Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

231
Vragen van het lid Van Dam (CDA) aan de Minister van Justitie en Veiligheid
over het bericht «Politievrijwilligers woedend om schrappen opleidingen»
(ingezonden 17 augustus 2020).
Antwoord van Minister Grapperhaus (Justitie en Veiligheid) (ontvangen
29 september 2020) Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2019–2020,
nr. 4018.
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht «Politievrijwilligers woedend om schrappen
opleidingen»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Bent u bekend met de reactie van de korpsleiding op de brandbrief van de
Landelijke Organisatie van Politievrijwilligers (LOPV)? Klopt het dat (executieve) politievrijwilligers pas in 2022 weer kunnen beginnen met doorstromen
naar niveau 4? Kunt u uitleggen waarom er zoveel vertraging optreedt?2
Antwoord 2
Executieve politievrijwilligers hebben momenteel de mogelijkheid om
doorstroomopleidingen te volgen van de smalle naar volledige niveau
2-kwalificatie (surveillant) en van niveau 2 naar niveau 3 (agent). Deze
doorstroomopleidingen lopen tot en met 2021. De doorstroomopleiding van
niveau 2 naar niveau 3 zal daarna niet meer worden gegeven, omdat deze
wordt vervangen door een nieuwe doorstroomopleiding naar niveau 4, het
niveau van de vernieuwde basispolitieopleiding voor de allround politieagent.
Politievrijwilligers hadden niet eerder de mogelijkheid een doorstroomopleiding naar niveau 4 te volgen.
De Politieacademie vernieuwt momenteel de basispolitieopleiding op niveau
4 voor aspiranten. Deze vernieuwing heeft absolute prioriteit, omdat de
1

Algemeen Dagblad, 20 juli 2020, «Politievrijwilligers woedend om schrappen opleidingen»,
https://www.ad.nl/binnenland/politievrijwilligers-woedend-om-schrappenopleidingen~a6f0563e/
2
LOPV, 6 augustus 2020, «Korpsleiding reageert op brandbrief LOPV», https://www.lopv.nl/
korpsleiding-reageert-op-brandbrief-lopv/

ah-tk-20202021-231
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

vernieuwde basispolitieopleiding begin 2021 van start moet gaan. De
Politieacademie zal hierop aansluitend de doorstroomopleiding voor
politievrijwilligers naar niveau 4 ontwikkelen. Derhalve gaat de nieuwe
doorstroomopleiding naar niveau 4 in 2022 van start. Vanaf dat moment
kunnen politievrijwilligers op hetzelfde niveau worden opgeleid als
beroepsmedewerkers.
Vraag 3
Hoe verhoudt de brief van de korpsleiding zich tot uw toezeggingen in bijlage
4 (Politiepersoneel, pagina 7 en 8) bij het halfjaarbericht politie d.d.
16 november 2018? Wilt u bij de beantwoording van deze vraag in het
bijzonder ingaan op de op pagina 8 verwoorde opleidingsafspraken? Deelt u
de waarneming dat er van de doorstroomopleiding van niveau 2 naar niveau
3 nagenoeg niets terecht is gekomen?3
Antwoord 3
Zoals toegezegd in het tweede halfjaarbericht politie 20184, heeft de
Politieacademie doorstroomopleidingen van de smalle naar de volledige
niveau 2-kwalificatie en van niveau 2 naar niveau 3 ontwikkeld. Deze
opleidingen zijn volgens planning respectievelijk in week 45 van 2018 en het
eerste kwartaal van 2019 gestart. In totaal hebben ongeveer 217 politievrijwilligers de doorstroomopleiding van de smalle naar de volledige niveau 2
kwalificatie gevolgd en 46 politievrijwilligers de doorstroomopleiding van
niveau 2 naar niveau 3.
Wat de opleiding van nieuwe politievrijwilligers betreft, is het niet mogelijk
gebleken om deze opleiding in 2020 aan te bieden. Gelet op de grote
vervangings- en uitbreidingsopgave waar de politie thans voor staat, moeten
politie en Politieacademie absolute prioriteit geven aan het opleiden van
aspiranten en het vernieuwen van de basispolitieopleiding. De Politieacademie zal in 2021 een opleiding voor nieuwe executieve politievrijwilligers
ontwikkelen, die aansluit bij de vernieuwde basispolitieopleiding. Deze
opleiding zal in 2022 van start gaan. Nieuwe executieve politievrijwilligers
zullen op hetzelfde niveau worden opgeleid als beroepsmedewerkers.
Vraag 4
Hoe verhoudt de brief van de korpsleiding zich tot het Regeerakkoord
«Vertrouwen in de toekomst», waarin is afgesproken dat er samen met de
politie en de LOPV gewerkt wordt aan landelijk beleid dat onder andere ziet
op de opleidingen? Deelt u de opvatting dat de realisatie van het regeerakkoord ziet op de periode 2017–2021 en dat het realiseren van opleiding voor
vrijwilligers (pas) vanaf 2022 daar een inbreuk op is?5
Antwoord 4
De politie, de politievakorganisaties en de LOPV hebben de afgelopen jaren
gewerkt aan landelijk beleid voor politievrijwilligers om te voorkomen dat het
aantal vrijwilligers afneemt, zoals afgesproken in het Regeerakkoord. Er is
onder meer een meerjarenprogramma opgesteld voor het opleiden en
behouden van de huidige politievrijwilligers. De Politieacademie verzorgt
sinds 2018 doorstroomopleidingen om de bevoegdheden van politievrijwilligers uit te breiden en hen te behouden voor de organisatie. Dat is in lijn met
de doelen die in het Regeerakkoord zijn gesteld.
Vraag 5
Klopt de informatie dat ter realisatie van het regeerakkoord in 2019 en 2020
aanzienlijke budgetten aan de Politieacademie zijn toegewezen ter bekostiging van het onderwijs aan executieve politievrijwilligers? Klopt het dat ook
de politie vanuit haar eigen financiering voor dit doel extra middelen (fte) aan
de Politieacademie heeft doen toekomen? Om hoeveel geld gaat dit
(afzonderlijk en totaal)? Kunt u met de beantwoording van deze vragen een

3

Kamerstuk 29 628, nr. 825
Kamerstuk 29 628, nr. 825
5
Rijksoverheid, «Regeerakkoord «Vertrouwen in de toekomst», https://www.rijksoverheid.nl/
regering/regeerakkoord-vertrouwen-in-de-toekomst
4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

gedetailleerd overzicht meesturen waaruit blijkt waar die middelen aan
besteed zijn en hoeveel opleidingen aan vrijwilligers daarmee gerealiseerd
zijn?
Antwoord 5
In de periode 2018–2021 is er € 0,5 miljoen per jaar uit het Regeerakkoord
beschikbaar gesteld aan de Politieacademie voor het verzorgen van doorstroomopleidingen voor politievrijwilligers. De politie had voor het schooljaar
2019/2020 2 fte beschikbaar gesteld, maar heeft daar vanaf gezien omdat het
opleiden van aspiranten en de ontwikkeling van het nieuwe basispolitieonderwijs op dit moment absolute prioriteit hebben. Hierover zijn nieuwe afspraken
gemaakt die zijn gecommuniceerd met vertegenwoordigers van de politievrijwilligers, onder andere met de LOPV.
De tabel hieronder laat zien hoeveel politievrijwilligers in de jaren 2018 tot en
met 2020 zijn begonnen aan een opleiding.

Deelnemers gestart in opleidingen voor politievrijwilligers

Doorstroom van niveau 2 smal naar
niveau 2 breed
Doorstroom van niveau 2 naar niveau
3
Opleiding voor specialistische
vrijwilligers

2018/2019

2019/2020

2020/2021

20

114

83

0

46

0

0

0

168

Vraag 6
Deelt u de analyse dat de Politieacademie de komende tijd de handen vol zal
hebben aan het opleiden van beroeps-politiepersoneel? Kunt u zich voorstellen dat, zeker onder politievrijwilligers, de verwachting bestaat dat de
Politieacademie zelfs met de beste wil van de wereld de komende jaren niet
in staat zal zijn in voldoende mate politievrijwilligers nadere opleidingen aan
te bieden?
Antwoord 6
Het opleiden van grote aantallen aspiranten en het vernieuwen van de
basispolitieopleiding vraagt het maximale van zowel de Politieacademie als
de politie. De Politieacademie neemt daarom sinds 2018 externe docenten in
de arm voor het verzorgen van de (doorstroom)opleidingen voor politievrijwilligers. Ook in 2021 zal de Politieacademie het doorstroomonderwijs en het
onderwijs voor nieuwe politievrijwilligers met specialistische kennis door
externe docenten laten verzorgen.
Vraag 7
Bent u bekend met het aanbod vanuit de (executieve) politievrijwilligers zelf,
maar ook vanuit het MBO, de ROC’s en de Hogescholen, om onderwijs aan
politievrijwilligers te verzorgen? Zou het niet verstandig zijn om zo spoedig
mogelijk het opleidingsmonopolie van de Politieacademie voor politievrijwilligers te breken en enkel de examinerende taak bij de Politieacademie te laten
rusten?
Antwoord 7
Zoals ik heb toegelicht in het antwoord op vraag 6, wordt het onderwijs van
politievrijwilligers al sinds 2018 uitbesteed aan externe docenten. De
Politieacademie blijft verantwoordelijk voor de kwaliteit van de opleidingen
en de examinering.
Vraag 8
Bent u, in het licht van de strekking van de vorige vraag, bereid om beschikbare en reeds begrote opleidingsgelden voor politievrijwilligers los te weken
van de bestaande begrotingen van de politie en Politieacademie en deze
beschikbaar te stellen voor opleidingen door andere instituten of initiatieven?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Antwoord 8
Zoals ik heb toegelicht in mijn antwoord op vraag 6 en 7, wordt het onderwijs
aan politievrijwilligers al uitbesteed. Ik zie geen noodzaak om dit te veranderen.
Vraag 9
Hoeveel huidige niveau 2 breed-opgeleide (executieve) politievrijwilligers
missen (enkel) nog de opleiding om vuurwapendragend te mogen zijn? Deelt
u de opvatting dat deze groep vrijwilligers betrekkelijk snel opgeleid kan
worden en breder ingezet kan worden? Wat zijn de mogelijkheden om deze
vuurwapenopleiding te laten verzorgen door IBT-afdelingen (Integrale
Beroepsvaardigheidstrainingen) binnen de eenheden dan wel door instructeurs van Defensie?
Antwoord 9
De opleiding voor het dragen van een vuurwapen beperkt zich niet alleen tot
het praktisch toepassen van het wapen, maar er dient ook geleerd te worden
hoe het wapen legitiem en proportioneel gebruikt wordt binnen het geheel
aan politietaken en geweldsmiddelen. Toepassing van het dienstwapen is
immers het ultimum remedium. Om deze reden kunnen de onderdelen
betreffende het vuurwapen niet los worden gezien van de rest van de
opleiding.
In verband met het ophogen van het jaarlijkse aantal RTGP-trainingsuren, is
er bij de OBT-afdelingen in de eenheden momenteel een krapte in de
capaciteit. Personeel van Defensie beschikt over een ander type dienstwapen
dan de politie en wordt op andere gronden met een wapen uitgerust. Om
deze reden kunnen er geen instructeurs van Defensie worden ingezet.
Vraag 10
Waarom start de Politieacademie met een nieuwe opleiding die een looptijd
heeft van 2,5 jaar, terwijl bestaande vrijwilligers met een aanvullende module
van hooguit driekwart jaar breed inzetbaar gemaakt kunnen worden? Deelt u
de angst dat deze lange, extra opleidingsinspanning vele vrijwilligers zal doen
besluiten te stoppen met hun werkzaamheden?
Antwoord 10
De doorstroomopleiding van een smalle naar een brede inzet (op niveau 2)
duurt maximaal een jaar (56 weken). De doorstroomopleiding van niveau 2
naar niveau 3 opleiding duurt ongeveer 2 jaar (112 weken). Dit is inclusief
bufferweken en vakanties. De opleidingsduur kan worden ingekort als de
vrijwilliger in aanmerking komt voor vrijstellingen. Vrijwilligers krijgen
dezelfde opleiding en hetzelfde diploma als beroepskrachten. Het gevolg is
dat hier ook eenzelfde opleidingsduur aan is verbonden.
Vraag 11
Klopt het dat politievrijwilligers in hun dagelijkse werkzaamheden soms een
wapendragende functie hebben, bijvoorbeeld bij de Koninklijke Marechaussee, andere onderdelen van Defensie of bij de politieorganisatie zelf, maar dat
zij als politievrijwilliger geen wapens mogen dragen zonder de benodigde
N3-opleiding? Klopt het ook dat het deze politievrijwilligers erg moeilijk wordt
gemaakt om de benodigde certificering te behalen, terwijl dit niet meer is dan
een papieren werkelijkheid aangezien het politievrijwilligers betreft die weten
hoe ze met een wapen moeten omgaan? Waarom wordt er bij deze politievrijwilligers geen maatwerk in de politieopleiding toegepast?
Antwoord 11
Executieve politiemedewerkers die na hun loopbaan vrijwilliger worden,
mogen een vuurwapen dragen indien toegewezen en gecertificeerd. Er is mij
één casus bekend van een politievrijwilliger die een vuurwapendragende
functie bekleedt bij de Koninklijke Marechaussee. Deze persoon heeft zich
onlangs gemeld. De politie onderzoekt naar aanleiding van deze melding
momenteel of in dit soort gevallen een maatwerktraject mogelijk is. Defensie
en de BOA’s bij Defensie beschikken over een ander type dienstwapen. Het is
belangrijk dat zij goed bekend zijn met het type dienstwapen van de politie,
voordat zij dit wapen mogen gebruiken. Hierom moeten zij dan ook voor het
politie vuurwapen geschoold en gecertifieerd zijn. Zie hiervoor ook mijn

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4

antwoord op vraag 9. Om deze reden kan er geen vrijstelling worden
gegeven aan deze politievrijwilligers.
Vraag 12
Deelt u de mening dat het veel te lang duurt als huidige vrijwilligers pas in
2022 weer kunnen beginnen met een opleiding om door te stromen en dat dit
totaal het verkeerde signaal is vanuit de politieorganisatie en de Politieacademie richting politievrijwilligers? Deelt u de mening dat de politieorganisatie
meer perspectief moet bieden aan huidige vrijwilligers? Wat denkt u dat dit
bericht doet met de motivatie van politievrijwilligers?
Antwoord 12
De korpsleiding en ik zijn van mening dat politievrijwilligers van grote waarde
zijn voor de politieorganisatie. Politievrijwilligers zijn en blijven volwaardig
deel van de politie; beroepspersoneel en politievrijwilligers doen de
taakuitvoering met én naast elkaar. Zoals blijkt uit mijn eerdere beantwoording, worden er nog tot en met 2021 doorstroomopleidingen aangeboden
van een brede naar een smalle inzet en van niveau 2 naar niveau 3. Vervolgens zal in 2022 de vernieuwde doorstroomopleiding naar niveau 4 worden
aangeboden.
Vraag 13
Kunt u deze vragen apart van elkaar beantwoorden?
Antwoord 13
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

5