Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2827
Vragen van het lid Rudmer Heerema (VVD) aan de Ministers voor
Rechtsbescherming en van Justitie en Veiligheid over het bericht dat een fout
in de nieuwe gokwet zorgt voor meer risico op matchfixing (ingezonden 9 april
2021).
Antwoord van Minister Dekker (Rechtsbescherming) (ontvangen 20 mei
2021). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2020–2021, nr. 2538.
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel ««Fout in nieuwe gokwet zorgt voor meer risico
op matchfixing», sportbonden boos»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Wat is uw reactie op dit artikel en op de brandbrief van NOC*NSF en de
sportbonden?
Antwoord 2
De sport stelt legitieme vragen, voornamelijk over het tempo waarin
informatie die door aanbieders van sportweddenschappen niet aan de SBIU
en sportorganisaties maar aan de FIU-Nederland moet worden gemeld, bij de
sport kan terechtkomen. De informatiepositie van de sportorganisaties voor
wat betreft gegevensdeling door de aanbieders van sportweddenschappen
wordt in de antwoorden op vraag 3 t/m 7 nader toegelicht. Daarbij moet
onderscheid worden gemaakt tussen informatie op event-niveau, die direct
naar de sport gaat, en informatie die herleidbaar is naar ongebruikelijke
transacties van personen, die wordt gemeld bij de FIU-Nederland.
Omwille van het bredere perspectief merk ik op dat uit onderzoek blijkt dat
het (grote) merendeel van de matchfixing sportgerelateerd is (degradatie
tegengaan, een bepaalde tegenstander in de volgende ronde wel of niet

1

ah-tk-20202021-2827
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2021

NOS, 8 april 2021, «Fout in nieuwe gokwet zorgt voor «meer risico op matchfixing», sportbonden boos», https://nos.nl/collectie/13862/artikel/2375850-fout-in-nieuwe-gokwet-zorgt-voormeer-risico-op-matchfixing-sportbonden-boos

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

willen treffen, etc.) en niet gok-gerelateerd.2 Daarnaast is er bijvoorbeeld in
Azië een omvangrijk circuit van illegale sportweddenschappen, waarbij ook
op Nederlandse wedstrijden wordt gewed.3 Dit betekent dat ook wanneer alle
wensen van de sport met betrekking tot wet- en regelgeving voor het
vergunde aanbod in Nederland ingewilligd zouden worden, dit nog slechts
een deel van de totale omvang van de mogelijke matchfixing zou betreffen.
Overigens wordt de informatiepositie van de sport met de nieuwe wet wel
beter dan dat deze nu is (zie ook antwoord op vraag 3). Dit laat onverlet dat
samen met de sport wordt gekeken op welke wijze het wedden op eigen
wedstrijden (als mogelijke indicatie voor matchfixing) zoveel mogelijk aan de
voorkant kan worden voorkomen en op welke wijze de signalen die via de
FIU-Nederland moeten lopen zo snel mogelijk bij de sport kunnen landen.
Daarbij zal in de keten een zogeheten fast lane worden vorm gegeven.
Vraag 3
Deelt u de zorgen van NOC*NSF en de sportbonden dat hun informatiepositie
ten aanzien van matchfixing slechter wordt in vergelijking met de situatie van
vóór de Wet kansspelen op afstand (Koa)? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
Met de inwerkingtreding van de wet- en regelgeving met betrekking tot
kansspelen op afstand zijn aanbieders van sportweddenschappen verplicht
om informatie over ongebruikelijke gokpatronen op event-niveau (die niet te
herleiden zijn naar ongebruikelijke transacties van personen) onverwijld te
melden aan de SBIU en de betrokken sportorganisaties. Dat kan bijvoorbeeld
het geval zijn als een aanbieder, die verplicht is aangesloten bij een internationale samenwerkingsverband opgericht om de risico’s van matchfixing
zoveel mogelijk te beperken (GLMS, IBIA), ziet dat opeens disproportioneel
vaak wordt gewed op een onbelangrijke wedstrijd of dat odds waartegen
wordt gewed opeens wijzigen.
Bovendien worden met de inwerkingtreding van de Wet kansspelen op
afstand aanbieders van online kansspelen meldingsplichtig met betrekking tot
de Wwft. Deze meldingen van ongebruikelijke transacties kunnen ook
meldingen van matchfixing betreffen. Ik concludeer al met al dat de
informatiepositie van de sport niet slechter is geworden.
Vraag 4 en 5
Klopt het dat doordat de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren
van terrorisme (Wwft) van toepassing is, signalen over matchfixing niet of in
een veel later stadium bij de sport terecht komen dan met het amendement
«meldplicht» beoogd is en waarin nadrukkelijk de gewenste informatiepositie
van de sport wordt genoemd? Klopt het dat hierdoor preventief ingrijpen
voorafgaand aan de wedstrijd door sportbonden zo goed als onmogelijk
wordt? Klopt het dat het hierdoor voor sportbonden ingewikkelder wordt hun
eigen tuchtrecht te handhaven, ook bijvoorbeeld wanneer sporters op eigen
wedstrijden gokken?4
Klopt het tevens dat informatievoorziening naar partijen als politie en OM
hierdoor ook vertraging oploopt en daarmee het risico bestaat dat daders al
gevlogen zijn?
Antwoord 4 en 5
Op de signalen van matchfixing die alleen sportgerelateerd zijn, is de Wwft
niet van toepassing. Deze kunnen dus net als voorheen bij de sport gemeld
worden.
Op grond van de Wet op de kansspelen op afstand dienen online kansspelaanbieders verdachte gokpatronen die niet te herleiden zijn tot ongebruikelijke transacties van personen direct te melden bij betrokken sportorganisa2

A.C.M. Papens, M. Olfers, Matchfixing in Nederland, Universiteit Tilburg, 2013; Universiteit
Gent: In sport wordt bijna 1 op 5 (on)rechtstreeks geconfronteerd met matchfixing voorstellen –
Universiteit Gent (ugent.be) dd 30 maart 2021. Bij dit laatste, Europese onderzoek gaf bijna 70%
van de benaderde deelnemers aan dat het laatste of enige matchfixing voorstel dat ze kregen,
uitsluitend een sportgerelateerd doel had (promotie, specifieke tegenstander volgende ronde
etc.) en 10% een uitsluitend gokgerelateerd doel.
3
A.C.M. Papens, M. Olfers, Matchfixing in Nederland, Universiteit Tilburg, 2013, p. 51.
4
Kamerstuk 33 996 nr. 11

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

ties, die daarop desgewenst maatregelen kunnen nemen om de
daadwerkelijke matchfixing te voorkomen.
Met betrekking tot een transactie in de zin van de Wwft (verdachte gokpatronen die te herleiden zijn tot ongebruikelijke transacties van personen) geldt
dat FIU-Nederland in de Wwft is aangewezen als dé autoriteit waar verrichte
én voorgenomen ongebruikelijke transacties onverwijld dienen te worden
gemeld door verschillende meldingsplichtige instellingen, waaronder online
kansspelaanbieders. De FIU-Nederland analyseert deze meldingen en brengt
transacties en geldstromen in kaart die in verband kunnen worden gebracht
met witwassen en onderliggende basisdelicten, zoals matchfixing, alsmede
financieren van terrorisme. Ongebruikelijke transacties die door het hoofd van
de FIU-Nederland verdacht zijn verklaard, worden ter beschikking gesteld aan
de diverse (bijzondere) opsporingsdiensten en inlichtingen- en veiligheidsdiensten. De opsporingsdiensten kunnen binnen de bestaande wettelijke
kaders besluiten om deze transacties te delen met de sportbonden, met name
in de samenwerkingsoverleggen die reeds zijn opgericht met als doel
mogelijke matchfixing gezamenlijk effectief aan te pakken.
Daarnaast wordt in goed overleg met de sport bekeken op welke wijze het
wedden op eigen wedstrijden van sporters (als mogelijke indicatie voor
matchfixing) zoveel mogelijk aan de voorkant kan worden voorkomen.
Vraag 6
Kunt u toelichten hoe de Sports Betting Intelligence Unit (SBIU) van de
Kansspelautoriteit zich verhoudt tot de Financial Intelligence Unit (FIU)? Nu
het deel van informatiedeling wegvalt, wat is de rol, taak en invulling de
SBIU?
Antwoord 6
De Kansspelautoriteit houdt toezicht op de naleving van de Wet op de
Kansspelen (Wok) en de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren
terrorisme (Wwft) door kansspelaanbieders. Binnen de Kansspelautoriteit is
de Sports Betting Intelligence Unit (SBIU) opgericht ter uitvoering van het
toezicht op de naleving van de matchfixingsverplichtingen van de vergunde
kansspelaanbieders. De SBIU is onderdeel van de Kansspelautoriteit en heeft
dan ook dezelfde bevoegdheden als de Kansspelautoriteit zelf. Zij verhoudt
zich tot de FIU zoals elke andere Wwft-toezichthouder (DNB, AFM, NOvA,
BFT, BTWwft) zich tot de FIU verhoudt. Zij heeft bijvoorbeeld geen toegang
tot de inhoud van de meldingen die bij de FIU worden gedaan door
kansspelaanbieders, afgezien van de rapportages met meldgedrag van de
onder toezicht gestelden van de Wwft, die de FIU-Nederland elk kwartaal aan
iedere Wwft-toezichthouder stuurt.
Vraag 7
Bent u bereid om in overleg met de Minister van Financiën tot een praktische
oplossing te komen die de specifieke nadelige gevolgen van de Wwft voor dit
onbedoelde probleem zodanig gaat ondervangen dat aan de oorspronkelijke
amendementen bij Koa alsnog invulling gaat worden gegeven? Zo ja, op
welke manier gaat u de nadelige effecten van de Wwft ondervangen?
Antwoord 7
Zoals aangegeven in antwoord op vraag 4 kunnen opsporingsdiensten binnen
de bestaande wettelijke kaders besluiten om de door het hoofd van de
FIU-Nederland verdacht verklaarde transacties te delen met de sportbonden,
met name in de samenwerkingsoverleggen die reeds zijn opgericht met als
doel mogelijke matchfixing gezamenlijk effectief aan te pakken. Daarbij zal
een fast lane worden vorm gegeven. Op die manier wordt invulling gegeven
aan de beoogde praktische oplossing.
Vraag 8
Bent u bereid een spoedreparatiewet van de Wwft voor te bereiden om de
nadelige effecten van de Wwft te ondervangen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 8
Nee, ik ben niet voornemens de Wwft te wijzigen. Op grond van artikel 23,
eerste lid, onderdeel a, Wwft geldt voor alle meldingen van ongebruikelijke
transacties afkomstig van alle meldingsplichtige instellingen een verplichting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

tot geheimhouding richting de cliënt en derden. De verplichting om ongebruikelijke transacties te melden in plaats van verdachte transacties, brengt met
zich dat in Nederland voor instellingen een relatief lage drempel bestaat voor
het indienen van meldingen op grond van de Wwft bij de FIU-Nederland. In
artikel 22, eerste lid, Wwft is de geheimhoudingsverplichting voor onder meer
de FIU-Nederland neergelegd. Deze geheimhoudingsverplichting is gestoeld
op het legitieme, zogenoemde tipping off verbod: cliënten en derden dienen
niet op de hoogte te worden gebracht van een melding van een ongebruikelijke transactie en daarmee de kans te vergroten dat zij de opsporing kunnen
belemmeren. Verder vloeit de geheimhoudingsverplichting voor zowel
meldingsplichtige instellingen als FIU voort uit de standaarden van de
Financial Action Task Force (FATF) en de Europese anti-witwasrichtlijn.
Nederland kan daarvan niet afwijken.
Dit laat onverlet dat er oog is voor de mogelijke nadelige effecten. Zoals
aangegeven in antwoord 7 wordt om die reden gewerkt aan een praktische
oplossing, waarbij voor de informatiedeling via de FIU-Nederland een fast
lane zal worden vorm gegeven.
Vraag 9
Kunt u de Kamer vóór 1 mei 2021 informeren over de uitkomsten van de
gesprekken die u samen met de Kansspelautoriteit voert met de NOC*NSF en
de sportbonden?
Antwoord 9
Naar aanleiding van de brief van NOC*NSF, KNVB en KNLTB zijn we in
overleg getreden met de betreffende sportbonden. De uitkomsten van dit
gesprek zijn in de antwoorden op de verschillende sets Kamervragen
verwerkt.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Bikker (ChristenUnie) en Van Nispen (SP), ingezonden 8 april 2021 (vraagnummer 2021Z05548), van de leden Kuik (CDA) en Van der Staaij (SGP),
ingezonden 9 april 2021 (vraagnummer 2021Z05632) en van de leden Van der
Laan en Smeets (beiden D66), ingezonden 9 april 2021 (vraagnummer
2021Z05634) en van het lid Kathmann (PvdA), ingezonden 9 april 2021
(vraagnummer 2021Z05635)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4