Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1767
Vragen van het lid Ellemeet (GroenLinks) aan de Minister van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het bericht dat zorgcentrum
Vinkenoord mogelijk de deuren moet sluiten (ingezonden 11 februari 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 31 maart 2015)
Vraag 1
Kent u het bericht «Bewoners zorgcentrum Vinkenoord hopen op investeerders»?1
Antwoord 1
Ja, ik ken het bericht.
Vraag 2
Bent u van mening dat er voldoende passende zorg in de regio zal zijn voor
de cliënten van zorgcentrum Vinkenoord, indien het centrum de deuren moet
sluiten?
Antwoord 2
Belangrijke doelstelling van de hervorming van de langdurige zorg en
ondersteuning is om de zorg dichter in de buurt van de mensen te organiseren.
De wijkverpleging en de sociale wijkteams zullen er samen met een versterking van de eerste lijn voor zorgen dat mensen langer in hun eigen vertrouwde omgeving kunnen worden geholpen. Mensen die niet langer
zelfstandig kunnen wonen houden aanspraak op verblijf in een instelling
vanuit de Wlz.
Voor nieuwe cliënten die voorheen in aanmerking zouden komen voor ZZP
VV 1 t/m 3 geldt dat zij met zorg en ondersteuning in de thuissituatie
geholpen kunnen worden. Die thuissituatie kan ook een geclusterde setting
zijn, bijvoorbeeld ook in een voormalig verzorgingshuis waar zorg en
ondersteuning wordt geboden op basis van het «scheiden van wonen en
zorg». De cliënten betalen dan hun huur en kunnen zorg en ondersteuning op
maat ontvangen.

1

ah-tk-20142015-1767
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://www.rtvutrecht.nl/nieuws/1289298/bewoners-zorgcentrum-vinkenoord-hopen-opinvesteerders.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Lokaal zal moeten worden gekeken of het totaal aanbod van wonen, zorg en
welzijn aansluit bij de vraag. Daarbij zal het aanbod in de toekomst meer
divers en meer in de eigen omgeving van de cliënt kunnen worden aangeboden. Voor het zorgkantoor geldt dat ze een zorgplicht hebben en voor de
gemeente geldt een compensatieplicht waarmee voldoende zorg en
ondersteuning worden gewaarborgd.
Vraag 3
Bent u voorts van mening dat lokale initiatieven een oplossing kunnen bieden
voor dergelijke sluitingsproblematiek, indien de sluiting wordt veroorzaakt
door financiële problemen in plaats van een tekort aan vraag ten opzichte van
het aanbod?
Antwoord 3
Ja. Cliënten blijven langer thuis wonen. Zorginstellingen kunnen zich hierop
instellen door zich te richten op de zwaardere doelgroepen of zich omvormen
tot moderne woonzorgcentra, waarbij bewoners zelf huur betalen en cliënten
zorg en ondersteuning op maat ontvangen. De haalbaarheid van deze
alternatieven is situatiegebonden en is van vele factoren afhankelijk. In een
aantal gevallen zal de zorgorganisatie besluiten dat sluiting van een locatie de
enig haalbare optie is.
Het is mogelijk dat een burgerinitiatief een oplossing kan bieden. Of dat
mogelijk is zal van gemeente tot gemeente en van locatie tot locatie
verschillen. Dit is afhankelijk van verschillende factoren, zoals de aantrekkelijkheid van de gebouwen, de woonwens van de mensen en het aanbod van
alternatieven op het terrein van wonen, zorg en welzijn, maar ook de
mogelijkheden en de bereidheid van burgers om een eigen initiatief te
starten. Daarnaast vergt een lokaal initiatief ook kennis en doorzettingsvermogen van de initiatiefnemers.
Lokale burgerinitiatieven in wonen, welzijn en zorg nemen significant toe. In
2014 waren er bijvoorbeeld al ruim 100 zorgcoöperaties actief. Deze
coöperaties hebben als doel om ouderen – en soms ook andere doelgroepen
– zo lang mogelijk zelfstandig thuis te laten wonen. Een deel van de
initiatieven biedt ook zorgcoördinatie, persoonlijke verzorging/verpleging,
dagopvang en soms ook zorgwoningen. Er is dan vaak samenwerking met
andere organisaties, waardoor verzorging en verpleging en andere diensten
die de leden van de coöperaties niet kunnen bieden, door anderen worden
geleverd.
Vraag 4
Kunt u aangeven op welke manier burgerinitiatieven in het kader van het
sluiten van kleine zorginstellingen vanuit de rijksoverheid worden ondersteund, en of dit in uw ogen voldoende is om deze burgerinitiatieven
maximaal te stimuleren?
Antwoord 4
We moeten ruimte bieden voor burgerinitiatieven en voorkomen dat de
overheid eigen initiatieven en mogelijkheden van mensen in de kiem
smoort.2
Tegelijkertijd is de rol van de rijksoverheid beperkt en is vooral de rol van de
lokale overheid van belang, omdat verreweg de meeste voorbeelden van doe
democratie zich op dat niveau afspelen.3 Wel is de rijksoverheid erop alert dat
burgerinitiatieven wel de ruimte krijgen die nodig is om tot ontwikkeling te
komen.
Georganiseerde bewoners kunnen door opname van het right to challenge in
de Wmo 2015 een aanbod doen voor uitvoering van publieke diensten.
Georganiseerde bewoners kunnen een bieding doen, als ze denken dat ze een
deel van de zorg en ondersteuning in hun buurt even goed of zelfs beter
kunnen verlenen. Er wordt momenteel ook gewerkt aan een handreiking voor
gemeenten en burgers om het right to challenge zo goed mogelijk te kunnen
benutten.

2
3

Brief Minister-President 7 april 2014 participatiesamenleving.
nota Doe-democratie (Kamerstukken II 2012–2013, 33 400 VII, 79)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2