwregelgeving in de praktijk
In 2011 wordt het VI-programma «bouwen met kwaliteit» voortgezet,
daarbij wordt door de VROM-inspectie een aantal themaonderzoeken
uitgevoerd, gericht op de naleving van de voorschriften voor constructieve veiligheid, brandveiligheid, binnenmilieu en energiebesparing. Doel
daarvan is het uitvoeringsstelsel te versterken.
Praktijkmeting effect nieuwe AMvB:
Centraal in de nieuwe AMvB staan vereenvoudiging, integratie en
afstemming van voorschriften en beperking van regel- en lastendruk. Dit
heeft geleid tot:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

36

Beleidsartikel 2

–

het schrappen van voorschriften die maatschappelijk als overbodig
worden ervaren;
– het verlagen van eisen bij voorschriften;
– door een betere formulering voorkomen van interpretatieverschillen.
Na het van kracht worden van de nieuwe AMvB zal het effect in de praktijk
worden gemonitord. In 2011 zal gestart worden met de opzet van een
jaarlijks uit te voeren onafhankelijk onderzoek waarvan de resultaten
worden benut om verbeteringen in het bouwbesluit toe te passen.
Benchmark NL-woningbouwkwaliteit:
Om zicht te krijgen op het effect van het stelsel van bouwvoorschriften en
toezicht op de gerealiseerde woningbouwkwaliteit in Nederland zal in
2011 het kwaliteitsniveau van gerealiseerde woningen worden vergeleken
met die van de in de ons omringende landen. In dit onderzoek zal een
vergelijking worden gemaakt op woninggrootte, -type, -prijs, -leeftijd,
brandveiligheid, geluidwerendheid, gezondheid, energieprestatie en
bruikbaarheid. Op basis van dit onderzoek kan het bouwkwaliteitsbeleid,
zowel publiek als privaat, zo nodig worden bijgesteld. Het gaat hier
vooralsnog om een eenmalig onderzoek waarvan, afhankelijk van de
resultaten, kan worden besloten dit in de volgende jaren ook uit te voeren.
Versterking risicobewustzijn brandveiligheid
In de Visie op brandveiligheid is een aantal concrete doelen gesteld op het
gebied van de brandveiligheid:
a) Doelkwantificering als onderlegger voor brandveiligheid beleid en een
betere registratie van slachtoffers, oorzaken en gevolgen van brand;
b) Toename bewustzijn risico’s van brand onder gebouweigenaren, de
bouwsector en burgers;
c) De introductie van een risicobenadering in de regelgeving.
Op dit moment is nog onvoldoende bekend in hoeverre de huidige cijfers
«passen» binnen de te stellen doelen. Vanaf 2012 zullen concrete
doelstellingen aan het beperken van de gevolgen van brand worden
gekoppeld.
a) Onder leiding van BZK zal worden vastgesteld welke doelen, in termen
van kosten, slachtoffers, etc., beleidsmatig als grenswaarde worden
gesteld. Dit betreft een gemeenschappelijke doelstelling voor alle bij
brandveiligheid betrokken ministeries: WWI vanuit de bouwregelgeving, BZK vanuit de brandweerinzet en VWS voor dat betreft de
Warenwet.
b) Bewustzijn van de risico’s van brand is een moeilijk meetbaar begrip.
Als afgeleide doelstelling wordt daarom gekeken naar:
– de aanwezigheid van rookmelders in woningen als indicator voor
het veiligheidsbewustzijn.
– brandveiligheid in het onderwijs. Het in 2010 door WWI en BZK
opgezette lectoraat brandveiligheid moet leiden tot de aanwezigheid van het onderwerp brandveiligheid bij alle HBO-opleidingen
bouw en facilitair management in 2013.
c) De verwachting is dat binnen 5 tot 8 jaar een risicobenadering in de
regelgeving kan worden geïntroduceerd gebaseerd op de specifieke
risico’s van een gebouw.
Materiaalgebonden milieuprestatie van gebouwen
In 2011 zal op basis van de AMvB een berekening van materiaalgebonden
milieuprestatie van een gebouw bij aanvraag om bouwvergunning
moeten worden overlegd. Gedurende 1 jaar na inwerkingtreding van de
voorschriften zal worden onderzocht in hoeveel van de vergunningaan-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

37

Beleidsartikel 2

vragen deze berekening correct is uitgevoerd en of het voorschrift in deze
vorm tot een kwaliteitsverbetering leidt. Deze meting vindt plaats aan de
hand van een steekproef van 50 vergunningaanvragen.
Pilots private borging bouwkwaliteit
In 2011 doet WWI onderzoek naar de wijze waarop toezicht en naleving
binnen de bouwsector zelf kan worden georganiseerd. Daartoe is in 2010
een start gemaakt met praktijkexperimenten waarin verschillende
toezichtsmodellen worden beproefd. Deze variëren vooral in de mate
waarin de overheid als publieke toezichthouder betrokken is. Eind 2011
vindt een evaluatie van deze pilots plaats. Op basis hiervan zal besluitvorming worden voorbereid of –en zo ja hoe– een vernieuwd wettelijk
kader voor het toezicht op de naleving van de bouwvoorschriften kan
worden ingericht.
Registratie van incidenten met constructieve veiligheid
De doelstellingen met betrekking tot de constructieve veiligheid van
bouwwerken liggen vast in de rekenmethode die vanuit het Bouwbesluit
2003 wordt aangewezen. Gezien het kleine aantal calamiteiten wordt hier
ruimschoots aan voldaan. Aangezien sprake is van een toename van
calamiteiten de afgelopen jaren, is gestart met de registratie van
incidenten en zijn diverse acties gestart om de constructieve veiligheid te
verbeteren. Het doel hiervan is om a) een exacter beeld te krijgen van het
soort en aantal calamiteiten en b) een toename van de constructieve
veiligheid te bewerkstelligen.
Gezondheid
Het effect van de kwaliteitsborging ten aanzien van de gezondheidskundige kwaliteit van woningen zal worden onderzocht binnen het kader
van «Benchmark NL-woningbouwkwaliteit».
Het nodige beleidsmatig onderzoek naar de uitvoeringspraktijk bij bouw
en gebruik van (basis)scholen en kinderdagverblijven is een verantwoordelijkheid van het ministerie van OCW. In het VI1-programma «bouwen
met kwaliteit» zal met het oog op het toezicht op de uitvoering, naleving
van bouwregelgeving specifiek aandacht worden gegeven aan die
gebouwsoorten.
In Nederland hangen nog in ruim 1 miljoen woningen open verbrandingstoestellen zoals keukengeisers, bron: «cijfers achter de handreiking
vervanging open-verbrandingstoestellen», onderzoek i.o.v. VROM, juni
2009. Jaarlijks overlijden circa 10 mensen aan koolmonoxidevergiftiging
veroorzaakt door deze toestellen. Het VROM/WWI-beleid is er op gericht
om deze toestellen op basis van vrijwilligheid te vervangen door veilige
gesloten toestellen. Er vindt een jaarlijkse monitoring plaats van de
afname van het aantal open toestellen. VROM/WWI zet verder in op een
vrijwillige toepassing van koolmonoxidemelders bij open verbrandingstoestellen tot het moment van vervanging.
Meetbare gegevens

1

VROM-Inspectie

Monitoring effecten nieuwe AMvB (Bouwbesluit):
In 2011 wordt, op basis van ex-ante onderzoek (praktijkproeven in 2010)
gestart met het monitoren van de effecten van de nieuwe AMvB. Centraal
staan de effecten op:
– kosten en tijd voor de overheid;
– kosten en tijd voor burger en bedrijf;
– waardering klantvriendelijkheid en toegankelijkheid.
Een nul- en streefwaarde voor dit onderzoek dat moet leiden tot een
beleidsdoorlichting in 2014 zullen worden bepaald op basis van het
ex-ante onderzoek.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

38

Beleidsartikel 2

Brandveiligheid:
– Nu is bij 60% van de woningen een rookmelder aanwezig. Doel is dit
binnen 5 jaar te verhogen naar 90%;
– In 2013 maakt het onderwerp «brandveiligheid» deel uit van alle
HBO-opleidingen voor bouw en facilitair management;
– Binnen 5 jaar zijn er voorschriften opgesteld voor hoogbouw en grote
brandcompartimenten.
2.2.2. Realisatie CO2-reductiedoelstellingen in de gebouwde omgeving
Motivering

De sector gebouwde omgeving is verantwoordelijk voor circa 30% van het
landelijke energiegebruik. Van de totale Nederlandse warmtevoorziening
wordt zelfs 45% door de gebouwde omgeving gebruikt. De Minister voor
WWI stimuleert zowel in de bestaande bouw als in de nieuwbouw een
reductie van CO2-uitstoot alsmede energiebesparing en (samen met de
Minister van EZ) het gebruik van duurzame energie. Energiezuinige
gebouwen scoren op kwaliteit voor burgers, bedrijven en overheden.
Bovendien leveren veel energiebesparende maatregelen geld op en
dragen ze bij aan comfortverhoging voor bewoners en gebruikers.
Doelen voor de sector gebouwde omgeving zijn:
Bestaande bouw
Door uitvoering van het plan «Meer Met Minder» (een door
marktpartijen ontwikkeld plan dat energiebesparende maatregelen in
de bestaande voorraad stimuleert) moet vóór 1 januari 2012 de
energieprestatie van 500 000 gebouwen worden verbeterd, en vanaf
2012 jaarlijks 300 000 gebouwen. Tevens zullen eind 2011 100 000
bestaande woningen zijn uitgerust met duurzame energievoorzieningen, zoals zonnepanelen, zonneboilers en warmtepompen.
Nieuwbouw
Voor nieuwe woningen gaat de Energieprestatiecoëfficiënt (de
nationale norm voor berekening van de energieprestatie) van 0,8
naar 0,6 per 1 januari 2011 (25% energiezuiniger ten opzichte van
2006) en 0,4 per 1 januari 2015 (50% energiezuiniger ten opzichte van
2006). Het einddoel is de energieneutrale woning in 2020. Deze
aanscherpingen zijn mede afhankelijk van hetgeen in de komende
jaren vrijwillig wordt gerealiseerd. Voor nieuwe utiliteitsgebouwen
(kantoren, scholen, winkels en dergelijke) geldt een vergelijkbare
aanscherping met als doel 50% energie-efficiëntere nieuwbouw in
2017.

Instrumenten

Het werkprogramma Schoon en Zuinig is gericht op het halen van de
klimaat- en energiedoelstellingen door middel van vrijwillige afspraken
met de markt. Marktpartijen worden mede verantwoordelijk gemaakt voor
het realiseren van de doelstellingen, en een marktontwikkeling moet op
gang komen die er mede toe leidt dat de kosten zo beperkt mogelijk
worden gehouden. Hiertoe heeft het Rijk met verschillende partijen
binnen de gebouwde omgeving convenanten gesloten: «Meer Met
Minder» voor de bestaande bouw, «Lenteakkoord» voor de nieuwbouw,
«Energiebesparing in de corporatiesector» voor de woningcorporaties, en
«Meerjarenafspraak energie-efficiency (MJA)» voor onder meer de
onderwijssector, banken en verzekeraars en de universitair medische

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

39

Beleidsartikel 2

centra. Daarnaast zijn Klimaatakkoorden met gemeenten en provincies
gesloten.
Naast de uitvoering van de convenanten in het kader van de Schoon en
Zuinig-aanpak, stonden in 2009 en 2010 diverse maatregelen naar
aanleiding van het op het Coalitieakkoord aanvullend beleidsakkoord
«Werken aan toekomst» centraal. Een aantal van deze maatregelen loopt
in 2011 door. Ook krijgt de afwikkeling van diverse in 2010 gesloten
maatregelen in 2011 z’n beslag.
Tabel 2.4. Specificatie belangrijkste budgetten Meer Met Minder-aanpak (bestaande bouw) en tijdelijke maatregelen
(x € 1 000)

Verplichtingen

Subsidieregeling maatwerkadvies
Isolatieglasregeling
Proefprojecten Meer Met Minder
Garantstelling Energiebesparingkrediet

2009

2010

500
2 000

9 500
43 000

35 000

2011

Uitgaven
2009

2010

500
2 000
1 600
2 000

9 500
43 000
2 450

2011

450
33 000

Hieronder volgt een schematisch overzicht van het in te zetten instrumentarium voor de sector gebouwde omgeving in 2011. De instrumenten
vloeien direct voort uit het werkprogramma Schoon en Zuinig en de door
marktpartijen genomen initiatieven die hierop gebaseerd zijn. Een
samenhangend, consistent pakket aan stimuleringsinstrumenten en een
langetermijnvisie zijn van cruciaal belang om de markt in beweging te
krijgen èn te houden. Het beleid staat in het teken van bevordering van de
samenwerking rond energiebesparing en de verankering in beleid en
praktijk. Met dit pakket wordt een flinke impuls gegeven aan energiebesparing in de gebouwde omgeving en de toepassing van innovatieve
technieken.
Tabel 2.5 Overzicht in te zetten instrumentarium in 2011 voor de sector gebouwde omgeving, onderdeel woningbouw (te behalen
besparing in de periode 2008–2020 76 PJ 1)
doelgroep aantal
woningen

doelstelling stimuleringsinstrumentarium
additionele
besparing
in PJ in
2020

bedrag
op
begroting
departement

direct betrokken branche-/
koepelorganisaties e.d.

Eigenaar- 4 mln.
bewoners
en
Verenigingen
van
Eigenaren

43 PJ

Convenant Meer Met Minder, inclusief
ondersteuning Agentschap NL en Milieu
Centraal

WWI

Bouwend Nederland, EnergieNed, Meer
Met Minder, UNETO-VNI, VEH, VME,
VvE Belang

Rijkspremieregeling Meer Met Minder

WWI

Meer Met Minder

Energiebesparingskrediet (uitvoering
loopt tot 2 027)
Draagvlak consumenten: projecten
Platform Bewoners en Duurzaam
Bouwen en Milieu Centraal
«Werkprogramma Energie en
Gebouwde Omgeving 2011», kennisoverdracht en instrumentontwikkeling
(uitvoering Agentschap NL)
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)
CO2-gerelateerde energiebelasting

WWI
WWI

WWI

VROM en
Financiën
Financiën

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

40

Beleidsartikel 2

doelgroep aantal
woningen

Woningcorporaties

2,3 mln

Particu0,7 mln.
liere
verhuurders

doelstelling stimuleringsinstrumentarium
additionele
besparing
in PJ in
2020

24 PJ

9 PJ

Institutionele
verhuurders

1

bedrag
op
begroting
departement

Laag BTW-tarief voor vloer-, dak- en
gevelisolatie

Financiën

Convenant corporatiesector, inclusief
ondersteuning Agentschap NL en Milieu
Centraal
Draagvlak consumenten: projecten
Platform Bewoners en Duurzaam
Bouwen, i.h.b. de Woonbond
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)
CO2-gerelateerde energiebelasting
Laag BTW-tarief voor vloer-, dak- en
gevelisolatie

WWI

Energiebesparing in de particuliere
huursector: projecten rond kennisoverdracht en draagvlakvergroting

WWI

CO2-gerelateerde energiebelasting
Laag BTW-tarief voor vloer-, dak- en
gevelisolatie
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)

Financiën
Financiën

Energiebesparing in de particuliere
huursector: projecten rond kennisoverdracht en draagvlakvergroting

WWI

CO2-gerelateerde energiebelasting
Laag BTW-tarief voor vloer-, dak- en
gevelisolatie
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)

Financiën
Financiën

direct betrokken branche-/
koepelorganisaties e.d.

Aedes, de Woonbond, Meer Met Minder

WWI

VROM en
Financiën
Financiën
Financiën

Vastgoed Belang

VROM en
Financiën
IVBN

VROM en
Financiën

1 Peta Joule = 277,78 miljoen KWh = 31,6 miljoen m3 aardgas.

Tabel 2.6 Overzicht in te zetten instrumentarium in 2011 voor de sector gebouwde omgeving, onderdeel utiliteitsbouw (te behalen
besparing in de periode 2008–2020 24 PJ)
doelgroep aantal
gebouwen

doelstelling stimuleringsinstrumentarium
additionele
besparing
in PJ in
2020

bedrag
op
begroting
departement

direct betrokken branche-/
koepelorganisaties e.d.

Non-profit Onderwijs
14 500

10 PJ

WWI

VSNU, HBO-raad, VO-raad, PO-raad,
Meer Met Minder

Meerjarenafspraak (MJA) Universiteiten
en hogescholen
«Werkprogramma Energie en
Gebouwde Omgeving 2011», kennisoverdracht en instrumentontwikkeling
(uitvoering Agentschap NL)
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)

WWI

VROM en
Financiën

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

41

Beleidsartikel 2

doelgroep aantal
gebouwen

doelstelling stimuleringsinstrumentarium
additionele
besparing
in PJ in
2020

Zorg
5 800

Profit

Kantoren
79 000

Winkels
141 000
Bedrijfshallen
160 000
Overig

14 PJ

bedrag
op
begroting
departement

direct betrokken branche-/
koepelorganisaties e.d.

MJA Universitair medische centra
«Werkprogramma Energie en
Gebouwde Omgeving 2011», kennisoverdracht en instrumentontwikkeling
(uitvoering Agentschap NL)
Regeling Groenprojecten (groen
beleggen en financieren)

WWI
WWI

Actiz, Energiecentrum MKB

MJA Dienstensector (banken en
verzekeraars)
«Werkprogramma Energie en
Gebouwde Omgeving 2011», kennisoverdracht en instrumentontwikkeling
(uitvoering Agentschap NL)
Energie-investeringsaftrek (EIA)
Utiliteitsbouw
Energie-investeringsaftrek (EIA)
Utiliteitsbouw
MJA Supermarkten
Energie-investeringsaftrek (EIA)
Utiliteitsbouw

WWI

Energie-investeringsaftrek (EIA)
Utiliteitsbouw

EZ

VROM en
Financiën
Bouwend Nederland, Energiecentrum
MKB, IVBN, NEPROM, NRW

WWI

EZ
EZ
EZ
EZ

Ter toelichting bij de belangrijkste activiteiten in 2011 uit bovenstaande
tabellen:
• Marktpartijen vervullen een belangrijke rol bij het energiezuiniger
maken van de bestaande voorraad. Het Rijk levert ook in 2011 een
substantiële bijdrage aan het plan «Meer Met Minder». Daarbij wordt
voortgebouwd op de ervaringen in eerdere jaren over hoe informatie
over energiebesparend wonen moet worden verzameld, toegankelijk
gemaakt en uitgedragen;
• In 2011 zal Agentschap NL in opdracht van de Minister voor WWI een
groot aantal activiteiten uitvoeren uit het «Werkprogramma Energie en
Gebouwde Omgeving». Door kennisoverdracht, instrumentontwikkeling, procesbegeleiding en communicatie over overheidsbeleid,
fungeert dit programma als een schakel tussen professionele
marktpartijen en de overheid. De communicatie over energiebesparing
richt zich op diverse doelgroepsegmenten, met specifieke boodschappen en bijpassende instrumenten;
• De Minister voor WWI ondersteunt het Platform Bewoners en
Duurzaam Bouwen (vijf landelijke bewoners- en consumentenorganisaties, waaronder de Woonbond en Vereniging Eigen Huis) en Milieu
Centraal financieel door middel van opdrachten om hun energiebesparingambities waar te maken, duurzame initiatieven te steunen en het
draagvlak voor het klimaatprobleem te verbreden. In 2011 wordt de
communicatie van de landelijke bewoners- en consumentenorganisaties gecontinueerd, zodat bewoners en gebruikers van gebouwen
daadwerkelijk gebruik maken van de mogelijkheden die er zijn;
• In 2011 wordt voortgebouwd op de activiteiten uit het innovatieprogramma. In 2009 is voor de Innovatieagenda Energie Gebouwde
Omgeving (IAGO-I) een bedrag van € 30 mln beschikbaar gesteld aan
WWI voor het uitvoeren van regelingen en maatregelen die energie-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

42

Beleidsartikel 2

•

•

Meetbare gegevens

•

•

•

innovatie in de gebouwde omgeving stimuleren. In 2010 is een
aanvullend innovatieprogramma (IAGO-II) aan de huidige agenda
toegevoegd, waar een bedrag van € 20 mln mee is gemoeid. IAGO-I
heeft een looptijd tot en met 2012; IAGO-II loopt langer door. Kern van
de IAGO is de uitvoering van praktijkprojecten energiezuinige en
innovatieve bouw alsmede de overdracht van de kennis uit die
projecten naar de markt. De doelstelling van IAGO-I is 60 procent
energiebesparing; de doelstelling van IAGO-II is tachtig procent
energiebesparing. IAGO-II bevat één groot programma: Gebieden
Energie Neutraal (GEN). GEN bestaat uit drie simulaties van grote
gebiedsontwikkelprojecten en wordt uitgevoerd door een consortium
bestaande uit inmiddels elf nationale koplopende marktpartijen
aangevuld met innovatieve MKB-bedrijven. De uitvoering van IAGO-I
en II is belegd bij een klein programmateam dat bij de Stichting
Experimenten Volkshuisvesting (SEV) is ondergebracht. De inhoudelijke aansturing vindt door WWI plaats;
In 2011 wordt een financiële bijdrage geleverd aan het kennis- en
uitvoeringsprogramma van projectontwikkelaars en bouwers op basis
van het Lenteakkoord. De Minister voor WWI heeft in april 2010 dertien
excellente gebieden aangewezen waarin geëxperimenteerd wordt met
energiezuinig en innovatief bouwen. In deze gebieden geldt een
minimaal 25% scherpere Energieprestatiecoëfficiënt (EPC) dan de
landelijke eis. De ervaringen uit deze gebieden worden verspreid onder
projectontwikkelaars en bouwers. Het instrument van de excellente
gebieden is een belangrijk onderdeel van het innovatietraject naar een
energiezuinige gebouwde omgeving;
De Minister voor WWI is verantwoordelijk voor de implementatie van
Europese regelgeving op het terrein van bouwen/bouwproducten en
het stimuleren van kwaliteitsverbetering in de bouw; energiebesparing
maakt hier deel van uit. In november 2008 heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan voor de herziening van de bestaande richtlijn
Energieprestatie van gebouwen. De besluitvorming over het herzieningsvoorstel vond medio 2010 plaats. In 2010 is de implementatie van
de herziene richtlijn gestart; dit proces loopt in 2011 door.
De verkenning naar de mogelijkheden van een verplichtend instrumentarium in de bestaande bouw wordt in 2011 voortgezet. Indien uit de
bespreking van de evaluatie van het werkprogramma Schoon en
Zuinig in de Tweede Kamer en de daaruit volgende beleidsconclusies
voor de sector gebouwde omgeving blijkt dat de voortgang onvoldoende is en aanvullende en/of verplichtende maatregelen nodig zijn,
kan voor de gebouwde omgeving het stellen van energieprestatieeisen aan bestaande gebouwen daar één van zijn. Het verplichtend
instrumentarium heeft tot doel de «achterblijvers» bij het nemen van
energiebesparende maatregelen aan te zetten tot actie;
De Energieprestatienorm (EPN), waarmee de Energieprestatiecoëfficiënt (EPC) wordt bepaald die eisen stelt aan de energiezuinigheid van
nieuwbouw, is in 2010 vervangen door de Energieprestatie gebouwen
(EPG). De definitieve versie van de nieuwe norm EPG voor de
nieuwbouw zal in 2011 door de Minister voor WWI in de bouwregelgeving worden aangewezen;
Er wordt gewerkt aan een bepalingsmethode voor de Energieprestatie
maatregelen op gebiedsniveau (EMG) ten aanzien van de gebouwde
omgeving. In 2010 verscheen een ontwerp van een voornorm EMG. De
voornorm zal in 2011 in de praktijk worden getoetst en wordt hiertoe in
de EPG als bepalingsmethode aangewezen om gebiedsmaatregelen
mee te nemen bij de EPC-bepaling;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

43

Beleidsartikel 2

•

De te verwachten resultaten in 2011 van programma’s uit IAGO-I en
IAGO-II zijn:
– Marktpenetratie van innovatieve, energiebesparende voorzieningen
in gebouwen ten behoeve van toekomstige aanscherpingen van de
Energieprestatiecoëfficiënt (EPC). Tot 2013 zullen ruim 80 grootschalige innovatieve voorbeeldprojecten worden gerealiseerd1:
• circa 2 000 nieuwbouwwoningen tot 60% energiebesparing;
• circa 2 000 bestaande woningen tot 60% energiebesparing;
• circa 15 projecten in de utiliteitsbouw (nieuw en bestaand);
• 3 locaties duurzame integrale gebiedsontwikkeling (inclusief
duurzame opwekking);
– Op 31 december 2011 zijn alle 15 projecten uit de subsidietender
«Naar energieneutraal wonen» uitgevoerd met een energiereductie
van minimaal 45% ten opzichte van het niveau in 1990;
– Op 31 december 2011 zijn alle 15 scholen- en kantorenprojecten uit
de subsidietender «Naar energieneutrale scholen en kantoren»
gestart die worden uitgevoerd met een energiereductieambitie van
minimaal 45% ten opzichte van het niveau in 1990.
De projecten onderscheiden zich door energiezuinigheid, duurzaamheid
en organisatorische vernieuwing. Met deze tenders wil de Minister voor
WWI de sector steunen in de omslag naar energieneutraal bouwen.
2.3. Overzicht beleidsonderzoeken

Tabel 2.7 Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid
Soort onderzoek

Onderwerp

AD/OD

A. Start
B Afgerond

Beleidsdoorlichting

Realisatie CO2-reductiedoelstelling in de gebouwde omgeving

OD 2.2.2

Beleidsdoorlichting

Borgen en bevorderen van de bouw- en gebruiktechnische kwaliteit
(Bouwregelgeving)

OD 2.2.1

A. 2012
B. 2012
A. 2014
B. 2014

1

De besparingspercentages hebben
betrekking op het totale energiegebruik
(gebouwgebonden gebruik en huishoudelijk
energiegebruik).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

44

Beleidsartikel 3

Artikel 3. Garanderen van keuzemogelijkheden en betaalbaarheid
op de woningmarkt
3.1. Algemene beleidsdoelstelling
Motivering

De Minister voor WWI wil zorgen voor voldoende goede en betaalbare
huisvesting voor iedereen. Met name voor groepen die vanwege hun
inkomenssituatie of andere persoonlijke omstandigheden moeite hebben
op eigen kracht in passende huisvesting te voorzien, treft WWI maatregelen. Die maatregelen zijn gericht op het waarborgen van de betaalbaarheid van het wonen voor lagere en middeninkomens en het bevorderen van keuzevrijheid bij het vormgeven van de woonsituatie.
Instrumenten hiervoor zijn: de regulering van de woonruimteverdeling en
huurontwikkeling, de huurtoeslag en de ondersteuning van het eigenwoningbezit onder starters.
Om de huisvesting van kwetsbare groepen zoals senioren en gehandicapten, dak- en thuislozen en buitenlandse werknemers beter te kunnen
waarborgen dient het aanbod van geschikte woningen voor bijzondere
aandachtsgroepen, te verruimen. Tot slot dienen voor een rechtvaardige
werking van de woningmarkt verschillende vormen van onrechtmatige
bewoning te worden bestreden.

Verantwoordelijkheid

De Minister voor WWI is verantwoordelijk voor:
• Regelgeving ter bevordering van een evenwichtige verdeling van de
woningvoorraad;
• Voorwaarden scheppen voor de beschikbaarheid van voldoende
betaalbare woningen, onder meer door huurprijsregulering;
• Het waarborgen van een laagdrempelige huurgeschillenbeslechting;
• Betaalbaarheid van het wonen in het bijzonder voor de lagere
inkomensgroepen;
• Het beleid met betrekking tot bijzondere aandachtsgroepen;
• Beleidsmatige vormgeving van het instrument huurtoeslag en het
budgettair beheer van dit instrument. De uitvoering van de huurtoeslag is, onder verantwoordelijkheid van de minister van Financiën,
belegd bij de Belastingdienst/Toeslagen. Die dienst is ook verantwoordelijk voor de bestrijding van misbruik en oneigenlijk gebruik;
• Het ontwikkelen van kaders om onrechtmatige bewoning tegen te
gaan.

Externe factoren

Externe factoren hierbij zijn:
• Investeringen in de nieuwbouw (waaronder huurwoningen) en
woningverbetering (waaronder energiebesparende maatregelen) door
marktpartijen en corporaties;
• De inkomensontwikkeling van huishoudens;
• De bereidheid van woningcorporaties om hun verantwoordelijkheid
voor de huisvesting van bijzondere aandachtsgroepen te nemen.

Meetbare gegevens

Behalen van deze doelstelling heeft als effecten:
• Een beheerste ontwikkeling van de woonlasten, met name voor de
lagere inkomens;
• Dat de voorwaarden voor starters voor het verkrijgen van eigenwoningbezit voldoende zijn gewaarborgd;
• Het behalen van de ambitie op het terrein van voor ouderen geschikte
woningen (zie paragraaf 3.2.5.).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

45

Beleidsartikel 3

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 3.1. Garanderen van keuzemogelijkheden en betaalbaarheid op de woningmarkt
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

2 701 008

2 652 420

2 612 253

2 669 230

2 678 561

2 686 747

2 672 231

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

2 487 587

2 578 265

2 629 450
2 628 218

2 603 413
33 082

2 602 896
30 226

2 612 852
24 996

2 624 920
22 564

Programma:

2 487 587

2 578 265

2 629 450

2 603 413

2 602 896

2 612 852

2 624 920

Regelgeving ter bevordering van een
evenwichtige verdeling van de
woningvoorraad
Onderzoek en kennisoverdracht

0
0

0
0

250
250

250
250

250
250

240
240

240
240

Garanderen van de betaalbaarheid
van voldoende huurwoningen
Onderzoek en kennisoverdracht

0
0

0
0

242
242

242
242

242
242

300
300

300
300

Garanderen van de betaalbaarheid
van het wonen voor lage inkomensgroepen (vraaggericht)
Huursubsidie en huurtoeslag
Bevorderen eigenwoningbezit
Kosten uitvoeringsorganisaties
Onderzoek en kennisoverdracht

2 486 631
2 470 933
15 698
0
0

2 550 813
2 522 624
28 189
0
0

2 608 132
2 573 836
32 924
1 322
50

2 588 332
2 553 218
33 082
1 982
50

2 590 943
2 558 676
30 226
1 991
50

2 600 889
2 573 862
24 996
1 991
40

2 612 957
2 588 362
22 564
1 991
40

Garanderen van een laagdrempelige
geschillenbeslechting
Bekostiging Huurcommissie

0
0

26 306
26 306

20 136
20 136

14 164
14 164

11 036
11 036

11 036
11 036

11 036
11 036

Verruiming van het aanbod van
geschikte woningen voor bijzondere
aandachtsgroepen, alsmede het
bestrijden van onrechmatige
bewoning
Onderzoek en kennisoverdracht

0
0

0
0

690
690

425
425

425
425

387
387

387
387

Overige programmabudgetten
Onderzoek
Kennisoverdracht
Kosten uitvoeringsorganisaties

956
505
451
0

1 146
356
790
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

322 807

333 237

377 569

419 640

438 433

424 718

425 218

Ontvangsten:

Toelichting:
Voor de huurtoeslag wordt meer uitgegeven dan in de begroting 2010 was
geraamd. Dit wordt primair veroorzaakt doordat in nog grotere mate dan
eerder geraamd de voorlopige toekenningen door de Belastingdienst
Toeslagen hoger liggen dan de definitieve toekenningen. De oorzaak
hiervan ligt voor een groot deel in het feit dat toeslagontvangers hun
inkomen niet juist inschatten of wijzigingen niet (tijdig) doorgeven aan de
Belastingdienst. Dit leidt in de eerste jaren tot tekorten, maar in latere
jaren tot hogere ontvangsten.
De oploop van het huurtoeslagbudget en het algemene budgettaire beeld
hebben genoodzaakt tot een nieuwe afweging rond de uitgaven
huurtoeslag. Dit heeft gevolgen voor de eerder met de Tweede Kamer
gewisselde voornemens rond verhoging van de eigen bijdragen in de
huurtoeslag, maar noodzaakt ook tot verdere bezuinigingsmaatregelen. In
de begroting 2010 was reeds een beperkte verhoging van de eigen
bijdrage in de huurtoeslag voor 2011 en 2012 voorzien. De Tweede Kamer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

46

Beleidsartikel 3

heeft verzocht te bezien of deze bezuiniging achterwege kon blijven.
Hiertoe blijkt echter geen budgettaire ruimte te zijn. Het budgettaire beeld,
en de oploop van het huurtoeslagbudget noodzaakt het kabinet juist tot
verdere bezuinigingsmaatregelen. Naast de genoemde beperkte
verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag is vanaf 2012 daarom
een verdere taakstelling op het budget huurtoeslag voorzien, oplopend
van € 52,8 mln in 2012 naar € 175,8 mln vanaf 2015.
Grafiek 3.1. Budgetflex in % per operationeel doel in het begrotingsjaar 2011.
50

100%
90%
80%
70%

50%

100%

250

100%

242

100%

2.608.082

60%
100%

20.136

100%

690

40%
30%
20%
10%
0%
1. in perc.

1. in bedr. 2. in perc. 2. in bedr. 3. in perc. 3. in bedr. 4. in perc. 4. in bedr. 5. in perc. 5. in bedr.
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000
x € 1.000

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
3. Garanderen betaalbaarheid wonen voor lage inkomensgroepen (vraaggericht) (OD 3.2.3).
4. Garanderen van een laagdrempelige geschillenbeslechting (OD 3.2.4).
6. Overige programmabudgetten

Toelichting
OD 3.2.3:
Het gehele beschikbare budget van operationeel doel «Garanderen van
betaalbaarheid van het wonen voor lage inkomensgroepen (vraaggericht)» is juridisch verplicht als gevolg van de reeds aangegane verplichtingen voor de huurtoeslag en de BEW/BEW-plus.
OD 3.2.4:
Het gehele beschikbare budget ad € 20 mln is juridisch verplicht; het
betreft namelijk de bekostiging van de baten-lastendienst «Huurcommissie». In de Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte (UHW) is bepaald
(in art. 3h) dat de Minister voorziet in de administratieve ondersteuning
van de huurcommissie, in casu de (BL) Dienst van de Huurcommissie.
Vervolgens is er sprake van een offerte (van DHC aan WWI/ABC) en een
opdracht (van WWI/ABC aan DHC), op grond waarvan jaarlijks een
verplichting wordt vastgelegd van ABC jegens DHC. DHC heeft een
wettelijke verplichting om haar taken uit te voeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

47

Beleidsartikel 3

3.2. Operationele doelstellingen
3.2.1. Regelgeving ter bevordering van een evenwichtige verdeling van
woonruimte en de samenstelling van de woonruimtevoorraad
Motivering

WWI wil een evenwichtige en rechtvaardige verdeling van woningen
bewerkstelligen.

Instrumenten

Op 23 december 2009 is het wetsvoorstel herziening Huisvestingswet aan
de Tweede Kamer aangeboden (TK, 2009–2010, 32 271, nr. 2). Het
wetsvoorstel biedt gemeenten een instrumentarium om in te grijpen in de
woonruimteverdeling en de samenstelling van de woonruimtevoorraad.
•
•
•

•

Werking Huisvestingswet beperkt tot goedkope woningvoorraad;
Gemeenten kunnen voor 4 jaar een huisvestingsverordening instellen;
Toepassing bindingseisen worden beperkt tot die gebieden waar op
basis van bovengemeentelijke beperkingen geen of zeer geringe
bouwmogelijkheden zijn;
Toezicht wordt ingevuld in lijn met inzichten commissie Doorlichting –
Interbestuurlijke Toezichtsarrangementen.

Het wetsvoorstel herziening Huisvestingswet is op 11 maart 2010 door de
Tweede Kamer controversieel verklaard (TK, 2009–2010, 32 333, nr. 14). De
vigerende Huisvestingswet blijft daarom voorlopig van kracht.

Doelgroepen

In dit jaar zal de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek
worden geëvalueerd.
• Huishoudens die zijn aangewezen op een woning in de gereguleerde
woningvoorraad;
• Vergunninghouders die van woonruimte dienen te worden voorzien.

Meetbare gegevens

De belangrijkste prestatie is de herziene Huisvestingswet.
3.2.2. Garanderen van de betaalbaarheid van voldoende huurwoningen

Motivering

De Minister voor WWI wil de betaalbaarheid van huurwoningen garanderen voor alle huishoudens die door hun inkomenssituatie daar zelf niet
of onvoldoende in kunnen voorzien.

Instrumenten

•
•

Huurbeleid: de stijging van de niet-geliberaliseerde huren is gekoppeld
aan de inflatie.
Besluit huurprijzen woonruimte: aanpassing voor de huurprijzen van
monumenten.

Doelgroepen

Huishoudens die zijn aangewezen op een woning in de gereguleerde
huurwoningvoorraad.

Meetbare gegevens

Huurbeleid:
• Gemiddelde jaarlijkse huurstijging (zie grafiek 3.2.), onderscheiden
naar sociale en overige verhuurders en naar de verschillende
huurregimes die gelden voor de voorraad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

48

Beleidsartikel 3

Grafiek 3.2. Gemiddelde huurstijging, exclusief huurarmonisatie, nominaal en
reëel (1997–2013)

5
4
3
2
1
0
−1
−2

19

97
19
98
19
99
20
00
20
01
20
02
20
03
20
04
20
05
20
06
20
07
20
08
20
09
20
10

−3

huurstijging
huurstijging reëel

inflatie t−1

Uit de grafiek blijkt het inflatievolgend huurbeleid vanaf 2007; vanaf dat
moment komt de reële huurstijging uit op nul.
Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte:
• Voor monumenten zal vanaf 2011 wettelijk worden vastgelegd dat de
maximale huurprijzen worden gebaseerd op het wws met daarbij een
vaste toeslag (conform de brief van 19 februari 2010, TK 2009–2010,
27 926, nr. 146).
3.2.3. Garanderen van de betaalbaarheid van het wonen voor lage
inkomensgroepen (vraaggericht)
Motivering

De Minister voor WWI wil de betaalbaarheid van het zelfstandig wonen
voor alle bevolkingsgroepen garanderen.

Instrumenten

Wet op de huurtoeslag
Instrumenten voor starters op de koopwoningenmarkt:
• De nationale hypotheekgarantie (NHG), uitgevoerd door de Stichting
Waarborgfonds Eigen Woningen;
• Koopvarianten en verkopen onder voorwaarden door woningcorporaties, om een eigen woning meer toegankelijk en beter betaalbaar te
maken;
• Bijdragen BEW (geen nieuwe aanvragen, uitsluitend doorbetaling).
Voor de BEW is geen budget meer beschikbaar zoals gemeld aan de
Tweede Kamer (TK 32 123 XVIII, nr. 74). Het subsidieplafond is bereikt
met de honorering van aanvragen ingediend tot en met 29 maart 2010;
• VROM-Startersleningen (geen nieuwe aanvragen). Voor de VROM
Startersleningen is geen budget meer beschikbaar, met ingang van
26 mei 2010 worden geen VROM-Startersleningen meer verstrekt.

Doelgroepen

Huishoudens met lagere inkomens op de huur en koop woningmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

49

Beleidsartikel 3

Meetbare gegevens

Beoogde prestaties voor 2011 ten behoeve van starters op de koopwoningenmarkt.
• Aanpassing van het Fair Value-model. Onder voorwaarden is het voor
corporaties mogelijk met korting huizen te verkopen en naderhand te
delen in de waardeontwikkeling. Dit model regelt de verhouding
tussen de hoogte van de korting voor de koper en het aandeel van de
woningcorporatie in de waardeontwikkeling van de woning.

Indicatoren

Indicatoren voor het beleid in 2011
• Doorlopende BEW toekenningen, startersbijdragen en verstrekte
hypotheken met NHG (zie tabel 3.2.);
• Aandeel eigenwoningbezit (zie tabel 3.2.);
• Netto huurquote van huishoudens met huurtoeslag (zie tabel 3.3).

Tabel 3.2. Indicatoren BEW-toekenningen, starterbijdragen, NHG-garanties en aandeel eigenwoningbezit
Realisatie

BEW-toekenningen
Bijdragen starterleningen
NHG verstrekking
Aandeel eigenwoningbezit

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

160
Nvt
74 000
53,7%

145
Nvt
98 000
54,5%

60
Nvt
121 000
55,2%

40
Nvt
113 000
55,8%

3 250
639
90 000
56,6%

10 150
1 638
84 000
57,3%

15 252
2 294
97 000
57,8%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

50

Beleidsartikel 3

Grafiek 1: Huurquote jonger dan 65 jaar

22,0%
21,0%
20,0%
19,0%
18,0%
17,0%
16,0%
15,0%
14,0%
13,0%
12,0%
2007

2008

2009

2010

2011

Eenpersoonshuishouden minima

17,7%

17,3%

17,3%

17,3%

17,3%

Eenpersoonshuishouden boven minimaal

20,2%

19,8%

19,5%

19,5%

19,6%

Meerpersoonshuishouden minima

14,7%

14,4%

14,3%

14,2%

14,2%

Meerpersoonshuishouden boven minimaal

16,3%

15,9%

15,6%

15,6%

15,6%

2007

2008

2009

2010

2011

Eenpersoonshuishouden minima

17,7%

17,3%

17,3%

17,3%

17,3%

Eenpersoonshuishouden boven minimaal

20,2%

19,8%

19,5%

19,5%

19,6%

Meerpersoonshuishouden minima

14,7%

14,4%

14,3%

14,2%

14,2%

Meerpersoonshuishouden boven minimaal

16,3%

15,9%

15,6%

15,6%

15,6%

Grafiek 2: Huurquote 65 jaar en ouder

22,0%
21,0%
20,0%
19,0%
18,0%
17,0%
16,0%
15,0%
14,0%
13,0%
12,0%

Bron: Syswov, Waarborgfonds Eigen Woningen, Jaarverslag werking Wet op de huurtoeslag en de Wet BEW. Jaarverslag SVN

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

51

Beleidsartikel 3

Toelichting
De wet op de huurtoeslag
Nederland telt ruim 7 mln. huishoudens. Daarvan bewoont bijna 3 mln.
een huurwoning. Van deze 3 mln. huishoudens ontvangt circa. 1 op de 3
huurtoeslag (ruim 1 miljoen). Ruim 72% van de huurtoeslagpopulatie
bestaat uit huishoudens met een inkomen onder of op het minimum
inkomen zoals dat geldt voor de Wet op de huurtoeslag. Iets minder dan
40% van de huurtoeslagpopulatie bestaat uit ouderenhuishoudens (zie
ook jaarverslag 2008 Wet op de huurtoeslag, TK 2009–2010, 32 123 XVIII,
nr. 62).
Als gevolg van de per 2010 getroffen maatregelen ter vereenvoudiging
van de huurtoeslagregelgeving (Stb 2009–138), heeft op 1 juli 2010 geen
indexering van de huurgerelateerde parameters in de huurtoeslag
plaatsgevonden. Met ingang van 2011 worden deze huurparameters
(normhuur, kortingsgrens, aftoppingsgrenzen en maximale huurgrenzen)
per 1 januari aangepast, gelijk met de inkomensgerelateerde huurtoeslagparameters. Door deze tijdvakverschuiving behoeven in principe de
jaarlijks te verlenen voorschotten niet meer lopende het jaar te worden
aangepast.
In 2010 zijn in het Interdepartementaal beleidsonderzoek (IBO) vereenvoudiging toeslagregelingen voorstellen ontwikkeld voor verdere vereenvoudiging van de huurtoeslagregelgeving. In verband met de demissionaire
status van het kabinet is het echter niet gekomen tot de indiening van de
hieruit voortvloeiende wetsvoorstellen ter herziening van de Wet op de
huurtoeslag voor 2011.
Netto huurquote
Al enkele jaren wordt in de begroting en het jaarverslag gerapporteerd
over de ontwikkeling van de netto huurquote voor huurtoeslagontvangers. Ten behoeve van deze begroting is bezien of de daarbij gepresenteerde cijfers voldoende representatief zijn voor de beschrijving van
optredende effecten. Dit heeft geleid tot een wijziging in de figuren 1 en 2
gepresenteerde voorbeeldhuishoudens. Er worden nu 8 huishoudens
gepresenteerd. Voor elke in de huurtoeslag onderscheiden huishoudcategorie wordt een huishouden met een minimuminkomen gepresenteerd en
een huishouden met een inkomen in het inkomensafhankelijke traject.
Hiermee wordt een sluitend beeld gegeven van de doelgroep van de
huurtoeslag. Bij de berekening van de netto huurquote voor de gepresenteerde huishoudens is gerekend met de gemiddelde huur voor de
betreffende groep.
De huurquote is de afgelopen jaren stabiel gebleven en is sinds 2007 zelfs
licht gedaald. Dit heeft mede te maken met de beheerste huurontwikkeling
in deze periode. De forse daling van de huurquote in 2009 voor ouderen
met een bovenminimaal inkomen wordt veroorzaakt door de beperking
van de fiscale aftrek voor buitengewone uitgaven in 2009. Door deze
wijziging steeg het belastbaar inkomen voor de ouderen die hierdoor een
lagere fiscale aftrekpost konden opvoeren voor hun aangifte inkomstenbelasting. Hiervoor zijn de inkomensgrenzen in de huurtoeslag aangepast,
met als gevolg dat met een gelijk belastbaar inkomen recht bestaat op een
hogere huurtoeslag (netto gaat deze groep er dus niet op vooruit).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

52

Beleidsartikel 3

De huurquote zal in 2011 nauwelijks stijgen. Hierbij is rekening gehouden
met de verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag met € 0,86 per
maand.
BEW en Startersleningen
In de begroting 2010 is ervoor gekozen om uiterlijk 31 december 2011 de
BEW te sluiten voor nieuwe aanvragen en de tot die tijd resterende
budgetten naar voren te schuiven. Met de honorering van aanvragen
ingediend tot en met 29 maart 2010 was het subsidieplafond bereikt en
daarmee het resterende budget BEW volledig verplicht. Voor de BEW is
geen budget meer beschikbaar zoals gemeld aan de Tweede Kamer ((TK
32 123 XVIII, nr. 74).
Het budget dat voor startersleningen beschikbaar is gesteld aan de SVn is
eind mei 2010 eveneens volledig verplicht. Nieuwe verplichtingen voor de
BEW en startersleningen zullen niet meer worden aangegaan.
3.2.4. Garanderen van een laagdrempelige geschillenbeslechting
Per 1 januari 2010 is de administratieve ondersteuning van de Huurcommissie een baten-lastendienst geworden (Dienst van de Huurcommissie)
en per 1 april 2010 zijn de afzonderlijke huurcommissies omgevormd tot
één landelijke ZBO Huurcommissie. De Huurcommissie werkt als
opdrachtnemer met een opdracht waarvan de kosten op het onderhavige
artikel van de begroting zijn geraamd. Voor 2011 worden de onderstaande
aantallen en behandeltermijnen verondersteld.
Digitalisering van de interne werkprocesse.n zal bijdragen tot een
verkorting van de behandeltermijnen, waardoor stapsgewijs aan de
wettelijke termijnen voldaan zal worden.
Tabel 3.3. Prestatie-indicatoren huurgeschillenbeslechting

Regulier Huurprijsgeschil
Huurverhoginggeschil
Servicekostengeschil
Haalplichtverklaring

Aantallen 2011

Behandeltermijn 2011

7 150
2 200
4 500
1 000

80% binnen 6 maanden
80% binnen 6 maanden
80% binnen 7 maanden
–

3.2.5. Verruiming van het aanbod van geschikte woningen voor bijzondere
aandachtsgroepen, alsmede het bestrijden van onrechtmatige bewoning
Motivering

De Minister voor WWI wil het aanbod van passende woonvoorzieningen
verruimen voor bijzondere aandachtsgroepen. Er wordt gestreefd naar:
• het zo lang mogelijk zelfstandig en in een vertrouwde omgeving laten
wonen van senioren en mensen met een beperking die daar ondersteuning en zorg op maat voor kunnen ontvangen;
• meer (verschillende) vormen van passende woonvoorzieningen voor
dak- en thuislozen en tegelijkertijd minder huisuitzettingen;
• in overleg met gemeenten, verhuurders en werkgevers realiseren van
extra woonruimte (logies) voor buitenlandse werknemers met name
uit de Midden- en Oost-Europese (MOE) landen;
• het bestrijden van onrechtmatige bewoning. Onrechtmatige bewoning
(het verkrijgen van een woning door de regels voor woonruimteverdeling te omzeilen en het onttrekken van een woning voor niet bedoeld

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

53

Beleidsartikel 3

•

Instrumenten

•

•
•
•

Doelgroepen

•
•

•

Meetbare gegevens

gebruik) belemmert de doorstroming, is oneerlijk voor hen die wel op
hun beurt wachten en kan corporaties en andere verhuurders veel geld
kosten.
Actieplan «Beter (t)huis in de buurt» (TK 2007–2008, 31 200 XVIII, nr.
48, bijlage), lopend van 2007 tot 2011. De uitvoering is in samenwerking met het ministerie van VWS;
Plan van aanpak maatschappelijke opvang, tweede fase. Deze fase is in
2010 vastgesteld en ondertekend door de G4 en het kabinet. Doel is de
doorstroming uit de opvang te verbeteren en de instroom van nieuwe
dak- en thuislozen te voorkomen;
Plan van aanpak huisvesting en inburgering van arbeidsmigranten uit
Midden- en Oost-Europa (TK 29 407, nr. 106);
VROM/WWI stimuleert dat over de hierboven genoemde doelen
prestatieafspraken tussen gemeenten en corporaties worden gemaakt.
Ouderen en mensen met een beperking, dak- en thuislozen, studenten
en buitenlandse werknemers met name uit de MOE-landen;
Gemeenten, corporaties en landelijke cliënten organisaties, koepels en
brancheorganisaties;
Aandachtsgroep huishoudens met een inkomen tot de maximumgrens
van de huurtoeslag.
Ten tijde van het opstellen van de begroting was de herberekening van
de opgave aan geschikte woningen en verzorgd wonen op basis van
het WoON2009 nog niet geheel afgerond. De definitieve gegevens
komen in de verdere loop van het jaar beschikbaar.

3.3. Overzicht beleidsonderzoeken
In het kader van de Brede Heroverwegingen is er veel onderzoek gedaan
waarin het ingezette beleidsinstrumentarium aan bod is gekomen. Het
nieuwe coalitieakkoord kan daarnaast al leiden tot een andere invulling
van het beleid. Dit heeft ertoe geleid dat enkele beleidsdoorlichtingen zijn
opgeschort, waaronder de beleidsevaluatie Huurbeleid (TK 2009–2010,
27 926, nr. 143). Na de totstandkoming van een nieuw coalitieakkoord en
de besluitvorming over het in te zetten beleidsinstrumentarium zal
worden bezien of een beleidsdoorlichting op deze onderwerpen alsnog
opportuun is.
Tabel 3.4. Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid
Soort onderzoek

Onderwerp

AD/OD

A.Start
B. Afgerond

Beleidsdoorlichting

Evaluatie van de Wet bijzondere maatregelen grootstedelijke
problematiek
Garanderen van een laagdrempelige geschillenbeslechting.

OD 3.2.1

Verruiming van het aanbod van geschikte woningen voor bijzondere
aandachtsgroepen, alsmede het bestrijden van onrechtmatige
bewoning

OD 3.2.5

A. 2011
B. 2011
A. 2014
B. 2014
A. 2013
B. 2013

OD 3.2.4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

54

Beleidsartikel 4

Artikel 4. Integratie niet-westerse migranten
Algemeen – grondslag
De apparaatsuitgaven en de uitgaven voor de tijdelijke projectorganisatie
zijn binnen dit artikel van de WWI-begroting (XVIII) opgenomen, zoals
vermeld in het Deltaplan Inburgering (TK 2006–2007, 31 143, nr.1).
Verantwoording over deze uitgaven vindt daarmee plaats op deze
programmabegroting en niet op artikel 91 van de VROM-begroting (XI)
waar de overige apparaatuitgaven van WWI zijn opgenomen.
4.1. Algemene doelstelling
De integratie van niet-westerse migranten1 in de Nederlandse samenleving, economisch, sociaal en cultureel
Motivering

Integratie heeft zowel betrekking op de voorwaarden voor deelname als
de feitelijke deelname aan het economische, sociale, culturele leven. In
het integratieproces moeten achterstanden worden ingelopen en
afstanden worden overbrugd. Er is substantiële vooruitgang op een aantal
terreinen, maar op andere terreinen is er nog achterstand. Zo is
vooruitgang geboekt voor wat betreft instroom en deelname van
niet-westerse migranten in het hoger onderwijs, de arbeidsmarktdeelname, het beroepsniveau en het eigen woningbezit. Tegelijkertijd is er
nog veel schooluitval, is de sociale segregatie eerder toe- dan afgenomen
en is de arbeidsmarktpositie van jongeren van niet-westerse afkomst nog
altijd slechter. De arbeidsmarktpositie van deze jongeren staat verder
onder druk door een oplopende jeugdwerkloosheid. Jongeren van
Antilliaans- en Marokkaans-Nederlandse afkomst verlaten hun school
relatief vaker zonder startkwalificaties, zijn vaker werkloos en ook vaker
verdacht van een misdrijf dan hun leeftijdsgenoten. Ook speelt discriminatie nog altijd een rol op terreinen als de arbeidsmarkt, leefomgeving en
horeca. Daarvoor is integratiebeleid nodig.

Verantwoordelijkheid

•

•

•
•

Externe factoren

1

Tot de migranten worden ook de in
Nederland geboren kinderen van migranten
gerekend (de tweede generatie).

De Minister voor WWI heeft een integrale verantwoordelijkheid voor
de opzet en voortgang van het kabinetsbrede integratiebeleid.
Belangrijke delen van het integratiebeleid worden uitgevoerd onder
verantwoordelijkheid van bewindslieden van andere departementen;
De Minister voor WWI heeft beleidsverantwoordelijkheid voor de
inburgering en voor een aantal specifieke integratieonderwerpen. Dit
laatste vaak in samenwerking met andere bewindslieden;
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van inburgeringsen integratiebeleid op lokaal niveau;
De Minister voor WWI is ook verantwoordelijk voor de uitvoering van
de Remigratiewet.

Specifiek voor inburgering:
• De wijze waarop gemeenten en andere bij integratie en participatie
betrokken instellingen en organisaties hun taken en verantwoordelijkheden waarmaken;
• De mate waarin inburgeringsplichtigen de verantwoordelijkheid
oppakken om aan de inburgeringplicht te voldoen en de benodigde
competenties te verwerven om te kunnen participeren in de samenleving.
Specifiek voor het realiseren van het integratieprogramma:
• De inzet van niet-westerse migranten om deel uit te maken van de
Nederlandse samenleving;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

55

Beleidsartikel 4

•

•

Meetbare gegevens

De bereidheid van instellingen, bedrijven en gemeenten om competente personen ongeacht etnische, culturele of levensbeschouwelijke
achtergrond mee te laten doen;
De bereidheid van maatschappelijke partners om hun verantwoordelijkheid te nemen.

De mate waarin de algemene doelstelling van het integratiebeleid wordt
gerealiseerd wordt afgemeten aan de ontwikkeling van een aantal
kengetallen. Dit betreft het verschil tussen de autochtone Nederlanders en
niet-westerse migranten voor wat betreft netto-arbeidsparticipatie;
het aandeel personen met een startkwalificatie en het aandeel verdachten
van een misdrijf.
Een groot aantal externe factoren beïnvloedt de waarden van deze
kengetallen. Het SCP ontwikkelt momenteel daarom een methodiek om de
streefwaarden nader te concretiseren.
Ten aanzien van de integratieonderwerpen waarvoor de Minister voor
WWI beleidsverantwoordelijkheid heeft, worden meetbare gegevens
gespecificeerd onder de desbetreffende operationele doelstellingen.

Tabel 4.1 Kengetallen voor integratie
Percentage netto arbeidsparticipatie van de bevolking 15–64 jaar

2006

2007

2008

2009

Streefwaarde
in 2011

Niet-westerse migranten
Autochtone Nederlanders
Verschil
Percentage met startkwalificatie van de niet schoolgaande bevolking
15– 64 jaar
Niet-westerse migranten 2e generatie
Autochtone Nederlanders
Verschil
Aantal verdachten per 10 000 van de bevolking van 12 jaar en ouder
Niet-westerse migranten
Autochtone Nederlanders
Verschil

49,7
66,8
– 17,1

53,3
68,2
– 14,9

56,5
69,2
– 12,7

54,7
69,1
– 14,4

Afname

65,8
69,7
– 3,9

68,0
70,6
– 2,6

67,5
71,8
– 4,3

68,2
72,3
– 4,1

Afname

480
124
356

478
126
352

460
118
342

Afname

Bron: CBS kernindicatoren. Jaarlijkse aanlevering conform onderzoeksopdracht WWI

Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 4.2. Integratie niet-westerse migranten
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

241 178

500 583

345 548

292 365

192 600

106 098

110 857

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

409 750

501 311

351 548
337 761

298 365
302 014

198 600
78 808

106 098
80 336

110 857
76 804

Programma:
Bewerkstelligen dat oud- en nieuwkomers hun inburgeringsexamen
halen
Facilitering inburgering

409 750

501 311

351 548

298 365

198 600

106 098

110 857

354 241
354 241

439 657
439 657

288 559
288 559

235 119
235 119

136 279
136 279

39 292
39 292

44 552
44 552

55 509
30 623
24 886

61 654
33 492
28 162

62 989
37 503
25 486

63 246
37 503
25 743

62 321
37 504
24 817

66 806
37 504
29 302

66 305
37 003
29 302

Het versterken van de maatschappelijke emancipatie en het vergroten van
de sociale integratie van niet-westerse
migranten
Facilitering remigratie
Overige instrumenten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

56

Beleidsartikel 4

x € 1 000
Ontvangsten:

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

12 420

103 249

58 937

32 425

4 425

4 425

4 425

Toelichting
Grafiek 4.1 Budgetflex in % en bedragen per operationeel doel voor 2011
-1.447

100%

1%
52.698

13%

8.301

383.089

87%

54.800

1. in bedr.
x € 1.000

2. in perc.

2. in bedr.
x € 1.000

90%

3.870

80%
70%
60%
50%

99%

40%
30%
20%
10%
0%
1. in perc.

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
1. Bewerkstelligen dat oud- en nieuwkomers hun inburgeringsexamen halen;
2. Het versterken van de maatschappelijke emancipatie en het vergroten van de sociale integratie
van niet-westerse migranten.

Toelichting:
OD 1: De juridisch verplichte bedragen betreffen de bijdragen aan het
Participatiefonds, gemeentefonds, COA en IBG voor de uitvoering van de
wet Inburgering, leningen onder de Wet Inburgering en examens onder de
wet Inburgering Buitenland.
OD 2: De juridisch verplichte bedragen betreffen projectsubsidies op
grond van de regeling Ruimte voor contact, subsidies voor activiteiten van
maatschappelijke organisaties, remigratie-uitkeringen, bijdragen aan
gemeenten voor maatregelen inzake Antilliaans- en MarokkaansNederlandse jongeren en projecten inzake rechtstaat en pluriformiteit.
4.2. Operationele doelstellingen
4.2.1. Bewerkstelligen dat oud- en nieuwkomers hun inburgeringsexamen
halen
Motivering

Om oud- en nieuwkomers actiever mee te laten doen in de samenleving is
het noodzakelijk dat deze groep een goede beheersing van de Nederlandse taal en kennis van de Nederlandse samenleving heeft. Het volgen
van een inburgeringstraject en het halen van het inburgeringsexamen is
een middel om dit te bewerkstelligen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

57

Beleidsartikel 4

Instrumenten

Wet inburgering
Om budgettaire redenen (invulling motie Koolmees) heeft het kabinet
ervoor gekozen in 2011 € 100 mln en € 175 mln in 2012 incidenteel om te
buigen op de inburgeringsmiddelen van het participatiebudget en het
gemeentefonds. In 2011 stelt het Rijk een bedrag beschikbaar van in totaal
€ 295,6 mln. voor gemeenten. Hiervan is reeds 48 mln toegevoegd aan
het Gemeentefonds; het overige budget wordt ingebracht in het participatiebudget.
Het kabinet hecht grote waarde aan de eigen verantwoordelijkheid van
nieuwkomers. Zij moeten zelf het initiatief en de regie nemen om hun
inburgering te realiseren. Er zal worden toegewerkt naar een stelsel
waarbij het merendeel van de kosten bij de inburgeraar wordt neergelegd.
Verdeling inburgerings middelen Participatiebudget 2011 over gemeenten

NG31
38%

G4
38%

G31−Overig
24%

Een aantal taken voor de inburgering wordt centraal gecoördineerd en
gefinancierd, zoals het examenstelsel, het leenstelsels, de inburgering in
de centrale opvang, de exploitatie van het keurmerk inburgering en de
monitoring van de inburgeringsresultaten. Voor deze centrale taken is in
2011 een bedrag van € 38,9 mln. beschikbaar.
Wet inburgering in het buitenland
Conform de wet Inburgering in het buitenland moeten bepaalde groepen
vreemdelingen die zich in Nederland willen vestigen het basisexamen
inburgering afleggen op een examenlocatie in het buitenland. Het slagen
voor het basisexamen is een voorwaarde voor het verkrijgen van een
machtiging tot voorlopig verblijf. Voor de uitvoering van de Wet inburgering in het buitenland is een bedrag van € 3 mln beschikbaar. Invoering
van de hogere eisen aan de taalvaardigheid zal april 2011 plaatsvinden. In
2012 zal de Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen worden toegevoegd
aan het basisexamen inburgering in het buitenland. Daardoor komen
gezinsmigranten met een hoger niveau van taalvaardigheid binnen. Dit
bevordert de inburgering en de integratie van deze nieuwkomers in
Nederland.
Meetbare gegevens

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

58

Beleidsartikel 4

Tabel 4.3 Prestatie-indicatoren inburgering Nederland
Prestatie-indicatoren inburgering Nederland

2009 1

2010

2011

2012

2013

2014

Aantal deelnemers dat voor het inburgeringsexamen is
geslaagd 2
Slagingspercentage

17 582
75%

25 021
60%

32 552
65%

34 830
70%

27 300
70%

17 640
70%

1

Bron: Informatiesysteem Inburgering (ISI), stand per ultimo 2009, peildatum 1 februari 2010.
De geslaagden per jaar kunnen in datzelfde jaar of in eerdere jaren zijn gestart. Bijv: Geslaagden in 2009 zijn dus in 2009 of in eerdere jaren
gestart en hebben hun traject in 2009 met succes afgerond.

2

4.2.2. Het versterken van de maatschappelijke emancipatie en het
vergroten van de sociale integratie van niet-westerse migranten
Motivering

Ondanks goede ontwikkelingen is nog altijd een achterstand zichtbaar in
sociale integratie en maatschappelijke emancipatie van niet-westerse
migranten. Het reguliere beleid op de terreinen van onderwijs en werk,
gezondheid welzijn en sport, justitie en openbare orde moet voor iedereen
gelijk werken, moet dus iedereen bereiken en voor iedereen even effectief
werken. Waar het regulier beleid onvoldoende niet-westerse migranten
bereikt en onvoldoende effectief is, zijn aanvullend flankerende dan wel
specifieke, afzonderlijke maatregelen en acties nodig.
Naast het verminderen van ruimtelijke segregatie en het vergroten van de
ontwikkelingspotenties van wijken (zie beleidsartikel 1) betreft het de
onderwerpen die hierna bij de instrumenten worden genoemd.
Bij de uitvoering van integratiebeleid wordt gebruik gemaakt van de
expertise van diverse maatschappelijke organisaties, zoals Forum en de
LOM-organisaties (Landelijk Overleg Minderheden). Ook wordt aan het
CBS en SCP jaarlijks een vergoeding betaald voor onderzoek en
monitoring van de ontwikkelingen in het Jaarrapport Integratie. Deze
organisaties ontvangen hiervoor in 2011 een vergoeding van in totaal
€ 12,8 mln. Daarnaastwisselen Rijk, gemeenten en overige betrokkenen,
beleid en ervaring uit via de Gemeenschappelijke Integratie Agenda (GIA).
In 2011 organiseren betrokkenen net als in 2010 in 7 regio’s 21 bijeenkomsten. In 2010 is het thema cultuur en sport in de GIA toegevoegd. In
2011 wordt de GIA met de thema’s Diversiteit en Rechtsstaat uitgebreid.
Het streven is het percentage gemeenten dat deelneemt aan de GIA in
2011 te verhogen tot 40%. Hiervoor is bijna € 1 mln. beschikbaar in 2011.

Instrumenten

Risicojongeren
Het Rijk voert generiek beleid ter bestrijding van schooluitval, jeugdwerkloosheid, overlast en criminaliteit. Bij Marokkaans- en AntilliaansNederlandse jongeren is de oververtegenwoordiging op het terrein van
criminaliteit, maar ook met betrekking tot schooluitval en werkloosheid
nog steeds hoog.
Risicojongeren veroorzaken niet alleen problemen, ze hebben ook
problemen: vaak verkeren ze in een moeilijke thuissituatie, ontbreken
ouders die als rolmodel kunnen fungeren, is sprake van een taalachterstand, armoede, geweld en schulden. Ze groeien op in een straatcultuur.
Ook komt er steeds meer zicht op de psychische problemen waarmee een
deel van deze jongeren kampt.
Een harde aanpak van de overlast en criminaliteit is noodzakelijk.
Tegelijkertijd moet jongeren waar mogelijk perspectief worden geboden
op onderwijs en werk. Dit moet leiden tot het terugdringen van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

59

Beleidsartikel 4

oververtegenwoordiging van deze jongeren in de genoemde problematiek
en inbedding van de specifieke aanpak bij de reguliere instellingen.
Daarom heeft het kabinet «Balkenende IV» in het kader van de Beleidsbrieven «Aanpak Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren: Grenzen
stellen en Perspectief bieden» (TK 2009–2010, 31 268, nr.13) en «Kabinetsbeleid Antilliaans-Nederlandse probleemjongeren vanaf 2010» (TK
2009–2010, 26 283, nr. 52) aan Justitie en gemeenten meer mogelijkheden
gegeven voor een persoonsgerichte aanpak gericht op het tegengaan van
overlast en op het helpen bij de opvoeding en begeleiding naar onderwijs
en werk.
Het Rijk ondersteunt gemeenten die ervoor kiezen via een specifieke
aanpak de oververtegenwoordiging van deze twee groepen risicojongeren
snel terug te dringen en hen kansen te bieden financieel en via uitwisseling van kennis. Met deze gemeenten vormt het Rijk een samenwerkingsverband. Daarnaast gaat het Rijk door met het versterken van de
capaciteiten van de Marokkaanse en Antilliaanse gemeenschap in
Nederland, zodat ze nog meer in staat zijn hun verantwoordelijkheid te
nemen en actief betrokken zijn bij gezinnen met opvoedingsproblemen.
Via het gemeentefonds is voor 2011 door de minister voor WWI € 11,5
mln. en door de minister van Justitie € 5,4 mln. beschikbaar gesteld aan
de gemeenten die deel uitmaken van het samenwerkingsverband. Deze
middelen zijn onder andere bedoeld voor de inzet van gezinsmanagers en
straatcoaches en het inbedden van de aanpak van deze risicojongeren in
de reguliere gemeentelijke instellingen (WWI) en het voorkomen van een
criminele loopbaan (Justitie). Ter ondersteuning van gemeenten zorgt het
Rijk voor onderzoek en evaluaties, een jaarlijkse monitor en de
verspreiding van kennis. Hiermee kan de effectiviteit van de aanpak
vergroot worden. Hiervoor is op de begroting van WWI is € 2,8 mln.
beschikbaar. Gemeenten kunnen in 2011 daarnaast een beroep doen op
de veiligheids- en leefbaarheidsmiddelen van WWI en BZK voor de
financiering van lokale programma’s voor probleemjongeren. Het totaal
van de veiligheids- en leefbaarheidsmiddelen bedraagt in 2011 € 64 mln.
dat ook via het gemeentefonds beschikbaar is gesteld.
Het Rijk spreekt de Marokkaans- en Antilliaans-Nederlandse gemeenschappen aan op hun verantwoordelijkheid en de ondersteuning van
gezinnen waar problemen heersen in de sfeer van de opvoeding.
Gemeenten kunnen daarnaast migrantengezinnen in de opvoeding
ondersteunen met de middelen die ze via Jeugd en Gezin ontvangen voor
de inrichting van Centra voor Jeugd en Gezin.
Programma Diversiteit in het Jeugdbeleid
Ook in 2011 voert ZonMw het programma Diversiteit in het Jeugdbeleid
(2008–2012) uit in opdracht van de bewindslieden voor Jeugd & Gezin en
voor WWI. De aanpak omvat: verbetering van het bereik van moeilijke
doelgroepen, verbetering van de vroegsignalering van risico’s en
problemen, het beschikbaar krijgen van voor migrantendoelgroepen
effectieve interventies en voor verschillende culturele achtergronden
geschikte werkwijzen (programmalijn Kennisontwikkeling en -versterking).
Verder worden beroepsprofielen en -opleidingen in de jeugdsector
voorzien van interculturele competenties (programmalijn Versterken
vakmanschap) en worden jeugdinstanties zoals het Centrum voor Jeugd
en Gezin toegerust om beter te kunnen werken met de verschillende
migrantendoelgroepen (programmalijn Versterken lokale jeugdvoorzieningen). Voor de uitvoering van het programma in de periode 2008–2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

60

Beleidsartikel 4

hebben de bewindslieden gezamenlijk € 10 mln beschikbaar gesteld,
waarvan € 1 mln per jaar via de WWI-begroting wordt gefinancierd.
Rechtstaat en pluriformiteit
Met het programma «Rechtsstaat & pluriformiteit» geeft de minister voor
WWI een nadere uitwerking, operationalisatie en implementatie vorm van
de integratiebrief uit november 2009 (TK 2009–2010, 31 268, nr. 25). Het
programma wordt opgezet langs de programmalijnen «meedoen» en
«samenleven». De belangrijkste aandachtsvelden binnen deze programmalijnen zijn eigen verantwoordelijkheid/ actief burgerschap, participatie
en de grenzen van de rechtsstaat.
De sociale component van actief burgerschap wordt vanuit het Rijk
ondersteund door het stimuleren van bewonersbetrokkenheid bij de
wijkaanpak. Het versterken van politieke burgerschapsvaardigheden
onder vooral jongeren is een doel dat onder meer wordt geconcretiseerd
in het kader van het tegengaan van radicalisering, bijvoorbeeld door het
versterken van democratische vaardigheden ten behoeve van alledaagse
interculturele ontmoetingen (TK 2009–2010, 29 754, nr. 175). De projecten
richten zich op het uitdragen van de basiswaarden van de democratische
rechtsstaat, het bevorderen van openheid van de samenleving in de
omgang met pluriformiteit en van de participatie van burgers in de
democratie en op training van sociale competenties.
Op grond van de regeling Ruimte voor contact betaalt het Rijk € 1,6 mln
voor gezamenlijke activiteiten van autochtonen en niet-westerse
migranten die gericht zijn op praktische gemeenschappelijke doelen op
lokaal niveau. Het gaat om betalingen op basis van toekenningen uit het
verleden want de regeling is in 2009 beëindigd. In totaal is er voor
Rechtstaat en pluriformiteit € 6,1 mln beschikbaar in 2011.
Aanpak rassendiscriminatie
Zoals ook beschreven in de Integratiebrief van november 2009 (TK
2009–2010, 31 268, nr. 25) richt het beleid zich in 2011 met name op het
vergroten van de weerbaarheid van slachtoffers van rassendiscriminatie;
bestrijden van haatzaaien en rassendiscriminatie op het internet, en
vergroten van de professionaliteit van organisaties in het discriminatieveld. Hiervoor is in 2011 € 1,8 mln beschikbaar.
Remigratiewet
De Remigratiewet biedt een uitweg aan degenen die ooit naar Nederland
kwamen voor arbeid en vestiging, maar nu een dringende wens tot
terugkeer hebben, doordat zij in een situatie van afhankelijkheid verkeren
zonder zicht op verbetering en zelf hun remigratie niet kunnen bekostigen.
Het betreft personen die ondanks hun inburgering en andere inspanningen hier geen bestaan kunnen opbouwen of die oud zijn en geen zicht
meer hebben op een zinvolle participatie in de Nederlandse samenleving.
Het is mogelijk dat migranten in die klemsituatie in hun herkomstland een
beter perspectief zien, maar de kosten voor hun remigratie niet kunnen
opbrengen.
De faciliteiten van de wet bestaan uit een eenmalige tegemoetkoming in
de kosten voor verhuizing en een periodieke uitkering om te voorzien in
de noodzakelijke kosten van bestaan in het land van bestemming. De
laatstgenoemde remigratievoorziening is beschikbaar voor personen
vanaf 45 jaar die langdurig werkloos, arbeidsongeschikt of bijstandsgerechtigd zijn en is bedoeld om te voorzien in de noodzakelijke kosten van
bestaan in het bestemmingsland.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

61

Beleidsartikel 4

Huwelijks- en gezinsmigratie
Het kabinet heeft op 2 oktober 2009 de aanpak huwelijks- en gezinsmigratie gepresenteerd. De aanpak is erop gericht op de betere integratie en
emancipatie van huwelijks- en gezinsmigranten in Nederland, onder
andere door het verhogen van de inburgeringseisen in het buitenland, het
tegengaan van fraude en misbruik en op Europees niveau in te zetten op
harmonisatie van het gezinsmigratiebeleid. In 2011 wordt deze aanpak
voortgezet.
Meetbare gegevens

De meetbare gegevens van de onderdelen van het integratiebeleid
waarvoor de Minister voor WWI specifiek verantwoordelijk is, zijn
hieronder opgenomen in tabel 4.4 – 4.8. De onderdelen van het integratiebeleid uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van bewindslieden van
andere departementen zijn in de meetbare gegevens van de betreffende
departementen opgenomen. Jaarlijks verschijnt bovendien gelijktijdig met
de Rijksbegroting het Jaarrapport Integratie. Hierin staat een feitelijk
overzicht van de ontwikkelingen op het gebied van integratie.

Tabel 4.4 Gemeenschappelijke beleidsagenda
2007 1

2008

2009

2010 2

20112

0%

niet
gemeten

34%

25%

40%

Marokkaans-Nederlandse risicojongeren

2010

2012

Oververtegenwoordiging in schooluitval
Oververtegenwoordiging in werkloosheid
Oververtegenwoordiging in criminaliteit

33%
101%
170%

afname
afname
afname

Antilliaans-Nederlandse risicojongeren

2010

2013

Oververtegenwoordiging in schooluitval
Oververtegenwoordiging in werkloosheid
Oververtegenwoordiging in criminaliteit

61%
131%
137%

afname
afname
afname

Gemeenschappelijke beleidsagenda
Percentage gemeenten dat deelneemt aan de gemeenschappelijke
beleidsagenda voor het integratiebeleid.
1
2

Basiswaarde bij de start van het beleid;
Streefwaarde uit het beleidsprogramma en de begroting 2010.

Bron: Evaluatie van 1 jaar Gemeenschappelijke Integratie Agenda door B&A. De volgende meting vindt plaats in 2011;

Tabel 4.5 Marokkaans-Nederlandse risicojongeren

Bron: Monitor Antilliaans-Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse risicojongeren; 2010 is de nulmeting;

Tabel 4.6 Antilliaans-Nederlandse risicojongeren

Bron: Monitor Antilliaans-Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse risicojongeren; 2010 is de nulmeting;

Tabel 4.7 Aanpak rassendiscriminatie
Aanpak rassendiscriminatie

2007

2008

2009

Aantal meldingen bij een antidiscriminatievoorziening van discriminatie op grond van ras.

1 835

2 003

2 363

Bron: Kerncijfers 2008; landelijk overzicht van discriminatieklachten geregistreerd bij antidiscriminatiebureaus en meldpunten in Nederland
opgesteld door Art. 1, de landelijke vereniging ter voorkoming en bestrijding van discriminatie in samenwerking met de Universiteit van Utrecht;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

62

Beleidsartikel 4

Tabel 4.8 Facilitering remigratie
Facilitering remigratie
Aantal remigranten met een éénmalige uitkering voor reisen vervoerskosten en kosten hervestiging
Aantal remigranten met een periodieke uitkering per einde
jaar

2009

2010

2011

2012

2013

2014

279

320

310

320

310

310

10 923

11 230

11 510

11 750

11 960

12 130

Bron: Jaarlijkse opgave van de Sociale verzekeringsbank (SVB) van het aantal rechthebbenden en de raming daarvan.

4.3 Overzicht beleidsonderzoeken
Tabel 4.9 Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid
Soort onderzoek

Onderwerp

AD/OD

A. Start
B Afgerond

Beleidsdoorlichting

Deltaplan Inburgering

AD

Effecten onderzoek ex
post
Overige evaluatieonderzoeken

Jaarrapport integratie

OD 4.2.2

A. 2011
B. 2012
Jaarlijks

Monitor Antilliaans-Nederlandse en Marokkaans-Nederlandse
risicojongeren

OD 4.2.2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

Jaarlijks in de
periode
2010–2012

63

Beleidsartikel 5

Artikel 5. Kennis en Ordening Wonen, Wijken en Integratie
5.1. Algemene beleidsdoelstelling
Motivering

Het maatschappelijke domein van Wonen, Wijken en Integratie kan door
het Rijk alleen goed worden beïnvloed als deze ook beschikt over
voldoende actuele kennis over de verschillende onderdelen van dit
domein en in hun onderlinge samenhang. Het Rijk kan helpen lokale
problemen beter te lijf te gaan door het toevoegen en verspreiden van
kennis aan de uitvoeringspraktijk.
Bij de uitvoering van het beleid van wonen en wijken hebben de woningcorporaties een belangrijke rol. De verantwoordelijkheden tussen de
woningcorporaties en het Rijk, de toezichthouder, de lokale overheden,
andere spelers in het maatschappelijk middenveld en de bewoners
moeten herijkt worden naar de actuele maatschappelijke opgaven en
inzichten.

Verantwoordelijkheid

De Minister voor WWI is verantwoordelijk voor:
• Het ontwikkelen, ontsluiten en verspreiden van kennis over wonen,
wijken en integratie;
• Het zorgen voor een heldere verdeling van rollen en verantwoordelijkheden van de partijen op het terrein van WWI;
• Partijen in staat stellen hun rollen en verantwoordelijkheden te
vervullen.

Externe factoren

Het behalen van de algemene doelstelling is afhankelijk van:
• Beschikbaarheid van kennis en gegevens van derden op het gebied
van wonen, wijken en integratie;
• Actieve participatie van betrokken partijen op het gebied van wonen,
wijken en integratie.

Meetbare gegevens

Het programma van dit artikel is er primair op gericht om de prestaties uit
de overige artikelen van de begroting van WWI nu en in de toekomst te
kunnen realiseren. Dat betekent dat voor de algemene beleidsdoelstelling
van artikel 5 geen algemene indicatoren (outcome) beschikbaar zijn. Wel
is op het niveau van de operationele doelen (output) een aantal prestatieindicatoren opgenomen.
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 5.1. Kennis en Ordening Wonen, Wijken en Integratie
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

11 852

3 106

15 730

6 965

6 774

9 559

8 788

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

8 506

10 567

12 031
8 817

9 554
0

6 725
0

8 788
0

8 788
0

Programma:
Tijdig inspelen op maatschappelijke
veranderingen
Onderzoek, experimenten en
kennisoverdracht
FES NICIS

8 506

10 567

12 031

9 554

6 725

8 788

8 788

0

0

3 072

2 173

286

405

405

0
0

0
0

361
2 711

766
1 407

286
0

405
0

405
0

0

0

7 293

5 715

4 773

6 717

6 717

0

0

7 293

5 715

4 773

6 717

6 717

Ontsluiten van kennis en onderzoekscoördinatie
Onderzoek, experimenten en
kennisoverdracht

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

64

Beleidsartikel 5

x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

0

0

255

255

255

255

255

0

0

255

255

255

255

255

790

1 363

1 411

1 411

1 411

1 411

1 411

790

1 363

1 361

1 361

1 361

1 361

1 361

0

0

50

50

50

50

50

7 716
5 160
2 556

9 204
5 538
3 666

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

0

0

2 711

1 407

0

0

0

Bevorderen maximale maatschappelijke
prestaties van woningcorporaties
Onderzoek, experimenten en
kennisoverdracht
Versterken van de positie van de woonconsument
Subsidies woonconsumentenorganisaties
Onderzoek, experimenten en
kennisoverdracht
Overige programmabudgetten
Onderzoek
Experimenten en kennisoverdracht
Ontvangsten:

Toelichting:
Grafiek 5.1. Budgetflex in % en bedragen per operationeel doel voor 2011

100%

6%

180

9%

671

32%

2.313

4%

50

96%

1.361

4. in perc.

4. in bedr.
x € 1.000

90%
80%
70%
60%
50%

94%

100%

255

3. in perc.

3. in bedr.
x € 1.000

2.892

40%
30%

59%

4.309

2. in perc.

2. in bedr.
x € 1.000

20%
10%
0%
1. in perc.

1. in bedr.
x € 1.000

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
1. Versterken van de positie van de woonconsument (OD 5.2.4.)
2. Overige programmabudgetten

Bij «Ontsluiten van kennis en onderzoekscoördinatie» is een budget ad
€ 2,3 mln als «bestuurlijk gebonden» geoormerkt. Het basisonderzoek, dat
in 2011 tot deze uitgaven zal leiden, is nodig om een aantal belangrijke
beleidsevaluaties en toekomstverkenningen te verrichten, beleidsprogramma’s te onderbouwen en beleidseffecten te monitoren.
Voorbeelden hiervan zijn: monitors van de sociaalfysieke ontwikkeling in
de wijken, de woonlastenontwikkeling van huishoudens, de voortgang
van de woningbouw en energiebesparing in woningen. Daarnaast het
analyseren van het functioneren van de woningmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

65

Beleidsartikel 5

Belangrijke onderzoeksprojecten die hiervoor moeten worden uitbesteed,
zijn onder meer: een aantal modules van het WoonOnderzoek Nederland
(WoON) en de actualisering van de woningbehoeftenraming.
5.2. Operationele doelstellingen
5.2.1. Tijdig inspelen op maatschappelijke veranderingen
Motivering

Om niet alleen te werken aan maatschappelijke problemen van vandaag,
maar ook voorbereid te zijn op de (mogelijke) toekomstige problemen en
uitdagingen van de portefeuille wonen, wijken en integratie (WWI).

Instrumenten

De Strategische Kennisagenda (SKA) van WWI is dynamisch.
De SKA geeft richting aan het strategisch onderzoek dat door WWI wordt
uitgezet en levert daarnaast belangrijke input voor de discussies met
kennisinstituten en planbureaus over hun werkprogramma’s.
5.2.2. Ontsluiten van kennis en onderzoekscoördinatie

Motivering

Voor een goede beleidsvorming en- uitvoering op het WWI-terrein is
ontwikkeling en uitwisseling van kennis tussen WWI en partijen noodzakelijk.

Instrumenten

Kennis als interventie-instrument
• Organisatie van experimenten en workshops, publicaties van
basisonderzoek in vakbladen, onderhoud van een internetsite en
informatiedesk met informatie over wonen, wijken en integratie;
• Verspreiden van kennis over effectieve interventies op het terrein van
wonen, wijken en integratie;
• Stimuleren van effectiviteitstudies en Maatschappelijke Kosten Baten
Analyses (MKBA’s) en door de ontwikkeling van een site over MKBA’s.
Kennisinfrastructuur
• Permanente afstemming en uitwisseling van kennis met de planbureaus, andere departementen, wetenschappelijke wereld, adviesorganen en andere kennisinstituten, ook internationaal (in bijzonder
EU-netwerken);
• Samenwerking met partners in het woonveld en op terrein van
integratie bij de ontwikkeling van kennis;
• Samenwerking en (deel)financiering van de kennisinstellingen SEV,
NICIS, KEI en NIROV met heldere afstemming van activiteiten.

Doelgroepen

Meetbare gegevens

Onderzoek, monitoring, prognoses
Zie «meetbare gegevens», waar een aantal concrete producten wordt
genoemd. Bovendien wordt rond actualiteiten waar nodig beleidsonderbouwend onderzoek uitgevoerd.
• Gemeenten;
• Provincies;
• Woningcorporaties;
• Marktpartijen (waaronder de bouwwereld);
• Universiteiten;
• Minderhedenorganisaties;
• Internationale instellingen.
De volgende specifieke meetbare gegevens voor 2011 zijn als resultaat te
benoemen:
• WoON;

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

66

Beleidsartikel 5

•
•
•
•
•
•
•

Woningbehoefte prognose;
Outcomemonitor 40 wijken;
Survey Integratie Nieuwe Groepen (SING);
Jaarrapport Integratie;
Leefbaarometer (actualisatie in 2011);
SEV Experimenten Programma;
NICIS Onderzoek en kennis programma’s.

5.2.3. Bevorderen maximale maatschappelijke prestaties van woningcorporaties
Motivering

Instrumenten

Woningcorporaties moeten, op grond van hun toelating en met hun
maatschappelijk bestemde vermogen, nationale, regionale en lokale
doelstellingen in de volkshuisvesting uitvoeren. Daarbij zijn hun prestaties
op het vlak van nieuwbouw, herstructurering, leefbaarheid van wijken en
dorpen, wonen met zorg en energiebesparing leidend. Dit doen zij als
maatschappelijke ondernemers in samenspraak met lokale betrokkenen.
De overheid borgt dat woningcorporaties goed (kunnen) functioneren via
het benoemen van de onderwerpen waarop prestaties worden verwacht,
prikkels, financiële waarborgen, begrenzing van het werkdomein en de
staatssteun, regels inzake de betrokkenheid van belanghebbenden, inzake
fusies, dochters en verbindingen.
De overheid beoordeelt de maatschappelijke prestaties en intervenieert bij
lokale geschillen. Sluitstuk van dit stelsel is een effectief intern en extern
toezicht gericht op de prestaties, de financiële continuïteit, de rechtmatigheid, de doelmatigheid en de integriteit. Dit corporatiestelsel zal
worden vernieuwd langs de lijnen van de met de Kamer besproken
voorstellen.
• Woningwet;
• Besluit beheer sociale huursector;
• Besluit Centraal Fonds voor de Volkshuisvesting;
• Ministeriële regelingen en circulaires;
• Toezicht;
• Rijksachtervang bij de borging van leningen van woningcorporaties.
De Rijksoverheid beoordeelt jaarlijks het presteren van woningcorporaties
aan de hand van hun jaarstukken en andere signalen. Daarbij worden de
prestaties bezien in het licht van de lokale, regionale en landelijke
prioriteiten in de volkshuisvesting. De prestaties van individuele woningcorporaties zullen, zo nodig, worden aangejaagd en knelpunten op lokaal
niveau zullen door vroegtijdige interventie worden aangepakt.
Jaarlijks worden de corporaties op basis van een analyse van het Centraal
Fonds voor de Volkshuisvesting een oordeel gezonden over hun solvabiliteit, de financiële continuïteit in het licht van hun prestatievoornemens,
en over eventuele onrechtmatige handelingen. Ook alle statutenwijzigingen, voornemens tot fusies, nevenactiviteiten, en meldingsplichtige
voornemens tot verkoop van huurwoningen worden door het Rijk
getoetst.

Meetbare gegevens

Beoogde prestaties voor 2011 zijn:
• Op basis van de besluitvorming van de Tweede Kamer over de
vernieuwing van het corporatiestelsel en de vormgeving van het
toezicht, alsmede naar aanleiding van het akkoord met de Europese
Commissie over de inzet van staatssteun bij corporaties, zal de
benodigde wijziging van wet- en regelgeving die begin 2010 aan de
Raad van State is voorgelegd verder in procedure worden gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

67

Beleidsartikel 5

•

•

Inzet is inwerkingtreding in 2012. Het gaat hierbij om een wijziging van
de Woningwet, een nieuwe Algemene maatregel van bestuur ter
vervanging van het Besluit beheer sociale huursector en een opschoning van regelingen en circulaires. Hierbij wordt een relatie gelegd met
het wetsvoorstel Maatschappelijke onderneming;
De in interdepartementaal verband op basis van de besluitvorming van
de Tweede Kamer voorbereide wetgeving over de normering van
topinkomens in de semipublieke sector die op 4 mei 2010 naar de Raad
van State is gezonden zal na accordering door het Parlement nader
worden uitgewerkt. Voor de corporatiesector zal een regeling worden
vastgesteld waarmee een maximering van topinkomens wordt
opgelegd tot nader vast te stellen normbedragen;
De Kamer is rond de zomer 2010 een door het Centraal Fonds voor de
Volkshuisvesting opgesteld sectorbeeld op basis van de voornemens
van de corporaties toegezonden. In het najaar 2010 is daarnaast een
vergelijkbaar sectorbeeld gezonden op basis van de jaarstukken over
2010. Beide rapporten gaan vergezeld van een beleidsbrief. In 2011 zal
het reguliere toezicht worden uitgevoerd op grond van de bestaande
regelgeving.

5.2.4. Versterken van de positie van de woonconsument
Motivering

De positie van de woonconsumenten wordt versterkt om recht te doen
aan hun positie op de woningmarkt.
De positie van huurders wordt versterkt door wettelijke waarborgen die
recht doen aan de positie van de huurdersorganisaties en aan de positie
van individuele huurders inzake veranderingen aan de eigen woning.
Om organisaties die de belangen van woonconsumenten vertegenwoordigen in hun activiteiten te ondersteunen, kan de overheid financiële
bijdragen verstrekken. Zo ontvangen de Woonbond en de Stichting
VAC-punt Wonen (voorheen Vrouwenadviescommissies) financiële
bijdragen voor de uitvoering van een met WWI overeen te komen
programma van activiteiten op het gebied van kennisoverdracht,
voorlichting en scholing. De Woonbond richt de activiteiten in ieder geval
op de onderwerpen betrokkenheid van huurders bij de wijkaanpak,
zeggenschap van huurders en de ordening van het wonen en de corporaties. De bijdrage aan de Woonbond bedraagt tot en met 2011 maximaal
€ 0,988 mln per jaar.
Daarnaast ontvangt de Woonbond voor het project «De Woonbond
Bespaart», een onderdeel van het actieprogramma «Energiebesparing en
duurzaam bouwen», voor 2010 een bijdrage van maximaal € 0,247 mln op
basis van werkelijk gemaakte kosten (art 2).

Instrumenten

VAC-punt Wonen richt zich op optimalisering van de gebruikskwaliteit van
woningen en woonomgeving. Daartoe ondersteunt zij de lokale woonadviescommissies bij het adviseren van gemeenten, corporaties en
ontwikkelaars over de gebruikskwaliteitsaspecten in bouwplannen.
Beleidsspeerpunten daarbij zijn onder andere brandveiligheid, binnenmilieu en energiebesparing. De bijdrage aan VAC-punt Wonen bedraagt
tot en met 2011 maximaal € 0,3 mln per jaar. De woonconsumentenorganisaties leggen door middel van een jaarverslag rekening en verantwoording af over de verrichte activiteiten.
• Artikel 7: 243 BW (aanpassing);
• Wet op het overleg huurders verhuurder;
• Uitvoeringswet huurprijzen woonruimte.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

68

Beleidsartikel 5

Meetbare gegevens

•

Doelgroepen

•

Wet op het overleg huurders verhuurder:
a) Initiatiefrecht voor huurders: nu in behandeling bij de Tweede
Kamer maar controversieel verklaard;
b) De geschillenbeslechting op grond van Wet op het overleg
huurders verhuurder zal in 2011 zijn ondergebracht bij de huurcommissie;
c) In 2011 zal het lokaal handvest tussen huurders- organisatie en
verhuurder inzake sloop en renovatie een wettelijke basis krijgen;
d) In 2011 zal gestart worden met de evaluatie van de verzoekschriftenprocedure die mogelijk is op grond van de Wet op het Overleg
huurders verhuurders.
Verantwoording VAC/WOONBOND

•
•
•

Huurders;
Huurderorganisaties;
Woonconsumenten.

5.3. Overzicht beleidsonderzoeken
Tabel 5.3 Overzicht onderzoek naar de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid
Soort onderzoek

Onderwerp

AD/OD

Beleidsdoorlichting

Bevorderen van maximale maatschappelijke prestaties van
woningcorporaties

OD 5.2.3

Overig evaluatieonderzoek

Versterken van de positie van de woonconsument.
Analyse prestatieafspraken tussen gemeenten en corporaties 2010;
De voornemens met betrekking tot 2011 van de gehele sector
worden geanalyseerd; De prestaties op specifieke thema’s worden
geëvalueerd.

A. Start
B. Afgerond

OD 5.2.4

A. 2013
B. 2013
A. 2014
B. 2014

OD 5.2.2

Jaarlijks

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

69

Beleidsartikel 6

Artikel 6. Rijkshuisvesting
6.1. Algemene beleidsdoelstelling
Motivering

Het kabinet hecht sterk aan de inpassing van zijn doelen op verschillende
beleidsthema’s in de rijkshuisvesting, omdat dit bijdraagt aan consistent
en consequent rijksbeleid en goed voorbeeldgedrag van de rijksoverheid
zelf. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) is
verantwoordelijk voor het rijksbrede beleid op onder meer het terrein van
de huisvesting van de rijksdienst en zorgt uit dien hoofde voor het
vastleggen van deze inpassing in rijksbrede kaders. De Rijksgebouwendienst adviseert over – en ondersteunt bij – de vorming en implementatie
van deze kaders.
De Rijksgebouwendienst bewaakt de cultuurhistorische waarde en
onderhoudt ook de monumenten in het bezit van de dienst die buiten het
huur-verhuurstelsel vallen en waarvan een deel geen huisvestingsfunctie
kan hebben.
De Rijksgebouwendienst verzorgt de huisvesting van het Koninklijk Huis,
de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken, die
niet onder het huur-verhuurstelsel vallen. De objecten van het Koninklijk
Huis voor zover vallend onder de verantwoordelijkheid van de Staat, de
Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken worden
met ingang van 2010 wel op een wijze analoog aan het huur-verhuurstelsel behandeld.

Verantwoordelijkheid

De Minister voor WWI is verantwoordelijk voor:
• de huisvesting van de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van
Algemene Zaken;
• de huisvesting van het Koninklijk Huis voor zover vallend onder de
verantwoordelijkheid van de Staat;
• de doelmatige uitvoeringspraktijk van de rijkshuisvesting binnen de
afgesproken kaders.

Externe factoren

Het behalen van de huisvestingsdoelstelling voor het Koninklijk Huis, de
Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken, veelal in
monumenten gehuisvest en aan specifieke locaties gebonden, is
afhankelijk van de mate waarin deze gebouwen functioneel aangepast
kunnen worden voor de desbetreffende gebruikers.
Budgettaire gevolgen van beleid

Tabel 6.1. Rijkshuisvesting
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

74 050

50 237

44 625

43 864

45 203

44 922

45 029

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

74 050

50 237

44 625
36 630

43 864
28 425

45 203
28 672

44 922
28 967

45 029
28 967

Programma:
Vanuit de uitvoeringspraktijk van de
rijkshuisvesting bijdragen aan rijksdoelen
Beleidsondersteuning (mede) van
toepassing op de rijkshuisvesting en
de doelmatige werking van het
rijkshuisvestingsstelsel

74 050

50 237

44 625

43 864

45 203

44 922

45 029

3 080

7 504

6 964

8 221

9 321

8 740

8 547

2 004

3 051

2 910

2 919

2 920

2 925

2 925

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

70

Beleidsartikel 6

x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Onderzoek Rgd
Coördinatie rijksopdracht- geverschap in de bouw
Energiebesparing rijkshuisvesting

180

599

598

598

598

598

598

0
896

1 212
2 642

1 209
2 247

1 209
3 495

1 209
4 594

1 209
4 008

1 209
3 815

Monumenten beheren:
Beheer monumenten in rijksbezit

7 426
7 426

15 259
15 259

10 088
10 088

10 130
10 130

10 130
10 130

10 130
10 130

10 130
10 130

63 544
6 590
33 619
3 639
11 346
8 350

27 474
0
0
0
0
0

27 573
0
0
0
0
0

25 513
0
0
0
0
0

25 752
0
0
0
0
0

26 052
0
0
0
0
0

26 352
0
0
0
0
0

0
0

18 096
9 378

18 195
9 378

16 135
9 378

16 374
9 378

16 674
9 378

16 974
9 378

0

2 626

357

357

357

357

357

Huisvesten van het Koninklijk Huis, de
Hoge Colleges van Staat en het ministerie
van Algemene Zaken
Onderhoud HCvS/AZ
Investeringen HCvS/AZ
Huren HCvS/AZ
Paleizen
Functionele kosten Koninklijk Huis
Huisvestingskosten Hoge Colleges
van Staat/Algemene Zaken
Huisvestingskosten Paleizen
Ontvangsten:

Toelichting
Grafiek 6.1. Budgetflex in % per operationeel doel in het begrotingsjaar 2011

100%
8%

560

25%

1.747

2%

600

90%
80%

50%

5.088

70%
60%
50%

98%

26.973

3. in perc.

3. in bedr.
x € 1.000

40%
30%

67%

4.657
50%

5000

2. in perc.

2. in bedr.
x € 1.000

20%
10%
0%
1. in perc.

1. in bedr.
x € 1.000

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Operationeel doel:
1. Vanuit de rijkshuisvesting bijdragen aan rijksdoelen
2. Monumenten beheren
3. Huisvesten van het Koninklijk Huis, de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van
Algemene Zaken

De Rijksgebouwendienst is een baten-lastendienst en voert daarom geen
verplichtingen-kasadministratie. De middelen voor het huisvesten van het
Koninklijk Huis, de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van
Algemene Zaken zijn belegd met gebruiksvergoedingen voor projecten
waarover met de gebruikers afspraken zijn gemaakt. Daarom zijn deze
middelen bijna geheel als juridisch verplicht aan te merken. De middelen
voor monumenten worden, als ze nog niet juridisch zijn verplicht, als

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

71

Beleidsartikel 6

beleidsmatig gebonden beschouwd, gezien de zorg die de dienst voor
deze monumenten heeft. De omvang van de juridische verplichtingen per
1 januari 2011 is een raming en is gebaseerd op de projectplanningen.
6.2. De operationele doelstellingen
6.2.1. Vanuit de uitvoeringspraktijk van de rijkshuisvesting bijdragen
leveren aan rijksdoelen
Motivering

Om vanuit de huisvestingsexpertise van de Rijksgebouwendienst bij te
dragen aan de realisatie van WWI-, VROM- en overige rijksdoelstellingen
en daarmee binnen de rijkshuisvesting het voorbeeld te geven voor –
relevant – nationaal en Europees beleid dat nog in ontwikkeling is of al is
vastgesteld.

Instrumenten

Financiële bijdragen aan de baten-lastendienst Rijksgebouwendienst om
vanuit de uitvoeringspraktijk bijdragen te leveren aan rijksdoelstellingen
door te adviseren over onder meer:
• het verbeteren van de duurzaamheid van de gebouwenvoorraad van
het Rijk;
• het verbeteren van de veiligheid van de gebouwen;
• de doelmatige werking van het rijkshuisvestingsstelsel;
• de totstandkoming van de rijkswerkplek;
• en door interne en externe belangen van de aanbestedende overheidsdiensten op het vlak van bouwopdrachten te bundelen en te versterken
door het verzorgen van coördinatie tussen aanbestedende rijksdiensten.

Meetbare gegevens

Beoogde prestaties voor 2011 zijn:
• Van enkele aansprekende huisvestingsprojecten die in 2011 zijn
opgeleverd zal worden aangegeven op welke wijze de overheid het
eigen rijksbeleid heeft toegepast.
6.2.2. Monumenten beheren

Motivering

Om de cultuurhistorische waarden van de monumenten in beheer (en niet
ondergebracht in het huur-verhuurstelsel) bij de Rijksgebouwendienst te
bewaken. Waar mogelijk wordt het gebruik bevorderd. Randvoorwaarde
daarbij is dat het gebruik niet conflicterend is met het behoud van de
cultuurhistorische waarde.

Instrumenten

Financiële bijdrage aan de baten-lastendienst Rijksgebouwendienst voor
het handhaven van de monumentale waarde van de monumenten in
beheer bij de Rijksgebouwendienst en het bevorderen van de gebruiksmogelijkheden en verhuurbaarheid door periodiek onderhoud en herstel.

Meetbare gegevens

Onderhoudsconditie van de monumenten. Op basis van een speciaal voor
de monumenten ontwikkelde inspectiemethodiek wordt de onderhoudsconditie van de monumenten in beheer bij de Rijksgebouwendienst in
beeld gebracht.
Voorts wordt inzicht gegeven in de gebruiksgraad van de monumenten
buiten het huur-verhuurstelsel in beheer bij de Rijksgebouwendienst. Een
deel van deze monumenten is naar hun aard niet geschikt voor gebruik,
zoals gedenknaalden of grafmonumenten. Deze objecten zijn buiten de
berekening gehouden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

72

Beleidsartikel 6

Tabel 6.2. Prestatie-indicator
Prestatie-indicator

Aantal geïnspecteerde monumenten
Bezettingsgraad monumenten

Basiswaarde

Peildatum

Streefwaarde

Periode

0

2007

70

2011

95%

2009

95%

2011

Bron: WWI/Rgd administraties

6.2.3. Huisvesten van het Koninklijk Huis, de Hoge Colleges van Staat en
het ministerie van Algemene Zaken
Motivering

Om deze doelgroep, die buiten het huur-verhuurstelsel valt, adequaat te
huisvesten. De objecten van deze doelgroep worden sinds 2010 wel
analoog aan het huur-verhuurstelsel behandeld. Het betreft het uitvoeren
van investeringsprojecten, waarvoor gebruik wordt gemaakt van een
leenfaciliteit bij het ministerie van Financiën. Daarnaast gaat het om
onderhoudswerkzaamheden voor ongeveer 240 000 m2 bruto vloeroppervlakte.

Instrumenten

Financiële bijdragen aan de baten-lastendienst Rgd, met name in de vorm
van gebruiksvergoeding, voor het verzorgen van de huisvesting van het
Koninklijk Huis, voor zover dat valt onder de verantwoordelijkheid van de
Staat en voor de huisvesting van de Hoge Colleges van Staat en het
ministerie van Algemene Zaken.

Meetbare gegevens

In 2010 wordt de nieuwe methodiek voor het meten van de klanttevredenheid vastgesteld. Op basis van deze nieuwe methodiek zal 2011
worden gebruikt om een 0-meting uit te voeren. Op grond hiervan zullen
voor 2012 en de volgende jaren de prestatie-indicatoren voor klanttevredenheid worden vastgesteld.
Tabel 6.3. Prestatie-indicator
Prestatie-indicator

Streefwaarde

Periode

Klanttevredenheid

Nulmeting

2011

Bron: WWI/Rgd administraties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

73

Niet-Beleidsartikel 95

2.3. De niet-beleidsartikelen
Artikel 95. Algemeen
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 95.1. Algemeen
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

535 040

5 568

772

792

792

792

792

Uitgaven:
Waarvan juridisch verplicht

652 126

31 884

22 336
22 336

18 985
18 985

9 327
9 327

7 873
7 873

9 587
9 587

Programma:
Afkoop subsidies DGW regelingen
Betaalbare woonkeuze koop- en
huursector
Budget BWS 1 992–1 994
Huisvesting gehandicapten en
woonzorg
Werkgelegenheidsimpuls «94

652 126
535 040

31 884
0

22 336
0

18 985
0

9 327
0

7 873
0

9 587
0

12 634
89 390

8 063
2 169

7 712
1 769

5 812
569

6 212
169

6 212
169

6 212
169

295
1 180

443
0

0
0

0
0

0
0

0
792

57
792

Verzameluitkering:
Verzameluitkering:

13 587
13 587

21 209
21 209

12 855
12 855

12 604
12 604

2 946
2 946

700
700

2 357
2 357

698

214

0

0

0

0

0

Ontvangsten:

Toelichting:
Grafiek 95.1. budgetflex in % en bedragen per operationeel voor 2011

100%
90%
80%
70%
60%
50%

100%

22.336

1. in perc.

1. in bedr.
x € 1.000

40%
30%
20%
10%
0%

juridisch verplicht
beleidsmatig gebonden

bestuurlijk gebonden

Het totaal van de meerjarig beschikbare budgetten op dit artikel is
«juridisch verplicht». Het betreft hoofdzakelijk oude regelingen op het
gebied van Wonen (zoals de Besluiten Geldelijke Steun Eigen Woningen
uit 1979 en 1984), waarvan de uitgaven op dit artikel worden verantwoord.
Met name als gevolg van de in 2008 en 2009 plaatsgevonden, gefaseerde
afkoop van het Budget BWS 1992–1994 is het niveau van de uitgaven met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

74

Niet-Beleidsartikel 95

ingang van 2010 aanzienlijk lager dan in voorgaande jaren. Afkoop van de
regelingen hangende onder de besluiten Geldelijke Steun Eigen woningen
heeft als gevolg van de huidige financiële omstandigheid geen doorgang
kunnen vinden. Deze regelingen kennen een uitfinanciering tot 2018.
De wettelijke grondslag van de verzameluitkering is artikel 16a van de
Financiële-verhoudingswet (Fvw) en is op grond van het 2e lid van
genoemd artikel van de Fvw opgenomen in de departementale begroting
onder «Algemeen». De verzameluitkering is één specifieke uitkering,
waarin departementale beleidsthema’s zijn opgenomen waarvoor jaarlijks
per beleidsthema gemiddeld maximaal € 10 mln euro totaal wordt
verstrekt aan provincies, gemeenten en/of gemeenschappelijke
regelingen. Het betreft beleid dat ondanks expliciete afweging niet via
eigen financiering door medeoverheden, via algemene uitkeringen of
door bundeling met andere specifieke uitkeringen kan worden gefinancierd. Met de verzameluitkering geeft het Kabinet mede invulling aan de
doelstellingen uit het Coalitieakkoord: decentralisatie van taken en
bevoegdheden alsook vermindering van bestuurslasten.
• De voor de afwikkeling van de Impulsregeling stedelijke vernieuwing
(2006) beschikbare uitgavenbudgetten vormen met ingang van 2009
onderdeel van de verzameluitkering van WWI. Met ingang van het
begrotingsjaar 2010 zijn hier de Impulsregeling stedelijke vernieuwing
(2005) en Innovatieprogramma Stedelijke Vernieuwing (IPSV) en de
bijdragen aan Enschede Lage Bothof en Deventer Colmschate aan
toegevoegd. Verantwoording van deze budgetten vindt op dit artikel
«Algemeen» plaats.
• Voorbereidingen zijn getroffen om ook de bijdrage aan Amsterdam in
het kader van de Regeling Werkgelegenheidsimpuls 1994 onder de
verzameluitkering te laten vallen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

75

Niet-Beleidsartikel 96

Artikel 96. Onverdeeld
Dit artikel is een administratief begrotingstechnisch artikel. Dit betekent
dat er geen daadwerkelijke uitgaven ten laste van artikel 96 worden
gedaan. Het artikel dient meestal als tussenstation voor uitboeking van
diverse posten.
Nog nader te verdelen
Op dit onderdeel worden intensiveringen, taakstellingen etc. opgenomen
die in de begroting nog moeten worden verwerkt maar waarvan de
precieze verdeling over de beleidsartikelen nog niet bekend is.
Budgettaire gevolgen van beleid
Tabel 96.1. Onverdeeld
x € 1 000

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Verplichtingen:

0

– 4 090

– 434

4 858

– 7 530

– 7 579

1 080

Uitgaven:

0

418

4 166

1 458

1 070

1 021

1 080

Programma:
Prijsbijstelling:
Prijsbijstelling

0
0
0

418
413
413

4 166
7 034
7 034

1 458
5 464
5 464

1 070
5 076
5 076

1 021
5 052
5 052

1 080
5 080
5 080

0

5

– 2 868

– 4 006

– 4 006

– 4 031

– 4 000

0

5

– 2 868

– 4 006

– 4 006

– 4 031

– 4 000

Nog te verdelen:
Nog nader te verdelen overig

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

76

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

3. VERDIEPINGSHOOFDSTUK
In dit verdiepingshoofdstuk staat per artikel de opbouw van het artikel
weergegeven. De stand ontwerpbegroting 2010, mutaties 1e suppletore
begroting 2010 en nieuwe mutaties maken samen de stand ontwerpbegroting 2011. De uitgaven en ontvangsten worden op deze wijze inzichtelijk gemaakt. De meest belangrijke beleidsmatige mutaties worden
afzonderlijk inzichtelijk gemaakt en toegelicht.
Artikel 1. Stimuleren krachtige steden, vitale wijken en
voldoende woningbouw
Opbouw uitgaven x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Kasschuif ISV
b Van WWI naar Gemeentefonds: Decentralisatie
budget ISV
c Van WWI naar Provinciefonds: Decentralisatie
budget ISV
d Verdeling Bewonersbudgetten 2 011 naar
gemeentefonds
e Aanpassing raming BLS
f
Aanpassing kasritme 2 011–2 012 FES NICIS
g Herschikken budgetten FES NICIS
h Extrapolatie 2 015
i
Overige mutaties

443 693
50 760

290 267
51 437

179 178
42 703

184 481
54 195

183 056
55 650

0
0

0

– 38 000

19 000

19 000

0

0

0

– 209 929

– 147 812

– 152 852

– 139 062

0

0

– 76 387

– 59 034

– 60 636

– 55 456

0

0
– 5 000
0
0
0
– 886

– 9 488
0
– 1 407
– 2 892
0
631

0
0
1 407
– 1 407
0
450

0
0
0
0
0
450

0
0
0
0
0
0

0
0
0
0
273 699
0

Stand ontwerpbegroting 2011

488 567

4 232

34 485

44 638

44 188

273 699

Toelichting
Ad a.
Teneinde het kasritme van ISV aan te laten sluiten op de meerjarige
overheveling naar de gemeente- en provinciefondsen (zie ad b en c ) is
een kasschuif noodzakelijk.
Ad b. en c.
Verstrekken van financiële middelen voor stedelijke vernieuwing door het
Rijk aan gemeenten (de G-31, de zogenaamde rechtstreekse gemeenten)
en provincies (ten behoeve van de zogenaamde niet-rechtstreekse
gemeenten), vindt met ingang van 1 januari 2011 voor het tijdvak tot en
met 2014 plaats via een decentralisatie-uitkering op basis van de
Financiële-verhoudingswet (Fvw).
Ad d.
Dit betreft de laatste tranche bijdrage bewonersbudgetten aan de G 31 en
de gemeenten met 40 + wijken.
Ad e.
Naar de huidige inzichten worden niet alle beschikbare BLS middelen
uitgekeerd aan gemeenten. De raming is hierop aangepast.
Ad f. en g.
Naar aanleiding van commentaar van de Algemene Rekenkamer zijn de
FEZ-NICIS middelen toegerekend aan een operationeel doel. De middelen
zijn om deze reden overgeboekt naar artikel 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

77

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Aanpassing kasritme 2 011–2 012 FES NICIS
b. Herschikking budgetten FES NICIS
c. Extrapolatie 2 015
d. Overige mutaties

3 638
2 707

4 118
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0
0
0

– 1 407
– 2 892
0
181

1 407
– 1 407
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

0
0
0
0

Stand ontwerpbegroting 2011

6 345

0

0

0

0

0

Toelichting
Ad a. en b.
Zie toelichting uitgavenzijde verdiepingsbijlage artikel 1 ad f en g.
Artikel 2. Stimuleren van een duurzame kwaliteit van woningen,
gebouwen en bouwwerken
Opbouw uitgaven x € 1 000
Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Kasschuif isolatieglasregeling
b CO2 reductieregeling
c Uit Aanvullende Post tbv Gebouwde Omgeving
(MIA)
d Extrapolatie 2 015
e Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2011

2010

2011

2012

2013

2014

2015

79 095
39 729

61 782
– 5 936

25 160
– 2 882

25 287
– 478

24 287
– 478

0
0

– 23 618
– 1 600

19 618
0

2 000
0

765
0

1 235
0

0
0

0
0
777

4 000
0
0

4 000
0
0

0
0
0

0
0
0

0
23 809
0

94 383

79 464

28 278

25 574

25 044

23 809

Toelichting
Ad a.
De uitfinanciering isolatieglasregeling is aangepast aangezien de
daadwerkelijke betaling van afgegeven waardebonnen de jaargrens zal
passeren.
Ad c.
Deze mutatie komt voort uit MR-besluit van 28 mei 2010 over de 2e
tranche Innovatieagenda Energie. In totaal is toegezegd € 20 mln. t.b.v.
«WWI-Gebouwde Omgeving»waarvan € 8 mln wordt gedekt uit de
Aanvullende Post. Het resterende deel ad € 12 mln komt uit het
FES-fonds.
Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a. Extrapolatie 2 015

15 091
13 896

9 091
0

1 091
0

1 091
0

91
0

0
0

0

0

0

0

0

91

Stand ontwerpbegroting 2011

28 987

9 091

1 091

1 091

91

91

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

78

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Artikel 3. Garanderen van keuzemogelijkheden en betaalbaarheid
op de woningmarkt
Opbouw uitgaven x € 1 000
Stand ontwerpbegroting 2010

2010

2011

2012

2013

2014

2 484 135

2 564 047

2 566 406

2 591 055

2 603 652

94 130

65 403

89 807

112 641

148 000

0
0

0
0
0

0
0
0

– 52 800
0
0

– 100 800
0
0

– 138 800
0
0

– 175 800
2 800 720
0

2 578 265

2 629 450

2 603 413

2 602 896

2 612 852

2 624 920

Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Nader in te vullen taakstelling Huurtoeslag
b Extrapolatie 2 015
c. Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2011

2015

Toelichting
Ad a.
De oploop van het huurtoeslagbudget en het algemene budgettaire beeld
hebben genoodzaakt tot een nieuwe afweging rond de uitgaven
huurtoeslag. In de begroting 2010 was reeds een beperkte verhoging van
de eigen bijdrage in de huurtoeslag voor 2011 en 2012 voorzien. Het
budgettaire beeld, en de oploop van het huurtoeslagbudget noodzaakt het
kabinet tot verdere bezuinigingsmaatregelen. Naast de genoemde
beperkte verhoging van de eigen bijdrage in de huurtoeslag is vanaf 2012
daarom een verdere taakstelling op het budget huurtoeslag voorzien,
oplopend van € 52,8 mln in 2012 naar € 175,8 mln in het jaar 2015.
Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Extrapolatie 2015

363 237
– 30 000

353 469
24 100

359 940
59 700

368 833
69 600

369 418
55 300

0
0

0

0

0

0

0

425 218

Stand ontwerpbegroting 2011

333 237

377 569

419 640

438 433

424 718

425 218

Artikel 4. Integratie niet-westerse migranten
Opbouw uitgaven x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Generaal opvragen AP Inburgering
b Overheveling middelen op AP
c Naar gemeentefonds: uitvoeringskosten
inburgering
d Remigratiebudget
e Invulling niet gerealiseerde taakstelling coalitieakkoord
f
Extrapolatie 2 015
g Overige mutaties

582 790
– 77 275

511 912
– 11 384

470 944
– 10 984

437 584
– 3 984

437 584
501

0
0

0
0

20 691
– 20 691

0
13 405

0
0

0
1 013

0
6 273

0
– 4 000

– 48 818
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0
– 204

– 100 000
0
– 162

– 175 000
0
0

– 235 000
0
0

– 333 000
0
0

– 333 000
437 584
0

Stand ontwerpbegroting 2011

501 311

351 548

298 365

198 600

106 098

110 857

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

79

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Ad a. en b.
De middelen op de aanvullende post gereserveerd voor inburgering (ad a)
zijn doorgeschoven naar latere jaren (ad b).
Ad c.
Deze mutatie betreft de jaartranche 2011 an de uitvoeringskosten
inburgering. Dit geld wordt overgeboekt naar het gemeentefonds ten
behoeve van de algemene uitkering.
Ad d.
In 2010 wordt een onderuitputting op het remigratiebudget verwacht van
€ 4 mln.
Ad. e.
Om budgettaire redenen (invulling motie Koolmees) heeft het kabinet
ervoor gekozen in 2011 € 100 mln en in 2012 € 175 mln incidenteel om te
buigen op de inburgeringsmiddelen in het Participatiebudget en het
gemeentefonds door verlaging van het aantal inburgeringtrajecten. Er zal
worden toegewerkt naar een stelsel waarbij het merendeel van de kosten
bij de inburgeraar wordt neergelegd. Dit levert na ingroei structureel 333
mln op.
Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Inburgeringsmiddelen 2007–2009
b Extrapolatie 2015

103 249
0

53 937
0

4 425
0

4 425
0

4 425
0

0
0

0
0

5 000
0

28 000
0

0
0

0
0

0
4 425

Stand ontwerpbegroting 2011

103 249

58 937

32 425

4 425

4 425

4 425

Ad a.
In 2011 en 2012 wordt een meevaller verwacht in de ontvangstenraming
door additioneel terug te vorderen inburgeringsmiddelen 2007– 2009 bij
gemeenten.
Artikel 5. Kennis en Ordening Wonen, Wijken en Integratie
Opbouw uitgaven x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Herschikken budgetten FES NICIS
b Extrapolatie 2 015
c Overige mutaties

8 630
1 698

11 090
– 1 770

8 816
– 669

7 355
– 630

9 418
– 630

0
0

0
0
239

2 892
0
– 181

1 407
0
0

0
0
0

0
0
0

0
8 788
0

Stand ontwerpbegroting 2011

10 567

12 031

9 554

6 725

8 788

8 788

Ad a.
Zie toelichting uitgavenzijde verdiepingsbijlage artikel 1 ad f en g.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

80

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Herschikking budgetten FES NICIS
b Extrapolatie 2 015
c Overige mutaties

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0
0

2 892
0
– 181

1 407
0
0

0
0
0

0
0
0

0
0
0

Stand ontwerpbegroting 2011

0

2 711

1 407

0

0

0

Ad a.
Zie toelichting uitgavenzijde verdiepingsbijlage artikel 1 ad f en g.
Artikel 6. Rijkshuisvesting
Opbouw uitgaven x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

102 842
– 52 605

64 721
– 20 096

44 130
– 761

25 311
18 898

27 347
16 567

0
0

0
0

0
0

0
495

0
994

0
1 008

43 614
1 415

Stand ontwerpbegroting 2011

50 237

44 625

43 864

45 203

44 922

45 029

Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Uitgestelde verkoop pand Anna Paulownastraat
b Extrapolatie 2015

357
0

357
0

357
0

357
0

357
0

0
0

2 269
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
357

Stand ontwerpbegroting 2011

2 626

357

357

357

357

357

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Extrapolatie 2 015
b Overige mutaties

Toelichting
Ad a.
Het betreft het pand Anna Paulownastraat in Den Haag. Vastgoed (VG)
heeft aangegeven dat de afstoot voor 2010 gepland is (wellicht dat
ontvangst in 2011 zal zijn, maar voorlopig maar één jaar opgeschoven in
begroting).
Artikel 95. Algemeen
Opbouw uitgaven x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Extrapolatie 2 015
b Overige mutaties

17 741
13 388

12 281
10 055

7 496
11 489

7 230
2 097

7 230
643

0
0

0
755

0
0

0
0

0
0

0
0

9 587
0

Stand ontwerpbegroting 2011

31 884

22 336

18 985

9 327

7 873

9 587

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

81

Ve r d i e p i n g s h o o f d s t u k

Opbouw ontvangsten x € 1 000

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Extrapolatie 2015

214
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0
0

0

0

0

0

0

0

Stand ontwerpbegroting 2011

214

0

0

0

0

0

2010

2011

2012

2013

2014

2015

– 1 578
– 57

– 477
0

– 8 028
0

3 709
0

7 057
0

0
0

1 077
0

9 930
– 3 039

7 576
– 1 983

6 993
– 2 058

6 957
– 4 394

6 999
– 4 408

0
0
0
0
976

– 2 900
0
0
0
652

– 4 000
0
8 000
0
– 107

– 4 000
1 032
– 4 000
0
– 606

– 4 000
1 032
– 4 000
0
– 1 631

– 4 000
1 032
0
3 057
– 1 600

418

4 166

1 458

1 070

1 021

1 080

Artikel 96. Onverdeeld
Opbouw uitgaven x € 1 000
Stand ontwerpbegroting 2010
Mutatie 1e suppletore begroting 2010
Nieuwe mutaties:
Beleidsmatige mutaties:
a Prijsbijstelling
b Uitdelen prijsbijstelling
c Taakstellende verlaging budgetten Agentschap
NL
d Restant ombuiging ISV/BLS ad 150 mln
e Kasschuif uitvoeringsproblematiek WWI uit 2 009
f
Extrapolatie 2 015
g Overige mutaties
Stand ontwerpbegroting 2011

Ad a. en b.
De prijsbijstelling die is uitgekeerd voor de WWI begroting wordt deels
ingezet ten behoeve van interne budgettaire problematiek. Zie ook artikel
Nominaal en Onvoorzien op de VROM begroting.
Ad c.
Als dekking voor interne budgettaire problematiek worden ook programmagelden ingezet. De programmabudgetten die naar Agentschap NL gaan
worden daarom taakstellend verlaagd. Omdat de onderverdeling over de
programma’s nog niet helemaal uitgekristalliseerd is, wordt de verlaging
op dit artikel doorgevoerd. In een later stadium zal de genoemde reeks
ook daadwerkelijk toebedeeld worden aan de programmabudgetten op de
WWI-begroting.
Ad e.
Deze schuiven zijn technisch van aard en noodzakelijk om binnen de
gestelde begrotingskaders te blijven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

82

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

Wetsartikel 2
4. BEGROTING VAN DE RIJKSGEBOUWENDIENST
De Rijksgebouwendienst draagt bij aan het succesvol functioneren van
zijn klanten door het bieden van efficiënte en effectieve huisvestingsoplossingen. Met het in stand houden van monumenten draagt de Rijksgebouwendienst bij aan het behoud van ons cultureel erfgoed.
De Rijksgebouwendienst ressorteert in organisatorische zin onder het
ministerie van VROM (Besluit Rijksgebouwendienst 1999). De minister
voor WWI is verantwoordelijk voor de uitvoering van de rijkshuisvesting.
Daarnaast is de minister van BZK verantwoordelijk voor de kaderstelling
voor het rijksbrede beleid op het terrein van de rijkshuisvesting. De
departementen zijn integraal verantwoordelijk voor hun eigen huisvestingsbeslissingen.
De Rijksgebouwendienst verzorgt voor de minister voor WWI ook de
huisvesting van de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van
Algemene Zaken, de huisvesting van het Koninklijk Huis voor zover
vallend onder de verantwoordelijkheid van de Staat en de instandhouding
van de monumenten in beheer van de Rijksgebouwendienst. Artikel 6 van
de programmabegroting WWI gaat hier nader op in.
De Rijksgebouwendienst draagt namens de minister van VROM ook bij
aan de studies en activiteiten van de Rijksbouwmeester voor advisering
over architectuur(beleid), stedenbouw, monumentenzorg en beeldende
kunst. Artikel 2 van de VROM-begroting, derde operationele doel, gaat
hier nader op in.
De Rijksgebouwendienst is naast rijkshuisvester, als Corporate Real Estate
Manager ook beheerder over het in de rijkshuisvesting geïnvesteerde
vermogen en heeft een verantwoordelijkheid voor het in stand houden
van het culturele erfgoed in de vorm van ca 350 monumenten. Als
Corporate Real Estate Manager richt de Rijksgebouwendienst zich op het
aankopen, plannen, beheren en afstoten van rijkshuisvesting met als doel
een bijdrage te leveren aan het primaire proces en het algemene resultaat
van de rijksoverheid.
4.1. Baten en lasten
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

1 382 093
98 989
11 778

1 387 910
26 019
11 650

1 307 236
19 934
11 110

1 290 745
21 032
11 221

1 260 905
24 261
11 333

1 275 494
23 680
11 447

1 276 333
23 487
11 561

Bedrijfsvoering
Rentebaten
Overige baten

2 801
38 886

5 151
23 087

800
13 130

1 000
4 080

1 100
-

1 300
-

1 400
-

Totaal baten

1 534 547

1 453 817

1 352 210

1 328 078

1 297 599

1 311 921

1 312 781

78 416
336 250
288 670
313 458
171 979

89 473
328 312
332 054
325 566
139 591

77 976
302 499
268 192
311 573
136 076

70 633
301 625
256 005
303 808
137 855

71 049
302 230
240 577
286 511
138 629

70 411
305 252
263 291
276 303
137 592

71 145
307 484
262 816
269 232
138 917

Baten
Leveren producten/diensten
Opbrengst departementen
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst derden

Lasten
Product Huisvesting
Apparaatskosten (netto)
Huren
Rentelasten
Afschrijvingen
Onderhoud

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

83

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

Dotaties voorzieningen
Belastingen en heffingen
Investeringen buiten gebruiksvergoedingen
Overige producten
Services
Adviezen
Beleidsondersteuning
PPS lasten
Overige lasten
Totaal lasten
Saldo

2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

43 307
23 187

1 406
24 056

500
23 836

500
24 169

500
24 310

500
24 093

500
24 344

144 526

100 975

103 108

105 100

105 519

106 341

58 303
7 553
8 322
16 958
49 335

95 312
65 975
5 807
8 118
17 400
20 287

59 691
4 343
7 599
39 000
18 513

60 288
4 386
7 407
41 500
14 513

60 891
4 430
9 537
41 500
10 318

61 500
4 475
9 542
41 500
10 422

62 115
4 519
9 542
41 500
10 526

1 540 264
– 5 717

1 453 357
460

1 350 773
1 437

1 325 797
2 281

1 295 582
2017

1 310 400
1 521

1 308 981
3 800

De kolom 2009 betreft de realisatie conform de Slotwet 2009. De stand
2010 betreft de standen van de vastgestelde begroting 2010.
De omzet wordt in tabel 4.4 (overzicht doelmatigheid) uitgesplitst naar 3
productcategorieën. Een nadere onderbouwing (pxq) is niet mogelijk
vanwege de diversiteit binnen de producten.
4.1.1. Toelichting bij de baten
Opbrengst departementen
De opbrengst departementen omvat alle opbrengsten voor geleverde
producten en diensten. Het gaat daarbij om de ontvangen gebruiksvergoedingen, egalisatie, bijdragen voor kleine projecten, services en
adviezen.
Binnen het huur-verhuurstelsel worden interne verhuurcontracten
afgesloten tussen de Rijksgebouwendienst en de departementen. Op
basis van de «Huurprijsmethodiek Rijksgebouwendienst» brengt de
Rijksgebouwendienst een gebruiksvergoeding in rekening. De gebruiksvergoeding bij eigendomspanden bestaat uit componenten voor rente en
afschrijving en één component voor de kosten van onderhoud, leegstand,
belastingen en het apparaat van de Rijksgebouwendienst.
Bij huurpanden bestaat de gebruiksvergoeding tenminste uit componenten voor de markthuur en apparaatskosten. Daarnaast zijn hier de
opbrengsten van PPS-contracten opgenomen.
In de raming van de gebruiksvergoeding is rekening gehouden met het
afsluiten van nieuwe contracten en met de verwachte beëindiging van
contracten als gevolg van voorziene krimp van de overheid.
Met ingang van 2010 betaalt WWI naar, analogie van het huur-verhuurstelsel, ook een gebruiksvergoeding voor de huisvesting van het
Koninklijk Huis voor zover vallend onder de verantwoordelijkheid van de
Staat, de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken.
Deze organisaties betalen zelf geen gebruiksvergoeding voor hun
huisvesting.
De huurprijsmethodiek Rijksgebouwendienst heeft als uitgangspunt een
(afgezien van de toegepaste indexering) constante huurprijs over de
contractperiode. De jaarlijkse opbrengst is daarom een constante reeks,
terwijl de kosten van rente en afschrijving per jaar variëren. Het verschil
tussen de baten en lasten van rente en afschrijving wordt jaarlijks op
contractniveau geëgaliseerd. In de balans is dit zichtbaar als een langlo-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

84

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

pende vordering op de gebruikers van de panden onder de post «egalisatierekening».
Bij opbrengst departementen gaat het daarnaast om investeringen buiten
gebruiksvergoeding (kleine, à fonds perdu gefinancierde, huisvestingsprojecten) voor ministeries, die door de Rijksgebouwendienst worden
uitgevoerd.
Opbrengst moeder
WWI betaalt de kosten voor het onderhoud van de monumenten in beheer
van de Rijksgebouwendienst.
De minister voor WWI en de minister van VROM zijn tevens opdrachtgever voor de Rijksgebouwendienst voor het leveren van ondersteuning
aan het WWI- en VROM-beleid en het rijksbeleid gerelateerd aan de
rijkshuisvesting (zie artikel 6 van de begroting voor WWI , eerste en
tweede operationele doel en artikel 2, derde operationele doel, van de
begroting van VROM).
Aan WWI en VROM worden de werkelijke kosten in rekening gebracht,
inclusief apparaatskosten die toegerekend worden aan deze (deel)
producten.
Opbrengst derden
De Rijksgebouwendienst heeft ook de zorg voor de huisvesting van
organisaties op het niveau van de centrale overheid, die (vrijwel) geheel
bekostigd worden uit collectieve middelen. Indien organisaties die binnen
deze definitie vallen daar om verzoeken, kan de Rijksgebouwendienst de
zorg voor de huisvesting op zich nemen. Daarnaast exploiteert de
Rijksgebouwendienst een aantal bijzondere objecten zoals parkeergarages
en de grafelijke zalen.
Rentebaten
De Rijksgebouwendienst kent rentebaten als gevolg van positieve saldi op
de rekening-courant Rijkshoofdboekhouding (dagrente) en op de
depositorekeningen Rijkshoofdboekhouding.
Overige baten
Onder de overige baten worden onder andere opbrengsten uit verkopen
van onroerend goed voorzien.
4.1.2. Toelichting bij de lasten
Apparaatskosten (netto)
De bruto apparaatskosten bestaan uit salarissen, opleidingen, externe
inzet, huisvesting, ICT en overige materiële kosten. Een groot deel van de
huisvesting en ICT wordt afgenomen van het moederdepartement.
Voor een deel van de apparaatskosten wordt dekking gegenereerd door
toerekening aan de (deel-)producten «huisvestingsprojecten», «services»,
«adviezen» en «beleidsondersteuning» («verwerkt als productkosten»). De
resterende (netto) apparaatkosten moeten worden gedekt vanuit de
opslag in de gebruiksvergoeding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

85

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

Tabel 4.2: Apparaatskosten (bedragen in € 1 000)
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

Levering producten/diensten:
Personele kosten
Materiële kosten

106 985
35 050

112 444
39 236

99 340
39 236

90 608
39 191

88 871
39 875

86 189
40 415

87 431
40 994

Totaal bruto apparaatskosten
Verwerkt als productkosten

142 035
63 619

153 458
62 000

138 576
60 600

129 799
59 166

128 746
57 697

126 604
56 193

128 425
57 280

Apparaatskosten (netto)

78 416

91 458

77 976

70 633

71 049

70 411

71 145

Huren
Deze post betreft de huren die de Rijksgebouwendienst aan de markt
betaalt.
Rentelasten
De rentelasten zijn geraamd op basis van de afgesloten en nog af te
sluiten leningen met het ministerie van Financiën.
Afschrijvingen
Dit zijn de afschrijvingen op gebouwen en inbouwpakketten. De afschrijvingstermijn op deze componenten kan variëren van 15 jaar op inbouwpakketten tot 60 jaar op het casco.
Onderhoud
Deze post betreft het dagelijks en het planmatig onderhoud. Het dagelijks
onderhoud bestaat uit regelmatig terugkerende vaste werkzaamheden
(contractonderhoud en wettelijk verplichte keuringen) en storingsonderhoud. Het planmatig onderhoud betreft de vervanging van en het
onderhoud aan de gebouwelementen voor rekening van de Rijksgebouwendienst, zodat het onroerend goed op het gewenste kwaliteitsniveau
wordt gehouden.
Deze activiteiten worden ook uitgevoerd voor de objecten van het
Koninklijk Huis voor zover vallend onder de verantwoordelijkheid van de
Staat, de Hoge Colleges van Staat en het ministerie van Algemene Zaken
en voor objecten buiten het huur-verhuurstelsel.
Belastingen en heffingen
Deze post betreft het eigenaarsdeel van de onroerendezaakbelasting over
de voorraad onroerend goed.
Investeringen buiten de gebruiksvergoedingen
Onder deze post zijn investeringen opgenomen die niet leiden tot een
(aanpassing van de) gebruiksvergoeding. Het betreft hier kleine projecten
voor ministeries en investeringen voor klanten buiten het huur-verhuurstelsel.
Services
Services zijn basistaken op het gebied van onderhoud, die door de klanten
zijn overgedragen aan de Rijksgebouwendienst. Een deel van de kosten
bestaat uit de opbouw van een vervangingsverplichting die de Rijksgebouwendienst heeft jegens een aantal klanten voor de vervanging van de
gebruikersinstallaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

86

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

Adviezen
Onder deze post zijn de integrale kosten van niet-projectgebonden
adviezen opgenomen.
Beleidsondersteuning
Onder deze post zijn de kosten opgenomen voor het product «beleidsondersteuning». Dit product wordt door het moederdepartement gefinancierd.
PPS-lasten
Onder deze post is de totale vergoeding die de Rijksgebouwendienst uit
hoofde van geïntegreerde PPS-contracten verschuldigd is aan een
opdrachtnemer voor onderhoud, dienstverlening en rente.
Overige lasten
Onder de overige lasten worden onder andere niet projectgebonden
kosten voor de uitvoering van het programma brandveiligheid voorzien.
4.2 Kasstroomoverzicht
Het kasstroomoverzicht geeft aan hoeveel kasmiddelen beschikbaar zijn
gekomen of naar verwachting zullen komen en op welke wijze gebruik (is
of) zal worden gemaakt van deze middelen.
Tabel 3: Kasstroomoverzicht (bedragen in € * 1 000)
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

1. Begin RHB 1 januari

377 051

570 494

493 782

535 304

459 432

514 179

563 008

2. Operationele kasstroom

462 774

286 521

299 712

328 113

334 948

295 685

301 990

3a. investeringen
3b. desinvesteringen
3. Investeringskasstroom

– 722 200
22 802
– 699 398

– 570 000
56 000
– 514 000

– 425 000
59 000
– 366 000

– 425 000
18 000
– 407 000

– 425 000
123 000
– 302 000

– 425 000
5 000
– 420 000

– 425 000
–
– 425 000

-

-

– 460

– 1 897

– 4 178

– 6 195

– 7 716

– 304 834
734 901
430 067

– 419 233
570 000
150 767

– 316 730
425 000
107 810

– 420 088
425 000
3 015

– 399 023
425 000
21 799

– 245 661
425 000
173 144

– 235 725
425 000
181 559

570 494

493 782

535 304

459 432

514 179

563 008

621 557

4a. afdracht
4b. eenmalige storting door moederdepartement
4c. aflossing
4d beroep leenfaciliteit
4. Financieringskasstroom
Eind RHB 31 december

Toelichting:
Ad 3a, 4d.
De investeringen en het beroep op de leenfaciliteit zijn gebaseerd op
reeds afgesloten leningen, waarin alle projecten zijn opgenomen
waarvoor reeds een opdracht is verstrekt aan de Rijksgebouwendienst,
aangevuld met een raming van nieuwe investeringsprojecten op basis van
nieuwe huisvestingswensen van ministeries. De Rijksgebouwendienst
investeert in grond en gebouwen die in de balans onder de post materiële
vaste activa worden verantwoord. In deze investeringen worden ook
brandveiligheidsinvesteringen meegenomen.
Ad 4c.
De raming van aflossingen (en rentebetalingen) is gebaseerd op de
afgesloten en nog af te sluiten leningen met het ministerie van Financiën.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

87

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

4.3 Doelmatigheid
Met de producten «huisvesting», «services» en «adviezen» bestrijkt de
Rijksgebouwendienst de gehele keten van de huisvesting. Vanaf de initiële
vraag van een afnemer tot en met de realisatie (bouw en/of verbouw) en
het beheer. De Rijksgebouwendienst is vraaggestuurd. Dit betekent dat in
principe de jaarlijkse omzet voor een groot deel bepalend is voor de
benodigde omvang van het personeelsbestand. Vanwege de afslanking
van de rijksoverheid zal er op termijn minder huisvestingsvraag zijn. De
Rijksgebouwendienst zal daardoor minder m2 huisvesting leveren. Deze
ontwikkeling zal zich met name na de huidige begrotingsperiode
manifesteren.
In 2010 wordt het rijkshuisvestingsstelsel opnieuw geëvalueerd. Hiervoor
zijn in 2009 reeds de voorbereidende stappen ondernomen. In deze
evaluatie wordt ook de doelmatige werking en uitvoering van het
rijkshuisvestingsstelsel geëvalueerd. In afwachting van de resultaten
wordt daarom thans volstaan met onderstaande kengetallen.
Tabel 4.4.Overzicht doelmatigheid
2009

2010

2011

2012

2013

2014

2015

1 316 615
7 384
58 303

1 246 328
5 801
59 100

1 243 202
4 343
59 691

1 226 071
4 386
60 288

1 195 584
4 430
60 891

1 209 519
4 475
61 500

1 209 699
4 519
62 115

– 5 717

1 068

1 437

2 281

2017

1 521

3 800

– methodiek nul-meting

PM 1

PM1

PM1

PM1

Producten en diensten
omzet product huisvesting
omzet product adviezen
omzet product services
saldo baten en lasten
klanttevredenheid

1

percentage leegstand voor rekening Rgd
indicator technische kwaliteit

3,3%
2,32

3,8%
2,1–2,6

3,9%
2,1–2,8

3,4%
2,1–2,8

3,4%
2,1–2,8

3,4%
2,1–2,8

3,4%
2,1–2,8

Bedrijfsvoering
Bezetting fte’s
Apparaat-omzetindicator

966
9,3%

1 009
10,2%

926
10,2%

879
9,8%

879
10,0%

879
9,7%

879
9,8%

Te bepalen na nulmeting.

Toelichting:
• Klanttevredenheid. In 2010 wordt de nieuwe methodiek voor het meten
van de klanttevredenheid vastgesteld. Op basis van deze nieuwe
methodiek zal 2011 worden gebruikt om de 0-meting uit te voeren. Op
grond hiervan zullen voor 2012 en de volgende jaren prestatieindicatoren voor klanttevredenheid worden vastgesteld.
• Percentage leegstand:
• Dit betreft het gemiddelde percentage leegstand voor rekening van de
Rijksgebouwendienst. De totale huisvestingsbehoefte zal minder
worden door de afslanking bij de rijksoverheid. Daarnaast ontstaat
behoefte aan andersoortige huisvesting waardoor de huisvestingsmutaties toenemen. Hierdoor zal het percentage leegstand (tijdelijk)
oplopen.
• Indicator technische kwaliteit (ITK): Dit betreft het gewogen gemiddelde van de technische conditie van alle gebouwen op een schaal van
1 (nieuwbouw) t/m 6 (extreem slecht). Voor een deel van de (nietstrategische) voorraad is een lagere waardering mogelijk waarbij nog
altijd voldoende en daarmee economisch betere afwegingen gemaakt
kunnen worden. Hierdoor zal de ITK geleidelijk stijgen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

88

Baten-lastendienst: Rijksgebouwendienst

•

•

Bezetting fte’s: Het gemiddeld aantal ambtelijk personeel zal als gevolg
van de fte-taakstelling Balkenende IV de komende jaren afnemen tot
879 fte.
Apparaat-omzetindicator:
Dit betreft de procentuele verhouding van de apparaatskosten van de
Rijksgebouwendienst tot de omzet (totale baten) van de dienst. Een
daling van de waarde van de indicator geeft aan dat de verhouding
tussen de omzet en het ingezette apparaat verbetert. De apparaatskosten lopen eerst op om de invulling van de fte-taakstelling Balkenende
IV in te kunnen vullen. Hierdoor geeft de apparaat-omzetindicator een
tijdelijke stijging weer. Het uitgangspunt is kostendekkendheid vanaf
2013.

Daarnaast beoogt de Rijksgebouwendienst in 2011 de volgende prestaties
te realiseren:
• Brandveiligheid:
Eind 2011 is fase 2 in de justitiële inrichtingen gerealiseerd. Daarmee
voldoen alle ruimten binnen een justitiële inrichting aan de bouwkundige eisen (streefniveau is nieuwbouwniveau Bouwbesluit 2003).
• Duurzaamheid:
• De Rijksgebouwendienst verbetert de energie-index van zijn
portefeuille overeenkomstig het eind 2010 vastgestelde verbeterprogramma;
• Eind 2011 is, in de eigendomspanden, 8% van de geprogrammeerde 4 mln. m2 rijksgebouwen de maatregelen in het kader van
het project Functioneel Controleren, Inregelen en Beproeven (FCIB)
van klimaatinstallaties gerealiseerd;
• De Rijksgebouwendienst zal voor een aantal projecten verder gaan
dan de verplichte criteria voor duurzaam inkopen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

89

Baten-lastendienst: Huurcommissie

5. BEGROTING VAN DE HUURCOMMISSIE
Het werkterrein van de Huurcommissie wordt gevormd door het geregulariseerde deel van de markt voor huurwoonruimte. Als huurders en
verhuurders er onderling niet uitkomen, doet de Huurcommissie op
verzoek uitspraken in geschillen tussen huurders en verhuurders omtrent
de hoogte van huurprijzen en servicekosten.
Vanaf 1 april 2010 functioneert het ZBO Huurcommissie als een landelijke
huurcommissie (31 903, nr. 1–3). Het ZBO (zonder eigen rechtspersoonlijkheid) wordt ondersteund door de Dienst van de Huurcommissie (DHC).
Voor de huurders en verhuurders presenteert de Huurcommissie zich als
één landelijk opererende, onafhankelijke en laagdrempelige organisatie.
De Huurcommissie streeft naar een zakelijke aansturing op resultaat en
doelmatigheid. Daarom hanteert zij met ingang van 1 januari 2010 een
baten-lastenadministratie, die het verbeteren van de doelmatigheid
ondersteunt, door het verband te leggen tussen de kostprijs enerzijds en
de kwantiteit en kwaliteit van de diensten anderzijds.
De belangrijkste ambitie ten aanzien van de kwaliteit van de dienstverlening is te komen tot een snelle beslechting van geschillen binnen de
wettelijke doorlooptijd. Om dit te kunnen realiseren, wordt geïnvesteerd in
het herontwerp van het proces van geschilbeslechting en de
ICT-ondersteuning. Ook in 2011 zullen hiervoor inspanningen worden
gepleegd. Deze zijn onder meer gericht op het digitaal kunnen indienen
van verzoeken, en het door de verzoeker via internet kunnen volgen van
de procesgang van zijn of haar verzoek.
Daarnaast zal de Huurcommissie in 2011 verder investeren in informatievoorziening aan huurders en verhuurders, bijvoorbeeld via het
beschikbaar stellen van internetchecks.
5.1. Begroting van baten en lasten voor het jaar 2010 en
meerjarenraming
Tabel 5.1: Begroting van baten en lasten
Bedragen x € 1 000
2010

2011

2012

2013

2014

2015

Baten
Opbrengst moederdepartement
Opbrengst derden
Rentebaten
Bijzondere baten

15 731
1 151
0
3 294

17 504
2 708
0
2 632

13 711
2 539
0
453

11 036
2 539
0
0

11 036
2 539
0
0

11 036
2 539
0
0

Totaal baten

20 176

22 844

16 703

13 575

13 575

13 575

Lasten
Apparaatskosten:
– personele kosten
– materiële kosten
Rentelasten

8 717
6 916
128

11 711
8 038
126

9 089
8 038
126

7 610
8 038
126

7 610
8 038
126

7 610
8 038
126

Afschrijvingskosten:
– materieel
– immaterieel
Dotaties voorzieningen
Bijzondere lasten
Totaal lasten

545
576
0
3 294
20 176

569
803
0
2 632
23 879

569
803
0
453
19 078

569
803
0
0
17 146

569
803
0
0
17 146

569
803
0
0
17 146

0

1 035

– 2 375

– 3 571

– 3 571

– 3 571

Saldo van baten en lasten

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

90

Baten-lastendienst: Huurcommissie

5.1.1. Toelichting bij de baten
Bijdragen ten laste van de begroting Wonen, Wijken en Integratie (WWI) in
productie
Het totaal van de Opbrengst moederdepartement en de Bijzondere baten
komt overeen met de geraamde bedragen voor bekostiging Huurcommissie, zoals opgenomen op art. 3, Garanderen van keuzemogelijkheden
en betaalbaarheid op de woningmarkt op de ontwerp-begroting Wonen,
Wijken en Integratie 2011.
De definitieve opbrengst uit productie ten laste van de Begroting WWI
wordt gebaseerd op de opdracht van WWI aan de Huurcommissie. Deze
wordt bepaald door het gerealiseerde aantal dat in 2011 wordt
afgewikkeld en de daarbij behorende tarieven, die de goedkeuring
behoeven van de eigenaar van de Dienst van de Huurcommissie, in casu
de Secretaris-Generaal van VROM.
Tabel 5.2: Bijdragen WWI naar dienst
Aantal zaken 2011
Beslechting van huurprijsgeschillen
Beslechting van servicekostengeschillen
Verstrekking van verklaringen omtrent de redelijkheid van de huurprijs

9 350
4 500
1 000

Totaal

14 850

Opbrengst derden
Deze opbrengst betreft de legesontvangsten die gebaseerd zijn op de
veroordeling door de Huurcommissie van geschilpartijen tot vergoeding
aan de Staat. Deze vergoeding is verschuldigd door de partij die naar het
oordeel van de Huurcommissie geheel of voor het grootste deel de in het
ongelijk gestelde partij is. Indien de Huurcommissie van oordeel is dat
beide partijen in ongeveer gelijke mate in het ongelijk worden gesteld, kan
zij gemotiveerd uitspreken dat elke partij de helft van de voor hem
geldende vergoeding aan de Staat verschuldigd is. De hoogte van deze
vergoeding bedraagt € 25 voor natuurlijke personen en € 450 voor
rechtspersonen.
Bij de hoogte van de berekende legesopbrengst, is voor 2011 en latere
jaren uitgegaan van 14 850 zaken.
Renteopbrengsten
De renteopbrengsten zijn vooralsnog geraamd op nihil. Uitgangspunt
daarbij is dat de bevoorschotting ten laste van de begroting WWI in ritme
gelijk opgaat met de uitgaven van de Huurcommissie, rekening houdend
met de inkomsten voor leges. Daardoor zullen er per saldo nauwelijks
rentebaten zijn.
Bijzondere baten
Deze baten hebben betrekking op de bijdrage ten laste van de
WWI-begroting ter dekking van de bijzondere lasten.
5.1.2. Toelichting bij de lasten
Apparaatskosten
De apparaatskosten betreffen zowel de Dienst van de Huurcommissie als
van het ZBO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

91

Baten-lastendienst: Huurcommissie

Personele kosten
De personele kosten vinden hun basis in het O&F-rapport voor de
gereorganiseerde Dienst van de Huurcommissie. In 2011 en 2012 wordt, in
afnemende mate, nog rekening gehouden met aanloopkosten die
samenhangen met de inschakeling van meer externe medewerkers dan is
verondersteld in genoemd O&F-rapport.
Materiële kosten
De belangrijkste posten zijn huisvesting en ICT. Dit zijn vaste kosten.
Daarom is de hoogte van deze kosten over de meerjarencijfers constant.
Afschrijvingskosten
De afschrijvingskosten zijn conform de door de Minister van Financiën
voorgeschreven afschrijvingstermijnen. Er is rekening gehouden met
regelmatige vervangingsinvesteringen.
Rentelasten
De hoogte van de rentelasten is berekend over de gemiddelde
boekwaarde van de activa tegen een rentepercentage van 3,5. Deze is
gefinancierd door middel van een (initiële) lening bij het Ministerie van
Financiën.
Buitengewone lasten
De bijzondere lasten hebben in hoofdzaak betrekking op het project
Innovatie en Energielabel en betreffen vooral de in de inleiding genoemde
verbetering van ICT-ondersteuning van het proces van geschilbeslechting.
Tevens bevat deze post de kosten van herplaatsingen als gevolg van de in
2009 afgeronde reorganisatie.
5.1.3. Toelichting bij het saldo
Voor de jaren 2011 en verder zijn de in de Ontwerpbegroting Wonen,
Wijken en Integratie 2011 vermelde meerjarenbedragen op artikel 3,
instrument «Bekostiging Huurcommissie» lager dan benodigd om de
Begroting van de DHC sluitend te krijgen. In het kader van de opdrachtverlening voor het jaar 2011 aan de Huurcommissie zal, mede op basis van
de realisatie in 2010 en de verwachtingen voor 2011, bezien worden wat
de feitelijke zaaklast in 2011 zal worden, en wat de daaraan verbonden
baten en lasten zullen zijn. Daarbij zal bezien worden hoe de baten en
lasten in evenwicht worden gebracht, waarbij een doelmatige uitvoering
van de vigerende regelgeving centraal staat.
5.2 Kasstroomoverzicht
Tabel 5.3: Kasstroomoverzicht
2010

2011

2012

2013

2014

2015

1 Rekening-courant RHB 1 januari

0

0

0

0

0

0

2 Totaal operationele kasstroom

1 121

1 372

1 372

1 372

1 372

1 372

Totaal investeringen
Totaal boekwaarde desinvesteringen
3 Totaal investeringskasstroom

– 3 757
0
– 3 757

– 1 372
0
– 1 372

– 1 372
0
– 1 372

– 1 372
0
– 1 372

– 1 372
0
– 1 372

– 1 372
0
– 1 372

4 Specifieke uitgaven

– 3 294

– 2 632

– 453

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Eenmalige uitkering aan moederdepartement

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

92

Baten-lastendienst: Huurcommissie

Eenmalige storting door WWI
Aflossingen op leningen
Beroep op leenfaciliteit
5 Totaal financieringskasstroom
6 Rekening-courant RHB 31 december

2010

2011

2012

2013

2014

2015

3 294
– 1 121
3 757
5 939

2 632
– 1 372
1 372
2 632

453
– 1 372
1 372
453

0
– 1 372
1 372
0

0
– 1 372
1 372
0

0
– 1 372
1 372
0

0

0

0

0

0

0

5.2.1. Toelichting bij het kasstroomoverzicht
Uitgangspunt is een beginsaldo van nul per 1 januari 2011.
Operationele kasstroom
Uitgegaan is van een jaarlijks exploitatieresultaat van nul en een stabiel
saldo van debiteuren en crediteuren.
Investeringskasstroom
In 2011 zijn de initiële investering en de investering ten behoeve van het
Energielabel de belangrijkste posten. Voor de volgende jaren is het
uitgangspunt dat het investeringsniveau vooralsnog gelijk blijft aan dat
van 2011.
Financieringskasstroom
De aflossingen op de leenfaciliteit lopen gelijk op met de afschrijvingen,
het beroep op de leenfaciliteit met de investeringen. Voor de komende
jaren is het uitgangspunt dat het beroep op de leenfaciliteit gelijk blijft.
De eenmalige stortingen betreffen de bijdragen in de buitengewone
lasten.
Informatie over de doelmatigheid van de Huurcommissie
Tabel 5.4. Overzicht prestatie-indicatoren
Indicator

Begroting
2010

Begroting
2011

80%
80%

80%
80%

€ 1 297
€ 1 405
€ 1 065

€ 1 433
€ 1 600
€ 645

Doorlooptijden
% Huurprijsgeschillen afgerond binnen 6 maanden
% Servicekostengeschillen afgerond binnen 7 maanden
Integrale kostprijzen
Geschil Huurprijs
Geschil Servicekosten
Verklaring redelijkheid huurprijs

Toelichting op de doelmatigheidsindicatoren
Ingroeimodel
De baten-lastenadministratie ondersteunt de zakelijke aansturing en de
doelmatige uitvoering van de wettelijke taak. De kostprijs van de
behandeling van een geschil is een belangrijke indicator. Het uitvoeringsjaar 2010 is het eerste jaar waarin ervaring wordt opgedaan met het
kostprijsmodel van DHC en meting van de doelmatigheid. In 2010 worden
er ervaringscijfers opgebouwd en de veronderstellingen getoetst. Voor de
Begroting 2012 zal bezien worden welke doelmatigheidsindicatoren
toegevoegd kunnen worden, rekening houdend met het bijzondere
karakter van de werkzaamheden van de Huurcommissie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

93

Baten-lastendienst: Huurcommissie

Doorlooptijden
Voor de doorlooptijden van geschilbeslechting staat in de Uitvoeringswet
Huurprijzen woonruimte een termijn van vier maanden. Zoals eerder
aangegeven, is het streven van de Huurcommissie om deze termijn
binnen een aantal jaren te realiseren en wordt daartoe, ook in 2011 nog,
geïnvesteerd. Voor het jaar 2011 worden de hierboven vermelde
doorlooptijden nagestreefd.
Integrale kostprijzen
Voor wat betreft de integrale kostprijs streeft de Huurcommissie naar een
verlaging in de komende jaren, hetgeen in de meerjarencijfers zichtbaar
wordt door het dalend verloop van de totale lasten bij een (veronderstelde) gelijkblijvende zaaklast vanaf 2011.
Met het meer variabel maken van de kosten, streeft de Huurcommissie er
naar om de omvang van de kosten meer te laten meefluctueren met de
omvang van de zaaklast.
De ontwikkeling van de kostprijzen in 2011 ten opzichte van 2010 heeft
een aantal oorzaken:
• Bij de opstelling van de Begroting 2010 in de eerste helft van 2009
bestond er nog geen juist en volledig beeld van de integrale kosten
van de Huurcommissie omdat een aantal kosten tot en met 2009 ten
laste kwam van het kernministerie zonder dat de hoogte daarvan
bekend was;
• Bij de opstelling van de Begroting 2011 is een betere toerekening
gemaakt van de verschillende kosten aan de onderscheiden zaken;
• Bij de opstelling van de Begroting 2011 is rekening gehouden met
extra kosten ten opzichte van de Begroting 2010 als gevolg van een
aantal beleidsmatige wijzigingen dat gevolgen heeft voor de uitvoering
door de Huurcommissie: de implementatie van het energielabel in het
Woningwaarderingstelsel en de taak die de Huurcommissie krijgt in
het kader van de Wet Overleg Huurder Verhuurder.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

94

B i j l a g e : Z B O ’ s e n RW T ’ s

BIJLAGE 1. ZBO’S EN RWT’S
De bijlage inzake zelfstandige bestuursorganen (ZBO’s) en rechtspersonen met een wettelijke taak (RWT’s)
Naam organisatie

Centraal Fonds voor de
Volkshuisvesting

Huurcommissie

RWT ZBO

x

x

X

Functie

Begrotingsartikel

Begrotingsramingen

URL

Het houden van financieel
toezicht op corporaties en
de sector als geheel.
Daarnaast verstrekking van
sanerings- en projectsteun
in het belang van de
volkshuisvesting.
Onafhankelijk beslechten
van geschillen tussen
huurders en verhuurders
over onderhoud, huurprijs
en servicekosten van
huurwoningen. Daarnaast
het toetsen op verzoek van
de Belastingdienst van de
redelijkheid van de huurprijs
bij aanvraag van
huurtoeslag.

Artikel 1
Bevorderen van een
goed werkende
woningmarkt

N.v.t.

www.cfv.nl

Artikel 3
Garanderen van
keuzemogelijkheden en
betaalbaarheid op de
woningmarkt

€ 20,136
mln.

www.Huurcommissie.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

95

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

BIJLAGE 2. MOTIES EN TOEZEGGINGEN
Bijlage moties en toezeggingen
Leeswijzer
UB = verzonden brief aan de Tweede Kamer
lopende moties WWI (1 juni 2009 t/m 31 mei 2010)
Omschrijving

Kamerstuknummer

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

Motie Jansen: Verzoekt de regering om uiterlijk
29 453, nr. 112
op 1 september 2009 een ontwerpwetswijziging
Burgerlijk Wetboek aan de Kamer te sturen,
waarin de implementatie van de motie Kalma c.s.
geregeld wordt en hetzelfde regime ook van
toepassing wordt verklaard op brancheorganisaties en serviceorganisaties van de woningcorporaties.

Het wetsvoorstel ligt voor advies bij de Raad van
State. De Kamer wordt in het najaar 2010
geïnformeerd. Verwachte inwerkingtreding van
de wet inmiddels per 1 januari 2012.

Motie Karabulut c.s.: Verzoekt de regering:
29 453, nr. 165
– de ministeriële regeling niet per 1 oktober in te
voeren, maar eerst de gevolgen van de regeling
voor de woningmarkt en de keuzemogelijkheden
van huishoudens met een inkomen boven de
€ 33 000 nader te onderzoeken;
– in overleg te treden met de Europese
Commissie om een zodanig uitstel van uitvoering
van het Europese besluit te bewerkstelligen, dat
tot een verantwoorde invoering kan worden
gekomen;
– niet tot invoering van de ministeriële regeling
over te gaan dan nadat de rapportage zoals
hierboven bedoeld alsmede de te nemen
maatregelen om nadelige gevolgen te
voorkomen met de Tweede Kamer zijn
besproken.

De Kamer wordt naar verwachting rond
1 september 2010 geïnformeerd.

Motie Sterk/Dijsselbloem: Verzoekt de regering
inzicht te verschaffen in de manier waarop
gemeenten invulling geven aan de inburgeringsen/of re-integratieplicht en de slecht presterende
gemeenten aan te pakken.

31 143, nr. 78

De Kamer wordt naar verwachting na het
zomerreces 2010 geïnformeerd.

Motie Anker: Verzoekt de regering in overleg te
treden met de gemeenten, daarbij de kansen die
het nieuwe leegstandsinstrumentarium biedt
onder de aandacht te brengen en te bevorderen
dat gemeenten werk maken van een actief
leegstandsbeleid.

31 560, nr. 26

Ter uit voering van de motie zal in juni een eerste
gesprek met de VNG plaatsvinden.

Motie Anker en Van Heugten: Verzoekt de
31 560, nr. 27
regering om te bevorderen dat er zo spoedig
mogelijk een keurmerk of certificering voor
leegstandbeheerorganisaties komt, waarmee
gemeenten en gebouweigenaren eenvoudig
kunnen herkennen welke leegstandbeheerorganisaties op een goede, veilige, menswaardige en
aanvaardbare wijze leegstaande gebouwen
(laten) beheren.

Momenteel wordt gewerkt aan definitieve versie
van het keurmerk. De minister informeert de
Kamer naar verwachting na het zomerreces 2010.

Motie van de leden Dijsselbloem en Van der
Staaij verzoekt de regering, ook haar ambities op
het terrein van integratie te concretiseren,
zodanig dat de achterstanden versneld worden
ingelopen en de Kamer hierover te informeren.

Naar verwachting wordt de Tweede Kamer in het
najaar 2010 geïnformeerd.

31 700 XVIII 30

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

96

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

Motie Van der Staaij en Sterk: Verzoekt de
regering het Wilhelmus op te nemen in de
eindtermen van het inburgeringsexamen.

32 123-XVIII, nr. 49

Motie wordt in overleg met de toetsontwikkelaars
van het inburgeringsexamen uitgewerkt. In
afwachting van een voorstel van de toetsontwikkelaars. Wilhelmus zal naar verwachting begin
2011 in de eindtermen van het inburgeringsexamen worden opgenomen.

Motie Dijsselbloem: Verzoekt de regering nog in
2010 te kijken naar mogelijkheden om het
programma «Meedoen» open te stellen voor
meerdere gemeenten en sportbonden.
Verzoekt de regering te voorzien in een vervolg
van het programma «Meedoen» na 2010.

32 123-XVIII, nr. 41

Na de zomer van 2010 zullen de ministers WWI
en VWS de Kamer informeren. In de brief wordt
ingegaan op de afronding en borging van het
programma «Meedoen».

Motie Dijsselbloem: Verzoekt de regering
waarborgen voor de kwaliteit van inburgering
vast te stellen door bevoegdheidseisen voor
docenten inburgering wettelijk te verankeren,
publiek toezicht in te stellen op de kwaliteit van
het inburgeringsonderwijs en voorstellen hiertoe
voorjaar 2010 aan de Kamer voor te leggen.

32 123-XVIII, nr. 38

De Kamer wordt vlak na het zomerreces 2010
geïnformeerd.

Motie Van Bochove c.s.: Verzoekt de regering om
bij de presentatie van de nota over krimp tevens
voorstellen te presenteren die leiden tot een
eerlijke verdeling van beschikbare middelen (bij
overheden en andere partijen) waarbij de
solidariteit en de draagkracht van gebieden mee
worden genomen.
Verzoekt de regering om te zorgen voor een
transparante (bestuurlijke) afstemming van
betrokkenheid en verantwoordelijkheden binnen
de regio’s omdat het probleem van de krimp
integraal moet worden aangepakt.

32 123 XVIII, nr. 16

De minister voor WWI en staatssecretaris van
BZK hebben gezamenlijk het actieplan Bevolkingsdaling op 27 november 2009 (TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 31 757, nr. 13) aan de
Kamer aangeboden. De vermelde acties worden
in 2010 uitgevoerd, waarna de Kamer in het
eerste kwartaal 2011 geïnformeerd zal worden.

Uitgevoerde moties WWI (1 juni 2009 t/m 31 mei 2010)
Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie Van Bochove c.s.: Verzoekt de regering
middelen beschikbaar te stellen om alsnog een
koopsubsidie te verstrekken aan deze groep die
een koopsubsidie heeft aangevraagd tussen
30 maart 2010 en 13 april 2010 en hierover de
Kamer te informeren.

32 123 XVIII, nr. 72

UB [16-06-2010] Ondersteuning starters op de
woningmarkt.

Motie: Van der Ham: Verzoekt de regering de
mening van de Kamer over te brengen aan de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten.

32 123 XVIII, nr. 48

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering

Motie Dibi: Verzoekt de regering om te voorzien
in strafwetgeving waardoor huwelijksdwang
strafbaar wordt gesteld.

32 123 XVIII, nr. 47

UB [18-12-2009] Planning maatregelen huwelijksmigratie

Motie Ortega-Martijn: Verzoekt de regering met
een voorstel te komen om laagdrempelige
participatievoorzieningen met een inburgeringscomponent te erkennen en te registreren.

32 123 XVIII, nr. 45

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering

Motie Dijsselbloem: Verzoekt de regering in 2010, 32 123-XVIII, nr. 39
lerende van de lopende lokale aanpak, wetgeving
bij de Kamer in te dienen teneinde de segregatie
in het onderwijs aan te pakken.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering is
overgedragen aan staatssecretaris OCW.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

97

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie Verdonk: Verzoekt de regering gezien de
zeer grote integratieproblemen bij deze groep,
speciaal probleemgericht beleid te ontwikkelen.

32 123-XVIII, nr. 52

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen

Motie Roefs en Koopmans – verzoekt de regering
op basis van de MIRT-verkenning en de doorrekening van de business case met een financieel
plan te komen voor de realisatie van dit project
en hierover de Kamer te informeren bij de
volgende MIRTbehandeling.

32 123-A, nr. 77 (was nr. 23)

Antwoordbrief is verzonden door minister V&W
d.d. 23 juni 2010. TK vergaderjaar 2009–2010, kst.
32 123A, nr. 132

Motie Van Gerven:
verzoekt de regering op korte termijn te
bewerkstelligen dat zo veel mogelijk wijken
meedoen aan het project «De gezonde wijk» en
de Kamer daar voor het overleg over sociaaleconomische gezondheidsverschillen over te
informeren

31 899, nr. 6

Antwoordbrief is verzonden door ministers VWS
en J&G, namens minister WWI, d.d. 9 november
2009, TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 31 899, nr.
14.

Motie Ortega-Martijn c.s.: Verzoekt de regering in
samenwerking met gemeenten, aanbieders van
inburgeringsprogramma’s en blinden- en
slechtziendeninstellingen een inburgerprogramma voor blinden en slechtzienden te
ontwikkelen.

31 791, nr. 16

UB [13-11-2009] Onderzoek inburgeraars met een
visuele beperking

De motie Van der Burg – verzoekt de regering
31 757, nr. 17
ruimte te bieden voor pilots in krimpregio’s, waar
de knellende financiële en wettelijke regelingen
niet dan wel niet volledig van toepassing zijn,
zodat de problemen in die regio’s creatief tot een
oplossing kunnen worden gebracht.

De motie is door staatssecretaris BZK tijdens het
VAO van 11 maart 2010 mondeling beantwoord.
De toezegging voor de uitvoering is overgedragen aan de staatssecretaris BZK.

Motie van de leden Van Gent en Van Bochove,
31 700-XVIII nr 52 (ter vervanging van nr 14)
verzoekt de regering om vanuit de begroting
WWI voor de periode 2010 tot en met 2012
jaarlijks 2 mln. extra budget vrij te maken om
meer groen in alle achttien gemeenten met
Vogelaarwijken te kunnen concretiseren.

UB [27-05-2009] Laatste stand van zaken met
betrekking tot de wijkenaanpak

31 700 XVIII, nr. 52

Motie van het lid Ortega-Martijn, 31 700-XVIII
31 700 XVIII, nr. 42
nr 42 verzoekt de regering, in de begroting 2010
te komen met een uitwerking van het voorstel
van een rijksbijdrage aan een zichzelf in stand
houdend fonds voor laagrentende leningen als
maatregel om energiebesparende maatregelen te
stimuleren.

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt

Motie van de leden Ortega-Martijn en Depla,
31 700-XVIII nr 41 verzoekt de regering te
onderzoeken of het Besluit huurprijzen
woonruimte kan worden aangepast zodat
onvoldoende energiebesparingsmaatregelen
kunnen leiden tot huurverlaging door het
aanmerken als gebrek en de Kamer hierover
medio 2009 te informeren.

UB [02-07-2009] Aanpassing woningwaarderingsstelsel.

31 700 XVIII, nr. 41

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

98

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie van het lid Ortega-Martijn c.s., 31 700-XVIII
nr 40 verzoekt de regering, te onderzoeken hoe
bekostigingsstelsels voor opbouw van voorzieningen dan wel afbouw van voorzieningen voor
gemeenten die te maken hebben met grootschalige nieuwbouw of krimp van de bevolking,
zodanig kunnen worden aangepast dat voorzieningen tijdig beschikbaar zijn en zorgvuldig
kunnen worden afgebouwd, en de Kamer
hierover binnen zes maanden te informeren.

31 700 XVIII, nr. 40

Inzake krimpregio’s is de motie afgedaan met de
brief van minister WWI en de staatsecretaris BZK,
betreffende het interbestuurlijk Actieplan
Bevolkingsdaling ′Krimpen met Kwaliteit» d.d.
27 november 2009. TK vergaderjaar 2009–2010,
kst 31 757, nr. 13.
Inzake nieuwbouw is de motie afgedaan met de
brief van minister V&W, namens ministers
VROM, LNV en staatssecretaris V&W d.d.
6 november 2009, betreffende de Randstadbesluiten Amsterdam–Almere–Markermeer. TK
vergaderjaar 2009–2010, kst. 31 089, nr. 57).

Motie van de leden Depla en Ortega-Martijn,
31 700-XVIII nr 34 verzoekt de regering, het recht
op een lokaal handvest bij sloop en renovatie op
te nemen in het Besluit beheer sociale huurwoningen (bedoeld wordt het Besluit beheer sociale
huursector).

31 700 XVIII, nr. 34

UB [12-06-2009] Woningcorporaties en
crisismaatregelen woningmarkt

Motie van het lid Dijsselbloem c.s., 31 700-XVIII
31 700 XVIII, nr. 33
nr 33 verzoekt de regering, de continuïteit van het
aanbod van taalcursussen op de educatieve
zender ETV zeker te stellen.

UB [17-07-2009] Motie ETV

Motie van de leden Dijsselbloem en Van
Toorenburg, 31 700-XVIII nr 32 verzoekt de
regering om naar analogie van de samenwerking
met de zogenaamde Antillianengemeenten, een
gezamenlijk aanpak met de «Roma-gemeenten»
te ontwikkelen en de Kamer hierover te informeren.

31 700 XVIII, nr. 32

UB [26-06-2009] Aanpak voor Roma in Nederland

Motie van het lid Dijsselbloem c.s., 31 700-XVIII
nr 31 verzoekt de regering, in het Jaarrapport
Integratie ook jaarlijks inzicht te geven in
relevante ontwikkelingen onder specifieke
bevolkingsgroepen zoals Irakezen, Afghanen,
Somaliërs, Roma en Sinti en Molukkers.

31 700 XVIII, nr. 31

UB [17-11-2009] Integratiebrief

Motie van het lid Van der Burg, 31 700-XVIII nr 22
verzoekt de regering, de Nationale Hypotheek
Garantie voor een periode van twee jaar te
verhogen van € 265 000 naar € 350 000 euro.
Motie van het lid Van der Burg, 317 000 XVIII
nr 54 verzoekt de regering de aangenomen motie
alsnog uit te voeren met effectuering per
1 februari 2009.

31 700 XVIII, nr. 22

UB [26-06-2009] Kostengrens Nationale
Hypotheekgarantie

Motie van de leden Van Bochove en Depla,
31 700 XVIII, nr. 21
31 700-XVIII nr 21 spreekt uit dat de regio’s [die
bezig zijn met het opvangen van de gevolgen van
krimp] als voorbeeld kunnen dienen voor andere
regio’s en spreekt tevens uit dat de regering uit
de niet-bestede BLS-middelen een bedrag van
12 mln. inzet ter ondersteuning van projecten in
Parkstad (Zuid-Limburg) die de neergaande
bevolkingsontwikkeling trachten op te vangen.

UB [27-11-2009] Interbestuurlijk Actieplan
Bevolkingsdaling ′Krimpen met Kwaliteit».

Motie van het lid Van Toorenburg, 31 700-XVIII
nr 20 roept de regering op, de remigratieregeling
te heroverwegen en de Kamer hierover zo
spoedig mogelijk te informeren.

UB [13-11-2009] Beantwoording motie Heroverweging Remigratiewet

31 700 XVIII, nr. 20

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

99

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie van de leden Van Toorenburg en Dijsselbloem, 31 700-XVIII nr 19 verzoekt de regering,
integraal beleid te ontwikkelen ten aanzien van
het thema huwelijksmigratie, daarbij betrekkend
de aankomende evaluaties, waarbij ten minste
aandacht wordt besteed aan: minimale opleidingseisen, taalbeheersing Nederlands dan wel
Engels, inkomenseis, misbruik en mogelijke
consequenties, gedwongen uithuwelijking, de
(verblijfsrechtelijke) gevolgen van de alhier
strafbare polygamie, de koppeling tussen het
behalen van een inburgeringsexamen en het
verkrijgen van een zelfstandige verblijfsvergunning, verbod op neef/nicht huwelijken,
alimentatieplicht en de handhaving daarvan. En
roept de regering daarnaast op, het ontwikkelen
van een gemeenschappelijk Europees beleid ten
aanzien van huwelijksmigratie, als prioriteit te
aan te merken.

31 700 XVIII, nr. 19

UB [02-10-2009] Kabinetsaanpak huwelijks- en
gezinsmigratie.

Gewijzigde motie De Krom: verzoekt de regering
te bevorderen dat criminele en overlastgevende
jongeren niet mogen worden beloond voor hun
gedrag middels bijvoorbeeld vakantie-reisjes,
stagereisjes of feestjes op kosten van de
belastingbetaler.

31 268, nr. 30 (was nr. 28)

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen

Motie Omtzigt c.s.: Verzoekt de regering tijdens
31 301, nr. 22
de wetsbehandeling in de Tweede Kamer een
voorstel te doen, waarbij:
– de btw op dubbel glas verlaagd wordt, dan wel
een subsidieregeling in het leven geroepen
wordt, die economisch hetzelfde effect heeft en
van kracht is tussen 1 juli 2009 en 31 december
2010;
– de financiering van de regeling plaatsvindt uit
de middelen voor energiebesparing woningen en
de regeling Meer Met Minder

UB [29-05-2009] Voortgang subsidieregeling
isolatie glas

Gewijzigde motie-Dijsselbloem: Verzoekt de
regering de voor de ontheffing van de inburgeringsplicht gestelde termijn van zes maanden uit
het Besluit inburgering dusdanig te wijzigen dat
de gemeente een inburgeringsplichtige in een
eerder stadium kan ontheffen van die inburgeringsplicht.

31 143, nr. 54 (was nr. 50)

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering

Gewijzigde motie-Karabulut/De Krom: Verzoekt
de regering de uitvoeringskosten van inburgeringsvoorzieningen van de vier grote steden en
omliggende gemeenten te vergelijken, en de
Kamer hierover te informeren.

31 143, nr. 53 (was nr. 44)

UB [20-11-2009] Diverse onderwerpen inzake
inburgering

Motie Depla c.s.: Spreekt uit, dat op korte termijn 31 200 XVIII, nr. 28
toezicht en governance van corporaties gemoderniseerd dienen te worden en verzoekt de regering
om voor 1 maart 2008 voorstellen naar de kamer
te sturen.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

100

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie-Van Toorenburg: Verzoekt de regering
ervoor te zorgen dat bij een re-integratietraject in
het kader van de WWB, gemeenten het volgen
van een taalcursus verplichtend aanbieden aan
degenen die de Nederlandse taal onvoldoende
beheersen.
Verzoekt de regering tevens te bewerkstelligen
dat gemeenten de verplichtingen, verbonden aan
de bijstandsuitkering, handhaven zoals de wet
voorschrijft (inclusief het verlagen van de
uitkering bij niet, onvolledig of niet tijdig
nakomen van de verplichtingen).

31 143, nr. 49

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering

Motie Jansen c.s.: Verzoekt de regering de
29 453, nr. 158
ministeriële regeling ex. art. 2 BBSH niet in
werking te laten treden dan na voortgezet overleg
met organisaties van huurders, woningcorporaties en andere stakeholders, gevolgd door een
bespreking van het finale voorstel met de Kamer.

UB [18-06-2010] Staatssteundossier woningcorporaties

Motie Van Bochove c.s.: Verzoekt de regering om
binnen de Europese Unie medestanders voor de
Nederlandse definitie en afbakening te vinden en
er zorg voor te dragen dat de definitie en
daarmee de unieke positie van de woningcorporaties bij alle Europese instellingen geaccepteerd
worden.
Verzoekt de regering om anderzijds ervoor te
zorgen dat de Europese Commissie accepteert
dat Nederlandse corporaties met staatssteun een
bredere doelgroep mogen bedienen, zodat
burgers die zich niet op de vrije woningmarkt
kunnen redden, geholpen kunnen worden en
corporaties segregatie actief kunnen bestrijden.

29 453, nr. 125

UB [15-12-2009] Staatssteundossier woningcorporaties

Motie Depla c.s.: Verzoekt de regering de
29 453, nr, 124
mogelijkheden te onderzoeken om als kwaliteitseis aan het geheel van de raad van toezicht te
stellen dat twee leden huurder zijn.

UB [15-12-2009] Staatssteundossier woningcorporaties

De minister zegt toe het integriteitsbeleid bij
corporaties onderdeel te doen zijn van haar
voorstellen inzake de governance voor de zomer.

29 453, nr. 74

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

De minister zegt toe het integriteitsbeleid bij
corporaties onderdeel te doen zijn van haar
voorstellen inzake de governance voor de zomer.

29 453, nr. 74

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

Motie Depla c.s.: Verzoekt de regering bij het
toestaan van fusies die leiden tot woningcorporaties met meer dan 10 000 woningen een
«nee-tenzij-principe» te hanteren

29 453, nr. 44

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

Motie Van Gent c.s.: Verzoekt de regering de
maatregelen die worden genomen om te komen
tot normering van salarissen in de semi-publieke
sector, ook toe tepassen voor bestuurders en
toezichthouders van woningcorporaties.

29 453, nr.43

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

Motie Koopmans: Verzoekt de regering om in
overleg met betrokken belangenorganisaties zo
spoedig mogelijk met voorstellen te komen om
de overheidsregelgeving met betrekking tot
woningcorporaties te verminderen en meer in
overeenstemming te brengen met het
uitgangspunt van zelfregulering voor de sociale
huursector.

29 383, nr. 5

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

101

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie Van Toorenburg: Verzoekt de regering de
Kamer zo spoedig mogelijk inzicht te verschaffen
in de precieze bevoegdheden van die toekomstige gezinsmanagers, mede in relatie tot die van
andere betrokken professionals in de hulpverlening zoals de gezinsvoogden en de gezinscoaches.

28 684, nr. 220

Antwoordbrief is verzonden door minister J&G,
namens minister WWI, d.d. 2 november 2009. TK
vergaderjaar 2009–2010, kst. 28 684, nr. 252.

Motie van Toorenburg/De Krom: verzoekt te
regering de knelpunten in de schorsingsregeling
en de praktische uitvoering daarvan te analyseren en met voorstellen te komen om die
knelpunten op te heffen.

28 684, nr. 219

UB [11-08-2009] Brief over moties en toezeggingen naar aanleiding van het Algemeen
Overleg over de Aanpak van MarokkaansNederlandse probleemjongeren van 15 en
22 april 2009

Motie Griffith: Verzoekt de regering om met een
totaal overzicht te komen van de verschillende
migrantengroepen in Nederland die op dit
moment kwetsbaar zijn voor ongewenste
inmenging en daarbij ook met een concreet plan
van aanpak te komen om deze groepen
weerbaarder te maken.

28 844, nr. 27

UB [04-11-2009] Motie Griffith: ongewenste
inmenging

Motie Van der Ham c.s.: Verzoekt de regering
komend jaar te rapporteren over de effecten van
afschaffing van de fiscale vrijstellignen van
corporaties.

28 600 XI, nr. 42

Uitvoering middels VSO II

Motie Vietsch: verzoekt de regering de wijzigingen van het Bouwbesluit naar de Tweede
Kamer te sturen voor toezending aan de Raad
van State voor advies voor de vaststelling van de
wijziging.

28 325, nr. 122

UB [20-04-2010] motie Vietsch c.s., VAO
bouwregelgeving 28 325, nr. 122

Motie Vlietsch c.s.: Verzoekt de regering om alle
28 325,nr. 108
bouwkundige en bouwtechnische eisen op te
nemen in het Gebruiks- en Bouwbesluit; en
verzoekt de regering tevens om te zorgen dat er
geen veldnormen komen met bouwkundige en/of
bouwtechnische eisen.

Antwoordbrief is verzonden door minister BZK,
namens minister WWI, d.d. 29 januari 2009, TK
vergaderjaar 2008–2009, kst. 28 325, nr. 102.

Motie Van der Burg: Verzoekt de regering zo snel
mogelijk en in ieder geval bij het Belastingplan
2010 regelgeving van kracht te laten worden, die
bepaalt, dat na een periode van tijdelijke verhuur
van een woning, de wettelijk toegestane
aftrekbaarheid van de hypotheekrente voor twee
huizen voor de resterende periode herleeft.

27 562, nr. 30

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën, d.d. 31 augustus 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 27 562, nr. 42.

Motie Kamp: Nodigt de regering uit dit inzicht te
verstrekken met een objectieve en kritische
beschrijving, geïllustreerd met de relevante en
actuele cijfers, voor zover van belang gedifferentieerd naar die gemeenten waar sprake is van
concentratie van problemen en daarbij mede te
betrekken de rapportages van de onderzoeken
die tijdens het overleg met de regering op
18 maart jl. aan de orde zijn gekomen.

26 283, nr. 34

UB [02-10-2009] Kabinetsbeleid Antilliaans
Nederlands probleemjongeren vanaf 2010.

Motie Tang: Verzoekt het kabinet bij de Miljoenennota met alternatieven te komen om de
beperking van de huurtoeslag te voorkomen.

31 965, nr. 8

UB [30-09-2009] Ontwikkeling uitgaven
huurtoeslag.

Motie Teeven/De Krom: Verzoekt de regering elke 32 123-VI, nr. 4
vorm van formele en informele shariarechtspraak
met alle mogelijke wettelijke middelen te
bestrijden.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens minister WWI, d.d. 27 april 2010.
TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 32 123VI, nr. 96.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

102

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Kamerstuknummer

Uitgevoerd met

Motie Depla/Van Bochove: Verzoekt de regering
in het voorjaar van 2010 te komen met
voorstellen die de overgebleven bezuinigingstaakstelling voor de huurtoeslag in 2011 en
2010 ongedaan maken.
Verzoekt de regering tevens met voorstellen te
komen die de armoedeval ten gevolge van de
huurtoeslag vermindert.

32 123-XVIII, nr. 18

UB [31-05-2010] Brief TK inzake Ontwerpbesluit
tot wijziging van de Wet op de huurtoeslag
(verhoging van het bedrag waarmee de
normhuur wordt verhoogd tot de basishuur)

Lopende toezeggingen WWI (1 juni 2009 t/m 31 mei 2010)
Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De Kamer wordt geïnformeerd over de voortgang
van de crisismaatregelen voor scholen en
zorginstellingen in verband met isolatie en
klimaatverbetering.

Debat d.d. 31-03-2010: AO
Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw en BEW
en over de stand van zaken
bij de startersleningen.

Conform bijgestelde planning wordt de Kamer na
het zomerreces 2010 geïnformeerd.

De Kamer wordt geïnformeerd over wanneer de
banken hun verantwoordelijkheid oppakken bij
mensen die betalingsproblemen hebben, de
zogenaamde verklaring.

Debat d.d. 31-03-2010: AO
Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw en BEW
en over de stand van zaken
bij de startersleningen.

Er is ambtelijk overleg geweest met de NVB over
de verklaring en er zijn suggesties gedaan voor
inhoudelijke punten/maatregelen. In juni 2010
moet het convenant klaar zijn, waarna de Tweede
Kamer na het zomerreces 2010 zal worden
geïnformeerd.

De Kamer wordt geïnformeerd over de voortgang
en de werking van de maatregelen van het
crisispakket ten behoeve van energiebesparing
door woningcorporaties.

Debat d.d. 31-03-2010: AO
Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw en BEW
en over de stand van zaken
bij de startersleningen.

Meegenomen bij nadere toelichting stimuleringsmaatregelen ten behoeve van energiebeleid
Gebouwde Omgeving in het kader van het
crisispakket en de evaluatie Schoon en Zuinig. De
Excellente Gebieden zijn op 30 april 2010 door de
minister voor WWI aangewezen. Via de pers en
de website van VROM is hier uitgebreid melding
van gemaakt. De Tweede Kamer zal zo snel als
mogelijk worden geïnformeerd.

In samenwerking met VWS zal aan de hand van
het nieuwe WoonOnderzoek Nederland uit 2009
de nieuwe opgave op het terrein van wonen en
zorg in kaart gebracht worden. De resultaten
worden in de loop van 2010 aan de Kamer
aangeboden worden.

UB [30-03-2010] Aanbieding
WoON themapublicatie
«Senioren op de Woningmarkt» (2009–2010. Kst.
27 562, nr. 51).

Op basis van het WoON 2009 wordt op dit
moment de voortgang in beeld gebracht sinds
2006 en een nieuwe opgave tot 2018 berekend.
Dit gebeurt in samenwerking met VWS.
De effecten van vergrijzing en extramuralisering
worden apart in beeld gebracht. De opgave wordt
berekend voor twee extramuraliseringsvarianten.
Resultaat is nieuwe rapportage (derde) van
Monitor Investeren in de Toekomst die –
afhankelijk van (de)missionaire status kabinet –
met beleidsarme brief naar de Kamer wordt
gestuurd. Planning rapportage gereed: augustus
2010. Daarna zal de Kamer geïnformeerd worden.

In het vervolg op de studie «Senioren op de
Woningmarkt» zal er onderzoek gedaan worden
naar de effecten op langere termijn (tot 2 040)
van de netto woningproductie die als gevolg van
de economische crisis onder druk staat.

UB [30-03-2010] Aanbieding
WoON themapublicatie
«Senioren op de Woningmarkt» (2009–2010. Kst.
27 562, nr. 51).

In januari 2010 is verkennend onderzoek gestart
naar de effecten van de demografische veranderingen tot 2040 (vergrijzing, ontgroening,
individualisering) op de (koop)woningmarkt
onder andere op de prijsvorming. Conform
bijgestelde planning wordt de kamer na
oplevering van het rapport, in het najaar 2010
geïnformeerd.

De minister zendt najaar 2010 tegelijk met het
Bouwbesluit de bedrijfseffectrapportage naar de
Kamer voor inwerkingtreding van het Besluit.

Debat d.d. 25-03-2010: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De minister zendt najaar 2010 tegelijk met het
Bouwbesluit de bedrijfseffectrapportage naar de
Kamer voor inwerkingtreding van het Besluit.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

103

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De minister voor WWI zal de Kamer begin 2011
informeren over de resultaten van het implementatieplan rookmelders.

Debat d.d. 25-03-2010: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

VROM/WWI en BZK werken momenteel in
samenwerking met betrokken partijen aan dit
implementatieplan. De eerste resultaten worden
begin 2011 aan de Kamer gemeld.

De minister voor WWI gaat steekproefsgewijs na
hoe vaak de brandweer moet uitrukken voor
ziekenvervoer om te beoordelen of dit een
probleem is dat nadere aandacht verdient en
informeert de Kamer daar na de zomer over.

Debat d.d. 25-03-2010: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

Voor beantwoording van deze toezegging wordt
samenwerking gezocht met de brandweer en de
Kamer wordt in 2010 geïnformeerd.

Beroep op extra middelen € 75 miljoen voor
realiseren inburgeringsdoelstellingen 2010: de
minister zal de Kamer informeren over het aantal
instapcursussen dat de gemeenten willen
realiseren in 2010.

Debat d.d. 16-03-2010: AO
Inburgering.

Naar verwachting zal de Kamer na het zomerreces 2010 geïnformeerd worden.

De minister zal bij de Dienst Uitvoering
Debat d.d. 16-03-2010: AO
Onderwijs (voorheen de IB-Groep) en bij het
Inburgering.
Kenniscentrum Examens navraag doen naar de
mate van frauduleus handelen, de wijze waarop
gefraudeerd wordt en het controlemechanisme
zowel bij het centrale als het decentrale
inburgeringsexamen. Vervolgens zal hij de Kamer
informeren over de bevindingen.

Naar verwachting zal de Kamer na het zomerreces 2010 geïnformeerd worden.

De minister zal de Tweede Kamer informeren
over de resultaten van het onderzoek inzake
internaten en huiswerkbegeleidingsinstellingen
van met name de Fethüllah Gülen beweging (dat
onderdeel uitmaakt van het werkplan van
Forum).

Naar verwachting zal de Kamer na het zomerreces 2010 geïnformeerd worden.

UB [08-03-2010] Beantwoording kamervragen van
het lid Karabulut over het
bericht dat het onderzoek
naar de Gülenweging hapert
(2009–2010. Kst. 1 835).

De Kamer wordt later geïnformeerd over de NHG, Debat d.d. 18-02-2010: AO
de verlenging, de differentiatie in premie en de
Crisismaatregelen woningachtervang, borgstelling, etc.
markt.

De Kamer wordt in het najaar 2010 geïnformeerd.

De minister komt terug bij de Kamer op de
Debat d.d. 18-02-2010: AO
verlenging van dubbele hypotheekaftrek van
Crisismaatregelen woningtwee naar drie jaar; de vraag was om dat zo
markt.
spoedig mogelijk te doen; de minister heeft
gezegd dat hij dat zo snel mogelijk zal doen, maar
dat dit afhangt van allerlei vormen van overleg.

Met Financiën is afgesproken om te bezien of
WWI met een reactie op deze toezegging kan
aansluiten bij een brief naar de Kamer. Het
huidige demissionaire Kabinet komt niet met een
aanvullend crisispakket.

De Kamer wordt geïnformeerd over de effecten
van de stimuleringsmaatregelen «bouw scholen
en ziekenhuizen», inclusief de gelden die
beschikbaar zijn gesteld voor de ventilatieproblematiek in scholen.

Debat d.d. 18-02-2010: AO
Crisismaatregelen woningmarkt.

Conform bijgestelde planning wordt de Kamer na
het zomerreces 2010 geïnformeerd.

De Kamer wordt te zijner tijd geïnformeerd over
de output van het Expertteam Eigenbouw.

Debat d.d. 18-02-2010: AO
Crisismaatregelen woningmarkt.

De Voortgangsbrief van de minister voor WWI
over de voortgang van het expertteam particulier
opdrachtgeverschap is op 24 juni 2010 naar de
Tweede Kamer gezonden. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 27 562, nr. 56.
De Kamer zal aan het einde van 2010 over de
eerste resultaten van het expertteam Eigenbouw
worden geïnformeerd.

De minister voert binnen 3 maanden gesprekken
met kleine corporaties met een hoog salaris en
informeert de Tweede Kamer terzake.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

De gesprekken met corporaties zijn niet
doorgegaan door val van het kabinet. De
toezegging wordt opgepakt bij aantreden nieuw
kabinet. Het CFV is verzocht in de tussentijd wel
informatie te vergaren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

104

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De Tweede Kamer ontvangt voor de zomer een
beeld van de ontwikkeling van de onrendabele
top en ontvangt binnen een paar weken een
onderzoeksopzet.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

De opzet van het onderzoek is naar de Kamer. De
onderzoeksresultaten gaan medio september
2010 naar de Tweede Kamer.

Voor de zomer ontvangt de kamer informatie hoe
investeringen in energiebesparing in beeld
kunnen worden gebracht.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

De Kamer wordt na het zomerreces 2010
geïnformeerd.

Fusieregels worden besproken met de Kamer (in
het voorjaar) waarbij de onderwijstoets wordt
betrokken.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

Een voorstel wordt in het najaar 2010 naar de
Tweede Kamer gezonden.

De minister zal de Kamer informeren over de
relatie tussen schaalgrootte, effectiviteit en
maatschappelijk rendement (debat wordt voor
een deel gevoerd bij de behandeling van de
Woonwet).

Debat d.d. 27-01-2010: AO
Wijkaanpak (+ Uitvoeringsagenda van New Towns).

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De minister zal de Kamer informeren over de
uitkomsten van het overleg met de andere
bewindspersonen over de wijkenaanpak.

Debat d.d. 27-01-2010: AO
Wijkaanpak (+ Uitvoeringsagenda van New Towns).

Overleg met de andere bewindspersonen over de
wijkenaanpak is niet doorgegaan door val van het
kabinet. De toezegging wordt opgepakt bij
aantreden nieuw kabinet.

Na overleg met de collega’s zal de minister de
Kamer een reactie geven op het materiaal dat
mevrouw Van der Burg de minister zal toesturen
over het meldpunt wietteelt.

Debat d.d. 27-01-2010: AO
Wijkaanpak (+ Uitvoeringsagenda van New Towns).

De stukken van mevrouw Verburg zijn 17 februari
2010 ontvangen. De reactie wordt verwerkt in de
Voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2010, welke
in oktober 2010 naar de Tweede Kamer zal
worden gestuurd.

De minister zal de Kamer informeren over de
vraag in hoeverre ruilverkaveling in de stad
bruikbaar is bij krimp en de wijkaanpak.

Debat d.d. 27-01-2010: AO
Wijkaanpak (+ Uitvoeringsagenda van New Towns).

Deze toezegging is al eerder aangekondigd.
Momenteel loopt een onderzoek naar buitenlandse voorbeelden van stedelijke herverkaveling
(naar het Duitse model van Umlegung). Dit
onderzoek wordt naar verwachting einde derde
of vierde kwartaal 2010 opgeleverd. Vervolgens
moet bezien worden of deze herverkaveling ook
meerwaarde heeft in het geval van krimp en
wijkaanpak. Aansluitend wordt de Kamer in het
eerste kwartaal 2011 geïnformeerd.

De minister informeert de Kamer welke gegevens UB [26-01-2010] Informatie
bruikbaar zijn voor het volgsysteem en of de
tbv onderzoek Kamer naar de
koppeling van de registratie-bestanden werkt.
effecten van inburgering op
participatie (2009–2010. Kst.
31 143, nr. 76).

2010 In het kader van de uitvoering van de pilot
«volgsysteem inburgering» wordt de Kamer in de
zomer 2010 geïnformeerd over de bruikbaarheid
van gegevensbestanden en koppeling. Naar
verwachting zal de Kamer na het zomerreces
2010 geïnformeerd worden.

De minister zegt een onderzoek naar de instroom
van de Bulgaren en Roemenen toe en betrekt
hierbij: de criminaliteit en de Roma. De
uitkomsten hiervan komen het 3e kwartaal
beschikbaar. (Werd door de voorzitter abusievelijk genoemd bij de toezegging over het
Actieplan).

Debat d.d. 21-01-2010: AO
Arbeidsmigranten
MOE-landen (Polen in
Nederland).

Onderzoek is in de startfase, naar verwachting
wordt de TK eind dit jaar geïnformeerd over de
uitkomsten.
Naar waarschijnlijkheid zal SZW
mede-opdrachtgever zijn bij het onderzoek

De minister informeert de Tweede Kamer medio
2010 over de toekomstvisie op het steden en
wijkenbeleid, waarbij de «Ortega-aanpak» wordt
meegenomen.

UB [17-12-2009] Uitvoeringsagenda van New Towns:
Invulling van de motie Ortega
en een verbreding van het
stedenbeleid (2009–2010. Kst.
31 757, nr. 14).

Wordt meegenomen in de «Agenda stad en
ommeland». Aan deze Agenda wordt momenteel
binnen WWI/VROM gewerkt. De uitkomst van de
Agenda is afhankelijk van een nieuw kabinet.
Naar verwachting zal een dergelijke Agenda voor
eind 2010 aan de Tweede Kamer kunnen worden
aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

105

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De minister informeert de Tweede Kamer medio
2012 over de voortgang van de uitvoeringsagenda.

UB [17-12-2009] Uitvoeringsagenda van New Towns:
Invulling van de motie Ortega
en een verbreding van het
tedenbeleid (2009–2010. Kst.
31 757, nr. 14).

De komende jaren wordt de uitvoeringsagenda
Ortega’s gemonitored. Met de Ortegagemeenten
zijn hierover afspraken gemaakt.
Conform afspraak zal de TK medio 2012 worden
geïnformeerd.
Vooruitlopend hierop zal de voortgang van de
businesscases uit de Uitvoeringsagenda New
Towns worden meegenomen in de Wijkenbrief,
die in het najaar 2010 naar de TK wordt
gezonden.

De minister van WWI zegt de Kamer toe, zodra de Debat d.d. 01-12-2009:
voorstellen over de schriftelijke toets, de
Wetsvoorstel Wijziging
verhoging van het taalniveau en wat er verder
Inburgering.
bijkomt aan voorlichting, het beter inschakelen
van de ambassades et cetera gereed zijn, dat
gehele pakket naar de Eerste Kamer te sturen
(T01100).

Momenteel wordt de aanpassing van het
Vreemdelingenbesluit voorbereid om het niveau
van de TGN te verhogen en een schriftelijke toets
toe te voegen aan het basisexamen inburgering
in het buitenland. De besluitswijziging wordt naar
verwachting eind augustus 2010 gepubliceerd.
Gelijktijdig zal de EK worden geïnformeerd.

De minister heeft toegezegd de Eerste Kamer
schriftelijk te informeren t.a.v. de extra eisen die
aan de partner in het buitenland gaan worden
gesteld in het kader van de WIB.

Debat d.d.01-12-2009:
Wetsvoorstel Wijziging
Inburgering.

Momenteel wordt de aanpassing van het
Vreemdelingenbesluit voorbereid om het niveau
van de TGN te verhogen en een schriftelijke toets
toe te voegen aan het basisexamen inburgering
in het buitenland. De besluitswijziging wordt naar
verwachting eind augustus 2010 gepubliceerd.
Gelijktijdig zal de EK worden geïnformeerd.

De minister zal in het voorjaar van 2010 een
kabinetsstandpunt over registratie van etnische
persoonsgegevens naar de kamer sturen,
rekening houdend met het resultaat van het
onderzoek van het CPB naar registratie van
herkomst in Rotterdam/Charlois.

UB [01-12-2009] Beantwoording vragen over
Kabinetsbeleid Antilliaans
Nederlands probleemjongeren (2009–2010. Kst. 32 123
XVIII, nr. 56).

Onderwerp is controversieel verklaard.

De minister zoekt uit hoe het zit met de evt.
subsidiëring van het onderwijs in eigen taal en
cultuur in Amsterdam.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

De gemeente Amsterdam wordt verzocht om
nadere informatie. De TK wordt naar verwachting
vóór september 2010 geïnformeerd.

De minister zal de terugstortingen en de
bedragen die worden overgemaakt naar de
landen van herkomst agenderen tijdens het
werkbezoek aan Marokko in het voorjaar van
2010.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

De Kamer wordt na interdepartementaal overleg
deze zomer geïnformeerd.

De minister vraagt de minister van V&W naar de
achtergronden van CBR theorie examens in het
Turks en Arabisch.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

Het streven is om de Kamer in september 2010 te
informeren.

De minister zal voor het zomerreces bij de
Debat d.d. 25-11-2009:
evaluatie van de wet Inburgering onderzoek doen Begrotingsbehandeling I&I.
naar de kwaliteit van de inburgering, met daarbij
als thema’s het keurmerk, de docenten en de
certificering.

Kamer wordt na het zomerreces 2010 geïnformeerd over voortgang.

Naar aanleiding van het werkbezoek aan
Marokko, eigen onderzoek en gegevens van het
SCP zal de minister de Kamer over het vraagstuk
van overmaking informeren. Daarbij worden
betrokken de trendmatige ontwikkelingen.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

De Kamer wordt na interdepartementaal overleg
deze zomer geïnformeerd.

De minister zal onderzoeken hoeveel hoger de
Debat d.d. 25-11-2009:
kosten uitvallen als het keurmerk top down wordt Begrotingsbehandeling I&I.
ingevoerd.

De kamer wordt bij missionair? kabinet geïnformeerd. Het antwoord wordt geïntegreerd in de
beantwoordingsbrief motie Dijsselbloem over
kwaliteitsverbetering inburgering. Wordt eind
september.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

106

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De minister zal de Kamer bij gelegenheid van de
behandeling van het voorstel tot wijziging van de
Huisvestingswet informeren over zijn opvattingen over de CDA-notitie «Etnische stijgers».

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

De reactie op de CDA-notitie «etnische stijgers»
wordt in verband met de val van het Kabinet
Belkenende IV opgeschort totdat er een nieuw
kabinet is aangetreden en de opvatting bij dit
nieuwe kabinet over het thema etnische
segregatie en de wenselijkheid om daar al dan
niet een beleid op te ontwikkelen bekend zijn. Dit
zal naar verwachting niet voor de herfst van 2010
het geval zijn.

De minister zal de Kamer in het voorjaar
informeren over de uitspraken Centrale Raad van
Beroep inzake de Korte Vrijstellingstoets na eerst
goed de juridische consequenties van de
uitspraken op het wettelijke stelsel te hebben
bestudeerd.

UB [18-11-2009] Korte
Vrijstellingstoets (KVT);
ontheffing aantoonbare
inspanningen; deelexamens
(2009–2010. Kst. 31 143,
nr. 71).

Kamer wordt in september 2010 bericht over
stand van zaken.

De Kamer wordt in 2011 geïnformeerd over de
stand van zaken van de brandveiligheid van
studentenhuisvesting naar aanleiding van nieuw
onderzoek door de VROM-Inspectie.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De Kamer wordt voor het Kerstreces 2010
geïnformeerd.

Bij het uitwisselen van best practices in de
scholenbouw wordt getoetst op de effecten van
maatregelen voor lucht-, geluid- en lichtkwaliteit.
Dit komt terug in een volgende rapportage over
het binnenmilieu van basisscholen (2e helft
2010).

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De Kamer zal voor Kerstreces 2010 worden
geïnformeerd.

De Kamer wordt voor 1 april 2010 geïnformeerd
over de achtergrond van verschillen in regelgeving voor cellen en woonruimten voor
ouderen, gehandicapten en psychiatrische
patiënten.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De minister streeft er naar de Kamer in het najaar
2010 schriftelijk te informeren.

De minister komt voor 1 april 2010 terug op de
mogelijkheid om aan de vervanging van open
verbrandingstoestellen in bestaande gebouwen
een verplichte termijn te verbinden.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De minister streeft er naar de Kamer in het najaar
2010 schriftelijk te informeren.

Voor 1 oktober 2010 wordt de Kamer nader
geïnformeerd over mechanische ventilatie.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De Kamer zal voor 1 oktober 2010 worden
geïnformeerd.

Beleidsreactie advies Rijksbouwmeester over
scholenbouw: nav het Periodiek Onderhoudsrapport 2010 wordt er onder andere onderzoek
gedaan naar het uitgavencluster Educatie. De
resultaten van het onderzoek worden rond de
zomer van 2010 verwacht. De Kamer zal hierover
worden geïnformeerd.

UB [06-11-2009] Beleidsreactie advies Rijksbouwmeester over scholenbouw
(2009–2010. Kst. 28 089,
nr. 25).

De kamer zal voor 1 september 2010 worden
geïnformeerd.

Beleidsreactie advies Rijksbouwmeester over
scholenbouw: In de 2e helft van 2010 zal de
Kamer worden geinformeerd over de voortgang
van de ingezette activiteiten in het kader van het
verbeteren van het binnenmilieu van (onder
meer) scholen.

UB [06-11-2009] Beleidsreactie advies Rijksbouwmeester over scholenbouw
(2009–2010. Kst. 28 089,
nr. 25).

De Kamer zal voor 1 november 2010 worden
geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

107

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

Toezeggingen AO Bouwregelgeving: De
VROM-Inspectie is een traject gestart om 19
gemeenten te ondersteunen bij de toetsing en
het toezicht van bouwplannen op de
voorschriften voor gezondheid. De Kamer wordt
over de resultaten hiervan in de loop van 2010
geinformeerd gelijktijdig met de resultaten van
het diepte-onderzoek (zie brief 3 september
2009).

UB [05-11-2009] Toezeggingen AO Bouwregelgeving
(2009–2010. Kst. 28 325,
nr. 117).

De 2e Kamer zal voor 20 december 2010 worden
geïnformeerd.

Minister zal gemeenten en corporaties wijzen op
de huidige mogelijkheden voor kangoeroewoningen.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1328–1342).

Deze toezegging is gerelateerd aan het WWI/VWS
actieplan «Beter (t)huis in de buurt, samenwerken
aan wonen, welzijn en zorg» dat tot 2011 loopt.
De toezegging zal worden uitgewerkt in de
handreikingen, voortvloeiende uit het actieplan.
De minister zal de Tweede Kamer informeren na
publicatie van de handreikingen.

In de cijfers over de voornemens van de
corporaties vanaf volgend jaar zullen de
corporaties scherper worden bevraagd welke
uitgaven aan leefbaarheid in de bedrijfslasten
zitten. Minister zal de Kamer daarover in de
eerste helft van het komend jaar informeren via
het Sectorbeeld Voornemens.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1 328–1 342).

Brief over het Sectorbeeld wordt medio
september 2010 naar de Tweede Kamer
verzonden.

Volgend jaar wordt de kansenzoneregeling van
Rotterdam door het ministerie van Economische
Zaken geevalueerd. Daar zal dan ook een
kabinetsreactie op komen.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1 328–1 342).

Zodra de kansenzoneregeling van Rotterdam
geevalueerd is, zal de Tweede Kamer daarover
worden geïnformeerd.

Bij de bespreking van het stedenbeleid zijn ook
de funderingsproblemen aan de orde. Bij de start
van ISV I in 2 000 heeft een inventarisatie
plaatsgevonden naar problemen en methoden
van funderingsherstel. Op basis daarvan is
besloten aan zes gemeenten (waaronder
Zaanstad), waar sprake was van excessieve
bekostigingsproblemen, een budget te
verstrekken van 20 miljoen euro voor de aanpak
van funderingsherstel in het kader van de
knelpuntenpot ISV. Bij de verantwoording ISV I
bleken gemeenten deze actie nog niet te hebben
afgerond. Een tussentijdse evaluatie is in 2007
naar de Tweede Kamer gestuurd (30 800 XI,
nr. 114). Daarbij is uitstel verleend tot 2010. De
resultaten kunt u komend jaar in het kader van de
verantwoording grotestedenbeleid tegemoet
zien.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1 328–1 342).

De eindevaluatie wordt meegenomen in de
bredere brief over de verantwoording GSB3, die
in 2010 naar de TK wordt gezonden.

In de eerste helft van 2010 zal een evaluatie van
het woningbouwbeleid van de afgelopen 5 jaar
plaatsvinden, waarvan de minister het resultaat
medio 2010 aan de Kamer zal toezenden. Ook de
ontwikkeling van woningbouw via het particulier
opdrachtgeverschap zal de minister, – als
afzonderlijk element –, in deze evaluatie
betrekken.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1 328–1 342).

Wordt meegenomen bij de evaluatie van de
woningbouwafspraken 2 005 t/m 2009. Opdracht
is extern verstrekt. In de zomer dan wel in het
voor eind 2010 wordt de TK gemeld wat de
doelen zijn, hoe het is gegaan en wat de
bevindingen zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

108

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

Minister zal bezien of bij krimp het bestaande
instrumentarium afdoende is, of dat aanvullend
of aanpassing van het bestaande instrumentarium nodig is om herverkaveling mogelijk te
maken.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1 328–1 342).

Deze toezegging is aangekondigd in de brief d.d.
27 november 2009 (31 757, nr. 13) van de minister
voor WWI en de staatssecretaris van BZK inzake
het Interbestuurlijk actieplan Bevolkingsdaling.
Vervolgens kwam dit punt ook aan de orde in het
AO Wijkaanpak en Uitvoeringsagenda van New
Towns op 27 januari 2010. Momenteel loopt een
onderzoek naar buitenlandse voorbeelden van
stedelijke herverkaveling (naar het Duitse model
van Umlegung). De oplevering van het rapport
heeft al drie jaar vertraging opgeleverd. Dit
onderzoek wordt naar verwachting einde derde
kwartaal 2010 opgeleverd. Vervolgens moet
bezien worden of deze herverkaveling ook
meerwaarde heeft in het geval van krimp en
wijkaanpak. Aansluitend zou de Kamer in het
eerste kwartaal 2011 geïnformeerd kunnen
worden.
Ook door middel van experimenten zal bekeken
worden of ander instrumentarium nodig is om
verpaupering van particulier en gemengd bezit in
krimpgebieden te voorkomen. De Kamer zal in
het eerste kwartaal van 2011 worden geïnformeerd over de voortgang van de experimenten.

De werkgroep onorthodoxe maatregelen zal
worden verbreed naar buiten de Randstad.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

De gelden voor de LSA zullen worden verlengd
met 4 (in plaats van 2) jaar.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Er zijn voor vier jaar middelen gereserveerd ter
ondersteuning van het LSA.

De minister informeert de Kamer begin 2010 over Debat d.d. 15-10-2009: AO
hoe het energielabel in de praktijk werkt.
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

De Tweede Kamer wordt in de herfst 2010
geïnformeerd over de uitkomsten van het
onderzoek van de VROM Inspectie.

De Kamer krijgt nadere informatie over de
toename van de aantallen Roma, met name uit
Bulgarije en Roemenië.

Debat d.d. 08-10-2009: AO
Roma-kinderen.

Onderzoek is in de startfase, naar verwachting
wordt de TK eind dit jaar geïnformeerd over de
uitkomsten.
Naar waarschijnlijkheid zal SZW
mede-opdrachtgever zijn bij het onderzoek.

De minister voor WWI zegt toe bij de inburgeringscursussen extra aandacht te besteden aan
de sharia en de Kamer over de mogelijkheden te
informeren.

Debat d.d. 03-09-2009: AO
Sharia-rechtspraak.

Motie wordt in overleg met de toetsontwikkelaars
van het inburgeringsexamen uitgewerkt. Naar
verwacht inn begin 2011 afgerond.

De Kamer ontvangt een zgn. matrix waarin wordt
aangegeven wat de verdeling van bevoegdheden
en verantwoordelijkheden is tussen de volkshuisvestingsautoriteit en de minister.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
vormgeving van de overgang van het ministerie
naar de volkshuisvestingautoriteit.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt geïnformeerd over de consequenties die de minister heeft verbonden aan het
rapport Vlug inzake Rochdale.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

109

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
mogelijkheid/wens om in beeld te brengen dat
bijvoorbeeld twee huurders lid kunnen zijn van
de raad commissarissen/toezicht.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
mogelijkheid van doorschuiven van de raad van
bestuur naar de raad van commissarissen.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt geïnformeerd over de communi- Debat d.d. 01-07-2009: AO
catie en uitrol van kennis n.a.v. de lessen die zijn Arrangement overheidte trekken over Rochdale e.a.
woningcorporaties.

Bij brief d.d. 22 juli 2009 is specifiek ingegaan op
de situatie bij Rochdale.
Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
landelijke toelating.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De Kamer wordt geinformeerd over de
mogelijkheid om sectorcodes verbindend te
verklaren.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Met de wijziging van de Woningwet n.a.v. de
stelselbrief van 12 juni 2009 zal hierop worden
ingegaan. Dit wetsvoorstel zal naar verwachting
na het zomerreces 2010 aan de TK worden
aangeboden.

De minister zal samen met de minister van SZW
de problemen en risico’s in kaart brengen van
eigenaar-bewoners, waarbij speciaal wordt
gekeken naar de mensen zonder NHG. Ook zal
met banken en woningcorporaties wordt
overlegd welke maatregelen kunnen worden
genomen om betalingsproblemen aan te pakken
en gedwongen verkopen te voorkomen.
Voorbeelden van goede projecten – zoals een
opkoopfonds, aanvullende kredieten, betalingspauzes, overnemen van woningen – worden
meegenomen. De Kamer wordt voor de zomer
geïnformeerd over de termijn waarop e.e.a. zijn
beslag zal krijgen en de Kamer over de maatregelen zal worden geïnformeerd.

Debat d.d. 27-05-2009: AO
Kabinetsmaatregelen
woningmarkt.

Er is ambtelijk overleg geweest met de NVB over
de verklaring en er zijn suggesties gedaan voor
inhoudelijke punten/maatregelen. In juni 2010
moet het convenant klaar zijn, waarna de Tweede
Kamer na het zomerreces 2010 zal worden
geïnformeerd.

Ten aanzien van de problematiek op het gebied
van constructieve veilgiheid wordt de Kamer
geïnformeerd over de mogelijkheden van de
verzekerde garantie en de bijdrage van een
hoofdconstructeur.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

Voor einde zomerreces 2010 gaat nadere
informatie richting de Tweede Kamer over de
pilots die uitgevoerd worden in het kader van
Actieplan Dekker.

De Kamer wordt geïnformeerd over onderzoek
naar de brandveiligheid van hoogbouw in
bijvoorbeeld New York.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

Koersen op in het najaar 2010 een brief aan de
Kamer te zenden.

In 2005 vindt een nulmeting plaats naar stand
[04-05-2009: AO Grondbeleid
van zaken en knelpunten in gemeenten, in 2007
wordt een tussenrapportage opgesteld en in 2009
volgt een evaluatie en eindrapportage.

De resultaten van de nulmeting zijn meegenomen in de zesde Voortgangsbrief Grondbeleid,
die op 29 april 2009 naar de TK is gezonden
(Kamerstuk 27 581, nr. 36).
Zoals in het Kabinetsstandpunt staat zal het
beleid vier jaar na de nulmeting worden
geëvalueerd, te weten in 2013.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

110

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

Toegezegd is de Kamer een brief te sturen over
welstandstoezicht met daarin een nadere
nuancering van het kabinetsstandpunt.

Debat d.d. 14-04-2009: AO
Welstandstoezicht.

Er wordt naar gestreefd in september 2010 een
standpunt aan de ministerraad voor te leggen,
waarna de Kamer in oktober 2010 geïnformeerd
kan worden.

De Kamer wordt geinformeerd over de stand van
zaken van het plan voor internetveilingen (motie
Van der Ham).

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926-126).

Op het door Justitie voor internetconsultatie
gepubliceerde concept-wetsvoorstel konden tot
31 mei 2010 reacties worden geleverd. Deze
worden thans verwerkt. Naar verwachting kan
het definitieve wetsvoorstel na de zomer aan de
Kamer worden aangeboden.

De Kamer wordt uiterlijk 21 juni 2009 geïnformeerd over de eventuele aanpassing van de
Vogelaar(wijk)-heffing, waarbij aanpalende en
samenhangende onderwerpen (zoals de
Vpb-heffing) worden betrokken.

Debat d.d. 12-02-2009: AO
Stedenbeleid vanaf 2010 en
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

De corporatiesector is uitgenodigd te komen met
alternatieven. De evaluatie is voorzien in de
tweede helft van 2010.

Tijdens het debat over het wetsvoorstel wijziging
van de Wet op de huurtoeslag heeft de minster
toegezegd zich in te zetten voor een verschuiving
van de datum van de daadwerkelijke huurverhoging van 1 juli naar 1 januari.

Debat d.d. 13-01-2009] Wijz.
Wet op de huurtoeslag;
uitvoeringstechnische
wijzigingen (31 446).

De verschuiving van de huurverhogingsdatum
maakt deel uit van het rapport van het IBO
vereenvoudiging toeslagen dat op 16 oktober
2009 aan de TK is aangeboden (II 2009–2010,
31 580 nr. 3). In november 2009 is het overleg met
de organisaties van huurders en verhuurders
hervat. In samenwerking met hen worden
verschillende mogelijkheden om de tijdvakverschuiving uit te werken, in kaart gebracht.
Na de val van het kabinet is de toezegging
aangehouden in verband met controversiele
status rapport IBO vereenvoudiging toeslagen.

De minister stuurt de Kamer eind januari 2009
een reactie op het puberruilprincipe en het
stimuleringsplan daarvoor.

Debat d.d. 17-12-2008:
Integratiebeleid.

Als het nieuwe Kabinet is gevormd, zal bekeken
worden of de toezegging nog opportuun is.

Toegezegd is spoedig met de Kamer te spreken
over het wijkenheffingenfonds.

Debat d.d. 04-12-2008]
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

De evaluatie is voorzien in 2010. De corporatiesector is uitgenodigd te komen met alternatieven.

Bij de evaluatie van het Besluit CFV zal minister
van der Laan de positie van C-corporaties
fundamenteel bezien (vrijstelling projectsteunheffing en mogelijkheden voor projectsteun).

Debat d.d. 04-12-2008]
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

De evaluatie is voorzien in 2010. De corporatiesector is uitgenodigd te komen met alternatieven.

De kamer wordt geïnformeerd over de resultaten
van de taallessen op tv in Amsterdam.

Debat d.d. 27-11-2008]
Begrotingsonderzoek (WWI).

De Kamer wordt in oktober 2010 geïnformeerd.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
uitkomsten van afspraken met de regio’s en de
kwantitatieve opgave.

Debat d.d. 30-10-2008]
Verstedelijkingsafspraken
vanaf 2010.

De Kamer is geïnformeerd over de afspraken met
de regio’s en de kwantitatieve opgave door
middel van de verslagen van de BO’s MIRT.

De Kamer wordt op korte termijn geïnformeerd
over het kabinetsstandpunt inzake de evaluatie
van het welstandsbeleid en de welstandscommissies.

Debat d.d. 22-10-2008]
Rapport commissie Dekker.

Er wordt naar gestreefd in september 2010 een
standpunt aan de ministerraad voor te leggen,
waarna de Kamer in oktober 2010 geïnformeerd
kan worden.

De minister voor Wonen, Werken en Integratie
zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van
het lid Meindertsma, toe dat er een geschillenregeling komt waarvan individuele huurdersorganisaties gebruik kunnen maken als zij ontevreden
zijn over het functioneren en de mogelijkheden
die deze wet biedt. (T00864).

Debat d.d. 23-09-2008]
Wetsvoorstel Verbetering
positie en zeggenschap
huurders (30 856).

Bij brief van 14 oktober 2009 is aan de Kamer
gemeld dat de geschillenbeslechting voor de Wet
op het overleg huurders verhuurder bij de
huurcommissie wordt ondergebracht. Inwerkingtreding is beoogd per 1 januari 2011. Een
wetsvoorstel dat dit regelt is in procedure
gebracht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

111

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De minister voor Wonen, Werken en Integratie
zegt de Kamer, naar aanleiding van een vraag van
het lid Meindertsma, toe dat zij apart met de
Woonbond overleg wil plegen over nieuwe
werkmethoden voor de vormgeving van
participatie en zeggenschap van huurders en
bewoners.
Tevens zal zij nagaan of het de moeite waard is
om een aantal huurdersorganisaties pilots te
laten doen (T00863).

Debat d.d. 23-09-2008]
Wetsvoorstel Verbetering
positie en zeggenschap
huurders (30 856).

De Woonbond zal de minister in de eerste helft
van 2010 rapporteren over de extra aandacht en
inspanningen huurdersorganisaties. Naar
aanleiding daarvan zal de minister een afsluitende brief naar de Eerste Kamer sturen.

De Kamer wordt geinformeerd over de stand van
zaken van de uitvoering van de door de vorige
minister gedane toezegging inzake de mogelijkheden van mensen die verhuizen naar een
bedrijventerrein en dan alsnog bezwaar maken
tegen activiteiten van de bedrijven en ontwikkelingen op het bedrijventerrein.

Debat d.d. 28-05-2008]
Transformatie van kantoren
naar woningen (31 200 XVIII,
nr. 59).

Antwoord zal worden meegenomen in het
actieplan cie.Dekker. De tussenrapportage zal
eind 2010 aan de Tweede Kamer worden
gezonden. De Kamer is hierover geïnformeerd
middels brief van 4 november 2009.

De minister zal nagaan of de Chinezen in de
Debat d.d. 21-05-2008]
eerstvolgende Survey Integratie Nieuwe Groepen Jaarnota Integratiebeleid
(SING) zijn opgenomen en zal de Kamer hierover 2007–2011 (31 268 nr. 2 en 5).
informeren.

De minister zal nagaan of de Chinezen in de
eerstvolgende Survey Integratie Nieuwe Groepen
(SING) zijn opgenomen en zal de Kamer hierover
informeren. De betreffende SCP rapportage is
uitgesteld vanwege vertraging in de uitvoering
van het benodigde veldwerk van het onderzoek,
deze rapportage verschijnt uiterlijk 1 december
2010, waarna de TK wordt geïnformeerd.

De Onteigeningswet wordt in de eerste helft van
2009 naar de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 27-03-2008]
Woningproductie (27 926 nr.
122, 31 200 XVIII nr. 10 en 46,
27 562 nr. 11).

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering
berust bij de minister van Justitie. De minister
van Justitie heeft bij behandeling van de CHW op
16 maart 2010 in de EK toegezegd een integrale
herziening van de onteigeningswet te bezien.

Evaluatie verzoekschriftenprocedure rechtbanken
(Wohv): De minister voor WWI zal drie jaar na
inwerkingtreding van de wijziging van de Wohv
de verzoekschriftenprocedure bij de rechter
evalueren en de Tweede Kamer over de
uitkomsten hiervan informeren (in 2011).

Debat d.d. 16-01-2008]
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

De Tweede Kamer zal eind 2011 een evaluatierapport ontvangen over de verzoekschriftprocedure bij de rechter.

Er wordt een studie gedaan naar de blijvende
gevolgen van de crisis voor het woningmarktsysteem. Ten behoeve van deze studie wordt in
2010 onderzoek gedaan door het Planbureau
voor de Leefomgeving. De uitkomsten van dit
onderzoek maken onderdeel uit van deze studie,
die naar verwachting in het voorjaar van 2011 zal
worden afgerond. Minister zal bezien of dit kan
worden vervroegd zodat de resultaten nog in
2010 beschikbaar komen.

UB [19-05-2006] Beantwoording vragen huurbeleid:
i.v.m. leegstand in de
huurwoningvoorraad
(2005–2006. Kst. 1505).

Het PBL voert dit onderzoek uit. De eindrapportage van het rapport verschijnt naar
verwachting in het najaar van 2010.

De Kamer wordt in 2008 geïnformeerd over de
evaluatie van particulier opdrachtgeverschap. Op
korte termijn evalueert de Minister de ervaringen
met de stimuleringsregeling voor eigenbouw.

Debat d.d. 08-02-2006]
Particulier opdrachtgeverschap van bewoners (30 300
XI nr. 81).

In de brief d.d. 28 oktober 2009 van de minister
voor WWI aan de TK met antwoorden op de
vragen gesteld tijdens de begrotingsbehandeling
2010 van WW is toegezegd dat de TK medio 2010
geïnformeerd wordt over de evaluatie van de
woningbouwafspraken en de ervaringen met de
stimuleringsregeling voor eigenbouw. Naar
verwachting wordt de TK in de zomer, dan wel in
het derde kwartaal 2010, geïnformeerd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

112

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Stand van Zaken m.b.t. uitvoering

De Minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie zal de Tweede Kamer twee jaar na
inwerkingtreding van het Besluit verkrijging en
verlies Nederlanderschap (BVVN) een evaluatierapportage toezenden inzake de invoering van de
naturalisatieceremonie (Justitie id:2148).

Debat d.d. 28-06-2 005: AO
inz. de nog te ontvangen nota
over de ontwikkeling van een
ceremonie voor nieuwe
Nederlandse staatsburgerschap (Justitie id:1939).

Bij brief van 1-12-2008 is de TK geïnformeerd
over de planning van het evaluatieonderzoek (TK
vergaderjaar 2008–2009, kst 31 268, nr. 11). Het
WODC levert in de loop van juli 2010 het
definitieve evaluatierapport op. Het rapport wordt
met een brief van de Minister voor WWI na de
zomer 2010 aan de Kamer aangeboden.

Uitgevoerde toezeggingen WWI (1 juni 2009 t/m 31 mei 2010)
Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister informeert de Kamer over de
argumenten waarom 1 353 mensen die van
30 maart tot en met 13 april een aanvraag
hebben gediend niet alsnog in aanmerking
zouden moeten kunnen komen voor een
toekenning van een BEW subsidie.

Debat d.d. 19-05-2010: AO
Stopzetten Koopsubsidie.

UB [20-05-2010] Voortgezet Algemeen Overleg
BEW op 20 mei.

De minister zegt toe de EK te informeren over
«openbaar maken leegstandregister».

Debat d.d. 18-05-2010: Plenair
debat inzake Wet Kraken en
Leegstand: 2e termijn
(antwoord, re- en dupliek).

UB [24-05-2010] Beantwoording kamervragen uit
debat behandeling wetsvoorstel KrakenLeegstand.

De minister zegt toe de EK te informeren over
«fiscale aftrekbaarheid leegstand».

Debat d.d. 18-05-2010: Plenair
debat inzake Wet Kraken en
Leegstand: 2e termijn
(antwoord, re- en dupliek).

UB [24-05-2010] Beantwoording kamervragen uit
debat behandeling wetsvoorstel KrakenLeegstand.

De minister stuurt voor 1 mei 2010 het rapport
van Efectis naar de Kamer en informeert de
Kamer in de bijgaande brief over hoe omgegaan
zal worden met sandwichpanelen.

Debat d.d. 25-03-2010: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [12-07-2010] Toezeggingen bouwregelgeving.

De minister voor WWI zal de Kamer informeren
Debat d.d. 25-03-2010: AO
over de wijzigingen van de verbouwnorm
Bouwregelgeving en
bruggen, nadat het overleg tussen WWI, VenW en brandveiligheid.
de NEN-commissie is afgerond. Dit zal zijn voor
1 mei 2010.

UB [12-07-2010] Toezeggingen bouwregelgeving.

Toegezegd is informatie te verschaffen over
eventuele additionele middelen voor koopsubsidie.

Debat d.d.31-03-2010: AO
Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw en BEW
en over de stand van zaken
bij de startersleningen.

UB [09-04-2010] Toezegging over eventuele
additionele middelen voor de BEW.

De regering gaat na of er in het buitenland
zinvolle regelgeving is voor het gebruik van
brandvertragende materialen in meubels en
matrassen en informeer de Kamer daar voor de
zomer over.

Debat d.d.25-03-2010: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering is
overgedragen aan BZK en VWS. De Kamer zal
door deze departementen voor het zomerreces
2010 geinformeerd worden.

De Kamer zal nader worden geïnformeerd over
Debat d.d. 18-02-2010: AO
BEW en de eventuele relatie met de betalingspro- Crisismaatregelen woningblematiek; mogelijk komt dit later; medio maart
markt.
ontvangt de Kamer de brief, inclusief de stand
van zaken bij het startersfonds SVn; de vraag
was: combineer even hoe die dingen lopen en ga
na wat de effecten daarvan zijn; de minister heeft
gezegd: dat neem ik mee in een brief.

UB [22-03-2010] Beantwoording toezegging
inzake BEW en Startersleningen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

113

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt geïnformeerd over de totale
besteding van de stimuleringsmaatregelen
crisispakket, inclusief de tweede tranche; de
derde tranche wordt voor de zomer met de
Kamer besproken.

Debat d.d. 18-02-2010: AO
Crisismaatregelen woningmarkt.

UB [19-03-2010] Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw.

De Kamer wordt geïnformeerd over de verruimde Debat d.d. 18-02-2010: AO
mogelijkheden die de Europese Commissie heeft Crisismaatregelen woninggemaakt en de vraag of die in Nederland
markt.
optimaal benut worden.

UB [19-03-2010] Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over
Debat d.d. 16-02-2010: AO
kwantitatieve gegevens en de mogelijkheden van Huurtoeslag.
het benutten daarvan. Er komt een voorstel om te
bekijken hoe de procedure voor vlgd jaar kan
worden verbeterd. Dit heeft te maken met het
punt van integraliteit, het jaarverslag en de
samenwerking tussen Financiën en WWI.
Minister zal de Kamer in deze brief ook zo
informeren over de wachttijden voor seniorenwoningen als dat op een vrij eenvoudige manier
kan. Zo niet, de kamer informeren over complicaties daarvan. Ook in deze brief terugkomen op
de toezegging op de huurtoeslag voor grote
gezinnen en de rol BD daarin nav het voorbeeld
Depla over Drachten.

UB [29-03-2010] Uw vragen uit het AO d.d.
16 februari 2010 inzake het jaarverslag Wet op de
huurtoeslag.

De Kamer wordt geïnformeerd over (nieuwe)
Debat d.d. 16-02-2010: AO
tegenvallers uitgaven huurtoeslag. Dat gebeurt in Huurtoeslag.
ieder geval in het kader van de Voorjaarsnota, op
een zodanig moment dat de Kamer daar nog haar
mening over kan geven.

De Kamer is geinformeerd middels de eerste
suppletoire begroting 2010 en de Voorjaarsnota
2010.

De resultaten van het onderzoek naar
huurtoeslag voor studentenhuisvesting zullen
aan de Kamer worden gestuurd, met een
kabinetsreactie, waarna de Kamer kan beoordelen hoe zij dit verder gaan behandelen.

Debat d.d. 16-02-2010: AO
Huurtoeslag.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezegging
inzake onderzoek studentenhuisvesting.

De minister zal het onderzoek van RIGO naar
woonnlasten in Tilburg voor en na energiebesparing aan de Kamer sturen.

Debat d.d. 16-02-2010: AO
Huurtoeslag.

UB [29-03-2010] Uw vragen uit het AO d.d.
16 februari 2010 inzake het jaarverslag Wet op de
huurtoeslag.

De minister zegt toe de Kamer binnenkort te
informeren over het onderzoek bij een beperkt
aantal lidstaten naar daar toegepaste crisismaatregelen.

UB 05-02-2010: Beantwoording kamervragen van
het lid Van Bochove over het
artikel «Verhofstadt wil meer
EU-steun bouwbranche».

UB [31-05-2010] Aanbieding onderzoek crisismaatregelen in enkele Europese lidstaten.

De minister informeert de Tweede Kamer binnen
2 maanden over de gesprekken van de Belastingdienst met corporaties over de mogelijkheden
van vrijstelling van vpb tbv ouderenhuisvesting.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

De minister informeert de kamer aan de hand van Debat d.d. 03-02-2010: AO
enkele casussen over het continuïteitsoordeel.
Financiële situatie woningcorporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

De Kamer ontvangt in het voorjaar een
rapportage van het CFV over de ontwikkeling van
de bedrijfslasten (inclusief lokale lasten).

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

De minister geeft binnen een maand inzicht in de Debat d.d. 03-02-2010: AO
(eventuele) aftrekbaarheid van onderhoudskosten Financiële situatie woningin de vpb.
corporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

114

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer krijgt binnen een maand informatie
over de 1 miljard financiële ruimte die het WSW
heeft genoemd.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

De minister reageert binnen een maand op de
afwijkende salarisopbouw bij de Alliantie en
bericht of dergelijke beelden in de oordeelsbrieven moeten worden benoemd.

Debat d.d. 03-02-2010: AO
Financiële situatie woningcorporaties.

UB [28-05-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO financiële corporaties van 3 februari 2010.

De minister zal de TK informeren over zijn
beslissing op de aanvraag van Wst. Den Helder
tot uittreding.

Debat d.d. 28-01-2010: AO
Uittreding woningcorporaties
(Woningstichting Den
Helder).

UB [16-04-2010] Verzoek tot intrekking toelating
Woningstichting Den Helder.

De minister informeert de Kamer over de
uitkomsten van de voorevaluatie van de
Rotterdamwet in verband met de verlengingsbeslissing (nog niet bekend wanneer eea aan de
orde komt).

Debat d.d. 27-01-2010: AO
Wijkaanpak (+ Uitvoeringsagenda van New Towns).

UB [19-04-2010] Besluit aanvraag toepassing Wet
bijzondere maatregelen grootstedelijke problematiek in gebieden Rotterdam.

De minister informeert de Kamer in 2010 over de
eigenlijke resultaten van de effectmeting van de
inburgering op de participatie.

UB 26-01-2010: Informatie tbv
onderzoek Kamer naar de
effecten van inburgering op
participatie.

Deze toezegging is onderdeel van de toezegging
van de minister aan de Kamer over de effecten
van de inburgeringscursus voor inburgeraars,
naar aanleiding van de eerder ingediende motie
Ortega-Martijn.

De minister informeert de Kamer schriftelijk over
de feitelijke situatie in Veghel. De minister zal
hiervoor de Vrom Inspectie benaderen (op
verzoek van de SP).

Debat d.d. 21-01-2010: AO
Arbeidsmigranten
MOE-landen (Polen in
Nederland).

UB [25-06-2010] Plan van Aanpak huisvesting en
inburgering van arbeidsmigranten uit Midden- en
Oost-Europa.

De minister zegt toe de Kamer per brief te
informeren over het aantal inburgeraars en zo
mogelijk uitgesplitst naar herkomstlanden
(MOE-landen) in 2009.

Debat d.d. 21-01-2010: AO
Arbeidsmigranten
MOE-landen (Polen in
Nederland).

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

De minister zegt toe de Kamer te informeren over
het Actieplan Aanpak MOE-landers in de
kwetsbare wijken dat hij de komende tijd gaat
ontwikkelen. Hierbij worden alle relevante
partijen betrokken en wordt ook goed gekeken
naar een effectievere inzet van het bestaande
instrumentarium.

Debat d.d. 21-01-2010: AO
Arbeidsmigranten
MOE-landen (Polen in
Nederland).

UB [25-06-2010] Plan van Aanpak huisvesting en
inburgering van arbeidsmigranten uit Midden- en
Oost-Europa.

De minister zegt toe dat hij de aantallen dakloze
en verslaafde MOE-landers in Nederland nader
zal bekijken. Vanuit de hulpverlening zijn er
signalen dat het om enkele honderden ipv
tientallen gaat.

Debat d.d. 21-01-2010: AO
Arbeidsmigranten
MOE-landen (Polen in
Nederland).

UB [25-06-2010] Plan van Aanpak huisvesting en
inburgering van arbeidsmigranten uit Midden- en
Oost-Europa.

De minister zal de Kamer informeren over het
UB 17-12-2009: Afspraken
totale aantal voorzieningen dat gemeenten willen met gemeenten over
realiseren in 2010 en het bedrag aan extra
inburgering in 2010.
middelen dat hiermee gemoeid is.

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

De minister informeert de Tweede Kamer over de
definitieve opdrachtverstrekking (tbv onderzoek
om in beeld te krijgen wat de invloed is van
internaten en huiswerkbegeleidingsinstellingen
verbonden aan Fethüllah Gülen).

UB [08-03-2010] Beantwoording kamervragen
van het lid Karabulut over het bericht dat het
onderzoek naar de Gülenweging hapert.

UB 17-12-2009: Onderzoek
naar Gülen internaten.

De minister informeert de TK medio februari 2010 UB 17-12-2009: Afspraken
over de definitieve realisatie (voorzieningen voor met gemeenten over
inburgering/inburgeraars).
inburgering in 2010.

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

115

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Een aantal ministeries heeft – op basis van
voorlopige cijfers – in 2008 meer aan externe
inhuur uitgegeven dan de gestelde norm van
13%. De betrokken ministers zullen – na overleg
met de minister van BZK – in een brief aan de
Tweede Kamer uitleg geven over de hoogte van
hun percentage. Voor ministeries die momenteel
boven de norm van 13% uitkomen, zal gedurende
een periode van drie jaar (tot 2011) een afwijkende «comply or explain» norm worden
gehanteerd. Voor deze ministeries geldt het
gerealiseerde percentage 2008 als norm en die
wordt in 3 jaar afgebouwd tot 13% in 2011.

[04-12-2009: Brief van
minister BZK d.d. 24 juni
2009 (Vergaderjaar
2008–2009. Kst. 31 701, nr 2.

UB [11-09-2009] Externe inhuur VROM in 2009.

De minister heeft toegezegd de Eerste Kamer
schriftelijk te informeren over de wel/niet
openbaarheid van de examenvragen. (T01099).

Debat d.d. 01-12-2009:
Wetsvoorstel Wijziging
Inburgering.

UB [08-02-2010] Geheimhouding examenvragen
inburgering.

De minister heeft toegezegd de Eerste Kamer na
Debat d.d. 01-12-2009:
het Bestuurlijk overleg met de gemeenten (d.d.
Wetsvoorstel Wijziging
16 december 2009) schriftelijk te informeren of de Inburgering.
60% duaal in 2010 wordt gehaald.

UB [08-02-2010] Geheimhouding examenvragen
inburgering.

De minister van WWI zegt de Kamer toe, naar
aanleiding van een vraag van het lid Meurs, snel
na 16 december 2009 een nader bericht te sturen
over de resultaten die geboekt zijn met de duale
trajecten. (T01098).

Debat d.d. 01-12-2009:
Wetsvoorstel Wijziging
Inburgering.

UB [08-02-2010] Geheimhouding examenvragen
inburgering.

De minister van WWI zegt de Kamer toe, naar
aanleiding van een vraag van het lid Meurs, het
aantal van 43 000 inburgeraars uit te splitsen en
daarover de Kamer te informeren (T01097).

Debat d.d. 01-12-2009:
Wetsvoorstel Wijziging
Inburgering.

UB [29-03-2010] Gegevens inburgering 2009.

De minister zal na het gesprek in december 2009
met FORUM, de onderwijsorganisaties en de
PO-Raad over het plan van ouderbetrokkenheid
en taal de Kamer informeren.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [22-12-2009] Juridisch onderzoek verbrede
leerplicht.

De minister zal de gedane suggesties over de
bestrijding van onderwijssegregatie (suggesties
Hilhorst en suggestie voor een onderwijstop)
doorgeven aan zijn collega’s van OCW.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering is
overgedragen aan minister OCW.

De minister gaat de besluitvorming na van het
stadsdeel de Baarsjes over de voorgenomen reis
voor jongeren naar New York.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [17-12-2009] Beantwoording kamervragen
van het lid De Krom over het door het stadsdeel
De Baarsjes georganiseerde snoepreisje voor
problemen naar New York.

De minister geeft aan de werkgroep asiel,
immigratie en inburgering de suggestie mee om
op termijn te stoppen met de vrijwillige
inburgering voor alle inburgeraars en ons te
beperken tot de groep ouders en de groep
werkzoekenden.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

De minister zal de Kamer informeren over
inburgering bij het bedrijf Heemskerk.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

De kamer wordt maandelijks gerapporteerd over
de voortgang van de inburgering.

Debat d.d.25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [05-02-2010] Voortgang inburgering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

116

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Minister stuurt planningsbrief (ikv EVRM en
gezinsherenigingslijn) met daarin opgenomen de
maatregelen en tijdpad dat nodig is om de
afzonderlijke maatregelen in werking te laten
treden, als ook benoeming factoren waarvan dit
afhankelijk is.

UB 23-11-2009: Beantwoording openstaande
vragen uit AO Huwelijks- en
gezinsmigratie.

UB [18-12-2009] Planning maatregelen huwelijksmigratie.

De minister stuurt de Tweede Kamer een
planning toe waarmee de verschillende
maatregelen in de Huwelijksmigratie van
2 oktober jl. zullen worden geïmplementeerd.

Debat d.d. 18-11-2009: AO
Inburgering buitenland en
huwelijksmigratie.

UB [18-12-2009] Planning maatregelen huwelijksmigratie.

De minister komt voor 1 februari 2010 terug op
mogelijke oplossingen om bewoners die – indien
nodig – niet via brancards uit hun huis kunnen
worden gehaald anders dan door takelen uit hun
huis te halen.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [19-03-2010] Beantwoording toezeggingen
bouwregelgeving.

De notitie die er nu ligt naar aanleiding van een
toezegging over ditzelfde onderwerp in het
algemeen overleg over woningcorporaties van
3 november 2009 wordt deze week naar de
Kamer gestuurd.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [19-03-2010] Beantwoording toezeggingen
bouwregelgeving.

Onder voorbehoud van instemming van de
minister voor OCW stuurt de minister voor WWI
een notitie aan de Kamer over de positie en
verantwoordelijkheden van architecten bij het
bouwmanagement. In de brief die voor
5 december 2009 aan de Kamer wordt gestuurd
zal procesmatig hierover al enige informatie
worden opgenomen.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [17-12-2009] Toezeggingen uit AO’s van
3 november en 12 november.

De Kamer wordt nader voor 1 april 2010
geïnformeerd over de invulling van de pilots in
het kader van het Actieplan Dekker, voordat deze
worden uitgevoerd. Tegelijk daarmee geeft de
minister aan of er parallel wetgevingstrajecten
zullen worden gestart om aan een aantal
aanbevelingen tegemoet te komen.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

NB [12-07-2010] Toezeggingen bouwregelgeving.

De Kamer wordt voor 1 april 2010 geïnformeerd
Debat d.d. 12-11-2009: AO
over de integratie van het Bouwbesluit en het
Bouwregelgeving en
Gebruiksbesluit. De integratie zelf wordt nog deze brandveiligheid.
kabinetsperiode afgerond.

UB [04-05-2010] Bouwregelgeving: integrale
amvb.

De minister stuurt voor 5 december 2009 een
brief over eventuele afkoop van auteursrechten
op NEN-normen.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [17-12-2009] Toezeggingen uit AO’s van
3 november en 12 november.

De minister zal na bestudering van het short stay Debat d.d. 03-11-2009: AO
dossier (afkomstig van de leden Van der Burg en Sectorbeeld en Incidenten
Van Bochove) de Kamer informeren over het punt Woningcorporaties.
van beoordeling, gelijk speelveld, grote
verhuurders t.o.v. kleine verhuurders, rol van de
VROM-Inspectie, de kwestie Het Oosten
Watergraafsmeer over short stay en verhuurder
Vesteda.

UB [22-04-2010] Dossier Short stay (situatie
woningcorporaties Amsterdam).

De minister zal na nadere bestudering van de
Debat d.d. 03-11-2009: AO
Governancecode Aedes voor 5 december 2009 op Sectorbeeld en Incidenten
theoretisch informatief niveau bij de Kamer
Woningcorporaties.
terugkomen op de benoeming van een
oud-wethouder in de raad van commissarissen
van Rochdale.

UB [17-12-2009] Toezeggingen uit AO’s van
3 november en 12 november.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

117

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer ontvangt op het niveau van «lessons
learned» informatie over de achtergrond van het
besluit van de raad van toezicht van woningcorporatie Rentree Wonen te Deventer over het
ontslag van de voorzitter van de raad van
bestuur.

Debat d.d. 03-11-2009: AO
Sectorbeeld en Incidenten
Woningcorporaties.

UB [19-11-2009] Maatregelen inzake corporatie
Rentree (Deventer).

De Kamer ontvangt informatie over claims van
€ 30 miljoen inzake de ss Rotterdam indien de
aard van de informatie het toelaat.

Debat d.d. 03-11-2009: AO
Sectorbeeld en Incidenten
Woningcorporaties.

UB [05-02-2010] Beantwoording kamervragen vd
leden vd Burg en Jansen over de ss Rotterdam.

De minister zegt de Kamer toe de CFV-rapporten
«Sectorbeeld realisaties 2009» (betreft
verslagjaar 2008) en «Verslag financieel toezicht
woningcorporaties 2009» alsmede de beleidsreactie van de minister.

Debat d.d. 03-11-2009: AO
Sectorbeeld en Incidenten
Woningcorporaties.

UB [15-01-2010] Sectorbeeld realisaties en
Financieel toezichtsverslag woningcorporaties.

Minister zal de Kamer informeren over de
uitkomsten van het overleg met de bankensector
over maatregelen voor huiseigenaren met
betalingsproblemen.

UB 28-10-2009: Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken.

Deze toezegging is mondeling uitgevoerd tijdens
het AO crisismaatregelen van 18 februari 2010.

Eind 2009 ontvangt de Kamer de
TNO-bouwprognoses.

UB 28-10-2009: Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken.

UB [07-12-2009] Aanbieding «Samenvatting
TNO-bouwprognoses 2009–2014».

Minister zal met de gemeenten Almere,
Apeldoorn, Ede, Haarlemmermeer en Zoetermeer
een probleemanalyse en een uitvoeringsagenda
opstellen. Preventie, onderhoud en beheer staan
hierin centraal. Deze uitvoerings-agenda zal
concrete doelen bevatten. Minister zal de
uitvoeringsagenda voor het einde van dit jaar aan
uw Kamer toezenden.

UB 28-10-2009: Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken.

UB [20-01-2010] Aanbieding gedrukte versie van
«de uitvoeringsagenda van New Towns».

Minister is bereid om in het ontwerpbesluit
omgevingsrecht een uitzondering te maken voor
mantelzorgwoningen, indien de Kamer dat
wenst.

UB [28-10-2009] Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken
(2009–2010. Kst. 32 123 XVIII,
nr. 17 blz. 1328–1342).

UB [13-07-2010] Aanpak leegstand kantoren.

Minister zal de Kamer in het eerste kwartaal van
2010 informeren over de plannen van de G31
voor ISV3.

UB 28-10-2009: Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken.

UB [19-02-2010] Afspraken tussen Rijk en
gemeenten en provincies over plannen ISV-3.

mogelijke besparingen bij de RGD door een
andere manier van werken zullen worden
meegenomen in de Heroverweging.

UB 28-10-2009: Antwoorden
op de vragen gesteld tijdens
de begrotingsbehandeling
2010 van Wonen en Wijken.

UB [17-12-2009] Heroverweging wonen: afschrift
van brief aan de voorzitter werkgroep heroverweging wonen.

Minister zal de voorstellen van de Heroverweging Debat d.d. 27-10-2009:
Wonen beoordelen op 8 uitgangspunten.
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

Minister zal de voorstellen van de VVD-fractie
over de inrichting van het corporatiestelsel
meenemen naar de Heroverweging Wonen.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [17-12-2009] Heroverweging wonen: afschrift
van brief aan de voorzitter werkgroep heroverweging wonen.

Minister zal met Aedes en Woonbond overleggen Debat d.d. 27-10-2009:
over de Heroverweging.
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

118

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Lessen uit de tussenevaluatie Huur op Maat
Debat d.d. 27-10-2009:
zullen worden betrokken bij de Heroverwegingen. Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

BEW maakt onderdeel uit van de Heroverweging
Wonen, minister zal het ter kennis brengen van
de betreffende werkgroep.

UB [17-12-2009] Heroverweging wonen: afschrift
van brief aan de voorzitter werkgroep heroverweging wonen.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Minister zet alles op alles om het tijdig betalen te Debat d.d. 27-10-2009:
verbeteren. Vóór 5 december zou nagenoeg
Begrotingsbehandeling WW
100% van de rekeningen binnen 30 dagen betaald 2010 – eerste termijn.
moeten kunnen worden.

Antwoordbrief is verzonden door minister EZ,
namens minister BZK, d.d. 15 september 2009.
TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 6.

Corporaties en bouwlokaties maken onderdeel uit Debat d.d. 27-10-2009:
van de Heroverweging Wonen.
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

Bij de Heroverweging Wonen zal ook de
vormgeving van de woontoeslagen aan de orde
komen.

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Minister zal met de gemeenten inventariseren en Debat d.d. 27-10-2009:
analyseren of er ook voor de G4 voldoende
Begrotingsbehandeling WW
afspraken zijn tussen gemeenten en corporaties
2010 – eerste termijn.
over het huisvesten van grotere gezinnen (zie ook
de aangehouden motie nr 21). Minister zal de
Kamer vóór de kerst informeren over de
uitkomsten.

UB [21-01-2010] Jaarverslag 2008 Wet op de
huurtoeslag en informatie nav van 2 toezeggingen bij de begrotingsbehandeling.

Minister zal nagaan of het wenselijk is om
energiemaatregelen te verrekenen met de
huurtoeslag en hoe dat dan zou kunnen (zie ook
amendement nr. 13 Van den Burg).

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [21-01-2010] Jaarverslag 2008 Wet op de
huurtoeslag en informatie nav van 2 toezeggingen bij de begrotingsbehandeling.

Minister zal de Kamer vóór het AO Sectorbeeld
schriftelijk informeren over de onrendabele
toppen (Bijdendijk over niet-indexeren). In
december wordt de rapportage van het CFV
inzake het financieel toezicht over 2008 aan de
kamer voorgelegd. Die rapportage zal het meest
actuele inzicht bieden in de financiële draagkracht van de sector en haar vermogen om te
blijven investeren met onrendabele toppen.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [15-01-2010] Sectorbeeld realisaties en
Financieel toezichtsverslag woningcorporaties.

Nav berichtgeving NRC d.d. 29 september 2009
dat de top van woningcorporaties profiteert van
fusies tussen woningcorporaties: De Kamer
wordt geïnformeerd over het volledige
beloningsbeeld (bestuurders en RvC’s) bij
woningcorporaties.

UB 27-10-2009: Reactie op
berichtgeving in NRC van
29 september 2009 dat de top
van woningcoorporaties
profiteert van fusies tussen
woning corporaties.

UB [27-10-2009] Reactie op berichtgeving in NRC
van 29 september 2009 dat de top van woningcoorporaties profiteert van fusies tussen woning
corporaties.

Minister zal het gedrag van corporaties bij
tijdelijke verhuur in de gaten blijven houden en
optreden als er signalen komen dat een
onredelijk hoge huur zou worden gevraagd.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Na deze toezegging zijn terzake geen signalen
meer ontvangen. Bij nieuwe signalen in de
toekomst zal bij de corporatie navraag worden
gedaan.

Minister zal geen onherroepelijke beslissingen
nemen over de Wet BEW totdat de Heroverweging gereed is.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [16-02-2010] Subsidieplafond en stopzetting
BEW.

Eind 2009 komt de tussenevaluatie Huur op Maat, Debat d.d. 27-10-2009:
op basis daarvan zal de minister begin 2010 met
Begrotingsbehandeling WW
de Kamer spreken over eventuele verbreding.
2010 – eerste termijn.

UB [30-03-2010] Tussenevaluatie «Huur op Maat».

Binnenkort ontvangt de Kamer een brief over het
akkoord met Brussel.

UB [15-12-2009] Staatssteundossier woningcorporaties.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

119

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Minister nodigt de heer Fritsma uit om mee te
gaan op wijkbezoek.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

De heer Fritsma is op 9 december 2009 schriftelijk
uitgenodigd deel te nemen aan een wijkbezoek.

In november komt het onderzoek naar de effecten Debat d.d. 27-10-2009:
van het vouchersysteem voor bewonersparticiBegrotingsbehandeling WW
patie en zal de minister de Kamer hierover
2010 – eerste termijn.
informeren.

UB [18-12-2009] Onderzoeken UvA en Universiteit
van Tilburg naar bewonersbudgetten en
-participatie en het onderzoek naar de projectencarrousel.

In de integratievisie zal de minister nader ingaan
op de relatief geringe betrokkenheid van nieuwe
Nederlanders bij hun leefomgeving («groep die
de problemen veroorzaakt is het minst gemotiveerd om ze op te lossen»).

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

In de integratievisie zal de minister nader ingaan
op zijn onbehaaglijke gevoel over nieuwe
Nederlanders die sparen voor een huis in het
land van herkomst.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

In november ontvangt de Kamer de Actieplan
Bevolkingsdaling.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [27-11-2009] Interbestuurlijk Actieplan
Bevolkingsdaling ′Krimpen met Kwaliteit».

Minister zal in gesprek gaan met Aedes en VNG
over de financiering van de SEV en de Kamer
vóór het kerstreces informeren.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [18-12-2009] Toezegging aan de Kamer met
VNG en Aedes in gesprek te gaan over de
financiering van de SEV.

Er zal een expertteam komen voor particulier en
collectief particulier opdrachtgeverschap. De
Kamer ontvangt voor 1 januari 2010 de taakomschrijving van dit expertteam, waarbij ook de
motie-Van Gent/Duijvesteijn (uit 2 000) over
particulier opdrachtgeverschap wordt meegenomen.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [01-02-2010] Expertteam Eigenbouw.

De Kamer zal gedetailleerde informatie
ontvangen over de «weglek» in de stimuleringsregeling Woningbouw.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

UB [18-12-2009] Tijdelijke stimuleringsregeling
woningbouwprojecten en EIB-rapport.

Bij de behandeling van de begroting voor VROM
kan nader worden gesproken over mantelzorgwoningen.

Debat d.d. 27-10-2009:
Begrotingsbehandeling WW
2010 – eerste termijn.

Dit is een opdracht die de Kamer zichzelf heeft
gegeven. Dit is inmiddels gebeurd middels een
brochure.

De minister onderzoekt de suggestie om de
vloeroppervlaktemethode toe te passen in het
WWS en informeert de Kamer voor 5 december
over de uitkomsten.

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving (auteur: J. Kensmil).

De minister informeert de Kamer voor
5 december over de mogelijkheid een verwijzing
naar de klachtencommissie op het energielabel
op te nemen.

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving (auteur: J. Kensmil).

De minister onderzoekt of de voorstellen voor
aanvullende stimuleringsmaatregelen voor
energiebesparing van het lid Van der Burg
haalbaar zijn en informeert de Kamer hierover
voor 5 december.

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving (auteur: J. Kensmil).

De minister blijft de Kamer informeren over de
Debat d.d. 15-10-2009: AO
voortgang in de onderhandelingen over de EPBD. Energiebesparing gebouwde
omgeving.

UB [17-11-2009] Stand van zaken herziening
richtlijn Energieprestatie van gebouwen.

– De minister informeert de Kamer in januari
2010 over de EIA.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving (auteur: J. Kensmil).

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

120

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister informeert de Kamer in april 2010
over de derde tranche Bouwbesluit en gaat
daarbij in op isolatienormen / bouwschilisolatie.

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

UB [04-05-2010] Bouwregelgeving: integrale
amvb.

De minister informeert de Kamer over de
doelstelling van 2% energiebesparing bij de
Rijksgebouwendienst voor 5 december.

Debat d.d. 15-10-2009: AO
Energiebesparing gebouwde
omgeving.

Toezegging is tijdens de begroting WW 2010
ingetrokken. Kamerlid Jansen (SP) meldde:
«Overigens zat ik er onlangs naast, toen ik dacht
dat de door de Rijksgebouwendienst beloofde
25% energiebesparing over de periode
2006–2020, minder is dan de 2% per jaar uit het
regeerakkoord, zo moet ik toegeven.

De minister zegt de Tweede Kamer (lid Van Gent)
toe nog te bezien hoe de nieuwe regeling mbt
leegstandheffing in België, Vlaanderen, werkt en
daarover de Kamer te rapporten.

Debat d.d. 14-10-2009: 2e
termijn initiatiefwetsvoorstel
Kraken en Leegstand.

UB [11-01-2010] De werking van de leegstaandheffing in Belgie.

Er is informatie toegezegd over hoeveel
gemeenten die inburgering in re-integratie
verplichtend meenemen en daarop zonodig
sanctioneren. Dit wordt gedaan in afstemming
met de Minister van SZW.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 november 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 70.

Minister gaat actie ondernemen naar die
gemeenten die na 1 januari nog bewust
gescheiden inburgering aanbieden.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 december 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 74.

Over hoe de inzet uit de WWB om de korste weg
naar werk te kiezen zich verhoudt tot inburgering
is eerder een tekst opgesteld in overleg met Min
SZW. Deze tekst is toegezegd aan Kamer.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 november 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 70.

Schriftelijke afhandeling resterende vragen AO.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 november 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 70.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
uitkomsten van de bestuurlijke overleggen met
de gemeenten.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 17 december 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 73.

De Kamer wordt geïnformeerd over het
Debat d.d. 14-10-2009: AO
standpunt van mWWI t.a.v. de normatieve vragen Inburgering.
in de toets Kennis Nederlandse Samenleving.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI
d.d. 18 november 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 31 143, nr. 70.

Besteding van reguliere middelen en extra
middelen tbv meer inburgeringsvoorzieningen
zal schriftelijk worden toegelicht.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 november 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 70.

De Kamer krijgt nog voor de begroting een brief
over het keurmerk en de vraag of het keurmerk
ook verplicht kan worden voor de inkoop door
gemeenten.

Debat d.d. 14-10-2009: AO
Inburgering.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 november 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 70.

In reactie op de opmerking van de PvdA over
huwelijken van minderjarigen zal de TK vóór het
Kamerdebat over huwelijksmigratie, meer
informatie krijgen over het kabinetsvoornemen
om de minimumleeftijd voor een huwelijk te
verhogen naar zestien jaar, en in geval van
mensen in het buitenland naar achttien jaar.

Debat d.d. 08-10-2009: AO
Roma-kinderen.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, d.d. 16 november 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 32 175, nr. 3.

De minister stelt samen met Stass Dijksma van
OCW in 2010 zes ton beschikbaar voor «een
vliegende brigade gericht op handhaving
leerplicht» bij Roma-meisjes. MWWI en
informeert de TK over de voorgenomen inzet van
deze zes ton.

Debat d.d. 08-10-2009: AO
Roma-kinderen.

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

121

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

In reactie op de vragen van het CDA en de VVD
over de Expertgroep Roma bij de politie zal
MWWI de TK nader informeren over dit
onderwerp.

Debat d.d. 08-10-2009: AO
Roma-kinderen.

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen.

De minister rapporteert minimaal één keer per
jaar aan de TK over de implementatie van de
Roma-brief. In deze rapportage zal ook de
Europese dimensie betrokken worden («best
practices» in andere Europese landen en de
toegenomen aantallen Bulgaren en Roemenen)
en gerapporteerd worden over wat wel en niet
goed is gegaan in het gemeentelijk beleid t.a.v.
Roma in de afgelopen dertig jaar.

Debat d.d. 08-10-2009: AO
Roma-kinderen.

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen.

Toegezegd is een standpuntbepaling ten aanzien
van de integratie en huisvesting van de arbeidsmigranten uit de Midden- en Oost-Europese
landen.

UB 06-10-2009: Aanbieding
onderzoek Arbeidsmigranten
uit Midden- en Oost-Europa.

UB [23-11-2009] Beleidsreactie op onderzoeksrapporten arbeidsmigranten uit de Midden- en
Oost-Europese landen.

Herziening richtlijn Energieprestatie van
gebouwen: Nadere informatie zal gegeven
worden zodra na eind september duidelijk is
waar nog voor Nederland de knelpunten zitten.

UB 01-10-2009: Stand van
zaken herziening richtlijn
Energieprestatie van
gebouwen.

UB [30-11-2009] Principe-akkoord herziening
Richtlijn Energieprestatie van gebouwen.

Aantal vrouwen met een boerka die uitkering
krijgen in Amsterdam: De kamer krijgt bericht
hierover.

Debat d.d. 29-09-2009:
mondelinge vraag van het lid
Jansen (SP) aan de minister
voor Wonen, Wijken en
Integratie over het bericht
«Gang van zaken bouw
campus in Maastricht diep
treurig» (de Volkskrant,
25 september 2009) – het lid
Sterk (CDA) aan de minister
voor Wonen, Wijken en
Integratie over het bericht dat
burgemeester Cohen de
uitkering wil intrekken van
vrouwen die hun burka
weigeren af te doen om werk
te krijgen (Trouw,
28 september 2009).

Antwoordbrief is verzonden door minister SZW
d.d. 4 december 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 21 501–31, nr 193.

Overleg met de VNG inzake woonschepen om
speculatie met de verkoop van ligtplaatsen te
voorkomen.

Debat d.d. 23-09-2009: AO
Woonwagens en
Woonschepen.

UB [08-02-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO Woonschepen en woonwagens.

Bezien of er nog licht zit in de discussie over
roerend en onroerend goed als het een
woonwagen betreft.

Debat d.d. 23-09-2009: AO
Woonwagens en
Woonschepen.

UB [08-02-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO Woonschepen en woonwagens.

De Kamer informeren over de wijze waarop de
VROM-inspectie de gemeenten zal ondersteunen
bij de aanpak van vrijplaatsen.

Debat d.d. 23-09-2009: AO
Woonwagens en
Woonschepen.

UB [08-02-2010] Beantwoording toezeggingen uit
AO Woonschepen en woonwagens.

Toegezegd door de minister van Justitie om
Debat d.d. 23-09-2009: VAO
mede namens de minister voor WWI binnen twee Sharia – rechtspraak.
weken de Kamer te informeren over de
versnelling van het onderzoek naar de mate
waarin shariarechtspraak voorkomt in Nederland.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens minister WWI, d.d. 7 oktober
2009. TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 32 123 VI,
nr. 8.

Toezegging van de minister van Justitie om de
Kamer te informeren over de acties van de
gemeente Den Haag n.a.v. het bericht dat er
informele huwelijken zouden worden gesloten in
de As-Soenah moskee in Den Haag.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens minister WWI, d.d. 7 oktober
2009. TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 32 123 VI,
nr. 8.

Debat d.d. 23-09-2009: VAO
Sharia – rechtspraak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

122

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister stuurt de Kamer een overzicht van
maatregelen die door de banken reeds getroffen
zijn om huiseigenaren die in problemen zijn
gekomen door de crisis tegemoet te komen en
informeert de Kamer over de voortgang van de
besprekingen met de banken over aanvullende
maatregelen.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

Overzicht maatregelen en voortgang van het
gesprek met NVB zijn aan de orde geweest in het
AO crisimaatregelen van 18 februari 2010.

De minister reageert schriftelijk op het punt van
kostendekkende premie NHG (casus Rotterdam).

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving (auteur: J. Kensmil).

De minister stuurt voor het eind van het jaar
informatie naar de Kamer over de woningvoorraad in de new towns.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

UB [20-01-2010] Aanbieding gedrukte versie van
«de uitvoeringsagenda van New Towns».

De minister gaat na wat de voor- en nadelen zijn
Debat d.d. 22-09-2009: AO
van een premie A-achtige invulling van de
Stedenbeleid.
subsidieregeling in de derde tranche en
informeert de Kamer over de uitkomsten daarvan
in de brief over de uitvoering van de derde
tranche.

UB [19-03-2010] Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw.

De minister informeert de Kamer over gevallen
waar het na toekennen van subsidie in de
uitvoering misgaat, indien die zich voordoen.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

UB [19-03-2010] Inzet 3e tranche stimuleringsbudget woningbouw.

De resultaten van de monitoring van de
subsidieregeling worden begin 2010 aan de
Kamer toegestuurd.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

UB [18-12-2009] Tijdelijke stimuleringsregeling
woningbouwprojecten en EIB-rapport.

De Kamer ontvangt een overzicht van de
monumenten die subsidie krijgen toegekend uit
het stimuleringsbudget en wordt daarbij
geïnformeerd over de door OCW en WWI
gekozen aanpak.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
OCW, d.d. 13 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 32 156, nr. 16.

De minister geeft de suggestie over het
vervroegen van de ingangsdatum van de
mogelijkheid tot dubbele hypotheekaftrek naar
1 oktober 2009 neutraal door aan de staatssecretaris Financiën en verzoekt de staatssecretaris de
Kamer binnen twee weken daarover te informeren.

Debat d.d. 22-09-2009: AO
Stedenbeleid.

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën, d.d. 14 oktober 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 32 128–27 562, nr. 7.

De minister legt zijn voorstellen over de verdeling Debat d.d. 22-09-2009: AO
van de € 30 mln. in de tweede tranche, die de
Stedenbeleid.
Kamer met het kabinet beschikbaar heeft gesteld
als het gaat om de steden die niet in de 40
wijkenaanpak zitten, voor aan de Kamer.

UB [19-10-2009] Budget 40+ wijken, 2e tranche.

De Kamer wordt geïnformeerd over wat de
Debat d.d. 03-09-2009: AO
burgemeester van Den Haag heeft gedaan met de Sharia-rechtspraak.
informatie en aanwijzingen dat er informele
huwelijken worden gesloten in de Asoenah
moskee. De Kamer wordt geïnformeerd in
hoeverre er sprake is van geruchten of feiten.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, d.d. 7 oktober 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, nst. 32 123VI, nr. 8.

De minister van Justitie zegt toe tot versnelling
over te gaan van het onderzoek naar de mate
waarin shariarechtbanken voorkomen en de aard
van de problematiek versterken en het onderzoek
naar de uitbreiding van de bijzondere strafbepaling en zal dit punt meenemen in de aanbestedingsprocedure. Ook de shariarechtspraak via
internet wordt meegenomen in het onderzoek.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens minister WWI, d.d. 7 oktober
2009. TK vergaderjaar 2009–2010, kst. 32 123 VI,
nr. 8.

Debat d.d. 03-09-2009: AO
Sharia-rechtspraak.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

123

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt voor de begrotingsbehandeling
geïnformeerd over de verbreding van het
Rotterdams meldpunt.

Debat d.d. 03-09-2009: AO
Sharia-rechtspraak.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie. d.d. 16 november 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 32 175, nr. 2.

De minister zegt toe de Tweede Kamer voor eind
oktober te informeren over zijn beleidsreactie op
het advies van de Rijksbouwmeester, getiteld
«Gezond en goed. Scholenbouw en topconditie».

UB08-07-2009: Aanbieden
advies Rijksbouwmeester
over scholenbouw.

UB [06-11-2009] Beleidsreactie advies Rijksbouwmeester over scholenbouw.

De Kamer ontvangt de uitkomsten van het
Debat d.d. 01-07-2009: AO
onderzoek over het verlenen van het initatiefrecht Arrangement overheidaan huurders, waarbij wordt ingegaan op
woningcorporaties.
volkshuisvestelijke aspecten (voor- en nadelen)
en juridische aspecten (relatie met eigendomsrecht, private rechtspersoon).

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie en minister WWI, d.d. 9 juli 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst 31 992, nr. 2.

De Kamer wordt geïnformeerd over de geschillencommissie Overlegwet; wanneer huurders
hiervan gebruik kunnen maken.

UB [14-10-2009] Geschillencommissie
Overlegwet.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

Toegezegd is het plan van de externe toezichtDebat d.d. 01-07-2009: AO-SS
houder bij Woonbron (dhr. Zwarts) dat betrekking Rotterdam.
heeft op de ontvlechting, de afbouw, de
financiering en de verkoop van ss Rotterdam
naar de Kamer te zenden.

UB [22-07-2009] Openstaande punten naar
aanleiding van AO 1 juli 2009 inzake Rochdale,
SGBB en Woonbron.

Toegezegd is een gekuiste versie te verstrekken
van het herstelplan van Rochdale.

Debat d.d. 01-07-2009: AO-SS
Rotterdam.

UB [22-07-2009] Openstaande punten naar
aanleiding van AO 1 juli 2009 inzake Rochdale,
SGBB en Woonbron.

De Kamer ontvangt een overzicht van de
ontwikkelingen van het werkdomein van de
woningcorporaties in de afgelopen 10 jaar.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

UB [24-07-2009] Overzicht nevenactiviteiten van
woningcorporaties.

De Kamer krijgt begin juli de zogeheten
rekensom n.a.v. de discussie en de opmerkingen
over de staatssteun en het toewijzen aan
doelgroep discussie over 80/20), alsmede
aandacht voorregionale verschillen.

Debat d.d. 01-07-2009: AO
Arrangement overheidwoningcorporaties.

UB [15-12-2009] Staatssteundossier woningcorporaties.

De minister van WWI zegt toe onderzoek te laten
doen naar de visuele beperkingen van inburgeraars. De Tweede Kamer zal uiterlijk 1 november
2009 worden geïnformeerd over de resultaten
van dit onderzoek.

UB29-06-2009: Toezegging
aan de Tweede Kamer over
gegevens omtrent aantallen
mogelijke inburgeraars met
visuele beperkingen.

UB [13-11-2009] Onderzoek inburgeraars met een
visuele beperking.

Minister probeert snel na de zomer meer begrip
Debat d.d. 25-06-2009:
en inzicht te krijgen over de kwijtscheldingsWetgevingsoverleg
drempel van € 600. Hij zal aangeven hoe het voor jaarverslag 2008.
2009 uitpakt.

UB [30-09-2009] Ontwikkeling uitgaven
huurtoeslag.

Minister zet ruim voor de behandeling van de
begroting op een rijtje ′de voorziene en onvoorziene stijging van de huurtoeslag, de oorzaken
van de stijging, de gang van zaken bij het
verstrekken van de voorschotten, de rechtmatigheid van de uitgaven en de lessen die hieruit
geleerd kunnen worden.

Debat d.d. 25-06-2009:
Wetgevingsoverleg
jaarverslag 2008.

UB [30-09-2009] Ontwikkeling uitgaven
huurtoeslag.

De Kamer wordt geinformeerd over de effecten
van de inburgeringscursus voor inburgeraars,
naar aanleiding van de eerder ingediende motie
Ortega-Martijn.

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [26-01-2010] Informatie tbv onderzoek Kamer
naar de effecten van inburgering op participatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

124

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt geïnformeerd over de uitvoering Debat d.d. 25-06-2009:
van de motie (Huijm) over inburgering van
Plenaire behandeling van het
EU-onderdanen.
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [23-11-2009] Beleidsreactie op onderzoeksrapporten arbeidsmigranten uit de Midden- en
Oost-Europese landen.

De Minister zegt toe op zoek te gaan naar
cijfermateriaal om de omvang van de groep te
weten te komen, voordat over de motie zal
worden gestemd. (De motie van lid OrtegaMartijn, kamerstukken II 2009–2009, 31 791, nr.
16).

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [29-06-2009] Toezegging aan de Tweede
Kamer over gegevens omtrent aantallen
mogelijke inburgeraars met visuele beperkingen.

De Kamer wordt geïnformeerd over het hanteren
van de criteria voor ontheffing bij medische
keuringen.

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De Kamer krijgt een brief over de mogelijkheden
met betrekking tot microkredieten voor het
starten van ondernemingen bij inburgeraars die
voor het ondernemersprofiel gekozen hebben.

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De Kamer wordt geïnformeerd over het
feitenonderzoek en de evaluatie van de Wet
inburgering buitenland.

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [02-07-2009] Evaluatie Wet inburgering in het
buitenland.

De Kamer wordt, voordat de wet in het
Staatsblad wordt gepubliceerd, geinformeerd
over de kwaliteitseisen aan het inburgeringsprogramma (van het PIB).

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [20-11-2009] Diverse onderwerpen inzake
inburgering.

De Kamer wordt geïnformeerd over opzet en
timing van de evaluatie van de Wet inburgering
plus het streven de evaluatie voor de zomer van
2010 naar de Kamer te sturen.

Debat d.d. 25-06-2009:
Plenaire behandeling van het
wetsvoorstel tot wijziging
van de Wet inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

Een nadere analyse van de leefbaarheidsontwikkelingen zal worden uitgevoerd.

UB 25-06-2009: Actualisatie
Leefbaarometer (meting
2008).

UB [21-10-2009] Voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2009.

De Kamer informeren over hoe de discussie over
gelijke behandeling/seksegelijkheid bij verplichte
en vrijwilige inburgering zich verhoudt tot de
Europese regelgeving.

Debat d.d. 16-06-2009: AO
Sexe-gelijkheid in relatie tot
integratie.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 18 december 2009. TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 143, nr. 74.

Nagevraagd wordt, bij de twaalf gemeenten die
aangeven op principiële gronden geen
gescheiden inburgeringscurssusen wensen, wat
de consequenties van hun opstelling voor
deelname is. De Kamer wordt hierover in het
najaar geïnformeerd.

Debat d.d. 16-06-2009: AO
Sexe-gelijkheid in relatie tot
integratie.
UB 02-07-2009: Brief Tweede
Kamer i.v.m. gescheiden
inburgeringsvoorzieningen.

UB [18-12-2009] Uitvraag gemeenten inzake
gescheiden inburgering.

De minister zegt toe na te gaan wat het effect is
Debat d.d. 16-06-2009: AO
van gescheiden inburgering op de instroom in de Sexe-gelijkheid in relatie tot
inburgering en dat met name van vrouwen.
integratie.

UB [18-12-2009] Uitvraag gemeenten inzake
gescheiden inburgering.

Toegezegd is op korte termijn de Kamer een
overzicht toe te zenden van casuïstiek in de
afgelopen 10 jaren met betrekking tot het
werkdomein van de corporaties.

UB 12-06-2009: Voorstellen
woningcorporatiestelsel.

UB [24-07-2009] Overzicht nevenactiviteiten van
woningcorporaties.

Toegezegd is de vraag te beantwoorden over het
bewonersbudget in Venlo en specifiek de
financiering van het bewonersinitiatief Buuf
Bazaar.

Debat d.d. 03-06-2009: AO
Wijkenaanpak.

UB [15-07-2009] Toezeggingen AO 3 juni 2009
(Wijkenaanpak).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

125

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De uitkomsten van de conferentie van 10 juni
2009 zullen zo spoedig mogelijk naar de Kamer
worden gestuurd.

Debat d.d. 03-06-2009: AO
Wijkenaanpak.

UB [15-07-2009] Toezeggingen AO 3 juni 2009
(Wijkenaanpak).

De concept gedragscode om de positie van de
kleine ondernemers in het kader van de
wijkaanpak te versterken wordt kort na het
zomerreces naar de Kamer gestuurd, waarbij de
problematiek van de planschade zal worden
meegenomen.

Debat d.d. 03-06-2009: AO
Wijkenaanpak.

UB [15-11-2007] Uitstel beantwoording kamervragen Van der Brug, kenmerk 2 070 803 520,
inzake de onduidelijkheid van de rol van de
politie in de wijkactieplannen.

De Kamer zal nader worden geïnformeerd over
de Ortegagemeenten, met name als het gaat om
het hanteren van criteria.

Debat d.d. 03-06-2009: AO
Wijkenaanpak.

UB [20-01-2010] Aanbieding gedrukte versie van
«de uitvoeringsagenda van New Towns».

De Kamer zal eind 2009 worden geïnformeerd
over de uitkomsten van het onderzoek naar de
vraag naar, de behoefte aan en het aanbod van
studentenhuisvesting. In het onderzoek worden
ook meegenomen de omzetting van kantoorpanden naar woningen en de wachttijden. Over
de huurtoeslag voor onzelfstandige wooneenheden wordt de Kamer gekoppeld aan het
onderzoek geïnformeerd.

Debat d.d. 02-06-2009: AO
Studentenhuisvesting
(31 700).

UB [28-05-2010] Beantwoording toezegging
inzake onderzoek studentenhuisvesting.

De Kamer zal voor het zomerreces worden
geïnformeerd over de stijging van servicekosten
in verband met energielevering.

Debat d.d. 02-06-2009: AO
Studentenhuisvesting
(31 700).

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën d.d. 6 juli 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 31 492, nr. 16.

De Kamer zal worden geïnformeerd over de
vraag of het klopt dat landelijk opererende
kamerbemiddelingsbureaus die veelal via het
internet actief zijn, moeilijk of niet aan te pakken
zijn via gemeentelijke verordeningen.

Debat d.d. 02-06-2009: AO
Studentenhuisvesting
(31 700).

UB [28-05-2010] Beantwoording toezegging
inzake onderzoek studentenhuisvesting.

De minister zal bij de Kamer terugkomen op de
matching en de monitoring.

Debat d.d. 02-06-2009: AO
Studentenhuisvesting
(31 700).

UB [28-05-2010] Beantwoording toezegging
inzake onderzoek studentenhuisvesting.

De Kamer wordt voor het zomerreces geïnformeerd over de wijze waarop de motie Madlener/
Vermeij om te bevorderen dat het aantal vrije
kavels voor woningen, vooral in de Randstad,
toeneemt (31 700 XI, nr. 33) wordt uitgevoerd.

Debat d.d. 27-05-2009: AO
Kabinetsmaatregelen
woningmarkt.

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

De Kamer wordt z.s.m. nader geïnformeerd of de Debat d.d. 27-05-2009: AO
dubbele hypotheekrenteaftrek vervalt bij tijdelijke Kabinetsmaatregelen
verhuur.
woningmarkt.

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën, d.d. 29 mei 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 31 301, nr. 37.

De Kamer wordt voor het algemeen overleg over Debat d.d. 27-05-2009: AO
woonwagens en woonschepen van 23 september Kabinetsmaatregelen
a.s. nader geïnformeerd over de verhoging van
woningmarkt.
de NHG-garantie voor woonwagens.

UB [08-12-2009] Toezeggingen uit AO’s Verstedelijking, Woonwagens en woonschepen, Energiebeleid Gebouwde Omgeving.

De Kamer wordt voor de zomer geinformeerd
Debat d.d. 27-05-2009: AO
over de kabinetsreactie op de uitkomsten van het Kabinetsmaatregelen
onderzoek naar de NHG en het kabinetsstandpunt woningmarkt.
over de verhoging van de NHG.

UB [26-06-2009] Kostengrens Nationale
Hypotheekgarantie.

De minister zal tijdens het algemeen overleg over Debat d.d. 27-05-2009: AO
energiebesparing d.d. 3 juni a.s. terugkomen op
Kabinetsmaatregelen
de door de Kamer aangereikte suggesties voor
woningmarkt.
het stimuleren van energiebesparing, zoals het
openen van een website www.rekenjegroen.nl,
invoeren groene vouchers voor particulieren (in
aansluiting op het energiebesparingsadvies).

Toezegging is mondeling beantwoord in
Algemeen overleg d.d. 15-10-2009. Per 1 juli 2009
is de isolatieglasregeling van kracht gegaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

126

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt geïnformeerd over de
ervaringen met de eerste tranche van het
Stimuleringsbudget woningbouw en de criteria
op basis waarvan plannen worden beoordeeld
die aanspraak willen maken op de tweede en
derde tranche.

Debat d.d. 27-05-2009: AO
Kabinetsmaatregelen
woningmarkt.

UB [25-06-2009] Stimuleringsbudget
woningbouw.

Vernieuwing energielabel: toegezegd is de Kamer
te informeren over de afronding van het
verbetertraject en de introductie van het
vernieuwd energielabel op de woningmarkt.

UB27-05-2009: Onderzoek VI
naar gebruik en betrouwbaarheid energielabels bij
woningen.

UB [05-10-2009] Vernieuwing energielabel.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over
onderzoek en effectmeting op het gebied van
balansventilatie (Vathorst) en over de onderzoeksresultaten van de VROM-Inspectie inzake
ventilatie-eisen voor nieuwbouw in relatie tot het
Bouwbesluit.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [03-09-2009] Onderzoek «Mechanische
ventilatie in nieuwbouwwoningen – ervaringen/
oordelen van bewoners over kwaliteit van
ventilatie en de eigen gezondheid».

De minister komt nog terug op het artikel in het
tijdschrift van de Vereniging Eigen Huis over de
voorgenomen wijzigingen van het Bouwbesluit.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [05-11-2009] Toezeggingen AO Bouwregelgeving.

De Kamer wordt kort voor of na het zomerreces
geïnformeerd over de vraag waar de normen
voor fietsparkeervoorzieningen bij publieke
gebouwen worden ondergebracht.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [19-03-2010] Beantwoording toezeggingen
bouwregelgeving.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
(technische) mogelijkheden van noodmaatregelen ter voorkoming van brandoverslag bij
woningen.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [05-11-2009] Toezeggingen AO Bouwregelgeving.

Het kabinetsstandpunt over kenbaarheid van de
NEN-normen wordt voor eind 2009 naar de
Kamer gestuurd, inclusief informatie over de
kostprijs.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [17-12-2009] Toezeggingen uit AO’s van
3 november en 12 november.

Ten aanzien van open verbrandingstoestellen
worden nieuwe eisen gesteld met betrekking tot
het gebruik, waarbij suggesties van de Kamer
worden meegenomen.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [05-11-2009] Toezeggingen AO Bouwregelgeving.

De Kamer wordt op of kort na 12 juni a.s.
geïnformeerd over de kabinetsreactie op de
uitkomsten van het onderzoek naar de NHG en
het kabinetsstandpunt over de verhoging van de
NHG.

Debat d.d. 20-05-2009:
Kabinetsmaatregelen
woningmarkt i.v.m. economische crisis.

UB [25-06-2009] Stimuleringsbudget
woningbouw.

de Minister zal kijken naar de inhoud van de code
die Aedes zelf ontwikkelt en overleggen met de
Vereniging van Toezichthouders, dit naar
aanleiding van de motie op stuk nr. 59 over de
code-Tabaksblatt.

[04-05-2009: Verslag
Algemeen Overleg d.d.
10 maart 2 005 29 800 XI nr.
1.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

In het spoeddebat d.d. 23 april over tophypotheken is er herbevestigd dat, na de besluitvorming in het kabinet over het crisispakket, de
Kamer nader zal worden geïnformeerd over de
specifieke crisismaatregelen voor de woningbouwmarkt.

Debat d.d. 23-04-2009:
Spoeddebat over het bericht
dat AFM voornemens is
tophypotheken te verbieden.

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

127

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Motie Jansen werd aangehouden (ID503) onder
Debat d.d. 22-04-2009:
de toezegging dat informatie zou worden
Spoeddebat salariëring
ingewonnen bij de coördinerend bewindsnieuwe voorzitter Aedes.
persoon op het dossier normeringsbeleid
beloning topfunctionarissen (minister ter Horst,
BZK) en dat de Kamer binnen twee weken terzake
nader zou worden bericht.

UB [08-06-2009] Motie Jansen mb.t. planning en
inhoud normeringswetgeving.

De Kamer wordt geïnformeerd over de resultaten
en effecten van de inzet van de «Donner-gelden»
(3,3 miljoen euro) voor de MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

Debat d.d. 15-04-2009: AO
Aanpak MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, d.d. 11 september 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 31 268, nr. 23.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over het
aantal Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren.

Debat d.d. 15-04-2009: AO
Aanpak MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

UB [11-08-2009] Brief over moties en toezeggingen naar aanleiding van het Algemeen
Overleg over de Aanpak van MarokkaansNederlandse probleemjongeren van 15 en
22 april 2009.

De Kamer wordt jaarlijks gerapporteerd over de
stand van zaken, voortgang en resultaten van de
aanpak van de Marokkaans-Nederlandse
probleemjongeren.

Debat d.d. 15-04-2009: AO
Aanpak MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

Toezegging wordt meegenomen in het reguliere
WWI beleid. Rapportage vindt jaarlijks plaats
voor of direct na het zomerreces.
UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
schooluitval bij Marokkaans-Nederlandse
jongeren (beleidsinzet en oorzaken van de
toename), waarbij wordt ingegaan op de
afspraken en aanvullend beleid over banen en
stages.

Debat d.d. 15-04-2009: AO
Aanpak MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

UB [11-08-2009] Brief over moties en toezeggingen naar aanleiding van het Algemeen
Overleg over de Aanpak van MarokkaansNederlandse probleemjongeren van 15 en
22 april 2009.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
uitkomsten van de bespreking met het Nationaal
Platform Criminaliteitsbestrijding over gelaatbedekkende kledingstukken i.r.t. criminaliteit.

Debat d.d. 15-04-2009: AO
Aanpak MarokkaansNederlandse probleemjongeren.

UB [11-08-2009] Brief over moties en toezeggingen naar aanleiding van het Algemeen
Overleg over de Aanpak van MarokkaansNederlandse probleemjongeren van 15 en
22 april 2009.

De Kamer wordt vandaag geïnformeerd of de
Debat d.d. 14-04-2009: AO
zinsnede in het convenant tussen staatssecretaris Welstandstoezicht.
Heemskerk en het mkb m.b.t. de afschaffing van
de welstandtoets kan worden verwijderd dan wel
zo kan worden genuanceerd dat er eigenlijk niets
staat. Ook wordt nagegaan of het punt van de
reclamevoorschriften kan worden aangepast of
ingetrokken.

Op 15 april 2009 zijn de convenanten tussen
staatssecretaris Heemskerk en het MKB-NL met
de G36 ondertekend, waarin o.a. een inspanning
t.a.v. vereenvoudiging van de welstandtoets.

De Kamer wordt t.z.t. geïnformeerd over de
Debat d.d. 07-04-2009: AO
rapportage van de Rijksauditdienst over Rochdale Rochdale.
waarbij tevens de rol van het ministerie en het
CFV wordt betrokken.

UB [23-06-2009] Laatste stand van zaken bij
woningcorporatie Rochdale.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
financiële positie van Woonbron ten tijde van de
fusie 4 jaar geleden.

Debat d.d. 07-04-2009: AO
Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

Toegezegd is bij de risico-analyse ook de
transparantie van de governancestructuur te
betrekken, bij voorkeur als doorslaggevende
factor (kwaliteit verslaglegging in relatie tot
hoeveelheid dochters) en de indicatoren ten
behoeve van risico-analyse ook bekend te maken
bij het intern toezicht.

Debat d.d. 07-04-2009: AO
Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

De Kamer ontvangt de antwoordbrief aan
Rochdale over het verbeterplan.

Debat d.d. 07-04-2009: AO
Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

128

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Het chronologisch overzicht van de handhavings- Debat d.d. 07-04-2009: AO
acties SGBB zal naar de Kamer worden gestuurd. Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

Toegezegd is transparantie te bevorderen van
commissariaten.

Debat d.d. 07-04-2009: AO
Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

De Kamer zal nader worden geïnformeerd over
Debat d.d. 07-04-2009: AO
de mogelijkheid van het terugdraaien van koopRochdale.
en verkooptransacties plus de mogelijkheid om in
het voorlopige koopcontract de toestemming van
de minister op te nemen als ontbindende
voorwaarde.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

De Kamer zal nader worden geïnformeerd over
het feit of het CFV beschikte over gegevens van
de omvang van de portefeuille op basis van de
meerjarenprognose SGBB.

Debat d.d. 07-04-2009: AO
Rochdale.

UB [23-06-2009] Toezeggingen uit AO van 7 april
2009 inzake Rochdale, SGBB en Woonbron.

Toegezegd is de Kamer wederom te informeren
over de stand van zaken Woonbron en de SS
Rotterdam.

UB03-04-2009: Stand van
zaken Woonbron en SS
Rotterdam.

UB [23-06-2009] Stand van zaken Woonbron en
de SS Rotterdam juni 2009.

De Kamer zal geïnformeerd worden over de
reactie van gemeenten op de brief over
gemengde inburgeringsklassen.

Debat d.d. 02-04-2009:
VAO-Inburgering.

UB [10-06-2009] Rapportage gescheiden
inburgeringsklassen voor mannen en vrouwen.

Toegezegd is dat in het kader van de hoge kosten
voor inburgering bij de G4 contact gezocht zal
worden met Den Haag.

Debat d.d. 02-04-2009:
VAO-Inburgering.

UB [20-11-2009] Diverse onderwerpen inzake
inburgering.

De minister zal uiterlijk eind mei terugkomen op
het onderzoek naar de vraag of er überhaupt een
makkelijker systeem mogelijk is zonder korte
vrijstellingstoets.

Debat d.d. 02-04-2009:
VAO-Inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De Kamer wordt geïnformeerd over de wijze
waarop starterleningen worden gestimuleerd en
de kortingen die woningcorporaties geven bij de
verkoop van sociale huurwoningen.

Debat d.d. 17-03-2009: AO
Sectorbeeld 2007 en Verslag
toezicht 2008 woningcorporaties.

UB [15-01-2010] Sectorbeeld realisaties en
Financieel toezichtsverslag woningcorporaties.

De Kamer wordt op basis van de ontwikkelde
kostentoedelingssystematiek periodiek geïnformeerd over de bedrijfslasten van woningcorporaties. De Kamer wordt in juni geïnformeerd over
de uitkomsten van het overleg over de implementatie van deze methodiek. De Kamer wordt in
dit kader ook geïnformeerd over de relatie tussen
bedrijfslasten en nieuwbouw.

Debat d.d. 17-03-2009: AO
Sectorbeeld 2007 en Verslag
toezicht 2008 woningcorporaties.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

Het sectorbeeld woningcorporaties over 2008 en
de kabinetsreactie daarop zullen enkele weken
voor de behandeling van de begroting van WWI
2010 naar de Kamer worden gestuurd; de
minister zal bij het CFV nagaan of «harde» cijfers
zo spoedig mogelijk naar de Kamer kunnen
worden gestuurd.

Debat d.d. 17-03-2009: AO
Sectorbeeld 2007 en Verslag
toezicht 2008 woningcorporaties.

UB [30-10-2009] Aabieding Trends corporatiesector 2004–2008.

De Kamer wordt uiterlijk 1 mei 2009 geïnformeerd over de kostenstructuur van inburgeringscursussen (w.o. overheadkosten en directe
kosten) en de kostenverschillen tussen
gemeenten.

Debat d.d. 19-02-2009: AO
inburgering.

UB [20-11-2009] Diverse onderwerpen inzake
inburgering.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

129

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt geïnformeerd over de
uitkomsten van het overleg met gemeenten over
de mogelijkheden om bij inburgeringscursussen
een kinderopvangfaciliteit in het leven te roepen
en de cursussen in de avonden en het weekend
aan te bieden.

Debat d.d. 19-02-2009: AO
inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De Kamer wordt uiterlijk 1 juli 2009 geïnformeerd
over de uitkomsten van het onderzoek naar
marktwerking.

Debat d.d. 19-02-2009: AO
inburgering.

UB [10-07-2009] Onderzoek naar het opheffen van
de inkoopverplichting op het gebied van
inburgering.

De uitkomsten van het onderzoek naar de
vormgeving van de Korte Vrijstellingstoets
worden naar de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 19-02-2009: AO
inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De Kamer wordt nader geinformeerd over de
mogelijkheden van de verzilveringsregel.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [12-06-2009] Woningcorporaties en crisismaatregelen woningmarkt.

De verbetering van de woonlastenfaciliteit zal
voor de zomer 2009 worden uitgewerkt en
ingevoerd.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt.

De Kamer wordt in het voorjaar geinformeerd
over de WSW-verruimingsmaatregel.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt.

Het kabinetsstandpunt over de investeringsmaatregelen voor de woningmarkt, waarbij de
effecten voor de werkgelegheid in beeld worden
gebracht, zal kort na 13 maart 2009 naar de
Kamer worden gestuurd.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt.

De mogelijkheden om de BTW (specifiek) voor de Debat d.d. 18-02-2009: AO
bouw aan te passen zullen worden uitgezocht en Actuele ontwikkelingen op de
de Kamer wordt over de uitkomsten hiervan
Woningmarkt (27 926–126).
geinformeerd.

UB [15-05-2009] Crisismaatregelen woningbouwmarkt.

Aan de TK is toegezegd de (verwachte) effecten
van het stimuleringsbeleid op de werkgelegenheid in beeld te brengen.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [22-10-2009] Aanbieding EIB-rapport
«Verkenning effecten stimuleringsmaatregelen
rond de woningbouw».

De Kamer wordt n.a.v. de motie Depla nader
geinformeerd over de mogelijkheden om het
collectief opdrachtgeverschap te vereenvoudigen.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

De Kamer wordt in het kader van de economische crisis geinformeerd over de heroverweging van de sloopambitie.

Debat d.d. 18-02-2009: AO
Actuele ontwikkelingen op de
Woningmarkt (27 926–126).

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

Het actieplan krimpgebieden wordt in september
naar de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 12-02-2009: AO
Stedenbeleid vanaf 2010 en
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

UB [27-11-2009] Interbestuurlijk Actieplan
Bevolkingsdaling «Krimpen met Kwaliteit».

Het plan van aanpak «New towns» (Ortegagemeenten) wordt uiterlijk september 2009 naar
de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 12-02-2009: AO
Stedenbeleid vanaf 2010 en
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

UB [20-01-2010] Aanbieding gedrukte versie van
«de uitvoeringsagenda van New Towns».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

130

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt in het kader van de uitwerking
Debat d.d. 12-02-2009: AO
van het stedenbeleid nader geïnformeerd over de Stedenbeleid vanaf 2010 en
groenstructuur in steden.
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

UB [19-02-2010] Afspraken tussen Rijk en
gemeenten en provincies over plannen ISV-3.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over het
waterbed-effect voor randgemeenten.

Debat d.d. 12-02-2009: AO
Stedenbeleid vanaf 2010 en
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

UB [21-10-2009] Voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2009.

De Kamer wordt in na de verstedelijkingsronde
geïnformeerd over zijn ervaringen met «bestuurlijke drukte».

Debat d.d. 12-02-2009: AO
Stedenbeleid vanaf 2010 en
beantwoording motie van
Heugten ruimtelijke
investeringen tot 2020.

UB [19-02-2010] Afspraken tussen Rijk en
gemeenten en provincies over plannen ISV-3.

Toegezegd is onafhankelijk onderzoek te laten
verrichten naar internaten en/of huiswerkbegeleidingsklassen die gelieerd zijn aan de Gülenbeweging en de Kamer te informeren over de
globale opzet van dit onderzoek.

Debat d.d. 03-02-2009: AO
Gulen-beweging.

UB [08-03-2010] Beantwoording kamervragen
van het lid Karabulut over het bericht dat het
onderzoek naar de Gülenweging hapert.

Toegezegd is dat vanwege de hoge toetslast van
het decentrale examen, dat samenhangt met het
verzamelen van de portfoliobewijzen, er ook naar
de vormgeving van dit examen wordt gekeken.

UB30-01-2009: Toezending TK
brief inzake ambities
inburgering.

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De minister heeft toegezegd vóór 1 februari 2009
te kijken of de grondslag zo kan worden
aangepast dat er meer rekening wordt gehouden
met verschillen in rijkdom (WOZ waarde en
aantallen woningen.

Debat d.d. 29-01-2009: AO
Wijkeconomie 29 januari
2009.

UB [17-02-2009] Brief «Verkenning heffingsgrondslag t.b.v. de bijzondere projectsteun;
Betrokkenheid Albert Heijn bij de wijkenaanpak.

De minister van WWI heeft toegezegd in het
Debat d.d. 29-01-2009: AO
kader van de lopende behandeling van de
Wijkeconomie 29 januari
antikraakwetgeving aandacht te besteden aan het 2009.
onderwerp «antikraak-ondernemer».

Bij de behandeling van het wetsvoorstel kraken
en leegstand is dit onderwerp voldoende aan de
orde geweest.

De minister van WWI zal standaard op de agenda
van de bestuurlijke overleggen rond de wijkbezoeken het punt wijkeconomie agenderen en in
die overleggen bezien of charters versterkt
kunnen worden. In de voortgangsrapportage
Wijkenaanpak zal gerapporteerd worden over de
resultaten uit deze overleggen en over concrete
voorbeeldprojecten in de 40 aandachtswijken op
dit terrein De stas EZ zal de minister een aantal
keren vergezellen tijdens de wijkbezoeken.

Debat d.d. 29-01-2009: AO
Wijkeconomie 29 januari
2009.

UB [21-10-2009] Voortgangsrapportage Wijkenaanpak 2009.

Melden discriminatie in horeca via sms-diensten:
toegezegd is de sms-dienst in Breda en Utrecht
nader te bestuderen met het oog op wat een
sms-dienst precies oplevert.

Debat d.d. 28-01-2009: Wet
Gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen.

UB [19-06-2009] Melden van discriminatie in de
horeca via sms-diensten.

Het jaarrapport Integratie 2009 wordt in de
tweede helft van 2009 aan de Kamer aangeboden.

UB27-01-2009: Rapport
«Goede buren kun je niet
kopen».

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

Aan de Tweede Kamer is toegezegd om voor het
zomerreces te komen met een kabinetsstandpunt
over registratie op herkomst.

UB19-12-2008: Verwijsindex
Antillianen/Verwijsindex
risicojongeren: Migratie
Antilliaanse jongeren.

UB [01-12-2009] Beantwoording vragen over
Kabinetsbeleid Antilliaans Nederlands probleemjongeren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

131

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister stuurt de Kamer in het kerstreces een Debat d.d. 17-12-2008:
reactie op de column van de heer Hilhorst,
Integratiebeleid.
verschenen in de Volkskrant van 16 december
2008, over de mislukte anti-segregatieplannen in
Amsterdam.

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

Toegezegd is binnen het Kabinet te spreken over
de Turkse dienstplicht voor Turkse Nederlanders
met een dubbele nationaliteiten en de bevindingen hiervan aan de Tweede Kamer te sturen.
(Auteur A. Guclu)

Debat d.d. 17-12-2008:
Integratiebeleid.

UB [04-11-2009] Motie Griffith: ongewenste
inmenging.

De minister stuurt de Kamer in januari 2009 een
reactie op alle bij de begrotingsbehandeling
ingediende moties.

Debat d.d. 17-12-2008:
Integratiebeleid.

UB [31-03-2009] Moties en toezeggingen
begrotingsbehandeling WWI.

De minister stuurt de Kamer een reactie op het
project in Den Haag en de middelen van Justitie
daarvoor.

Debat d.d. 17-12-2008:
Integratiebeleid.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justtie, d.d. 11 september 2009. TK Justitie met
brief TK vergaderjaar 2008–2009, kst. 31 268,
nr. 23.

De minister zal onderzoek laten doen naar de
integriteitsbevordering en -monitoring binnen de
corporatiesector (nulmeting).

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [21-10-2009] Nulmeting integriteit.

Begroting WWI: toegezegd is nog vóór het
krokusreces 2009 te komen met een kabinetsstandpunt over het nieuwe arrangement
overheid-woningcorporaties.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De minister zal met zijn collega¿s van SZW en
Debat d.d. 04-12-2008:
OCW overleggen over de strekking van de
Begroting Wonen, Wijken en
motie-Dibi over Job on the Block en zal de Kamer Integratie (31 700 XVIII).
vervolgens informeren.

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
SZW, namens ministers J&G, WWI en staatssecretaris OCW, d.d. 29 mei 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 29 544, nr. 189.

Toegezegd is de bewonersparticipatie in de
wijkaanpak verder te vergroten.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [18-12-2009] Onderzoeken UvA en Universiteit
van Tilburg naar bewonersbudgetten en
-participatie en het onderzoek naar de projectencarrousel.

De minister zal druk zetten achter het onderzoek
naar de mogelijkheden om de inburgeringscursussen nog meer verplichtend te maken, opdat
hierover spoedig met de Kamer van gedachten
kan worden gewisseld.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [22-12-2009] Juridisch onderzoek verbrede
leerplicht.

Toegezegd aan de heer Fritsma om een
onderzoek naar Marokko.nl te doen en de Kamer
te informeren over de uitkomsten van dat
onderzoek.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [29-10-2009] Toezegging Marokko.nl.

Segregatie: minister van der Laan zal met zijn
Debat d.d. 04-12-2008:
collega van OCW spreken over bestrijden
Begroting Wonen, Wijken en
segregatie in het onderwijs; SegregatiebeIntegratie (31 700 XVIII).
strijding zal als doelstelling in de plannen worden
opgenomen; de minister zal voor 1 januari 2009
reageren op het SP-plan om segregatie te
bestrijden.

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

De minister heeft toegezegd om bij de Kamer
terug te komen op de mogelijkheden om
kantoren om te zetten in woningen.

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

132

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

In de brief van 15 september is aangegeven dat
gedurende 6 maanden alle inschrijvingsbegrotingen worden geanalyseerd op signalen van
onregelmatigheden en de voor- en nadelen van
deze werkwijze worden afgewogen. Medio 2009
zullen de resultaten van de pilot en deze
afweging bekend zijn, en zal de minister de
Kamer daarover informeren.

Debat d.d. 04-12-2008:
Begroting Wonen, Wijken en
Integratie (31 700 XVIII).

UB [13-10-2009] Resultaten pilot analyse
inschrijvingsbegrotingen Rijksgebouwendienst.

De Kamer nader informeren over de wijze
waarop de streefwaarden voor de kernindicatoren in label 4.1 van de begroting verder zullen
worden geïnformeerd.

Debat d.d. 27-11-2008:
Begrotingsonderzoek (WWI).

Bij ontwerpbegroting WWI 2010 is de Kamer
hierover geïnformeerd.

Kamer wordt geïnformeerd over uitkomsten van
de experimenten met Huren op Maat.

Debat d.d. 27-11-2008:
Begrotingsonderzoek (WWI).

UB [30-03-2010] Tussenevaluatie «Huur op Maat».

In het voorjaar zal de Romabrief, met daarin een
Debat d.d. 27-11-2008:
analyse van wat wel en niet werkt, naar de Kamer Begrotingsonderzoek (WWI).
worden gestuurd.

UB [26-06-2009] Aanpak voor Roma in Nederland.

Op de onderzoeksrapportages eergerelateerd
geweld rond scholen en de uitkomsten van het
proefproject wordt teruggekomen in de 5 e
voortgangsrapportage eergerelateerd geweld.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens ministers BZK, WWI, OCW en
staatssecretaris VWS, d.d. 2 juli 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst. 30 388, nr. 34.

UB20-11-2008: Onderzoeksrapportages eergerelateerd
geweld rond scholen.

De minister zal de kamer informeren over de
UB10-11-2008: Meldpunt
uitkomsten van het onderzoek naar de werking
voor huurdersgedrag,
van registers die gebruikt worden voor de aanpak waaronder NMOH.
van misbruik van huurwoningen.

UB [26-11-2009] Meldpunten voor huurdersgedrag.

minister komt bij kabinetsvoorstellen over
stuurgroep Meijerink terug op verbindingen
(besturing, scherpere toetsing verbindingen).

Debat d.d. 06-11-2008:
SS Rotterdam.
Debat d.d. 06-11-2008:
Vervolg AO SS Rotterdam.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De VROM-Inspectie zal in samenspraak met VNG,
Aedes en deskundigen uit de brandweerwereld
een inspectiesignaal opstellen waarin de
mogelijkheden uiteengezet worden voor een
sluitende aanpak van de problematiek brandveiligheid van woningen.

UB 04-11-2008: Beantwoording kamervragen
Brandveiligheid van
woningen.

UB [22-01-2009] Brandveiligheid woningen.

De minister laat een inventarisatie uitvoeren naar
de omvang van het probleem dat honderdduizenden woningen in Nederland niet brandveilig
zijn.

UB 04-11-2008: Beantwoording kamervragen
Brandveiligheid van
woningen.

UB [22-01-2009] Brandveiligheid woningen.

De minister start een onderzoek naar de
motieven van mensen om te remigreren.

Debat d.d. 23-10-2008:
Racisme en intolerantie
(20 950–12).

UB [13-11-2009] Beantwoording motie Heroverweging Remigratiewet.

De minister vraagt bij de minister van BZK na hoe Debat d.d. 23-10-2008:
de stand van zaken is omtrent de registratiesysRacisme en intolerantie
temen bij de politie (registratie van aangiften van (20 950–12).
discriminatie).

Antwoordbrief is verzonden door minister BZK,
namens minister JU, d.d. op 23 juni 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst 30 950, nr. 15.

De Kamer kan de racismebrief voor het kerstreces Debat d.d. 23-10-2008:
tegemoet zien. Een van de speerpunten is horeca. Racisme en intolerantie
(20 950–12).

UB [17-11-2009] Integratiebrief.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

133

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt geïnformeerd over de mogelijkheden van gemeenten voor de realisatie van
eigenbouw en vrije kavels in situaties waarin de
grond in eigendom is van ontwikkelaars en
private partijen plus een nadere uitwerking van
de lokale kop: wanneer is sprake van invulling
van landelijke regels en wanneer van aanvulling
op landelijke regels, bijvoorbeeld in het
voorbeeld van de stadsverwarming.

Debat d.d. 22-10-2008:
Rapport commissie Dekker.

UB [19-12-2008] Toezeggingen uit het AO Rapport
Commissie Dekker.

Rapport Commissie Dekker: Concretisering van
de wijze waarop de aanbevelingen van de
Commissie Dekker worden uitgevoerd, komt in
een actieplan, dat vóór het kerstreces aan uw
Kamer wordt aangeboden.

Debat d.d. 22-10-2008:
Rapport commissie Dekker.

UB [03-09-2009] Actieplan aanbevelingen
commissie Dekker.

De minister voor WWI zal in het voorjaar van
2009 de TK de nieuwe voorstellen voor de
aanpassing van het Woningwaardenstelsel doen
toekomen.

UB 13-10-2008: Aanbiedingsbrief TK convenant «Energiebesparing corporatiesector».

UB [30-06-2009] Reactie op vragen en toezeggingen tijdens het AO energiebesparing
gebouwde omgeving op 3 juni 2009.

De minister VROM zegt toe een beleidsvisie te
formuleren op alle kwaliteits- en ruimtelijke
aspecten van de ondergrond en de Kamer
komend voorjaar per brief over de voortgang te
informeren.

Debat d.d. 08-10-2008:
Bodem (30 015 nr. 24, 25).

UB [16-04-2010] Beleidsvisie duurzaam gebruik
van de ondergrond.

De minister zal ervoor zorgdragen dat de
voorlichting, bijvoorbeeld op de websites van
IBGroep en IND, over de verschillende routes om
het examen te behalen verbeterd zal worden.

Debat d.d. 07-10-2008:
Financiële problematiek
inburgeringscursussen (31
143–19, 2008Z01130,
2008Z01132, 2008Z01139, 29
700–57, 29 700–58).

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De minister voor WWI zegt toe met Aedes de
mogelijkheden te bespreken om te komen tot een
met de IVBN vergelijkbare gedragscode verkoop
huurwoningen en de Kamer hierover te
informeren.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

De Kamer wordt geïnformeerd over de verhoging Debat d.d. 25-09-2008:
van de isolatiewaarden voor dak- en vloerconBouwregelgeving (29 383–99,
structies, de zogenaamde Rc-waarden.
28 325–76, 28 325–79).

UB [04-05-2010] Bouwregelgeving: integrale
amvb.

De minister voor WWI zegt toe te kijken naar het
plan van de SEV om te komen tot de oprichting
van BVE’s en de Kamer hierover binnen een half
jaar te informeren.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

De minister voor WWI zegt toe om te bezien of
notariële procedures om VVE’s samen te voegen
c.q. aan te laten sluiten bij een koepelorganisatie
financieel aantrekkelijker kunnen worden
gemaakt.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

De minister voor WWI zegt toe in overleg te gaan
met de staatssecretaris van Financiën om te
bezien wat de fiscale mogelijkheden zijn met
betrekking tot de onderhoudsreservering van
VVE’s om zo het activeren van VVE’s aantrekkelijker te maken en de Kamer hierover te informeren. De minister voor WWI betrekt daarbij het
effect van een onderhoudsfonds op de vermogenspositie van eigenaren.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

134

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister voor WWI zegt toe bij de evaluatie
van de onderhoudsmeter aandacht te besteden
aan de vraag of de afschrijvingstermijnen er al
dan niet in moeten en de Kamer hierover te
informeren in de eerste helft van 2009.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

De minister voor WWI zegt toe voorbeelden van
(loon)beslag bij inning van bijdragen van
appartementseigenaren te onderzoeken en de
Kamer hierover te informeren.

Debat d.d. 25-09-2008:
Particuliere Woningvoorraad
(31200-XVIII-60, 71,
2008Z01116).

UB [09-07-2009] Particuliere woningvoorraad en
VvE-problematiek; inlossen van toezeggingen.

Bezien wordt in hoeverre onderzoek naar
Debat d.d. 23-09-2008:
omvang huwelijksdwang en groepen waar het
Vragenuurtje achterlating en
voorkomt kan worden meegenomen in de aanpak huwelijksdwang.
van eergerelateerd geweld.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens ministers BZK, WWI, OCW en
staatssecretaris VWS, d.d. 2 juli 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst. 30 388, nr. 34.

Achterlating en huwelijksdwang: nagegaan wordt Debat d.d. 23-09-2008:
wat de rol is van de ambassade en de ambasVragenuurtje achterlating en
sades in het land van herkomst.
huwelijksdwang.

UB [02-10-2009] Kabinetsaanpak huwelijks- en
gezinsmigratie.

Met de minister van OCW wordt het punt van de
Leerplichtwet en melding over verzuim
opgenomen.

Debat d.d. 23-09-2008:
Vragenuurtje achterlating en
huwelijksdwang.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens ministers BZK, WWI, OCW en
staatssecretaris VWS, d.d. 2 juli 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst. 30 388, nr. 34.

Met Rotterdam en de minister van Justitie
worden mogelijkheden besproken over
ervaringen rond achterlating/huwelijksdwang en
een verklaring als instrument om meer zicht op
achterlating/huwelijksdwang te krijgen en
meisjes te beschermen.

Debat d.d. 23-09-2008:
Vragenuurtje achterlating en
huwelijksdwang.

Antwoordbrief is verzonden door minister
Justitie, namens ministers BZK, WWI, OCW en
staatssecretaris VWS, d.d. 2 juli 2009. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst. 30 388, nr. 34.

Er zal een punt komen waar mogelijke vormen
van huwelijksdwang kunnen worden gemeld.
Met betrokken collega’s wordt overleggd, mede
op grond van ervaringen in Rotterdam, hoe
hieraan vorm kan worden gegeven. Algemeen
nummer wordt als suggestie meegenomen. De
Kamer wordt hierover geïnformeerd.

Debat d.d. 23-09-2008:
Vragenuurtje achterlating en
huwelijksdwang.

Antwoordbrief is verzonden door ministers
Justitie, BZK, WWI, OCW en staatssecretaris
VWS, d.d. 2 juli 2009. TK vergaderjaar 2008–2009,
kst. 30 388, nr. 34.

De minister van VROM zegt toe in overleg te
gaan met de minister voor WWI, de VNG en het
IPO over mogelijke aanpassing van de Huisvestingswet vanwege het mogelijk maken van het bij
voorrang toewijzen van nieuwe woningen aan de
eigen bevolking bij plattelandsgemeenten die te
maken hebben met restricties voor woningbouw
(zogenaamde migratiesaldo nul), en de Kamer
hierover per brief te informeren.

Debat d.d. 09-09-2008:
Realisatie Nationaal
Ruimtelijk Beleid (31 500 nr.
1, 31 200-XI-138).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De minister doet de toezegging dat de huurcommissie overlegt met de Raad van de rechtspraak
om te bezien of op lokaal niveau de rechtbankuitspraken direct bij de huurcommissie ter inzage
kunnen liggen.

Debat d.d. 04-09-2008:
Aanpak huisjesmelkers en
onrechtmatige bewoning (29
453 nr. 58, 29 911 nr. 12).

UB [08-07-2009] Stand van zaken toezeggingen
AO Onrechtmatige bewoning en huisjesmelkerij
van 4 september 2008.

De minister zal een technische briefing organiseren over de mogelijkheden van collectieve
geschillenbeslechting.

Debat d.d. 04-09-2008:
Aanpak huisjesmelkers en
onrechtmatige bewoning (29
453 nr. 58, 29 911 nr. 12).

UB [23-04-2009] Collectieve geschillenbeslechting
bij de Huurcommissie.

Er wordt een extern juridisch onderzoek
UB 04-09-2008: Verbrede
uitgevoerd om te bezien of het mogelijk is ouders leerplicht.
van jonge kinderen te verplichten tot het leren
van de Nederlandse taal.

UB [22-12-2009] Juridisch onderzoek verbrede
leerplicht.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

135

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Het streven is een directe koppeling te leggen
Debat d.d. 24-06-2008:
tussen de toekenning van het preventiebudget en Verdeling extra wijkengeld
het bewonersbudget met ingang van het jaar
(30 995 nr. 47).
2011.

Door discussies in diverse Algemeen Overleggen
over dit onderwerp is de toezegging niet meer
aan de orde.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
uitkomsten van het gesprek met «Kamers voor
kansen».

Debat d.d. 24-06-2008:
Verdeling extra wijkengeld
(30 995 nr. 47).

UB [10-07-2008] Beantwoording toezegging AO
wijkenaanpak 24 juni 2008.

De Kamer wordt binnenkort geïnformeerd over
de totale aanpak van de regeldruk in het VROM
domein.

Debat d.d. 19-06-2008:
Jaarverslag 2007 VROM
(31 444 XI nr. 1, 30 196 nr. 17,
29 383 nr. 102, 29 435 nr. 207,
31 200 XI nr. 111).

UB [05-11-2008] Werkprogramma Regeldruk
VROM/WWI: Slimmer, Beter, Minder.

Het aantal beleidsartikelen met meetbare
prestaties en indicatoren zal in de begroting 2009
toenemen. De kwaliteit van het jaarverslag zal in
deze kabinetsperiode in de pas gaan lopen met
de kwaliteit van de jaarverslagen van andere
ministeries. In volgende begrotingen zullen de
acties van de aanjaagteams inzake inburgering
en de effecten daarvan nauwkeurig worden
opgenomen.

Debat d.d. 12-06-2008:
Jaarverslag 2007 WWI
(31 444 XI 1 t/m 4).

Antwoordbrief is verzonden door MP, vice MP en
minFIN d.d. 1 april 2010. TK vergaderjaar
2009–2010, kst 32 359, nr. 1.

De Kamer zal worden geïnformeerd over de
houdbaarheid en de effecten op de uitvoerbaarheid van het hanteren van het actueel
inkomen bij de huurtoeslag. De problemen rond
de automatisering en de evaluatie van de
gekozen systematiek worden daarbij betrokken.

Debat d.d. 12-06-2008:
Jaarverslag 2007 WWI
(31 444 XI 1 t/m 4).

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën, d.d. 16 oktober 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 580, nr. 3.

De Vereniging Wonen Boven Winkels kan voor
een eenmalige aanjaagsubsidie in aanmerking
komen. De hoogte van de rijksbijdrage zal
worden afgestemd op de breedte van de
aanjaagrol van de vereniging, en voorts op
verstrekte rijksbijdragen aan vergelijkbare
organisaties in het recente verleden. De minister
is bereid met de vereniging te spreken over het
revolving fund dat door de vereniging wordt
opgezet.

Debat d.d. 28-05-2008:
Transformatie van kantoren
naar woningen (31 200 XVIII,
nr. 59).

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

In het kader van de kabinetsreactie op het rapport
van de commissie Dekker zal de Kamer worden
geinformeerd over de mogelijkheden van het
experimenteren met het achteraf toetsen van
transformatieprojecten aan de bouwregels.

Debat d.d. 28-05-2008:
Transformatie van kantoren
naar woningen (31 200 XVIII,
nr. 59).

UB [03-09-2009] Actieplan aanbevelingen
commissie Dekker.

De minister zegt toe om in de aanloop naar de
verstedelijkingsafspraken het onderwerp
transformatie van kantoren te agenderen bij een
beperkt aantal stedelijke regio’s waarin
gemeenten liggen met een hoge kantorenleegstand. Het doel is om gemeenten en regio uit te
nodigen om een verkenning te maken van de
mogelijkheden voor transformatie naar
woningen. De uitkomsten daarvan, na afweging
door de gemeenten en regio, kunnen worden
meegenomen in de verstedelijkingsafspraken.
Hierbij kan ook de betreffende woningbouwregisseur worden betrokken en, voor het doen van
mogelijke suggesties, de Rijksbouwmeester.

Debat d.d. 28-05-2008:
Transformatie van kantoren
naar woningen (31 200 XVIII,
nr. 59).

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

136

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Het afdwingen van een zelfstandige toegang/
opgang voor woningen boven winkels middels
het Bouwbesluit zal worden onderzocht en de
Kamer zal over de resultaten van dit onderzoek
worden geinformeerd.

Debat d.d. 28-05-2008:
Transformatie van kantoren
naar woningen (31 200 XVIII,
nr. 59).

UB [22-06-2009] Antwoorden inzake moties en
toezeggingen over eigenbouw, sloop en
transformatie.

De minister zal met staatssecretaris Dijksma
bespreken of OCW bij de te organiseren
Onderwijstop ook de onderwijspositie van
migrantenkinderen wil agenderen.

Debat d.d. 21-05-2008:
Jaarnota Integratiebeleid
2007–2011 (31 268 nr. 2 en 5).

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering is
overgedragen aan staatssecretaris OCW.

De minister zal bekijken of vereenvoudiging van
portfolio’s mogelijk is en de Kamer hierover
informeren. Het gaat daarbij om zowel de eisen
die worden gehanteerd, als de manier van
beoordeling.

Debat d.d. 21-05-2008:
Jaarnota Integratiebeleid
2007–2011 (31 268 nr. 2 en 5).

UB [25-08-2009] Maatregelen Inburgering.

De minister zegt toe voor de heffing vanaf 2009 te Debat d.d. 14-05-2008:
kijken naar de mix van WOZ-waarde en aantal
Voortzetting wijkenaanpak
woningen in de CFV-heffing.
(30 995 nr. 30 t/m 37, 40, 41,
en 43, 31 200 XVIII nr. 51,
30 136 nr. 21).

Februari 2009 is de Kamer geïnformeerd.

De Kamer krijgt voor de zomer een rapportage
over de oplossing voor de financiële problemen
van de inburgeringscursussen. Indien dit niet
haalbaar blijkt te zijn, zal de Kamer hiervan op de
hoogte worden gesteld.

Debat d.d. 13-05-2008:
Financiële problematiek
inburgeringscursussen
(31 143 nr. 12).

UB [03-07-2008] Financiële problematiek omtrent
de inburgeringscursussen.

De Kamer wordt geïnformeerd over de
methodiek van het definiëren van de overmaat
aan vermogens van de woningcorporaties en
over de mogelijkheid om de overmaat aan
vermogen te hanteren voor de heffingsgrondslag
voor 2009. In de brief die de Kamer aan het einde
van eht reces krijgt, staat op welke termijn de
informatie hierover kan worden verstrekt.

Debat d.d. 23-04-2008:
Voortgang van de wijkenaanpak (30 995 nr. 30 t/m 37,
40, 41, 43, 27 926 nr. 124,
31 200 XVIII nr. 51).

UB [09-05-2008] Beantwoording mondelinge
vragen AO wijkenaanpak 23 april 2008.

De minister zegt toe dat bij de voorstellen voor
de governance ook de voordracht door stakeholders voor de Raden van Toezicht wordt
betrokken.

Debat d.d. 03-04-2008:
Prestaties woningcorporaties
en huurharmonisatie (AO 260
308).

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De Kamer wordt geïnformeerd over de afspraken
met Aedes en de woningcorporaties over
nieuwbouw, woningbouw voor specifieke
doelgroepen en energiebesparende maatregelen.

Debat d.d. 27-03-2008:
Woningproductie (27 926 nr.
122, 31 200 XVIII nr. 10 en 46,
27 562 nr. 11).

UB [12-06-2009] Woningcorporaties en crisismaatregelen woningmarkt.

In het najaar van 2008 zal de minister voor WWI
het advies van de Taskforce de Kamer toezenden.
In het advies zal een beschrijving c.q. analyse van
de huidige situatie worden gegeven, waarbij
zonodig gebruikt wordt gemaakt van de door het
lid Kamp aangereikte gegevens. In het advies zal
helder zijn welke resultaten voor de komende
periode haalbaar zijn en het advies zal de basis
vormen voor een discussie met de Kamer over de
concrete resultaten waarop de minister aan het
eind van haar kabinetsperiode afrekenbaar is.
Tenslotte zal het advies ingaan op de betrokkenheid van de Antilliaanse gemeenschap bij de
uitvoering van het beleid op lokaal niveau.

Debat d.d. 27-03-2008:
Aanpak AntilliaansNederlandse risicogroepen
(AO 18/3).

UB [02-10-2009] Kabinetsbeleid Antilliaans
Nederlands probleemjongeren vanaf 2010.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

137

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Bij de voortgangsrapportage van het Deltaplan
Inburgering zal worden ingegaan in hoeveel
reintegratietrajecten inburgering en taal wordt
meegenomen. De kamer wordt hierover
geïnformeerd.

Debat d.d. 27-03-2008:
Aanpak AntilliaansNederlandse risicogroepen
(AO 18/3).

UB [02-10-2009] Kabinetsbeleid Antilliaans
Nederlands probleemjongeren vanaf 2010.

De kabinetsreactie op de aanbevelingen van de
commissie Dekker wordt vóór de zomer 2008
naar de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 27-03-2008:
Woningproductie (27 926 nr.
122, 31 200 XVIII nr. 10 en 46,
27 562 nr. 11).

UB [03-09-2009] Actieplan aanbevelingen
commissie Dekker.

De wijziging van de Woningwet waarin eventueel
de gecertificeerde bouwbesluittoets wordt
geregeld zal in augustus 2008 naar de Kamer
worden gestuurd.

Debat d.d. 27-03-2008:
Woningproductie (27 926 nr.
122, 31 200 XVIII nr. 10 en 46,
27 562 nr. 11).

UB [03-09-2009] Actieplan aanbevelingen
commissie Dekker.

De minister zal voor de zomer 2008 informeren
over haar standpunt t.a.v. benchmarking en de
governancestructuur in het algemeen.

Debat d.d. 26-03-2008:
Prestaties van woningcorporaties en huurharmonisatie
(30 995 nr. 38 en 29 453 nr.
68).
Debat d.d.30-01-2 001: test.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De minister zal de Kamer voor 1 mei 2008
informeren over een go-no go ten aanzien van
initiatiefrecht.

Debat d.d. 26-03-2008:
Prestaties van woningcorporaties en huurharmonisatie
(30 995 nr. 38 en 29 453 nr.
68).

UB [21-01-2008] Brief naar aanleiding van de
plenaire behandeling van de Wet op het overleg
huurders d.d. 16 januari.

De Kamer zal worden geïnformeerd over de
externe evaluatie van de sociale vormingsplicht.

Debat d.d. 18-03-2008:
Aanpak van AntilliaansNederlandse risicogroepen
(26 283 nr. 31).

Antwoordbrief verzonden door staatssecretaris
BZK, d.d. 24 april 2008, TK vergaderjaar
2007–2008, kst. 26 283, nr. 42.

Bij de totstandkoming van de herziening van de
Huisvestingswet zal worden bezien hoe wordt
omgegaan met bovengemeentelijke afstemming
cq. regionale sturing van de woonruimteverdeling als er geen WGRplusregio is. Immers het
sturen op leefbaarheid kan oplossingen vragen
op regionaal niveau.
Hierbij wordt meegenomen de aanpak van de
«freeriders» in regionaal verband en de
mogelijkheden van de aanwijzingsbevoegdheid
van de minister.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

Bij de totstandkoming van de herziening van de
Huisvestingswet zal de vraag op welke wijze het
leefbaarheidscriterium opgenomen kan worden
(bijvoorbeeld door procesafspraken op te nemen
in de Huivestingsverordening) verder worden
uitgewerkt, zodanig dat gemeenten kunnen
sturen op wijk- en buurtniveau. Ongewenste
selectiviteit moet worden vermeden.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De Kamer zal in het kader van het wetsvoorstel
inzake de herziening van de Huisvestingswet
worden geïnformeerd op welk niveau (rijk,
provincie of gemeente) de taakstelling
huisvesting verblijfsgerechtigden terecht zal
komen.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

Bij de totstandkoming van de herziening van de
Debat d.d. 12-03-2008:
Huisvestingswet zal het begrip maatschappelijke Herziening van de Huisvesbinding worden geoperationaliseerd. Daarbij
tingswet (29 624 nr. 3 en 4).
wordt bijvoorbeeld betrokken of mantelzorg en/of
banden met familie hieronder vallen.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

138

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

In de memorie van toelichting van het
wetsvoorstel inzake de herziening van de
Huisvestingswet komt een onderbouwing
waarom het nuttig is het WGRplus-niveau te
gebruiken voor woonruimteverdeling.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De reactie op de SP-brochure over wachtlijstbelasting (getiteld: «Schrap de wachtlijstbelasting!,
hoe woningzoekenden beboet worden voor het
falen door overheden en corporaties») zal binnen
twee maanden naar de Kamer worden gestuurd.
In de voorbereiding van het wetsvoorstel inzake
de herziening van de Huisvestingswet wordt
bezien of er sturend moet worden opgetreden
t.a.v. een plafond voor inschrijfgeld.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

UB [27-08-2008] Schriftelijke reactie op
voorstellen lid Jansen.

In de memorie van toelichting van het
wetsvoorstel inzake de herziening van de
Huisvestingswet wordt duidelijk uiteengezet hoe
wordt omgegaan met de prijsgrenzen en
prijsindexering: is er een rol voor het Rijk of ligt
het bij de gemeente.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De Kamer wordt geïnformeerd over de resultaten Debat d.d. 12-03-2008:
van het onderzoek naar leegstand. In dit
Herziening van de Huisvesonderzoek worden meegenomen: de definitie van tingswet (29 624 nr. 3 en 4).
leegstand, de oorzaken van leegstand, de
omvang ervan in corporatiewoningen,de reden
dat het instrumentarium uit de Huisvestingswet
slechts beperkt wordt gebruikt, de gewenste
omvang van leegstand en de mogelijkheden voor
het omzetten van kantoren in woningen.

UB [19-12-2008] Onderzoeksrapport Kraken en
Leegstand.

Het wetsvoorstel inzake de herziening van de
Huisvestingswet wordt voor de kerst van 2008
naar de Raad van State gestuurd.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

Bij het opstellen van het wetsvoorstel inzake de
herziening van de Huisvestingswet zal de
transparantie op de woningmarkt en specifiek de
transparantie voor de consument worden
betrokken.

Debat d.d. 12-03-2008:
Herziening van de Huisvestingswet (29 624 nr. 3 en 4).

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De samenhang tussen de bouw van de soort/prijs Debat d.d. 12-03-2008:
van de nieuwbouwwoningen en het hanteren van Herziening van de Huisvesbindingseisen voor dat segment zal in de
tingswet (29 624 nr. 3 en 4).
memorie van toelichting van het wetsvoorstel
inzake de herziening van de Huisvestingswet
worden opgenomen.

Antwoordbrief is verzonden door minister WWI,
d.d. 4 januari 2010, TK-vergaderjaar 2009–2010,
kst 32 271, nr 2 en nr. 3.

De minister zegt toe dat zij, als zij komt met
voorstellen inzake de governance in de corporatiesector, zij zal regelen dat woningcorporaties
niet uit het stelsel kunnen treden.

In debat met de Kamer heeft de minister voor
WWI aangegeven dat het stelsel zodanige
«sloten» bevat dat het BBSH en de woningwet
geen aanpassing behoeven.

Debat d.d. 26-02-2008:
Vragen van het lid Poppe aan
de minister voor Wonen,
Wijken en Integratie en de
staatssecretaris van
Financiën over het bericht dat
een woningcorporatie uit het
bestel wil stappen naar
aanleiding van de invoering
van de integrale vennootschapsbelasting.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

139

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

MWWI neemt contact op met de ministers van
Buitenlandse Zaken en Europese Zaken met als
doel de opstelling van kandidaat-lidstaat Turkije
en de bemoeienis met Turken in het buitenland
binnen de EU te bespreken. De Kamer wordt
geinformeerd welk standpunt beide ministers in
de EU zullen inbrengen.

Mondelinge vragenuur d.d.
12 februari 2008.

UB [04-11-2009] Motie Griffith: ongewenste
inmenging.

De minister neemt in de evaluatie van de Wib, die Debat d.d. 30-01-2008: Wet
in het voorjaar van 2009 gereed zal zijn, het
inburgering in het buitenland
verschil tussen de examenkandidaten van Turkse (29 700 nr. 49).
en van Marokkaanse afkomst mee, alsmede
effect en werking van het inburgeringsexamen.

Twee antwoordbrieven zijn verzonden; brief door
ministers WWI, BuiZa, Justitie en staatssecretaris
Justitie, d.d. 2 juli 2009. TK vergaderjaar
2008–2009, kst. 32 005, nr. 1 en brief door
ministers WWI en Justitie en staatssecretaris
Justitie, 2 oktober 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 32 175. nr. 1.

De minister zal voor 1 februari 2008 de beleidsbrief Antillianen en Arubanen in Nederland aan
de Kamer sturen.

Plenair debat d.d. 22-01-2008:
Antilliaanse jongeren.

UB [19-12-2008] Verwijsindex Antillianen/
Verwijsindex risicojongeren: Migratie Antilliaanse
jongeren.

Brandveiligheid: toegezegd is een onderzoek te
zullen laten uitvoeren naar de brandveiligheid
van studentenhuisvesting.

Debat d.d. 22-01-2008:
Brandveiligheid (28 325 nr.
61, 27 926 nr. 122, 26 956 nr.
53, 28 325 nr. 63).

UB [25-09-2009] Aanbieding rapportage
onderzoek naar de brandveiligheid van studentenhuisvesting.

Openbaarheid visitatie- en benchmarkrapporten:
De minister voor WWI zal in het kader van de
governancestructuur er voor zorgen dat visitaties
en benchmarks openbaar zijn.

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

Voorlichting over de wetswijziging: De minister
voor WWI zal overleg voeren met de Woonbond
om de introductie van en voorlichting over deze
nieuwe wet op een laagdrempelige wijze uit te
laten voeren, maar zij stelt daarvoor geen extra
financiële middelen beschikbaar.

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

Overlegwet is afgestemd met de Woonbond. De
informatie over de Overlegwet op de
VROM-website is aangepast en er zijn informatiebladen gepubliceerd via de VROM-website.

Overlastgevende huurders: De minister voor
WWI gaat nogmaals met de sociale verhuurders
bezien hoe probleemoverlastgevende huurders
adequater aangepakt kunnen worden en wat
daarvoor nodig is; hij zal ook bekijken of hierover
in de Aedes-code voldoende is geregeld.

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

UB [23-06-2010] Aanbieding handreiking Aanpak
woonoverlast en verloedering 2010.

Voorkeur voor rechtsvorm «vereniging» voor
huurdersorganisaties: De minister voor WWI zal
uitdragen dat de rechtsvorm «vereniging» voor
huurdersorganisaties de voorkeur verdient boven
de rechtsvorm «stichting».

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

De VROM-voorlichting draagt uit dat de
rechtsvorm «vereniging» voor huurdersorganisaties de voorkeur verdient boven de rechtsvorm
«stichting».

Klachtencommissies corporaties: De minister
voor WWI beziet het functioneren van de
klachtencommissies a.d.h.v. de jaarverslagen en
zal de sector naar voorbeeldreglementen vragen.
De TK wordt geïnformeerd over de resultaten.

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

UB [10-12-2009] Klachtencommissies woningcorporaties.

Initiatiefrecht woningverbetering in BW (zie brief
21-1-2008, DBO 2008 006 996): De minister voor
WWI stuurt de Kamer in maart 2008 een brief met
«go / no go» van een vorm van initiatiefrecht
voor huurders voor woningverbetering; – en
streeft er naar – als het «go» wordt – het
wetsvoorstel in oktober 2008 aan de TK te doen
toekomen.

Debat d.d. 16-01-2008:
Wetsvoorstel verbetering
positie/zeggenschap
huurders (30 856 nr. 1 t/m 6)
2e termijn.

Antwoordbrief is verzonden door minister JU,
namens minister WWI, d.d. 29 juni 2009. TK,
vergaderjaar 2008–2009, kst 31 992, nr. 3 en nr. 4.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

140

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

Het actieplan overlast en verloedering wordt na
de zomer naar de Kamer gestuurd.

Debat d.d. 03-07-2007:
Problematiek hangjongeren
(30 136/28 684 nr. 8 en 9).

Antwoordbrief is verzonden door minister BZK,
namens ministers WWI, JUS, J&G d.d. 10-3-2008.
TK vergaderjaar 2007–2008, kst. 28 684, nr. 130.

De Kamer wordt eind september geïnformeerd
over aangescherpte maatregelen om de overlast
door Antilliaanse jongeren te beperken.

Debat d.d. 03-07-2007]
Problematiek hangjongeren
(30 136 / 28 684 nr. 8 en 9).

UB [02-10-2009] Kabinetsbeleid Antilliaans
Nederlands probleemjongeren vanaf 2010.

De Kamer wordt nader geïnformeerd over de
weging van de indicatoren.

Debat d.d. 26-04-2007:
Wijkenselectie en wijkentoer
(30 995 nr. 1).

UB [21-05-2007] Wijkenselectie.

De Kamer wordt in een later stadium geïnforDebat d.d. 26-04-2007:
meerd over de inzet van het kabinet t.a.v. wijken
Wijkenselectie en wijkentoer
buiten de 40 wijken die zich kenmerken door een (30 995 nr. 1).
cumulatie van verschillende problemen, door een
substantieel schaalniveau en door een algemene
leefbaarheidsproblematiek in elk geval op
onderdelen vergelijkbaar is met de gemiddelde
problematiek in de 40 wijken, waarbij als
uitgangspunt wordt gehanteerd dat gemeenten
kansrijke initatieven en projecten laten zien en
dat onnodige bureaucratie vermeden wordt.

Door discussies in diverse Algemeen Overleggen
over dit onderwerp is de toezegging niet meer
aan de orde.

De procedure voor het wetsvoorstel over het
terugbrengen van de 59 huurcommissies inzake
de organisatie van de afhandeling van de
huurgeschillen naar één ZBO in september 2007
gestart.

Debat d.d. 19-04-2007:
Huurbeleid voor de periode
1 juli 2007 tot en met 30 juni
2008 (28 648 nr. 9, 27 926 nr.
112).

Het wetsvoorstel is begin april 2009 bij de TK
ontvangen. Op 20 mei is een verslag door de cie
voor WWI uitgebracht. Op 23 juli 2009 is de nota
n.a.v. het verslag aan de Tweede Kamer
verzonden. Het wetsvoorstel moet nu worden
ingepland voor plenaire behandeling. TK
vergaderjaar 2008–2009, kst 31 903, nr. 8.

De minister zal de Kamer informeren over de
oorzaak van de toename van de uitgaven voor de
huurtoeslag, waarbij tevens wordt ingegaan op
de toename van de uitgaven als gevolg van de
door de Belastingdienst betaalde voorschotten en
het te verwachten terug te vorderen bedrag op
genoemde voorschotten.

Debat d.d. 12-04-2007:
Aanpassing bedragen van de
Wet op de huurtoeslag (
periode 01-07-07 tot
30-06-08).

UB [16-04-2009] Beantwoording ciebrief over de
uitkomsten van de door de Belastingdienst
uitgevoerde redelijkheidstoetsen en over de
overschrijdingen van het budget voor de
huurtoeslag voor 2006.

De minister zegt de TK toe dat de volgende
monitor en kabinetsreactie resultaatgerichter
zullen zijn. Hierbij zal ook discriminatie in de
Horeca opgenomen worden in de monitor.

Debat d.d. 31-01-2007:
Discriminatie (Justitie id:2
264).

UB [01-07-2010] Kabinetsreactie op de Monitor
Rassendiscriminatie 2010 en de Discriminatiemonitor Niet-Westerse Migranten op de Arbeidsmarkt 2010.

Energiebesparende maatregelen opnemen in het
woningwaarderingsstelsel.

Debat d.d. 31-10-2006:
Modernisering Huurbeleid
(vervolg).

UB [02-07-2009] Aanpassing woningwaarderingsstelsel.

De minister zegt toe de TK per brief te informeren Debat d.d. 11-10-2006: Fusies
over de in een nieuwe circulaire vast te leggen
Woningcorporaties.
criteria aan de hand waarvan woningcorporaties
vooraf en na een fusie worden beoordeeeld op
efficiëncy, volkshuisvestelijke prestaties en het
waarborgen van de «menselijke maat» bij
klantencontact.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De Kamer wordt binnen drie maanden geïnformeerd over verschillende ondewerpen in het
corporatiedossier na overleg met de sector.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

Debat d.d. 11-10-2006: Fusies
Woningcorporaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

141

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De minister werkt met Aedes en de SEV uit op
welke wijze de beoordeling van het functioneren
na fusie een extra accent krijgt binnen het in
ontwikkeling zijnde visitatiestelsel. De minister
zal bezien of het proces om te komen tot een
visitatiestelsel kan worden versneld. De TK
ontvangt hierover een brief.

Debat d.d. 11-10-2006: Fusies
Woningcorporaties.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De Tweede Kamer uiterlijk 1 november 2006 in
een afrondende brief informeren over : formulering missie van woningcorporaties, tijdslimiet
mediation/arbitrage, uitwerking instrument
visitatie, voorstellen commissie leemhuis, reactie
op advies AFM en CFV over administratieve en
juridische scheiding van activiteiten van
woningcorporaties (hierbij ingaan op: level
playing field, kruissubsidiëring/geldstromen,
Europese context, administratieve lasten, intern
en extern toezicht).

Debat d.d. 31-08-2006:
Toekomst woningcorporaties
(29 453, nr. 52).

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

De Minister doet de toezegging dat de huurcommissie overlegt met de Raad van de rechtspraak
om te bezien of op lokaal niveau de rechtbankuitspraken direct bij de huurcommissie ter inzage
kunnen liggen.

Debat d.d. 01-02-2006:
Onrechtmatige bewoning en
huisjesmelkerij (30 300 XI, nr
30).

UB [08-07-2009] Stand van zaken toezeggingen
AO Onrechtmatige bewoning en huisjesmelkerij
van 4 september 2008.

De wettelijk voorgeschreven evaluatie Awir, drie
jaar na inwerkingtreding van de wet.

Debat d.d. 22-11-2 005:
Wijziging AWIR.

Antwoordbrief is verzonden door staatssecretaris
Financiën, d.d. 16 oktober 2009, TK vergaderjaar
2009–2010, kst. 31 580, nr. 3.

De Minister voor Vreemdelingenzaken en
Integratie zegt de Tweede Kamer toe dat de Wet
Inburgering in het buitenland twee jaar na in
werkingtreding zal worden geëvalueerd. Hierbij
zal ook de ratio tussen absolute en relatieve
aantallen vrouwen en mannen die het basisexamen afleggen en slagen worden meegenomen. (Justitie id:2 069).

Debat d.d. 22-03-2 005: 29
700 Wet Inburgering in het
Buitenland (WIB); Tweede
Termijn. (Justitie id:1877).

UB [02-07-2009] Evaluatie Wet inburgering in het
buitenland.

Interpellatiedebat Woonzorg / CFV. Het BBSH
wordt aangepast op het punt van het
aanscherpen van de regels voor het uitsluiten
van risicovolle beleggingen door corporaties. De
minister zal dit de TK presenteren.

Debat d.d. 03-12-02:
Interpellatie Woningcorporatie Woonzorg Nederland
TK28–20.

UB [12-06-2009] Voorstellen woningcorporatiestelsel.

Grondbeleid. Transparantie gem. grondexploiDebat d.d. 28-05-01 AO
tatie. Onderzoek naar transparantie bij gemeente- Grondbeleid.
lijke grondexploitatie («betalen marktwoningen
extra voor huurwoningen?»).

UB [29-04-2009] Toezending TK zesde voortgangsbrief Grondbeleid.

De minister zegt toe de Kamer te informeren
zodra de resultaten van het overleg met de
NEN-commissie (verbouwniveau vd constructieve veiligheid van bouwwerken geen gebouw
zijnde in de bouwregelgeving op te nemen)
beschikbaar zijn en verwerkt in een wijziging van
de Regeling Bouwbesluit 2003.

UB [18-01-2010] Beantwoording commissiebrief
inzake reactie op artikel in
Cobouw d.d. 10 december
2009 (2009–2010. Kst. 28 325,
nr. 120).

UB [12-07-2010] Toezeggingen bouwregelgeving.

De minister zal in overleg met de staatssecretaris
van Justitie een brief over de migratie en
integratie van Somaliërs opstellen en deze in het
voorjaar 2010 aan de Kamer toezenden.

Debat d.d. 25-11-2009:
Begrotingsbehandeling I&I.

UB [13-07-2010] Voortgangsbrief aanpak
risicogroepen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

142

B i j l a g e : M o t i e s e n To e z e g g i n g e n

Omschrijving

Vindplaats

Uitgevoerd met

De Kamer wordt nader voor 1 april 2010
geïnformeerd over de invulling van de pilots in
het kader van het Actieplan Dekker, voordat deze
worden uitgevoerd. Tegelijk daarmee geeft de
minister aan of er parallel wetgevingstrajecten
zullen worden gestart om aan een aantal
aanbevelingen tegemoet te komen.

Debat d.d. 12-11-2009: AO
Bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB [12-07-2010] Toezeggingen bouwregelgeving.

De Kamer wordt in een later stadium geïnformeerd over de vraag of ten aanzien van
brandbaar isolatiemateriaal een wijziging van de
regelgeving nodig is.

Debat d.d. 26-05-2009: AO
bouwregelgeving en
brandveiligheid.

UB21-11-2007] Wijziging van het Bouwbesluit
2003 (wijziging m.b.t. de CE-markeringen en
kwaliteitsverklaringen).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

143

Bijlage: Horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid
etnische minderheden
BIJLAGE 3. HORIZONTALE OVERZICHTSCONSTRUCTIE INTEGRATIEBELEID ETNISCHE MINDERHEDEN
Nr.
Minishoofdstukterie

Artikel

Inburgering
XVIII
WWI
4
Arbeid en werkgelegenheid
XVIII
WWI
1
XV
SZW
42

Nr OD

Naam OD

4.2.1

Bewerkstelligen dat oud- en nieuwkomers hun inburgeringsexamen halen.

1.2.2
42.3

Vitale wijken tot stand brengen
Wegnemen van factoren die arbeidsparticipatie van specifieke groepen belemmeren.
Het bevorderen van gelijke kansen op de arbeidsmarkt en toegang tot de arbeidsmarkt door bescherming te bieden tegen ongelijke behandeling bij arbeid en
beroep.
Verhogen van het prestatievermogen en de professionaliteit van de politie-,
brandweer- en geneeskundige hulpverleningorganisatie.
Mede zorgen voor een voldoende aanbod van goed geschoold overheidspersoneel
en voor een betrouwbare, herkenbare overheid door het bevorderen van integriteit,
diversiteit, transparantie en kostenbewustzijn van overheidsorganisaties.
Het bevorderen van de kwaliteit van het management van het Rijk
Het bevorderen van de kwaliteit van het personeel van het Rijk.

XV

SZW

43

43.4

VII

BZK

23

23.3

VII

BZK

35

35.1

VII
BZK
VII
BZK
Jeugd (en veiligheid)
XVIII
WWI
XVIII
WWI

37
37

37.1
37.2

1
4

1.2.1
4.2.2

VII

BZK

25

25.1

VI

Jus

14

14.2

XVII

J&G

2

2.1

VIII

OCW

1

1.3.3

VIII

OCW

3

3.3.1

VIII

OCW

6.2

6.3.3

VIII

OCW

7.10

6.3.1

Cultuur
VIII

OCW

14

14.3.1

VIII

OCW

14

14.3.2

VIII

OCW

15

15.3.1

Participatie
XVIII
WWI

4

4.2.2

XVI

VWS

16.41

41.5

XVI

VWS

16.41

41.4

XVI

VWS

16.43

43.3

VII

BZK

35

35.3

XVIII

WWI

3

3.2.5

Stimuleren krachtige steden
Het versterken van de maatschappelijke emancipatie en het vergroten van de
sociale integratie van niet-westerse migranten.
De bestuurlijke veiligheidspartners ondersteunen met kennis, instrumenten en
expertise.
Het voorkomen dat jongeren delicten plegen én wanneer zij dat wel doen, niet in
herhaling vervallen (het verminderen van recidive)
Kinderen en hun ouders krijgen laagdrempelige ondersteuning bij opgroeien,
opvoeden en verzorgen.

Onderwijs
Leerlingen kunnen zonder drempels het primair onderwijs volgen dat het beste
past bij hun talenten en specifieke behoeften
Leerlingen volgen onderwijs op voldoende toegeruste scholen voor voortgezet
onderwijs
Studenten volgen zonder drempels het hoger onderwijs dat het beste past bij hun
talenten en specifieke behoeften, en worden gestimuleerd om hun opleiding
succesvol af te ronden
Studenten volgen onderwijs, en (wetenschappelijk) personeel doet onderzoek, in
voldoende toegeruste instellingen voor hoger onderwijs
Bevorderen dat burgers deelnemen aan een kwalitatief hoogwaardig, divers en
onafhankelijk aanbod van kunsten door de aanwezigheid van dit aanbod te
waarborgen
Bevorderen dat burgers kennisnemen van het culturele erfgoed door het te
behouden, te beheren en te ontsluiten
Bevorderen dat alle burgers toegang hebben tot een kwalitatief hoogwaardig,
onafhankelijk en pluriform media-aanbod
Het versterken van de maatschappelijke emancipatie en het vergroten van de
sociale integratie van niet-westerse migranten.
Een doelmatig systeem van openbare gezondheidszorgvoorzieningen dat bijdraagt
aan een betere volksgezondheid.
Minder vermijdbare ziektelast door een goede bescherming tegen infectieziekten
en chronische ziekten.
De zorg is effectief en veilig en wordt door de cliënt positief ervaren (kwalitatief
goede zorg).
Uitvoeren van pensioenregelingen van Nederlandse ambtenaren uit de
(voormalige) overzeese gebiedsdelen en hun nagelaten betrekkingen.
Verruiming van het aanbod van geschikte woningen voor bijzondere aandachtsgroepen, alsmede het bestrijden van onrechtmatige bewoning

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

144

Bijlage: Horizontale overzichtsconstructie integratiebeleid
etnische minderheden
Toelichting bij het interdepartementaal overzicht integratiebeleid
etnische minderheden
In het interdepartementaal overzicht integratiebeleid etnische minderheden zijn opgenomen de operationele doelstellingen uit de begrotingen
met specifieke maatregelen en algemene maatregelen, waarbij expliciete
beleidsdoelstellingen op het terrein van het integratiebeleid etnische
minderheden zijn geformuleerd in de begroting, in beleidsnota’s of in de
integratiemonitor. Het gaat hierbij om rijksgelden, d.w.z. maatregelen met
bedragen die deel uitmaken van de Rijksbegroting.
Het overzicht is ingedeeld naar een vijftal beleidsterreinen om de
samenhang tussen de beleidsmaatregelen van de verschillende ministeries inzichtelijker te maken: Inburgering, Arbeid en werkgelegenheid,
Jeugd (en veiligheid), Onderwijs, Cultuur en Participatie
Voor elk beleidsterrein is weergegeven waar de specifieke en algemene
maatregelen zijn te vinden in de Rijksbegroting. Weergegeven zijn:
• begrotingshoofdstuk;
• ministerie;
• nummer artikel;
• nummer operationele doelstelling;
• omschrijving operationele doelstelling waar de maatregel deel van
uitmaakt.
Aangezien een operationeel doel kan bijdragen aan meerdere beleidsterreinen, komen sommige operationele doelen op meerdere plaatsen in de
overzichtsconstructie voor.
De Minister voor WWI heeft een integrale verantwoordelijkheid voor de
opzet en voortgang van het kabinetsbrede integratieprogramma en
rapporteert hierover aan de Tweede Kamer. De Minister voor WWI heeft
beleidsverantwoordelijkheid voor de inburgering en voor een aantal
specifieke integratieonderwerpen, die zijn opgenomen op de
WWI-begroting. De maatregelen op andere begrotingshoofdstukken
worden uitgevoerd onder verantwoordelijkheid van bewindslieden van
andere departementen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

145

Bijlage: Extra-comptabel Overzicht Grotestedenbeleid 2010

BIJLAGE 4. EXTRA-COMPTABEL OVERZICHT STEDENBELEID
2011
De Minister voor WWI is programmaminister voor het stedenbeleid.
Vanuit die coördinerende verantwoordelijkheid heeft hij onderhavige
overzichtsconstructie tot zijn beschikking, conform de Rijksbegrotingsvoorschriften. Het overzicht heeft een informatiefunctie voor de StatenGeneraal. Op deze wijze wordt het integrale overheidsbeleid zichtbaar
gemaakt, ook al wordt het beleid door meer ministers uitgevoerd. De
individuele ministeriele verantwoordelijkheid blijft daarbij gehandhaafd.
Beleidsterrein/instrument

Type uitkering in
2011

bron ministerie

2011

2012

2013

2014

2015

VWS
VWS

186
54

186
54

186
54

186
54

186
54

VWS

5

5

5

5

5

BZK en WWI

64

64

64

64

64

OCW

164

164

164

164

164

OCW

44

44

44

44

44

JUS

5

5

5

5

5

OCW

22

22

22

22

22

VWS

74

74

74

74

74

618

618

618

618

618

WWI

263

138

138

138

138

VROM/DGR

55

55

54

54

54

(indicatieve bedragen x € miljoen.) 1
Sociaal domein
MO/VB/OGGz

decentralisatie-uitkering

Maatschappelijke opvang, incl. verslavingsbeleid
Openbare geestelijke gezondheidszorg
Gezond in de stad

decentralisatie-uitkering

Veiligheid en Leefbaarheid

decentralisatie-uitkering

Veiligheid/Van Montfrans- en Leefbaarheidmiddelen
Onderwijsachterstandenbeleid

specifieke
uitkering 2

Participatiebudget 3

specifieke
uitkering

Volwasseneneducatie
Aanpak Marokkaans-Nederlandse probleemjongeren
Voorkomen criminele loopbaan allochtone
jongeren

decentralisatie-uitkering

Jeugd

decentralisatie-uitkering

Voortijdig schoolverlaten (accent op aanpak
overbelaste jongeren)
Vrouwenopvang/huiselijk geweld

decentralisatieuitkering

Totaal beschikbare middelen sociale domein
Fysiek domein
Investeringsbudget stedelijke vernieuwing
Budget voor stedelijke vernieuwing

decentralisatieuitkering 4
decentralisatieuitkering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

146

Bijlage: Extra-comptabel Overzicht Grotestedenbeleid 2010

Beleidsterrein/instrument

Type uitkering in
2011

Totaal beschikbare middelen sociale en fysieke
domein

bron ministerie

2011

2012

2013

2014

2015

936

811

810

810

810

1

Indicatieve budgetten, onder voorbehoud besluitvorming begrotingswetgever
Overeenkomstig de wens van de Tweede Kamer is dit budget alsnog via een specifieke uitkering beschikbaar gesteld en niet via een
decentralisatie-uitkering (Tweede Kamer, vergaderjaar 2009–2010, 31 989, nr. 10).
3
Vanaf 2010 zijn de middelen voor de G31 toegevoegd aan het Participatiebudget, vanaf 2 012 is de bijdrage aan gemeenten afhankelijk van de
door hen gerealiseerde prestaties.
4
De Wet stedelijke vernieuwing wordt hiervoor met terugwerkende kracht per 1-1-2 011 ingetrokken.
2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

147

Bijlage: Lijst van afkortingen

BIJLAGE 5. LIJST VAN AFKORTINGEN
AFM
AMvB
AWIR
AZ
BBSH
BDU
BEW
BLS
BUZA
BVNN
BWS
BZK
CBS
CEP
CFV
COA
CPB
DGW
ECN
EIA
EIB
EMG
EPG
EPN
EU
EZ
FES
FIN
GBA
GF
GGD
GIA
GS
GSB
HC
HCvS
IBG
IBO
IND
IPSV
IPO
ISI
ISV
ITK
IVBN
J&G
KEI
LNV
LOM
LVS
MIRT
MJA
MKB
MKBA’s
MOE
NEPROM
NESK
NHG

Autoriteit Financiële Markten
Algemene Maatregel van Bestuur
Algemene Wet Inkomensafhankelijke Regelingen
Ministerie van Algemene Zaken
Besluit Beheer Sociale Huursector
Brede Doel Uitkering
Wet bevordering eigen woningbezit
Besluit Locatiegebonden Subsidies
Ministerie van Buitenlandse Zaken
Besluit Verkrijging en Verlies Nederlanderschap
Besluit Woninggebonden Subsidies
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties
Centraal Bureau voor de Statistiek
Centraal Economisch Plan
Centraal Fonds Volkshuisvesting
Centraal Orgaan opvang asielzoekers
Centraal Planbureau
Directoraat – Generaal Wonen
Energie-onderzoek Centrum Nederland
Energie-investeringsaftrek
Economische Instituut Bouwnijverheid
Energieprestatie maatregelen op gebiedsniveau
Energieprestatie gebouwen
Energieprestatienorm
Europese Unie
Ministerie van Economische Zaken
Fonds Economische Structuurversterking
Ministerie van Financiën
Gemeentelijke Bevolkingsadministratie
Gemeente Fonds
Gemeentelijke Gezondheidsdienst
Gemeentelijke Integratie Agenda
Gedeputeerde Staten
Grotestedenbeleid
Huurcommissie
Hoog College van Staat
Informatie Beheer Groep
Interdepartementaal Beleidsonderzoek
Immigratie- en Naturalisatie Dienst
Innovatieprogramma Stedelijke Vernieuwing
Interprovinciaal Overleg
Informatiesysteem Inburgering
Investeringsbudget Stedelijke Vernieuwing
Indicator technische kwaliteit
Vereniging van Institutionele Beleggers in Vastgoed
Nederland
Jeugdzorg & Gezin
Kennisdomein Economie en Investeringen
Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit
Landelijk Overleg Minderheden
leefbaarheid, veiligheid, stadseconomie
Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport
Meerjarenafspraak energie-efficiency
Midden- en Kleinbedrijf
Maatschappelijke Kosten Baten Analyses
Midden- en Oost-Europese landen
Nederlandse Projectontwikkelingsmaatschappijen
Naar Energieneutrale Scholen en Kantoren
Nationale Hypotheek Garantie

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

148

Bijlage: Lijst van afkortingen

NICIS
NIDI
NMOH
OCW
PEGO
PJ
PPS
RGD
RHB
RIVM
RvC
RWT
SDE
SDW
SER
SEV
Sisa
SIM
SING
SIV
SKA
SVB
SVn
SZW
TERM
TopZO
UNETO-VNI
VAC
VEH
VME
VNG
VvE
WI
WODC

Netherlands Institute for City Innovation Studies
Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut
Nationaal Meldpunt Ongewenst Huurgedrag
Ministerie van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur
Projectbureau Energiebesparing Gebouwde Omgeving
Peta Joule
Publiek Private Samenwerking
Rijksgebouwendienst
Rijkshoofdboekhouding
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Raden van Commissarissen
Rechtspersoon met wettelijke taken
Stimuleringsregeling Duurzame Energieproductie
Subsidieregeling Duurzame Warmte
Sociaal Economische Raad
Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting
Single Information Single Audit
Survey IntegratieMinderheden
Survey Integratie Nieuwe Groepen
Sociaal, Integratie en Veiligheid
Strategische Kennis Agenda
Sociale Verzekeringsbank
Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse
gemeenten
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Tijdelijke Energie Regeling Markt en Innovatie
Toezicht op Zelfstandige Organen
Unie van Elektrotechnische ondernemers (Uneto) en
Vereniging Nederlandse Installatiebedrijven (VNI)
Vrouwenadviescommissie voor de woningbouw
Vereniging Eigen Huis
Vereniging voor Marktwerking in Energie
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Vereniging van Eigenaren
werkgelegenheidsimpuls
Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

149

B i j l a g e : Tr e f w o o r d e n r e g i s t e r

BIJLAGE 6. TREFWOORDENREGISTER
Aandachtswijken 9, 14, 15, 18, 20, 24, 25, 26, 131
Aanvullend beleidsakkoord 34, 40
Actief burgerschap 61
Betaalbaarheid 1, 45, 46, 47, 48, 49, 79, 91, 95
BEW 47, 49, 50, 51, 53, 103, 113, 119, 148
Bewoning 45, 46, 53, 54, 135, 142, 144
Bouwregelgeving 10, 32, 36, 37, 38, 43, 44, 102, 103, 104, 107, 108, 110,
113, 117, 121, 127, 134, 142, 143
Bouwsector 10, 32, 37, 38
Brandveiligheid 36, 37, 39, 68, 87, 89, 103, 104, 107, 110, 113, 117, 127,
133, 140, 143
Convenanten 10, 32, 39, 40, 128
Corporaties 9, 14, 26, 30, 39, 41, 45, 50, 54, 67, 68, 69, 95, 100, 101, 102,
104, 108, 111, 114, 115, 119, 125, 129, 132, 134, 139, 140, 142
Corporatiestelsel 10, 67, 118
Criminaliteit 59, 62, 105, 128
Decentralisatie 9, 12, 18, 20, 75, 77
Decentralisatie-uitkering 9, 12, 18, 20, 77, 146, 147
Deltaplan Inburgering 55, 63, 138
Discriminatie 55, 61, 62, 131, 133, 141
Diversiteit 59, 60, 84, 144
Duurzaamheid 44, 72, 89
Economische crisis 10, 14, 15, 18, 27, 28, 29, 103, 127, 130
Eigenwoningbezit 45, 46, 50
Energiebesparing 10, 32, 33, 34, 35, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 65, 67, 68,
71, 98, 100, 103, 105, 109, 114, 120, 121, 126, 134, 149
Energielabel 92, 93, 94, 109, 120, 127
Gebouwde omgeving 10, 12, 32, 33, 34, 35, 36, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 78,
103, 120, 123, 126, 134, 149
Gebruikstechnische kwaliteit 6, 34, 36
Gebruiksvergoeding 71, 73, 84, 85, 86
Gemeentefonds 11, 12, 13, 18, 57, 58, 60, 77, 79, 80
Geschilbeslechting 90, 92, 94
Huisvesting 3, 43, 45, 48, 54, 67, 68, 70, 71, 72, 73, 74, 83, 84, 85, 87, 88,
92, 95, 107, 109, 114, 115, 122, 126, 138, 140, 148, 149
Huisvestingswet 48, 107, 135, 138, 139
Huurbeleid 48, 49, 54, 112, 141
Huurcommissie 3, 4, 7, 46, 47, 53, 69, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 111, 135, 141,
142, 148
Huurders 68, 69, 90, 95, 101, 110, 111, 112, 124, 133, 138, 140
Huurgeschillenbeslechting 45, 53
Huurstijging 48, 49
Huurtoeslag 11, 12, 13, 45, 46, 47, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 79, 95, 102, 103,
111, 114, 119, 124, 126, 136, 141
Huur-verhuurstelsel 70, 72, 73, 84, 86
Inburgering 10, 11, 12, 13, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 61, 62, 79, 80, 96, 97, 98,
100, 101, 104, 105, 106, 109, 115, 116, 117, 121, 124, 125, 129, 130, 131,
132, 134, 136, 137, 138, 140, 142, 144, 145, 148
Inburgeringsexamen 11, 56, 57, 59, 97, 100, 104, 109, 140, 144
Innovatieprogramma 42, 43, 75, 148
Integratie 1, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 11, 14, 15, 18, 26, 32, 36, 55, 56, 57, 58, 59,
61, 62, 63, 64, 66, 67, 79, 80, 91, 92, 96, 98, 99, 101, 111, 112, 113, 117, 120,
121, 122, 125, 131, 132, 133, 138, 139, 142, 144, 145, 148, 149
Integratiebeleid 4, 55, 56, 59, 62, 111, 112, 132, 137, 144, 145
Kennisoverdracht 7, 15, 16, 17, 34, 36, 40, 41, 42, 46, 64, 65, 68

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

150

B i j l a g e : Tr e f w o o r d e n r e g i s t e r

Klanttevredenheid 6, 73, 88
Leegstand 15, 30, 84, 88, 96, 112, 113, 118, 121, 131, 136, 139
Leenfaciliteit 73, 87, 93
Monumenten 48, 49, 70, 71, 72, 73, 83, 85, 123
Naleving 32, 36, 38
Netto huurquote 52
NHG 49, 50, 104, 110, 123, 126, 127, 148
Niet-westerse migranten 1, 55, 56, 57, 59, 61, 79, 141, 144
Nieuwkomers 11, 56, 57, 58, 144
Overdrachtsbelasting 16
Oververtegenwoordiging 26, 27, 59, 60, 62
Participatie 11, 13, 18, 20, 24, 25, 26, 27, 55, 56, 57, 58, 61, 64, 80, 97, 105,
112, 115, 120, 124, 132, 144, 145, 146, 147
Pluriformiteit 57, 61
Probleemjongeren 20, 60, 102, 106, 128, 131, 137, 138, 141, 146
Provinciefonds 9, 12, 29, 77
Rassendiscriminatie 61, 62, 141
Remigratie 55, 56, 57, 61, 63, 79, 80, 99, 133
Rijksgebouwendienst 3, 4, 6, 7, 70, 71, 72, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 121,
133, 149
Rijkshuisvesting 1, 5, 6, 7, 70, 71, 72, 81, 83, 85, 88
Risicojongeren 11, 59, 60, 62, 63, 131, 140
Staatssteun 10, 67, 101, 119, 124
Starters 45, 49, 50, 53, 97, 103, 113
Steden 1, 6, 9, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 27, 28, 31, 32, 72, 77, 83, 100, 105,
109, 123, 131, 135, 144
Stedenbeleid 4, 9, 14, 15, 17, 18, 20, 105, 108, 111, 123, 130, 131, 146, 148
Thuislozen 45, 53, 54
Toezicht 11, 32, 36, 37, 38, 48, 64, 67, 68, 95, 97, 100, 101, 108, 110, 111,
118, 119, 124, 127, 128, 129, 137, 142, 149
Uitgaven 3, 4, 5, 9, 11, 12, 13, 15, 34, 35, 40, 46, 52, 55, 56, 64, 65, 70, 74,
75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 91, 92, 102, 107, 108, 114, 124, 141
Utiliteitsbouw 32, 41, 42, 44
Verhuurder 32, 41, 48, 53, 54, 69, 90, 94, 95, 111, 117, 140
Verzameluitkering 74, 75
Werkgelegenheid 10, 14, 18, 28, 74, 75, 130, 144, 145, 149
Wijkenaanpak 5, 9, 14, 24, 25, 26, 31, 98, 105, 123, 125, 126, 131, 136, 137
Wijken 1, 3, 4, 5, 6, 9, 10, 12, 14, 15, 16, 17, 18, 24, 25, 26, 27, 32, 59, 64,
65, 66, 67, 77, 80, 91, 92, 98, 105, 106, 108, 109, 111, 115, 116, 118, 122,
123, 132, 133, 136, 139, 141, 144
Woningbouw 1, 5, 9, 10, 14, 15, 27, 28, 30, 31, 37, 38, 40, 65, 77, 98, 103,
108, 112, 113, 114, 120, 123, 127, 130, 135, 136, 137, 149
Woningcorporaties 10, 14, 16, 32, 39, 45, 49, 64, 65, 66, 67, 69, 96, 99,
100, 101, 103, 104, 105, 109, 110, 114, 115, 117, 118, 119, 124, 125, 127,
129, 130, 132, 133, 137, 138, 139, 140, 141, 142
Woningmarkt 1, 6, 9, 15, 28, 45, 46, 49, 65, 68, 79, 91, 95, 96, 97, 99, 101,
103, 104, 110, 111, 112, 113, 114, 126, 127, 130, 137, 139
Woningproductie 6, 14, 15, 16, 17, 27, 28, 30, 103, 112, 137, 138
Woningvoorraad 19, 22, 23, 45, 46, 48, 112, 123, 134, 135
Woningwaarderingsstelsel 98, 141
Woningwet 10, 36, 67, 68, 105, 109, 110, 138, 139
Woonbond 41, 42, 68, 112, 118, 140
Woonconsument 65, 68, 69
Woonruimte 45, 47, 48, 49, 53, 69, 90, 94, 98, 107, 138, 139

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, 32 500 XVIII, nr. 2

151