Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

906
Vragen van het lid Remco Dijkstra (VVD) aan de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat over het bericht «Sluis in Lith dicht door achterstallig onderhoud
zeggen schippers die nu moeten omvaren» (ingezonden 6 november 2019).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat) (ontvangen 2 december 2019).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht uit het Brabants Dagblad getiteld: «Sluis in
Lith dicht door achterstallig onderhoud zeggen schippers die nu moeten
omvaren»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat grote schepen nu zeven uur moeten omvaren en dat kleinere
schepen moeten overladen? Welke mogelijkheden zijn er nog wel voor de
schepen en welke schepen passen er momenteel niet in? Welke verschillen
zijn er voor grote en kleine schepen in deze situatie?
Antwoord 2
De omvaartijd van schepen wordt grotendeels bepaald door de herkomst en
bestemming van het schip. Gemiddeld genomen is de omvaartijd voor
schepen die momenteel sluis Lith niet kunnen passeren door de stremming
van de maatgevende kolk ca. 2 uur. Schepen met een maximale lengte van
110 meter kunnen sluis Lith passeren via de tweede, kleinere kolk en hoeven
dus niet over te laden. Schepen langer dan 110 meter zullen via de Waal en
het Maas-Waalkanaal moeten omvaren.
Vraag 3
Welke plannen of herstelwerkzaamheden zijn er om het probleem voor de
binnenvaart op te lossen?

1

ah-tk-20192020-906
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2019

Omroep Brabant, 5 september 2019, Sluis in Lith dicht door achterstallig onderhoud, zeggen
schippers die nu moeten omvaren (https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/3063272/Sluis-inLith-dicht-door-achterstallig-onderhoud-zeggen-schippers-die-nu-moeten-omvaren)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Antwoord 3
Er wordt op dit moment een spoedreparatie uitgevoerd aan één van de twee
sluiskolken van sluis Lith. Over de consequenties van deze spoedreparatie is
afstemming geweest met de sector. Concreet worden de komende tijd
onderdelen van de scharnieren (taatskommen en -kappen) van de benedenstroomse sluisdeur vervangen alsmede het hout op de deuren. Ook zullen de
deuren worden geconserveerd.
De onderhavige reparaties aan het sluiscomplex bij Lith maken onderdeel uit
van de tweede tranche van de op korte termijn gerichte onderhoudsimpuls
waarover ik u met mijn brief van 18 november jl. (Kamerstuk 29 385, nr. 106)
heb geïnformeerd.
Vraag 4
Wanneer kan er verwacht worden dat de herstelwerkzaamheden gereed
zullen zijn?
Antwoord 4
De werkzaamheden zijn inmiddels gestart en de planning is dat de kolk op
29 januari 2020 weer in gebruik kan worden genomen.
Vraag 5
Hoe pakt u in heel Nederland het tekort aan ligplaatsen aan? Is hier een plan
voor opgesteld en budget voor vrijgemaakt?
Antwoord 5
De ligplaatscapaciteitsknelpunten breng ik periodiek in kaart via de Nationale
Markt- en Capaciteitsanalyse. De meest urgente knelpunten worden aangepakt via de MIRT-systematiek. Zo werkt mijn ministerie aan voorbereiding en
realisatie van in totaal meer dan 70 extra ligplaatsen op de Beneden-Lek,
Merwedes, Boven-IJssel en Waal (bij Lobith). Daarvoor heb ik ruim € 168m
gereserveerd. In het kader van het MIRT-project Toekomstvisie voor de Waal
zet ik bovendien binnenkort een studie uit om de behoefte aan ligplaatsen op
het traject Haaften – Weurt/Lobith (Waal) in kaart te brengen en de optimale
locatie voor de bouw van nog meer ligplaatsen te bepalen.
Daarnaast wordt de aanleg van ligplaatsen waar mogelijk gekoppeld aan
andere infrastructurele opgaven. Dit geldt bijvoorbeeld voor de aanleg van de
derde kolk bij de Beatrixsluis die eind dit jaar wordt opgeleverd, daarbij heb
ik 11 extra ligplaatsen laten bouwen.
Tenslotte houdt Rijkswaterstaat vinger aan de pols voor de actuele situatie
met betrekking tot de ligplaatscapaciteit. De input zal worden verwerkt in de
nieuwe NMCA die ik naar verwachting in het eerste kwartaal van 2021 aan
uw Kamer kan aanbieden.
Vraag 6
Wat denkt u van het feit dat grote steden als Amsterdam en Rotterdam
steeds vaker havens sluiten of andere activiteiten in havens toelaten ten koste
van de binnenvaart? Is hier vanuit het ministerie regie op?
Antwoord 6
Het is mij bekend dat er in Rotterdam en Amsterdam plannen zijn voor de
bouw van woningen in gebieden die tot de havens behoren, vooral in de
havengebieden die dicht tegen de stad aan liggen. Dat kan risico’s met zich
meebrengen voor de afhandeling van goederenstromen door de binnenvaart.
Mijn ministerie maakt zich sterk voor de logistieke prestaties van de havens
vanwege het vitale belang van de havens voor ons land inclusief hun relaties
met het achterland. Vervoer over water maakt daar onderdeel van uit omdat
het duurzaam is, over voldoende capaciteit beschikt en de wegen ontlast. Bij
de transformatie van havengebieden naar gemengde functies van wonen en
werken dient ook rekening te worden gehouden met de belangen van de
binnenvaart, zoals bij planvorming voor bouwen in de Maashaven in
Rotterdam of in Amsterdam waar bij de transformatie van de Minervahaven
nautisch water is bewaard voor de binnenvaart en het aanmeren van
duwbakken. Zo zal ik onder meer in het kader van het programma Samen
Bouwen aan Bereikbaarheid tot 2040 voor de Metropoolregio Amsterdam
blijvend aandacht vragen voor het belemmerend effect dat de woningbouw

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

kan hebben op de binnenvaart en de doorgaande verbindingen richting het
(inter)nationale achterland.
Vraag 7
Welke behoefte aan ligplaatsen bestaat er, gezien het feit dat de binnenvaartsector aangeeft dat er ook tekort is aan overnachtingshavens, dat gemeenten
steeds vaker de maximale ligtijd beperken en ook dat de kwaliteit van
ligplaatsen (algemene, laad-en los en ligplaatsen voor langere termijn) te
wensen over laat? In welke gebieden en in welke categorieën? Kunt u de
Kamer daar inzicht in geven?
Antwoord 7
De in de actuele NMCA (2017) geconstateerde knelpunten worden vrijwel
allemaal aangepakt met lopende of aankomende MIRT-projecten. Daarnaast
houdt Rijkswaterstaat zoals eerder gemeld vinger aan de pols voor een
actueel beeld. Er zijn vier corridors met de mogelijke knelpunten in beeld
waar op dit moment geen maatregelen voorzien zijn. Op de route
Amsterdam-Duitsland is reeds nader onderzoek naar de capaciteit gedaan,
maar zijn nog geen concrete acties voor uitbreiding van de ligplaatscapaciteit
of andere maatregelen om het knelpunt op te lossen voorzien. Er moet nog
onderzoek plaatsvinden naar de drie aanvullende mogelijke tekorten die in
beeld zijn op de volgende twee routes: Rotterdam – Terneuzen – Gent en
Amsterdam – Meppel – Zwolle – Zutphen.
Bovengenoemde input wordt verwerkt in de eerder genoemde NMCA. De
NMCA gebruik ik mede als onderbouwing voor verdere besluitvorming over
uitbreiding van de ligplaatscapaciteit of andere maatregelen.
In mijn brief d.d. 1 november (Kamerstuk 31 409, nr. 256) ben ik reeds
ingegaan op de ligduur en de voorziening van walstroom bij rijksligplaatsen.
Voor wat betreft de kwaliteit van ligplaatsen, ben ik mij bewust van de zorgen
in de sector over de ligplaatsen in havens. De kwaliteit van ligplaatsen in
havens is echter de verantwoordelijkheid van de havenbeheerder, veelal de
gemeente.
Vraag 8
Kunt u de vragen één voor één beantwoorden voor het Notaoverleg MIRT
van 25 november 2019?
Antwoord 8
Met mijn tijdige beantwoording van de vragen ben ik aan uw wens tegemoetgekomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3