Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2839
Vragen van het lid Krol (50PLUS) aan de Staatssecretaris van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het artikel «Betalingsachterstand zet
zorgaanbieders klem» (ingezonden 17 juni 2015).
Antwoord van Staatssecretaris Van Rijn (Volksgezondheid, Welzijn en Sport)
(ontvangen 9 juli 2015).
Vraag 1, 2 en 3
Hoe beoordeelt u de schatting dat driekwart van de gemeenten de rekening
niet of niet op tijd betaalt aan zorginstellingen? Herkent u deze ontwikkeling?1
Bent u het ermee eens dat deze ontwikkeling de liquiditeitspositie van
zorginstellingen in gevaar brengt, en daarmee zorgverlening aan kwetsbare
mensen? Hoe wordt de continuïteit van deze zorg geborgd?
Heeft dit ook te maken met falende ICT-systemen bij gemeenten, waar enkele
maanden geleden ook al sprake van was? Welke overige oorzaken kunt u
aanwijzen?
Antwoord 1, 2 en 3
Op 1 januari 2015 zijn de Wmo2015 en de Jeugdwet in werking getreden. Als
gevolg hiervan hebben gemeenten een bredere verantwoordelijkheid
gekregen en is hun relatie met zorgaanbieders verbreed en geïntensiveerd.
Gemeenten en zorgaanbieders hebben prioriteit gegeven aan de continuïteit
van zorg en ondersteuning; gemeenten en aanbieders waren per 1 januari
2015 nog in beperkte mate aangesloten op de daartoe ontwikkelde infrastructuur die digitale uitwisseling van berichten tussen aanbieders en gemeenten
mogelijk maakt. Ik heb hen – samen met VNG en koepels van aanbieders –
opgeroepen zo spoedig mogelijk die aansluiting te realiseren en additionele
afspraken te maken voor de periode waarin dat nog niet het geval is. Voor
aanbieders moet helder zijn aan wie zij namens de gemeente voorzieningen
moeten verstrekken en aanbieders moeten die dienstverlening ook snel
kunnen factureren en betaald krijgen. Gemeenten zijn opgeroepen om waar
nodig afspraken over bevoorschotting met aanbieders te maken, teneinde de
liquiditeit van die aanbieders te borgen. Naar mijn mening moeten aanbieders en gemeenten lokaal met elkaar afspraken maken om eventuele
problemen op te lossen.

1

ah-tk-20142015-2839
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

Skipr dd. 15 juni 2015

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

Uw Kamer heeft op 25 juni 2015, als bijlage bij de voortgangsrapportage Hlz,
de werkagenda «informatievoorziening en administratie 2015–2017»
ontvangen. Ik heb gemeenten en aanbieders opgeroepen om tot deze
gezamenlijke, door het veld gevoede, actuele werkagenda te komen en
ondersteun de totstandkoming daarvan, ook financieel. Uitgangspunt van de
werkwijze is dat op landelijk niveau actie wordt ondernomen die partijen op
lokaal en regionaal niveau helpen hun administratie zo goed mogelijk in te
richten, waaronder een zorgvuldige implementatie van de nieuwe digitale
infrastructuur. VNG en koepels van aanbieders hebben de inhoud van de
werkagenda, de daarin benoemde verbeterpunten onderschreven. De
werkagenda is daarmee dan ook de basis om tot de beoogde optimalisatie in
de uitvoering te komen. Voor een meer uitgebreide toelichting verwijs ik u
naar mijn eerdergenoemde brief van 25 juni jl.
Vraag 4
Hoe beoordeelt u de vrees van zorginstellingen dat nog niet eens duidelijk is
of gemeenten wel gaan betalen?
Antwoord 4
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wmo2015 en de
Jeugdwet. In dit kader gaan zij overeenkomsten aan met aanbieders van zorg
en ondersteuning voor de mensen binnen hun gemeente die deze zorg en
ondersteuning nodig hebben. Daar waar gemeente en aanbieder nog niet zijn
aangesloten op de digitale infrastructuur, dienen zij tijdelijk op een andere
wijze elkaar van de benodigde communicatie te voorzien. In geval van
bevoorschotting dient op enig moment verrekening plaats te vinden. Dit is,
gegeven de tempoverschillen, maatwerk in de uitvoering. Ik heb geen
aanleiding om te veronderstellen dat gemeenten en aanbieders deze
verantwoordelijkheid niet voelen of daar geen inhoud aan geven. De hiervoor
genoemde werkagenda benoemt nog een aantal punten die op landelijk
niveau aandacht vragen; daar waar nodig en mogelijk worden gemeenten en
aanbieders daarin gefaciliteerd.
Meer specifiek voor de Jeugdwet geldt dat aanbieders die in de financiële
problemen komen zich kunnen melden bij de Transitieautoriteit Jeugd. Deze
kan vervolgens bemiddelen tussen de aanbieder en de betreffende regio en
eventueel mij van advies voorzien over het verstrekken van een voorschot of
bijdrage in de bijzondere transitiekosten.
Vraag 5
Bent u bereid met de VNG te gaan praten om te bezien of er gezamenlijk tot
een snelle verbetering van de situatie gekomen kan worden? Kunt u uw
antwoord toelichten?
Antwoord 5
Ik verwijs u hiervoor naar mijn antwoord op uw vragen 1, 2 en 3 en de
voortgangsrapportage Hlz die ik op 25 juni jl. aan uw Kamer heb gezonden. Ik
ben het eens met de inzet om daar waar nodig en mogelijk een adequate
inrichting van de administratie in de uitvoering van zorg en ondersteuning te
bevorderen. De werkagenda «informatievoorziening en administratie
2015–2017» – die ik mede faciliteer – fungeert als basis hiervoor. Ik zal toezien
op de voortgang van de daarin benoemde acties.
Vraag 6 en 7
Herkent u het gevoel van zorginstellingen dat zij door gemeenten op afstand
worden gehouden omdat zij te duur zijn? Kunt u uw antwoord toelichten?
Deelt u de mening dat dit onwenselijk is, aangezien zorg op maat moet
worden geleverd, en dat niet per definitie de goedkoopste zorg is? Kunt u een
toelichting geven?
Antwoord 6 en 7
Nee, ik herken dit gevoel niet. Gemeenten en zorgaanbieders komen op
lokaal niveau tot afspraken over de te leveren zorg en ondersteuning en de
daarbij passende tarieven. Gemeenten zijn gehouden om mensen passende
zorg en ondersteuning te leveren, dit vormt de basis voor de inkoop.
Passende zorg en ondersteuning betekent inderdaad niet primair de prijs van
de dienstverlening, allereerst dient bezien te worden aan welke inhoudelijke

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

eisen die zorg en ondersteuning in de betreffende situatie moet voldoen. Op
grond van de wetgeving dient door gemeenten geëxpliciteerd te worden aan
welke kwaliteitseisen de voorzieningen dienen te voldoen, deze worden
doorvertaald in de door aanbieders te leveren diensten en daarvoor
benodigde deskundigheid van hun medewerkers. Samenvattend biedt de
wetgeving zowel de cliënten, daar waar het gaat om passende zorg en
ondersteuning, als de aanbieders, daar waar het gaat om reële tarieven,
voldoende waarborgen voor een reële tariefstelling.
Vraag 8
Hoe beoordeelt u het bericht dat instellingen zich gedwongen voelen tot
overproductie, omdat zorgverzekeraars een forse vermindering van te leveren
zorg opleggen, daar zorgverzekeraar CZ bijvoorbeeld om een vermindering
van maar liefst 20% de geleverde persoonlijke verzorging en verpleging
vraagt? Welke garanties bestaan er dat dit geen gevolgen zal hebben voor de
kwaliteit en beschikbaarheid van zorg? Kunt u een toelichting geven?
Antwoord 8
Het betaalbaar houden van de zorg is één van de pijlers van de hervormingen
van de langdurige zorg. Voor wijkverpleging geldt een financiële taakstelling.
Met aanbieders, de beroepsgroep, verzekeraars en de cliëntenorganisaties
heb ik een onderhandelaarsresultaat verpleging en verzorging gesloten,
onder andere over het realiseren van de taakstelling en de inspanningsverplichting die ermee samenhangt. Hiermee komt tot uitdrukking dat we het
met elkaar eens zijn dat het anders en goedkoper kan. In dit onderhandelaarsresultaat is tevens vastgelegd dat verzekeraars in 2015 niet boven de
financiële omvang van 2014 minus de afgesproken taakstelling 2015,
aanbieders contracteren voor wijkverpleging, met ruimte voor differentiatie
tussen zorgaanbieders. De taakstelling is hiermee zo veel mogelijk bij de
inkoop van wijkverpleging gerealiseerd. Dit kan een (grote) impact hebben op
zorgaanbieders. Verzekeraars zijn hier verschillend mee omgegaan. Zo zijn er
verzekeraars die er voor hebben gekozen om organisaties die in het verleden
al sterk hebben ingezet op het beperken van het zorgvolume, nu een relatief
kleiner deel van de taakstelling toe te delen dan organisaties die deze omslag
nog niet gemaakt hebben. Voor wat betreft de kwaliteit en beschikbaarheid
van zorg, wil ik wijzen op de zorgplicht van zorgverzekeraars. In de Zorgverzekeringswet is vastgelegd dat zorgverzekeraars moeten zorgen dat verzekerden
toegang hebben tot voldoende, kwalitatief goede en betaalbare zorg. Tevens
zijn er normen vastgesteld voor wachttijden. Verzekerden hebben recht op
tijdige hulp. De NZa houdt toezicht op de uitvoering van de Zvw door
zorgverzekeraars en handhaaft wanneer noodzakelijk. Daarbij zijn met het
onderbrengen van de wijkverpleging in de eerste lijn de juiste (financiële)
prikkels voor zorgverzekeraars ontstaan. Zij zijn nu – samen met gemeenten –
verantwoordelijk voor de zorg voor mensen thuis tot en met het ziekenhuis.
Zorgverzekeraars kunnen dus goed sturen op het zo kort mogelijk bezet
houden van een (duurder) ziekenhuisbed.
Gedurende 2015 wordt via de zorgkostenmonitor gevolgd wat daadwerkelijk
wordt gefactureerd aan gecontracteerde, ongecontracteerde zorg en
PGB-zorg. Ik verwacht de zorgkostenmonitor over de eerste maanden van
2015 van ZN zeer binnenkort. Indien de uitkomsten daartoe aanleiding geven,
zal ik hierover met partijen in gesprek gaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3