Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2010–2011

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3055
Vragen van het lid Helder (PVV) aan de minister van Veiligheid en Justitie over
het bericht: «Verkrachter half jaar eerder uit cel» (ingezonden 10 juni 2011).
Antwoord van minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) (ontvangen 5 juli
2011).
Vraag 1
Bent u op de hoogte van het bericht «Verkrachter half jaar eerder uit cel»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat het proces tegen een serieverkrachter zo traag is afgehandeld
dat de Hoge Raad daarom zijn gevangenisstraf met een half jaar heeft
ingekort?
Antwoord 2
De Hoge Raad heeft in de betreffende zaak een strafkorting toegepast van zes
maanden vanwege overschrijding van de redelijke termijn, zoals bedoeld in
artikel 6, eerste lid, van het Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de
Mens en de Fundamentele Vrijheden (EVRM).
Vraag 3
Klopt het dat in 2009 en 2010 in grofweg 10% van de strafzaken bij het
hoogste rechtscollege de wettelijke termijnen zijn overschreden?
Antwoord 3
Zaken waarin een strafkorting wordt toegepast vanwege het overschrijden
van de redelijke termijn worden bij de Hoge Raad niet apart geregistreerd. De
Hoge Raad heeft mij laten weten het genoemde percentage om die reden niet
te kunnen bevestigen.
Vraag 4
In hoeveel zaken wordt jaarlijks een korting op de straf gegeven wegens een
overschrijding van de redelijke termijn? Om hoeveel korting gaat het in die
zaken en hoe wordt de hoogte daarvan bepaald?
1

ah-tk-20102011-3055
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

de Volkskrant, 09 juni 2011.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

1

Antwoord 4
Zie ook het antwoord onder vraag 3. De strafkortingen die worden gegeven
wegens het overschrijden van de redelijke termijn zijn vastgelegd in een
uitspraak die de Hoge Raad heeft gedaan op 17 juni 2008 (LJN: BD2578). Voor
een nauwkeurige beschrijving verwijs ik naar dit arrest. Kort gezegd komt het
erop neer dat bij een overschrijding van de redelijke termijn met minder dan
zes maanden een korting van 5% op de vrijheidsstraf, taakstraf of geldboete
wordt gegeven, en bij een overschrijding tussen de zes en twaalf maanden
een korting van 10%. Bij deze overschrijdingen bedraagt de korting nooit
meer dan zes maanden vrijheidsstraf, 25 uur taakstraf of 2 500 euro bij een
geldboete. Er wordt geen vermindering toegepast bij straffen die lager zijn
dan bepaalde in het arrest genoemde drempels, en bij straffen die zich naar
hun aard niet lenen voor vermindering (zoals het plaatsen in een inrichting).
Vraag 5
Deelt u de mening dat een korting op de straf, welke het gevolg is van het
overschrijden van de redelijke termijn, niet is uit te leggen aan slachtoffers,
nabestaanden en de samenleving? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Ik begrijp heel goed dat het voor slachtoffers en nabestaanden wrang is als
de dader een strafvermindering krijgt omdat de redelijke termijn is overschreden. Ik verwacht dan ook dat het Openbaar Ministerie en de rechtspraak er
alles aan doen om te voorkomen dat het zo ver komt (zie hierover ook het
antwoord op vraag 7). In gevallen waar een overschrijding van de termijn
desondanks niet vermeden kon worden, vloeit uit het EVRM voort dat een
strafkorting moet worden gegeven.
Vraag 6
Hoe beoordeelt u de oorzaken voor de overschrijding welke door de
geciteerde Leeuwardense strafsectorvoorzitter naar voren worden gebracht?
Antwoord 6
Het is niet aan mij om een oordeel te hebben over de handelswijze van een
onafhankelijke rechter. Ik stel vast dat in het aangehaalde artikel uit de
Volkskrant de strafsectorvoorzitter de vertraging die is ontstaan als onaanvaardbaar aanmerkt.
Vraag 7
Welke maatregelen gaat u nemen om overschrijdingen van de redelijke
termijn tegen te gaan, zodat strafvermindering wordt voorkomen?
Antwoord 7
Het voorkomen van overschrijdingen van de redelijke termijn vereist dat in de
hele keten van opsporing, vervolging en berechting voortvarend wordt
gewerkt. Het kabinet heeft zich ten doel gesteld de doorlooptijden in
strafzaken aanzienlijk te bekorten. Hier wordt langs verschillende lijnen aan
gewerkt. Politie en Openbaar Ministerie zijn gezamenlijk een initiatief gestart
om te komen tot een snelle selectie en afdoening van eenvoudige strafzaken
«aan de voorkant» (het zogeheten ZSM-traject). Dit traject loopt inmiddels in
de G4 en in Den Bosch, en moet in 2012 leiden tot een uniforme landelijke
werkwijze. Daarnaast is er een traject gestart gericht op verbetering en
versnelling van de werkprocessen van de verschillende ketenpartners, van
politie tot en met de Rechtspraak. Uitgangspunt daarbij is dat de professional
zelf aan de slag gaat met verbetering en versnelling van de eigen werkprocessen. In maart 2011 is gestart in de regio’s Maastricht, Arnhem en Haarlem,
en in 2012 moeten in alle regio’s verbetertrajecten lopen. Verder vindt er, om
vertraging in de overdracht tussen de gerechtshoven en de Hoge Raad te
voorkomen, sinds enige tijd structureel overleg plaats over de termijn
waarbinnen de stukken ter cassatie worden aangeboden. Hiermee kunnen
vertragingen zoals in de onderhavige casus worden voorkomen. Tot slot wijs
ik op het wetsvoorstel versterking cassatierechtspraak, dat de Hoge Raad in
staat moet stellen zich als cassatierechter op zijn kerntaken te concentreren.
Dit zal de werklast van de Hoge Raad helpen verlichten, doordat zaken die
naar hun aard niet thuishoren bij de Hoge Raad, versneld en eenvoudig
kunnen worden afgedaan.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2010–2011, Aanhangsel

2