Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3197
Vragen van het lid Van Raak (SP) aan de Ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en van Veiligheid en Justitie over grootschalige illegale
gokactiviteiten vanuit Curaçao en de rol van KPMG (ingezonden 18 mei 2016).
Antwoord van Minister Blok (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties),
mede namens de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie (ontvangen
10 augustus 2016). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2015–2016,
nr. 2810.
Vragen 1, 2, 4 t/m 38
Kent u Bit Casino, dat vanuit het gebouw van het overheidstelecommunicatiebedrijf UTS op Curaçao actief is op de Nederlandse markt,
in aanvulling op het gegeven dat vanaf dit eiland onder meer Bellmark
Casino en Zon Casino actief zijn in Nederland?1
Vindt u het ook opmerkelijk dat Bellmark Casino kort nadat hierover
Kamervragen zijn gesteld offline ging en bij Zon Casino het Nederlandse logo
Ideal en de Nederlandse advertenties zijn verdwenen?
Klopt het dat online gokken vanaf Curaçao naar het buitenland al vanaf
ongeveer 1998 plaats heeft?2
Klopt het dat het Curaçaose overheids-telecombedrijf UTS rond 2007 lid werd
van de Curaçao Interactive Gaming Association (CIGA)?
Klopt het dat de CIGA in 2002 is aangesteld als adviseur van de Minister van
Justitie op Curaçao om zogenaamde masterlicenties uit te geven?3
Klopt het dat de (illegale) activiteiten van Bit Casino worden toegestaan door
masterlicentiehouder Cyberluck (E-gaming), dat stelt gevestigd te zijn in het
UTS gebouw? Klopt het dat meer dan honderd internationale casinowebsites
zeggen in dit UTS gebouw gevestigd te zijn?4 5
Klopt het dat UTS behalve kantoorruimte en postadres, aan deze bedrijven
ook netwerk- en telecommunicatie-infrastructuur aanbiedt?
Klopt het dat UTS daarnaast via haar dochterbedrijven E-powerhouse (IDG)
en CTEX deze bedrijven eveneens twee e-zonefaciliteiten alsook een eigen
datacenter aanbiedt?
1

https://bitcasino.io/
http://e-commercepark.com/aboutECP.php
https://casinovergelijker.net/nieuw-en-algemeen/casino-licentie-curacao/
4
https://www.google.nl/search?q=Hugenholtzweg+UTS+gebouw&ie=utf-8&oe=utf8&client=firefox-b&gfe_rd=cr&ei=VUg4V-l7z4U6h-Sm2Ak
5
http://www.igamingbusiness.com/curacao-e-gaming-1
2
3

ah-tk-20152016-3197
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

Klopt het dat masterlicentiehouder/ISP-er Cyberluck (E-gaming) ook gevestigd
is binnen het UTS gebouw?
Klopt het dat dit binnen het UTS gebouw gevestigde masterlicentiebedrijf
naast de nodige licentiemogelijkheden ook nog andere mogelijkheden biedt,
zoals compliance services, bankrekeningnummers, betalingsverkeer en
software voor online gaming?
Klopt het dat de inmiddels vele honderden online casino’s elk voor een
sublicentie 10.000 gulden (een kleine 5.000 euro) per maand betalen aan een
van de vier masterlicentiehouders? Zo nee, hoeveel dan?6
Klopt het dat de Curaçaose overheid via de overheids-nv UTS, via illegale
sms-loterijen en de (deels illegale) online casino’s de (illegale) gokindustrie
faciliteert? Hoe verhouden de opbrengsten van deze activiteiten zich tot de
opbrengsten uit het gewone telecommunicatie- en dataverkeer?
Klopt het dat anno 2016 de Gaming Control Board nog steeds geen toezicht
uitoefent op het online gokken? Klopt het dat anno 2016 hiervoor nog steeds
geen wetgeving bestaat? Klopt het dat de huidige Minister van Justitie de
afgelopen jaren de masterlicenties van de vier masterlicentiehouders
opnieuw heeft verlengd, zonder adequate wetgeving en/of toezicht te
regelen?7
Klopt het dat UTS illegaal sms-loterijen aanbiedt of heeft aangeboden?8
Klopt het dat de toezichthouder op UTS, Bureau Telecommunicatie en Post
(BTP), het overheids-telecombedrijf UTS nimmer op deze illegale smsactiviteiten heeft aangesproken?9
Klopt het dat anno 2016 BTP nog steeds geen toezicht uitoefent op smsloterijen? Klopt het dat anno 2016 hiervoor ook nog steeds geen wetgeving
bestaat? Klopt het dat onlangs een veroordeelde fraudeur is aangesteld als
directeur van BTP?
Klopt het dat rondom 2000 de integratie en privatisering van Setel/Antelecom
in UTS is uitgevoerd door een partner van KPMG?10
Klopt het dat KPMG sinds die tijd (dus nu al meer dan 15 jaar) de externe
accountant is van UTS?
Klopt het dat KPMG ook interne onderzoeken doet en rapportages uitbrengt
binnen UTS?
Klopt het dat KPMG ook strategische, technische, financiele, fiscale en
management adviezen levert aan UTS?
Klopt het dat in 2006 de verwevenheid UTS-KPMG verder is versterkt door de
aanstelling van een ex-KMPG-er als CEO van UTS?
Klopt het dat KPMG de advertentieverkoop doet, c.q. de marketingactiviteiten
verzorgt van het lokale UTS telefoonboek?
Klopt het dat KPMG betrokken is bij de verkoop van Uniqa? Klopt het dat
KPMG behalve in de verkoop ook betrokken is als accountant van Uniqa?11
Heeft KPMG financiële belangen in UTS?
Maakt u zich ook zorgen over de vele gevallen van fraude en corruptie waar
KPMG bij betrokken lijkt?12
Waarom kunnen de Staten van Curaçao geen onderzoek laten doen naar
UTS? Wat is daarover uw opvatting?13
Waarom worden de jaarrekeningen van UTS geheim gehouden?
Waarom krijgt de eigen Raad van Commissarissen van UTS geen inzage in de
enkelvoudige jaarrekeningen van de moeder- en dochtermaatschappijen?
Waarom heeft de Raad van Commissarissen van UTS de jaarrekeningen van
UTS vanaf 2011 nog steeds niet goedgekeurd?

6

http://www.slogold.net/curacao_commission_gambling-license-for-gaming-poker-lotterybetting-sportbook.html
7
http://www.bearingpointcaribbean.com/nieuwe-regels-casinos-bijna-klaar/
8
http://www.kkc-curacao.com/ad-uts-illegaal-bij-sms-loterijenverkoop/
9
http://www.kkc-curacao.com/geen-controle-op-sms-loterij/ en www.kkc-curacao.com/caribseekuts-is-een-telecommunicatie-provider-loterijaanbieders-zijn-verantwoordelijk-voor-kansspelen/
10
http://www.kkc-curacao.com/wp-content/uploads/2002-12-18-Rapport-KPMG-SETEL-UTSAntelcom-2002-Algemene-Rekenkamer-highlights.pdf
11
http://www.bearingpointcaribbean.com/regering-aan-zet-bij-uniqa-uts/
12
http://www.telegraaf.nl/binnenland/22084522/___KPMG_betrokken_bij_omkoping___.html
13
http://www.kkc-curacao.com/amigoe-rekenkamer-mag-uts-niet-binnen/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Waarom krijgt de Stichting Overheids Accountant Bureau (SOAB) geen inzage
in de enkelvoudige jaarrekeningen van de moeder- en dochtermaatschappijen
van UTS? Wie hebben, behalve het UTS management en KPMG, wel inzage
hierin?
In hoeveel van de twintig overheids-NV’s (ONV’s) is KPMG betrokken? Bij
welke van deze twintig overheids-NV’s (ONV’s) is KPMG de externe accountant?
Is KPMG ook de externe accountant van de overheids-NV’s Aqualectra, Curoil
en de Refineria di Kòrsou, die momenteel onderwerp van onderzoek zijn? Is
KMPG ook betrokken in andere rollen binnen de ONV’s Aqualectra, Curoil en
de Refineria di Kòrsou?14
Hoe substantieel is de bijdrage van KPMG in de lokale media van Curaçao,
Sint Maarten en Aruba? In hoeverre zijn deze media financieel mede
afhankelijk van KMPG?15
Deelt u de mening dat de omzetten van de Curaçaose goksector jaarlijks
momenteel ergens tussen de 1,4 en 3 miljard gulden (ongeveer 700 miljoen
en 1,5 miljard euro) zouden kunnen bedragen?16
Deelt u de mening dat het Nieuw Fiscaal Raamwerk met het systeem van
E-zones voor de bevolking en de economie van Curaçao bijzonder weinig
heeft opgebracht?17
Deelt u de mening dat de Curaçaose constructies van master- en sublicenties
in de handen van particulieren feitelijk conflicteren met lokale wetten op
kansspelen, die tot doel hebben overheidscontrole te kunnen uitoefenen?18
Deelt u de mening dat de overheid van Curaçao de goksector zichtbaar in
kaart zou moeten brengen, een effectief toezicht zou moeten organiseren en
dat de bevolking van Curaçao zou moeten kunnen profiteren van de
belastingopbrengsten?
Antwoord vragen 1, 2, 4 t/m 38
De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie en ik nemen de door u geuite
zorgen over de kansspelmarkt op Curaçao serieus en zetten ons in om de
uitbreiding van illegaal kansspelaanbod vanuit Curaçao in Nederland te
voorkomen.
De Nederlandse Minister van Veiligheid en Justitie heeft daarom, en marge
van het Justitieel Vierpartijen Overleg (JVO) van 1 juni jl., bij de Minister van
Justitie van Curaçao aandacht gevraagd voor het toezicht op internetgokken.
Voor regeling van het toezicht is op Curaçao een landsverordening in
voorbereiding.
Het aanbieden van kansspelen vanuit Curaçao en de aanpak van mogelijke
misstanden daarbinnen betreft immers een landsaangelegenheid van
Curaçao. Daarmee is het een aangelegenheid van de regering en het
Openbaar Ministerie van Curaçao om het toezicht op online-kansspelen goed
te regelen. Het is niet mogelijk om vragen over individuele Curaçaose
bedrijven, bedrijfsconstructies en burgers te beantwoorden.
Op Curaçao treedt het Openbaar Ministerie zichtbaar op tegen misstanden die
raken aan de integriteit van bestuur, waarbij ook de gokindustrie in beeld is
(ik verwijs u naar de veroordeling in de Bientu-zaak van 1 april jl.).
De kansspelautoriteit heeft geen handhavingsbevoegdheden buiten het
Nederlandse grondgebied en dus ook niet op Curaçao. Zij zet zich wel in voor
een verbetering en meer structurele samenwerking met Curaçao. De motie
van de leden Kooiman en Van Wijngaarden over het actief bestrijden van de
illegale gokindustrie op Curaçao en Sint Maarten die op 5 juli jl. door uw
Kamer is aangenomen, benadrukt dat hier bijzondere aandacht naar uit dient
te gaan. De Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie zal op een later
moment reageren op deze motie.

14

http://qracao.com/index.php/nieuwsgisteren/16121-rdk-krijgt-uitstel-in-om-enqueteoverheidsnvs
15
http://www.unesco.org/new/en/communication-and-information/intergovernmentalprogrammes/ipdc/initiatives/media-development-indicators-mdis/
16
http://www.kkc-curacao.com/coalitie-gedoogt-casinos/ en http://www.kkc-curacao.com/robbiesniet-enige-die-afdrachten-doet/
17
http://www.kkc-curacao.com/ad-curacaose-sociaal-economische-raad-bijdrage-e-zones-gering/
18
http://www.curacao-law.com/2005/11/26/on-line-gaming-under-the-laws-of-the-netherlandsantilles/

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3

Vraag 3
Waarom heeft de Nederlandse Kansspelautoriteit nooit ingegrepen in deze
illegale activiteiten, bijvoorbeeld door een boete uit te delen?
Antwoord vraag 3
Indien Curaçaose kansspelaanbieders actief zijn op de Nederlandse markt,
beschikt de Nederlandse Kansspelautoriteit over de handhavingbevoegdheden zoals opgenomen in de Wet op de kansspelen. De kansspelautoriteit
heeft meerdere meldingen over Curaçaose aanbieders die illegaal in
Nederland kansspelen zouden aanbieden, onderzocht. Het bleek te gaan om
illegale kansspelen met een beperkte omvang op de Nederlandse markt. Het
onderzoek heeft geleid tot interventies, waarna de overtredingen zijn
beëindigd. Tot nog toe kon worden volstaan met informele handhavinginstrumenten jegens illegale loterijen en het opleggen van boetes aan de aanbieders van online-kansspelen.
Vraag 39
Deelt u de mening dat het College Financieel Toezicht (CFT) daarom spoedig
de beschikking zou moeten krijgen over de gegevens, omzetten en opbrengsten van de goksector?
Antwoord vraag 39
Het College financieel toezicht heeft een signalerende en adviserende rol ten
aanzien van de begroting op basis van de Rijkswet financieel toezicht (Rft).
Het College heeft niet de bevoegdheid om op te treden in deze materie. Ik
ben niet voornemens om de bevoegdheden van het Cft uit te breiden.
Overigens is de Rft een consensus Rijkswet; wijziging daarvan behoeft
instemming van de landen.
Vraag 40
Kunt u aangeven welke mogelijkheden openstaan voor de burgers van
Curaçao, op het moment dat het eilandbestuur en haar toezichtsorganen
falen en Nederland structureel de verantwoordelijkheid voor goed bestuur en
mensenrechten afwijst op gronden van «autonome aangelegenheid»?
Antwoord vraag 40
Op grond van het Wetboek van Strafvordering van Curaçao (WvSv) is een
ieder die kennis draagt van een begaan strafbaar feit, bevoegd daarvan
aangifte te doen. Het WvSv creëert daarnaast de mogelijkheid voor een
belanghebbende om beklag te doen bij het Gemeenschappelijk Hof van
Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en
Saba (Hof) in het geval dat een strafbaar feit niet wordt vervolgd of de
vervolging niet wordt voortgezet. Indien de klager ontvankelijk is en het Hof
van oordeel is dat vervolging of verdere vervolging had moeten plaatshebben, beveelt het Hof dat de vervolging zal worden ingesteld of voortgezet ter
zake van het feit waarop het beklag betrekking heeft of van het feit zoals het
Hof dat in zijn bevel heeft omschreven. Dit is vergelijkbaar met de artikel 12
procedure uit het Wetboek van Strafvordering zoals we die in Nederland
kennen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

4