EEN FIETS
VOOR EEN
NUMMERPLAAT



(Op) weg met je nummerplaat
Alhoewel veel mensen natuurlijk niet zonder kunnen, is het bezit van een eigen auto lang niet voor
iedereen vanzelfsprekend. Zeker, een auto dient het
gemak, maar kost ook een aardige cent. Los van de
persoonlijke overwegingen levert het toenemend
autobezit ook problemen op voor de hele samenleving. De lucht in drukke straten is immers nog
lang niet schoon en gezond.

parkeerdruk af, waardoor de schaarse ruimte in de
stad beter behouden kan blijven voor groen, spelen,
wandelen en fietsen. Bovendien pakken mensen zonder auto vaker het openbaar vervoer.
Natuurlijk, iedereen mag zelf afwegen of hij of zij een
auto wil. Als je het kunt betalen dan. Maar er is niks
mis mee als de overheid probeert het autobezit te beïnvloeden. Dat kan door in de eerste plaats kwalitatief

De klimaatcrisis vraagt om andere keuzes. De parkeer-

uitstekend openbaar vervoer aan te bieden en te zorgen

druk neemt toe, met alle kosten van dien. Nog altijd

voor voldoende deelauto’s en prima fietsvoorzieningen.

vallen er teveel doden en gewonden door aanrijdingen

En daar valt nog een hele hoop te verbeteren.

in de stad. En: straten zouden mooier zijn met minder
blik erin.

Maar GroenLinks wil meer. Laten we mensen die hun
auto wegdoen en geen nieuwe kopen tegemoetkomen

Zou het de moeite zijn te kijken of de groep twijfelaars

met een bonnenboek voor groene, schone alternatieven

over de streep te trekken is van een eigen auto af te

om mobiel te blijven. Pak de fiets, het openbaar ver-

zien? GroenLinks denkt van wel. Als minder mensen

voer en de deelauto!

kiezen voor een eigen auto, neemt de groei van het
aantal autokilometers af en daarmee de uitstoot van

Bonnenboek

broeikasgassen en ziekmakende stoffen. Ook neemt de

GroenLinks stelt voor om mensen die hun auto weg
doen en een verklaring ondertekenen minstens een
jaar lang geen nieuwe auto aan te schaffen, een pakket
duurzame alternatieven aan te bieden ter waarde van

Vlaanderen doet het al!

1.500 euro. Bovendien krijgen ze de mogelijkheid dat
contract nog twee keer te verlengen.

Sinds 2007 kunnen Vlamingen die hun nummerplaat

Wie zal dat betalen?

inleveren, een gratis abonnement voor (maximaal)

De financiering van een dergelijk systeem kan afkom-

drie jaar op het stads- en streekvervoer verdienen.

stig zijn van diverse bronnen, waarbij het principe

Jaarlijks ontvangt het Vlaamse vervoersbedrijf De

moet gelden dat iedereen die profiteert een duit in het

Lijn sindsdien 9.000 tot 10.000 aanvragen per jaar,

zakje doet.

waarvan een kleine 90% wordt toegekend. Dat gaat
dus sinds de invoering van de regeling al om bijna

Het Rijk

22.000 auto's.

Als er minder auto’s zijn, is er minder infrastructuur
nodig, zijn er minder kosten aan onderhoud en nemen

Het abonnement kan na toekenning voor een jaar

uitstoot en lawaai af. Dat scheelt geld. Het ligt dus voor

dus twee keer verlengd worden, als mensen blijven

de hand dat het ministerie van Verkeer en Waterstaat

afzien van een auto. Niet alleen de eigenaar van de

meebetaalt. Daar is nog een reden voor: mensen zon-

auto komt in aanmerking voor het OV-abonnement,

der auto, pakken vaker de trein. Het kabinet heeft in

maar ook eventuele gezinsleden. Gemiddeld

het regeerakkoord afgesproken op het spoor jaarlijks

verstrekt De Lijn 1,33 abonnementen per ingeleverde

5% groei te halen. Door mensen alternatieven voor

nummerplaat.

eigen autobezit aan te bieden, stimuleert het kabinet
het gebruik van de trein.

Even rekenen: In Vlaanderen rijden zo'n 3.000.000
auto's rond, in Nederland ruim 7.600.000. Bij gelijk

Ja, het Rijk loop ook inkomsten mis, omdat er minder

succes zouden in Nederland jaarlijks ruim 20.000

Motorrijtuigenbelasting (MRB) en Aanschafbelasting

auto's van de weg te halen zijn, nog los van het

(BPM) in het laatje komt. En provincies krijgen minder

stimulerende effect van extraatjes rond de fiets en

opcenten binnen. Maar daar staan ook minder uitga-

de deelauto. Dat is niet mis!

ven aan nieuwe wegen tegenover.

2 I EEN FIETS VOOR EEN NUMMERPLAAT I NOVEMBER 2009

Hoe het werkt...
Pakket fiets
Jaarabonnement NS-stalling
Lidmaatschap OV-fiets
X aantalvrije ritten OV-fiets

X x € 2,85 =

€

100

€

10

€

…

Abonnement op buurt en stadsstalling

€

100

Kortingscoupon op de aanschaf van een nieuwe fiets

€

200

Twee sterrenabonnement

€

660

Drie sterrenabonnement

€

980

Vier sterrenabonnement

€ 1.300

NS-voordeelurenabonnement

€

Pakket Openbaar Vervoer
Abonnement op stads- en streekvervoer in de regio

55

Pakket Trein
NS trajectkaart voor 30 kilometer, inclusief voordeelurenkaart

€ 1.500

Deelauto
Autodeeltegoed, te besteden aan abonnement op een deelauto

€

180

Laag

€

300

Middel

€

750

Hoog

€ 1.500

en/of gebruikskosten (benzine, kilometers en tijd)

Voorbeeld
Iemand die zijn kenteken inlevert kan dus bijvoorbeeld kiezen voor:
+ drie sterrenabonnement

€

980

+ NS-voordeelurenkaart

€

55

+ abonnement deelauto

€

180

+ autodeeltegoed

€

285

-----Totaal

€ 1.500

+ vier sterrenabonnement

€ 1.300

+ jaarabonnement NS-stalling

€

100

+ lidmaatschap OV fiets

€

10

+ dertig ritten OV-fiets

€

86

Of:

----Totaal

€ 1.496

EEN FIETS VOOR EEN NUMMERPLAAT I NOVEMBER 2009 I 3

Gemeenten en Provincies
Via de opcenten en via parkeertarieven halen decen-

Deelauto's breken door

trale overheden geld op om te herinvesteren in bereikbaarheid. Uit zulke potjes kan ook een bijdrage geleverd

Uit Amsterdams onderzoek blijkt dat mensen die van

worden om mensen de fiets op en het openbaar vervoer

hun eigen auto de overstap maken naar een deelauto

in te krijgen. Dat levert niet alleen voordelen op voor

liefst 72% minder kilometers maken. Logisch, want

de leefbaarheid en de bereikbaarheid, maar biedt ook

met een eigen auto is de drempel nu eenmaal lager

perspectief aan automobilisten: minder drukte op de

om een ritje te maken. Zeker voor korte ritjes pakken

wegen en minder concurrentie om een parkeerplaats.

autodelers dus de fiets of het OV. Dat onderzoek laat
ook zien dat elke deelauto de parkeerdruk met

Ook is het denkbaar dat gemeenten bij woningbouw

gemiddeld 2,5 parkeerplek verminderd. Niet voor

besparen op peperdure parkeerplaatsen als potentiële

niets stijgt het aantal deelauto's met 40% per jaar!

bewoners met dit soort faciliteiten verleid kunnen worden van een eigen auto af te zien. Sowieso is een verhuizing hét moment waarop mensen opnieuw over
hun mobiliteitsgedrag nadenken en een andere keuze

Dekking

voor mogelijk houden mits de omstandigheden goed

GroenLinks stelt voor om in de begroting voor 2010 €

zijn.

15 000 000,- uit te trekken voor het eerse jaar. Als het
Rijk het voortouw neemt om dit bedrag via deals met
gemeenten en vervoersbedrijven te verdubbelen, kunnen 20.000 auto’s van de weg gehaald worden. Gezien

Amsterdam doet al wat

de Vlaamse ervaringen op basis van een dergelijk pakket een haalbare kaart!

Wie in Amsterdam zijn bewonersparkeervergunning

GroenLinks stelt voor het geld te onttrekken aan de 85

inlevert, krijgt een bon met een autodeeltegoed van €

miljoen die beschikbaar is in het kader van de sloop-

300,-. Ook krijgen nieuwe inwoners van de stad

regeling. In week 43 was die pot pas half leeg, er zat

gratis een maandkaart om te reizen met het

nog 43 miljoen in. Van de Rijksbijdrage van 65 miljoen

Gemeentelijk Vervoer bedrijf om eens te kijken hoe

is globaal dus nog 33 miljoen over, wat GroenLinks wil

dat bevalt. De gemeente en het GVB delen de kosten.

afromen.
In de macro-economische verkenningen kraakte het
CPB harde noten over de sloopregeling, die volgens de

(Vervoers)bedrijven

rijksrekenmeesters nauwelijks een positief milieueffect

Tienduizenden nieuwe klanten zijn ongetwijfeld van

heeft. Ook heeft het weinig zin om zo de autoproductie

harte welkom in bus, tram en metro. Ze worden ver-

op gang te helpen, want die heeft Nederland niet.

voersbedrijven op ene presenteerblaadje aangereikt.
Het ligt dus voor de hand dat voor de abonnementen

Oneerlijk?

een wat lager tarief dan normaal te doen gebruikelijk

Er gaan vast mensen klagen die al jaren fietsen of het

is geldt.

openbaar vervoer gebruiken. Die willen ook vast graag
zo’n gratis OV-kaart. Daar valt wat bij voor te stellen,

Ook kan gekeken worden of NS op een of andere ma-

maar de realiteit is dat nu ook lang niet iedereen even-

nier bijdraagt in de kosten. Wie geen auto meer bezit,

veel mee profiteert van alle bedragen die de overheid

zal beslist vaker de trein pakken. Zeker als een kortings-

links en rechts aan verschillende vormen van mobili-

kaart in het pakket wordt aangeboden. Daar mag wat

teit uitgeeft. De een pakt dagelijks de trein, de ander

tegenover staan.

verheugt zich nu al op de spitsstroken die Eurlings
overal wil aan leggen. Zeker in dat licht bezien, wil

Voor aanbieders van deelauto’s geldt hetzelfde. Hun

GroenLinks graag geld verschuiven van asfalt naar het

product is erg interessant voor voormalig autobezitters.

stimuleren van duurzame alternatieven.

In ruil voor veel extra klandizie, mag een korting worden verwacht. Als een paar buren allemaal tegelijk een
kenteken inlevert, dan levert het direct geld op om een

Tweede kamerfractie GroenLinks

deelauto in de straat te zetten. En de hele buurt

Ineke van Gent

profiteert mee.

November 2009

4 I EEN FIETS VOOR EEN NUMMERPLAAT I NOVEMBER 2009