Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2013–2014

33 684

Regels over de gemeentelijke
verantwoordelijkheid voor preventie,
ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en
ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen,
psychische problemen en stoornissen
(Jeugdwet)

Nr. 9

VERSLAG
Vastgesteld 18 september 2013
De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, belast met
het voorbereidend onderzoek van voorliggend wetsvoorstel, heeft de eer
als volgt verslag uit te brengen van haar bevindingen.
Onder het voorbehoud dat de in het verslag opgenomen vragen en
opmerkingen afdoende door de regering worden beantwoord acht de
commissie de openbare behandeling van het wetsvoorstel voldoende
voorbereid.
Inhoudsopgave
Algemeen
1.
Hoofdlijnen stelselwijziging jeugd
2.
Probleemanalyse
3.
De verantwoordelijkheid van de gemeente
4.
De toegang tot jeugdhulp
5.
Jeugdbescherming en jeugdreclassering
6.
Positie van jeugdigen en ouders en kwaliteit van
jeugdhulp
7.
Specialistische jeugdhulp
8.
Toezicht
9.
Juridisch kader en rechtsbescherming
10.
Gegevensverwerking, beleidsinformatie, en vermindering regeldruk
11.
Financiële aspecten
12.
Transitie en implementatie
13.
Ontvangen reacties en adviezen
14.
Overige aspecten
15.
Artikelsgewijs

1
6
12
13
23
30
37
41
48
50
52
56
60
62
63
64

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling en waardering
kennisgenomen van het wetsvoorstel Regels over de gemeentelijke
verantwoordelijkheid voor preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan

kst-33684-9
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

1

jeugdige en ouders bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische
problemen en stoornissen (Jeugdwet). Zij onderschrijven het doel van de
wet, het versterken van de eigen kracht van de jongere en van het zorgend
en probleemoplossend vermogen van diens gezin en sociale omgeving.
Genoemde leden hebben met tevredenheid vastgesteld dat het demedicaliseren van de Nederlandse jeugd en het beëindigen van het onnodig
problematiseren van deze jeugd als hoofddoel aan de stelselwijziging is
toegevoegd conform motie van de leden Van der Burg en Dille (Kamerstuk
33 000-XVI, nr. 154). Daarnaast onderstrepen zij het belang van het
vervangen van recht op zorg door de jeugdhulpverleningsplicht; hierdoor
wordt ervoor gezorgd dat eerst nagegaan wordt wat ouders en netwerk
zelf kunnen doen voordat een beroep op de overheid kan worden gedaan.
Tot slot willen zij benadrukken dat beleidsvrijheid voor gemeenten
cruciaal is en dat ontschotten tussen en onthekken van het sociaal domein
wat betreft de financieringsstroom hier een belangrijke bijdrage aan
levert. Op die manier zijn gemeenten in staat om financiële middelen rond
de ondersteuning van een gezin te organiseren in plaats van het gezin te
plooien naar de geldstromen. De leden van de VVD-fractie hebben
onderstaand nog wel enkele vragen en opmerkingen.
De leden van de PvdA-fractie hebben met veel belangstelling de
Jeugdwet doorgenomen. Volgens deze leden dient het huidige jeugdzorgstelsel gewijzigd te worden door middel van een transformatie. Het
huidige jeugdzorgstelsel is namelijk een versnipperd, vertragend en
inefficiënt systeem geworden dat niet beantwoordt aan de kwaliteit van
zorg voor jeugdigen die deze leden voor ogen hebben. Door de regie en
financiering in één hand te geven, in dit geval de gemeenten, kunnen
gezinnen met name gezinnen met multiproblematiek een integrale
hulp/zorg krijgen die wordt geregisseerd door één hulpverlener. Geen 17
hulpverleners die in één gezin rondlopen en langs elkaar heen werken.
Gezinnen en kinderen dienen op tijd en de juiste zorg te krijgen.
Problemen dienen vroegtijdig gesignaleerd en verholpen te worden, zodat
problemen niet escaleren en zodat specialistische zorg en jeugdbescherming niet ingezet hoeven te worden. De nieuwe Jeugdwet biedt
daarvoor een goede basis en geeft gelegenheid om de transformatie te
realiseren. Genoemde leden hebben stellen nog wel een aantal vragen
aan de regering.
De leden van de PVV-fractie hebben met teleurstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel Jeugdwet. In de ogen van deze leden biedt het
wetsvoorstel meer stappen terug dan stappen vooruit. Bovendien roept
het wetsvoorstel meer vragen op dan zij beantwoord. Hoe deze wet het
belang van het kind dient is een raadsel. De leden van de PVV-fractie
hebben dan ook een flink aantal vragen over het wetsvoorstel.
De leden van de SP-fractie hebben met grote zorgen voorliggend
wetsvoorstel Regels over de gemeentelijke verantwoordelijkheid voor
preventie, ondersteuning, hulp en zorg aan jeugdigen en ouders bij
opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en stoornissen
(Jeugdwet) gelezen.
Genoemde leden hebben grote zorgen gezien de enorme problemen die
de nieuwe wet met zich mee brengt. Zo verliezen kinderen het recht op
zorg. Zo krijgen gemeenten wel een zorgplicht, maar deze valt onder het
compensatiebeginsel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).
Zij wijzen op de problemen die nu al voortkomen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Gemeenten onthouden noodzakelijke zorg en
voorzieningen nu al voor mensen die dat nodig hebben. Gaat dit straks
ook gebeuren met de jeugdzorg? Deze leden hebben grote zorgen dat
kinderen niet de juiste zorg en voorzieningen krijgen die nodig zijn, omdat
gemeenten gedwongen worden te bezuinigen op de zorg. Hoe gaat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

2

regering dit voorkomen? Zij hebben grote bezwaren tegen de bezuiniging
die de regering wil behalen met het overhevelen van jeugdzorg naar de
gemeenten. Zij vrezen ervoor dat gemeenten enkel gaan kijken naar
financiële overwegingen in plaats van het bieden van goede, kwalitatieve
zorg. Ook zijn zij benieuwd wat er gebeurt in gemeenten die een grote
zorgvraag hebben, en wat als het geld voor jeugdzorg opraakt? Krijgen
kinderen dan geen zorg meer? Hoe denkt de regering daarover? Deze
leden willen daar een toelichting op ontvangen.
Hoewel de gemeenten verantwoordelijk worden voor de kwaliteit van
zorg, zal de beleidsvrijheid die zij hebben zorgen voor een grote versnippering van de zorg. In totaal zullen 408 gemeenten over 41 regio’s de
jeugdzorg gaan uitvoeren. De leden van de SP-fractie vrezen dat dit gaat
leiden tot versnippering van stelsels en versnippering onder gemeenten.
Hoe kan er maatwerk geboden worden, als de zorg zo verdeeld wordt?
Hoe gaat de regering versnippering van zorg voorkomen en hoe wordt
onder deze enorme regio’s de
democratische controle geregeld?
Door de invoering van de Jeugdwet zal ook de marktwerking verder
mogelijk worden gemaakt. Gemeenten kunnen straks via aanbestedingen
de marktwerking in de jeugdzorg aanwakkeren. De leden van de SP-fractie
vrezen, gezien eerdere lessen uit de Wet maatschappelijke ondersteuning
dat dit zal leiden tot loondump, ontslagenen, jongeren die continuïteit van
zorg verliezen, onzekerheid en concurrentie op prijs. Hoe gaat de regering
ervoor zorgen dat dit wordt voorkomen? Genoemde leden verlangen
hierover een uitgebreide toelichting van de regering.
De leden van de SP-fractie maken zich tevens zorgen over het tijdspad van
deze transitie. Veel gemeenten zijn onvoorbereid en zij vrezen dat 2015 te
snel is. Hoe kan de Kamer controleren of gemeenten daadwerkelijk in
staat zijn om zorg te dragen voor de jeugdzorg?
De leden van de SP-fractie constateren dat de regering op tal van punten
is afgeweken van de uitkomsten van de parlementaire werkgroep
Toekomstverkenning Jeugdzorg «Jeugdzorg dichterbij» (Kamerstuk
32 296, nr. 8). Het financiële aspect, ingegeven door bezuinigingen, lijkt in
deze wet voorop te staan in plaats van, wat in de parlementaire
werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg het geval was, de zorg voor
kinderen.
Genoemde leden vrezen ook dat het voorliggende wetsvoorstel enorm
bureaucratisch wordt. De zorg wordt versnipperd onder gemeenten,
regio’s, instanties, inspecties. Ook worden keurmerken, tevredenheidsonderzoeken e.d. geïntroduceerd. Hoe wil de regering nu eigenlijk zorgen
voor maatwerk, goede en laagdrempelige zorg? Hoe gaat de regering
zorgen dat één gezin, één plan, één regisseur werkelijkheid wordt?
Voorts willen deze leden wijzen op de falende transitie in Denemarken.
Daar waren veel problemen met de toenemende zorgvraag en de
toenemende uitvoeringskosten. Zij vragen de regering uitgebreid te
reageren op de situatie in Denemarken en aan te geven op welke
essentiële punten het precies mis ging in Denemarken. Zij vragen de
regering uitgebreid te reageren op de situatie in Denemarken en aan te
geven op welke essentiële punten zij het denken beter te kunnen regelen
dan de regering in Denemarken. Uit het verslag studiebezoek Denemarken
(Kamerstuk 31 839, nr. 313) blijkt dat een belangrijk leerpunt is dat
hervorming tijd kost. Waarom wil de regering dan vasthouden aan 2015,
terwijl nu gemeenten nog niet voldoende voorbereid zijn? Ook blijkt uit
het verslag dat in Denemarken grote verschillen zijn tussen gemeenten in
kwaliteit van besluitvorming en casuswerk. Hoe wil de regering dat in
Nederland voorkomen?
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de uitvoering van de
rechtelijke uitspraken. Hoe zorgt de regering ervoor dat rechtelijke
uitspraken, zowel in jeugdbeschermingszaken als jeugdreclasserings-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

3

zaken, in elke gemeente hetzelfde zullen zijn? Hoe gaat deze regering
rechtsongelijkheid tegen?
De leden van de SP-fractie willen wijzen op de globale inventarisatie die
het Centraal Planbureau (CPB) heeft gemaakt van de kansen en risico’s
van de drie grote decentralisaties uit het regeerakkoord, d.d. 04-09-2013.
Kan de regering reageren op het dilemma dat het CPB heeft geconstateerd dat door gemeentelijke beleidsvrijheid het risico bestaat op
significante verschillen tussen gemeenten op niveau en kwaliteit van
aangeboden voorzieningen, die gaan gelden bij zowel de jeugdzorg als de
Wmo. Hoe gaat de regering om met dit dilemma, gezien het feit dat het
herkennen en erkennen van het probleem niet voldoende zijn, zie brief
regering d.d. 10 september 2013. Welke inspanningen verricht de regering
om dit dilemma weg te nemen? Is de regering bereid de gemeentelijke
vrijheid in te perken, door randvoorwaarden te stellen? Zo ja, welke
randvoorwaarden wil de regering stellen? Zo nee, waarom niet? Waarom
beschouwt de regering verschillen per gemeente als een gegeven dat bij
het decentralisatiebeleid hoort? Waarom sluit de regering haar ogen voor
de geconstateerde problemen door het CPB en de jeugdzorgsector? Hoe
gaat de regering haar systeemverantwoordelijkheid oppakken, als blijkt
dat de verschillen tussen gemeente te groot zijn? Waarom kiest de
regering ervoor om eerst problemen in verschillend beleid te laten
ontstaan, alvorens zij haar systeemverantwoordelijkheid oppakt? Is
voorkomen, niet beter dan genezen? De leden willen een uitgebreide
reactie op dit punt van de regering.
Voorts willen genoemde leden wijzen op een ander dilemma dat het CPB
aansnijdt, namelijk dat gemeenten enerzijds financiële prikkels hebben om
de kosten te drukken en anderzijds dat het gevaar van risicoselectie
hierdoor ontstaat. Gemakkelijke situaties krijgen voorrang of er wordt
beknibbeld op de kwaliteit van voorzieningen als deze niet goed meetbaar
of contracteerbaar is. Hoe gaat de regering dit voorkomen? De leden
verlangen een uitgebreide toelichting hierop.
Voorts willen zij wijzen op de constatering van het CPB dat in het geval
van zeer specialistische zorg, landelijke voorzieningen nodig zijn.
Gemeenten moeten op dit punt samenwerken. Doen zij dit niet, dan zal
een versnippering ontstaan van de zorgverleningsmarkt. Voor zorgaanbieders leidt dit tot meer bureaucratie, hoge transactiekosten en administratieve lasten. De leden van de SP-fractie vragen de regering hoe zij dit
probleem gaat voorkomen en vragen de regering hier uitgebreid op te
reageren.
Voorts geeft het CPB aan dat het aantal jeugdigen in de jeugdzorg groeit.
Kan de regering aangeven of door de toename van het aantal jeugdigen
straks niet de uitvoeringskosten hoger zullen zijn dan geraamd wordt?
Heeft de regering daar onderzoek naar gedaan? Kan de regering dit
toelichten?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van het
wetsvoorstel. Genoemde leden onderschrijven de wenselijkheid en de
verantwoordelijkheid voor het voorkomen van, de ondersteuning, hulp en
zorg bij opgroei- en opvoedingsproblemen, psychische problemen en
stoornissen, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en de
jeugdreclassering bij de gemeente te beleggen. Wel hebben zij vele
vragen over het voorliggende wetsvoorstel.
De leden van de D66-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen van het voorliggende wetsvoorstel. Zij delen weliswaar de
uitgangspunten die aan het wetsvoorstel ten grondslag liggen (waaronder
het meer vertrouwen op de eigen kracht van de jeugdige, zijn ouders en
hun directe omgeving; de demedicalisering, ontzorging en normalisering
van het opvoedkundig klimaat; het eerder de juiste hulp op maat kunnen
bieden om het beroep op dure gespecialiseerde hulp te verminderen; het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

4

bieden van integrale hulp aan gezinnen volgens het uitgangspunt «één
gezin, één plan, één regisseur»; en het ruimte bieden aan de zorgprofessional), maar zijn voorts van mening dat deze uitgangspunten nog
onvoldoende en ontoereikend zijn terug te vinden in het wetsvoorstel. Met
het wetsvoorstel wordt een belangrijk deel van de taken op het terrein van
de jeugd gedecentraliseerd naar de gemeenten. De leden van de
D66-fractie zien de hervorming van de jeugdzorg als mogelijkheid om de
zorg voor hulpbehoevende jeugdigen te verbeteren («transformatie»). Dat
was ook de kern van het rapport van de parlementaire werkgroep
Toekomstverkenning Jeugdzorg. Helaas lijkt de regering met het
wetsvoorstel de transitie van de jeugdzorg te stellen boven een daadwerkelijke transformatie van de jeugdzorg. De leden van de D66-fractie vinden
het een gemiste kans om daadwerkelijk een transformatie te realiseren.
Het lijkt meer een technische decentralisatie geworden, waarbij nadruk
meer is komen te liggen op efficiency en minder op inhoudelijke verbetering. Daarnaast leven er bij deze leden zorgen over de mate waarin de
kinderrechten, zoals die mede voortvloeien uit het
VN-Kinderrechtenverdrag, zijn geborgd en over de vraag of als gevolg van
dit wetsvoorstel geen rechtsongelijkheid gaat ontstaan, doordat de zorg
afhankelijk wordt van het beleid van de gemeente waarin een jeugdige en
zijn ouders wonen. De leden van de D66-fractie willen de regering daarom
nog een aantal kritische vragen voorleggen.
De leden van de ChristenUnie-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de Jeugdwet. Het is drie jaar geleden dat de parlementaire
werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg haar rapport «Jeugdzorg
dichterbij» presenteerde. Uit dit rapport kwam de noodzaak om de
jeugdzorg te hervormen sterk naar voren. De hervorming wordt in dit
wetsvoorstel geregeld. Met dit wetsvoorstel zullen alle vormen van
jeugdhulp in 2015 onder de gemeente vallen. Naast de jeugdgezondheidszorg en het preventieve jeugdbeleid zullen gemeenten ook verantwoordelijk worden voor de provinciale (geïndiceerde) jeugdzorg, de
gesloten jeugdzorg, de geestelijke gezondheidszorg voor de jeugd, de ggz
in het kader van jeugdstrafrecht, de zorg voor verstandelijke gehandicapte
jongeren, begeleiding en persoonlijke verzorging, de jeugdbescherming
en de jeugdreclassering. Voor deze leden staat het belang van het kind
voorop in de hervorming. Deze leden hebben echter wel een aantal
vragen over dit wetsvoorstel.
De leden van de GroenLinks-fractie heeft met belangstelling kennisgenomen van de Jeugdwet. Wel hebben genoemde leden grote zorgen over
verschillende onderdelen van de wet. Voor het beoordelen van de wet
hebben zij gekeken naar de continuïteit van zorg, toegankelijkheid van
jeugdzorg en de mogelijkheden tot eigen regie van de jeugdzorg patiënt.
Verder zullen zij nog ingaan op het waarborgen van de privacy van
jeugdzorg cliënten.
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van het wetsvoorstel. Deze leden onderschrijven de wenselijkheid van een
eenduidiger en doelmatiger systeem om jongeren en hun ouders te
helpen en te ondersteunen. Eveneens vinden zij het belangrijk dat de
eigen rol en mogelijkheden van maatschappelijke verbanden sterker
wordt benadrukt. Wel hebben zij zorgen of de keuzevrijheid en variëteit
die eigen is aan dit perspectief in het zorgaanbod voldoende tot hun recht
zullen komen. Mede met het oog daarop hebben zij enkele vragen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

5

1. Hoofdlijnen stelselwijziging jeugd
Het huidige jeugdstelsel kent verschillende sectoren, aldus de leden van
de PVV-fractie. Na de decentralisatie wordt de jeugdzorg lokaal,
sub-regionaal, regionaal, bovenregionaal en zelfs landelijk geregeld.
Waarom is dit in de ogen van de regering een vooruitgang? Roept een
dergelijke nieuwe indeling niet nieuwe perverse prikkels op? Zo nee,
waarom niet? Zo ja, wat gaat de regering daar aan doen?
Is er wel echt sprake van één bestuurslaag als er op verschillende niveaus
(verplicht) samengewerkt moet worden? Wie is de regisseur in «één gezin,
één plan, één regisseur»? Aan welke eisen moet hij/zij voldoen?
Waaruit blijkt dat overheidsbemoeienis geleid heeft tot zorgafhankelijkheid?
Is de regering bereid de budgetten voor het sociale domein te oormerken?
Zo nee, kan de regering dan uitleggen waarom zij vindt dat geld bestemd
voor het sociale domein ook aan andere zaken uitgegeven mag worden?
Welke ingrijpende consequenties voor gemeenten, aanbieders van
jeugdhulp en bureaus jeugdzorg verwacht de regering? Wat wordt er
specifiek gedaan om dergelijke consequenties te voorkomen?
Wat zijn volgens de regering de noodzakelijke randvoorwaarden, gezien
de systeemverantwoordelijkheid van de Minister c.q. Staatsecretaris van
VWS?
Hoe gaat maximaal lokaal draagvlak gevonden worden, als er op wel vijf
verschillende niveaus afspraken gemaakt moeten worden door
gemeenten? Welke rol zullen gemeenteraden hierin spelen?
Welke ongemakken en problemen zijn volgens de regering het afgelopen
decennia steeds meer het medische circuit ingetrokken? Waar baseert de
regering dat op?
Wat is precies de regeringsvisie op de pedagogische civil society?
Hoe gaat de regering zorgen dat kinderen die snel, goede hulp nodig
hebben niet te lang blijven aanmodderen in het zoeken naar een
oplossing in hun sociale netwerk?
Is het echt nodig om het recht op zorg te vervangen door een jeugdhulpplicht voor gemeenten? Wat vindt de regering van deze achteruitgang?
Waarom krijgen gemeenten de macht om de uiteindelijke beslissing te
nemen? Waarom krijgen zij de macht om het advies van een deskundige
naast zich neer te leggen? Hoe is dit in het belang van het kind?
Is de mogelijkheid tot bezwaar en beroep niet een te zware stap? Hebben
kinderen en ouders die kampen met problemen niet iets anders aan hun
hoofd dan het beginnen van een rechtszaak tegen de eigen gemeente?
Is de regering bereid een «second opinion» te introduceren, zodat
kinderen en ouders een laagdrempelige mogelijkheid krijgen om in
beroep te gaan tegen de beslissing van de gemeente? Zo nee, waarom
niet?
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 1.1
waarom de financiële prikkels en het kosten opdrijvend effect worden
genoemd in samenhang met de parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg. Immers deze parlementaire werkgroep had als doel
om de beste zorg voor de jeugd voorop te stellen. Is de regering het eens
dat de doelstelling van deze Jeugdwet niet de kosten moeten zijn, maar
de beste zorg voor kinderen en hun ouders? Waarom wordt in deze
Jeugdwet in eerste instantie meer gesproken van een kostenvermindering
in plaats dat er in eerste instantie gekeken wordt hoe we voorkomen dat
kinderen en ouders jeugdzorg nodig hebben en als dit nodig is hoe dit het
beste georganiseerd kan worden?
Uit de evaluatie van de Wet op de Jeugdzorg en de analyse van de
parlementaire werkgroep zou de belangrijkste tekortkoming van het
huidig jeugdstelsel zijn dat afwijkend gedrag onnodig gemedicaliseerd
wordt. De leden van de SP-fractie vernemen graag waar dit geconclu-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

6

deerd wordt in de parlementaire werkgroep en de evaluatie van de Wet op
de Jeugdzorg.
De leden van de SP-fractie zijn verheugd om te lezen dat voor preventie
een belangrijke rol is weggelegd voor gemeenten. Echter de indruk van de
leden is dat gemeenten de laatste jaren juist fors hebben bezuinigd op
preventie. Kan de regering een overzicht geven hoeveel gemeenten
hebben geïnvesteerd in het gemeentelijk jeugdbeleid de afgelopen jaren?
Indien dit niet voorhanden is, is de regering dan bereid dit te onderzoeken? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie willen weten waarom de regering ervoor heeft
gekozen om het gedwongen kader jeugdzorg over te hevelen, terwijl de
parlementaire werkgroep doelde op het scheiden van het vrijwillig en
gedwongen kader van jeugdzorg? Kan de regering dit toelichten? Voorts
willen de leden weten waarom eventuele nadelen over de overheveling
van het gedwongen kader voor jeugdigen en hun ouders niet in het
voorliggende wetsvoorstel zijn benoemd.
De parlementaire werkgroep pleitte voor laagdrempelige hulp- en advies
in de buurt, terwijl het voorliggende wetsvoorstel uitgaat van beleidsvrijheid van gemeenten. Waarom is dit adviespunt van de werkgroep niet
overgenomen? Voorts willen zij weten waarom het voorliggende
wetsvoorstel niet inzet op een toename van werken met bewezen
effectieve methoden in de jeugdhulpverlening. Dat is niet in lijn met de
uitkomsten van het parlementaire onderzoek. Waarom heeft de regering
het pad van de parlementaire werkgroep verlaten? Hecht de regering geen
waarde aan het eerder gedane onderzoek? Genoemde leden zijn
benieuwd naar de reactie van de regering hierop.
Naar aanleiding van paragraaf 1.2 vragen de leden van de SP-fractie hoe
de decentralisaties ertoe bijdragen dat de eigen kracht en het sociale
netwerk eerst moeten worden aangesproken voordat er een beroep wordt
gedaan op publiek gefinancierde voorzieningen. Hoe denkt de regering
dat te gaan doen, zijn er voorbeelden te geven hoe gezinnen dit gaan
merken? Hoe gaan zij dat merken? Hoe ernstig moet het zijn voordat
ouders en kinderen wel in aanmerking komen voor gefinancierde hulp? Is
dat laatste juist niet tegenstrijdig met de doelstelling van de parlementaire
werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg die heeft aangegeven dat
preventie, hetgeen ook een publiek gefinancierde voorziening vaak is,
zwaardere zorg kan voorkomen?
De leden van de SP-fractie vragen wat het transitiebureau precies doet.
Kan de regering een lijst geven van activiteiten/ondersteuning die het
transitiebureau heeft geboden? Kan de regering aangeven hoeveel geld er
de afgelopen jaren naar dit transitiebureau is gegaan? Kan de regering
tevens aangeven tot welke verandering dit al heeft geleid bij gemeente, en
is dit te danken aan het transitiebureau?
De leden van de SP-fractie maken zich ernstige zorgen dat de regering
ervoor gekozen heeft om de zorg voor jeugd onder de Wmo te laten
vallen. Waarom is er niet gekozen voor het recht op zorg maar gekozen
voor een zorgplicht welke valt onder het compensatiebeginsel?
Genoemde leden ontvangen jarenlang vele klachten over zorg die niet
gegeven wordt door gemeenten, mensen die gedwongen worden om
rechtszaken aan te spannen, mensen die afzien van zorg omdat zij de
eigen bijdrage uit de Wmo niet kunnen betalen. Ook zagen deze leden een
enorme loondump, ontslagenen en aanbestedingen op prijs in plaats van
kwaliteit. Waarom wil de regering deze lijn voortzetten, gezien er met de
aankomende decentralisaties meer bezuinigd, dan geïnvesteerd wordt in
de Wmo?
Het Rijk blijft systeemverantwoordelijk, maar waarin uit deze verantwoordelijkheid zich? Welke bevoegdheid heeft een Minister of Staatssecretaris
straks nog? Op basis waarvan kunnen zij eventueel gemeenten en
organisaties aansturen? Wat als gemeenten er een bende van maakt,
welke verantwoordelijkheid heeft dan het Rijk? Welke mogelijkheden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

7

hebben zij om bij te sturen? Graag een uitvoerig antwoord van de
regering op dit punt.
Naar aanleiding van paragraaf 1.3 stellen de leden van de SP-fractie nog
enkele vragen. Zij onderschrijven de visie van de civil society, waar een
kind een veilige omgeving om zich heen heeft en waarin school,
naschoolse opvang, de buurt een belangrijke rol spelen. Maar kan de
regering dan ook aangeven hoeveel er de laatste jaren is bezuinigd door
het Rijk en gemeenten op het (speciaal) onderwijs, de naschoolse opvang,
het buurtwerk, het welzijnswerk en de buurthuizen? Hoe rijmt de regering
deze bezuinigingen met het feit dat juist dit de basis is van deze
Jeugdwet? Moet dit niet eerst op orde zijn voordat de jeugdzorg wordt
overgeheveld naar de gemeenten?
De regering noemt terecht dat een kindvriendelijke fysieke omgeving die
jeugd stimuleert om meer te bewegen en vrijuit te spelen deel uitmaakt
van een positief jeugdbeleid. De leden van de SP-fractie zien ook steeds
vaker dat trapveldjes noodgedwongen ruimte moeten maken voor
parkeerplekken. Hoe gaat de regering stimuleren dat er meer buitenspeelruimte komt voor kinderen? Is de regering bereid om minimaal 3% aan
buitenspeelruimte te creëren voor nieuwe wijken? (Zie ook Kamerstuk
28996, Wet buitenspeelruimte van de leden Kant en Langkamp). Zo nee,
waarom niet? Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat dit niet enkel een
loze kreet is in de wet, maar dat kinderen ook echt een leefbare wijk
krijgen?
Deze leden delen de mening van de regering dat de indicatiestelling zoals
deze nu is vormgegeven veel tijd en energie kost en daarmee ook veel
geld. De parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg heeft
daarom ook aanbevolen om deze indicatiestelling (in ieder geval voor de
vrijwillige zorg) te schrappen. Hoe gaat de regering aan deze aanbeveling
voldoen? Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat gemeenten niet komen
met een eigen indicatiestelling of een of ander dergelijk formulier? Hoe
gaat de regering ervoor zorgen dat gemeenten het besluit welke zorg op
zijn plaats is, overlaat aan de hulpverleners zelf? Is het dan niet mogelijk
om dit net zoals de huisarts dat nu ook doet, te realiseren met een simpele
doorverwijzing van niet langer dan 1 A-4tje? Hoe gaat de regering
hiervoor zorgen?
De leden van de SP-fractie zijn niet te spreken dat het recht op zorg wordt
geschrapt en ook zeker niet te spreken dat de jeugdplicht valt onder het
compensatiebeginsel. Kan de regering uitleggen hoe dit zich verhoudt tot
de parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg die zich
uitsprak voor laagdrempelige zorg, terwijl in deze nieuwe wet kinderen en
ouders eerst zelf moeten kijken naar eigen mogelijkheden. Is de regering
het met deze leden eens dat de meeste ouders pas aankloppen voor
jeugdzorg wanneer het meestal al ver uit de hand is gelopen, omdat het
voor veel ouders als falen voelt om hulp in te schakelen? Hoe gaat de
regering ervoor zorgen dat die drempel voor ouders niet te groot wordt?
Hoe gaat de regering voorkomen dat zij door gemeenten met een kluitje in
het riet gestuurd worden omdat zij het eerst «op eigen kracht en binnen
het eigen netwerk» moeten regelen? Kan de regering met voorbeelden
duidelijk aangeven wanneer de plicht voor gemeenten om hulp te bieden
nu wel geldt en wanneer niet?
Kan de regering aangeven wat precies het compensatiebeginsel in zal
houden als het gaat om de jeugdzorg? Betekent dit ook dat in de praktijk
het college van burgemeester en wethouders kan besluiten andere zorg te
bieden dan dat ouders, de jeugdige of hulpverlener zelf vragen? Op welke
gronden doet zij dit? In hoeverre kan het college afwijken van een advies
van een hulpverlener? In hoeverre kan en mag het college ook afwijken
van een advies voor hulp van het advies- en meldpunt kindermishandeling (AMK), de raad voor de kinderbescherming of een rechter? Hoe
gaat de regering ervoor zorgen dat het college niet op de stoel van de
hulpverlener gaat zitten, maar dat een hulpverlener zelf ook, samen met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

8

het gezin, kan kiezen welke hulp geschikt is? Graag een uitvoerig
antwoord van de regering.
Hoe kan de regering er voor zorgen dat bijvoorbeeld, een jongen met
agressief en druk gedrag, straks niet een doorverwijzing krijgt naar
bijvoorbeeld een sportclub om af te koelen en waarmee is voldaan
volgens het compensatiebeginsel, maar ook daadwerkelijk de juiste zorg
krijgt?
De leden van de SP-fractie vragen tevens hoe een beschikking voor hulp
eruit komt te zien. Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat zo’n
beschikking niet zal leiden tot meer bureaucratie? In hoeverre vervangt
deze beschikking niet precies het indicatiebesluit van de bureaus
jeugdzorg? In hoeverre wordt een gezin ook thuis en persoonlijk bezocht?
Gebeurt dit door een medewerker van een gemeente of een hulpverlener?
Kunnen ouders en jeugdigen straks in bezwaar en beroep als zij het niet
eens zijn met de beslissing van de gemeente? Kan de regering een
uitvoerige beschrijving geven hoe ouders en kinderen dit kunnen doen?
En kan de regering aangeven of hulpverleners zelf ook in bezwaar of
beroep kunnen? Zo nee, waarom niet?
De leden van de CDA-fractie vragen waarom de wet Jeugdwet heet.
Ongeveer 80% van onze jeugd kent geen of weinig problemen. De
Nederlandse kinderen behoren tot de gelukkigste kinderen in de wereld.
Door de wet de Jeugdwet te noemen lijken deze ook onder de wet te
vallen. Genoemde leden merken op dat bij de afbakening van de
Jeugdwet verder ook de doelgroepen en de voorzieningen door elkaar
heen lopen. Kan de regering helder uiteen zetten wie er nu wel en wie er
nu niet onder de nieuwe wet gaan vallen. Waarom wordt er specifiek
gesproken over jeugdigen met een verstandelijke beperking en niet over
jongeren met een lichamelijke beperking? Hoe zit het als deze laatste
groep jongeren verzorging en verpleging nodig hebben? Maar ook de
samenloop met somatisch noodzakelijke zorg is in uiteindelijke medische
verantwoordelijkheid niet duidelijk met als consequentie dat gemeenten
de kosten van een ziekenhuisopname dienen te betalen. De Raad van
State noemt daarbij een aansprekend voorbeeld. Graag een uitgebreide
reactie hierop. Ook bestaat bij deze leden onduidelijkheid over de
financiële verantwoordelijkheid voor (het voorschrijven van) de psychofarmaca en de eerstelijns psychische zorg via praktijkondersteuners van
huisartsen. Blijft dit onder de Zorgverzekeringswet (Zvw) vallen?
In het eerste hoofdstuk van de memorie van toelichting stelt de regering
dat het wettelijke recht op zorg wordt vervangen door een jeugdhulpplicht
voor gemeenten, vergelijkbaar met de huidige compensatieplicht in de
Wmo. Maar hoe moeten deze leden dit zien aangezien de regering
voornemens is de Wmo op dit punt aan te passen. Voornoemde leden
vragen een uitgebreide toelichting op dit punt waarbij de regering
uitgebreid uiteenzet wat zij onder de jeugdhulpplicht verstaat en ook wat
niet (meer). Tevens vernemen zij wanneer gezinnen en hun omgeving wel
en niet kunnen rekenen op hulp en ondersteuning. Feitelijk kunnen de
leden van de CDA-fractie pas een definitief oordeel geven wanneer de
nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning in de Kamer voor ligt.
De gemeente is gehouden om te zorgen voor een deskundige advisering
over de beoordeling of er een voorziening nodig is op het gebied jeugd en
welke voorziening dit dan is. De leden van de CDA-fractie vragen hoe
deskundige advisering precies gelezen moet worden. Wanneer kan
iemand deskundig advies geven en wanneer niet, volgens het oordeel van
de regering, zo vragen deze leden. Vindt de regering niet dat jongeren en
hun ouders met een hulpvraag moeten kunnen rekenen op een onafhankelijk oordeel over hun hulpvraag? Hoe wil de regering waarborgen dat er
zo objectief mogelijk gekeken wordt naar de hulpvraag van de jongere en
zijn omgeving? In de memorie van toelichting staat op pagina 7 te lezen
dat «de gemeente bepaalt zelf welke hulp vrij toegankelijk is en welke niet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

9

Voor de niet vrij toegankelijke vormen van ondersteuning zal eerst
beoordeeld moeten worden of de jeugdige of zijn ouders deze ondersteuning daadwerkelijk nodig hebben. Deze niet vrij toegankelijke
voorzieningen veronderstellen altijd een verleningsbeslissing op basis van
een beoordeling door de gemeenten van de persoonlijke situatie en
behoeften van de aanvrager.» Graag vernemen genoemde leden hoe deze
werkwijze in de Jeugdwet zich verhoudt tot de uitspraak van de Staatssecretaris van VWS dat toegang tot de jeugdpsychiatrie via de verwijzing
door de huisarts gewaarborgd is. De Raad van State gaat ook uit van de
plicht van gemeenten om een verwijzing door een arts te accepteren als
toegang tot jeugdhulp. De leden van de CDA-fractie lezen in het
wetsvoorstel een andere benadering. Graag een toelichting hierop waarin
mee genomen wordt de analyse van de Raad van State met betrekking tot
internationale verdragen die individuele aanspraken onvermijdelijk maakt.
In deze wet zijn veel mogelijkheden opgenomen zaken later bij algemene
maatregel van bestuur (amvb) te organiseren. De leden van de
CDA-fractie vragen hoe deze regeldruk zich verhoudt tot de wens van de
parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg om een
minimum aan verantwoording en een maximum in vertrouwen te
bewerkstelligen. Deze leden verzoeken een analyse te maken van de
amvb’s die op basis van deze wet geslagen moeten of kunnen worden en
van welke amvb’s kan worden afgezien om het doel van de parlementaire
werkgroep te bereiken en daarmee gemeenten en zorginstellingen te
ontlasten.
Het Rijk blijft systeemverantwoordelijk. Dit wil zeggen dat het Rijk de
noodzakelijke randvoorwaarden moet creëren. Graag vernemen de leden
van de CDA-fractie welke korting op het budget daadwerkelijk doorgevoerd wordt. Dit in relatie tot het budget in 2010.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 1.2 dat gemeenten op
basis van het Regeerakkoord 2012 een groot aantal nieuwe taken binnen
het sociaal domein krijgen. Naast de decentralisatie van het jeugdstelsel
gaat het om de decentralisatie van voorzieningen op het terrein van de
Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) naar de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de decentralisatie op het terrein van werk
en inkomen (Participatiewet). Daarnaast krijgen gemeenten te maken met
de ontwikkelingen in het nieuwe stelsel van Passend Onderwijs. De
genoemde decentralisaties moeten ertoe bijdragen dat de eigen kracht en
het sociale netwerk eerst worden aangesproken voordat een beroep wordt
gedaan op publiek gefinancierde voorzieningen. Kan de regering inzicht
bieden hoe gemeenten de dienstverlening aan gezinnen met problemen
in de verschillende sociale domeinen daadwerkelijk gaan coördineren? Op
welke wijze zullen de verschillende bij de decentralisatie betrokken
Ministeries de gemeenten hierin faciliteren? De Algemene Rekenkamer
(ARK) concludeerde dit voorjaar voorts dat het Ministerie van BZK
tekortschoot bij aansturen van decentralisaties. Is de regievoering nu
helder en op orde, zo vragen deze leden.
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op de transitie
omvangrijk is en dat het de vraag is in hoeverre het Rijk het volledige
overzicht heeft over de transitie? Is er voldoende afstemming tussen de
verschillende Ministeries? Welk Ministerie is uiteindelijk hoofdverantwoordelijk voor het stroomlijnen van de transitie? Zij merken op dat de transitie
vijf doelstellingen beoogt. Zij vragen de regering nader uiteen te zetten
hoe elke doelstelling in de wet is verwerkt. Zet de regering deze vijf
doelstellingen centraal wanneer de wet na vijf jaar geëvalueerd zal
worden?
Deze leden vragen nadere toelichting waarom in de uitgangspunten van
de wet nadrukkelijk wordt uitgegaan van extra inzet op eigen kracht,
preventie en een positief jeugdbeleid, maar het opstellen van een

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

10

familiegroepsplan niet in de wet wordt verankerd. Is de regering met deze
leden van mening dat het opstellen van een familiegroepsplan de wijze is
waarop eigen kracht in de wet veranderd kan worden? Op welke wijze
komt het uitgaan van eigen kracht, preventie en een positief jeugdbeleid
wel naar voren in de wetstekst? Deze leden vragen op welke manier
ouders zelf regie hebben over de hulp die hun kind krijgt.
Deze leden zijn van mening dat voorafgaand van overheidsingrijpen er
altijd een familiegroepsplan opgesteld dient te worden, deelt de regering
deze mening?
Genoemde leden verwijzen in dat kader naar het aangenomen
amendement Kamerstuk 32 015, nr. 41. Waarom is dit amendement niet
overgenomen in de nieuwe Jeugdwet? In dit amendement wordt
bewerkstelligd dat ouders, familieleden en anderszins direct betrokkenen
de mogelijkheid krijgen om voor of tijdens een ondertoezichtstelling zelf
een plan op te stellen. Op deze manier wordt beroep gedaan op de direct
betrokkenen om mee te denken en mee te helpen aan een oplossing. Voor
genoemde leden is het van belang dat dit niet alleen een uitgangspunt is
van de nieuwe Jeugdwet, maar dat dit ook een recht is waar ouders en
kinderen van gebruik kunnen maken. Deze leden vragen waarom dit recht
niet is verankerd in de Jeugdwet.
De leden van de fractie van de ChristenUnie vragen op welke wijze het
bezwaar van de parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg
tegen het samenvoegen van het vrijwillige en gedwongen kader (de
huidige negatieve associaties bij jeugdzorg dat een kind «zomaar wordt
weggehaald») wordt ondervangen, nu beide vormen van jeugdzorg onder
verantwoordelijkheid van gemeenten zullen vallen.
De leden van de GroenLinks-fractie merken op dat tijdens het rondetafelgesprek in de Kamer over de Jeugdwet naar voren is gekomen dat
organisaties, in het bijzonder organisaties rond de jeugd-ggz, zich zorgen
maken over de continuïteit van zorg na de invoering van dit wetsvoorstel.
Met de splitsing in financiële verantwoordelijkheid voor de jeugd-ggz
(gemeenten) en volwassenen-ggz (Zvw) ontstaat er een schot tussen de
zorg voor 18-minners en 18-plussers. Hoe gaat de regering voor 18-jarigen
een vloeiende overgang garanderen?
Voor deze leden is het belangrijk dat de zorg zo goed mogelijk doorgezet
wordt, bijvoorbeeld voor jongeren met een lichtverstandelijke beperking
en gedragsproblematiek die nog enige tijd extra ondersteuning nodig
hebben om zo zelfstandig mogelijk te kunnen leven. Deelt de regering de
mening dat hier bijzondere aandacht voor moet zijn? Zo nee, waarom
niet?
Meer dan de helft van de jongeren die jeugd-ggz ontvangen, ontvangen
ook tweedelijns somatische zorg. Daarom vinden de leden van de
GroenLinks-fractie het wenselijk dat de huisarts en de medisch specialist
jongeren kunnen blijven doorverwijzen. Zij vrezen dat het financieren van
de zorg uit twee systemen (Zvw en gemeenten) zal leiden tot afstemmingsvraagstukken en niet tot de gewenste integrale zorg voor jeugd. Kan
de regering verzekeren dat dit niet het geval zal zijn? Zo nee, waarom
niet?
Genoemde leden maken zich voorts zorgen over de continuïteit van zorg
voor jongeren die op het moment een persoonsgebonden budget (pgb)
hebben, maar onder de nieuwe wet aan nieuwe eisen moeten gaan
voldoen en dit pgb dus mogelijk kwijtraken. Mogelijk moeten zorgverleners die vaak naar tevredenheid met een kind werken hierdoor
plotseling voldoen aan keurmerken en kwaliteitseisen die zijn ontwikkeld
voor instellingen. Kan de regering garanderen dat huidige pgb-houders
hun pgb niet verliezen? Zo nee, waarom niet? Ontstaat door het verschil in
continuïteit tussen pgb-houders en andere zorggebruikers geen rechtsongelijkheid? Zo nee, kan regering toelichten waarom niet? Deze leden
willen graag dat pgb-houders hun huidige zorgverlener kunnen behouden

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

11

na de wetswijziging. Wil de regering maatregelen nemen om er voor te
zorgen dat pgb-houders hun huidige zorgverleners niet kwijtraken n.a.v.
de wetswijziging? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SGP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 1.3 of
de regering concrete voorbeelden kan geven van de door haar beschreven
medicalisering. Deze leden constateren dat de toelichting twee uitwerkingen bevat van het begrip medicalisering. Allereerst wordt opgemerkt
dat ongemakken en problemen in het sociale circuit zijn getrokken.
Vervolgens wordt echter benoemd dat het zorg betreft die vroeger door
mensen in het eigen sociale netwerk werd georganiseerd. Deze leden
vragen of hun constatering terecht is dat de sterke groei van de geregistreerde kinderopvang in het afgelopen decennium door de regering ook
als een vorm van medicalisering wordt gezien.
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering onderschrijft dat het
voor het onderkennen, voorkomen en begeleiden van problemen met
jeugdigen van groot belang is dat ouders idealiter zelf voldoende tijd met
hun kinderen doorbrengen, zodat zij zicht krijgen op de ontwikkeling van
hun kinderen in het dagelijks leven. Zij vragen in dat licht wat de visie van
de regering is op de sterke stijging van de geregistreerde kinderopvang,
zeker gezien de doelstelling van het wetsvoorstel om zorgrelaties en de
eigen kracht van families te versterken.
2. Probleemanalyse
De leden van de PVV-fractie vragen waar blijkt uit de evaluatie van de
Wet op de jeugdzorg dat het decentraliseren van de jeugdzorg en het
invoeren van een nieuwe wet de oplossing voor de geconstateerde
problemen is. De problemen van jongeren en ouders kennen vaak een
dynamisch probleem. Gaan gemeenten dan straks om de zoveel tijd een
nieuwe beschikking afgeven? Zo ja, om de hoeveel tijd is dit? Zo nee, hoe
doet één beschikking dan recht aan de dynamische problematiek? Hoe
draagt deze wet bij aan het gebruik van meer evidence-based methodieken?
De leden van de SP-fractie merken naar aanleiding van paragraaf 2.1 op
het met de regering eens te zijn als zij stelt dat bij de huidige indicaties de
cliënt nog onvoldoende centraal staat. Deze leden horen uit de praktijk dat
dit juist komt omdat indicaties momenteel niet geschreven worden vanuit
de hulpvraag van ouders en kind, maar geschreven worden naar welke
hulp voorhanden is. Genoemde leden horen graag of de regering deze
geluiden ook krijgt vanuit de praktijk. Hoe gaat de regering voorkomen dat
dit straks niet meer het geval zal zijn? Immers een gemeente zal niet een
contract aangaan met alle zorgaanbieders uit geheel Nederland en dus
beschikking hebben over een beperkt aanbod. Hoe gaat de regering
ervoor zorgen dat gemeenten niet aanbod gericht, maar vraaggericht (dus
wat een gezin nodig heeft) gaan sturen?
Naar aanleiding van paragraaf 2.2. De leden van de SP-fractie zien samen
met de regering dat de verschillende financieringsstromen onoverzichtelijk zijn en tot veel kokers en muren hebben geleid in de jeugdzorg. Met
het overhevelen van alle financieringsstromen naar de gemeenten moet
dit doorbroken worden. Daarbij rijst wel de vraag in hoeverre de gemeentegrenzen zelf niet tot diezelfde kokers en versnippering zullen leiden.
Welke maatregelen treft de regering hiertegen?
Naar aanleiding van paragraaf 2.3. Graag zien de leden een gedetailleerd
overzicht waar alle aanbevelingen, a t/m k en de uitwerking van deze
aanbevelingen terug te vinden zijn in de wet.
De leden van de CDA-fractie lezen dat de parlementaire werkgroep
Toekomstverkenning Jeugdzorg en de regering de verwachting hebben

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

12

dat door inzet van preventie en eenvoudige jeugdhulp flinke financiële
voordelen kunnen worden behaald. Genoemde leden vragen of de
geschatte besparing die met decentralisatie bereikt kan worden realistisch
en haalbaar is. Hoe kan de financiële complexiteit worden verminderd als
gemeenten en aanbieders meerdere nieuwe financiële relaties moeten
aangaan?
In paragraaf 2.4 wordt medicalisering een probleem genoemd. De leden
van de CDA-fractie vragen wat in dit wetsvoorstel wordt verstaan onder
medicalisering. Kan de regering inzage verschaffen in de hoeveelheid
kinderen die hier onder vallen? Voor de leden van de CDA-fractie is dit van
belang aangezien de algemene verwachting is dat door demedicalisering
kinderen minder zware zorg nodig hebben en dus bespaard kan worden
op de jeugdhulp.
Door alle jeugdzorgmedewerkers te verplichten een Verklaring Omtrent
Gedrag (VOG) te overleggen zullen er kosten gemaakt moet worden. Deze
leden vragen welk bedrag hiermee is gemoeid en wie daarvoor verantwoordelijk is.
3. De verantwoordelijkheid van de gemeente
In artikel 3.7 wordt de samenwerking tussen gemeenten en scholen
beschreven. Kan de regering aan de leden van de VVD-fractie een
nadere toelichting geven op de verantwoordelijkheidsverdeling tussen
scholen en gemeenten voor de zorg voor jeugd vanaf ingangsdatum van
de nieuwe wet?
De leden van de PvdA-fractie vinden transformatie van het jeugdzorgstelsel een belangwekkend onderdeel van de transitie. Het efficiënter en
effectiever organiseren van jeugdhulp is namelijk een belangrijke
doelstelling teneinde het stelsel te verbeteren. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor deze transformatie. Kan er in de aanloop naar de transitie
een koplopersgroep van gemeenten opgezet worden die gaan experimenteren en innoveren? De kennis die daarbij wordt opgedaan, kan
vervolgens gedeeld worden met andere gemeenten.
Genoemde leden hebben vaak gepleit voor een innovatieplatform om
experimenten en innovatie alvast mogelijk te maken, zodat gemeenten
kennis kunnen vergaren over het vormgeven en invoeren van jeugdhulp.
Hoe staat het met dit innovatieplatform? Hoe gaat de regering innovatie
en experimenten stimuleren? Deze leden zien hoeveel kennis en ervaring
zit bij de medewerkers van het huidige jeugdzorgstelsel. Hoe gaat de
regering ervoor zorgen dat die kennis bij gemeenten terecht komen? Zou
dit innovatieplatform ook alle (versnipperde) kenniscentra (bv. Landelijk
kenniscentrum Kinder- jeugdpsychiatrie, kenniscentra LVB etc.) kunnen
bundelen met de opdracht om juist de transformatie van onderzoeksterreinen te bewaken, blijven door ontwikkelen en ervoor zorgen dat deze
kennis ook op de werkvloer terecht komt. Zodat kennis wordt gedeeld en
er een herkenbare plek is waar onderzoek wordt gedaan?
In de huidige jeugdzorg is er veelvuldig sprake van een gezin met
meerdere plannen die opgesteld zijn door verschillende hulpverleners.
Om «één gezin, één plan, één regisseur» te kunnen uitwerken, is het van
belang dat de kennis over jeugdhulp naar voren wordt gehaald en bij de
generalist terecht komt. Hoe gaat de regering deze kennis naar voren
halen? Hoe deskundig moeten de generalisten aan de voorkant zijn, zodat
gezinnen zo snel mogelijk de juiste hulp krijgen? Hoe wordt deskundigheid aan de voorkant van de jeugdhulp gewaarborgd? Hoe wordt de
positie van deskundige professionals, zoals een jeugdpsychiater gewaarborgd? Hoe ziet de regering de vormgeving binnen de wijkteams? Wat
vindt de regering van specialisten met een «T-profiel»(breed opgeleid met
1 expertisegebied, net als MEE georganiseerd is) die ingezet kunnen
worden in deze wijkteams?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

13

De leden van de PvdA-fractie houden vast aan het uitgangspunt één gezin,
één plan, één regisseur. Dit vraagt om een stelsel dat maatwerk mogelijk
maakt en de regie legt in handen van één regisseur (generalist) die het
(zorg)plan samen met het gezin opstelt of het plan van het gezin beoordeelt en toeziet op de uitvoering. Deze deskundige regisseur moet de
ruimte krijgen om zich in te kunnen zetten voor het gezin. Daarbij mag
financiën van gemeenten of erbij halen van andere professionals een rol
spelen. Maar volgens deze leden mag dit niet leidend zijn en ook niet
belemmerend. In de memorie van toelichting wordt gesproken dat
financiële overwegingen niet meespelen bij de noodzaak van een
voorziening, maar wel bij het bepalen van de vorm van de voorziening.
Genoemde leden vragen of hiermee maatwerk en het werk van een
regisseur wordt beperkt.
De leden van de PvdA-fractie willen graag dat het gezinsplan opener en
meer «van het gezin» in plaats van de hulpverlener is. Met problemen en
doelen geformuleerd door het gezin, daarbij ondersteunt door een
netwerkberaad, eigen kracht conferentie en/of met hulp van de regisseur
die het plan beoordeelt. Het moet bezit zijn van het gezin en leidend zijn
voor wat er gebeurt. Deelt de regering de mening dat het dossier van de
psychiatrische arts deel uit moet maken van het ene plan van het gezin,
anders wordt het één gezin, twee plannen, twee regisseurs? Zo nee,
waarom? Is het neerleggen van informatie bij ouders een oplossing om
het beroepsgeheim van bijvoorbeeld de arts te handhaven doch niet als
een hindernis te hebben voor de hulpverlening? Als ouders weigeren
informatie te delen, wat zijn mogelijkheden om informatie wel door te
geven (tijdelijke consequenties voor de openheid) als dit het belang van
het kind dient, bijvoorbeeld als de hulpverleners zorgen hebben over een
gezin en de meldcode kindermishandeling wordt toegepast? Hoe de
regering dit nader uitwerken tot een bruikbaar handvat voor gemeenten
en instellingen? Zijn professionals al voldoende geëquipeerd om hiermee
om te gaan? In hoeverre draagt het professionaliseringstraject hieraan bij?
Kan dit als eis worden opgenomen voor gecertificeerde instellingen? Zo
nee, waarom?
In de memorie van toelichting wordt gesproken over de inzet van
vrijwilligers en buurtgenoten. Zoals al eerder is verwoord gaan deze leden
uit van het principe: «It takes a village to raise a child». Er zit een grote
kans in het verbinden van inwoners uit een wijk, de school, het consultatiebureau en het versterken van de pedagogische civil society. Hoe
moeten genoemde leden de inzet van vrijwilligers en buurtgenoten zien?
Hoe wordt deze inzet ingevuld? Kunnen vrijwilligers en buurtgenoten
naast preventie ook jeugdhulp blijven aanbieden (zoals homestart) of
moeten ze voldoen aan onmogelijke eisen?
Deze leden zijn erg bezorgd over de samenwerking straks tussen
gemeenten en het onderwijs. Deze samenwerking achten zij van cruciaal
belang voor het organiseren van zorg dichtbij in de vertrouwde omgeving
van kinderen. Waarom is niet gekozen om deze samenwerking in de wet
te verankeren? Kan de regering een nadere toelichting geven op de
verantwoordelijkheidsverdeling tussen scholen en gemeenten voor de
zorg voor jeugd vanaf ingangsdatum van de nieuwe wet? Daarnaast
wordt de ondersteuning van kinderen met dyslexie bij jeugdhulp
ondergebracht. Is het niet verstandiger om dyslexiezorg over te hevelen
naar passend onderwijs? Aangezien kinderen met dyslexie juist in het
onderwijs die ondersteuning gaan gebruiken.
De leden van de PvdA-fractie zien graag congruente regio’s ontstaan. Dit
zal de zorg voor kinderen alleen ten goede kunnen komen. Wat is het
beleid van de regering om meer congruentie te realiseren tussen
verschillende samenwerkingsverbanden?
Genoemde leden hebben nog een vraag over nazorg adoptie. Hoe wordt
deze nazorg geregeld binnen de nieuwe Jeugdwet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

14

Welke rol speelt het verdrag inzake het rechten van het kind. Gemeenten
zouden zich moeten committeren aan dit verdrag door het te ondertekenen. Wat vindt de regering van deze ondertekening?
Gemeenten moeten een beleidsplan jeugdzorg opstellen. Deze leden zijn
van mening dat daarbij ook jeugdigen en ouders betrokken dienen te
worden. Wat vindt de regering van het voorstel om deze betrokkenheid te
verankeren in de wet? Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat ook
allochtone ouders en jongeren betrokken blijven bij jeugdhulp en dat
allochtone ouders de weg naar jeugdhulp gaan vinden?
De leden van de PvdA-fractie vinden het nog te onduidelijk welke
doelgroepen straks overkomen naar de gemeenten. In de memorie van
toelichting wordt de suggestie gewekt dat deze doelgroepen bekend zijn.
Tegelijkertijd wordt verwezen naar de brief over langdurige zorg in
september als moment van duidelijkheid over de afbakening. Wanneer
wordt uitputtend duidelijk welke doelgroepen overkomen naar de
Jeugdwet en welke groepen in de AWBZ blijven of naar de Zvw gaan?
De leden van de PvdA-fractie zijn zich bewust dat gemeenten moeten
samenwerken om bepaalde taken uit te kunnen voeren als het gaat om
jeugdbescherming en specialistische hulp. De regionale samenwerking
die daardoor ontstaat, staat op afstand van de gemeenteraad. Hoe wordt
de controle door de gemeenteraad gewaarborgd? In hoeverre kunnen
gemeenteraden colleges aanspreken op beleid dat uitgestippeld is door
de regionale samenwerkingsverband? Ontstaat hierdoor een verkoking
tussen preventie en voorzieningen aan de ene kant en jeugdbescherming
en specialistische zorg aan de andere kant?
De leden van de PVV-fractie vragen de regering waarom er geen vaste
termijn voor het jeugdbeleidsplan is opgenomen. Waarom zou het plan in
de ene gemeente vaker, of juist minder vaak geëvalueerd moeten worden
dan in een andere gemeente?
Hoe gaat de (boven)regionale samenwerking verwerkt worden in het
beleidsplan? Wat gebeurd er indien de regio akkoord is, maar een
gemeenteraad niet? Wie neemt uiteindelijk de beslissing tot goedkeuring
van het beleidsplan? Welke democratische waarde heeft de gemeenteraad
nog wanneer er door gemeenten samengewerkt gaat worden?
Komt de verantwoordelijkheid voor zowel preventie als jeugdbescherming
en jeugdreclassering wel in één hand, als preventie op lokaal niveau
geregeld word en jeugdbescherming en jeugdreclassering op (boven)regionaal niveau? Zo ja, hoe dan? Zo nee, wat zijn de gevolgen van deze knip
in verantwoordelijkheid?
Waarom mogen gemeenten een zelfstandige afweging maken? Hoe gaat
de regering voorkomen dat gemeenten de centen boven de kinderen
plaatsen? Als een gemeente een bepaalde voorziening niet ingekocht
heeft, hoe gaat het kind dan de juiste zorg krijgen? Mag een gemeente
bepaalde zorg weigeren omdat ze die zorg niet ingekocht heeft? Mag een
gemeente het advies van een deskundige naast zich neerleggen, omdat de
gemeente de voorgestelde voorziening niet ingekocht heeft? Zo nee, hoe
gaat de regering dit voorkomen?
Waarom kunnen gemeenten geen maatwerk leveren als ze niet de nodige
beleidsvrijheid hebben? Wat verstaat de regering precies onder de nodige
beleidsvrijheid? Waar ligt het omslagpunt tussen onvoldoende beleidsvrijheid en voldoende beleidsvrijheid? Waarom stelt de regering de
beleidsvrijheid van gemeenten boven het advies van een deskundige?
Hoe is dit in het belang van het kind?
Hoe gaat de gemeenteraad corrigerend optreden wanneer beslissingen op
een hoger niveau, bijvoorbeeld regionaal, genomen zijn? Welke mogelijkheden zijn er?
Wie van de hulpverleners zal optreden als de regisseur binnen een gezin?
Wat gebeurd er als er meerdere kinderen verschillende vormen van
jeugdzorg hebben, wie zal dan de regisseur zijn?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

15

Waaruit blijkt dat ouders en jeugdigen in deze wet als eerste verantwoordelijk zijn voor hun eigen hulpverleningsproces? Wie beslist er uiteindelijk
dat er een andere regisseur dan de ouders moet komen?
In wat voor gevallen valt te verwachten dat de jeugdzorg doorloopt tot het
23e levensjaar? Bevat deze bepaling geen perverse prikkel om de jeugdige
na het 18e jaar onder te brengen in een ander wettelijk kader?
Hoe gaat de overgangsregeling er precies uitzien? Krijgt een jeugdige, als
eerste verantwoordelijke voor zijn eigen hulpverleningsproces, de
mogelijkheid te kiezen voor dezelfde aanbieder als de overgangstermijn
verstreken is? Zo nee, waarom niet?
Gemeenten zijn zowel bestuurlijk als financieel afzonderlijk verantwoordelijk voor de uitvoering van taken in het kader van dit wetsvoorstel. Hoe
valt dit te rijmen met het scala aan (verplichte) samenwerkingsverbanden?
Wie legt er straks verantwoording af aan wie?
Wie is verantwoordelijk wanneer het mis gaat in de jeugdzorg en dit in
samenwerking ingekocht is? Welke wethouder kan ter verantwoording
geroepen worden en door wie?
Belangrijk is dat instellingen tijdig weten wie hun gesprekspartner is, wat
is tijdig?
Waar baseert u de veronderstelling op dat inzet op preventie en eigen
kracht leidt tot een besparing op specialistische zorg?
Hoe wordt erop toegezien dat de financieringssystematiek zo wordt
ingericht dat «afschuiven» niet lonend is? Wanneer wordt er ingegrepen
en door wie?
Wanneer is er volgens u sprake van ernstige tekortkomingen ter zake van
de uitvoering van de wet?
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 3.2. of
gemeenten ook verplicht zijn om een beleidsplan te hebben. Zo ja, moet
deze aan bepaalde normen voldoen, wat moet hierin minimaal in staan?
Wat gebeurt er als gemeenten geen beleidsplan overleggen? Hoewel deze
leden begrijpen dat een beleidsplan mogelijk vaker moet worden
aangepast dan bijvoorbeeld eens in de vier jaren, vragen zij waarom er
niet een minimale eis in de wet is opgenomen, graag ontvangen zij
hierover meer uitleg.
De gemeente bepaalt zelf welke hulp vrij toegankelijk is en welke niet. Aan
welke organisaties moet er dan gedacht worden bij de vrij toegankelijke
hulp? Kan het ook zijn dat gemeenten kunnen besluiten om voorheen
gemeentelijke, en vrij toegankelijke jeugdzorg, te laten vallen onder de
niet vrij toegankelijke hulp? Zoals maatschappelijk werk en lichte
opvoedondersteuning?
Grote zorg van de Inspectie jeugdzorg was dat er geen zicht gehouden
kon worden op de particuliere jeugdzorg. Is de particuliere jeugdzorg
straks verplicht om zich straks te registreren bij de gemeente als vrij
toegankelijke jeugdzorg? Zo nee, waarom niet? Wanneer dit niet het geval
is, hoe houdt de Inspectie jeugdzorg dan toezicht op de particuliere
jeugdzorg?
Naar aanleiding van paragraaf 3.3. Er wordt veel gesproken over
demedicaliseren, ontzorgen en de eigen kracht van ouders. De leden van
de SP-fractie delen de mening dat een kind niet onnodig een «sticker»
opgeplakt moet krijgen. Zij vragen de regering wel hoe zij hiervoor gaat
zorgen. Veel instellingen nemen immers geen kinderen op als er geen
psychologisch onderzoek is gedaan, veel scholen willen in die overvolle
klassen toch ook weten of het kind inderdaad ADHD heeft. Hoe gaat de
regering ervoor zorgen dat dit doorbroken wordt? In de wet kunnen deze
leden namelijk niet terugvinden hoe de regering juist dit specifieke
probleem gaat doorbreken. Erkent de regering ook dat sommige kinderen
en ouders wel gebaat zijn bij een goede diagnose, dat het soms ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

16

noodzakelijk is om te weten wat er met een kind of gezin aan de hand is?
Hoe valt dit te rijmen in de grote wens van de regering om te demedicaliseren?
Naar aanleiding van paragraaf 3.5. Waarom kiest de regering ervoor om in
de jeugdzorg periodiek een verklaring omtrent het gedrag aan te vragen
en werkt het niet met een continue screening zoals dat toegepast is in de
kinderopvang? Is de regering voornemens om alsnog een continue
screening voor de jeugdzorg toe te passen, zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie vragen wanneer de Kamer de uitgewerkte
plannen vanuit de jeugdzorg aangaande de aanbevelingen van de
commissie Samson ontvangt. Zo pleit de commissie Samson voor een
leider/ kind ratio. Dit gezien het feit dat jeugdhulpverleners teveel kinderen
op de groep en ambulant moeten begeleiden en zij hiervoor onvoldoende
tijd hebben. Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat deze aanbeveling ook
landelijk, dus ook door iedere gemeente, wordt uitgevoerd?
De leden van de SP-fractie vragen in dit kader of de regering voornemens
is om voor de overheveling van de jeugdzorg naar de gemeente, te zorgen
voor een zwarte (of witte) lijst van pleegouders. Kinderen hebben naar
mening van de leden van de SP-fractie het recht op een veilige leefomgeving. Wanneer een pleeggezin eerder als «niet veilig» is betiteld zou het
in de ogen van de leden niet nogmaals de mogelijkheid moeten krijgen
om zich aan te bieden als pleeggezin. Heeft de regering al onderzocht in
hoeverre zo’n zwarte of witte lijst van pleegouders te realiseren is en kan
de regering dit tevens toelichten?
De leden van de SP-fractie willen weten welke positie de forensische zorg,
met name de Forensische Polikliniek Kindermishandeling (FPKM) inneemt
in de Jeugdwet. De onderzoeksvraag naar deze expertise is het afgelopen
jaar toegenomen. Hoewel het gaat om een relatieve kleine groep
jeugdigen, hechten deze leden aan het voortbestaan van deze expertise.
Hoe gaat de regering dat regelen? Zij willen ook weten hoe de financiering
voor de FPKM geregeld gaat worden, zodat forensische-medische
expertise voor jeugdigen blijft bestaan.
Genoemde leden zijn naar aanleiding van paragraaf 3.6 blij te lezen dat de
regering heeft gekeken naar de mogelijkheid om de jeugdzorg door te
laten lopen tot na het 18e levensjaar (23 jaar). Zij vragen echter wie straks
bepaalt dat jeugdzorg niet meer nodig is. Is dat de jeugdige, zijn dat de
ouders, de hulpverlener of de gemeente? Wie heeft hierin het laatste
woord? Wie bepaalt dat jeugdzorg tot na het 18e levensjaar mag
doorlopen?
Genoemde leden zijn verbaasd dat de regering niet de mogelijkheid heeft
benut om de leeftijdsgrens, in uitzonderlijke gevallen, te verleggen voor
het wettelijk kader en de jeugd-ggz. Juist voor deze groep jeugdigen is
soms net dat beetje ondersteuning na het 18e levensjaar nog wenselijk.
Waarom heeft de regering hier niet voor gekozen, wat was hiervan de
precieze afweging? Is het niet wenselijk, om parallel aan het nieuwe
adolescentenstrafrecht ook in de jeugdreclassering deze door te laten
lopen tot na het 23e levensjaar? Waarom heeft de regering hier niet voor
gekozen? Er is straks de mogelijkheid jeugdzorg door te laten lopen tot na
het 18e levensjaar, geldt dit ook voor de pleegzorg? Zo ja, is de gemeente
dan ook verantwoordelijk om de pleegzorgvergoeding aan pleegouders
door te laten lopen?
Naar aanleiding van paragraaf 3.7. De leden van de SP-fractie constateren
dat de regering voornemens is om gemeenten veel meer te laten
samenwerken met scholen dan eerder het geval was. Echter zij maken
zich wel zorgen. De «stille» bezuinigingen op het onderwijs, zoals de extra
kosten voor personeel, onderhoud en materialen stijgen jaarlijks waar
geen bekostiging tegenover staat. Ook zitten de leraren nog steeds op de
nullijn. Verder maken deze leden zich zorgen dat gemeenten straks
nergens meer financiële ruimte hebben en daarom ook op onderwijsgerelateerde zaken gaan beknibbelen en hogere eigen bijdragen gaan

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

17

hanteren bij bijvoorbeeld het leerlingenvervoer. Zij vragen om een reactie
van de regering hierop. Voorts willen zij weten hoe de regering de
samenwerking tussen scholen en gemeenten precies wil gaan
vormgeven? Tevens zijn deze leden benieuwd naar de inzet van het
centrum voor jeugd en gezin en de Zorg- en Advies-Teams binnen
scholen. Hoe wordt nu precies de begeleiding op deze scholen vervangen,
daar waar jeugdzorg het niet doet? Zij vragen om een uitgebreide
toelichting hierop.
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 3.8 de
regering aan welke vormen van samenwerkingsverbanden zij denken. Als
gemeenten bijvoorbeeld kiezen voor een gemeenschappelijke regeling,
hoe denkt de regering de democratische controle op de jeugdzorg vanuit
de politiek te waarborgen? Hoe kunnen, volgens de regering, de gemeenteraadleden en de Kamer voldoende zicht hebben en controle uitoefenen
op het feit of de jeugdzorg goed wordt uitgevoerd?
Genoemde leden vragen de regering of zij willen toelichten hoe de
bovenregionale samenwerking eruit komt te zien. Zijn alle gemeenten
bijvoorbeeld verplicht om financieel bij te dragen aan bijvoorbeeld een
specialistisch zorgaanbod zoals gesloten jeugdzorg? Gaat dit per jeugdige
of gaat het om een vaste bijdrage voor gemeenten? Wie coördineert deze
bovenregionale inkoop van zorg?
Voorts vragen zij de regering op welk onderzoek of welk wetenschappelijk
inzicht zij zich baseren als zij aangeven dat samenwerking of gezamenlijke
inkoop van jeugdzorg ook (direct) ertoe zal leiden dat er minder zwaardere
zorg nodig is. De provincies hebben immers de afgelopen jaren ook
ingezet op meer inzet van lichtere zorg en minder inzetten van residentiële
zorg. Hoeveel meer rek denkt de regering dat er nog in zit? Kan de
regering aangeven hoeveel kinderen er momenteel wachten op een plek
in de (semi)residentiële jeugdzorg?
Hoe toegankelijk wordt de jeugdzorg als dit grootschalig wordt geregeld
in 41 regio’s en samenwerkingsverbanden? In hoeverre is er door
gemeenten aangegeven te willen aansluiten bij GGD- en Veiligheidsregio’s? Voorts willen deze leden een overzicht ontvangen in hoeverre de
(sub)regionale en bovenregionale samenwerking nu al plaatsvindt. Tevens
vragen zij of de regering wil uitleggen als gemeenten samenwerken of bij
gezamenlijke inkoop, hoe de financieringssystematiek zo wordt ingericht
dat afschuiven naar zeer specialistische of ingrijpende zorg niet lonend is.
Naar aanleiding van paragraaf 3.9 vragen de leden van de SP-fractie hoe
de regering de uitwerking van de indeplaatsstelling ziet als het gaat om
jeugdzorgorganisaties. Kan de regering dit nader toelichten Hoe kan de
gemeenteraad hier haar controlerende taak uitoefenen? Is het college
verplicht om dit aan de gemeenteraad voor te leggen? Deze leden vragen
de regering of zij kan uitleggen, mogelijk geïllustreerd met voorbeelden,
waar exact de bevoegdheid van de gemeenteraad, het college ophoudt en
waar die van de Minister begint.
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat
door de regering wordt gesteld dat waar preventie geen uitkomst heeft
geboden of geen toekomst kan bieden het college verplicht is een
voorziening op het gebied van jeugdhulp te treffen. Preventie is een prima
middel om kleine opvoedingsproblemen op te lossen maar deze leden
willen hier duidelijk stellen dat bij sommige problematieken gelijk een
zwaardere vorm van zorg nodig is. Deelt de regering de mening dat
preventie niet als zogenaamd voorliggende voorziening moet worden
gebruikt als er zwaardere zorg nodig is. Deelt de regering de analyse dat
dit de jeugdhulp onnodig duur kan maken? Graag vernemen deze leden
van de regering het verschil tussen preventie en jeugdhulp.
De leden van de CDA-fractie vragen waarom er gekozen is om de slogan
van de nieuwe Jeugdwet «één gezin, één plan, één regisseur» niet in de
wet op te nemen maar een uitgangspunt te laten zijn. Het is nu mogelijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

18

dat er meerdere plannen gemaakt zijn voordat een kind bij de benodigde
zware zorgverlener is gearriveerd. Waarom is er niet gekozen voor het
uitgangspunt dat families zelf een plan op mogen stellen waar professionals zich dan in principe aan te houden hebben?
De regering geeft terecht aan dat het van belang is dat er een goede
overdracht plaatsvindt zodra een jongere na het 18e jaar in een ander
wettelijk kader terecht komt. Om meerdere redenen hebben deze leden
hier zorg om. Genoemde leden vinden dit praktische deel een verantwoordelijkheid van de gemeenten, hoe kijkt de regering hier tegen aan? Zij zijn
ook van mening dat het voor de jongere die verjaart en 18 jaar wordt,
goed geregeld moet zijn. Waarom heeft de regering dit niet bij wet
geregeld, in het bijzonder voor de jongeren die in de zwaardere zorgtrajecten verblijven/deelnemen?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe dit zich verhoudt in relatie tot de
Zorgverzekeringswet (Zvw). Bijvoorbeeld een jongere die in een instelling
voor psychiatrie verblijft en zich op zijn 18e verjaardag moet verzekeren.
Kan hij zich nog wel verzekeren, in het bijzonder wat het vrijwillige deel
van de verzekering betreft? Hoe voorkomen wij risicoselectie aan de poort
van de Zorgverzekeringwet doordat jongeren via de Jeugdwet een
zwaardere zorgvraag hebben?
De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de keuzevrijheid van
jeugdigen en hun gezin. De regering is voornemens artikel 13 in de Zvw te
schrappen of aan te passen. Wat betekent dit voor de hulpverleningsrelatie bij het bereiken van de leeftijd van 18 jaar van een jeugdige? Hoe
beoordeelt de regering dit?
Nu is de jeugdpsychiatrie onderdeel van de Zvw. Hierin is de second
opinion geregeld. Hoe pakt dit uit in de Jeugdwet?
De leden van de CDA-fractie spreken waardering uit voor het afzien van
een vaste termijn voor een gemeentelijk beleidsplan. Mogen deze leden
erop rekenen dat in de nieuwe Wmo eenzelfde bepaling zal verschijnen?
In de Jeugdwet verdwijnt het wettelijk recht op zorg en wordt vervangen
door een jeugdhulpplicht van gemeenten. In de memorie van toelichting
wordt gesteld dat gemeenten daarbij vanzelfsprekend wel gehouden zijn
aan internationale verdragen, zijnde het IVRK, het EVRM, het IVBPR en het
nog te ratificeren Verdrag inzake de rechten van personen met een
handicap. Graag krijgen de leden van de CDA-fractie een toelichting of de
regering zich nog houdt aan genoemde verdragen, als zij op nationaal
niveau in wetten in formele zin (zoals de Jeugdwet) niet langer het recht
op zorg op neemt. Anders gesteld, handelt Nederland in strijd met deze
verdragen door zorg aan jeugdigen niet langer als recht te waarborgen?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 3.2 dat het wettelijke
recht op zorg zoals dit onder de Wet op de jeugdzorg (Wjz), de AWBZ en
de Zvw bestond, vervangen wordt door een jeugdhulpplicht van
gemeenten. De gemeente heeft hierbij de nodige beleidsvrijheid, het is
voorts de gemeente die beslist of en welke voorziening een jeugdige
nodig heeft en de gemeente kan een zelfstandige afweging maken over
welke voorziening precies moet worden getroffen. Welke rol voorziet de
regering hierbij voor de huisarts? Kan dit in gelijke gevallen leiden tot
verschillen in uitkomsten? Is hiermee potentieel niet de rechtsgelijkheid in
het geding en daarmee een strijdigheid met het VN-kinderrechtenverdrag?
De leden van de D66-fractie lezen dat met het wetsvoorstel wordt beoogd
dat meer gebruik gemaakt moet gaan worden van preventie in de vorm
van laagdrempelige opgroei- en opvoedondersteuning, om te voorkomen
dat de jeugdige en zijn ouders op een later tijdstip duurdere, meer
gespecialiseerde vormen van jeugdhulp nodig hebben, dat er een
jeugdbeschermingsmaatregel getroffen dient te worden, dan wel dat de
jeugdige in het strafrechtelijke kader terechtkomt. De positionering van
preventie en eerstelijnsjeugdhulp komt deze leden echter problematisch
voor. Als zij het goed begrijpen worden preventie en jeugdhulp funda-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

19

menteel gescheiden. Prestatieveld 2 van de Wmo («op preventie gerichte
ondersteuning van jeugdigen met problemen met opgroeien en van
ouders met problemen met opvoeden») wordt wel onder de Jeugdwet
gebracht, maar niet onder jeugdhulp. In de wet worden wel eisen gesteld
aan (aanbieders) van jeugdhulp en gecertificeerde instellingen, maar niet
aan aanbieders van preventie. In de praktijk is dat onderscheid echter vaak
niet zo eenduidig, bijvoorbeeld in het geval van sociale wijkteams die
jeugdigen en gezinnen ondersteunen bij opvoed- en/of opgroeiproblemen. Daar zal in veel gevallen sprake zijn van een mengvorm van
(geïndiceerde) preventie en/of vrij toegankelijke (ambulante) jeugdhulp.
Vallen deze activiteiten nu onder jeugdhulp of van preventie?
De leden van de D66-fractie constateren dat de transformatie van de
jeugdzorg vereist dat gemeenten in staat zijn om zo vroeg mogelijk
risico’s in het veilig opgroeien van kinderen en jongeren in beeld te
krijgen. Alleen dan zullen gemeenten in staat zijn om een efficiënter en
effectiever jeugdstelsel in te richten. Van gemeenten vraagt dit het
jeugdstelsel zo in te richten dat kinderen, jongeren en gezinnen met een
hoog risicoprofiel in beeld zijn en dat problemen vroegtijdig worden
gesignaleerd. Hoe waarborgt het Rijk dat alle kwetsbare groepen door
gemeenten in beeld worden gebracht en dat sociale wijkteams voldoende
kennis en ervaring hebben om kwetsbare groepen in beeld te hebben en
daarmee erger te voorkomen? Gaan gemeenten hier bijvoorbeeld ook
opvangcentra waar kinderen en jeugdigen verblijven structureel bij
betrekken?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 3.6 dat de regering van
mening is dat een goede overdracht dient plaats te vinden zodra een
jongere na zijn 18e levensjaar in een ander wettelijk kader terecht komt,
met name voor de continuïteit van zorg en daarmee voor het welzijn van
de jeugdige. Genoemde leden zijn dat van harte met de regering eens,
maar missen een verdere toelichting. Graag ontvangen zij een concrete
uitwerking van de «belangrijke rol» die de regering hier voor de
gemeenten ziet.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 3.7 dat met het invoeren
van een nieuw stelsel voor passend onderwijs en de nieuwe Participatiewet samenwerking tussen scholen en gemeenten nog belangrijker
wordt dan voorheen. Deze leden constateren voorts dat de bovenregionale samenwerkingsverbanden tussen de gemeenten en de samenwerkingsverbanden in het onderwijs niet in alle gevallen goed op elkaar
passen. Op welke wijze zal ervoor worden zorggedragen dat sprake is van
een goede aansluiting tussen jeugdzorg en passend onderwijs? Welke
negatieve gevolgen heeft dit voor kinderen en jongeren die op school
extra ondersteuning behoeven om schooluitval te voorkomen en ook
jeugdhulp ontvangen? Hoe wordt de privacy beschermd van een
minderjarige die jeugdhulp nodig heeft en ook op school extra ondersteuning behoeft?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 3.8 dat het beoogde
maatschappelijk doel van dit wetsvoorstel is dat jeugdigen gezond en
veilig opgroeien, hun talenten ontwikkelen en naar vermogen participeren
in de samenleving. De verantwoordelijkheden daartoe worden met het
wetsvoorstel overgeheveld naar de gemeenten. Van gemeenten wordt
gevraagd dat zij voldoende uitvoeringskracht organiseren om de nieuwe
taken in het kader van de verschillende decentralisaties, waaronder de
jeugdhulp, goed uit te kunnen voeren. In het wetsvoorstel is opgenomen
dat daar waar dat van belang is, gemeenten moeten samenwerken. Dit
geldt in het bijzonder voor een specifiek aantal taken, zoals de uitvoering
van kinderbeschermingsmaatregelen, jeugdreclassering en bepaalde
specialistische vormen van jeugdhulp en gesloten jeugdhulp in het kader
van ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen, zo lezen de hier aan het
woord zijnde leden. Zij hebben ten aanzien hiervan een aantal kritische
vragen. Kan de regering in een helder overzicht uiteenzetten wat de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

20

gemeente voortvloeiende uit het wetsvoorstel straks wel en niet kan en
mag op het terrein van de jeugdzorg, wat op regionaal niveau geregeld
moet worden en wat op bovenregionaal niveau, en hoe deze regio’s in de
praktijk samenvallen met andere regionale samenwerkingsverbanden,
zoals de arbeidsmarkt- en veiligheidsregio’s? De zorg wordt lokaal,
regionaal en bovenregionaal gespreid. Hoe vindt de afstemming tussen
deze lagen plaats? Gaat het om congruente regio’s, in de zin dat lokale
clusters samenvallen in de regio? Dezelfde vraag hebben deze leden voor
regionale clusters en bovenregionale afbakening. Kunnen gemeenten in
meerdere van de veertig regionale samenwerkingsverbanden voor de
Jeugdwet plaatsnemen? Zo ja, bestaat dan het risico van een lappendeken
van bestuurlijke overleggen? Kunnen gemeenten vrijblijvend een regio
verlaten, of juist bij een andere regio aansluiten? Op welke wijze kunnen
achterblijvende gemeenten dergelijke veranderingen opvangen?
De leden van de D66-fractie lezen dat de samenwerkingsverbanden
waarvoor de gemeenten kiezen voldoende robuust dienen te zijn om de
verschillende taken te kunnen uitvoeren. Wat wordt verstaan onder
«voldoende robuust» en op welke wijze en door wie wordt bepaald of aan
die kwalificatie is voldaan? De regering wil de «bevoegdheden en
middelen in handen van één bestuurslaag», maar gemeenten gaan
samenwerken in bovengemeentelijke samenwerkingsverbanden. Ontstaat
er dan niet juist een nieuwe, zwak democratisch gelegitimeerde,
bestuurslaag? Bestaat niet het gevaar dat er een bestuurlijke wirwar
ontstaat? Hoe voorkomt de regering dat de democratische controle enkel
bestaat uit controle van interbestuurlijk overleg achteraf? Welke risico’s
draagt de beoogde spreiding voor het van belang geachte corrigerende
vermogen van de gemeenteraad? Genoemde leden vragen tot slot of om
het doel te bereiken niet juist opschaling van gemeenten, in plaats van
samenwerking nodig is.
Het is voor de leden van de ChristenUnie-fractie onduidelijk op welke
manier jeugdigen hulp toegewezen krijgen? Op welke wijze is het
indicatieproces voor het ontvangen van hulp in de wet geregeld? Wie
heeft welke verantwoordelijkheid?
Deze leden merken op dat ervoor gekozen is om de verantwoordelijkheid
voor de jeugd-ggz naar de gemeenten over te hevelen. Deze leden vragen
de regering nader in te gaan op de verontrusting van vele professionals,
ouders en kinderen dat gemeenteambtenaren de rol van doorverwijzer
over zullen nemen. Wie bepaalt uiteindelijk of iemand specialistische zorg
nodig heeft, is dat een professional of is dat iemand aan een gemeenteloket?
Deze leden vragen, waarom er niet in de wet is vast gelegd dat
gemeenten de verantwoordelijkheid hebben voor het faciliteren van
familiegroepsplannen.
Deze leden vinden het van belang dat wanneer een jongere hulp nodig
heeft dit ook na het bereiken 18-jarige leeftijd wordt gecontinueerd. Op
welke wijze worden gemeenten gestimuleerd om hulp te continueren?
Hoe wordt voorkomen dat deze
«knip» geen problematische gevolgen heeft voor de continuïteit van de
hulp? Hoe verloopt de zorginkoop en toeleiding voor jongeren tot 24 jaar
in het justitieel kader?
Deze leden merken voorts op dat de integrale hulp aan gezinnen volgens
het uitgangspunt «één gezin, één plan, één regisseur» zal worden
geboden. Waarom is de regisseursfunctie niet nader in de wet
omschreven? Hoe zal deze regisseursfunctie eruit gaan zien?
Voor de leden van de GroenLinks-fractie is het van groot belang dat
jongeren zelf zeggenschap hebben in hun zorg. Dat betekent in eerste
instantie zeggenschap op individueel niveau. Deze leden willen dat de
mogelijkheid voor een persoonsgebonden budget helder wordt verankerd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

21

in de wet. In het wetsvoorstel is een zogenaamde individuele voorziening
wel mogelijk, maar worden daar zeer strenge eisen aan gesteld. Zo heeft
de regering een bepaling in de wet opgenomen dat de gemeenteraad bij
verordening bepaalde soorten jeugdhulp uit kan sluiten van een
pgb-mogelijkheid. Heeft de regering niet, net als deze leden, de behoefte
om eigen regie in de zorg te stimuleren? Wil de regering daarom niet
overwegen minder strenge eisen te stellen aan de pgb-mogelijkheid in de
Jeugdwet?
In de memorie van toelichting spreekt de regering veelvuldig over het
belang van het sociale netwerk en de eigen kracht van mensen.
Genoemde leden zien dat echter weinig terugkomen in het wetsvoorstel,
behalve als doelstelling voor gemeentelijk beleid. Deze leden vinden het
belangrijk dat het recht op regie «in eigen kring» benoemd wordt in de
Jeugdwet en dat het maken van een familiegroepsplan (gemaakt door
familie en overig sociaal netwerk) wordt opgenomen als doelstelling van
het gemeentelijk beleid, waar alle betrokken partijen aan mee dienen te
werken. Is de regering, in lijn met haar wens om het sociale netwerk meer
bij zorg te betrekken, bereid dit te regelen in de Jeugdwet?
In tweede instantie betekent zeggenschap voor de leden van de
GroenLinks-fractie dat jongeren ook op collectief niveau inspraak moeten
hebben in de jeugdzorg, bij voorkeur vastgelegd in de Jeugdwet. Is de
regering het met deze leden eens dat, zeker in de uitvoer van deze
precaire transitie, advies en inspraak van jeugdzorg cliënten zelf van het
grootste belang zijn? Is de regering bijvoorbeeld bereid om jongeren te
betrekken in het toezicht op de jeugdzorg en zo ja, is zij bereid dit te
verankeren in de wet?
De leden van de SGP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 3.2 of
de regering wil toelichten in hoeverre de juridische status van het recht op
zorg verschilt van de jeugdhulpplicht. Biedt het recht op zorg daadwerkelijk een verdergaande aanspraak of kan verdedigd worden dat het recht
op zorg en de jeugdhulpplicht in hoge mate tot hetzelfde resultaat leiden,
aangezien hetzelfde doel wordt beoogd en enkel het proces en de
organisatie verschillen? In hoeverre benadert de jeugdhulpplicht materieel
de bedoeling van het recht op zorg, gezien het feit dat de gemeente
verplicht is op basis van advies van geregistreerde professionals tot een
beslissing te komen.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de regering het acceptabel
acht dat minderjarigen een beroep kunnen doen op de jeugdhulpplicht
van de gemeente, terwijl voor volwassenen in de AWBZ en de Zvw een
recht op zorg bestaat. In hoeverre is de rechtsgelijkheid bijvoorbeeld
gewaarborgd tussen een minderjarige met een ernstige vorm van autisme
en een meerderjarige met dezelfde problematiek, terwijl de aanspraken op
zorg verschillen? Kan het enkele feit van de volwassenheid in een
dergelijk geval voldoende rechtvaardiging bieden voor het gemaakte
onderscheid?
De leden van de SGP-fractie constateren naar aanleiding van paragraaf 3.3
dat de regering meer verwacht van gezinnen en sociale netwerken. Zij
vragen in het licht van de geschetste doelen en verwachtingen een reactie
op het advies Maatschappelijke veerkracht in het publieke domein van de
Raad voor maatschappelijke ontwikkeling (2013). Deze leden zijn met
name benieuwd welke waarborgen de regering in het wetsvoorstel heeft
aangebracht om de door de raad beschreven gelijkheidsfuik te ontwijken.
Hoe wil de regering met dit wetsvoorstel bevorderen dat de variëteit die
inherent is aan de inzet op eigen kracht van sociale verbanden daadwerkelijk in het zorgaanbod tot uitdrukking kan komen?
De leden van de SGP-fractie vragen steunen de inzet van de regering van
harte om allereerst de verantwoordelijkheid en eigen kracht van sociale
verbanden aan te spreken. Mantelzorg is voor een succesvolle uitvoering
van dit wetsvoorstel onder meer van groot belang. Zij vragen welke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

22

maatregelen de regering treft om de naast de hogere verwachtingen die
zij van sociale verbanden heeft ook de mogelijkheden om die verantwoordelijkheid waar te maken te versterken. Zij vragen bijvoorbeeld hoe de
extra inzet van de regering op het belang van tweeverdienerschap te
rijmen is met de belangen en doelen die in dit wetsvoorstel worden
benadrukt. Hoe beoordeelt zij het gegeven dat veel ouders in alleenverdienersgezinnen zich door de verdergaande fiscale benadeling gedwongen
zien meer te gaan werken dan zij met het oog op de belangen van hun
gezin en sociale omgeving wenselijk vinden?
Genoemde leden vragen naar aanleiding van paragraaf 3.5 waarom het
nodig is periodiek een verklaring omtrent het gedrag (VOG) te vragen van
professionals. Zij vragen of minder bureaucratische maatregelen mogelijk
zijn die waarborgen dat na een afgegeven VOG de gewenste informatievoorziening met betrekking tot professionals geregeld is.
De leden van de SGP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 3.6 op
welke wijze het streven om continuïteit van zorg te bieden bij het intreden
van de meerderjarigheid in het wetsvoorstel is geregeld. Welke
waarborgen vindt de regering van belang om deze continuïteit te
bevorderen?
De leden van de SGP-fractie lezen in paragraaf 3.8 dat het nadrukkelijk de
bedoeling is dat gemeenten de jeugdhulp zoveel dichtbij en in de
omgeving van het gezin organiseren. Deze leden merken op dat de
schaalvergroting die door het wetsvoorstel kan ontstaan hiermee op
gespannen voet kan staan. Zij vragen daarom of de regering uitdrukkelijk
voor het uitgangspunt kiest dat de inzet op samenwerking niet verder gaat
dan met het oog op de specifieke taken noodzakelijk is.
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre de congruentie van
regio’s voor de regering een criterium vormt. Onderkent de regering dat
vooral de praktische werkbaarheid en niet zozeer de theoretische
schoonheid nagestreefd moet worden? Zij vragen aandacht voor en
reactie op de bevinding uit de tweede voortgangsrapportage dat de
behoefte van de Rijksoverheid aan congruente regio’s tot vertraging in het
bestuurlijke proces heeft geleid. Bij het bewaken van de voortgang van
het samenwerkingsproces is kennelijk niet alleen een kritische blik richting
de gemeentelijke overheid geboden.
4. De toegang tot jeugdhulp
De leden van de VVD-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 4.2
welke verbindingen worden gelegd met de Wet publieke gezondheid? Op
welke wijze kunnen gemeenten samenwerking tussen jeugdgezondheidszorg en jeugdhulpverlening stimuleren? Hoe is de informatieuitwisseling tussen de jeugdhulpverlening, jeugdgezondheidszorg en
huisarts en tussen de advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (AMHK’s) en de jeugdgezondheidszorg geregeld? Zijn er
wettelijke restricties die het optimaliseren van de wederzijdse informatieuitwisseling in de weg staan, anders dan restricties die de privacy van
cliënten borgen en voortvloeien uit het beroepsgeheim?
Voorts vragen genoemde leden naar aanleiding van paragraaf 4.3 welke
beïnvloedingsmogelijkheden gemeenten hebben ten aanzien van de
instroom jeugd-ggz, jeugdbescherming en jeugdreclassering.
Kan de regering naar aanleiding van paragraaf 4.4 uitleggen op welke
wijze gemeenten afspraken kunnen maken met huisartsen en jeugdartsen
over spiegelinformatie van doorverwijsgedrag? Is het mogelijk dat de
VNG hierover landelijke afspraken maakt met de koepels van huisartsen,
jeugdartsen en zorgverzekeraars?
Hoe wordt voorkomen dat de jeugd juist gemedicaliseerd wordt omdat
gesprekken binnen de huisartspraktijk voor de rekening komen van de
gemeenten en het voorschrijven van medicatie nog steeds uit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

23

Zorgverzekeringswet gefinancierd blijft? Hoe staat dit in verhouding tot
het hoofddoel demedicalisering van de jeugd?
Naar aanleiding van paragraaf 4.5. De leden van de VVD-fractie achten het
signaleren van kindermishandeling een belangrijk aandachtspunt.
Waarom is er voor gekozen om de AMHK’s onder te brengen in de Wmo?
Welke verbindingen worden er gelegd met de Jeugdwet? Wat betekent dit
voor de positie van de vertrouwensarts binnen het AMHK en de taken van
«het geven van advies» en «het doen van onderzoek»? Is de positie van de
vertrouwensarts die een belangrijke rol speelt in het signaleren en
onderzoeken van kindermishandeling geborgd in het AMHK? En is hun
juridische positie binnen het AMHK zeker gesteld? Worden de taken van
«het geven van advies» en «het doen van onderzoek» binnen één
organisatie gehouden?
Deelt de regering de mening van deskundigen die stellen dat het brengen
van het melden van kindermishandeling onder de Wmo in plaats van de
Jeugdwet tot versnippering leidt? Immers, er moet eerst een plan worden
gemaakt, daarna maakt de raad voor de kinderbescherming een plan, dan
de gecertificeerde instelling en dan de jeugdhulpaanbieder. Kan de
regering hierop reflecteren?
De leden van de PvdA-fractie willen graag een nadere toelichting over
de verschillende toegangsmogelijkheden binnen de wet. Huisartsen,
medisch specialisten, jeugdartsen en het AMHK worden ook gezien als
toegangspoorten tot jeugdhulp(en eventueel jeugdbescherming). Hoe
verhouden deze toegangsmogelijkheden zich met de beleidsvrijheid van
gemeenten die overigens de jeugdhulp mogen bepalen? Volgens de leden
kan ook het voorgaande verkokering, die we juist met deze wet proberen
te doorbreken, in de hand werken. Hoe beoordeelt de regering deze
constatering? Welke rol speelt een multidisciplinair samengesteld
wijkteam in de toegang? Wat gebeurt er bij geschillen tussen de gemeente
en bijvoorbeeld een huisarts?
Ondersteuning wordt zoveel mogelijk in de eigen omgeving van het kind
en het gezin geboden. De leden van de PVV-fractie vragen bij welke
vormen van ondersteuning dit niet mogelijk is. Kan het zijn dat ondersteuning niet in de buurt geboden kan worden omdat de gemeente geen
contract afgesloten heeft met een aanbieder in de buurt? Waarom wordt
de deskundige pas bij het gesprek betrokken op het moment dat de
gemeente vaststelt dat jeugdhulp nodig is? Kan de deskundige niet gelijk
bij het gesprek betrokken worden? Waarom wordt de deskundige er
überhaupt bij betrokken als de gemeente de macht heeft om de mening
van deze deskundige naast zich neer te leggen? Waarom wordt het
oordeel van een rechter wel per definitie geaccepteerd, maar het oordeel
van een deskundige niet? Is de regering bereid de mening van de
deskundige doorslaggevend te laten zijn? Zo nee, waarom stelt u de
mening van een gemeenteambtenaar boven het oordeel van een
deskundige?
Welke vormen van jeugdhulp moeten ten minste vrij toegankelijk zijn?
Mogen gemeenten werken met een wachtlijst voor jeugdhulp? Zo ja, komt
dit de kwaliteit van de zorg ten goede? Mag de huisarts, specialist of
jeugdarts ook doorverwijzen naar jeugdzorg die niet door de gemeente
ingekocht is? Mag een jeugdige met een verwijzing van de huisarts,
specialist of jeugdarts op zak zelf zijn behandelaar kiezen? Hoe wordt de
huisarts, specialist en/of jeugdarts op de hoogte gesteld van medische
problemen door jeugdhulpverleners?
Wie zitten er in de (multidisciplinaire) toegangspoort van gemeenten? Wie
zouden er volgens de regering minimaal in moeten zitten? Waarop
baseert de regering dit? Gaat de regering dit wettelijk regelen? Zo nee,
waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

24

Waarom is het relevant voor de kwaliteit van de jeugdzorg dat gemeenten
kunnen sturen op volumebeheersing? Wat voor afspraken tussen
gemeenten en zorgverzekeraars en professionals heeft de regering voor
ogen? Wat zou de invloed van die afspraken zijn op de kwaliteit en
toegankelijkheid van de jeugdzorg? Waarom zouden gemeenten iets te
zeggen moeten hebben over het voorschrijf- en doorwijsgedrag van
artsen? Staan de centen soms boven de medische noodzaak? Wie is in het
hele verhaal van artsen, zorgverzekeraars, gemeenten, afspraken, et
cetera eigenlijk de regisseur?
Waarom is waarheidsvinding niet opgenomen in de wet voor wat betreft
onderzoek door het AMHK en de raad voor de kinderbescherming? Is de
regering bereid waarheidsvinding te verplichten? Zo nee, waarom niet? Is
de regering bereid waarheidsvinding voor iedereen die onderzoek doet
en/of rapporten schrijft over jeugdigen te verplichten aan waarheidsvinding te doen? Zo nee, waarom niet?
Is de regering bereid jeugdigen en ouders het recht op «second opinion»
te geven wanneer zij het niet eens zijn met wat er in rapporten over hen
geschreven staat? Zo nee, waarom niet?
Hoeveel aanbieders van jeugdhulp moet een gemeente minimaal
contracteren? Als dit slechts één aanbieder is, vindt u dan dat de jeugd
een keuze heeft?
De leden van de SP-fractie lezen in paragraaf 4.1 enerzijds dat de
regering graag laagdrempelige en herkenbare jeugdhulp wil, maar
anderzijds dat de toegang niet per se geregeld hoeft te worden door het
centrum voor jeugd en gezin. Genoemde leden zijn hierover verbaasd, er
zijn immers miljoenen uitgetrokken om deze centra op te richten, waarom
kiest de regering niet om voor geheel Nederland 1 herkenbare toegang te
regelen? Waarom heeft de regering het concept centrum voor jeugd en
gezin los gelaten? Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat alle ouders en
jeugdigen, ongeacht waar ze ook wonen in Nederland, weten waar ze
moeten aankloppen voor hulp? De leden van de SP-fractie willen weten
op welke wijze gemeenten ervoor gaan zorgen dat jongeren en ouders
aangewezen worden naar de juiste zorg, ook buiten kantooruren. Tevens
willen zij weten in hoeverre gemeenten de uitgangspunten van één gezin,
één plan, één regisseur gaan uitvoeren. Zij vragen daar een toelichting op.
De regering wijst voor laagdrempelige zorg op het centrum voor jeugd en
gezin, het AMHK, en Zorg- en Adviesteams. Deze leden willen een
duidelijke toelichting ontvangen wie nu precies waar verantwoordelijk
wordt gehouden en welke instanties welke verantwoordelijkheid krijgen.
Voorts willen zij weten hoe de regering ervoor gaat zorgen dat het
duidelijk wordt voor jongeren en ouders, waar zij naartoe kunnen, zodra
zij zorg nodig hebben.
Naar aanleiding van paragraaf 4.2. De leden van de SP-fractie willen een
overzicht ontvangen welke zorg nu precies valt onder de Wet publieke
gezondheidszorg, Wet maatschappelijke ondersteuning, Algemene Wet
Bijzondere Ziektekosten, de Zorgverzekeringswet en de nieuwe Jeugdwet.
Voorts willen zij weten hoe het preventief gezondheidszorgpakket
uitgevoerd gaat worden in de Jeugdwet.
Naar aanleiding van paragraaf 4.3 vragen genoemde leden de regering
welke competenties over het adviseren, bepalen en inzetten van
jeugdhulp zij wil uitwerken en met welke partijen zij dit besluiten. Voorts
willen zij weten welke nadere regels er gesteld worden ten aanzien van de
deskundigheid waarover de gemeente moet beschikken ten aanzien van
deze taken. Wie beslist over deze nadere regels en kan de regering deze
regels naar de Kamer sturen op korte termijn? Ook willen zij weten of de
competenties niet vreselijk bureaucratisch worden. Is er hier niet opnieuw
sprake van wantrouwen naar professionals? Zij willen hier een toelichting
op ontvangen. Hoe gaan gemeenten ervoor zorgen dat er niet weer met

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

25

lange beschikkingen en indicaties gewerkt gaat worden zoals ook de wens
was van de parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg?
De regering neemt in het voorliggende wetsvoorstel op dat gemeenten
expliciet de mogelijkheid tot verwijzing naar jeugdhulp opnemen voor de
huisarts, medisch specialist en de jeugdarts. Zo valt te lezen in paragraaf
4.4. Echter, deze leden willen een toelichting in hoeverre de ambtenaar op
de spreekstoel gaat zitten van de arts, aangezien hij dient te letten op de
financiële aspecten van de jeugdzorg. Is de regering bereid om in het
voorliggende wetsvoorstel op te nemen dat enkel professionele deskundigen mogen doorverwijzen en dat dit geenszins een taak wordt van de
gemeente? Zo nee, waarom niet?
De leden van de SP-fractie snappen uit paragraaf 4.5 dat de regering heeft
gekozen om de steunpunten huiselijk geweld en het Advies en Meldpunt
Kindermishandeling samen te voegen, maar vragen de regering of het
straks voor iedere organisatie en iedere burger duidelijk is dat daar
melding gedaan kan worden van kindermishandeling. Blijft het landelijk
nummer meldpunt kindermishandeling bestaan? Is straks het AMHK in
staat om ook zelf hulp te verlenen zoals dat nu vaak gebeurd in de
bureaus jeugdzorg? Hoe blijft dit behouden aangezien dit vaak belastende
onderzoeken en zware zorg kan voorkomen?
De regering geeft de huisarts, de medische specialist en de jeugdarts een
specifieke positie in de rol van doorverwijzer. De leden van de
CDA-fractie vragen hoe het uitgangpunt van één gezin, één plan en één
regisseur vervolgens overeind blijft staan daar waar multiproblematiek
aan de orde is. Graag een toelichting hierop.
Genoemde leden vinden dit een dilemma aangezien zij zich kunnen
voorstellen dat bij multiprobleemgezinnen zowel de huisarts als de
jeugdarts actief betrokken zijn. Maar aan de andere kant willen we nu juist
met deze Jeugdwet voorkomen dat er 15 hulpverleners in het gezin
komen. Neemt de kans hierop toe met meerdere verwijzers? Wat is het
standpunt van de regering over dit specifieke punt?
Aan de andere kant kunnen de leden van de CDA-fractie zich voorstellen
dat het juist bij ggz-problematiek positief is dat een huisarts direct kan
doorverwijzen naar de juiste organisatie, hulpverlener?
Hoe verhoudt deze keuze zich in deze Jeugdwet door de verwijzing naar
jeugdhulp door de huisarts, medisch specialist en de jeugdarts te
koppelen aan artikel 2.6, derde lid en artikel 2.8? Op grond van dit laatste
artikel stelt de gemeenteraad een verordening vast waarin vorm,
frequentie en tijdspanne van de te verlenen jeugdhulp bepaald gaat
worden. Is er feitelijk dan nog sprake van directe verwijzing en toegang tot
jeugdhulp door genoemde instanties?
De wet kent een 3-traps raket voor jeugdhulp. Daar waar preventie geen
uitkomst heeft geboden of geen uitkomst kan bieden, jeugdigen en hun
ouders het niet op eigen kracht redden en zij naar het oordeel van het
college ondersteuning, hulp en zorg nodig hebben bij opgroei- en
opvoedings- en psychische problemen en stoornissen, is het college
verplicht een voorziening op het gebied van jeugdhulp te treffen. De
verschillend te nemen stappen hebben tijd nodig. De leden van de
CDA-fractie vragen of er is nagedacht over een spoedprocedure in het
geval dat direct hulp en ondersteuning nodig is, zonder dat de veiligheid
van het kind in het geding is. Maar ook in gevallen waar sprake is van
enkelvoudige problematiek in een verder prima draaiend gezin kan dit
stroperig zijn. Geeft de wet hier gemeenten ook de ruimte om een
eenvoudige, snelle weg te kiezen?
Het college kan hulpvragen afwijzen op basis van «de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend vermogen» van het gezin. Is deze basis
niet te vaag en kan deze niet leiden tot willekeur? Maakt het hierbij
verschil met welke vorm van jeugdhulp je te maken hebt? Genoemde
leden vragen hier een reactie op.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

26

Op pagina 24 van de memorie van toelichting staat te lezen dat
gemeenten er voor kunnen kiezen alle zorgmeldingen via het AMHK gaan
lopen. Deze leden vragen hoe dit in de praktijk uitpakt. Daar waar het
resultaat is dat ouders dan het AMHK (kindermishandeling) aan de
telefoon krijgen, lijkt een open gesprek van de baan. Graag een toelichting
op dit punt.
Wel hebben de leden van de CDA-fractie waardering voor de nadrukkelijke
aandacht voor kindermishandeling. Deze leden hebben daar een aantal
vragen bij. De Jeugdwet hecht terecht aan een goede letselduiding.
Expliciet vermeldt de memorie van toelichting dat het AMHK indien nodig
forensisch- medische (pediatrische) expertise moet inschakelen. De
memorie van toelichting maakt echter niet duidelijk op welke manier het
AMHK deze expertise het meest effectief kan vinden. De leden van de
CDA-fractie zijn van mening dat het, nu het AMHK in de nieuwe Jeugdwet
een sterke spilfunctie in de keten gaat innemen, van extra groot belang is
dat de forensisch-medische expertise voor kinderen goed wordt verankerd
in de ketenaanpak kindermishandeling waar het AMHK de regie over
voert. Het is vooralsnog volstrekt onduidelijk hoe dit zijn beslag gaat
krijgen. De Staatssecretarissen van VWS en van VenJ hebben eerder
aangegeven dat een goede positionering van de forensisch medische
expertise voor kinderen van het grootste belang is. Op welke manier gaat
bevorderd worden dat de forensisch-medische expertise voor kinderen in
de toekomst een integrale plaats krijgt in de toolkit van het AMHK? Hoe
gaat de forensische expertise opgenomen worden in het keten brede
schema? Is de financiering van de forensische expertise ook geborgd in
de uitvoering van de Jeugdwet? Tijdens het algemeen overleg over
geweld in afhankelijkheidsrelaties en kindermishandeling op 27 maart
2013 heeft de Staatssecretaris van VWS (Kamerstuk 33 400-XVI, nr. 145)
de toezegging gedaan om met de VNG in overleg te treden over de
structurele bekostiging van de forensische expertise met het oog op de
decentralisatie van de jeugdzorg. Wat is de stand van zaken met het
overleg met de VNG? Is er op korte termijn zicht op een positieve
afronding van het overleg zodat een organisatie zoals de FPKM eindelijk in
rustig vaarwater komt en haar tijd volledig aan de kinderen kan besteden?
Zo nee, wat is dan het terugvalscenario om te borgen dat het AMHK en
medische hulpverleners blijvend gebruik kunnen blijven maken van de
forensisch-medische expertise voor kinderen?
De leden van de CDA-fractie maken zich zorgen over de vele eisen die
gesteld worden aan gemeenten in combinatie met een lager budget. Is het
in dit licht niet te verkiezen om het maatwerkdeel in het huidig Besluit
publieke gezondheid (Bpg) facultatief te maken zodat gemeenten
daadwerkelijk eigen keuzes passend bij hun gemeente kunnen maken?
De Jeugdwet gaat uit van verantwoordelijkheid van gemeenten voor
jeugdigen woonachtig binnen de gemeentegrenzen. Wat betekent dit voor
jeugdigen of leden van het gezin waarin een jeugdige thuishoort die
veelvuldig verhuizen? Of voor gezinnen waar de ene ouder in gemeente A
woont en de ander in gemeente B? Of die gedurende een jeugdhulptraject
verhuizen? Wil de regering nadenken over een landelijke dekkende
noodvoorziening voor deze gevallen of ziet de regering een andere
oplossing?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 4.1 dat gemeenten de
anonieme adviesfunctie voor jeugdigen, die nu wordt vervuld door de
kindertelefoon, op bovenlokaal niveau zullen oppakken. Wat betekent dat
concreet? De kindertelefoon is een laagdrempelig, bekende en kwalitatief
goed functionerend meldpunt. Blijft de kindertelefoon een landelijke
voorziening?
Genoemde leden lezen voorts in paragraaf 4.4 dat gemeenten de
organisatie van de jeugdhulp zullen afstemmen op de lokale situatie. Dat
geldt ook voor de toegangsfunctie. Voor een goede integrale hulpver-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

27

lening is het van belang om de totale situatie van de jeugdige en zijn gezin
in beeld te hebben, zo stelt de regering in de memorie van toelichting.
Wanneer rondom het gezin de nodige kwetsbare factoren aanwezig zijn of
er een uitgebreide hulpverleningsgeschiedenis is, ligt het voor de hand
dat de beslissing over het inzetten van passende hulp wordt genomen
vanuit de (multidisciplinaire) toegangspoort die door desbetreffende
gemeente is vorm gegeven. Vooral bij multiproblematiek kan de
gemeente daardoor beter zorg dragen voor een integrale aanpak. Kan de
regering op hoofdlijnen inzicht bieden op welke wijze een diagnose of
indicatiestelling tot stand zal worden gebracht? Op welke wijze zal alle
relevante informatie bij de hulpverlener aanwezig kunnen zijn?
De leden van de D66-fractie hebben voorts vragen over de rol van de
huisarts. Deze leden achten de rol van de huisarts in het gehele jeugdstelsel cruciaal. Gemeenten zullen echter geen invloed hebben op het
oordeel van de huisarts. Beschouwt de regering dit als een mogelijk
knelpunt? Op welke wijze zal ervoor worden zorggedragen dat alle
informatie op de juiste plaats beschikbaar is, en op welke wijze zullen
gemeenten de huisarts informeren, en omgekeerd? Hoe zal hierbij de
bescherming van persoonsgegevens worden geborgd? Hebben
huisartsen voldoende capaciteit om hun rol in het nieuwe stelsel te
vervullen? Op welke wijze zullen gemeenten de huisarts straks kunnen
faciliteren en ondersteunen?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 4.5 dat het huidige Advies
en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en Steunpunt Huiselijk Geweld
(SHG) zullen worden geïntegreerd. Deze leden juichen dit op zich toe,
want huiselijk geweld en kindermishandeling zijn vaak gerelateerd. Het
AMHK wordt met dit wetsvoorstel verankerd in Wmo, in plaats van in de
Jeugdwet. De argumentatie van de regering overtuigt deze leden niet.
Graag ontvangen zij daarom een uitgebreidere toelichting en onderbouwing. Onduidelijk is voorts hoe en op basis van welke wet het AMHK
zal worden gefinancierd. Kan de regering hierover duidelijkheid bieden?
Als uitvloeisel van het wetsvoorstel wordt de vorming van het bovenlokale niveau van de AMHK’s aan gemeenten gelaten. Hoe zal ervoor
worden zorggedragen dat er geen kwalitatieve verschillen per AMHK
ontstaan? Acht de regering het voldoende om hiervoor bij algemene
maatregel van bestuur kwaliteitseisen te kunnen stellen? In het licht van
de kwaliteitseisen vragen genoemde leden of in de toekomst een arts,
deskundig in kindermishandeling, onderdeel zal moeten blijven uitmaken
van het AMHK. Zo nee, waarom niet?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen waarom er niet voor
gekozen is om het centrum voor jeugd en gezin (cjg) een grotere rol te
geven als poortwachter van de Jeugdzorg. Zij vragen op basis van welke
gegevens de regering concludeert dat gemeenten er net zo goed voor
kunnen kiezen om de toeleiding naar jeugdhulp een andere manier vorm
te geven dan de cjg. In hoeverre meent de regering, na het loslaten van de
cjg’s, een betrouwbare partner te zijn naar gemeenten toe die alles op
alles gezet hebben om een cjg te ontwikkelen?
Genoemde leden vragen op welke wijze het wetsvoorstel voorkomt dat er
wachtlijsten ontstaan. Hoe stimuleert het wetsvoorstel dat er genoeg
verschillende doorverwijsmogelijkheden zijn? Op welke wijze wordt er
vanuit het wetsvoorstel gestimuleerd dat er veel verschillende aanbieders
moeten worden gecontracteerd in plaats van zo min mogelijk?
Deze leden merken op dat in het conceptwetsvoorstel voor de Jeugdwet
geen onderscheid werd gemaakt op grond van verblijfstatus. Kinderen
zonder verblijfsvergunning werden niet uitgesloten van zorg. Waarom is
dit aangepast? Waarom worden kinderen zonder verblijfsvergunning
alsnog uitgesloten van jeugdhulp? Is het maken van dit onderscheid op
grond van het Kinderrechtenverdrag wel toegestaan of is er sprake van
discriminatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

28

Genoemde leden vragen nadere toelichting op de keuze die in dit
wetsvoorstel wordt gemaakt om preventie van jeugdhulp te scheiden.
Waarom valt preventie niet onder jeugdhulp? Waarom worden er geen
eisen gesteld aan aanbieders van preventie? Deze leden vragen of het in
de praktijk wel mogelijk is om onderscheid te maken tussen preventie en
jeugdhulp. Op welke gegevens wordt het maken van deze scheiding
gemaakt? Biedt de Jeugdwet voldoende richting voor een preventieve
aanpak? Op welke wijze biedt de wet voldoende prikkels en handvatten
voor de beoogde nieuwe, verbeterde aanpak? Op welke wijze wordt er
aandacht besteed aan het verbeteren van vroegsignalering door professionals?
Deze leden vragen op welke wijze jeugdigen toegang behouden tot
landelijk werkende instellingen. Hoe wordt de functie van de landelijk
werkende instellingen in de wet geborgd? Op welke wijze worden
gezinnen opgevangen die van plek naar plek zwerven en nergens bekend
zijn?
Deze leden vragen nadere toelichting op de definitie van «jeugdhulp». Wat
is «jeugdhulp» precies? Hoe verhoudt de jeugdhulp zich tot intensieve
ambulante begeleiding en interventies in gezinnen die nu vanuit de AWBZ
worden gefinancierd, of vanuit de Wmo-intensieve thuiszorg of vanuit een
Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGZ-regiem)? Hoe zit het met
medewerkers die nu vallen onder de collectieve arbeidsovereenkomst
(cao) Welzijn of gehandicaptenzorg, of een andere cao mogen zij zorg
voor jeugdigen bieden? Hoe zit het met relatief nieuwe vormen van zorg
voor jeugd, waar bijvoorbeeld sport, cultuur en muziek een grote rol
toebedeeld krijgen, mag jeugdhulp ook in deze gevallen alleen door
medewerkers met minimaal een Hbo-opleiding aangeboden worden? Hoe
kunnen op dit gebied nieuwe schotten worden voorkomen?
Op welke wijze kan de regering uitsluiten dat een minderjarige met een
psychische stoornis geen hulp krijgt, terwijl een meerderjarige met
dezelfde stoornis wel een behandeling krijgt? Op welke wijze kunnen
vrijgevestigde zorgaanbieders evenredig kans maken op een zorginkoopcontract?
Met enige verbazing hebben de leden van de GroenLinks-fractie
kennisgenomen van het voornemen van de regering om ongedocumenteerde kinderen uit te sluiten van jeugdzorg in de nieuwe Jeugdwet.
Genoemde leden brengen graag in herinnering dat het Internationaal
Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) een dergelijke uitsluiting
van zorg expliciet verbied. Zij zijn van mening dat de status van een kind
niet relevant mag zijn voor de vraag of het recht heeft op noodzakelijke
jeugdzorg en komt dan ook met een amendement op dit punt. Toch willen
deze leden graag horen of de regering kan toelichten hoe zij deze
uitsluiting van ongedocumenteerde kinderen van jeugdzorg rijmt met het
Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind? Kan de regering
bovendien toelichten hoe toegang voor ongedocumenteerde kinderen tot
jeugdzorg kan leiden tot voortzetting van wederrechtelijk verblijf, zoals zij
in de memorie van toelichting aangeeft?
De gemeenten mogen de jeugdhulp naar eigen inzicht gaan inrichten. Het
kan dus voorkomen dat een kind in de ene gemeente wel hulp krijgt,
terwijl hetzelfde kind in een andere gemeente geen of minder effectieve
hulp zou hebben gekregen. Genoemde leden vragen op welke wijze de
regering gaat waarborgen dat er geen rechtsongelijkheid of willekeur
ontstaat. Kan de regering garanderen dat hier geen sprake van kan zijn en
zo ja, hoe?
Op grond van artikel 2.3 Jeugdwet is het alleen verplicht een voorziening
te treffen voor zover de eigen mogelijkheden en het probleemoplossend
vermogen ontoereikend zijn. Deze leden vragen wie dit bepaalt en op
basis waarvan zij dit bepalen. Gaat de regering uniforme richtlijnen

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

29

vaststellen om dit op objectieve gronden te bepalen? Op welke wijze
wordt willekeur en rechtsongelijkheid voorkomen?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat noodzakelijke
(medische) zorg en ondersteuning toegankelijk en beschikbaar moet zijn
voor jongeren en hun ouders, ongeacht de gemeente waarin ze wonen.
Door de jeugd-ggz uit de Zvw te halen en onder de regie van gemeenten
te brengen is de toegang niet langer een verzekerd recht maar afhankelijk
van de invulling van de gemeentelijke zorgplicht. Deelt de regering de
mening van genoemde leden dat dit kan leiden tot rechtsongelijkheid en
grote onzekerheid bij patiënten of het niet of te laat bieden van de
geëigende noodzakelijke jeugd-ggz? Zo nee, hoe heeft de regering dit dan
ondervangen?
De leden van de SGP-fractie hebben naar aanleiding van paragraaf 4.5
enkele vragen over de definitie van kindermishandeling, die in het
wetsvoorstel ongewijzigd uit de Wet op de jeugdzorg is overgenomen. Zij
vragen waarom de reikwijdte van kindermishandeling zich uitstrekt tot
elke willekeurige persoon tot wie de minderjarige in een relatie van
afhankelijkheid of onvrijheid staat. Aangezien de toelichting met
betrekking tot kindermishandeling spreekt over geweld in huiselijke kring
vragen zij waarom de regering de definitie in dit wetsvoorstel niet meer
op deze situatie heeft toegesneden.
5. Jeugdbescherming en jeugdreclassering
De leden van de VVD-fractie achten het van groot belang dat kinderbeschermingsmaatregelen worden uitgevoerd op basis van correcte en
feitelijke informatie. Op welke wijze bevordert deze wet de wens van deze
leden dat in jeugdbeschermingsrapporten feiten staan die door een
bevoegde deskundige recent zijn waargenomen bij kind en gezin?
Met de verwachte invoering van het adolescentenstrafrecht is het straks
ook mogelijk dat meerderjarigen jeugdreclassering opgelegd krijgen. Naar
aanleiding van paragraaf 5.3 vragen deze leden of de regering kan
toelichten op welke wijze gemeenten straks ook verantwoordelijk zijn voor
meerderjarigen die onder het adolescentenstrafrecht gaan vallen.
De leden van de PvdA-fractie vragen in hoeverre gemeenten de regie en
sturing op het jeugdbeleid kunnen behouden met verschillende toegangsmogelijkheden die de wet biedt. Wat gebeurt er in geval van een geschil
of onenigheid tussen gemeenten en andere professionals die jeugdbescherming en/of jeugdhulp kunnen inschakelen?
In de wet wordt opgenomen welke instanties en personen meldingen
kunnen doen bij de raad voor de kinderbescherming. Deze leden vragen
of het niet verstandig is om onderscheid te maken tussen spoedeisend en
niet-spoedeisend. Is het namelijk niet logischer om in niet-spoedeisende
gevallen de gemeente te laten aanwijzen wie kan melden? Zo nee,
waarom niet?
Genoemde leden willen zich graag laten informeren over de rol van de
gezinsvoogd volgens deze wet. De gezinsvoogd moet opnieuw een plan
gaan opstellen met het gezin. Dit is na het plan van een generalist
(regisseur) een tweede plan waarmee een gezin wordt geconfronteerd.
Hoe verhoudt dit zich met «één gezin, één plan»? Wat wordt de
verhouding tussen de gezinsvoogd en de generalist? Is hier straks geen
sprake van twee regisseurs? Zo nee, waarom? Werkt dit verkokering
(tussen preventie aan de ene kant en jeugdhulp, jeugdbescherming en
specialistische zorg aan de andere kant) in de hand? Zo nee, waarom?
De leden van de PvdA-fractie zijn bezorgd over de stapeling van administratieve voorwaarden zoals registreren, certificeren, kwaliteitskaders,
regels gemeente, protocollen instellingen etc. Hoe beoordeelt de regering
deze stapeling en hoe gaan zij ervoor zorgen dat bureaucratie wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

30

voorkomen? Bij amvb kunnen nadere kwaliteitsregels regels worden
gesteld aan jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen, bovenop
de regels die al in de wet staan, en eisen worden gesteld aan de bestuursstructuur en waarborgen voor een ordelijke en controleerbare bedrijfsvoering. Hoe verhoudt deze mogelijkheid zich tot het verminderen van
bureaucratie voor instellingen en het vergroten van de ruimte voor (en het
vertrouwen in) de professional? Is gezien het terugdringen van de
administratieve lasten het nodig om naast het wettelijk vastgelegde
jaardocument ook het in artikel 4.3.1 genoemde «verslag over de naleving
van deze wet over het voorafgaande jaar met betrekking tot regels
omtrent de kwaliteit van de jeugdhulp onderscheidenlijk de kwaliteit van
de uitvoering van de taken, het klachtrecht en de medezeggenschap», vast
te stellen?
Genoemde leden zijn van mening dat ook naar kinderen geluisterd dient
te worden, zeker ingeval van een uithuisplaatsing. Hoe wordt de positie en
de mening van kinderen gewaarborgd in de wet? Deze leden vinden dat er
op enig moment het kind aan het woord moet komen om zijn/haar
situatie, gevoelens en wensen te kunnen toelichten. Heeft het advies- en
meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling (AMHK), raad voor de
kinderbescherming en/of de kinderrechter hier een rol? Zo nee, waarom?
Welke professionals of instanties zijn het meest geschikt om deze kinderen
te horen?
De leden van de PVV-fractie vragen de regering waarom een beslissing
over jeugdzorg in het gedwongen kader «in principe» feitelijk onderbouwd zou moeten zijn. Moet een dergelijke beslissing niet altijd feitelijk
onderbouwd zijn? Als de regering vindt dat een dergelijke beslissing «in
principe» feitelijk onderbouwd moet zijn, waarom is dit niet verplicht
gesteld in de wet. Waarom zou een beslissing over jeugdzorg in het
vrijwillige kader niet feitelijk onderbouwd moeten zijn, is dat niet raar? Is
de regering bereid waarheidsvinding in de jeugdzorg verplicht te stellen,
ongeacht de vorm van jeugdzorg?
Kan een jeugdige zelf kiezen voor een gekwalificeerde instelling, of is hij
afhankelijk van het ingekochte aanbod van de gemeente?
Welke bevoegdheden zouden gemeenten moeten krijgen om hun
verantwoordelijkheden in het gedwongen kader waar te kunnen maken?
Moeten gemeenten niet gewoon de beslissing van de kinderrechter
respecteren en de zorg financieren?
Waarom krijgen gemeenten de vrijheid om zelf een systeem van
meldingen te bedenken? Gaan meer dan 400 gemeenten nu allemaal het
wiel opnieuw uitvinden?
Het gezin heeft inzage in de (proces)stukken. Krijgt het gezin ook de
mogelijkheid hier eventuele onwaarheden uit te halen? Zo nee, waarom
niet?
Waarom mag de raad voor de kinderbescherming adviseren welke
gecertificeerde instelling het meest voor de hand ligt om de maatregel uit
te voeren? Is de raad nu ineens de regisseur? Waarom staat de keuze van
de jeugdige niet voorop?
Waarom mag het vijf dagen duren voordat een instelling een gezinsvoogd
aan wijst? Vindt de regering dat dit het tijdig aanbieden van de juiste hulp
is?
Kan de gemeente de aanvullende jeugdhulp die een gezinsvoogd in wil
schakelen, weigeren? Zo ja, op welke gronden?
Wat als de gezinsvoogd jeugdhulp aan wil trekken die niet door de
gemeente gecontracteerd is? Gaat het belang van de gemeente hier
boven het belang van het kind?
Waarom moet de gezinsvoogd beargumenteren of hij de ondertoezichtstelling of uithuisplaatsing niet wil verlengen? Is het niet veel logischer
dat hij beargumenteerd waarom hij de maatregel wel wil verlengen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

31

Als een gecertificeerde instelling een aanwijzing opneemt waarin zij
bepaalt dat een jeugdige jeugdhulp moet accepteren, moet die jeugdhulp
dan ingekocht zijn door de gemeente? Wat gebeurt er als die jeugdhulp
niet ingekocht is door de gemeente?
Waarom moet de instelling voor het geven van de aanwijzing overleggen
met de gemeente? Mag de gemeente deze aanwijzing soms weigeren?
Wiens belang wordt dan gediend?
De leden van de SP-fractie lezen in paragraaf 5.1 dat de regering
waarborgen wil voor het inzetten van beschermingsmaatregelen. Deze
waarborgen zijn: proportionaliteit en subsidiariteit, rechtsgelijkheid,
verbod van willekeur, rechtszekerheid en uniformiteit. Maar hoe gaat de
regering deze waarborgen inbouwen, en kan de kinderrechter dit toetsen?
Welke instrumenten geeft de regering gemeenten, hulpverleners en
rechters hiervoor in handen? De regering geeft tevens aan dat de
gemeente ook in het gedwongen kader bevoegdheden moet krijgen om
haar verantwoordelijkheid te kunnen waarmaken. Maar welke bevoegdheden zijn dit?
Genoemde leden vragen naar aanleiding van paragraaf 5.2 of de regering
kan aangeven wat maakt dat de Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen (32 015) nog steeds bij de Eerste Kamer ligt en de behandeling zo
lang op zich laat wachten? In hoeverre wordt de Wet kinderbeschermingsmaatregelen (32 015) nu samengevoegd met het voorliggende
wetsvoorstel?
De leden van de SP-fractie zijn zeer verbaasd dat het college een verzoek
tot een kinderbeschermingsmaatregel moet doen. Zij vragen of hier niet
moet staan de hulpverlener. Waarom is ervoor gekozen om het college op
de stoel te laten zitten van de hulpverlener, en waarom laat de regering
het aan gemeenten vrij om te regelen hoe zij dit doen? Hoe gaat zij ervoor
zorgen dat niet iedereen zomaar kan melden bij de raad voor de kinderbescherming, gezien het feit dat dit zeer belastend voor het gezin maar ook
voor de raad voor de kinderbescherming kan zijn? Hoe gaat de regering
ervoor zorgen dat instanties die straks kunnen melden dat het college
weet hoe zo’n melding eruit moet komen te zien? Wordt dit een uniform
formulier en voor elke gemeente gelijk? Of moeten straks instellingen met
enorm veel verschillende raadsformulieren werken?
De leden van de SP-fractie zijn tevreden met het feit dat er eerder een
gezinsvoogdijwerker ingezet kan worden door de raad voor de kinderbescherming wanneer een kind bedreigd wordt in zijn/ haar ontwikkeling.
Deze leden vragen echter hoe dit in de praktijk zijn uitwerking heeft, kan
de regering dit nader toelichten.
Genoemde leden lezen dat de raad voor de kinderbescherming in haar
verzoekschrift moet opnemen welke gecertificeerde instelling de
jeugdbeschermingsmaatregel moet uitvoeren. Maar wat gebeurt er als de
raad een instelling opneemt in haar verzoekschrift waar de gemeente
geen contract mee heeft? Wie heeft dan het laatste woord, de rechter of
de gemeente?
De leden van de SP-fractie vragen in hoeverre de kinderrechter straks nog
zich kan uitspreken over de vorm van jeugdhulp. Wat als deze vorm van
zorg niet voorhanden is in de gemeente omdat de gemeente deze vorm
van zorg niet heeft gecontracteerd? Wat als de gezinsvoogd aangeeft dat
het kind een vorm van zorg nodig heeft wat niet voorhanden is in de
gemeente of wat de gemeente niet wil organiseren? Wat als er hierover
een conflict bestaat tussen hulpverlener en gemeente over wat zij denken
wat goede zorg is voor het kind/ gezin? Welke rechten en mogelijkheden
heeft een hulpverlener dan?
Waarom moet de gemeente zich uitspreken of een gezinsvoogd in overleg
met de jeugdige en ouders de kinderbeschermingsmaatregel mag
opheffen? Waarom moet er nog een schakel in de keten, in dit geval de
extra schakel van de gemeente, worden gebracht? Waarom is het oordeel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

32

van de raad voor de kinderbescherming, als extra onafhankelijke toets,
niet voldoende?
De leden van de SP-fractie hebben naar aanleiding van paragraaf 5.3 nog
de volgende vragen en opmerkingen. De jeugdreclassering zet geregeld
hulp als MST en MMT in, hoe gaat de regering ervoor zorgen dat deze
vormen van zorg in iedere gemeente ook voorhanden is? Ook gezien het
feit dat deze hulp vaak zwaardere vormen van zorg kan voorkomen? Hoe
gaat de regering ervoor zorgen dat in iedere gemeente een strafrechtelijke
maatregel hetzelfde wordt uitgevoerd en er geen sprake is van rechtsongelijkheid?
Genoemde leden zijn bezorgd over de overdracht van jeugdreclasseringswerkzaamheden aan de gemeenten. Zij vragen de regering of zij die
zorgen deelt. Ziet de regering hier geen risico’s, wanneer de tenuitvoerlegging van straffen bij jeugdigen, het houden van toezicht op opgelegde
voorwaarden en het begeleiden van de betrokken jongere naar een delict
vrij bestaan voortaan door gemeenten (en daarmee verschillende
aanbieders) verricht zal worden? Zo ja, welke risico’s signaleert de
regering vooraf, en hoe zijn deze ondervangen?
De leden van de SP-fractie vragen de regering hoe voorkomen zal worden
dat gemeenten voortaan verschillend omgaan met uitspraken van
strafrechters en (justitiële) bijzondere voorwaarden, nu de werkzaamheden van de jeugdreclassering overgedragen zullen worden aan de
gemeenten. Zouden strafrechtelijke beslissingen niet onder verantwoordelijkheid van de Rijksoverheid uitgevoerd moeten worden in plaats van
door gemeenten? Hoe wordt in deze Jeugdwet rechtsongelijkheid en
versnippering voorkomen?
Deze leden zijn het eens met de opmerkingen van Reclassering
Nederland, dat reclasseren een specifiek vak is met een expliciet doel: het
voorkomen van recidive. De door de strafrechter opgelegde straf en de
bijzondere voorwaarden moeten worden uitgevoerd en dit moet primair
zijn gericht op het voorkomen van nieuw delictgedrag. (Verplichte) zorg
kan daar uiteraard een (belangrijk) onderdeel van zijn, maar opgelegde
straffen door een strafrechter zouden niet in door diverse gemeenten
verschillend uitgevoerd moeten worden? Hoe wordt dit voorkomen, hoe
wordt rechtsongelijkheid tegengegaan? De leden van de SP-fractie vragen
de regering hoe de uitvoering van jeugdreclasseringswerkzaamheden
door de gemeenten, zoals de Jeugdwet voorstelt, bijdraagt aan het
concreet terugdringen van recidive. Welke doelstellingen ten aanzien van
de recidive onder jeugdige criminelen stelt de regering?
Juist in de recente ontwikkeling van adolescentenstrafrecht zien
genoemde het streven om versnippering tegen te gaan en minder waarde
te hechten aan de kalenderleeftijd van de betrokkene. Hoe verhoudt zich
de Jeugdwet hiertoe, komt er dan weer een harde knip tussen meerderjarigen en minderjarigen? Hoe wordt de samenwerking in de strafrechtsketen gewaarborgd, wanneer het aantal aanbieders van jeugdreclasseringswerkzaamheden zal toenemen? Hoe wordt versnippering
tegengegaan? Wordt de verbeterde en intensievere samenwerking tussen
volwassenreclassering en jeugdreclassering niet moeilijker nu er meer
aanbieders zullen komen?
De leden van de SP-fractie vragen aandacht voor het feit dat er de laatste
jaren veel kennis en expertise is opgedaan bij de behandeling van jonge
criminelen. Ook de Raad voor de Rechtspraak heeft gewezen op het risico
van verlies van expertise. Hoe waarborgt de regering alle opgedane
kennis en expertise en succesvolle programma’s, zoals de Harde Kern
Aanpak, CRIEM, de methode Schoolverzuim, en allerlei andere bewezen
effectieve interventies en behandelingen? De regering stelt zelf in de
memorie van toelichting ook dat deze methodieken hebben bijgedragen
aan de professionalisering en uniformering van de jeugdreclassering. Hoe
wordt deze professionaliteit en uniformiteit gewaarborgd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

33

Genoemde leden lezen in de memorie van toelichting dat voor de
uitoefening van jeugdreclasseringstaken «een daartoe aangewezen
gecertificeerde instelling» ingeschakeld kan worden. De raad voor de
kinderbescherming overlegt met de gemeente over welke gecertificeerde
instelling in het strafadvies wordt opgenomen. Dit kan per individueel
strafadvies verschillend zijn, als deze leden het goed begrijpen. Dit alles
wordt vastgelegd in een protocol. De raad voor de kinderbescherming
houdt toezicht op de uitvoering van de jeugdreclasseringstaken door de
gecertificeerde instelling. De leden van de SP-fractie vragen de regering of
dit niet een grote bureaucratie met zich meebrengt. Moet voortaan per
concreet individu beoordeeld worden welke instelling geschikt is om
reclasseringstaken te verrichten, waar dan certificering aan vooraf gaat en
er ook nog toezicht moet worden georganiseerd? Hoe (on)werkbaar en
bureaucratisch wordt dit in de praktijk?
De leden van de CDA-fractie onderschrijven datgene in dit hoofdstuk
wordt gezegd over het doel en de uitgangspunten inzake de bescherming
van het kind en de in verband daarmee te nemen maatregelen. Aangegeven wordt dat de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid voor
jeugdbescherming en jeugdreclassering bij de gemeente wordt belegd,
waardoor één bestuurslaag de regie krijgt op het zorgcontinuüm van
vroeghulp, gedwongen kader en passende nazorg. Dit moet ertoe leiden
dat zorg, afgestemd op de jongere en diens omgeving daardoor gemakkelijker tot stand komt, waarbij het de bedoeling is dat in deze opzet de
prikkel besloten ligt voor de gemeente om extra te investeren in preventie,
vroeghulp en hulp tot zelfhulp. Dit moet de continuïteit en coördinatie van
hulp aan kwetsbare gezinnen ten goede komen, en het doel van dit
voorstel dichterbij brengen: het versterken van de eigen kracht van de
jongere en van probleemoplossend vermogen van gezin en sociale
omgeving. De leden van de CDA-fractie vragen of voor het realiseren van
deze ambitieuze doelen gemeenten kwalitatief en kwantitatief (ook in
financieel opzicht) voldoende zijn toegerust. Kan de regering daar nader
inzicht in verschaffen? Zij stellen deze vraag voornamelijk ook bezien naar
het gegeven dat in dit hoofdstuk een flink aantal actoren is beschreven dat
betrokken is bij de jeugdbescherming(maatregelen) zoals, naast de
gemeente, het advies- en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling, de raad voor de kinderbescherming, jeugdhulpaanbieders,
gezinsvoogdij, gezinscoaches, wijkteams. Hoe wordt voorkomen dat hier
allerlei bureaucratische toestanden en competentiestrijd gaat ontstaan?
Hoe kan de gemeente hierin de regierol waarmaken? In hoeverre leidt de
jurisprudentie van het Europese Hof voor de Rechten van de Mens
(EHRM) inzake procedurele verplichtingen betreffende de gemeentelijke
werkprocessen en het gemeentelijke besluitvormingsproces tot extra
bureaucratie? Aangegeven wordt dat in geval van een ondertoezichtstelling de gecertificeerde instelling binnen vijf dagen een gezinsvoogd
aanwijst. Genoemde leden vragen of er thans, maar ook straks, voldoende
gezinsvoogden beschikbaar zijn.
Geschetst wordt hoe de wettelijke toezichthoudende taak van de raad
voor de kinderbescherming inzake de uitvoering van de jeugdreclasseringstaken door de gecertificeerde instelling eruit ziet. Aangegeven wordt
dat de raad voor de kinderbescherming als casusregisseur fungeert. De
leden van de CDA-fractie vragen hoe deze regiefunctie zich verhoudt tot
de regiefunctie van de gemeenten, in verband waarmee eerder in de
memorie van toelichting wordt aangegeven dat door de bestuurlijke en
financiële verantwoordelijkheid voor jeugdbescherming en jeugdreclassering bij de gemeente te beleggen, één bestuurslaag de regie op het
zorgcontinuüm van vroeghulp, gedwongen kader en passende nazorg
krijgt. Ook vragen zij wat in dit verband de rol is van de gemeentelijke
veiligheidshuizen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

34

Aangegeven wordt dat het van belang is in het bijzonder als er sprake is
van een hoog recidiverisico dat gebruik wordt gemaakt van effectieve
(erkende) of veelbelovende zorgprogrammas of interventies. Hoe wordt
zeker gesteld dat daadwerkelijk van zulke interventies gebruik wordt
gemaakt?
Er zijn vier landelijk werkende jeugdbeschermingsinstellingen. In het
noorden van Nederland wordt, naar deze leden hebben vernomen,
momenteel toegewerkt naar een jeugdbeschermings- en reclasseringsorganisatie. De leden van de CDA-fractie vragen of dit correct is. Hoe
verhoudt zich dit tot de keuzevrijheid in de Jeugdwet? Onderdeel van de
jeugdbescherming en jeugdreclassering zijn ook welzijnsactiviteiten.
Moeten deze jeugdhulpwerkers zich ook laten registreren en al dan niet
BIG-geregistreerd te zijn?
Verder wachten de leden van de CDA-fractie het rapport van de Kinderombudsman over de waarheidsvinding in het gedwongen kader af.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 5.1 dat door de bestuurlijke en financiële verantwoordelijkheid voor jeugdbescherming en
jeugdreclassering bij de gemeente te beleggen, één bestuurslaag de regie
op het zorgcontinuüm van vroeghulp, gedwongen kader en passende
nazorg krijgt. Zorg, afgestemd op de jongere en diens omgeving zou
daardoor gemakkelijker tot stand moeten komen. Anderzijds lezen zij dat
dat naar hun aard en werking jeugdbescherming en jeugdreclassering
taken lijken te zijn waarin de rol van de gemeente beperkt zal blijven. De
Raad van State wijst er in haar advies ook op dat gemeenten bij het
realiseren van deze voorzieningen geen beleidsruimte hebben: de
instroom wordt door de rechter bepaald, de inhoud van de zorg door de
gecertificeerde instelling. De door de regering in de memorie van
toelichting gehanteerde argumentatie om deze taken evenwel bij de
gemeenten te beleggen, overtuigt deze leden niet. Het lijkt veeleer een
door financiële motieven ingegeven keuze, dan een keuze op inhoudelijke
gronden. Graag ontvangen zij op dit punt een nadere toelichting. Zij
verzoeken de regering daarbij expliciet te betrekken op welke wijze de
gemeente met de wet regie kan voeren in het gedwongen kader.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 5.2 dat gemeenten
verantwoordelijk worden voor het voorzien in maatregelen om kindermishandeling te voorkomen. Voor de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen gaan gemeenten regionaal of bovenregionaal samenwerken.
Bij samenwerkingsafspraken dienen gemeenten rekening te houden met
bestaande regionale samenwerkingsverbanden. Hoe wordt gegarandeerd
dat de gemeenten vergelijkbare verbanden aangaan? Welke gevolgen
heeft dit voor de effectiviteit van de aanpak van kindermishandeling?
De leden van de D66-fractie constateren dat het aan de gemeente is om
invulling te geven aan het systeem van meldingen en eventuele doorgeleidingen naar de raad voor de kinderbescherming. Naar aanleiding
hiervan vragen deze leden zich met de toevoeging van de gemeenten in
de jeugdbeschermingsketen, deze niet erg lang wordt. Ligt hier niet het
gevaar van vertraging op de loer? Voorts vragen zij of de raad voor de
kinderbescherming nog wel volledig onafhankelijk kan opereren nu de
gemeente een rol krijgt in de jeugdbeschermingsketen. Welke waarborgen
bestaan hiervoor?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 5.3 dat ook de jeugdreclassering onder de Jeugdwet zal worden gebracht. De verantwoordelijkheid
zal eveneens worden neergelegd bij de gemeenten. Voor de uitoefening
van de jeugdreclasseringstaken zal een daartoe aangewezen gecertificeerde instelling ingeschakeld worden. Genoemde leden constateren
voorts dat de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie meermaals heeft
erkend dat er risico’s zitten aan de overdracht van verantwoordelijkheid
voor jeugdreclassering aan gemeenten. Waarom de regering er desondanks voor heeft gekozen de jeugdreclassering te decentraliseren wordt in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

35

de memorie van toelichting nauwelijks toegelicht. Graag ontvangen zij
daarom een nadere toelichting. Deze leden verzoeken de regering daarbij
ook in te gaan op de «knip» die dreigt te ontstaan tussen de reclassering
voor jongeren onder de 18 jaar, en volwassenen van 18 jaar en ouder en
daarbij ook het adolescentenstrafrecht te betrekken. Wat is de concrete
toegevoegde waarde om het justitiële jeugdzorg te decentraliseren naar
de gemeente, hoewel alles regionaal en/of bovenregionaal geregeld moet
worden. Kan dit aan de hand van een praktijkvoorbeeld worden toegelicht?
De leden van de ChristenUnie-fractie maken uit de Jeugdwet niet op
dat voogdij en reclassering als jeugdhulp worden gedefinieerd. Zijn daar
de gestelde kwaliteitseisen van toepassing? Zij vragen de regering of een
gecertificeerde instelling wel of geen jeugdhulp kan aanbieden. Is het
mogelijk om ouders en kinderen het recht op een second opinion te
geven?
Deze leden merken op dat jeugdbescherming en jeugdhulp niet vanuit
eenzelfde rechtspersoon geboden kunnen orden. In hoeverre is het
noodzakelijk dit bij gescheiden rechtspersonen onder te brengen? Is er
nagedacht over andere manieren waarop de schijn van belangenverstrengeling tegengegaan kan worden? Zullen in de praktijk in wijkteams niet
zulke nauwe banden ontstaan tussen medewerkers van de jeugdbescherming en van de jeugdhulp, dat het voor de hand ligt dat ze op een
één op andere manier naar elkaar doorverwijzen. Is het mogelijk om de
vermeende belangenverstrengeling op zo’n manier te controleren dat de
deze bureaucratische bepaling overbodig wordt?
Genoemde leden vragen of de gecertificeerde instelling ook jeugdhulp
inzetten die niet door de gemeente is ingekocht. Is de gemeente verplicht
hiervoor een voorziening te treffen?
Deze leden merken op dat bij een voorwaardelijke uithuisplaatsing in een
instelling voor gesloten jeugdzorg de beslissing tot de tenuitvoerlegging
van de voorwaardelijke machtiging gelsloten jeugdhulp wordt genomen
door de jeugdhulpaanbieder. Waarom is ervoor gekozen om slechts op
verzoek van de ouder of de jeugdige de kinderrechter bepaalt of de
tenuitvoerlegging rechtmatig is? Is dit niet in strijd met het IVRK en het
EVRM? Waar wordt bepaald dat een beslissing tot vrijheidsbeneming
alleen kan worden genomen door een rechter of een onafhankelijke
onpartijdige en deskundige commissie?
Deze leden vragen of de regering de mening deelt dat het raadsonderzoek
dat door de raad voor de kinderbescherming wordt uitgevoerd versterkt
kan worden door hierbij een familiegroepsplan te betrekken.
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering het wetsvoorstel
heeft aangegrepen om de efficiëntie in de jeugdbeschermingsketen te
vergroten en dientengevolge de doeltreffendheid van de jeugdbescherming te vergroten. Zij constateren dat in de jeugdbeschermingsketen
instanties naast elkaar functioneren die hetzelfde werk deels dubbel doen.
Zij vragen waarom de regering bijvoorbeeld niet heeft besloten het
meldpunt kindermishandeling te integreren in de raad voor de kinderbescherming. Kan de regering toelichten wat de wenselijkheid en noodzaak
is van een structuur waar in veel gevallen dubbel onderzoek wordt
gedaan, namelijk eerst door het meldpunt en vervolgens opnieuw door de
raad. Zij vragen waarom niet met één hoogwaardig onderzoek kan
worden volstaan, op basis waarvan het rechterlijk oordeel kan worden
gevormd.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

36

6. Positie van jeugdigen en ouders en kwaliteit van jeugdhulp
De leden van PvdA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat
gemeenten verantwoordelijk zijn voor vertrouwenspersonen. De
onafhankelijkheid van vertrouwenspersonen ten opzichte van jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen zou gewaarborgd zijn door de
verantwoordelijkheid bij de gemeenten neer te leggen. De gemeenten zijn
echter ook verantwoordelijk voor jeugdbescherming en jeugdhulp. Gelet
op de beleidsvrijheid gaan gemeenten zelf de jeugdhulp bepalen. Zouden
vertrouwenspersonen ook geen positie moeten hebben ten opzichte van
de gemeente? Zo nee, waarom?
Genoemde leden zijn van mening dat vertrouwenspersonen een stevige
positie moeten krijgen om cliënten van jeugdhulp goed te kunnen
ondersteunen. Wat zijn volgens de regering de kerntaken van vertrouwenspersonen
Deze leden zijn van mening dat er altijd een bemiddelingsgesprek moet
plaatsvinden tussen gemeenten en cliënten voordat bezwaar en beroep
worden ingeschakeld. Komt er ook aandacht voor dit bemiddelingsgesprek? Wat is hierbij de rol van vertrouwenspersonen?
Behoort bemiddelen tussen ouders en jeugdhulpverleners tot de
kerntaken van een vertrouwenspersoon? Zo nee, waarom? Hoe worden
cliënten straks op de hoogte gesteld van vertrouwenspersonen?
De leden van de PvdA-fractie hebben altijd gehamerd op deskundigheidsbevordering van professionals binnen de jeugdzorg. Waarom is er niet
gekozen voor een wettelijke verplichting tot bijscholing van professionals?
Gemeenten kunnen ook niet-geregistreerde jeugdhulpverleners inzetten.
Zij vragen aan welke eisen deze niet-geregistreerde hulpverleners moeten
voldoen. Ook de aanbieder van jeugdhulp en uitvoerder van kinderbeschermingsmaatregel kunnen niet-geregistreerde hulpverleners inschakelen. Wat is hierbij de rol van de gemeente? Waarom is gekozen voor
verantwoording achteraf? In de Jeugdwet wordt gesproken over het
voorzien in kwalitatief en kwantitatief en een zodanige verantwoordelijkheidstoedeling die leidt tot verantwoorde hulp. Hoe verhoudt zich dat tot
inzet van MBO-geschoolden zoals dat nu regelmatig voorkomt en in de
toekomst ongetwijfeld voor zal komen?
Wanneer ouders niet in staat zijn hun rol te vervullen, dan kan de overheid
ingrijpen en noodzakelijke en passende maatregelen treffen. Kan de
overheid dat, of moet de overheid dat, zo vragen de leden van de
PVV-fractie. Wat nu als gemeenten geen passende zorg ingekocht
hebben? Mogen gemeenten bij het opstellen van de beschikking rekening
houden met de door hen gecontracteerde zorg?
Hoe gaat het Rijk erop toezien dat gemeenten ervoor zorgen dat geen
enkel kind de toegang tot voorzieningen voor gezondheidszorg onthouden
word?
Wat wordt precies bedoeld met de verplichting om waar mogelijk
keuzevrijheid te bieden? Krijgen jeugdigen en hun ouders nu wel
keuzevrijheid of niet? Zo nee, waarom niet?
Wordt het mogelijk dat jeugdigen en hun ouders, als ze dat willen, zelf
bijbetalen en dan een andere zorgaanbieder mogen kiezen?
Waarom bleek het niet mogelijk om een sluitende domeinbeschrijving te
maken van werkzaamheden die alleen door geregistreerde jeugdzorgwerkers of gedragswetenschappers?
Waarom worden vormen van jeugdzorg, kinderbeschermingsmaatregelen
en jeugdreclassering «in principe» verricht door of onder verantwoordelijkheid van een geregistreerde beroepsbeoefenaar? Zou dit niet altijd
moeten zijn?
Als de aanbieder hiervan afwijkt, moet hij aannemelijk kunnen maken dat
dit de kwaliteit niet schaad. Aan wie moet hij dit aannemelijk maken, en
wie toetst dit?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

37

Bovendien dient de aanbieder anderen in te schakelen, indien dit
noodzakelijk is voor de kwaliteit van de hulpverlening. Mag de gemeente
deze ingeschakelde hulp weigeren? Zo ja, op welke gronden? Wat nu als
de ingeschakelde andere niet gecontracteerd is door de gemeente?
De leden van de SP-fractie lezen in paragraaf 6 dat dat het Rijk ernaar
moet streven dat geen enkel kind het recht op toegang tot voorzieningen
voor de gezondheidszorg wordt onthouden. Hoe rijmt de regering dit dan
met het vervallen van het recht op zorg. Hoe wordt geregeld dat kinderen
te allen tijde zorg krijgen die zij nodig hebben en wat gebeurt er als
kinderen niet de zorg krijgen die zij nodig hebben? Hoe gaan gemeenten
om met de verantwoordelijkheid van jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen om aan de eisen te voldoen? Hoe gaan zij dit toetsen?
Voorts willen deze leden weten hoe gemeenten invulling gaan geven aan
de functie van de onafhankelijke vertrouwenspersoon, omdat onduidelijk
is welke kerntaken behoren aan de vertrouwenspersoon in het voorliggende wetsvoorstel.
De regering geeft in paragraaf 6.2 aan dat gemeenten middels het
contract kwaliteitseisen kunnen stellen door gebruik te maken van
keurmerken, klachtenregistraties en onderzoeken naar klanttevredenheid.
De leden van de SP-fractie maken zich zorgen dat het gebruik van
keurmerken e.d. gaat zorgen voor een enorme bureaucratie. Hoe gaat de
regering dit voorkomen? Deze leden willen wijzen op de kwaliteit van
zorg. Dit kan juist verbeterd worden door de inzet van voldoende en
deskundige professionals. Hoe gaat de regering ervoor zorgen dat er juist
ingezet wordt op de professionals en dat er minder nadruk gelegd wordt
op keurmerken en tevredenheidsonderzoeken? Voorts hebben zij nog een
aantal vragen over het zelfstandig kwaliteitsregime. Zij willen weten
waarom dit anders geregeld wordt dan bij de Wmo. De regering is
voornemens om voor de jeugdzorg aan te sluiten bij bestaande wetten, is
zij ook voornemens om dit te regelen voor de overheveling van
AWBZ-taken naar gemeenten? Voorts willen zij een overzicht ontvangen
welke zorg, precies onder elke wet valt, in het kader van het kwaliteitsregime.
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 6.3 de
regering waarom er gekozen wordt voor een wettelijke certificatie.
Waarom worden aangewezen instellingen nu niet verantwoordelijk voor
de kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering, maar kan
iedere organisatie zich aanbieden? Zij willen weten of dit niet ten koste
van de kwaliteit van zorg gaat en of dit niet gaat bijdragen aan een
enorme versnippering van deskundigheid, expertise en kwaliteit van zorg.
Zij willen daar een uitgebreide toelichting op ontvangen. Voorts willen
deze leden weten welke eisen gesteld worden aan organisaties die een
certificatie willen ontvangen. Ook willen zij weten of de eisen hiervoor
landelijk uniform zijn, of dat dit per gemeente kan verschillen. Verder
willen zij weten waarom het normenkader op basis van dit wetsvoorstel
niet zal worden gebaseerd op het Harmonisatie Kwaliteitsbeoordeling in
de Zorgsector (HKZ). Welke andere regels, methoden en programma’s
worden dan wel gekozen?
Van jeugdhulpverleners wordt straks geacht dat zij zich voldoende
bijscholen. Maar wie is hiervoor financieel verantwoordelijk, zo vragen
deze leden naar aanleiding van paragraaf 6.5. Is dat de jeugdhulpverlener
zelf of zijn dit ook de jeugdzorginstanties zelf?
Kan de regering aangeven wanneer een gemeente verplicht moet werken
met geregistreerde professionals? In hoeverre zorgt de regering ervoor
dat iedereen die met kinderen werkt straks ook verplicht is om een VOG te
overleggen? Hoe zorgt de regering ervoor dat de zorg voor jeugd door
professionals wordt gedaan? Hoe zorgt de regering er tevens voor dat de
meest professionele zorg voor aan de keten wordt geboden zodat zware

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

38

zorg in sommige gevallen voorkomen kan worden door lichte (niet
professionele) zorg in te schakelen en dat hier niet op bezuinigd wordt?
De leden van de CDA-fractie constateren dat in de huidige Wmo
duidelijk is geregeld dat mensen met een beperking advies moeten
kunnen krijgen. Dit is geregeld in prestatieveld 3. Met «geven van
informatie en advies» wordt gedoeld op activiteiten die de burger de weg
wijzen in het veld van maatschappelijke ondersteuning. Het kan hierbij
zowel gaan om algemene voorzieningen zoals (voldoende) informatiepunten, als om meer specifieke voorzieningen zoals een individueel
advies, of hulp bij de verheldering van een ondersteuningsvraag. De leden
van de CDA-fractie vragen of de groep jongeren en ouders die een beroep
moeten doen op de nieuwe Jeugdwet ook geen behoefte voelen wegwijs
te worden gemaakt in het woud aan hulpverlening, dienstverlening etc. Zij
vragen dan ook hoe de regering dit voor zich ziet. Hoe borgt de regering
advies en cliëntenondersteuning aan de jongeren en hun ouders?
Als gevolg van dit wetsvoorstel geldt een zelfstandig kwaliteitsregime
voor alle aanbieders van jeugdhulp. Graag horen deze leden hoeveel
administratieve lasten dit voor de instellingen en voor de gemeenten
oplevert.
Vervolgens vragen zij wat dit dan betekent voor organisaties die meerdere
vormen van zorg/ondersteuning leveren. Zowel in de langdurige zorg als
in de jeugdhulp, maar bijvoorbeeld ook in de thuissituatie?
Het kwaliteitsregister Jeugd is ontwikkeld vanuit de Jeugdzorg «oude
stijl» voor beroepen die in die branche veel voorkomen. Deze leden
hebben onze bedenkingen of kwaliteitsregistratie wel het meest passende
instrument is om kwaliteit te borgen te borgen in de nieuwe Jeugdwet.
Het is de vraag of het kwaliteitsregister Jeugd aansluit bij de gehandicaptenzorg. Een keuze voor verschillende werksoort binnen de jeugdhulp lijkt
er niet te zijn. In het kwaliteitsregister kunnen op hbo-niveau alleen
jeugdzorgwerkers zich registreren. Deze functie komt in de gehandicaptenzorg vrijwel niet voor. Ook de opleiding die daarbij hoort, een HSAO
opleiding met de uitstroom Jeugdzorgwerker, sluit niet aan bij het werk in
de gehandicaptenzorg. Deze opleiding is een van de registratie-eisen. Het
werken met kinderen en jongeren met een beperking in de gehandicaptenzorg vraagt specifieke kennis en competenties. Graag een toelichting
hierop van de regering.
Professionals en management bepalen wanneer wel en wanneer niet
geregistreerde professionals nodig zijn. De norm verantwoorde hulp
(bepaald door beroepsverenigingen en werkgevers en cliëntenorganisaties) bepalen de norm verantwoorde hulp. De toezichthoudende
inspectie beoordeelt of dit goed wordt toegepast. Waarop zal de inspectie
toetsen? Gebeurt dit op basis van de door genoemde organisaties
bepaalde norm, of voegt de inspectie eigen normen toe? Is het te
verkiezen om in de Jeugdwet een verbod op extra normen op te nemen?
De memorie van toelichting is hier niet helemaal duidelijk. Is een
BIG-registratie nu wel of niet voldoende voor de vaststelling van de
kwaliteit van de verlening van jeugdhulp? Of wordt noodzakelijk dat deze
persoon beide registraties bezit? Wat is hier de meerwaarde van? Leidt dit
niet tot onnodige regeldruk?
De leden van de CDA-fractie zijn verheugd te lezen dat het kwaliteitsnormenkader van de Jeugdwet niet gebaseerd zal zijn op het HKZ. Hoewel de
HKZ zeker in het begin zijn meerwaarde bewijst, wordt het na verloop van
tijd een kostbaar, papieren circus. Het normenkader zal breder zijn, lezen
deze leden. Is het niet verstandiger aan te sluiten bij een normenkader wat
vooral toetst of in de praktijk de kwaliteit op orde is? Zo ja, aan welk
normenkader wordt hierbij gedacht? Zijn de inspanningen gericht op zo
min mogelijk regels?
Op 26 augustus 2013 (Aanhangsel Handelingen II, 2012–2013, nr. 3042)
antwoordde de Staatssecretaris op vraag 6 van het lid Keijzer zijnde: Kunt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

39

u een reactie geven op het in het Actal-advies gesignaleerde regeldrukeffect van de centrale kwaliteitsregisters, waarbij tevens wordt ingegaan
op de noodzakelijkheid daarvan en de consequenties wanneer deze eis
vervalt? Aldus: de Jeugdwet voorziet in een landelijk uniforme set van
kwaliteitseisen voor de gehele jeugdhulp die de huidige sectorale
kwaliteitswetgeving vervangt. Door bij de invulling van de kwaliteitseisen
aan te sluiten bij de VWS-kwaliteitswetgeving wordt voorkomen dat
aanbieders van ondersteuning, hulp of zorg aan jeugdigen en aan
volwassenen te maken hebben met twee verschillende sets aan kwaliteitseisen (een voor jeugd en een voor volwassenen). De leden van de
CDA-fractie vragen of de Jeugdwet een verbod bevat op nadere kwaliteitseisen. Zo nee, waarom niet?
In antwoord op vraag 7 van het lid Keijzer antwoordde de Staatssecretaris
op 27 augustus 2013 dat jeugdhulpaanbieders niet te maken krijgen met
stapeling van Rijks- en gemeentelijke inspecties. Wie controleert dan de
afspraken gemaakt op basis van artikel 2.6 en 2.8?
Op dit moment bestaat blijkbaar grote tevredenheid over de dienstverlening van Stichting Nidos aangezien zij een bijzondere positie krijgen.
Deze leden vragen waarom dan toch wordt overgegaan tot certificering
van deze stichting? Uit ervaringen is op te maken dat dit op zich niets
verandert aan de dienstverlening, maar wel leidt tot hogere kosten.
Het wetsvoorstel beoogt jeugdhulp «in natura» te geven. De pgb-regeling
in de Jeugdwet kent goede kanten, zoals het trekkingsrecht. Wel vragen
genoemde leden in hoeverre de gemeenten ingevolge artikel 8.1.1
vormen van jeugdhulp mag uitsluiten van een budget. Dit geldt ook voor
de mogelijkheid dat familieleden betaald worden met een budget. Er zijn
families waarvoor dit de enige mogelijkheid is om een kind thuis te laten
wonen. En wanneer is de jeugdhulp van goede kwaliteit? Ook hier is
overigens relevant hoe de bepaling in de nieuwe Wmo er uit komt te zien.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 6.1 dat met dit
wetsvoorstel wordt beoogd jeugdigen en ouders meer invloed te geven
op de kwaliteit van zorg die hen geboden wordt. De praktijk wijst uit dat
cliëntinvloed valt of staat met de houding van bestuurders en professionals en het hebben van een gedeelde visie (namelijk tussen cliënten en
instelling) op cliëntenparticipatie en de uitvoering ervan. Bij het centraal
stellen van de cliënt en het versterken van zijn positie kan het niet anders
dan dat jongeren en ouders actief worden betrokken bij het inventariseren
van en de keuze voor de gewenste vormen van hulp die passend zijn bij
hun vragen en wensen in hun directe omgeving. Deze leden missen in de
memorie van toelichting echter een nadere toelichting en uitwerking op
welke wijze jongeren en ouderen actief zullen worden betrokken. Ook
ontbreekt een toelichting op de rol die voor de jongere zelf is weggelegd.
Voorts vragen deze leden op welke wijze zal de positie van uithuisgeplaatste kinderen worden geborgd.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 6.5 dat de regering de
kwaliteit van de jeugdhulp en de uitvoering van de kinderbeschermingsmaatregelen wil borgen. Hoe wordt voorkomen dat de huidige kennis en
expertise van gespecialiseerde zorg voor jeugd verloren gaat? Hoe wordt
binnen het nieuwe systeem de doorontwikkeling van gespecialiseerde
kennis, opleiding en onderzoek op het terrein van de zorg voor jeugd
veiliggesteld?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op, dat de positie van
jeugdigen en ouders wordt vorm gegeven door de opdracht aan
gemeenten om rekening te houden met de gezindheid, levensovertuiging
en culturele achtergrond, door de verplichting om waar mogelijk
keuzevrijheid te bieden. Op welke wijze dienen deze leden «waar
mogelijk» te interpreteren? Zal de mate van keuzevrijheid verbeterd
worden na de transitie, of verslechterd?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

40

Genoemde leden zien in een aantal (stad)regio’s jeugdhulp monopolisten
ontstaan. Enkele aanbieders blijven over, andere partijen kunnen slechts
worden toegelaten als onderaannemer. Op welke wijze kunnen jeugdigen
op deze wijze zelf een keuze van jeugdbescherming te kiezen? In de
huidige praktijk wordt keer op keer door de huidige bureaus jeugdzorg als
raden voor de kinderbescherming en kinderrechters veelvuldig de
diensten van bijzondere jeugdbeschermingsorganisaties ingeroepen, kan
dit in de toekomst nog steeds?
Deze leden vragen op welke wijze de kwaliteit van gezinsvoogden wordt
verbeterd. Zij vragen ook in hoeverre er met de Jeugdwet een verbetering
komt van de kwaliteit van Pleegzorg.
Deze leden vragen wie toegang hebben tot de verwijsindex risicojongeren
(VIR). Hoe wordt de privacy van de kinderen en jongeren die opgenomen
zijn in de verwijsindex beschermd? Zij vragen ook wie toegang hebben tot
het dossier van een minderjarige. Hoe wordt voorkomen dat (bijvoorbeeld) een wethouder, een buurman die werkt bij de gemeente of een
docent het dossier van een minderjarige kan inzien? Wie houdt toezicht op
de juistheid van de inhoud van het dossier en op welke wijze kan de
minderjarige zelf hierop invloed uitoefenen. Is het recht op privacybescherming van de minderjarigen die jeugdhulp nodig hebben voldoende
beschermd?
De leden van de SGP-fractie vragen of de inspectie de norm voor
verantwoorde hulp niet alleen controleert bij jeugdhulpaanbieders, maar
ook bij gemeenten die solistisch werkende jeugdhulpverleners inzetten.
Genoemde leden constateren dat de beroepsgroepen zelf vaststellen
welke werkzaamheden door welke beroepsbeoefenaren mogen worden
verricht. Deze leden vragen waar de normen worden vastgelegd voor
medewerkers die werkzaam zijn bij de raad voor de kinderbescherming.
7. Specialistische jeugdhulp
Om kwaliteit te behouden en innovatie te borgen moet een deel van de
specialistische (tweedelijns) zorg voor jeugd bovenregionaal en/of
landelijk worden ingekocht, aldus de leden van de VVD-fractie. De zorg
bestaat dat het benodigde kennisniveau via inkoop op decentraal niveau
niet kan worden gehandhaafd en dat innovatie en verbetering op
gemeentelijk niveau leidt tot versnippering en verlies van kennis en
expertise. Kan de regering aangeven welke oplossing zij ziet voor het
borgen en ontwikkelen van kennis van specialistische jeugdhulp op
bovenregionaal en landelijk niveau? Op welke wijze gaat de regering
ervoor zorgen dat deze specialistische jeugdhulp beschikbaar blijft voor
inwoners van gemeenten, via een efficiënt bekostigingssysteem?
De leden van de VVD-fractie hebben naar aanleiding van paragraaf 7.2
kennisgenomen van statistieken die erop wijzen dat er in de tweede lijn
jeugd-ggz twee keer zoveel kinderen zitten als in de eerste lijn jeugd-ggz.
Wat zeggen deze cijfers over het functioneren van het systeem van de
jeugd-ggz op dit moment en op welke wijze kan het nieuwe stelsel daar
verandering in aanbrengen? Op welke wijze wordt de gegevensuitwisseling tussen de reguliere ggz met jeugd-ggz in de wet verankerd en
bevorderd? Is er zicht op de wijze van inkoop van jeugd-ggz en zeker
specialistische delen hiervan, zoals kinder- en jeugdpsychiatrie, behandeling bij eetstoornissen en dyslexie, onder regie van gemeenten door
zorgverzekeraars?
Naar aanleiding van paragraaf 7.5. De leden van de VVD-fractie vinden het
belangrijk dat kinderbeschermingsmaatregelen door de rechter worden
uitgesproken. Hoe is de rechtsbescherming van de jeugdige geregeld bij
een voorwaardelijke machtiging uithuisplaatsing gesloten jeugdzorg?
Waarom heeft ten aanzien van gedwongen behandelmethoden in
gesloten jeugdzorg geen afstemming plaatsgevonden met de Beginse-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

41

lenwet Justitiële Jeugdinrichtingen? Kan de regering aangeven waarom
onderscheid is gemaakt in waarborgen tussen gesloten plaatsing op
civielrechtelijke titel en op strafrechtelijke titel? Waarom is er voor
gekozen om de bepalingen over de machtiging uithuisplaatsing gesloten
jeugdzorg in de Jeugdwet op te nemen, terwijl de bepalingen over alle
andere soorten machtigingen tot uithuisplaatsingen in het Burgerlijk
Wetboek (BW) zijn opgenomen? Wat betekent dit voor de rechtsbescherming van een jeugdige? Leidt het opnemen in twee verschillende
wetten niet tot onduidelijkheid? Zou het mogelijk en goed zijn om de
bovenstaande bepalingen in het BW op te nemen?
De leden van de PvdA-fractie hebben nog een aantal vragen en
opmerkingen over voogdij. De voogdij van uithuisgeplaatste kinderen
gaat straks van bureaus jeugdzorg naar gecertificeerde instellingen. Dit
zijn concurrerende instellingen, die via aanbesteding een opdracht kunnen
verkrijgen. Waarom gaat de voogdij niet naar de overheid (de gemeente),
aangezien de overheid verantwoordelijkheid draagt voor uithuisgeplaatste
kinderen? Kan de gemeente ook kiezen voor een subsidierelatie met
gecertificeerde instelling?
Genoemde leden zijn ook van mening dat kinderen moeten opgroeien in
gezinnen. Om die reden heeft een pleeggezin of een gezinshuis de
voorkeur boven een instelling. In de praktijk is het aantal pleeggezinnen
aan het dalen. De voornaamste reden voor het beëindigen van pleegouderschap is vanwege onvoldoende ondersteuning van het pleeggezin
door professionals. Hoe voorziet de Jeugdwet in de ondersteuning van
pleeggezinnen? Welke kans ziet de regering voor de toename van het
aantal pleeggezinnen onder regie van de gemeente?
De leden van de PVV-fractie vragen de regering waarom leidt de
decentralisatie tot meer mogelijkheden voor integrale diagnostiek. De
diagnose wordt toch nog steeds door een specialist gesteld en niet door
een gemeenteambtenaar?
Hoe kan het dat gemeenten meer regiemogelijkheden krijgen als de
jeugd-ggz gedecentraliseerd wordt? De toegang hiertoe ligt toch ook bij
de art/specialist?
Hoe gaat de extra aandacht voor jeugdigen met een stoornis in het
nieuwe stelsel vormgegeven worden? Wie gaat die extra aandacht geven?
Bij wie kan men aan de bel trekken?
Hoe staat het met de verkenning naar de mogelijkheid om specialistische
jeugd-ggz in te kopen onder mandaat door zorgverzekeraars?
Waarom moeten specialisten afspraken maken met gemeenten? Wordt de
door hen gestelde diagnose soms niet serieus meer genomen?
Wat gebeurt er als specialisten niet tot afspraken kunnen komen met
gemeenten?
Als het een voordeel is om «praten» en «pillen» binnen eenzelfde
behandeling van een stoornis door één bron te financieren, waarom
gebeurt dit dan niet voor de extramurale zorg?
Wat maakt het inkopen van extramurale psychofarmaca ingewikkelder
dan bijvoorbeeld het inkopen van specialistische jeugd-ggz?
Is onderzocht of gemeenten de kennis over extramurale psychofarmaca in
kunnen huren?
Is onderzocht of de inkoop van extramurale psychofarmaca onder
mandaat door zorgverzekeraars een optie zou zijn? Zit hier geen perverse
financiële prikkel om de oplossing voor het kind te zoeken in het gebruik
van extramurale psychofarmaca?
Sommige kinderen met een zorgvraag zijn gebaat bij het houden van hun
vertrouwde begeleider. Bent u bereid voor hen een uitzondering te maken
op het overgangsrecht van maximaal één jaar? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

42

De opnameplicht van instellingen moet vrijwel direct geeffectueerd
kunnen worden. Hoe gaat dit geregeld worden? Wat gaat de regering
doen indien er wachtlijsten (dreigen te) ontstaan?
De verwachting is dat een effectieve trajectaanpak zal leiden tot een
verdere daling van het gebruik. Hoe groot zal deze daling naar
verwachting zijn?
Hoe gaat in het nieuwe stelsel geborgd worden dat er op landelijk niveau
gezocht blijft worden naar het best passende pleeggezin voor een
jeugdige?
Kan het gebeuren dat het best passende pleeggezin/de gecertificeerde
instelling niet gecontracteerd is door gemeenten? Wat gebeurt er dan?
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van paragraaf 7.2 een
uitgebreide toelichting ontvangen waarom de regering de jeugd-ggz naar
de gemeenten wil overhevelen. Zij zien grote bezwaren en problemen om
de verantwoordelijkheid van deze zorg aan gemeenten te geven. Waarom
kiest de regering ervoor om deze zorg uit het verzekerde pakket te halen?
Vindt zij het wenselijk om het verzekerde recht voor zorg voor een kind
om te zetten in een zorgplicht door gemeenten? Hoe verhoudt zich dit met
het streven om geen enkel kind het recht op toegang tot zorg te
onthouden? Daarbij willen deze leden weten waarom de jeugd-ggz als
minder essentieel wordt gezien dan de somatische zorg, omdat deze zorg
uit het verzekerd pakket wordt gehaald? Hoe gaat de regering de
toegankelijkheid en beschikbaarheid van deze zorg waarborgen? Voorts
willen zij weten of de schot tussen de financiering van somatische zorg en
jeugd-ggz wel wenselijk is? Wat gebeurt er als een kind zowel somatische
zorg als jeugd-ggz nodig heeft? Maakt dit het systeem niet nodeloos
ingewikkeld en bureaucratisch? Tevens wijzen genoemde leden op het
schot tussen 18 plussers en 18 minners. Voor kinderen onder de 18 is
ggz-zorg een gemeentelijke dienst en voor 18 plussers is de ggz een
verzekerd recht. Waarom kiest de regering voor deze rechtsongelijkheid?
Is het tevens wel wenselijk om ggz-zorg uit verschillende systemen te
financieren? Hoe gaat de jeugd-ggz straks geregeld worden in 408
gemeenten en 41 regio’s? Wordt deze zorg overal gelijk aangeboden of
hebben gemeenten hier de vrije hand in? Hoeveel handtekeningen heeft
de regering aangeboden gekregen van organisaties en professionals die
zich grote zorgen maken over de jeugd-ggz? Kan de regering dat
toelichten? Wat gaat de regering doen met alle zorgen en kritieken die zij
van zorgorganisaties en professionals hebben gekregen over de
jeugd-ggz, gaat zij dit overnemen? Zo ja, welke adviezen neemt zij over?
Zo nee, waarom niet? Kan de regering dit uitgebreid toelichten?
Naar aanleiding van paragraaf 7.4 willen deze leden opnieuw wijzen op
het recht op zorg dat de regering voornemens is te schrappen voor de
AWBZ-zorg. Dit zal grote consequenties hebben voor jeugdigen die te
maken krijgen met zorg uit de AWBZ. Hoewel deze leden één financieringsstroom wenselijk vinden, is het schrappen op het recht op zorg, in de
AWBZ en jeugdzorg een grote schande. Zij vragen de regering uitgebreid
toe te lichten, waarom zij zo graag het recht op zorg willen afschaffen,
eerder al in de Wmo, nu in de Jeugdwet en straks weer in de AWBZ. Is de
regering soms bang voor een toename van het aantal rechtszaken van
mensen die in opstand komen, omdat de gemeente weigert goede zorg te
bieden? Op welke andere wijze is juridisering in deze zorg te voorkomen?
Graag een uitgebreide reactie op dit punt.
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 7.6 in
hoeverre kan worden verzekerd dat de rechtspositie van de minderjarigen
voldoende wordt gewaarborgd met betrekking tot de tenuitvoerlegging
van de voorwaardelijke machtiging nu. Gezien het feit dat de jeugdhulpaanbieder mag beslissen over de tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke machtiging in plaats van een rechter? Waarom kiest de regering er

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

43

niet voor om een onafhankelijke gedragsdeskundige en de rechter te
betrekken bij de beslissing tot tenuitvoerlegging?
De leden van de SP-fractie vragen voorts waarom het toetsingscriterium
voor de tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke machtiging niet gelijk is
aan het wettelijk toetsingscriterium voor de afgifte van de reguliere
machtiging gesloten jeugdhulp. Wanneer deze bepalingen kritisch worden
gelezen blijkt namelijk dat op grond van de wet de tenuitvoerlegging van
de voorwaardelijke machtiging mogelijk is zonder te voldoen aan de eis
dat er sprake moet zijn van «zich onttrekken of onttrokken worden aan».
Het verlenen van verlof behoeft instemming van een gekwalificeerde
gedragswetenschapper (artikel 6.4.1 lid 4 Jeugdwet). Voor de mogelijke
afgifte van een voorwaardelijke machtiging gesloten jeugdhulp en de
verlenging hiervan is een instemmingsverklaring van een gekwalificeerde
gedragsdeskundige vereist (artikel 6.1.4 lid 4 en 11 Jeugdwet). Voor
schorsen is instemming van een gedragsdeskundige niet vereist. De leden
van de SP-fractie vragen de regering wat de achtergrond is van dit
verschil.
De leden van de CDA-fractie constateren dat de regering meerdere
keren in de memorie van toelichting aangeeft dat aan bepaalde cliëntgroepen (zoals ggz jongeren die 18 jaar worden) in de transitiefase en in
het nieuwe stelsel extra aandacht moet worden besteed zodat de
continuïteit van het nieuwe stelsel goed gewaarborgd wordt. Genoemde
leden zijn dit van harte met de regering eens, maar vragen wel hoe dit dan
gaat gebeuren. Graag horen deze leden concrete voorstellen hoe de
regering dit als systeemverantwoordelijke gaat regelen.
Wat betreft de psychofarmaca lijkt een tweedeling te ontstaan. De leden
van de CDA-fractie vragen zich af hoe dit in de praktijk nou geregeld zal
zijn. Kunnen huisartsen en medisch-specialisten los van een verleningsbeschikking van de gemeenten zelf psychofarmaca voorschrijven en de
kosten van voorschrijven declareren bij de gemeente in kwestie? Kunnen
gemeenten onafhankelijk van de gemeenten via de praktijkondersteuning
huisarts ggz (POH-GGZ) laagdrempelige ggz-zorg blijven verlenen?
Voornoemde leden vragen of dit nu in praktijk goed werkzaam zal zijn en
vragen de regering dit nog eens te bezien.
Onder de zorg voor verstandelijk gehandicapten valt ook de zorg voor de
jongeren met een lichte verstandelijke beperking. In een hoorzitting over
deze doelgroep kwam duidelijk naar voren dat deze doelgroep lastig te
vinden is en dat er sprake is van een diversiteit aan problemen. Denkt de
regering dat deze doelgroep goed bij eenieder op het netvlies staat? Is de
gemeente bekend met deze doelgroep, gaat de regering hier nog actie op
ondernemen? Wie is er verantwoordelijk bij co-morbiditeit van psychiatrische en somatische klachten?
Jongeren die verblijfszorg nodig hebben die levenslang en levens breed
is, vallen niet onder deze wet. Wanneer heeft iemand volgens de regering
levenslang en levens breed zorg nodig? Wie bepaalt dit dan, aangezien de
gemeente deskundig advies kan vragen maar geen verplichting tot een
indicatie heeft? Hoe zorgen we ervoor dat ouders niet van het kastje naar
de muur worden gestuurd? Kunnen ouders er nog steeds voor kiezen hun
kind met een handicap thuis te verzorgen?
De parlementaire werkgroep Toekomstverkenning Jeugdzorg had bezwaar
tegen het samenvoegen van het vrijwillige en gedwongen kader. Beide
gaan onder gemeente vallen. De leden van de CDA-fractie vragen hoe dit
bezwaar wordt ondervangen.
Een aantal bepalingen uit de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) is niet overgenomen in de Jeugdwet, te weten:
– Artikel 446 (uitleg behandelingsovereenkomst en uitleg geneeskundige
behandeling)
– Artikel 460 (eenzijdige opzegging van de behandelingsovereenkomst
door de hulpverlener

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

44

–
–
–
–

Artikel 461 (honorarium hulpverlener)
Artikel 462 (centrale aansprakelijkheid ziekenhuis)
Artikel 463 (verbod uitsluiting aansprakelijkheid)
Artikel 464 lid 1 (geneeskundige behandeling anders dan de op basis
van geneeskundige behandelingsovereenkomst, de zgn. schakelbepaling uit de WGBO)
– Artikel 464 lid 2: blokkeringsrecht
De leden van de CDA-fractie wijzen er op dat mogelijke consequenties
daarvan zijn.
Naar aanleiding van artikel 446, 447 jo. 450. Volgens het systeem van de
WGBO is toestemming nodig voor verrichtingen. Volgens de definitie van
artikel 446 lid 2 onder a gaat het dan om verrichtingen die «rechtstreeks
betrekking hebben op een persoon». Dat betekent bijvoorbeeld dat bij
gescheiden ouders de vader van een kind geen toestemming hoeft te
geven voor ouderbegeleiding van zijn ex-vrouw. Deze ouderbegeleiding
heeft immers niet rechtstreeks betrekking op zijn kind. Als je kijkt naar het
artikel over toestemming (7.3.4) dan is dit nu anders. Het gaat nu om de
jeugdhulp verleent aan betrokkene en dat kan het kind zijn, een ouder of
beide ouders maar ook een ander. De leden van de CDA-fractie merken op
dat door het weglaten van de expliciete rechtstreekse werking verwarring
kan ontstaan. Bijvoorbeeld ouderbegeleiding is behandeling van het kind
via de ouders, dus beide ouders met gezag moeten toestemming geven
voor ouders met gezag. Ook moet de vader toestemming geven voor
ouderbegeleiding van de nieuwe partner van de moeder. Graag een
reactie hierop. Met het schrappen van de uitleg over handelingen op het
gebied van de geneeskunst (artikel 446 lid 1 en 2) is binnen de Jeugdwet
geen onderscheid meer te maken tussen jeugdzorg en gezondheidszorg.
De BIG definieert deze handelingen nog wel.
Naar aanleiding van artikel artikel 460. In de WGBO was het voor de
instelling mogelijk om de behandelovereenkomst eenzijdig op te zeggen
wegens gewichtige redenen. Dit zijn de situaties waarin van de jeugdhulpaanbieder of jeugdhulpverlener in redelijkheid niet gevraagd kan worden
de behandeling met de patiënt voort te zetten. Nu er geen sprake meer is
van een behandelingsovereenkomst kan er niet worden opgezegd. Maar
de situaties blijven denkbaar. Dit wordt in de Jeugdwet niet benoemd of
toegelicht. De leden van de CDA-fractie vragen wat er gebeurt als een
jongere een medewerker ernstig bedreigt en een alternatieve
behandelmogelijkheid/behandelaar binnen de instelling niet meer
mogelijk is. Is het nog mogelijk om de behandelrelatie wegens gewichtige
redenen te verbreken? Kun je dit nog regelen in de algemene leveringsvoorwaarden die de aangesloten instellingen van ggz Nederland
hanteren? Kun je überhaupt nog leveringsvoorwaarden hanteren als er
geen sprake meer is van een overeenkomst?
Naar aanleiding van artikel 461. Het honorarium komt straks niet meer
binnen via de zorgverzekering van de cliënt en de cliënt zelf (eigen risico,
eigen bijdrage), maar via de gemeente. Maar het kan ook nog binnen
komen via de cliënt als er sprake is van een pgb of via een eventuele
eigen bijdrage. Er staat nu geen betalingsverplichting meer in voor de
gemeente of de cliënt voor de geleverde zorg. Er staat nu alleen in artikel
7.3.5 dat de minderjarige van 16 jaar of ouder aansprakelijk is voor uit de
jeugdhulp voortvloeiende verbintenissen. Dit zou dan op de pgb van
toepassing kunnen zijn. Maar voor de jeugdhulp van jeugdigen die jonger
zijn dan 16 jaar en ouders ontbreekt dit dan vervolgens. De leden van de
CDA-fractie vragen een reactie van de regering hierop.
Naar aanleiding van artikel 462. Dit artikel regelt de centrale aansprakelijkheid. Nu er geen sprake meer is van een behandelingsovereenkomst
kan er ook geen contractuele aansprakelijkheid (wanprestatie) zijn. Wel
kan er sprake zijn van een onrechtmatige daad, bijvoorbeeld bij een
beroepsfout, waarbij de jeugdhulpaanbieder aansprakelijk kan zijn voor de
fouten van de jeugdhulpverleners die in dienst zijn. Dit is in de Jeugdwet

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

45

niet meer geregeld. Dat betekent dat een jeugdhulpverlener ook
persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld door een jeugdige of ouder
(in het BW en de cao ggz is wel geregeld dat de werkgever zorg draagt
voor een verzekering en aansprakelijk is te stellen voor handelen van
werknemers). In de WGBO werd de behandelingsovereenkomst met de
instelling gesloten en was daarmee ook alleen de instelling civielrechtelijk
aan te spreken op de nakoming of onrechtmatige daad en niet de
medewerker persoonlijk. Hoewel er wel een rechtsbetrekking blijft tussen
de jeugdhulpaanbieder en de cliënt is het niet duidelijk hoe deze rechtsbetrekking nu vorm krijgt als er sprake is van niet nakoming. De leden van
de CDA-fractie vragen hier een reactie op.
Naar aanleiding van artikel 463. Verbod op het uitsluiten van aansprakelijkheid. Dit artikel zou even goed nog moeten gelden zodat jeugdhulpaanbieders in hun algemene voorwaarden (verplicht voor jeugdggz-aanbieders aangesloten bij GGZ NL) aansprakelijkheid niet kunnen
uitsluiten. Kunnen er überhaupt nog algemene voorwaarden gehanteerd
worden als er geen sprake meer is van een overeenkomst of vervallen de
huidige algemene leveringsvoorwaarden bij de inwerkingtreding van de
wet?
Naar aanleiding van artikel 464. Het uitsluiten van de schakelbepaling lijkt
in het eerste opzicht misschien logisch. De schakelbepaling is bedoeld
voor behandelrelaties anders dan op basis van de geneeskundige
behandelingsovereenkomst. Met de schakelbepaling worden de patiëntenrechten uit de WGBO toch van toepassing verklaard. Nu de patiëntenrechten zijn overgezet naar de Jeugdwet lijkt de schakelbepaling niet meer
nodig. Als het gaat om andere geneeskundige behandeling (ic jeugd-ggz)
die niet onder de Jeugdwet valt dan is de WGBO van toepassing (of op
basis van een behandelingsovereenkomst of op basis van de schakelbepaling). Dan kan het bijvoorbeeld gaan om zorg die ouders buiten de
gemeente om zelf inkopen. Dat brengt met zich mee dat het artikel over
goed hulpverlenerschap ook op deze zorg van toepassing blijft en dat
brengt een zorgplicht met zich mee, wat eveneens geldt voor de artsen en
psychiaters op basis van hun eed. De leden van de CDA-fractie vragen of
artikel 464, lid 1 toegevoegd zou moeten worden, met een duidelijke uitleg
voor de professionals genoemd in deze wet die geen geneeskundige
handelingen verrichten.
De bepalingen uit de WGBO zijn deels en gewijzigd overgeheveld naar de
Jeugdwet. Aan het einde van de memorie van toelichting is een transponeringstabel opgenomen. De wijzigingen worden nodig geacht omdat de
geneeskundige behandelingsovereenkomst een privaatrechtelijke
overeenkomst van opdracht is (nu vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek)
en de verlening van hulp in het kader van de Jeugdwet plaatsvindt binnen
een publiekrechtelijk kader. Dit is een argument dat naar de mening van
deze leden niet voldoende is, immers op het justitieterrein of in het kader
van de Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (wet
Bopz) zijn enkele bepalingen ook van overeenkomstige toepassing, zolang
de rechtsbetrekking zich daar niet tegen verzet. De leden van de
CDA-fractie merken op dat door de overheveling van de andere
WGBO-artikelen deze in een andere context zijn terecht gekomen. Dit
betekent dat de interpretatie van die artikelen ook anders is en in de
praktijk een heel andere uitwerking hebben. Het gaat zeker wringen bij
artsen, psychologen en orthopedagogen werkzaam in de jeugd-ggz en
jeugd-lvb die immers uit de aard van hun beroep gebonden zijn aan
artikel 464 (in de nieuwe Jeugdwet staat nergens dat de WGBO niet van
toepassing is). Voor de opmerkingen ten aanzien van de verschillende
artikelen in de Jeugdwet verwijzen de leden van de CDA-fractie naar punt
15 van deze schriftelijke inbreng.
De leden van de D66-fractie constateren naar aanleiding van paragraaf
7.2 dat er tegen het voornemen om de jeugd-ggz te decentraliseren

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

46

diverse, in hun ogen overtuigende, bezwaren bestaan. Tegen het
voornemen om de jeugd-ggz te decentraliseren pleit ten eerste dat de
overheveling kan leiden tot minder samenhang met de somatische zorg,
terwijl psychische en somatische klachten sterk kunnen samenhangen.
Voorts ontstaat door de decentralisatie een «knip» met de volwassen ggz
die nadelig kan zijn voor jeugdigen van wie de stoornis doorloopt tot in de
volwassenheid. Desondanks kiest de regering ervoor de taken op het
terrein van de jeugd-ggz over te hevelen naar de gemeenten. Het Rijk, de
VNG en de sector zijn wel een gezamenlijke werkagenda overeengekomen
om de decentralisatie op een verantwoorde manier te kunnen laten
plaatsvinden. Genoemde leden hebben ernstige twijfels over deze
uitkomst. Een werkagenda kan in hun ogen nooit inhoudelijk overtuigende
argumenten om de jeugd-ggz niet te decentraliseren teniet doen. Wie is
als uitvloeisel van de wet bijvoorbeeld verantwoordelijk in geval van een
combinatie van lichamelijke en psychische klachten? Welke instantie zal
een eerste inschatting maken van wat er nodig is bij een kind of gezin?
Waarom is voor de jeugd-ggz een andere keuze gemaakt dan voor de ggz
voor volwassenen? Leidt dit niet tot rechtsongelijkheid tussen beide?
Graag ontvangen deze leden ter zake een nadere onderbouwing van de
regering. Ook vragen zij of het praktisch mogelijk is een inhoudelijke
«knip» aan te brengen binnen de jeugd-ggz, waarbij de gespecialiseerde
medische ggz onderdeel blijft van de Zorgverzekeringswet, en enkel de
meer algemene ggz via de Jeugdwet wordt overgeheveld naar de
gemeenten.
De leden van de D66-fractie constateren voorts dat door de jeugd-ggz uit
de Zvw te halen en onder de regie van gemeenten te brengen, de toegang
niet langer een verzekerd recht is, maar afhankelijk van de invulling van
de gemeentelijke zorgplicht. Dat zou kunnen leiden tot rechtsongelijkheid
en grote onzekerheid bij patiënten of het niet of te laat bieden van de
geëigende noodzakelijke jeugd-ggz. Herkent de regering dit gevaar, en
welke waarborgen zijn hiertoe in het systeem opgenomen?
De leden van de D66-fractie constateren tot slot dat zorgverzekeraars de
komende twee jaar nog de inkoop zullen blijven doen voor een deel van
gemeenten. Bestaan er in de ogen van de regering gedurende deze
periode risico’s voor de kwaliteit van de zorg? Kan er dan wel sprake zijn
van transformatie? Wie is in deze periode verantwoordelijk en
aanspreekbaar als er iets mis gaat?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 7.5 dat de beoordeling of
sprake is van dusdanig ernstige opgroei- en opvoedingsproblemen die de
ontwikkeling naar volwassenheid dusdanig ernstig belemmeren dat
jeugdhulp noodzakelijk is en dat het daarbij noodzakelijk is deze jeugdhulp
gesloten te verlenen omdat de jeugdige zich anders onttrekt aan de voor
hem noodzakelijke jeugdhulp of door anderen daaraan wordt onttrokken,
uiteindelijk is aan de kinderrechter die een machtiging, een spoedmachtiging of een voorwaardelijke machtiging kan afgeven. Dit is neergelegd in
artikel 6.1. Genoemde leden constateren dat de bepalingen over de
machtigingen tot uithuisplaatsing in de gesloten jeugdzorg zijn
opgenomen in de Jeugdwet, terwijl de bepalingen over alle andere
soorten kinderbeschermingsmaatregelen zijn opgenomen in boek 1 van
het Burgerlijk Wetboek. Waarom is hiervoor gekozen?
De leden van de D66-fractie lezen voorts dat met artikel 6.1.4 de
mogelijkheid wordt geboden van een voorwaardelijke machtiging. Zij
hebben echter twijfels of met het voorliggende wetsvoorstel voldoende
waarborgen worden geboden voor de rechtsbescherming van de
jeugdige. Artikel 6.1.6 lid 1 tot en met 3 bepaalt dat de jeugdhulpaanbieder degene is die bereid is de jongere op te nemen in de gesloten
accommodatie, die toeziet op de naleving van de voorwaarden en die
tevens kan besluiten om de jeugdige op te nemen in de gesloten
accommodatie. Maar wie binnen de jeugdhulpaanbieder kan een dergelijk
besluit nemen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

47

De jeugdhulpaanbieder stelt de jeugdige uiterlijk vier dagen na zijn
beslissing de jeugdige op te nemen, daarvan schriftelijk in kennis. Op
verzoek van de wettelijk vertegenwoordiger of de jeugdige kan de
kinderrechter de opneming (geheel of gedeeltelijk) vervallen verklaren. Dit
lijkt onvoldoende in lijn te zijn met het Internationaal Verdrag inzake de
Rechten van het Kind (IVRK) (artikel 37) en het Europees Verdrag voor de
Rechten van de Mens (EVRM) (artikel 5). Graag ontvangen deze leden een
nadere onderbouwing.
De leden van de D66-fractie constateren tot slot dat mogelijkheden tot
vrijheidsbeneming in dit wetsvoorstel weer anders worden geregeld dan
thans in de Wet Bopz, in het voorstel van Wet Zorg en Dwang en het
voorstel van Wet Verplichte ggz. Wat is hiervan de achtergrond? Kan de
regering een overzicht geven van de verschillen, en daarop een toelichting
geven? Acht de regering, specifiek voor jeugdigen, een harmonisatie
noodzakelijk?
De leden van de D66-fractie constateren dat de paragraaf (7.7) over
pleegzorg met enige kleine aanpassingen overgenomen is uit de huidige
Wet op de jeugdzorg en derhalve nauwelijks vernieuwende elementen
bevat. Ziet de regering hier geen mogelijkheden en noodzaak voor
verbetering? Genoemde leden beschouwen het wetsvoorstel als een
gemiste kans. De leden van de D66-fractie merken voorts op dat uit artikel
20 van het VN-kinderrechtenverdrag (indirect) volgt dat gezinsvervangende zorg gaat boven residentiële zorg. Op welke wijze is dat
uitgangspunt met het voorliggende wetsvoorstel geborgd?
De leden van de fractie van de ChristenUnie-fractie vragen hoe in de
wet is geregeld dat bij een uithuisplaatsing de hulpverlening erop is
gericht om het kind of de jongere zo snel mogelijk te herenigingen met de
ouders Op welke wijze krijgen de ouders in de jeugdzorg de kans om een
duurzame relatie op te bouwen met de jeugdprofessional waarmee ze
moeten samenwerken in het belang van het kind.
Genoemde leden zouden nadere toelichting wensen op welke wijze de
overdracht naar zwaardere specialistische zorg zal verlopen? Op welke
wijze wordt er een «warme overdracht» geborgd?
Past het hoofdstuk «gesloten jeugdhulp» dat nu is ondergebracht in de
Jeugdwet niet beter in boek 1 van het Burgerlijk Wetboek waar de andere
bepalingen betreffende machtigingen tot uithuisplaatsingen zijn geregeld
of in een aparte wet?
Deze leden vragen waarom er niet wordt gewacht met het invoeren van
de wetswijzigingen ten aanzien van de gesloten jeugdzorg tot de
resultaten van het onderzoek naar de harmonisatie van wetgeving ten
aanzien van minderjarigen in geslotenheid is afgerond zodat de harmonisatie van de wetgeving tegelijkertijd kan worden doorgevoerd.
8. Toezicht
De leden van de VVD-fractie willen graag weten op welke wijze de
regering kan borgen dat verschillende systemen van nationaal en lokaal
toezicht niet leiden tot onnodige regeldruk, met mogelijk verschillende
vereisten ten aanzien van de informatie die zorgaanbieders over content
en proces aan de inspecties moeten leveren. Hoe wordt (onnodige)
dubbeling van toezicht voorkomen?
De leden van de PvdA-fractie maken zich zorgen over de verkokering
van het toezicht binnen de Jeugdwet. Drie inspecties naast elkaar die elk
een stukje van de jeugdzorg inspecteren kan verwarrend overkomen.
Waarom kan er niet één inspectie in het leven worden geroepen? In
hoeverre worden cliënten betrokken bij de inspectie? Wat vindt de
regering van de inzet van ervaringsdeskundigen bij de inspectie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

48

De leden van de PVV-fractie vragen hoe de samenwerking tussen de
Inspectie Jeugdzorg (IJZ) en de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ)
eruit gaat zien. Hoe gaat de samenwerking met de Inspectie voor
Veiligheid en Justitie (IVenJ) eruit zien?
Het bezoek vindt zowel aangekondigd als onverwacht plaats. Naar welke
verhouding tussen deze twee streeft de regering? Waarom worden
gemeenten betrokken bij de uitvoering van de toezichttaak? Volstaat een
melding van een gemeente bij de inspectie niet? Welke verplichtingen
hebben gemeenten indien ze vermoeden dat de kwaliteit van een
gecontracteerde jeugdzorgaanbieder onder de maat is? Is inmiddels
duidelijk wie de certificerende instelling zal zijn?
De leden van de SP-fractie zien nog een aantal onduidelijkheden in het
toezicht van de Jeugdwet. De regering wil één landelijke Rijksinspectie,
maar ondertussen is het toezicht op de jeugdzorg verdeelt tussen het Rijk,
de IGZ en de IJZ. Deze leden willen een overzicht ontvangen op welke
zorg, wetten en instellingen nu precies welke instantie toezicht houdt.
Voorts willen zij een uitgebreide toelichting ontvangen hoe de Ministers
van VWS en V&J hun handhavende taak gaan uitvoeren. Verder hebben
zij nog een aantal vragen over het risico gebaseerd toezicht. Waarom is
hier voor gekozen? Zijn de inspecties nu onvoldoende toegerust om
frequent toezicht te houden op instellingen die niet onder risicovol
toezicht staan? Voorts hebben genoemde leden nog een aantal vragen
over het toezicht op gecertificeerde instellingen. Waarom is het nog niet
duidelijk wie de certificatie-eisen gaat stellen? Waarom houdt de inspectie
wel toezicht op gecertificeerde instellingen, maar toetsen zij niet of deze
instellingen wel voldoen aan de certificatie-eisen? Deze leden willen hier
een uitgebreide toelichting op ontvangen.
De leden van de CDA-fractie vragen hoe zij de rol van de inspectie
moeten zien in het kader van deze Jeugdwet. Zij gaan er wel vanuit dat bij
de controles door de inspectie het proportionaliteitsbeginsel leidend zal
zijn? Bij buurtmoeders zijn immers andere kwaliteitseisen noodzakelijk als
bij een instelling voor psychiatrie. Zal de inspectie zich beperken tot de
kwaliteitseisen op basis van deze wet? Eerder vroegen de leden van de
CDA-fractie al of een verbod op nadere kwaliteitseisen niet uitgesloten
moet worden.
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen een nadere toelichting hoe
in de wet is vastgelegd dat in de eerste jaren na de ingangsdatum van de
wet de kwaliteit van Jeugdzorg behouden wordt. Genoemde leden
merken op dat het Rijk stelselverantwoordelijkheid houdt en de wet een
regeling treft t.b.v. beoordeling van doelmatigheid en doeltreffendheid
van het beleid. Op welke wijze wordt dit vormgegeven? Is systeem af op
1 januari 2015? Houdt het Rijk ook toezicht op voldoende en afdoende
zorginkoop door gemeenten, ook als het gaat om bijzondere problematieken? Op welke wijze is geregeld dat gemeenten gegevens overdragen
naar een andere gemeente als een jeugdige die hulp krijgt verhuist naar
een andere gemeente?
De leden van de SGP-fractie vragen waarom niet in het wetsvoorstel is
opgenomen dat het college op de hoogte wordt gesteld indien aan een
jeugdhulpaanbieder of een gecertificeerde instelling een aanwijzing wordt
gegeven. De leden van de SGP-fractie wijzen op het belang van toezicht,
evaluatie en kwaliteitsverbetering in geval van fatale incidenten. Zij
merken op dat een heldere wettelijke regeling in zulke gevoelige omstandigheden van grote waarde kan zijn. Met het oog daarop vragen zij of de
regering in die wettelijke verankering wil voorzien.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

49

9. Juridisch kader en rechtsbescherming
De leden van de VVD-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 9.3
op welke wijze deze wet het beter betrekken van ouders bij de aanpak van
problemen bevordert. Welke (toegevoegde) bepalingen in de wettekst zelf
geven er blijk van dat de rechtspositie van ouders beter verankerd is in
deze wet?
Als een kind/ouder het niet eens is met de beslissing van de gemeente
moet er eerst bezwaar aangetekend worden, dan in beroep gegaan
worden, en dan nog in hoger beroep gaan. Hoe lang zal een kind
verstoken blijven van broodnodige zorg als al deze stappen genomen
moeten worden, zo vragen de leden van de PVV-fractie.
Indien een jeugdige of zijn ouders het niet eens is met de uitvoering door
de jeugdhulpaanbieder kunnen zij zich wenden tot de gemeente. Welke
verplichting hebben gemeenten om te zoeken naar een oplossing? Wat als
die oplossing niet gecontracteerd is?
Indien een gecertificeerde instelling extra jeugdhulp inschakelt en de
jeugdige of zijn ouders zijn het niet eens met de uitvoering ervan, moeten
ze zich dan tot de gecertificeerde instelling of tot de gemeente richten?
Wat gebeurt er met alle dossiers die nu bij bureaus jeugdzorg liggen?
Waar gaan die naartoe?
Hoe verhoudt de voorwaardelijke rechterlijke machtiging zich tot de
rechtsbescherming van een jeugdige, wanneer hij zonder tussenkomst
van een rechter in zijn vrijheid beperkt kan worden?
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van paragraaf 9.3.1
weten wat het verschil is tussen vrij toegankelijk en niet vrij toegankelijke
voorzieningen, kan de regering dit nader specificeren? In hoeverre is de
toegang tot de rechter voldoende geborgd? Verwacht de regering meer
rechtszaken, omdat het recht op zorg vervalt?
Met de invoeringswet zullen de verwijzingen naar de Wjz in bijlage bij de
Awb (de zogenaamde negatieve lijst) worden aangepast, zo constateren
de leden van de CDA-fractie. Voor het besluit tot uithuisplaatsing moet
de gemeente in het nieuwe stelsel een individuele voorziening afgeven.
Hiertegen is geen bezwaar en beroep mogelijk. Dit geldt ook voor andere
beschikkingen die kinderen uit haar/zijn gezin weg kunnen halen. De leden
van de CDA-fractie vragen of bij het meest vergaande besluit dat
genomen kan worden ten aanzien van de persoonlijke leefsfeer en
autonomie van gezinnen het niet opportuun is een bestuurlijk rechtsmiddel op te nemen. De gedachte die hier aan ten grondslag ligt is ook
dat gemeenten zo betrokken zijn bij deze vergaande besluiten.
Ten aanzien van de vrijheidsbeperking vragen de leden van de CDA-fractie
wat de rechtspositie van de jeugdige is. Zijn of haar vertegenwoordiger
moet akkoord gaan, maar wat heeft de jeugdige hier zelf over te zeggen?
De vertrouwenspersoon heeft hier een taak, maar voornoemde leden
krijgen graag een toelichting op de positie en rol van deze persoon. Verder
zien deze leden graag meer duidelijkheid met welk doel iemand in zijn
vrijheid beperkt wordt, wat het alternatief is, wat het toekomstperspectief
is, aan wie verantwoording wordt afgelegd en wat de positie van de
jeugdige en zijn familie is?
Gesteld wordt dat de jeugdige of zijn ouders die het niet eens zijn met de
wijze van uitvoering door de jeugdhulpaanbieder van een door de
gemeente getroffen voorziening, zich in een dergelijk geval kunnen
wenden tot het college. Genoemde leden vragen of kan worden aangegeven hoe de procedure in dezen verloopt. Wordt hier de bezwaar- en
beroepsprocedure op grond van de Algemene wet bestuursrecht
bedoeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

50

De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 9.1 dat het IVRK dient als
richtsnoer voor het nieuwe stelsel van jeugdhulp. In de memorie van
toelichting gaat de regering vervolgens in op de wijze waarop daaraan
invulling is gegeven in het wetsvoorstel. Kan nu echter worden gesteld
dat het wetsvoorstel volledig in lijn is met het IVRK? Zo nee, is de regering
bereid hiernaar een (onafhankelijke) juridische toets te laten uitvoeren?
Deze leden vragen de regering in dit verband specifiek in te gaan op de
mogelijke strijdigheid van artikel 1.3 uit het wetsvoorstel met het IVRK in
het geval van jeugdigen zonder geldige verblijfsdocumenten.
De leden van de D66-fractie vragen voorts waarom in deze paragraaf geen
melding wordt gemaakt van de Raad van Europa-conventie inzake geweld
tegen vrouwen en huiselijk geweld, welke door Nederland is ondertekend
en in 2014 zal worden geratificeerd. De conventie stelt in artikel 3(f);
«women includes girls under the age of 18».
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 9.2 dat voorliggende wet en
het voorstel van Wet herziening kinderbeschermingsmaatregelen
complementair zijn aan elkaar. Het wetsvoorstel herziening kinderbeschermingsmaatregelen ziet op de inhoud van de kinderbeschermingsmaatregelen zelf en staat los van de organisatie van de jeugdzorg. Het komt deze
leden echter over dat de positie van de kinderrechter in beide
wetsvoorstel verschillend wordt geregeld. Kan de regering ter zake een
vergelijking opstellen?
De leden van D66-fractie constateren voorts dat er op het terrein van
preventie en eerstelijnszorg bijzonder veel raakvlakken bestaan tussen de
voorliggend wet, de Wmo en de Wet publieke gezondheid (Wpg). Kan de
regering inzichtelijk maken waar en hoe deze wetten elkaar precies raken
en of en zo ja, waar, sprake is van mogelijke dubbeling of tegenstrijdigheid tussen deze wetten?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat het «recht op
jeugdzorg» verdwijnt. Hiervoor in de plaats komt de jeugdhulpplicht van
de gemeente. Hoe kan worden voorkomen dat jongeren die hulp nodig
hebben geen verslechtering in vergelijking met hun huidige situatie zullen
ervaren? Op welke wijze wordt ervoor gezorgd dat de toeleiding naar de
gespecialiseerde ggz gehandhaafd blijft?
Deze leden vragen in hoeverre kan worden verzekerd dat de rechtspositie
van de minderjarigen voldoende wordt gewaarborgd met betrekking tot
de tenuitvoerlegging van de huidige voorwaardelijke machtiging:
– de jeugdhulpaanbieder mag beslissen over de tenuitvoerlegging van
de voorwaardelijke machtiging in plaats van een rechter of een
onafhankelijke, onpartijdige en deskundige commissie (artikel 5 EVRM
en artikel 37d IVRK);
– in de wet niet nader gespecificeerd is wie (een persoon of een college)
de jeugdhulpaanbieder precies is;
– er geen onafhankelijke gedragsdeskundige betrokken is bij de
beslissing tot tenuitvoerlegging;
– de minderjarige bij het nemen van deze beslissing niet ambtshalve een
advocaat krijgt toegevoegd; en,
– de beslissingstermijn na een verzoek tot vervallen verklaring voor de
rechter drie weken bedraagt?
Deze leden vragen waarom het toetsingscriterium voor de tenuitvoerlegging van de voorwaardelijke machtiging niet gelijk is aan het wettelijk
toetsingscriterium voor de afgifte van de reguliere machtiging gesloten
jeugdhulp.
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering inzichtelijk wil maken
welke juridische waarborgen momenteel voor ouders bestaan dat hun
visie bij een beslissing over het opleggen of continueren van een
maatregel van jeugdbescherming daadwerkelijk wordt meegewogen en
dat kritische toetsing van rapportages van overheidsfunctionarissen en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

51

werknemers van gecertificeerde instellingen daadwerkelijk plaats vindt. Zij
vragen een reactie op de knelpunten die door raadsheer Van Teeffelen zijn
beschreven, en die door rechters met name worden ervaren wanneer
rapportages gebrekkig zijn (FJR, 2010, nr. 10, 248–249).
De leden van de SGP-fractie vragen of de regering wil reageren op het
artikel van M. van Zanten en A.F.M. Brenninkmeijer over waarheidsvinding in de jeugdbescherming (FJR, 2011/76). Onderschrijft de regering
de visie die de auteurs hebben op de onderzoekstaak van de hulpverleners en de kinderrechter en in hoeverre is deze werkwijze momenteel
van voldoende wettelijke waarborgen voorzien?
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de procedurele uitgangspunten van het onderzoek door de raad voor de kinderbescherming niet in
de wet en het wetsvoorstel zijn opgenomen. Deze leden vragen waarom
in het Burgerlijk Wetboek enkel de werkwijze met betrekking tot het
bureau jeugdzorg en de gecertificeerde instellingen wordt benoemd.
Verdient het niet de voorkeur de hoofdelementen van het onderzoek bij of
krachtens de wet te regelen, met het oog op de mogelijk verstrekkende
gevolgen.
10. Gegevensverwerking, beleidsinformatie, en vermindering
regeldruk
Kan de regering aan de leden van de VVD-fractie toelichten op welke
wijze met dit wetsvoorstel is geborgd dat alle voor het kind noodzakelijke
informatie-uitwisseling tussen de verschillende zorgverleners mogelijk
wordt, om te voorkomen dat jeugdigen en hun ouders onnodig
meermaals hun problemen moeten vertellen en informatie moeten
aanleveren om de noodzakelijke jeugdhulp te verkrijgen?
De leden van de VVD-fractie stellen naar aanleiding van paragraaf 10.3
vast dat het wetsvoorstel geen verplichting kent tot het vaststellen van de
identiteit van de betrokken jeugdige. Hoe wordt dan in het algemeen
fraude en misbruik voorkomen, en meer specifiek, op welke wijze wordt
het voorkomen van identiteitsfraude geborgd? Leidt deze wijze van
werken niet tot risico’s op misbruik en vervuiling van het BSN-bestand?
Zo nee, graag uitleg waarom niet?
Genoemde leden vragen welke toegevoegde waarde de logboekverplichting heeft bij het uitvoeren van meldingen binnen de verwijsindex
risicojongeren ten opzichte van de te hanteren IT-applicatie.
De inrichting van de gezinsfunctionaliteit komt tegemoet aan de wens van
de Kamer dat slechts die jeugdigen via de verwijsindex in beeld komen,
met wie echt iets aan de hand is. De leden van de VVD-fractie vragen welk
criterium hiervoor geldt. Hoe wordt «met wie echt iets aan de hand is»
gedefinieerd?
Kan de regering toelichten waarom van zorginstellingen wordt verwacht
dat zij het Rijk informatie verschaffen op het niveau van input, throughput,
output en outcome? Wat betekent dit voor de algemene doelstelling van
vermindering van regeldruk? Wat is het doel hiervan en kan de gevraagde
beleidsinformatie beperkt worden tot de outcome resultaten van de
verleende jeugdhulp?
Waarom zet de Jeugdwet niet in op een toename van het werken met
bewezen effectieve methoden in de jeugdhulpverlening? Op welke wijze
worden op dit moment de outcome criteria ontwikkeld en op welke
manier zullen ze worden verspreid? Moet er in de Jeugdwet niet een
bepaling komen, waarmee een toename van het werken met outcome
criteria in de jeugdhulpverlening kan worden bewerkstelligd? Zo nee,
waarom niet?
Naar aanleiding van paragraaf 10.5. De leden van de VVD-fractie maken
zich zorgen om het aantal verschillende wetten dat geldt voor diverse
soorten jeugdhulp en de daaruit voortvloeiende kwaliteitscriteria. Wat
betekent dit voor de regeldruk voor jeugdhulpaanbieders. Kan de regering

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

52

aangeven op welke termijn naar de harmonisatie van wetgeving gekeken
gaat worden? Kan de regering adequate berekeningen geven van de
gevolgen van het wetsvoorstel voor de regeldruk? Kan inzicht verschaft
worden in de berekening van de regeldrukeffecten waarbij, naast de
besparing van circa € 5 miljoen als gevolg van de intrekking van de
huidige wet, de vergelijkbare en aanvullende verplichtingen in de nieuwe
wet zijn meegenomen?
Hoe gaat de regering de verhoging van regeldruk voorkomen gezien de
eisen ten aanzien van informatie- en verantwoordingsverplichtingen voor
gemeenten? Kan worden aangeven wat de regering van het advies van
Actal vindt om tot één set van verantwoordingsinformatie met uniforme
en heldere definities te komen, die zowel door het Rijk als door de lokale
overheid moet worden gebruikt? Is de regering hierover in gesprek met de
VNG en wat zijn de resultaten?
De leden van de PvdA-fractie lezen dat de resultaten van jeugdhulp bij
gemeenten op basis van input, trough put en output gemeten zal gaan
worden. Zij zijn van mening dat de resultaten op basis van outcome meer
zeggen over de kwaliteit en resultaten van jeugdhulp en leiden tot een
lagere administratielast in de praktijk. Hoe gaat de regering ervoor zorgen
dat outcome een centrale plek krijgt? Hoe gaat de regering sturen op
outcome? Kunnen gemeenten straks subsidiecontracten afsluiten of
inkopen op basis van outcomecriteria? Wat vindt de regering van de
mogelijkheid om gemeenten nu al de gelegenheid te geven zich te
oriënteren op inkoop door bij de provincies mee te kijken? Hoe kunnen
gemeenten sturen op een verlaging van de administratielast in de
praktijk? Wordt er een nulmeting van de administratielast uitgevoerd in de
praktijk en een monitor op de medewerkerstevredenheid uitgevoerd om
dit monitoren?
Om verwerking van welke gegevens gaat het precies, dus niet «onder
meer», zo vragen de leden van de PVV-fractie. Wat gebeurt er met de
dossiers wanneer een aanbieder failliet gaat? Krijgen gemeenten ook
inzicht in de dossiers van kinderen? Leggen gemeenten zelf ook een
dossier aan? Zo ja, welke gegevens bevat dit dossier en hoe is dit dossier
beschermd?
Waarom wordt een gezinsfunctionaliteit aan de verwijsindex risicojongeren toegevoegd? Als er één regisseur bij één gezin is, dan heeft die toch
alles al in de gaten? Welke gegevens gaan gemeenten precies verwerken?
Welke afspraken zijn er gemaakt over landelijke standaarden voor
gegevensuitwisseling, of moeten die afspraken nog gemaakt worden?
De leden van de SP-fractie zijn naar aanleiding van paragraaf 10.3.2
benieuwd welke duidelijke meerwaarde de verwijsindex risicojongeren
heeft in de bovenregionale component. Kan de regering daar voorbeelden
van geven? Voorts willen zij weten welke drempels professionals precies
ervaren om problemen te melden? Hoe gaat de regering de professionals
hierbij ondersteunen?
Naar aanleiding van paragraaf 10.3.3. In hoeverre kan het gebruik van een
burgerservicenummer voorkomen dat kinderen niet uit het zicht
verdwijnen als zij naar een andere gemeente verhuizen? Dit gezien het feit
dat dit juist een groot probleem was na de stelselwijziging jeugdzorg in
Denemarken. Hoe zorgt de regering ervoor dat ouders niet op de vlucht
gaat voor jeugdzorg door te verhuizen naar een andere gemeente en zich
bijvoorbeeld ook niet inschrijven?
Naar aanleiding van paragraaf 10.3.4. De leden van de SP-fractie willen
weten welke informatie en welke gegevens gemeenten momenteel
missen voor de voorbereiding van de decentralisatie. Voorts willen zij
weten in hoeverre gemeenten voorbereid zijn op de Jeugdwet. Kan de
regering daarover meer duidelijkheid verschaffen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

53

De leden van de SP-fractie maken zich zorgen over de bureaucratie die
deze wet met zich meebrengt. Naar aanleiding van paragraaf 10.5 zijn zij
benieuwd naar het centraal informatiepunt waaruit het Rijk en gemeenten
informatie kunnen putten. Wat houdt dit informatiepunt precies in? Hoe
gaat dit informatiepunt ervoor zorgen dat bureaucratie wordt verminderd,
kan de regering daarvan voorbeelden geven? Voorts willen deze leden
weten in hoeverre gemeenten beleidsinformatie kunnen gebruiken voor
kwaliteitsinzet en inkoop. Hoe wordt voorkomen dat zorgverzekeraars
inzage krijgen in deze informatie? Tevens willen zij weten welke beperkte
set informatie het Rijk ter beschikking krijgt. Welke informatie bedoelt de
regering hiermee? Verder willen genoemde leden weten in hoeverre
standaardisatie van gegevensuitwisseling nu al met gemeenten verkend
worden. Voorts missen zij wat de professional gaat merken aan het
verminderen van bureaucratie. Welke wezenlijke verschillen zijn er op dit
punt voor hen als de nieuwe wet van kracht wordt?
De leden van de SP-fractie vragen tevens in hoeverre de regering
gemeenten ertoe aanzetten om ervoor te zorgen dat gezinnen en
jeugdigen zoveel mogelijk ook eigenaar worden van hun eigen dossier.
De leden van de CDA-fractie beperken zich op dit moment tot de vragen
die gesteld zijn bij de schriftelijke inbreng bij het wetsvoorstel tot invoeren
van burgerservicenummer (bsn) in de jeugdzorg. Graag ontvangt de
CDA-fractie het volledige advies van het College bescherming persoonsgegevens (Cbp).
Ten aanzien van de verwijsindex risicojongeren (VIR) is de Raad van State
in vervolg op het evaluatierapport uiterst negatief. Hoewel de regering
gereageerd heeft, heeft de CDA-fractie behoefte aan uitgebreide
toelichting in relatie tot regeldruk en financiële consequenties van het in
standhouden van de VIR.
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 10.3 dat de zorgvuldige
uitwisseling van persoonsgegeven in de dagelijkse werkpraktijk een
complex vraagstuk blijkt. Dat dit wetsvoorstel een toename van
verwerking van persoonsgegevens teweeg brengt en dat samen met de
andere twee genoemde decentralisaties, gemeenten voor verschillende
doeleinden gegevens zullen gaan werken, zijn belangrijke redenen dat de
regering in het wetsvoorstel speciale aandacht besteedt aan waarborgen
voor een veilige en zorgvuldige gegevensverwerking. Echter, omdat
gemeenten nog vorm moeten geven aan de uitvoering en het
wetsvoorstel slechts kaders biedt, acht de regering het op dit moment
onvoldoende te beoordelen hoe groot de risico’s zijn waar het College
bescherming persoonsgegeven in haar advies op het wetsvoorstel op
wijst. Vooralsnog ziet zij dan ook geen noodzaak om aanvullende
bepalingen op te nemen inzake de verwerking van persoonsgegevens. Dit
stemt deze leden niet gerust. De combinatie van decentralisaties maakt
dat gemeenten strak de beschikking krijgen over grote hoeveelheden
gegevens. Daarbij kan in hun ogen niet op voorhand worden volstaan met
een afwachtende houding. Is de regering bereid hiernaar nader onderzoek
te verrichten? Wanneer kan in de ogen van de regering wel worden
beoordeeld hoe groot de risico’s zijn waarop het Cbp wijst?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 10.3.3 dat in het
wetsvoorstel is bepaald dat het bsn gebruikt moet worden in het kader
van het verlenen van jeugdhulp, de uitvoering van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering. Verschillende aanbieders van
jeugdhulp zoals die van verplichte jeugd-ggz en jeugd-vb moeten het bsn
al gebruiken. Wordt bij het gebruik van het bsn echter wel rekening
gehouden met de (digitale) traceerbaarheid van kinderen die (eventueel
met hun ouder) zijn gevlucht en opgenomen in een instelling vanwege
mishandeling, huiselijk geweld, eergerelateerd geweld of mensenhandel?
Hoe waarborgt de wet dat de gegevensverwerking, waaronder de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

54

verwijsindex risicojongeren en de noodzaak om daarin het bsn te
vermelden, niet bijdraagt aan de traceerbaarheid van ernstig bedreigde
kinderen, jongeren en gezinnen? Zullen veiligheidsmaatregelen tegen
traceerbaarheid getroffen?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen in hoeverre de certificering van instelling tot hoge regel- en verantwoordingsdruk zal leiden.
Genoemde leden vragen of de wijze waarop professionals informatie
ontvangen voldoende in de wet is geregeld. Waarom wordt er in de wet
alleen gesproken over een terugkoppeling van informatie aan jeugdhulpaanbieders door jeugdhulpaanbieders? Waarom worden de jeugdarts of
andere verwijzers niet genoemd?
Deze leden vragen of zorgverzekeraars voldoende meewerken om
gegevens te verstrekken naar gemeenten toe als het gaat om cijfers over
het gebruik van jeugdzorg.
De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat de KNMG haar
zorgen heeft geuit over de verankering van het medisch beroepsgeheim in
de Jeugdwet. Het belang van het medisch beroepsgeheim is voor deze
leden een groot goed. In bijvoorbeeld de psychiatrie is het cruciaal dat
een patiënt erop kan vertrouwen dat de informatie die hij aan de
psychiater verstrekt niet zonder zijn toestemming bij anderen die niet
rechtstreeks zijn betrokken bij de psychiatrische behandeling terecht komt.
Genoemde leden vinden het net als de KNMG van belang dat als de
jeugdhulpverlener een arts is, het beroepsgeheim in volle omvang moet
blijven gelden. De arts mag dus zonder toestemming van de jeugdige
en/of van de ouders die het gezag over hem uitoefenen of van de voogd,
aan anderen geen inlichtingen over de jeugdige dan wel inzage in of
afschrift van het dossier verstrekken. Deelt de regering deze opvatting?
De leden van de GroenLinks-fractie maken zich verder zorgen over de
inzage van het medisch dossier. Wie hebben toegang tot het dossier van
een minderjarige? Hoe wordt voorkomen dat (bijvoorbeeld) een
wethouder, een buurman die werkt bij de gemeente of een docent het
dossier van een minderjarige kan inzien? Wie houdt toezicht op de
juistheid van de inhoud van het dossier en op welke wijze kan de
minderjarige zelf hierop invloed uitoefenen?
Verder hebben deze leden vragen bij de in het wetsvoorstel opgenomen
verwijsindex risicojongeren. Het is voor hen onduidelijk hoe de privacy
van jongeren die worden opgenomen in de verwijsindex gewaarborgd zal
worden. Kan de regering toelichten wie toegang zal hebben tot de
verwijsindex? Welke informatie en persoonsgegevens worden in de
verwijsindex opgenomen? Deelt de regering de mening dat voorkomen
moet worden dat partijen en personen zonder direct belang bij de zorg
voor een jongere op de hoogte zijn van zijn of haar persoonlijke
gegevens? Zo nee, waarom niet? Zo ja, hoe is de regering voornemens dit
te waarborgen?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe voorkomen wordt dat door de
voorgestelde gezinsfunctionaliteit onnodig combinaties worden gemaakt
in de verwijsindex risicojongeren, bijvoorbeeld wanneer een kind na
echtscheiding in een samengesteld gezin leven terwijl er geen contact is
met de biologische ouder die met een broer of zus van het betreffende
kind op ander adres woont. Deze leden constateren dat in dergelijke
gevallen de drempel van twee risicosignalen voor een combinatie in
bepaalde situaties zonder aanleiding kan worden verlaagd naar één
risicosignaal. Zij vragen of de alternatieve voorwaarden dat sprake is van
dezelfde ouders of van hetzelfde adres niet cumulatief zouden moeten
zijn.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom naar de mening van de
regering de doelstelling van de verwijsindex door de voorgestelde

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

55

verruiming niet wijzigt. Deze leden lezen dat de regering wil voldoen aan
de wens van de Kamer om alleen die jeugdigen in beeld te laten komen
met wie echt iets aan de hand is. Als criterium bij die doelstelling geldt dat
er ten minste twee ernstige signalen moeten zijn die uit de situatie van de
jeugdige zelf volgen. Zij vragen op grond van het eerdergenoemde
voorbeeld hoe aan de doelstelling kan worden voldaan wanneer in
bepaalde situaties in feite één melding voldoende is voor een combinatie.
De leden van de SGP-fractie constateren dat de regering bij haar
onderbouwing van de gezinsfunctionaliteit vooral ingaat op de privacyaspecten. Deze leden vragen of de regering onderkent dat ook het risico
moet worden beoordeeld dat door verzwakking van de criteria voor een
combinatie een sfeer kan ontstaan waarin situaties eerder worden
geproblematiseerd. Zij vragen de regering om een beoordeling van dat
risico en van de vraag in hoeverre effectiviteit van de verwijsindex
uiteindelijk met verruiming gediend is.
De leden van de SGP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 10.5
waarom de regering op verschillende plaatsen voorschrijft dat afspraken
in protocollen moeten worden vastgelegd (zie bijvoorbeeld de artikelen
3.1 en 3.4). Deze leden vragen of het met het oog op de bestrijding van
administratieve lasten niet beter is in de wet de inhoudelijke normen en
doelen te benoemen, maar de vormgeving aan partijen over te laten. Zij
vragen waarom de regering er bijvoorbeeld niet voor gekozen heeft enkel
vast te leggen dat in het verzoekschrift inzake een kinderbeschermingsmaatregel een gecertificeerde instelling opgenomen moet zijn.
11. Financiële aspecten
De leden van de VVD-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 11.2
hoe het woonplaatsbeginsel zich verhoudt tot Nederlandse kinderen van
wie de ouders in Nederland werken en belasting betalen en de kinderen in
Nederland naar school gaan, maar de ouders in het buitenland (België of
Duitsland) wonen. Wie is er voor deze kinderen verantwoordelijk qua
preventie, jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering gegeven
het gehanteerde woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet? Welke instrumenten hebben gemeenten om te gaan met ouders die door verhuizing
bewust zorg mijden voor hun kinderen? Hoe is dat nu geregeld en hoe zal
dat onder de nieuwe Jeugdwet worden geregeld?
Kan de regering naar aanleiding van paragraaf 11.3 aangeven welke
prikkels er voor gemeenten in het wetsvoorstel besloten liggen om in zee
te gaan met nieuwe aanbieders of om met bestaande aanbieders nieuwe
werkwijzen af te spreken?
De leden van de PvdA-fractie hebben de paragraaf over de eigen
bijdrage gelezen en hebben daar nog een aantal vragen over. Waarom
wordt er een eigen bijdrage geïnd? Waarom is er niet gekozen voor het
inhouden op de kinderbijslag, zoals de Raad van State voorstelt? Voor wie
is het risico wanneer de begrote bijdrages niet of onvoldoende worden
geïnd? Kunnen gemeenten ervoor kiezen de eigen bijdrage niet te innen?
Genoemde leden hebben vernomen dat sommige ouders veel waarde
hechten aan pgb. Een pgb wordt gebruikt door ouders die zelf regisseur
kunnen zijn en creatief naar oplossingen zoeken om hun gezin draaiende
te houden. Zij willen ook straks graag hun zorg op maat inkopen, maar
maken zich zorgen over de kwaliteitseisen. Kunnen zzp’ers of kleine
bureaus daaraan voldoen en wordt het niet te ingewikkeld voor het
maatwerk dat voldoet aan wat ouders nodig hebben? Kan er in samenwerking met balans en per saldo een keurmerk ontwikkeld worden voor
kleine zzp’ers? Is er ook bij deze groep sprake van continuïteit van zorg?
Hebben gemeenten dit al voldoende in beeld?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

56

Hoe kan het dat u een bezuiniging van 450 miljoen euro uitlegt als «in
overeenstemming met de taakuitbreiding», zo vragen de leden van de
PVV-fractie. Voorziet de regering problemen in verband met artikel 108
van de Gemeentewet?
Er wordt gekozen voor een decentralisatie-uitkering. Hoe verhoudt dit zich
tot de decentralisatiebrief van de Minister van BZK waarin staat dat er
onderzocht word of er een deelfonds voor het sociaal domein mogelijk is?
Hoe valt de korting van 15% op de jeugdzorg precies uit, aangezien er
vormen van jeugdzorg (zoals begeleiding) overgeheveld worden met een
grotere korting?
Wanneer zal het onafhankelijk onderzoek naar de daadwerkelijk vrijvallende uitvoeringkosten van rijkswege afgerond zijn?
Hoe kan het dat het Rijk, de VNG en het IPO niet tot een beslissing over de
frictiekosten zijn gekomen? Waar is dit overleg op stukgelopen? Hoe hoog
zullen de frictiekosten zijn? Hoe gaat door middel van transitiearrangementen voorkomen worden dat de frictiekosten oplopen?
Bestaat de mogelijkheid dat het Rijk en/of IPO opdraait voor (een deel van)
de frictiekosten?
Hoe gaat u voorkomen dat de frictiekosten een negatief effect hebben op
de kwaliteit van de jeugdzorg?
Hoe gaat het woonplaatsbeginsel werken als de ouders scheiden en
allebei naar een andere gemeente verhuizen? Welke gemeente draait dan
op voor de kosten van jeugdzorg?
Klopt het dat provincies in de subsidieverlening aan jeugdzorgaanbieders
soms de eis hebben gesteld dat het geld niet gebruikt mag worden om het
eigen vermogen te vergroten? Zo ja, hoe kunnen deze jeugdzorgaanbieders straks de klappen van de decentralisatie opvangen zonder eigen
vermogen? Wat gebeurt er met het aanbod van jeugdzorg in een
gemeente als een gecontracteerde aanbieder failliet gaat?
Hoe zit het met de financiële verhoudingen indien gemeenten samen zorg
inkopen? Betalen alle gemeenten dan mee als er een kind zorg nodig heeft
dat gezamenlijk ingekocht is, ongeacht waar het kind woont?
Ontstaat hierdoor geen perverse prikkel om dure vormen van jeugdzorg af
te schuiven op de regionale jeugdzorg? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat
gaat de regering hieraan doen? Mag een gemeente een beschikking
afgeven voor regionale zorg zonder de andere gemeenten daarover te
informeren? Wie houdt er in de gaten dat de kosten voor regionale zorg
niet de pan uit rijzen? Wie is er (financieel) verantwoordelijk als dit wel
gebeurd?
Gaan gemeenten met wachtlijsten werken als er te weinig regionale zorg
ingekocht is? Zo ja, hoe worden deze wachtlijsten opgesteld?
Gaat er voor de inkoop van bijvoorbeeld de zorg voor verstandelijk
gehandicapten ook gewerkt worden met (maximum)tarieven zoals dat nu
in de AWBZ gebeurd?
Hoe gaat voorkomen worden dat gemeenten de bezuiniging doorberekenen aan zorgaanbieders?
Hoe gaat voorkomen worden dat de arbeidsvoorwaarden van
medewerkers onder druk komt te staan doordat gemeenten de bezuiniging doorberekenen aan zorgaanbieders?
Indien een jeugdige en de ouders een pgb wensen, moeten zij zich eerst
oriënteren op de zorg in natura. Is dat niet raar, aangezien de gemeenten
verantwoordelijk zijn voor de inkoop? Kan dit niet omgedraaid worden,
zodat de gemeenten moeten beargumenteren waarom de door hen
ingekochte zorg wel zou voldoen? Hoe gaan gemeenten de hoogte van
een pgb bepalen?
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 11.1
waarom de regering ervoor kiest om de financiering van jeugdzorg te
regelen via het gemeentefonds. Waarom wordt het geld niet geoormerkt
voor jeugdzorg? Vindt de regering het wenselijk dat gemeenten straks

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

57

ervoor kunnen kiezen om geld dat bestemd is voor jeugdzorg uit te geven
aan bijvoorbeeld het aanleggen van wegen?
Genoemde leden maken zich grote zorgen over de bezuiniging die de
regering invoert met het overhevelen van jeugdzorg naar gemeenten?
Wat als gemeenten onvoldoende geld hebben om de jeugdzorg te
regelen? Wat als halverwege het jaar er niet genoeg geld is voor de
jeugdzorg? Wat gebeurt er dan met de zorg voor jeugdigen? Wat gaat er
gebeuren als de uitvoeringskosten hoger uitpakken dan geraamd? Gaat de
regering gemeenten hiervoor compenseren? Hoe gaat de regering ervoor
zorgen dat gemeenten voldoende middelen ontvangen? Is dat te allen
tijde gewaarborgd?
Voorts willen de leden weten wat de stand van zaken is van het onafhankelijke onderzoek naar de daadwerkelijke uitvoeringskosten in verband
met de decentralisaties van ondersteuning, hulp en zorg voor jeugdigen.
Verder vragen deze leden wat er gebeurt met de financiering van
jeugdzorg bij jongeren die vaak verhuizen. Hoe is dat geregeld? Wat
gebeurt er met ouders die in verschillende woonplaatsen wonen? Hoe is
de financiering geregeld bij tussentijdse verhuizingen?
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van paragraaf 11.3
weten waarom in de wet niet is voorgeschreven hoe gemeenten jeugdhulpaanbieders moeten gaan bekostigen. Voorts constateren deze leden dat
de regering aangeeft dat het bij het aanbesteden van kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering het veelal zal gaan om het aanbesteden
van de 2B-dienst. Deze leden constateren dat het begrip «veelal» ruimte
biedt. Hierdoor kunnen gemeenten er makkelijker onderuit komen en
alsnog een 2A-dienst uitvoeren. Zij vragen de regering om expliciet op te
nemen dat bij alle aanbestedingen van jeugdzorg het gaat om een
2B-dienst, omdat het gaat om de zorg voor jeugdigen. Zij verlangen
tevens om een uitgebreide toelichting op dit punt. Genoemde leden
constateren problemen met het inkopen van zorg op regionale en
bovenregionale schaal. In hoeverre pakt de regering haar systeemverantwoordelijkheid op, als dit dreigt mis te gaan? Zij verlangen van de
regering dat zij ingrijpt als dat nodig is en willen voorkomen dat de
regering dit op een later moment afschuift. Zij willen hierover een
uitgebreide toelichting ontvangen.
De leden van de SP-fractie ondersteunen het uitgangspunt van de
regering dat zoveel mogelijk personeel behouden blijft. «Zoveel mogelijk»
is echter onvoldoende. Deze leden vinden het van grootst belang dat al
het personeel behouden blijft en dat er geen loondump en (gedwongen)
ontslagen plaatsvinden. Waarom stuurt de regering daar niet op aan?
Welke concrete maatregelen gaat de regering nemen om te voorkomen
dat loondump en ontslagen voor komen? Welke maatregelen zet de
regering in om te zorgen dat bij overname door andere aanbieders
personeel onder dezelfde of betere arbeidsvoorwaarden overgenomen
worden. Verder willen de leden weten hoeveel banen er straks verloren
gaan in de jeugdzorg. Zij verlangen een uitgebreide toelichting op dit
punt.
Naar aanleiding van paragraaf 11.4. De leden van de SP-fractie volgen de
lijn van de regering dat bij het toekennen van persoonsgebonden
budgetten eerst gekeken wordt naar zorg in natura, alvorens een
persoonsgebonden budget wordt toegekend. Echter bij complexe
situaties, waarbij geen zorg in natura passend is, moet de keuze voor een
persoonsgebonden budget mogelijk gemaakt worden. Genoemde leden
willen weten waarom er bij kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering en in de gesloten jeugdzorg geen persoonsgebonden budget
meer mogelijk is. Met welke reden is daarvoor gekozen? Kunnen
jeugdigen en ouders die nu een persoonsgebonden budget hebben voor
deze zorg dit behouden of worden zij gedwongen om gebruik te maken
van zorg in natura?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

58

Naar aanleiding van paragraaf 11.5. De leden van de SP-fractie vinden het
onwenselijk dat gemeente een ouderbijdrage kunnen vragen. In de Wet
maatschappelijke ondersteuning is eerder al geconstateerd dat mensen
afzien van zorg en voorzieningen, omdat zij de hoge eigen bijdrage niet
kunnen betalen. Vindt de regering het wenselijk als jeugdigen en ouders
straks geen zorg meer zoeken, omdat ze de eigen bijdrage niet kunnen
betalen? Graag toelichting op dit punt.
De leden van de CDA-fractie vragen of er enig zicht is op de frictiekosten
die zullen ontstaan door de transformatie en transitie. Is hier al enig zicht
op zo vragen deze leden.
Naast de korting op het budget van de Jeugdwet worden bij de andere
decentralisaties flinke korting opgelegd aan de gemeente. Daarbij wordt
er van uitgegaan dat de gemeenten meer maatwerk kan leveren en de
burgers meer gebruik maken van hun eigen mogelijkheden en die van de
omgeving. De vraag is echter of het efficiencyvoordeel net zo groot is als
de opgelegde kortingen. Daarbij komt dat kwetsbare burgers ook geraakt
worden door andere bezuinigingen en versoberingen, zoals het afschaffen
van de Wtcg-maatregel en het versoberen van de kind regelingen. Erkent
de regering het risico dat de stapeling aan kortingen voor bepaalde
groepen onevenredig hard zal uitpakken? Hoe denkt de regering dit risico
te ondervangen?
Verder willen de leden van de CDA-fractie graag inzicht krijgen op hoe de
verdeling precies is in financiële middelen. Het gaat vooral om de
verdeling tussen de beschikbare financiële middelen voor het preventieve
en vrijwillige deel en het verplichte (jeugdbeschermingskader)? Hoe gaat
de regering stimuleren dat er in elke gemeente een divers aanbod is van
verschillende soorten hulp voor jongere en hun ouders is? Kunnen
gemeenten nog op andere manieren eigen bijdragen vragen voor
jeugdhulp? Ook hier is van belang de nieuwe Wmo naast de Jeugdwet te
leggen.
De leden van de D66-fractie constateren naar aanleiding van paragraaf
11.1 dat met de decentralisatie een structurele besparing is gemoeid van
€ 450 miljoen vanaf 2017. Deze besparing vloeit voort uit een doelmatiger
uitvoering van de jeugdzorg door gemeenten. Deze leden vragen de
regering hoe zeker deze opbrengsten zijn, gegeven de ervaringen die in
Denemarken zijn opgedaan met de decentralisatie van de jeugdzorg naar
gemeenten. Het blijft daarbij voor deze leden onduidelijk hoe gemeenten
precies zullen kunnen sturen op financiën, mede in het licht van het feit
dat een belangrijk deel van de instroom door andere partijen dan de
gemeente, zoals zorgverleners of de kinderrechter, zal worden bepaald. In
hoeverre zullen gemeenten nog over voldoende middelen beschikken
voor de uitvoering van en investeringen in preventie en vroegtijdige
signalering?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 11.2 dat het naar de
gemeenten over te hevelen budget in totaal circa € 3,3 miljard bedraagt.
Dit bedrag is exclusief het bedrag voor het centrum voor jeugd en gezin,
maar inclusief de kortingen uit de regeerakkoorden van de kabinetten
Rutte I en II. Het budget zal worden verdeeld op een nader vast te stellen
budgetverdeelmodel. Wordt hierbij ook rekening gehouden met onvoorziene omstandigheden en risico’s die in budgettaire zin van grote invloed
kunnen zijn op één gemeente? Wat vindt de regering van het idee van een
vangnetregeling, analoog aan de Wet Werk en Bijstand, voor het
opvangen van onvoorziene risico’s voor individuele gemeenten?
De leden van de D66-fractie constateren naar aanleiding van paragraaf
11.3 dat door de opname van het budget in het gemeentefonds voor
gemeenten een grote mate van vrijheid voor de besteding ontstaat. In het
nieuwe stelsel maken gemeenten afspraken met instellingen. Indien
nieuwe instellingen zich aan de gemeenten aanbieden, vergroot dit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

59

keuzemogelijkheden van de gemeente en de jeugdigen en ouders.
Instelling kunnen zich op basis van een specialisme of kwaliteit onderscheiden. Acht de regering het noodzakelijk aanvullende eisen te stellen
ten aanzien van het waarborgen van een gelijk speelveld voor verschillende zorgaanbieders? Zal Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa)
hierop toezicht houden? Hoe zal ervoor worden zorggedragen dat
expertise en kwaliteit van de zorg behouden blijft?
De leden van de D66-fractie lezen voorts dat in de nieuwe situatie in veel
gevallen sprake zal zijn van inkoop met een bijbehorende aanbestedingsplicht. Zijn gemeenten in deze gevallen BTW verschuldigd? Zullen
gemeenten hiervoor worden gecompenseerd uit het
BTW-Compensatiefonds?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen of er uiteengezet kan
worden op welke wijze gemeenten de Jeugdwet kunnen invoeren in
relatie tot de andere decentralisaties. Genoemde leden van de vragen in
hoeverre het voor gemeenten mogelijk is om met het vastgestelde budget
de doelstellingen van deze wet waar te maken. Op welke wijze kan
financiële complexiteit worden verminderd als gemeenten en aanbieders
meerdere nieuwe financiële relaties moeten aangaan?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat er beperkende
voorwaarden voor jeugdigen en hun ouders zullen worden opgesteld om
te kunnen kiezen voor een pgb. Deze leden vragen hier nadere toelichting
op. Om wat voor een voorwaarden gaat dit? Waarom is het noodzakelijk
om beperkende voorwaarden op te stellen?
Genoemde leden vragen op welke wijze de frictiekosten van de transitie
zijn begroot in de transitiekosten. Wie is er verantwoordelijk voor deze
kosten? Er zijn eerder verschillende scenario’s doorgerekend met de
daarbij horende frictiekosten. Wat zijn de frictiekosten die bij dit gekozen
scenario horen?
12. Transitie en implementatie
De leden van de PvdA-fractie constateren dat gemeenten die straks hun
transitiearrangementen niet op orde hebben, een aanwijzing kunnen
verwachten vanuit het Rijk. Genoemde leden vinden het van belang dat
gemeenten eigenaar worden van de jeugdhulp die zij hebben vormgegeven. Om die reden vragen zij of er een tussenweg mogelijk is voor de
aanwijzing. Is het bijvoorbeeld mogelijk om regio’s een gele kaart te
geven en een maand extra de tijd te geven om hun arrangementen te
verbeteren? Kunnen deze regio’s daarbij worden ondersteund door een
team van vliegende keepers vanuit het Ministerie en de VNG? Wat gebeurt
er met regio’s die ondanks de extra tijd hun arrangementen niet op orde
hebben?
De leden van de PVV-fractie vragen hoe het zit met de continuïteit van
zorg als een aanbieder failliet gaat. Hoe zit het met de continuïteit van
zorg als een aanbieder niet gecontracteerd is door de gemeente? Hoe zit
het met de continuïteit van zorg als een aanbieder overgenomen wordt
door een andere aanbieder?
Hoe gaat bestaande kennis overgedragen worden aan gemeenten? Zijn
gemeenten verplicht om bijvoorbeeld medewerkers van bureaus
jeugdzorg over te nemen? Zo nee, wat gaat er dan met hun kennis
gebeuren?
Er moet zo snel mogelijk een einde worden gemaakt aan de onzekerheid
in de transitie. Wat is zo snel mogelijk? Welke datum streeft u na?
De leden van de SP-fractie willen weten wat de voortgang is van het
transitieplan. Voorts willen zij weten op welke wijze en waarop de
regering de jeugdzorg wil gaan monitoren.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

60

De regering geeft in paragraaf 12.2 aan dat door de ontschotting van
budgetten er nieuwe arrangementen mogelijk zijn in de ondersteuning,
hulp en zorg voor jeugdigen. Genoemde leden hebben zorgen over deze
arrangementen. Wat verstaat de regering hier precies onder?
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van paragraaf 12.5
weten in hoeverre er sprake is van continuïteit van zorg in het eerste jaar
van de decentralisatie? Indien gemeenten afspraken hebben gemaakt met
nieuwe of andere zorgaanbieders dan de «bestaande» aanbieders zal er
sprake zijn van overdracht van zorg en personeel. Heeft de regering daar
rekening mee gehouden? Tevens willen zij weten hoeveel zorgaanbieders
er nu zijn die stoppen met het aanbieden van zorg ter voorbereiding van
de decentralisatie? Voorts willen deze leden weten in hoeverre zorgverzekeraars in samenwerking met gemeenten bezig zijn met de transitie
jeugdzorg en de inkoop daarvan. Zijn daar problemen geconstateerd? Wat
is de voortgang daarvan?
De leden van de CDA-fractie lezen in de memorie van toelichting dat
voor de nieuwe wet op de jeugdhulp een overgangstermijn geldt van een
jaar. De gemeente is dan al wel verantwoordelijk (financieel). Verder staat
in de memorie van toelichting aangegeven dat voor jongeren bij
inwerkingtreding van de Jeugdwet waarvan het indicatiebesluit doorloopt
en die in het oude stelsel een pgb genieten, de gemeente zal afwegen of
het pgb wordt voortgezet dan wel of er zorg in natura wordt geboden. De
leden van de CDA-fractie vragen hoe zij dit moeten zien. Er is een
overgangstermijn of er is geen overgangstermijn. Wat betekent deze
overgangstermijn voor jeugdigen en hun gezin die nu naar volle tevredenheid geholpen worden door een kinderpsycholoog of kinderpsychiater? Hoe ziet de regering die overgang? Betekent dat deze jeugdigen
en hun families allemaal de 3-trapsraket genoemd op pagina 14 moeten
doorlopen met ongewisse uitkomst?
Hoe pakt het overgangsrecht financieel uit voor gemeenten? Zij krijgen
namelijk al wel een korting op het rijksbudget in 2015.
De regering heeft ook voornemens over het hoofdbehandelaarschap van
de orthopedagoog en de kinder- en jeugdpsycholoog in de jeugd-ggz. Dit
voornemen is uitgesteld tot 1 januari 2015. Betekent dit dat het
overgangsrecht van de Jeugdwet niet geldt voor deze groep jeugdhulpverleners? Waarom heeft de regering niet het advies van het veld
overgenomen om de orthopedagoog-generalist en de kinder- en jeugdpsycholoog in de generalistische basis-ggz hoofdbehandelaar te laten zijn,
terwijl zij een belangrijke rol in de jeugdzorg vervullen? Waarom stopt na
2014 de mogelijkheid voor orthopedagoog-generalist en de kinder- en
jeugdpsycholoog om als hoofdbehandelaar dyslexiezorg te geven, terwijl
zij een belangrijke rol in de jeugdzorg vervullen? Hoe verhouden
bovenstaande voornemens zich tot de wens van de regering om de
jeugdzorg te professionaliseren? Hoe gaat de norm van de verantwoorde
werktoedeling zich straks verhouden tot het hoofdbehandelaarschap in de
ggz? Op 2 juli 2013 heeft de Minister van VWS verstrekkende eisen gesteld
aan het hoofdbehandelaarschap voor de ggz, inclusief de jeugd-ggz. Deze
eisen gaan in op 1 januari 2015. Blijven deze eisen überhaupt ook van
toepassing als de jeugd-ggz straks onder de verantwoordelijkheid van de
gemeenten vallen?
De leden van de D66-fractie lezen in paragraaf 12.5 dat invoering van het
wetsvoorstel is voorzien per 1 januari 2015. Daarbij heeft de regering in
het bestuurlijk overleg met VNG en IPO afgesproken alle taken en
verantwoordelijkheden niet gefaseerd, maar in één keer te decentraliseren
naar gemeenten. Dit zou een integrale benadering van meet af aan ten
goede komen en afwentelgedrag tussen verschillende vormen van zorg
voorkomen. Genoemde leden stellen daar tegenover dat de zorg te allen
tijde gewaarborgd dient te zijn. Het jeugdstelsel behelst een omvangrijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

61

en complex takenpakket. Waarop baseert de regering haar vertrouwen dat
overheveling in één keer per 1 januari 2015 op verantwoorde wijze zal
kunnen geschieden? Ziet de regering risico’s met betrekking tot de
continuïteit van de zorg? Waarom is er in het kader van een verantwoorde
overheveling van taken niet gekozen voor een «ingroeimodel», waarbij
gemeenten in eerste instantie de verantwoordelijkheid krijgen over de
meer eenvoudige, eerstelijnsjeugdzorg, gevolgd door de steeds
complexere taken, zoals het gesloten kader, op een later moment? Wat
zouden de budgettaire gevolgen zijn van een dergelijk ingroeimodel?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen een toelichting op het
gekozen tijdspad. Op welke manier wordt het behoud van voldoende
kwaliteit in de jeugdzorg bewaakt? Op welke manieren bereiden
gemeenten zich voor op de transitie? Zij merken op dat uit het tweede
rapport van de Transitiecommissie stelselherziening bleek dat de
implementatie van de transitie bij veel gemeenten onvoldoende
voortgang wordt geboekt. Dit geldt in het bijzonder voor de jeugd-ggz.
Wat zijn de consequenties voor de transitie als geheel als niet alle
gemeenten de zorg op tijd georganiseerd krijgen? Deze leden vragen op
welke wijze de gemeenteraadsverkiezingen in 2014 van invloed zijn op de
voortgang van de voorbereiding van de transitie.
13. Ontvangen reacties en adviezen
De leden van de PVV-fractie vragen de regering hoe de consultatie is
verwerkt in dit nieuwe wetsvoorstel. Welke voorstellen zijn overgenomen
en welke niet? Welke redenen liggen aan die beslissing ten grondslag?
De leden van de CDA-fractie hebben vele reacties bereikt daar waar het
gaat om de jeugdpsychiatrie. Deze leden ziet voordelen van het
overdragen van de jeugd-ggz naar de gemeenten. De meerwaarde ligt
hierin dat nu nog te veel kinderen in de jeugdzorg terecht komen zonder
dat ook de jeugd-ggz betrokken wordt. De analyse van de problemen van
de jeugdigen die vallen onder de top 600 in Amsterdam onderbouwt dat.
Aan de andere kant maken de leden van de CDA-fractie zich zorgen over
de toegang tot de jeugd-ggz waar dit eenvoudigweg noodzakelijk is. «Veel
psychische ziekten zijn neurobiologisch van aard en vinden niet hun
oorzaak in de opvoeding» zo schrijven GGZ-Nederland, de NVVP, het
LPGGZ, het NIP, Zorgverzekeraars Nederland, de LVE en de NVVP in een
gezamenlijk verklaring. De Jeugdwet is zo opgebouwd dat eerst gekeken
gaat worden wat met preventie gedaan kan worden, vervolgens wat
gezinnen zelf kunnen via laagdrempelige opvoedondersteuning en pas
daarna of er aanleiding is voor een zogenaamde maatwerkvoorziening.
Graag ontvangen genoemde leden een uitgebreide reactie op de door
genoemde partijen vermelde vraagstukken zijnde 1. het stigma van
ggz-problemen wordt vergroot; 2. toegang tot jeugd-ggz is niet gegarandeerd; 3. nieuwe schotten ontstaan in de zorg; 4. doelmatig inkoopbeleid.
Tevens vragen de leden van de CDA-fractie hoe een integrale, academische kennisinfrastructuur voor de zorg van de jeugd gebouwd gaat
worden daar waar de jeugd-ggz straks versnipperd is over ruim 400
gemeenten.
Graag ontvangen de leden van de CDA-fractie ook een reactie op het
schrijven van Reclassering Nederland over de uitvoering van het
adolescentenstrafrecht en de samenwerkring met de volwassenreclassering.
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van paragraaf 13.1.1
een onderbouwde toelichting ontvangen van de regering wat zij vinden
van de reactie van gemeenten, die aangegeven onvoldoende sturingsmo-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

62

gelijkheden te hebben om de doelen te realiseren met betrekking tot de
decentralisatie jeugdzorg.
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 13.1.2 de
regering te reageren op de reactie dat de preventieve rol van jeugdartsen
en jeugdverpleegkundigen onderbelicht is in het voorliggende
wetsvoorstel. Voorts willen zij erop wijzen dat de rechtszekerheid en
rechtsgelijkheid onvoldoende gewaarborgd is. De vrijheid van gemeenten
van beleid en de financiële middelen leveren risico’s op. Is de regering
bereid dit aan te passen en te zorgen voor voldoende rechtszekerheid en
rechtsgelijkheid? Zo nee, waarom niet? Genoemde leden merken op dat
het inhoudelijk kader omtrent certificering ontbreekt. Kan de regering dit
alsnog toesturen?
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van paragraaf 13.1.3 de
regering te reageren op alle kritische punten die veldpartijen hebben
genoemd. Voorts willen zij weten welke maatregelen de regering gaat
nemen om deze problemen op te lossen.
Genoemde leden vragen de regering te reageren op de alle genoemde
kritische aandachtspunten en problemen die het Cbp heeft geconstateerd.
Voorts willen zij weten welke maatregelen de regering gaat nemen om
deze problemen op te lossen.
De leden van de SP-fractie vragen de regering te reageren op de alle
genoemde kritische aandachtspunten en problemen die het Actal heeft
geconstateerd. Voorts willen zij weten welke maatregelen de regering gaat
nemen om deze problemen op te lossen.
De leden van de SP-fractie vragen de regering te reageren op de alle
genoemde kritische aandachtspunten en problemen die het samenwerkend toezicht jeugdzorg (STJ) heeft geconstateerd. Voorts willen zij
weten welke maatregelen de regering gaat nemen om deze problemen op
te lossen.
14. Overige aspecten
Is de regering van mening dat het wetsvoorstel voldoende is afgestemd
met het Wetsvoorstel verbetering kinderbeschermingsmaatregelen, zo
vragen de leden van de VVD-fractie. Zo ja, kan de verhouding tussen
deze wetten worden verduidelijkt? Zo nee, hoe kan dit alsnog bereikt
worden?
Is de regering van mening dat de uitwerking van het klachtrecht voor de
gesloten jeugdzorg in vergelijking met de regeling voor beklag en beroep
in de justitiële jeugdinrichtingen voldoende geharmoniseerd is (aangezien
in beide gevallen sprake is van vrijheidsbeneming)? Zo ja, graag een
toelichting op dit punt. Zo nee, hoe kan dit alsnog bereikt worden?
Kan de regering aangeven hoe jeugdhulp in de prenatale periode van een
kind binnen de Jeugdwet toegepast kan worden?
Eerder is door de leden van de CDA-fractie schriftelijke inbreng geleverd
op de wetsvoorstellen tot invoering van het burgerservicenummer in de
jeugdzorg en professionaliseren van beroepen in de jeugdzorg.
Genoemde leden vernemen graag van de regering hoe deze drie
wetgevingsprocessen inhoudelijk gecombineerd gaan worden.
De Jeugdwet is zo ingericht dat alleen die jeugdhulp vergoed wordt waar
de gemeente in kwestie een contract heeft. Wat blijft er op deze manier
over van de keuzevrijheid van een jeugdige en zijn/haar gezin? Ook de
budgetbepaling in 8.1.1 geeft de gemeenten om allerlei redenen mogelijkheden om de budgetverlening te beperken. Netto resultaat kan zijn dat er
nagenoeg geen keuzevrijheid meer is. Wordt hier niet het kind (effectieve
jeugdhulp) met het badwater (hoge kosten) weggegooid? Ziet de regering
andere mogelijkheden om deze twee zaken met elkaar te combineren?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

63

15. Artikelsgewijs
Artikel 1.1
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van het onderdeel
jeugdhulp waarom de regering ervoor heeft gekozen om vele vormen van
zorg onder het begrip jeugdhulp te definiëren. Zij vragen zich of het wel
duidelijk is voor jeugdigen en ouders welke zorg wel- en niet onder de
jeugdhulp valt. Is het begrip niet te breed geformuleerd? Graag toelichting
op dit punt.
Voorts willen deze leden weten waarom dyslexie wordt gezien als een
psychisch probleem, dat nu onder de jeugd-ggz gaat vallen. Verandert de
zorg voor jeugdigen met dyslexie, bij de transitie jeugdzorg?
De leden van de SP-fractie hebben grote zorgen bij de voornemens om de
persoonlijke verzorging vanuit de AWBZ over te hevelen naar gemeenten.
Zij constateren dat jeugdigen het recht op persoonlijke verzorging
verliezen en dat het gebruikelijk is dat ouders de persoonlijke zorg korter
dan drie maanden moeten overnemen. Waarom worden ouders
gedwongen om deze zorg over te nemen, kan de regering dat toelichten?
Wat als er geen ouders in beeld zijn, krijgen jongeren dan helemaal geen
persoonlijke verzorging meer?
Wat als een jongere geen persoonlijke verzorging van de ouders wil
ontvangen? Wat gebeurt er als ouders niet in staat zijn persoonlijke
verzorging te bieden aan hun kind? Wat als een jongere verzorging en
verpleging nodig heeft, hoe is dat dan geregeld met de knip tussen
enerzijds verzorging door gemeenten en verpleging door de zorgverzekeraars? Waarom blijft persoonlijke verzorging niet gewoon in de AWBZ?
De leden van de SP-fractie vragen aanleiding van het onderdeel jeugdige
de regering aan te geven hoe zij gaan regelen dat de reguliere zorg
aansluit bij jongeren die 18–23 jaar zijn geworden. Zij willen een uitgebreide toelichting ontvangen welke stappen de regering heeft genomen,
om deze aansluiting te laten werken.
De leden van de CDA-fractie vragen waarom ervoor gekozen is de
psychiatrische zorg die wel genoemd wordt op pagina 16 van de memorie
van toelichting niet mee te nemen in artikel 1.1, onder 1 en onder 2.
De leden van de D66-fractie constateren dat de definitie van de
woonplaats, dat gebruikt wordt om de in de wet gedefinieerde gemeente
de verantwoordelijkheid te geven voor de financiering van de zorg aan
kinderen en jongeren, een probleem vormt voor jeugdigen van wie de
woonplaats niet duidelijk is omdat zij net gevlucht zijn of uit huis gezet zijn
in een andere gemeente. Ouders zijn mogelijk uit de gemeentelijke
basisadministratie (GBA) uitgeschreven als «spookburger». In zulke
gevallen is een verantwoordelijke gemeente lastig aan te wijzen en wordt
de toegang tot jeugdzorg daarmee problematisch. Hoe waarborgt de
regering dat gemeenten de jeugdzorg ook voor zeer kwetsbare kinderen
die in instellingen voor vrouwenopvang en maatschappelijke opvang
verblijven, toegankelijk en beschikbaar is? Hoe waarborgt de regering dat
het woonplaatsbeginsel hier niet aan afdoet? In het huidige systeem
krijgen kinderen in vrouwen en maatschappelijke opvangcentra vaak geen
jeugdzorg omdat zij niet in de provincie van herkomst verblijven of omdat
de indicatie van het bureau jeugdzorg niet in een andere provincie
verzilverd kan worden. Gaat de Jeugdwet dit oplossen?
De leden van de D66-fractie constateren voorts dat geen definitie is
opgenomen voor licht verstandelijk beperkten. Waarom heeft de regering
daarvan afgezien?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

64

De leden van de SGP-fractie vragen waarom de definitie van opvoedproblemen in de wet niet inhoudelijk wordt ingevuld. Deze leden vragen of
onder opvoedproblemen ook problemen worden verstaan in de relatie
tussen de ouders, die, al dan niet gevolgd door een scheiding, tot grote
problemen bij kinderen kunnen leiden.
Artikel 1.2 (reikwijdte)
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van onderdeel B
waarom de bewijslast bij het college ligt, zodra een jeugdige of diens
ouders geen aanspraak kan maken op zorg uit de jeugdhulp. Waarom is
hier voor gekozen? Is het niet in het belang van de jeugdige en diens
ouders dat zij ook kunnen bijdragen aan een bewijslast? Maakt dit de
rechtspositie niet heel zwak voor jeugdigen en diens ouders?
Voorts willen deze leden weten waarom de regering ervoor gekozen heeft
om de compensatieplicht op het gebied van begeleiding geen betrekking
te laten hebben op jeugdigen tot de leeftijd van 18 jaar. Zij vragen daar
een uitgebreide toelichting op.
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van lid 3 weten in
hoeverre gemeenten na-vervolgzorg regelen voor jeugdigen die uit de
jeugdreclassering komen.
Artikel 1.3
De leden van de SP-fractie willen weten welke regels de regering via een
amvb wil stellen om jeugdhulp te bieden aan minderjarige jeugdigen die
onrechtmatig in Nederland verblijven. Zij wijzen erop dat kinderen te allen
tijde recht moeten hebben op zorg, als dat nodig is en dat de rechten en
belangen van het kind te allen tijden voorop moeten staan. Zij willen
hierop een toelichting ontvangen.
Artikel 1.4
De leden van de SP-fractie willen weten welke bevoegdheden overgedragen worden aan de gemeenschappelijke regeling. Zij vragen de
regering hierop te reageren.
Artikel 2.2 het beleidsplan
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van het eerste lid
weten wat de regering bedoelt met de horizontale verantwoording van
gemeenten. Tevens willen zij weten hoe het Rijk kaders wil stellen, waarna
lokaal «het spel wordt gespeeld». Genoemde leden zijn verbolgen over dit
taalgebruik. De zorg voor jeugdigen is een uiterst serieuze taak, die
zorgvuldig moet plaatsvinden. Zij willen daarom een uitgebreide
toelichting ontvangen hoe de regering haar taak als systeemverantwoordelijke gaat oppakken, zodat in de toekomst voorkomen wordt, dat bij
problemen de regering alles afschuift naar gemeenten.
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre gemeenten de vrijheid
hebben om de aard van de gegevens te kiezen op basis waarvan zij de
kwaliteit in kaart willen brengen. Is het mogelijk om grotendeels te kiezen
voor kwalitatieve in plaats van kwantitatieve gegevens en onderzoeken, zo
vragen zij.
De leden van de SGP-fractie constateren dat de toelichting lijkt af te wijken
van de regels die in het kader van passend onderwijs, mede in samenspraak met de VNG, zijn opgesteld. Zij vragen of de regering onderkent
dat het beleidsplan in geval van een geschil pas vastgesteld kan worden
nadat beslechting van het geschil heeft plaats gevonden. Zij vragen
eveneens of de regering wil toelichten wat zij bedoelt met de opmer-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

65

kingen dat de gemeenten alle belangen moeten kunnen afwegen en dat
die situatie gevolgen heeft voor de geschillenvoorziening. Onderkent de
regering dat het feit dat gemeenten alle belangen mogen afwegen niet
betekent dat zij hun keuze kunnen doorvoeren wanneer de geschillenvoorziening anders bepaald heeft?
De leden van de SGP-fractie vragen of met de kleine doelgroepen enkel
een zorginhoudelijke afbakening bedoeld is of dat ook kleine culturele en
levensbeschouwelijke doelgroepen bedoeld zijn.
Artikel 2.3. Voorzieningen op het gebied van jeugdhulp
De leden van de SP-fractie constateren naar aanleiding van het eerste lid
dat gemeenten alleen een voorziening hoeft af te geven, indien jeugdigen
en hun ouders hier zelf niet toe staat zijn. Waar reikt de grens in deze
situatie, wie beoordeelt dit en wie toetst hierop? Ditzelfde geldt ook voor
de toewijzing voor een individuele of algemene toegankelijke voorziening.
Deze leden willen hierop een uitgebreide toelichting ontvangen.
Voorts hebben zij vragen over de verantwoordelijkheid van de gemeente
inzake de advisering over het bepalen en inzetten van de meest aangewezen voorziening van jeugdhulp. Op antwoorden op Kamervragen
(Aanhangsel Handelingen II, 2012–2013, nr. 3194) geeft de regering aan
dat financiële overwegingen niet meespelen bij het bepalen van de
noodzaak van een individuele voorziening, maar zij kunnen wel een rol
spelen bij het bepalen van de vorm van de voorziening. Genoemde leden
vrezen dat gemeenten hierdoor wel een financiële afwegingkunnen
maken en een verkeerde voorziening kunnen aanwijzen, die uiteindelijk
niet helpt bij de zorg van jeugdigen en diens ouders. Hoe gaat voorkomen
worden dat gemeenten een goedkopere, minder goede voorziening
aanbieden en wie toetst daarop?
De leden van de CDA-fractie lezen in het artikel dat eerst gekeken gaat
worden of er in de omgeving van een jeugdige men zelf tot een oplossing
kan komen. Wat als ouders bepaalde personen buiten hun gezin niet bij de
hulpvraag willen betrekken? Krijgen ze dan geen verleningsbeslissing?
Wie zit er namens de gemeente aan de keukentafel? Is dit al een
deskundige professional (generalist)?
Mocht het op eigen kracht niet meer lukken dan mogen kind en ouders
«door naar de volgende ronde» en wordt gekeken of kind en ouders de
jeugdhulp daadwerkelijk nodig hebben aan de hand van de persoonlijke
situatie en behoeften. Ook dit gaat in een gesprek en de deskundige kan
bepalen welke deskundigheid nodig is om te kijken welke hulp passend is.
De gemeente bepaalt uiteindelijk of en welke voorziening nodig is (en kan
dus tegen het advies van de deskundige in gaan in theorie). Welke
deskundigheden dienen aan tafel te zitten op dergelijke momenten?
Ondanks de beoordeling door de deskundige kan de gemeente een
zelfstandige afweging maken over welke voorziening precies moet
worden getroffen (memorie van toelichting, pagina 7). Toezicht op de
(inhoudelijke) kwaliteit van dit vaststellingsproces vindt niet plaats door
de inspecties maar is de verantwoordelijkheid van de gemeenteraad. De
vorm waarin dit wordt gegoten is vrij, maar de memorie van toelichting
spreekt over «een soort baliefunctie waar een jeugdige en zijn ouders
terecht kunnen met vragen en verzoeken, triage plaatsvindt en er moet
gezorgd worden dat de jeugdige of zijn ouders vervolgens de aangewezen
jeugdhulp ontvangen». De toeleiding kan bijvoorbeeld via het centrum
voor jeugd en gezin, de Zorg- en Adviesteams op scholen, via wijkteams
of via een daartoe aangewezen jeugdhulpaanbieder. In de praktijk worden
al veel verschillende inlooppunten opgericht, al dan niet bemand door
vrijwilligers, gemeenteambtenaren of echte professionals. Dient aan dit
artikel niet een spoedprocedure gekoppeld te worden? Hebben jeugdhulpverleners in deze een leveringsplicht? Bij de verwijzingen vanuit de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

66

gecertificeerde instellingen zou eerder kunnen spelen dat de verleningsbeschikking niet voldoet aan de standaard en in relatie tot kostenafweging
hier niet tot overeenstemming gekomen kan worden. Graag een
toelichting van de regering.
De leden van de D66-fractie lezen dat de hoofdregel is dat de gemeente
waar de persoon die gezag heeft over de jeugdige is ingeschreven in de
gemeentelijke basisadministratie (GBA) de inhoudelijke en financiële
verantwoordelijkheid heeft voor de jeugdige. Het vervolg van de
toelichting geeft vervolgens weer welke regels voorts dienen te worden
gehanteerd om te bepalen welke gemeente inhoudelijk en financieel
verantwoordelijk is. Genoemde leden vragen of hiermee in alle gevallen is
voorzien. Bijvoorbeeld in de situatie waarin de jeugdige is opgenomen in
een pleeggezin in gemeente A, vader woonachtig was in gemeente B,
moeder woonachtig was in gemeente C, maar beide ouders inmiddels zijn
verhuisd: welke gemeente is dan verantwoordelijk? Zou dat ook een
gemeente kunnen zijn waarmee zowel het kind als de beide ouders
inmiddels geen (fysieke) binding (meer) heeft?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe wordt voorkomen dat allerlei
vormen van jeugdhulp door de gemeente onder de definitie van preventie
geschaard worden en dat dientengevolge de op de jeugdhulp betrekking
hebbende bepalingen niet van toepassing zijn.
De leden van de SGP-fractie constateren dat het onderscheid tussen
collectieve en individuele voorzieningen een wezenlijk onderdeel van het
beleid inzake jeugdhulp is. Zij vragen allereerst waarom geen definitie van
deze zorgvormen is opgenomen in het wetsvoorstel. Bovendien vragen zij
of tot het kenmerk van een collectieve voorziening enkel de algemene
toegankelijkheid behoort, waarop alle burgers behoudens enkele basale
criteria aanspraak kunnen maken, dan wel dat bij het onderscheid met een
individuele voorziening ook de vraag wordt betrokken in hoeverre een
voorziening in collectiviteit kan worden verzorgd. Hoe wordt voorkomen
dat een voorziening die doorgaans in de persoonlijke levenssfeer moet
worden getroffen als collectieve voorziening wordt aangemerkt,
aangezien alle jeugdigen of hun ouders die met een bepaalde zorgvraag
of problematiek kampen naar het oordeel van de gemeente een beroep
kunnen doen op deze voorziening?
De leden van de SGP-fractie vragen een nadere toelichting op de
juridische gang van zaken ten aanzien van de toeleiding tot een passend
ondersteuning van burgers. Deze leden constateren namelijk dat enkel ten
aanzien van de individuele voorziening over een verleningsbeschikking
gesproken wordt. Zij vragen of hun veronderstelling klopt dat ook
wanneer de gemeenten geen noodzaak ziet tot het treffen van een
voorziening, dan wel dat naar het oordeel van de gemeente een collectieve voorziening kan volstaan, een beschikking wordt afgegeven.
De leden van de SGP-fractie begrijpen dat van gemeenten niet gevraagd
kan worden dat de jeugdige per se geholpen wordt door iemand die
dezelfde levensovertuiging of culturele achtergrond heeft. Deze leden
vragen of de regering anderzijds onderkent dat het op zich niet volstaat
indien de jeugdhulpaanbieder kennis en expertise heeft ten aanzien van
een specifieke groep. Zij vragen of de regering onder het rekening houden
met de levensbeschouwing van burgers ook verstaat dat hulpverleners de
uit die levensovertuiging voortvloeiende praktische levenswijze aan
dienen te voelen en dat dat zij met begrip voor die leefstijl handelen.
De leden van de SGP-fractie vragen hoe de regering wil waarborgen dat
aan de keuzevrijheid van burgers daadwerkelijk recht wordt gedaan, mits
dat redelijkerwijs mogelijk is. Deze leden vragen of zij uit de toelichting
terecht hebben opgemaakt dat de regering van mening is dat de keuzevrijheid moet worden gerespecteerd wanneer dat kwalitatief verantwoord

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

67

is en wanneer de kosten niet hoger zijn dan de door de gemeente
beoogde voorziening.
Artikel 2.4 Uitvoering kinderbeschermingsmaatregelen en jeugdreclassering
In artikel 2.4 wordt het college verantwoordelijk gemaakt voor een
voldoende aanbod van gecertificeerde instellingen. Het Rijk zorgt voor
certificering van deze instellingen. De leden van de VVD-fractie willen
graag weten hoe gemeenten kunnen zorgen voor voldoende aanbod als
op rijksniveau wordt bepaald wat gecertificeerd aanbod is.
De leden van de D66-fractie lezen dat in artikel 2.4 het college verantwoordelijk wordt gemaakt voor een voldoende aanbod van gecertificeerde
instellingen. Op rijksniveau zal worden zorggedragen voor certificering
van deze instellingen. Hoe kunnen gemeente zorgen voor voldoende
aanbod als op rijksniveau wordt bepaald wat gecertificeerd aanbod is?
De leden van de SGP-fractie vragen of zij terecht veronderstellen dat
gemeenten enkel financieel en organisatorisch verantwoordelijk zijn voor
kinderbeschermingsmaatregelen en dat zij inhoudelijk geen zeggenschap
hebben.
Artikel 2.5 Nadere concretisering van de verantwoordelijkheid
De leden van de SP-fractie lezen in onderdeel A dat de regering aangeeft
dat voor kleine gemeenten de kosten van bijvoorbeeld zeer specialistische
en weinig voorkomende vormen van zorg percentueel een groot deel van
de begroting vormen en zodanig een risico kunnen vormen, waardoor
gemeenten de keuze kunnen maken om hierbij samen te werken met
andere gemeenten. De leden van de SP-fractie willen weten hoeveel
gemeenten dit betreft en of samenwerking hiervoor de beste oplossing is.
Heeft de regering ook gekeken naar alternatieven voor deze gemeenten,
of dienen zij dit zelf maar uit te zoeken? Welke alternatieven zouden dat
kunnen zijn?
De leden constateren dat gemeenten verantwoordelijke hulp moeten
bieden en dat zij enkel vrijwilligers mogen inzetten voor vormen van
jeugdhulp, waarbij zij aannemelijk kunnen maken dat deze zonder
kwaliteitsverlies door hen kunnen worden verleend. Zij willen van de
regering weten, voor welke vormen van zorg deze vrijwilligers worden
ingezet. Zij vragen hoe er gecontroleerd wordt op de kwaliteit van zorg.
Ook willen zij de garantie van de regering krijgen, dat geen werklozen en
vrijwilligers worden ingezet voor professionele jeugdzorgtaken. Zij willen
daar een uitgebreide toelichting op ontvangen.
Naar aanleiding van onderdeel C willen de leden van de SP-fractie van de
regering nadere informatie ontvangen over de consultatiefunctie. Zij
willen weten hoe gemeenten dit gaan vormgeven, welke professional de
consultatiefunctie krijgt en wie hierop toezicht houdt.
Naar aanleiding van onderdeel F constateren de leden van de SP-fractie
dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor de financiering van de
onafhankelijke vertrouwenspersoon. Zij vragen de regering of dit geld
geoormerkt wordt. Tevens willen zij weten hoe de regering gaat
voorkomen dat gemeenten ervoor kunnen kiezen uit financiële overwegingen om geen onafhankelijke vertrouwenspersoon in te zetten, als zij
goedkoop uit willen zijn. De leden verlangen hierop een toelichting.
Naar aanleiding van onderdeel G. De leden van de SP-fractie hechten er
waarde aan dat gemeenten huisartsen, medisch specialisten en jeugdartsen niet belemmeren in het verwijzen naar zorg. Het budget van de
gemeente mag niet bepalend zijn voor noodzakelijke zorg die een
jeugdige nodig heeft. Zij willen een garantie van de regering ontvangen,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

68

dat dit niet zal voorkomen. Verder willen de leden weten hoe gemeenten
een goed en passend aanbod van jeugdzorg gaat regelen, zodat wachtlijsten kunnen worden voorkomen.
De leden van de CDA-fractie hebben naar aanleiding van het eerste lid
onder g nog de volgende vragen en opmerkingen. Het college is verantwoordelijk voor het toegankelijk zijn van jeugdhulp na verwijzing door de
huisarts, de medische specialist en de jeugdarts. Artikel 2.6, derde lid
schrijft voor dat er afspraken gemaakt worden over de voorwaarden
waaronder en de wijze waarop de genoemde verwijzing plaatsvindt. Dit in
combinatie met het vaststellen in de verordening door de gemeenteraad
(ex artikel 2.8) hoe (de vorm), hoe vaak (de frequentie) en hoe lang (de
tijdspanne) kan deze toegankelijkheid ondergraven. Onderschrijft de
regering deze analyse? Zo ja, dient er een wijziging te komen van artikel
2.6, derde lid en/of artikel 2.8 met als oogmerk de professionele
autonomie ten aanzien van de jeugdpsychiatrie daar te laten waar deze
hoort zoals ook verondersteld door de Raad van State? Voor de
eenvoudige jeugdpsychiatrie bij de huisarts al dan niet via de praktijkondersteuner ggz en voor de zwaardere jeugdpsychiatrie bij de kinderpsychiater?
De leden van de D66-fractie constateren dat artikel 2.5 tweede lid
voorschrijft dat een vertrouwenspersoon in dienst moet zijn van een
onafhankelijke rechtspersoon. Waarom is er niet voor de formulering
gekozen dat de gemeente voor een onafhankelijk vertrouwenspersoon
zorg draagt? Dat sluit ook beter aan de bij de formulering in het voorstel
van Wet verplichte ggz, alsmede de (aangepaste) Wet Zorg en dwang.
De leden van de SGP-fractie vragen hoe wordt gewaarborgd dat bij de
zorg voor een kwalitatief toereiken aanbod enkel de zorg omtrent het
bieden van verantwoorde hulp (artikel 4.1.1) centraal staat en dat
kwantitatieve criteria in dit kader niet oneigenlijk worden gebruikt om
aanbieders te weren die kwalitatief goede zorg kunnen leveren
Artikel 2.6 Randvoorwaarden
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de verantwoordelijkheid
voor de controle van de verantwoordelijkheidstoedeling bij niet solistisch
werkende jeugdhulpaanbieders ook bij de gemeente zou kunnen liggen.
Zij constateren namelijk dat de verantwoordelijkheidstoedeling in eerste
instantie een plicht is van de jeugdhulpaanbieder en dat de inspectie ook
belast is met het toezicht op naleving van deze plicht. Zij vragen waarom
het nodig is dat hier een dubbele vorm van controle ontstaat.
Artikel 2.7
Artikel 2.7 tweede lid opent de mogelijkheid om via een amvb gemeenten
een bepaald samenwerkingsgebied op te leggen en een bepaalde vorm
van samenwerking. De leden van de VVD-fractie vragen hoe dit
wetsartikel zich verhoudt tot de verantwoordelijkheid van gemeenten om
zelf de samenwerking vorm te geven en tot de regiovorming die al lang in
volle gang is. Is deze kan-bepaling geen royale invulling van het begrip
stelselverantwoordelijkheid?
De leden van de SGP-fractie vragen welke verdergaande indicaties dan
loutere theoretische bestaan die de wenselijkheid van een grondslag voor
het opleggen van regio’s onderbouwen. Wat is de noodzaak van deze
grondslag gelet op de tevens in de wet opgenomen aanwijzingsbevoegdheid en waarom wordt niet met een tijdelijke regeling gedurende de
eerste jaren volstaan? Zij vragen bovendien waarom de taken in

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

69

onbepaalde zin worden aangeduid. Ligt het bij een mogelijke inbreuk als
de voorgestelde niet voor de hand dat de specifieke taken benoemd
worden waarvoor regeling mogelijk is, zoals ten aanzien van de jeugdbescherming.
Artikel 2.8
De leden van de CDA-fractie vragen de regering of hier niet bepaald
dient te worden wat in ieder geval aanwezig dient te zijn in een gemeente
om zo rechtsongelijkheid te voorkomen.
De leden van de SGP-fractie constateren dat de regering in de
toelichting criteria beschrijft met betrekking tot de hoogte van het budget,
maar dat deze criteria niet in de wet zijn opgenomen. Deze leden vragen
waarom in het geheel geen nadere bepalingen zijn opgenomen en
waarom de regering bijvoorbeeld afwijkt van de regeling in de Wmo
waarin wel gesproken wordt over een vergelijkbaar en toereiken budget.
Artikel 2.11
Dit wetsvoorstel biedt de basis voor lagere regelgeving op vele onderwerpen en vele thema’s. De leden van de VVD-fractie willen graag weten
op welke wijze de regering er voor wil zorgen dat al deze regels geen
aanleiding geven tot toename van regeldruk?
Artikel 2.11.2 houdt de mogelijkheid open om bij amvb regels te stellen
aan de wijze waarop het college voorziet in een toereikend aanbod,
waarbij onderscheid gemaakt kan worden in categorieën jeugdhulp. Is het
proportioneel om te kiezen voor een dergelijk ruime mogelijkheid tot het
stellen van nadere regels?
De leden van de PvdA-fractie lezen in artikel 2.11.2 dat bij amvb regels
gesteld kunnen worden over de wijze waarop het college voorziet in een
toereikend aanbod, waarbij onderscheid gemaakt kan worden in categorieën jeugdhulp. Is het proportioneel om te kiezen voor zo’n ruime
mogelijkheid tot het stellen van nadere regels? Hoe verhoudt zo’n
aanwijzing zich met de financiële verantwoordelijkheid van het college
voor het toereikende aanbod?
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de regering een tamelijk
ongeclausuleerde grondslag opneemt om regels te kunnen stellen over de
vormgeving van het zorgaanbod. Zij vragen waarom deze grondslag
eigenlijk nodig is, gezien het feit dat de VNG inmiddels werkt aan een
arrangement van specialistische voorzieningen die collectief worden
geregeld.
Artikel 2.12
Artikel 2.12 geeft de Minister een aanwijzingsbevoegdheid bij vaststellen
van ernstige tekortkomingen in de rechtmatige uitvoering van de wet. De
leden van de VVD-fractie en van de PvdA-fractie vernemen graag hoe
deze aanwijzingsbevoegdheid zich verhoudt tot de Wet Revitalisering
Generiek Toezicht waarin specifiek toezicht geschrapt wordt en wat is in
dat licht de meerwaarde van dit wetsartikel?
De leden van de SP-fractie willen weten welke aanwijzing de regering
kan geven bij ernstige tekortkomingen van gemeenten. Kan de regering
uitgebreid toelichten welke handvatten het Rijk heeft om dit te voorkomen
en hoe ze desgewenst adequaat handhavend kan optreden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

70

De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre de voorgestelde
aanwijzingsbevoegdheid een aanvulling vormt op bestaande mogelijkheden voor de Minister om in te grijpen bij tekortkomingen.
Artikel 3.1
Verzoeken om raadsonderzoeken kunnen vanuit verschillende instanties
komen. De leden van de VVD-fractie vragen of het voor gemeenten
mogelijk is om één frontoffice voor kinderbescherming te organiseren,
zodat alle verzoeken in de gemeente ook voor de gemeente zelf overzichtelijk blijven.
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van het eerste lid
weten waarom ervoor is gekozen dat de raad van de kinderbescherming
in beginsel alleen een melding in behandeling neemt, indien deze
afkomstig is van gemeenten. Waarom nemen zij geen meldingen op van
andere personen of organisaties? De leden ontvangen graag een
toelichting hierop.
Artikel 3.2
De wet geeft aan, dat de jeugdbescherming en jeugdhulp niet vanuit
eenzelfde rechtspersoon geboden kunnen worden, zo constateren de
leden van de CDA-fractie. Om vat te krijgen op zwervende en moeilijk
bereikbare multiprobleem gezinnen wordt er door verschillende organisaties landelijk ontschotte zorg aangeboden waarbij de gecombineerde
inzet van disciplines (jeugdzorg, jeugdbescherming, opvang, reclassering,
verslavingszorg, ggz-zorg) essentieel is. In hoeverre is het noodzakelijk, dit
(voor bijzondere doelgroepen) in gescheiden rechtspersonen onder te
brengen? Dat er scheiding moet zijn tussen de organisatie die indiceert en
de organisatie die uitvoert is helder. De schijn van belangenverstrengeling
zou op deze manier tegen gegaan kunnen worden. Echter, in de praktijk
zullen er in de wijkteams zulke nauwe banden ontstaan tussen de
medewerker van de jeugdbescherming en de medewerker van de
jeugdhulp, dat het voor de hand ligt, dat ze een-op-een aan elkaar
doorverwijzen. Voor welke organisatie dan ook, regionaal of landelijk, is
het nagenoeg onmogelijk om in elk wijkteam te participeren. Als jeugdige
ben je dan aangewezen op de aanbieder die in jouw wijkteam opereert.
Waarbij het gevaar dat voorbijgegaan kan worden aan de specifieke vraag
van het gezin of de jeugdige. Ten aanzien van de scheiding van rechtspersonen lijkt dit dus een puur formele kwestie. Dit kan de bedoeling van de
wetgever niet zijn. Materieel komt het aan op goede aantoonbare
ketenafspraken, zelfs tot in een vorm van convenant, een vergaande vorm
van samenwerking. Adequate controle op de vermeende belangenverstrengeling, zoals ook nu al het geval is, kan de bureaucratische bepaling
van de gescheiden rechtspersoonlijkheid ondervangen. De gedachte dat
er dan vele nieuwe jeugdbeschermingsaanbieders zullen ontwikkelen is
niet aan de orde, immers het normenkader (van 5 september 2013) is de
hoge kwaliteitsgarantie voor een goede professionele jeugdbescherming.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de regering hecht aan een
strikte juridische scheiding tussen jeugdhulp en jeugdbescherming, terwijl
zij met het oog op de kwaliteit van de zorg juist aandringt op een nauwe
relatie tussen beide disciplines. Is het niet merkwaardig om in theorie te
hechten aan scheiding van werkzaamheden, terwijl in praktijk juist op het
belang van vervlechting en samenwerking wordt gewezen? Zij vragen in
hoeverre deze scheiding vooral een administratieve belemmering oplevert
die het beoogde doel enkel in theorie maar niet praktijk bereikt.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

71

Artikel 3.3
De leden van de D66-fractie lezen dat de Minister van Veiligheid en
Justitie de certificerende instelling aanwijst. Kan de regering duiden aan
welke eisen deze certificerende instelling(en) zal (zullen) moeten voldoen?
Hoe verhoudt de certificering door de door de Minister van VenJ aan te
wijzen certificerende instelling(en) zich tot andere, reeds binnen de sector
gebruikte certificeringen?
Artikel 3.4
De leden van de CDA-fractie lezen in artikel 3.4. dat de mogelijke
belangenverstrengeling verder wordt ingeperkt doordat de gecertificeerde
instelling verplicht wordt om met de gemeente te overleggen over de
eventueel in te zetten jeugdhulp en de inbreng van de gemeente moet
meenemen in haar besluitvorming. De gecertificeerde instelling is daarbij
ook afhankelijk van het door de gemeente ingekochte hulpaanbod. Graag
een reactie van de regering of dit bezwaar te ondervangen is en zo nee, of
dit zou moeten leiden tot wijziging.
De leden van de SGP-fractie vragen of het op grond van het
wetsvoorstel kan voorkomen dat de gecertificeerde instelling een
bepaalde vorm van jeugdhulp kiest waar de overige betrokken professionals zich niet meer kunnen verenigen. Zij vragen wat in zulke gevallen de
door de regering voorgestane oplossingsrichting is.
Artikel 4.1.1. Verantwoorde hulp
Ten aanzien van de jeugdbescherming/jeugdreclassering (JB/JR)
systematiek is volgens de leden van de VVD-fractie terecht gekozen voor
het certificeren van instellingen om de kwaliteit de borgen. Hoe kunnen JB
of JR aanbieders innoveren of nieuwe manieren van werken ontwikkelen
in een dergelijk systeem van top down certificering?
De leden van de CDA-fractie constateren naar aanleiding van artikel
4.1.1, lid 3 dat het goed hulpverlenerschap uit de WGBO (artikel 453
WGBO) als kwaliteitseis is overgenomen in de Jeugdwet. Het goed
hulpverlenerschap dat ook een zorgplicht voor behandelaars met zich
meebrengt is hiermee alleen van toepassing verklaard op de zorg die
onder de Jeugdwet valt (met andere woorden op zorg waarvoor door de
gemeente een verleningsbeslissing is verleend en die wordt verleend
door een door de gemeente contracteerde jeugdhulpaanbieder). Dat
betekent dat een deel van het goed hulpverlenerschap niet meer van
toepassing is en daarmee de zorgplicht zich slechts richt op een het deel
van de zorg waarvoor een verleningsbeslissing is genomen. Dat lijkt deze
leden een te beperkte opvatting van de zorgplicht. Bijvoorbeeld de zorg
aan vreemdelingen. Ondervang Stichting Nidos dit?
Artikel 4.1.2 Hulpverleningsplan en plan van aanpak
Artikel 4.1.2 gaat nog steeds uit van een plan van de professional voor het
gezin terwijl het gezin weer aan het stuur moet komen, zo constateren de
leden van de VVD-fractie. Kan de formulering hierop aangepast worden?
De leden van de SGP-fractie vragen of de verplichting om planmatig te
werken bij vormen van lichte hulp en ondersteuning gemakkelijk
bureaucratie in de hand kan werken, zelfs wanneer geen schriftelijk plan
nodig is. Zij vragen hoever deze verplichting strekt in gevallen van lichte
zorg en ondersteuning waarin na vaststelling van de zorgvraag verder
geen bijzondere uitwerking of acties vereist zijn. Hoe moet de verplichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

72

om een plan vast te stellen gelezen worden wanneer dit mondeling
geschiedt?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe uit het voorgestelde vijfde lid
blijkt dat het plan voorafgaand aan het verlenen van hulp wordt vastgesteld.
Artikel 4.1.3 Kwaliteitssysteem
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre instellingen de vrijheid
hebben om de aard van de data te kiezen op basis waarvan zij de kwaliteit
in kaart wil brengen. Is het mogelijk om grotendeels te kiezen voor
kwalitatieve in plaats van kwantitatieve gegevens en onderzoeken?
Artikel 4.1.4
Artikel 4.1.4 geeft de mogelijkheid om bij amvb nadere kwaliteitsregels
regels te stellen aan jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen,
bovenop de regels die al in de wet staan, en eisen te stellen aan de
bestuursstructuur en waarborgen voor een ordelijke en controleerbare
bedrijfsvoering. De leden van de VVD-fractie vragen hoe deze
mogelijkheid zich verhoudt tot het verminderen van bureaucratie voor
instellingen en het vergroten van de ruimte voor de professional en wat is
in dat licht de meerwaarde van dit artikel.
Worden gemeenten in het kader van Wet professionalisering Jeugdzorg
na de decentralisatie verplicht om voor alle vormen van jeugdhulp HBOen WO- geschoolden in te zetten? Geldt dit voor de uitvoering of de
verantwoordelijkheid? Betekent dit dat ook de wijkteams enkel zullen
bestaan uit HBO- en WO-geschoolden, en is dat wenselijk? Hoe werkt dit
bij jongeren met een verstandelijke beperking, aangezien in de gehandicaptenzorg deze vereisten niet gelden?
Kunnen gemeenten ervoor kiezen BIG-geregistreerden die niet in het
jeugdzorgregister ingeschreven staan, in te zetten voor jeugdhulp? Wordt
een BIG-registratie gelijkgesteld aan een jeugdzorg-registratie?
De leden van de SGP-fractie hebben vragen ten aanzien van de logica
van het voorgestelde artikel. Zij vragen allereerst waarom de regering het
eerste en niet het tweede lid van artikel 4.1.1 beschouwt als de grondslag
voor de norm voor verantwoorde werktoedeling, terwijl die norm in het
tweede lid expliciet wordt benoemd. Onderkent de regering dat de norm
voor verantwoorde werktoedeling niet pas bij amvb opgelegd kan
worden, maar dat deze reeds in het tweede lid van dit wetsartikel besloten
ligt?
De leden van de SGP-fractie begrijpen uit de toelichting dat de regering bij
amvb de norm van verantwoorde hulp nader wil uitwerken. Uitgaande
van de visie van de regering dat de grondslag voor deze norm in artikel
4.1.1, eerste lid, ligt, heeft het deze leden bevreemd dat de mogelijkheid
van nadere uitwerking op grond van artikel 4.1.4., tweede lid, pas in
tweede en uiterste instantie mogelijk is. Zij vragen een nadere toelichting.
Wat is de achtergrond van het opnemen van een dubbele grondslag in de
leden 1 en 2 van artikel 4.1.4 en wat is de verhouding tussen de verantwoorde hulp uit het eerste lid van artikel 4.1.1 en de verantwoordelijkheidsverdeling uit het tweede lid?
De leden van de SGP-fractie waarom een grondslag opgenomen is voor
de mogelijkheid om ook nadere regels te stellen over de kwaliteitsinformatie. Zij vragen of de regering onderkent dat instellingen vrijheid
toekomt inzake de wijze waarop aan de wettelijke verplichting invulling
wordt gegeven. In hoeverre voldoet deze grondslag aan het noodzakelijkheidsvereiste?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe de regering maatwerk wil regelen
in het stellen van kwaliteitseisen voor werkzaamheden in diverse

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

73

beroepen. Deelt zij de mening dat ten aanzien van de vraag wat kwaliteit
is en welke beroepen voor welke werkzaamheden toereikend zijn
allereerst moet worden uitgegaan van de beroepsstandaarden die in de
sectoren zelf gelden?
Artikel 4.1.5 Verklaring omtrent gedrag
Artikel 4.1.5, lid 5 biedt mogelijkheid om via een amvb te komen tot een
continue screening van de jeugdzorgsector via opname in een register. De
leden van de VVD-fractie vragen waarom is gekozen voor een
kan-bepaling en wanneer deze in werking treedt.
De leden van de PvdA-fractie hebben een aantal vragen over artikel
4.1.5, lid 5. Dit artikel biedt mogelijkheid om via een amvb te komen tot
een continue screening van de jeugdzorgsector via opname in een
register. Geldt dat voor alle onderdelen van de sector, dus bijvoorbeeld
ook voor ondersteuning, begeleiding, persoonlijke verzorging? Waarom is
gekozen voor een kan-bepaling en wat zou een aanleiding kunnen zijn om
deze in werking te laten treden? Waarom wordt er op grond van artikel
4.1.7 bij calamiteiten wel melding gedaan aan de inspectie maar niet aan
de opdrachtgever/gemeente?
De leden van de SP-fractie willen weten of bestuurders van jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen een VOG-verklaring moeten
hebben. Indien dit niet het geval is, willen de leden een toelichting
ontvangen waarom dit niet geregeld is en of dit geregeld kan worden.
Voorts willen zij weten of er ook een periodieke VOG screening ingevoerd
wordt voor professionals en bestuurders in de jeugdzorg.
De leden van de SP-fractie vragen naar aanleiding van het vijfde lid
wanneer er meer duidelijkheid komt over de meerwaarde van continue
screening in de jeugdhulpsector.
Artikel 4.1.6 Verplichte meldcode
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de verplichting voor
jeugdhulpaanbieders om een meldcode vast te stellen ook voor solistische werkende jeugdhulpverleners geldt en hoe deze verplichting in hun
geval vorm dient te krijgen.
Artikel 4.1.7 Meldplicht calamiteiten en geweld
De leden van de SGP-fractie vragen waarom in geval van calamiteiten
geen melding dient te worden gedaan aan het college.
Artikel 4.2.1 Effectieve en laagdrempelige klachtenbehandeling
De leden van de SP-fractie vragen de regering waarom ervoor gekozen
wordt dat jeugdhulpaanbieders en gecertificeerde instellingen zelf mogen
bepalen binnen welke termijn een klacht behandeld dient te worden. Dit
vinden zij onwenselijk, omdat klachten hierdoor onnodig lang kunnen
duren. Hoe wil de regering dat voorkomen? Voorts willen zij weten
waarom niet alle leden van de klachtencommissie onafhankelijk dienen te
zijn. Zij vragen een toelichting van de regering hierop.
Artikel 4.2.2
De leden van de SP-fractie hebben nog een vraag over de behandeling
van misstanden en ernstige klachten. Wordt in het voorliggende
wetsvoorstel ook uitgegaan van dezelfde richtlijn die de Inspectie voor de
Gezondheidszorg hanteert? Namelijk zorginstellingen mogen zelfregu-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

74

lerend onderzoek doen na een ernstige gebeurtenis, alvorens de inspectie
bereid is om in te grijpen. Geldt dit voor de jeugdzorg ook, of worden hier
striktere normen gehanteerd?
Artikel 4.2.5
De leden van de CDA-fractie constateren dat in artikel 4.2.5 wordt
geregeld dat iedere jeugdhulpaanbieder verplicht is een cliëntenraad in te
stellen. Is het niet verstandig hierin een ondergrens aan te brengen?
Artikel 4.3.1
De leden van de SGP-fractie vragen waarom naast de verslaglegging die
reeds op grond van andere bepalingen is verplicht een afzonderlijk
verslag ten dienste van de maatschappelijke verantwoording wordt
geregeld. Hoe wordt geregeld dat de verantwoording zo compact en
integraal mogelijk kan worden vormgegeven?
Artikel 5.1
De leden van de SP-fractie vragen de regering in te gaan op de huidige
tekorten van pleeggezinnen voor jeugdigen. In hoeverre denkt de regering
het aantal pleeggezinnen te vergroten met dit voorliggende wetsvoorstel?
De leden van de D66-fractie lezen dat pleegouders met goed gevolg een
door de pleegzorgaanbieder aangeboden voorbereidings- en selectietraject dienen te hebben afgerond. Wie gaat deze selectie en procedure
uitvoeren? Welke taak is hier voor de gemeenten weggelegd? Wie bepaalt
de criteria voor de beoordeling?
Artikel 5.2
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van artikel 5.2, lid 1 en
3 nadere informatie ontvangen hoe het pleegcontract de rechtspositie van
pleegouders ten goede komt en of er eventuele veranderingen zijn in de
voorwaarden van het pleegcontract met dit voorliggende wetsvoorstel.
Artikel 5.3
De leden van de SP-fractie vragen onder welke omstandigheden een
aanvullende vergoeding voor noodzakelijke bijzondere kosten uitgekeerd
kan worden aan de pleegouder. Zijn gemeenten verplicht om dit uit te
keren of zijn gemeenten hier vrij in? Genoemde leden vragen om een
uitgebreide toelichting op dit punt.
Artikel 6.1.1
Is in dit hoofdstuk van de wet goed aansluiting gezocht tussen het
gedwongen kader van de Jeugdwet en de Wet Bopz, zo vragen de leden
van de CDA-fractie. Worden in ministeriële regelingen nog criteria
vastgesteld te worden in verband met de rechtszekerheid van de jeugdige
voor wie de machtiging gaat gelden (artikel 6.1.2, lid 6)? De gronden en
criteria moeten immers duidelijk zijn en de beslissing tot opneming moet
deugdelijk worden gemotiveerd en door deskundigen worden voorbereid/
genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

75

Artikel 6.1.4
Artikel 6.1.4, lid 1 bepaalt dat de kinderrechter op verzoek een voorwaardelijke machtiging kan verlenen. De leden van de VVD-fractie vragen op
verzoek van wie de machtiging verleend kan worden.
De leden van de SGP-fractie vragen nadere toelichting op de toelaatbaarheid van de voorgestelde figuur van de voorwaardelijke machtiging.
Zij merken op dat hierbij aan de wezenlijke criteria voor een machtiging
niet wordt voldaan, aangezien vrijheidsbeneming juist kan worden
voorkomen door het stellen en naleven van voorwaarden. Zij constateren
dat de beslissing over vrijheidsbeperking van de jeugdige bij de jeugdhulpaanbieder komt te liggen en niet bij de rechter, zelfs geruime tijd nadat
de machtiging is verleend en de omstandigheden aanzienlijk kunnen zijn
gewijzigd. In hoeverre vindt de regering het wenselijk dat jeugdigen met
vrijheidsbeperking kunnen worden geconfronteerd die mogelijk pas na
drie weken aan een rechterlijke toets wordt onderworpen? Hoe geeft de
regering zich rekenschap dat juist in situaties van de voorwaardelijke
machtiging de interpretatie van het hulpverleningsplan en de gestelde
voorwaarden voorwerp van hevige discussie kunnen zijn?
De leden van de SGP-fractie vragen in hoeverre het risico bestaat dat de
voorwaardelijke machtiging voor gemeenten en jeugdhulpverleners een
aantrekkelijk alternatief wordt voor de machtiging, aangezien de regeling
flexibeler doordat minder wettelijke restricties gelden. Hoe wordt
voorkomen dat de voorwaardelijke machtiging niet alleen op inhoudelijke
gronden wordt verzocht, maar ook op grond van praktische overwegingen
in die situaties waarin het aanvragen van een machtiging de geëigende
weg zou zijn?
Artikel 6.1.6
Artikel 6.1.6, lid 1 tot en met 3 bepaalt dat de jeugdhulpaanbieder degene
is die bereid is de jongere op te nemen in de gesloten accommodatie, die
toeziet op de naleving van de voorwaarden en die tevens kan besluiten
om de jeugdige op te nemen in de gesloten
Accommodatie. Maar wie binnen de jeugdhulpaanbieder kan een dergelijk
besluit nemen, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Waarom wordt
dit niet gespecificeerd, gelet op de ingrijpendheid van het besluit (te
weten vrijheidsbeneming) en op het bieden van voldoende rechtswaarborgen? Is de jeugdhulpaanbieder onafhankelijk genoeg om een dergelijk
besluit te mogen nemen?
Artikel 6.1.12
De leden van de SGP-fractie vragen op basis waarvan de termijn van
drie maanden voor het vervallen van een niet gebruikte machtiging is
bepaald. Zij vragen of een kortere termijn niet voor de hand ligt en
mogelijk is, gezien de ernstige en risicovolle situatie op basis waarvan de
machtiging kennelijk verleend is (artikel 6.1.2, tweede lid).
Artikel 6.3.1.
Onder de vrijheid beperkende maatregelen worden ook geneeskundige
behandelingen gerekend, zo constateren de leden van de CDA-fractie.
Dient deze dwangbehandeling op basis van de Jeugdwet niet geharmoniseerd te worden met de regeling uit de Wet Bopz, straks de Wet verplichte
GGZ?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

76

Artikel 6.3.7
De leden van de SGP-fractie vragen hoe de opmerking dat bij opneming
niet altijd een hulpverleningsplan is opgesteld gelezen moet worden in
relatie tot de toelichting bij artikel 4.1.2 dat een hulpverleningsplan
voorafgaand aan het verlenen van hulp wordt vastgesteld.
Artikel 7.3
Kan de regering uiteenzetten of en in hoeverre de WGBO van toepassing
is en blijft op de jeugd-ggz in het algemeen en kinder- en jeugdpsychiatrie
in het bijzonder, zo vragen de leden van de VVD-fractie. Kan de regering
duiden wat het betekent dat op diverse plaatsen bepalingen anders
geformuleerd zijn, omdat de geneeskundige behandelovereenkomst een
privaatrechtelijke overeenkomst van opdracht is en de verlening van hulp
in het kader van de Jeugdwet plaatsvindt binnen een publiekrechtelijk
kader? Kan de regering ook aangeven wat het in de praktijk betekent voor
de rechtspositie van de cliënt dat om diezelfde reden de artikelen 446, 460
t/m 464, 467 en 468 van Boek 7 van het BW niet overgenomen zijn? Graag
een heldere analyse van de consequenties van het herformuleren dan wel
niet overnemen voor de cliënt en overige betrokkenen van deze artikelen
en hoe hierin dan voorzien in voorliggend wetsvoorstel.
Artikel 7.3.2
Het recht op informatie is overgenomen uit de WGBO (artikel 448), zo
stellen de leden van de CDA-fractie. Echter door het gebruik van het
begrip «ouder» is de kring van mensen die geïnformeerd moeten worden
ruimer geworden en niet meer beperkt tot de jeugdige en de ouders met
gezag (tot 16 jaar). Dit kan betekenen dat ook een ouder zonder gezag of
de stiefouder moet worden ingelicht over het voorgenomen onderzoek,
voorgestelde jeugdhulp en ontwikkelingen. De ouder met gezag heeft
andere rechten dan een ouder zonder gezag of een verzorgende
niet-ouder. De definitie van ouder in artikel 1.1 moet worden aangepast.
Bovendien worden de ouders van jeugdigen van 16 jaar en ouder conform
de huidige wetgeving niet meer uitgesloten. Is overigens nu niet het
moment om de ouders met gezag van jeugdigen tot 18 jaar wel te
informeren?
Artikel 7.3.4
De leden van de CDA-fractie hebben naar aanleiding van artikel 7.3.4 in
relatie tot artikel 446 en 447 WGBO nog de volgende opmerkingen. In de
toelichting op artikel 7.3.4 wordt genoemd dat wanneer jeugdhulp
noodzakelijk is en er geen toestemming wordt gegeven, kan de jeugdhulp
alleen met tussenkomst van de rechter worden verleend, waarbij alleen de
gesloten jeugdhulp of de spoedmachtiging jeugdhulp wordt genoemd. Dit
geldt uiteraard ook voor de gedwongen opname in het Landelijk Kenniscentrum Kinder- en Jeugdpsychiatrie (KJP) of de voorwaardelijke
machtiging in het kader van de Bopz. Genoemde leden missen dan ook
een verbindingsartikel met de wet Bopz. In hoofdstuk 6 zou opgenomen
moeten worden dat de kinderrechter behalve gesloten jeugdzorg ook een
Bopz maatregel kan opleggen.
De mogelijkheid om (ambulante) jeugdhulp toe te passen met een beroep
op goed hulpverlenerschap wordt hierbij niet genoemd. De zorg van een
goed hulpverlener is toegevoegd aan artikel 4.1.1 (verantwoorde zorg) en
komt ook terug in 7.3.14, lid 4 (vertegenwoordiging). Voor kinderen van
gescheiden ouders wordt verwezen naar antwoorden op Kamervragen.
Uit de antwoorden op de Kamervragen blijkt dat niet dat psychiatrisch

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

77

onderzoek en psychiatrische behandeling als ingrijpend beleefd wordt. De
jurisprudentie is hierbij niet betrokken.
Artikel 7.3.5
De aansprakelijkheid van voor uit de jeugdhulp voortvloeiende verbintenissen wordt alleen voor de minderjarigen van 16 jaar of ouder in de wet
vastgelegd, niet voor de wettelijk vertegenwoordigers van minderjarigen
jonger dan 16 jaar. Dient dit niet aangepast te worden, zo vragen de leden
van de CDA-fractie.
In het tweede lid van dit artikel is het niet duidelijk of met »de minderjarige» wordt bedoeld de minderjarige van 16 jaar of ouder (dus «deze»
minderjarige met een verwijzing naar lid 1) of dat het om elke minderjarige gaat. Kijkend naar artikel 447 WGBO gaat het waarschijnlijk om de
wilsbekwame minderjarige van 16 jaar of ouder maar dit wordt uit de
tekst van artikel 7.3.5 niet duidelijk. Graag verheldering van de regering op
dit punt.
Artikel 7.3.6
De Raad van State raadt aan het begrip verrichtingen van ingrijpende aard
nader toe te lichten nu het gebruikt wordt voor een andere context (van
geneeskunde naar jeugdhulp). Graag een reactie op dit specifieke punt, zo
vragen de leden van de CDA-fractie.
Artikel 7.3.8
De leden van de VVD-fractie merken op dat uit artikel 7.3.8 volgt dat het
dossier is gekoppeld aan de hulpverlener. Hoe verhoudt dit zich tot het
wetsvoorstel «gebruik burgerservicenummer in de jeugdzorg» waarbij in
de memorie van toelichting is opgenomen dat onder de Jeugdwet alle
gegevens in één dossier moeten komen? Indien er geen sprake is van één
dossier in de jeugdzorg, hoe verhoudt zich dat dan tot de verwijsindex
risicojongeren?
Kan de regering toelichten of in het nieuwe systeem één dossier per kind
aangelegd zal worden? Kleven er risico’s aan het feit dat zowel de
hulpverleners, als ouders en jeugdigen dat kunnen inzien, vanuit het
oogpunt van privacybescherming en beveiliging van informatie? Is een
systematiek, zoals gehanteerd bij de verwijsindex te prefereren vanuit het
oogpunt van privacybescherming en informatiebeveiliging?
Wat zou de regering vinden van een model waarin ouders en jeugdigen
zelf het dossier kunnen beheren, zoals geopperd werd tijdens een
rondetafelgesprek in de Kamer?
Hoe wordt de informatie die de jeugdhulpverlener in een dossier opneemt
beveiligd en de privacy van cliënten gewaarborgd? Welke waarborgen
kent de wet ten aanzien van gegevens- en dossierbeveiliging en hoe
wordt ervoor gezorgd dat de professionals zich bewust zijn van de
gevoeligheid van de informatie waar ze mee werken en daar ook naar
handelen?
Art 7.3.9
Aangezien er andere termen zijn gebruikt (dossier in plaats van
bescheiden) is alleen de vernietiging van het hele dossier (zie de definitie
in artikel 1.1: «het geheel van») en niet van onderdelen daarvan geregeld.
Is dit de bedoeling, zo vragen de leden van de CDA-fractie.
Het dossier kan worden vernietigd op verzoek van betrokkene. Dat
betekent dat ook anderen dan de patiënt (anders dan via de vertegenwoordigingsregeling) om vernietiging kunnen vragen. Bijvoorbeeld de
stiefvader als die ook jeugdhulp heeft gekregen. Dan moet je al gebruik

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

78

maken van de uitzonderingsregeling, en het aanmerkelijk belang van de
jeugdige aantonen. De leden van de CDA-fractie nemen aan dat dit niet de
bedoeling is en zien dan ook graag clausulering.
Artikel 7.3.10
Aangezien er andere termen zijn gebruikt (dossier in plaats van
bescheiden) heeft inzage en afschrift betrekking op het hele dossier en
niet van onderdelen, zo stellen de leden van de CDA-fractie. Ook hier
wordt gebruik gemaakt van de term betrokkene zonder verwijzing naar de
onderdelen van het dossier die op die betrokkene betrekking hebben. Het
gaat steeds over het hele dossier en je moet gebruik maken van de
uitzonderingsregeling om delen van het dossier buiten de inzage te
houden. Een goede duidelijke regeling is noodzakelijk omdat dit gaat om
de privacy van cliënten en dit kan leiden tot ernstige schade in de
vertrouwensrelatie en daarmee ernstige schade voor de cliënt zelf als deze
geen vertrouwen meer heeft in de hulpverlening, bovendien komen
behandelaren in de knoop met hun beroepsgeheim.
In de WGBO heeft de patiënt zelf alleen inzage (en via andere artikelen ook
de ouders met gezag van minderjarigen tot 16 jaar), tenzij daardoor de
persoonlijke levenssfeer van een ander wordt geschaad. Nu kan ook de
stiefvader inzage en afschrift vragen en kan dat worden geweigerd als dat
de persoonlijke levenssfeer van de jeugdige zelf of de ouders wordt
geschaad.
Volgens de leden van de CDA-fractie is er (met deze Jeugdwet in de hand)
aanleiding de bepaling in de WGBO te heroverwegen op basis waarvan
ouders van kinderen tussen 16 en 18 jaar uitgesloten zijn van de informatieplicht. Graag een reactie van de regering op dit punt.
Artikel 7.3.11
Naar aanleiding van artikel 7.3.11 hebben de leden van de CDA-fractie
nog de volgende vragen. In de WGBO mag zonder toestemming informatie worden uitgewisseld met degenen die rechtstreeks betrokken zijn
bij de uitvoering van de behandelingsovereenkomst (457 lid 2 WGBO).
Omdat de behandelingsovereenkomst is gesloten met de jeugd-ggz
instelling betekend dit dat dit alleen mag worden gedeeld door
medewerkers van de instelling. In artikel 7.3.11 mag informatie zonder
toestemming worden gedeeld met degene die rechtstreeks betrokken is
bij de verlening van jeugdhulp.
Dit betekent dat de kring van rechtstreeks betrokkenen binnen de context
van de Jeugdwet veel ruimer is geworden en dat deze ook kan uitstrekken
naar ketenpartners. Het beroepsgeheim komt met de overheveling in het
geding. De vraag is of dit de bedoeling is? Ook bij de schriftelijke inbreng
naar aanleiding van het wetsvoorstel tot invoeren van het bsn in de
jeugdzorg hebben deze leden hiervoor aandacht gevraagd. Graag een
uitgebreide reactie op het belang van privacy, de veiligheid van jeugdigen
en hun ouders om onbekommerd informatie te verschaffen en het
beroepsgeheim.
Artikel 7.3.13
Naar aanleiding van artikel 7.3.13 hebben de leden van de CDA-fractie
nog de volgende vragen. De jeugdhulp wordt uitgevoerd buiten de
waarneming van anderen (de privacy van de spreekkamer), tenzij de
betrokkene daarmee instemt. Onder anderen worden niet begrepen
degene van wie beroepshalve de medewerking bij de verlening van
jeugdhulp noodzakelijk is. In de WGBO (artikel 459) staat: «degene van
wie beroepshalve de medewerking bij de uitvoering van de verrichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

79

noodzakelijk is», bovendien gaat het om een verrichting in het kader van
de behandelingsovereenkomst.
Door verandering van de tekst is de kring van hulpverleners die zonder
instemming mag meekijken in de spreekkamer veel groter geworden. Niet
alleen buiten de huidige behandelingsovereenkomst (medewerkers van
de jeugd-ggz instelling die de behandelingsovereenkomst sluit met de
cliënt) maar ook «verlening van jeugdhulp» i.t.t. het uitvoeren van de
verrichting. De leden van de CDA-fractie vragen zich of hier clausulering
ook niet op zijn plaats is. Het goed hulpverlenerschap van 7.3.13, lid 3 kan
wel weer repareren maar is een uitzonderingsmogelijkheid met een
motiveringsplicht, terwijl de hoofdregel juist goed moet zijn. Graag een
reactie over wat verstaan wordt onder «beroepshalve»? Duidelijk moet
worden waar de verantwoordelijkheid ligt voor diegene die beroepshalve
betrokken is (de behandelaar!) en iemand die beroepshalve betrokken is
moet een inhoudelijke professional zijn die bij de verlening van de
jeugdhulp betrokken is (en bijvoorbeeld geen ambtenaar op het gemeentehuis).
Artikel 7.3.14
Naar aanleiding van artikel 7.3.14 en het vertegenwoordigingsartikel
(artikel 465 WGBO) hebben de leden van de CDA-fractie nog de
volgende vragen. Het woordje «dan wel» is vervangen door «onderscheidenlijk». Dit maakt het niet leesbaarder. Door het gebruik van het woordje
«betrokkene» in plaats van «patiënt» zoals in de WGBO, krijgen kunnen nu
ook ineens de wettelijk vertegenwoordigers van ouders, stiefouders en
verzorgers wilsonbekwaam zijn. Dat was in de WGBO niet zo, daar kon
alleen de patiënt zelf wilsonbekwaam zijn. Met andere woorden: ook
ouders kunnen wilsonbekwaam worden verklaard voor de jeugdhulp die
zij zelf krijgen en de verplichtingen moeten dan worden nagekomen t.o.v.
een wettelijk vertegenwoordiger, een persoonlijk gemachtigde of een
vertegenwoordiger uit het rijtje van de wet. Denk aan bijvoorbeeld een
psychotische vader met gezag en die geen toestemming wil geven voor
bijvoorbeeld informatieverstrekking over zijn rol als vader. Daarvoor kun
je nu dus iemand rechtstreeks wilsonbekwaam verklaren en de beslissing
overlaten aan de vertegenwoordiger, meestal de moeder.
Onder de Jeugdwet zijn m.i. geen verrichtingen van ingrijpende aard voor
andere betrokkenen dan de jeugdige voor te stellen die onder dwang
mogen worden uitgevoerd bij ernstig nadeel. Betrokkene moet dus
jeugdige zijn. De Raad van State raadt aan het begrip verrichtingen van
ingrijpende aard nader toe te lichten nu het gebruikt wordt voor een
andere context (van geneeskunde naar jeugdhulp).
Artikel 7.3.15 Noodsituaties en niet ingrijpende verrichtingen.
Naar aanleiding van artikel 7.3.15 hebben de leden van de CDA-fractie
nog de volgende vragen. De Raad van State raadt aan het begrip
verrichtingen van ingrijpende aard nader toe te lichten nu het gebruikt
wordt voor een andere context (van geneeskunde naar jeugdhulp).
Daarmee komt ook licht op het begrip verrichtingen van niet ingrijpende
aard. Jeugd-ggz is altijd als van ingrijpende aard beschouwd, zie
bijvoorbeeld de jurisprudentie waar alleen in bijzondere omstandigheden
kan worden afgezien van de dubbele toestemming van ouders met gezag.
Wat is de bedoeling hier van de regering? Dient de wetstekst niet
overeenkomstig gewijzigd te worden?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

80

Paragraaf 7.4 Gegevensverwerking ten behoeve van de beleidsinformatie
en de toegang
Er zijn verschillende beleidsinformatiesystemen waar gemeenten straks
mee moeten gaan werken. De leden van de VVD-fractie vragen wat dit
betekent voor de regeldruk voor gemeenten. Welke maatregelen worden
er in dit kader getroffen om regeldruk voor gemeenten zo laag mogelijk te
houden?
Artikel 8.1.1
De leden van de SGP-fractie vragen of het voorgestelde budget het
karakter heeft van een recht dat op verzoek van ouders of jeugdigen,
behoudens de geformuleerde beperkingen en nader uit te werken criteria,
door de gemeente moet worden toegekend. Volgens deze leden staat op
gespannen voet met het karakter van dit budget dat de gemeenten om
redenen van doelmatigheid van toekenning kunnen afzien. Zij vragen
waarom de regering voor die onbepaalde afwijkingsmogelijkheid gekozen
heeft en waarom niet veelmeer een zorginhoudelijk criterium gekozen is,
onder voorwaarde dat de alternatieve voorziening niet duurder is.
De leden van de SGP-fractie onderschrijven het voornemen om het
budget niet aan de jeugdige of zijn ouders uit te keren. Zij vragen in
hoeverre het door de gemeente verstrekt budget toereikend dient te zijn
voor de financiering van het gewenste alternatief, dan wel dat het
wetsvoorstel in gevallen waarin burgers een duurdere voorziening willen
dan nodig is een combinatie mogelijk maakt van een basisbudget van de
gemeente en een aanvullende eigen betaling van de burger aan de
instelling.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom de regering het voorgestelde
budget niet mogelijk wil maken ten aanzien van gecertificeerde instellingen. Deze leden vragen waarom aan ouders en jeugdigen niet zoveel
mogelijk keuzevrijheid kan worden geboden wanneer de kosten niet hoger
zijn dan de kosten die de gemeente bij de door haar gecontracteerde
aanbieders voor een soortgelijke voorziening maakt.
De leden van de SGP-fractie vragen waarom het niet mogelijk is het
budget ook beschikbaar te stellen aan een minderjarige die een kinderbeschermingsmaatregelen heeft opgelegd gekregen, wanneer de gezinsvoogd geen inhoudelijke bedenkingen heeft tegen de jeugdhulpverlener
die door de jeugdige of zijn ouders wordt aangedragen. Deelt de regering
de mening dat de gezinsvoogd met name zeggenschap dient te hebben
over de aard van de hulp en niet zozeer de keuze van de aanbieder die
deze hulp kan verstrekken, gezien de scheiding die door de regering
tussen jeugdhulp en jeugdbescherming wordt aangebracht?
Artikel 8.1.5
De leden van de SGP-fractie vragen of de voorgestelde regeling met de
Sociale Verzekeringsbank (SVB) niet erg omslachtig is en waarom
gemeenten die budgetten zelf doelmatiger kunnen verstrekken daartoe
geen gelegenheid kunnen krijgen.
Artikel 8.1.6
In artikel 8.1.6 opent de wetgever de mogelijkheid om bij ministeriële
regeling regels te stellen over de wijze van bekostiging van jeugdhulpaanbieders door gemeenten ten behoeve van de uniformiteit, zo lezen de
leden van de VVD-fractie. Hoe verhoudt deze mogelijkheid zich tot de
verantwoordelijkheid van gemeenten om hun opdrachtgeversrol waar te
maken? Hoe verhoudt de eis van uniformiteit zich tot de onvermijdelijke
verschillen die optreden als gevolg van een decentralisatie?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

81

De leden van de SP-fractie willen van de regering weten waarom
onvoldoende duidelijk is op welke wijze gemeenten hun opdrachtgeverschap gaan invullen en waarom het nog niet duidelijk is met welke
bekostigingssystemen de instellingen te maken krijgen. Wanneer wordt
hier meer duidelijkheid over gegeven?
De leden van de SGP-fractie vragen hoe reëel de verwachting is dat
bekostigingsmodellen zover uiteenlopen dat het geheel voor instellingen
onwerkbaar wordt. Zij vragen of bijvoorbeeld de praktijk van de Wmo
aanleiding geeft tot zorg op dit punt. Verdient het in geval van problemen
niet de voorkeur om tot bestuurlijke oplossingen en maatwerk te komen,
in plaats van wettelijke regels?
Paragraaf 8.2 Ouderbijdrage
Klopt de constatering van de VVD-fractie dat de beschrijving van de
artikelen uit paragraaf 8.2 Ouderbijdrage in de memorie van toelichting
niet strookt met de nummering van de artikelen in de wettekst? Dat artikel
8.2.4 memorie van toelichting moet zijn: artikel 8.2.5. Artikel 8.2.5
memorie van toelichting moet zijn: artikel 8.2.6. Artikel 8.2.6 memorie van
toelichting moet zijn: artikel 8.2.7., en dat een beschrijving van artikel 8.2.4
uit de wettekst daarmee ontbreekt in de memorie van toelichting?
Artikel 8.2.1
De leden van de SGP-fractie vragen waarom niet naar analogie van
wijzigingen in de pleegzorg vergoedingen voor verblijf middels de
kinderbijslag worden verrekend, in plaats van het organiseren van een
nieuw systeem van inning van bijdragen.
Artikel 8.2.6
Artikel 8.2.6 (artikel 8.2.7 in voorstel van wet) biedt de mogelijkheid om
ten behoeve van de berekening van de ouderbijdrage gebruik te maken
van gegevens van de belastingdienst. Graag wil de leden van de
VVD-fractie weten welke gegevens het betreft? Waarom zijn gegevens
van de belastingdienst nodig voor deze berekening? (
Artikel 9.2 Toezicht
De leden van de SP-fractie willen naar aanleiding van artikel 9.2, lid 4
weten waarom de inspectie niet bij iedere overtreding handhavend op
hoeft te treden. Op welke basis gaat de inspectie dan controleren? Welke
afweging wordt gemaakt? Na hoeveel overtredingen of bij welke zwaarte
van overtredingen vindt de inspectie het wel aan de orde om handhavend
op te treden? Kan de regering dat toelichtingen?
Artikel 10.1
De leden van de VVD-fractie vragen aandacht voor de zorg voor
kinderen met een beperking. Op welke wijze wordt de continuïteit van de
functie «behandeling» in de overgangsperiode gewaarborgd?
Artikel 10.4, 10.5 en 10.6
wordt in de praktijk voorkomen dat jeugdigen die op moment voordat de
Jeugdwet in werking treedt nog op enige manier jeugdzorg krijgt niet
tussen wal en schip valt, zo vragen de leden van de CDA-fractie. Is in de
Jeugdwet geregeld dat wanneer de gemeente in kwestie verzuimt een
alternatief aanbod te doen? Zo nee, dient dat niet een vangnetbepaling

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

82

opgenomen te worden zodat de (dan) jeugdhulp in dezelfde vorm,
frequentie en tijdspanne doorgezet kan worden en de prijs daarvan niet bij
de jeugdige komt te liggen?
Artikel 11.2
De leden van de SGP-fractie vragen naar aanleiding van onderdeel C in
hoeverre de Wmo het geëigende wettelijk kader biedt voor de regeling
van een AMHK, dat zich niet in de sfeer van ondersteuning maar van
strafrecht en jeugdbescherming bevindt.
Artikel 12a
De leden van de VVD-fractie vragen op welke manier bevorderd gaat
worden dat de forensisch-medische expertise voor kinderen in de
toekomst een integrale plaats krijgt in de «toolkit» van het AMHK.
Artikel 12e
De leden van de D66-fractie ondersteunen het uitgangspunt dat het van
belang is dat degenen die een vermoeden van huiselijk geweld of
kindermishandeling melden, vooralsnog aanspraak moeten kunnen
maken op anonimiteit jegens de betrokkenen. Ontbreekt deze
mogelijkheid, dan bestaat de kans dat het AMHK vanwege mogelijke
repercussies niet zal worden benaderd, met alle risico’s op voortduring en
escalatie van het huiselijk geweld of de kindermishandeling van dien. De
wet regelt echter nu nog niet het behoud van anonimiteit na het beëindigen van de betreffende casus. Dit is een ontbrekende link omdat na
beëindigen van een casus wraakgevoelens richting een melder nog steeds
een rol kunnen spelen. Daarnaast werpt het niet volledig garanderen van
de anonimiteit van een melder een drempel op om te melden bij het
AMHK. Kan de regering in de amvb voor het AMHK een regel opnemen
waarin het bekend maker van de identiteit van de persoon die het huiselijk
geweld of kindermishandeling of een vermoeden daarvan, heeft gemeld
of van de persoon van wier informatie in kader van het onderzoek is
verkregen, achterwege blijft?
Artikel 12o
De leden van de D66-fractie lezen dat zowel de IGZ als de IJZ toezicht zal
houden op het AMHK. Daarnaast is het college van burgemeester en
wethouders verantwoordelijk als toezichthouder en financier van het
AMHK. Betekent dit dat het AMHK zowel een horizontale als verticale
verantwoording heeft, en dat het AMHK zich moet verantwoorden naar
drie instanties (gemeente, IGZ, IJZ)? Welke waarborgen zijn er in de wet
opgenomen dat voorkomen wordt dat de AMHK-professionals onnodig
veel administratieve lasten worden opgelegd als gevolg van de drie
instanties die toezicht gaan houden?
Artikel 12.2
De leden van de SP-fractie vragen de regering of de evaluatie over de
doeltreffendheid en doelmatigheid niet te laat is. Is het mogelijk en beter
dat twee jaar na ingang van de Wet de evaluatie een evaluatie de Kamer
bereikt? Zo nee, waarom niet?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

83

Artikel 12.4
De leden van de SGP-fractie menen in het voorgestelde artikel een sfeer
te kunnen proeven die geen blijkt geeft van een overlopende maat aan
vertrouwen in het optreden van de gemeenten. Mag normaliter in geval
van op handen zijnde wetswijziging niet van alle betrokkenen verwacht
worden dat zij zich gedegen voorbereiden, welke verplichting in zwaarte
toeneemt naarmate de aard en omvang van de wijzigingen omvangrijker
zijn? Zij vragen wat de bepalingen van het eerste lid in dat licht
toevoegen.
De voorzitter van de commissie,
Neppérus
Adjunct-griffier van de commissie,
Sjerp

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, 33 684, nr. 9

84