Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1138
Vragen van het lid Van Raan (PvdD) aan de ministers van Landbouw, Natuur
en Voedselkwaliteit en van Infrastructuur en Waterstaat over de poging van
Twente Airport om zonder vergunning zeer zware vliegtuigen te laten
vertrekken. (ingezonden 26 november 2020).
Antwoord van Minister Van Nieuwenhuizen Wijbenga (Infrastructuur en
Waterstaat), mede namens de Minister van Landbouw, Natuur en
Voedselkwaliteit (ontvangen 17 december 2020).
Vraag 1
Kent u het bericht «Twente Airport vindt in veldleeuwerik bondgenoot voor
grote vliegtuigen» en het feitenrelaas opgesteld door Technology Base?1 2
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat Twente Airport een ontheffing heeft gekregen voor het vertrek
van de zeer zware toestellen van Lufthansa, geldig tot juni 2021? Zo nee, hoe
zit het dan?
Antwoord 2
Ja, dit klopt.
Vraag 3
Kunt u toelichten waarom deze ontheffing is verleend?
Antwoord 3
Het spoedeisende belang van vertrek van deze toestellen van Lufthansa was
mede reden voor de ILT om de impasse te doorbreken waarbij de veiligheid
niet in het geding zou raken. De ILT heeft eenmalig een aanvullend pakket
van veiligheidseisen gesteld om ervoor te zorgen dat alleen deze zes
1

Tubantia, 23 november 2020, «Twente Airport vindt in zeldzame veldleeuwerik bondgenoot
voor zeer grote vliegtuigen» (https://www.tubantia.nl/enschede/twente-airport-vindt-inzeldzame-veldleeuwerik-bondgenoot-voor-zeer-grote-vliegtuigen~a08a3ded/)
2
Tijdlijn/feitenrelaas verschil van inzicht Twente Airport met Inspectie Leefomgeving en
Transport over vertrek toestellen Lufthansa, 13 november 2020, https://www.enschede.nl/sites/
default/files/Feitenrelaas.pdf

ah-tk-20202021-1138
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

1

vliegtuigen kunnen vertrekken. Twente Airport heeft aangegeven te voldoen
aan dit pakket van eisen waarmee de veiligheidsrisico’s zijn gemitigeerd.
Vraag 4
Kunt u uitsluiten dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) op enig
moment het dreigement van «een rechtszaak waarin alle kosten op de
inspectie zouden worden verhaald» heeft laten meewegen bij de totstandkoming van deze ontheffing? Zo nee, waarom niet? Zo ja, waar blijkt dat uit?3
Antwoord 4
Ja, dat sluit ik uit. Het vertrek van het eerste vliegtuig van Lufthansa was de
reden om tot een oplossing voor deze zes vliegtuigen te komen. Een
rechtszaak zag de ILT met vertrouwen tegemoet.
Vraag 5
Wat wordt er bedoeld met de opmerking dat de ILT zo lang mogelijk is
meegegaan «met wat goed is voor het businessplan van de luchthaven»?4
Antwoord 5
Dit is een citaat van een journalist. Dit is niet aan de orde geweest. Zolang
een aanvraag voor een veiligheidscertificaat of ontheffing loopt heeft de ILT
de taak om deze aanvraag te behandelen.
Vraag 6
Erkent u dat het uitgangspunt om «zo lang mogelijk mee te gaan met het
businessplan van de luchthaven» op gespannen kan staan met het verdedigen van publieke belangen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 6
Dat was in deze situatie niet het geval.
Vraag 7
Is er in dit geval naar uw mening te lang meegedacht met het businessplan
van de luchthaven? Zo nee, waar blijkt dat uit?
Antwoord 7
Nee, dit was niet het geval. Op het moment dat een aanvraag binnenkomt
kijkt de ILT hier zorgvuldig naar. In 2019 en 2020 heeft Twente Airport
aanvragen gedaan voor een permanente wijziging van het veiligheidscertificaat om onbeperkt vluchten mogelijk te maken voor widebody luchtvaartuigen (Boeing 777, Boeing 747, Airbus A340, e.d.). De ILT, vergunningverlener,
kon hier niet mee instemmen, omdat Twente Airport op enkele onderdelen
niet voldoet aan internationale wet- en regelgeving (ICAO annex 14) waarin
regels zijn gesteld over de aanleg, inrichting, uitrusting. Deze wet- en
regelgeving beoogt het veilig gebruik van luchthavens met betrekking tot de
orde en de veiligheid. Volgens Twente Airport zouden de zes vliegtuigen van
Lufthansa langdurig worden gestald met uiteindelijk zicht op demontage van
de vliegtuigen op Twente Airport. ILT heeft zodoende ingestemd met de
landing van deze vliegtuigen. ILT heeft hierbij vanaf het begin duidelijk aan
de exploitant aangegeven dat, vanwege het ontbreken van de infrastructuur,
er geen sprake kon zijn van vertrek.
Vraag 8
Erkent u dat de veldleeuwerik – en bij uitbreiding de natuur in het algemeen –
gebaat is bij een zo laag mogelijk aantal vliegtuigbewegingen? Zo nee,
waarom niet?

3

Tubantia, 23 november 2020, «Twente Airport vindt in zeldzame veldleeuwerik bondgenoot
voor zeer grote vliegtuigen» (https://www.tubantia.nl/enschede/twente-airport-vindt-inzeldzame-veldleeuwerik-bondgenoot-voor-zeer-grote-vliegtuigen~a08a3ded/)
4
Tubantia, 23 november 2020, «Twente Airport vindt in zeldzame veldleeuwerik bondgenoot
voor zeer grote vliegtuigen» (https://www.tubantia.nl/enschede/twente-airport-vindt-inzeldzame-veldleeuwerik-bondgenoot-voor-zeer-grote-vliegtuigen~a08a3ded/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

2

Antwoord 8
Het is bekend dat luchtverkeer een verstorend effect kan hebben op vogels en
de natuur. Er is echter geen aanleiding om aan te nemen dat een enkele
verstoring door widebody vliegtuigen zal leiden tot het verdwijnen van de
veldleeuwerik uit dit gebied.
Vraag 9
Erkent u dat de veldleeuwerik – en bij uitbreiding de natuur in het algemeen –
niet gebaat is bij vliegtuigbewegingen met zeer zware vliegtuigen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 9
Het is bekend dat luchtverkeer een verstorend effect kan hebben op vogels en
de natuur. Er is echter geen aanleiding om aan te nemen dat een enkele
verstoring door widebody vliegtuigen zal leiden tot het verdwijnen van de
veldleeuwerik uit dit gebied.
Vraag 10
Deelt u de mening dat het voltrekt ongepast is dat Twente Airport de
bescherming van de natuur aangrijpt om diezelfde natuur nog meer schade
te berokkenen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 10
Dit punt is niet ingebracht door Twente Airport in het kader van een aanvraag
voor een veiligheidscertificaat.
Vraag 11
Deelt u de mening dat het voltrekt onwenselijk is dat Twente Airport in het
conflict met de ILT naar allerlei argumenten heeft gezocht om niet te hoeven
voldoen aan de vergunningseisen voor zeer zware vliegtuigen? Zo nee,
waarom niet?
Antwoord 11
Nee. Het is het recht van Twente Airport om naar mogelijkheden te zoeken,
zolang deze mogelijkheden binnen de wet- en regelgeving blijven.
Vraag 12
Kunt u uitsluiten dat Twente Airport alsnog blijvend toestemming krijgt voor
het laten opstijgen van zeer zware vliegtuigen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 12
In de huidige omstandigheden is dit niet mogelijk. Indien Twente Airport haar
infrastructuur conform wet- en regelgeving zou aanpassen of een permanente
ontheffing (met de daaraan gekoppelde voorwaarden) aanvraagt voor de
ontbrekende infrastructuur kan – na beoordeling hiervan – een nieuwe
situatie ontstaan.
Vraag 13
Hoe gaat u voorkomen dat Twente Airport deze list – waarbij de ILT voor
voldongen feiten werd geplaatst – nogmaals zal herhalen?
Antwoord 13
Twente Airport is verantwoordelijk voor de veiligheid op haar luchthaven. Dit
is een unieke situatie geweest, omdat dergelijke vliegtuigen normaal
gesproken niet meer hoeven te vertrekken. De ILT heeft eenmalig een
aanvullend pakket van veiligheidseisen gesteld om ervoor te zorgen dat
alleen deze zes vliegtuigen kunnen vertrekken. Twente Airport houdt de ILT
op de hoogte op het moment dat een widebody vliegtuig zal landen op
Twente Airport. Conform het huidige veiligheidscertificaat mogen widebody
vliegtuigen landen met als doel End-of-Life (lees: sloop op Twente Airport).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

3

Vraag 14
Onderschrijft u de stelling van de ILT-woordvoerder dat Twente Airport op
haar overkomt als «iemand die een vinger krijgt en de hele hand pakt»? Zo
nee, waarom niet?5
Antwoord 14
De woordvoerder van de ILT geeft aan deze bewoordingen niet gebruikt te
hebben.
Vraag 15
Wat vindt u van deze stellingen van de ILT-woordvoerder over de handelwijze
van Twente Airport: «Wat kun je nog meer verzinnen om niet te hoeven
voldoen aan de regels?» en dat «Twente Airport keer op keer de grenzen van
wat mag opzoekt en er soms overheen gaat»?6
Antwoord 15
Van het eerste citaat geeft de woordvoerder van de ILT aan deze bewoordingen niet gebruikt te hebben. Voor het tweede citaat heeft de woordvoerder
van de ILT de volgende tekst gecommuniceerd: «De ILT verscherpt haar
aandacht voor de luchthaven, omdat zij op basis van de hiervoor beschreven
feiten en omstandigheden heeft geconstateerd dat de luchthaven telkens de
grenzen van de regels opzoekt. De ILT zal eisen dat de operatie op de
luchthaven voldoet aan de ICAO-regelgeving. Zo hoort daar voor de operatie
van widebody vliegtuigen een aangepaste infrastructuur bij.»
Vraag 16
Erkent u dat er sprake is van een patroon waarbij luchthavens consequent de
randen van de regelgeving opzoeken en overschrijden? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 16
Luchthavens bekijken in het algemeen welke mogelijkheden er zijn binnen de
wet- en regelgeving. Ik zie niet dat luchthavens consequent de randen van de
wet- en regelgeving overschrijden.
Vraag 17
Hoe gaat u een einde maken aan het gesol van luchthavens met maatschappelijke belangen zoals het klimaat, leefomgeving en veiligheid van mens en
dier?
Antwoord 17
Met de Luchtvaartnota 2020–2050 die op 20 november 2020 is gepubliceerd
zet het kabinet een nieuwe koers uit naar een veilige en duurzame luchtvaartsector die Nederland goed verbindt met de rest van de wereld, met heldere
regels en voorwaarden voor de ontwikkeling van de civiele luchtvaart om te
komen tot een veilige en duurzame luchtvaart. Met de luchtvaartnota wordt
een balans aangebracht tussen de verschillende publieke belangen.
Vraag 18
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden?
Antwoord 18
Ik heb alle vragen separaat beantwoord.

5

Tubantia, 23 november 2020, «Twente Airport vindt in zeldzame veldleeuwerik bondgenoot
voor zeer grote vliegtuigen» (https://www.tubantia.nl/enschede/twente-airport-vindt-inzeldzame-veldleeuwerik-bondgenoot-voor-zeer-grote-vliegtuigen~a08a3ded/)
6
Tubantia, 23 november 2020, «Twente Airport vindt in zeldzame veldleeuwerik bondgenoot
voor zeer grote vliegtuigen» (https://www.tubantia.nl/enschede/twente-airport-vindt-inzeldzame-veldleeuwerik-bondgenoot-voor-zeer-grote-vliegtuigen~a08a3ded/)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Aanhangsel

4