Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding

Nr. 130

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juli 2012
Hierbij bied ik u aan het antwoord op de gewijzigde motie van het lid Van
Tongeren (Kamerstuk 26 956, nr. 105) naar aanleiding van de brand op
rangeerterrein Kijfhoek in de nacht van 13 op 14 januari 2011. In de motie
verzoekt uw kamer de regering ProRail te vragen, in kaart te brengen op
welke andere rangeerterreinen het risico op een vergelijkbare brand
bestaat en om indien nodig, net als op rangeerterrein Kijfhoek, ook op
andere rangeerterreinen een bedrijfsbrandweer te vestigen.
Op dit moment is bij een 24-tal spooremplacementen sprake van
structurele rangeerhandelingen ten dienste van het logistieke proces met
wagons met gevaarlijke stoffen. Het emplacement Kijfhoek is hiervan het
drukste en grootste emplacement van Nederland. Op Kijfhoek wordt als
enige locatie in Nederland gerangeerd door middel van een heuvelproces
(het zogenaamde heuvelen). De brand op Kijfhoek ontstond na een
ongeval met het heuvelproces. Dit specifieke risico is hierom niet
vergelijkbaar met andere emplacementen. Dat neemt niet weg dat op alle
locaties waar een trein met een gevaarlijke stof rijdt of rangeert een risico
op brand bestaat.
De Wet veiligheidsregio’s (Wvr) legt het bestuur van de Veiligheidsregio
de verplichting op om een regionaal risicoprofiel, een beleidsplan en een
crisisplan vast te stellen. Hierbij heeft dit bestuur de mogelijkheid een
inrichting of een emplacement als bedrijfsbrandweerplichtig aan te wijzen
wanneer die inrichting of emplacement in geval van een brand of ongeval
een bijzonder gevaar voor de openbare veiligheid kan opleveren. Deze
aanwijzingsbevoegdheid betreft een zogenaamde «kan»-bepaling. Het
bestuur van een Veiligheidsregio heeft niet de plicht een inrichting aan te
wijzen. Als wordt aangetoond dat de veiligheid op een inrichting op
andere wijze wordt gewaarborgd kan het bestuur afzien van een
aanwijzing.
Het is de bevoegdheid van de veiligheidsregio’s om een beoordelingstraject te starten voor aanwijzing als bedrijfsbrandweerplichtig . De

kst-26956-130
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 130

1

methodiek voor dit proces is beschreven in de «Werkwijzer bedrijfsbrandweren» van het Landelijk Expertisecentrum (LEC) Brandweer BRZO. Het
bestuur van de veiligheidsregio inventariseert de risico’s, beoordeelt deze
en vult op basis hiervan de brandweerzorg, rampenbestrijding en
crisisbeheersing in.
Voor het emplacement Kijfhoek en een 6-tal andere emplacementen in het
Rotterdamse havengebied heeft Prorail een aanwijzing zoals hiervoor
beschreven gekregen. Voor de Rotterdamse emplacementen die in beheer
zijn van Keyrail heeft Keyrail een contract afgesloten met de gezamenlijke
bedrijfsbrandweer in het havengebied. Hierdoor is een samenwerkingsverband ontstaan op het vlak van bedrijfsbrandweren in relatie tot
bedrijven in die omgeving die ook een aanwijzing als bedrijfsbrandweerplichtig hebben gekregen. Voor vier emplacementen is de beoordeling
door de veiligheidsregio van de noodzaak voor een bedrijfsbrandweer
nog niet afgerond. Of dit uiteindelijk zal leiden tot een aanwijzing voor de
vestiging van een bedrijfsbrandweer is nog niet bekend.
Voor de emplacementen waar geen bedrijfsbrandweer aanwezig is en
waar structurele rangeerhandelingen met wagons met gevaarlijke stoffen
plaatsvinden borgt Prorail de aanwezigheid van adequate blus- en
bereikbaarheidsvoorzieningen om bestrijding van een eventuele brand of
gifwolk mogelijk te maken. Deze voorzieningen zijn in overeenstemming
met de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Brandweerzorg en
Rampenbestrijding (NVBR) en worden afgestemd met het lokale bevoegd
gezag. Daarnaast zijn er voor elk rangeerterrein bedrijfsnoodplannen die
zijn opgesteld in samenwerking met de lokale brandweer. Hiermee bereidt
ProRail zich in samenwerking met de lokale brandweer voor op diverse
scenario’s van het alarmeren van aanwezigen, tot het ontruimen van het
emplacement in het geval van een incident. ProRail maakt met de lokale
brandweer concrete afspraken over incidentbestrijding, ondersteunt de
brandweer tijdens incidentbestrijding en oefent de gemaakte plannen op
gezette tijden. Door het treffen van effectieve brandweertechnische
voorzieningen en een veiligheidsbewuste bedrijfsvoering kan op veel
plaatsen een afdoende niveau van risicobeheersing worden gerealiseerd
en is het niet nodig om hier tevens bedrijfsbrandweer te vestigen.
De minister van Infrastructuur en Milieu,
M. H. Schultz van Haegen-Maas Geesteranus

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 130

2