Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2012–2013

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2487
Vragen van de leden Van Gerven en Bashir (beiden SP) aan de
staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu over vervoer gevaarlijke stoffen
(ingezonden 16 mei 2013).
Antwoord van staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu), mede
namens de minister van Veiligheid en Justitie (ontvangen 5 juni 2013)
Vraag 1
Wat was de samenstelling, naar aard van gevaarlijke stoffen, van het
transport dat bij Wetteren in België ontspoorde? Hoe was deze qua compartimentering?
Antwoord 1
De trein met nummer 44601 bestond uit twee locomotieven en 13 wagons,
waarvan er 8 geladen waren met gevaarlijke stoffen.
In de eerste vijf wagons bevond zich UN 1093 (acrylnitril), wagons 6 en 7
waren leeg, maar ongereinigd van UN 1010 (een mengsel van butadienen en
koolwaterstof). De wagons 8 tot en met 12 betroffen geen gevaarlijke
stoffenwagons en wagon 13 bevatte 2 containers met respectievelijk UN 3394
en 3399 (beiden met metaalorganische stof).
Vraag 2
Zijn er regels overtreden wat betreft de combinatie van gevaarlijke stoffen bij
dit spoortransport? Zo ja, welke?
Antwoord 2
Nee. Er zijn geen regels met betrekking tot de combinatie van gevaarlijke
stoffen bij dit transport overtreden.
Vraag 3
Waren alle hulpdiensten en het bevoegde gezag op de route van dit transport
(ook door Nederland) vooraf op de hoogte van de samenstelling van het
treinstel en de vervoerde gevaarlijke stoffen en het tijdstip van passeren? Zo
nee, bent u bereid dergelijke informatievoorziening vooraf te gaan verplichten?

ah-tk-20122013-2487
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Nee. Hulpdiensten en het bevoegde gezag op de route van dit transport
worden vooraf niet op de hoogte gebracht van de samenstelling van het
treinstel en de vervoerde gevaarlijke stoffen en het tijdstip van passeren.
Op basis van de realisatiecijfers van ProRail (aantal beladen wagons per
categorie gevaarlijke stoffen per jaar) zijn de hulpdiensten op de hoogte van
de aard en omvang van het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor.
Door deze kennis zijn zij voorbereid op mogelijke incidenten.
Doordat de benodigde informatie bij een incident met de huidige procedures
en voorzieningen snel voor de hulpdiensten beschikbaar is, is het niet nodig
de hulpdiensten en het bevoegd gezag voor elk transport afzonderlijk te
informeren.
In Nederland is de infrastructuurbeheerder ProRail voor doeleinden van
veiligheid, beveiliging of noodmaatregelen op grond van de internationale
wetgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor, het RID,
verplicht om te allen tijde de informatie uit het OVGS (Online Vervoer
Gevaarlijke Stoffen) te verstrekken aan de hulpdiensten.
Vraag 4
Zijn alle hulpdiensten langs het spoor voldoende uitgerust met kennis en
materiaal om dergelijke rampen te bestrijden? Wat zijn de instructies voor
hulpdiensten als acrylonitril vrijkomt en er brand ontstaat?
Antwoord 4
De directe bestrijding van een ontsporing van een trein met gevaarlijke
stoffen, waarbij gevaarlijke stoffen vrijkomen en brand ontstaat is de taak van
de brandweer van de betreffende veiligheidsregio.
De brandweer in de betreffende veiligheidsregio beschikt over een aanzienlijke hoeveelheid materieel en personeel en krijgt op verzoek onverwijld
bijstand vanuit de andere veiligheidsregio’s in Nederland, Defensie en
bepaalde bedrijven.
Ook beschikt iedere regio over een Adviseur Gevaarlijke Stoffen en een
Geneeskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen. Deze functionarissen kunnen de
expertise inschakelen van het Landelijk Informatiepunt Ongevallen Gevaarlijke
Stoffen en het Beleidsondersteunend Team milieuincidenten.
Bij het vrijkomen en ontbranden van acrylnitril zijn in de acute fase met name
de volgende instructies in de naslagwerken en de opleidingen van belang:
– waarschuw en informeer de omwonenden over te nemen maatregelen
(binnenshuis schuilen, ontruimen / evacueren);
– voorkom verspreiding van vrijgekomen stof via water, riolen etc.;
– koel objecten in de omgeving van de brand (ketelwagens die bedreigd
worden door de brand);
– neem bij alle acties maatregelen voor de eigen veiligheid (o.a. gebruik
persoonlijke beschermingsmiddelen).
Bij een groot ongeval gaan naast de acute maatregelen voor de omgeving en
de directe bestrijding van het incident, verder veel rampbestrijdingsprocessen
lopen, zoals de geneeskundige hulpverlening, afzetting en verkeersgeleiding,
crisiscommunicatie en opvang van omwonenden.
Vraag 5
Voldeden de ketelwagens aan alle veiligheidsnormen?
Antwoord 5
Ja. Bij vertrek in Nederland voldeden de ketelwagens aan de wettelijk
verplichte veiligheidsnormen.
Vraag 6
Hoe kan het dat ketelwagens met een dergelijke gevaarlijke lading als
acrylonitril niet bestand zijn tegen de gevolgen van een ontsporing?
Antwoord 6
De ketelwagens zijn beproefd en toegelaten voor de vervoerde gevaarlijke
stof(fen). Het onderzoek vanuit België moet uiteindelijk uitwijzen wat precies
de oorzaak van de ontsporing is geweest en hoe de gevaarlijke lading is
vrijgekomen en in brand is geraakt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

2

Vraag 7
Waaruit bestaan de veiligheidsnormen wat betreft het voorkomen van het
vrijkomen van de inhoud bij ernstige ongevallen als ontsporen?
Antwoord 7
Voorschriften voor de veiligheid van het vervoer van gevaarlijke stoffen zijn in
internationaal verband vastgelegd in het RID. Deze voorschriften hebben
betrekking op organisatorische en technische maatregelen.
Vraag 8
Bent u bereid dergelijke veiligheidseisen aan te scherpen nu weer is gebleken
dat dodelijke stoffen bij een ontsporing van ketelwagens kunnen vrijkomen?
Antwoord 8
Mocht onderzoek vanuit België uitwijzen dat verbeteringen mogelijk zijn, dan
zal ik dit internationaal aan de orde stellen en initiatieven ondersteunen om
deze verbeteringen mogelijk te maken.
Vraag 9
Hoe staat het met internationale informatievoorziening aan het bevoegd
gezag en hulpdiensten langs de route van dergelijke internationale transporten?
Antwoord 9
Al het internationaal spoorvervoer van gevaarlijke stoffen dat in Nederland
rijdt wordt opgenomen in het OVGS. Zie verder antwoord op vraag 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel

3