Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2011–2012

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1384
Vragen van de leden Gesthuizen en Van Gerven (beiden SP) aan de
ministers voor Immigratie en Asiel en van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
over het bericht dat huisartsen aan de bel trekken over de situatie van
vreemdelingen in de opvang (ingezonden 7 november 2011).
Antwoord minister Leers (Immigratie, Integratie en Asiel), mede namens de
minister van Volksgezond, Welzijn en Sport (ontvangen 23 december 2011) Zie
ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011–2012, nr. 852
Vraag 1
Bent u bekend met het artikel over inhumane opvang en medische zorg van
uitgeprocedeerde asielzoekersgezinnen en huisartsen die hierover de
noodklok luiden?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Klopt het dat het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) overheidstaken
uitvoert, die zijn vastgelegd in een contract met zorgverzekeraar Menzis?
Heeft u inzicht in dit contract?
Antwoord 2
In artikel 3 van de Wet COA is bepaald dat het COA belast is met de materiële
en immateriële opvang van asielzoekers in een opvangcentrum. Daartoe
behoort de dekking van ziektekosten. Dit is opgenomen in artikel 9 van de
Regeling verstrekkingen asielzoekers en andere categorieën vreemdelingen
2005 (Rva 2005). Het COA dient een ziektekostencontract af te sluiten ter
dekking van de kosten van het door mij vastgestelde pakket medische
voorzieningen (de Regeling Zorg Asielzoekers). Het COA heeft aan deze
wettelijke verantwoordelijkheid voldaan en aan de hand van een openbare
aanbesteding voor de curatieve zorg een overeenkomst gesloten met
zorgverzekeraar Menzis. Ik ben bekend met deze overeenkomst.

1

ah-tk-20112012-1384
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2011

http://nos.nl/artikel/308230-opvang-uitgeprocedeerde-gezinnen-inhumaan.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

1

Vraag 3
Wat vindt u ervan dat het COA u verantwoordelijk houdt voor het beleid met
betrekking tot de medische zorg? Acht u het wenselijk dat huisartsen door het
COA naar u worden doorverwezen, terwijl u de huisartsen weer terugverwijst
naar het COA? Kunt u toelichten wat hier is misgegaan en wat u hieraan kunt
doen?
Antwoord 3
De inrichting van de gezinslocatie is in samenspraak tussen het COA en mij
tot stand gekomen. Het COA heeft hier vervolgens uitvoering aan gegeven en
dit als zodanig de huisartsen ook medegedeeld. Daar waar de huisartsen door
het COA zijn verwezen naar mij en andersom is waarschijnlijk sprake geweest
van miscommunicatie.
Vraag 4
Klopt het dat er een gesprek plaatsvindt tussen Menzis en het COA? Bent u
bereid om de resultaten hiervan met het COA te bespreken of hierover de
Kamer te informeren? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het COA en Menzis (Menzis COA Administratie (MCA) en het Gezondheidscentrum Asielzoekers (GC A) zijn continu met elkaar in gesprek. Zodra een
van beide organisaties bemerkt dat er belemmeringen optreden in de
uitvoering van de medische zorg, bespreken zij dat met elkaar. Dit is voor de
wijzigingen op het centrum in Katwijk niet anders.
Voor het overige verwijs ik u naar mijn antwoord op de vragen 3 en 4 van de
leden Dibi en Voortman.
Vraag 5
Is er inmiddels voor gezorgd dat de uitgeprocedeerde asielzoekers toegang
hebben tot medische zorg? Hoe is dit geregeld na het einde van het contract
met Menzis?
Antwoord 5
De toegang tot de medische zorg is vanaf de start van de gezinslocatie
overeenkomstig het huidige zorgmodel geborgd geweest. Dit betekent dat
asielzoekers voor de toegang tot de zorg gebruik kunnen maken van het
inloopspreekuur bij een huisarts of praktijkondersteuner op het asielzoekerscentrum, zelfstandig een afspraak maken met de huisarts van het centrum of
via de praktijklijn van het GC A (7 dagen in de week, 24 uur per dag) een
afspraak maken.
Daarnaast kan in nood- of spoedeisende gevallen gebruik worden gemaakt
van 112. Via het Tolk- en Vertaalcentrum Nederland (TVcN) kunnen professionele tolken worden ingeschakeld.
Het huidige contract met zorgverzekeraar Menzis heeft een looptijd tot
1 januari 2014. Conform Europese richtlijnen is het COA verplicht de
desbetreffende dienstverlening aan te besteden. De voorbereidingen voor
deze aanbesteding starten in 2012.
Vraag 6
Erkent u dat er eerder door Menzis COA Administratie (MCA) en Gezondheidscentrum Asielzoekers (GCA) is getracht om bij het COA aan te geven dat
de medische zorg schromelijk tekortschiet of zal schieten door de statuswijzigingen van zowel AZC Katwijk (nu een gezinsopvanglocatie (GOL)) en van
AZC Vught (nu een vrijheidsbeperkende locatie (VBL))?2 Wat is hierop de
reactie geweest van het COA? Hebben zij de zorgen van Menzis serieus
genomen? Bent u op de hoogte gebracht van de gezondheidsrisico’s die
Menzis en de huisartsen aan hebben willen kaarten?
Antwoord 6
Zoals eerder aangegeven zijn COA en Menzis continu met elkaar in gesprek.
Daarbij worden ook belemmeringen in de uitvoering van de zorg duidelijk.
Het COA en Menzis hebben afspraken gemaakt hoe in het vervolg om te gaan
2

Memo MCA en GCA d.d. 26 mei 2011 over gevolgen plotselinge omklap van AZC. Deze
memo behoort bij de brief van Menzis d.d. 29 juli 2011 richting COA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

2

met wijzigingen, binnen de opdracht die het COA heeft ten aanzien van het
uit te voeren beleid.
Na de signalen van de huisartsen en de brief van de IGZ hebben het COA en
GC A voor de langere termijn afspraken gemaakt over verhuizingen in een
situatie waarin een opvanglocatie in korte tijd van bewoners wisselt en een
andere status krijgt. Deze afspraken hebben ten doel de medische risico’s te
ondervangen die aan de orde kunnen zijn bij de uitzonderlijke situatie van
een plotselinge statuswijziging van een asielzoekerscentrum. De afspraken
hebben betrekking op onder meer de duur en invulling van de voorbereidingsperiode voor GC A om zorg te blijven garanderen, voor die bewoners
die zorg nodig hebben. Bewoners die niet zorgbehoevend zijn kunnen dan
bijvoorbeeld met voorrang overgeplaatst worden, zorgbehoevenden later.
Daarnaast heb ik expliciet de opdracht gegeven dat een overplaatsing pas zal
plaatsvinden nadat het continueren van de medische behandeling op de
nieuwe locatie is gewaarborgd.
Het feit dat het COA en Menzis regelmatig met elkaar overleggen en de wijze
waarop voornoemde afspraken tussen beide partijen tot stand zijn gekomen
overtuigt mij ervan dat COA en Menzis hun verantwoordelijkheid waarmaken
en elkaars rol serieus nemen.
Vraag 7
Wat is uw reactie op de noodkreten van Menzis COA Administratie en
Gezondheidscentrum Asielzoekers en de zorgen die zij hebben geuit in hun
brieven?3
Antwoord 7
Ik neem deze signalen serieus en ik stel vast dat het COA dit ook doet. Zoals
beschreven in het antwoord op vraag 6 hebben het COA en GC A voor de
langere termijn afspraken gemaakt in een situatie waarin een locatie in korte
tijd van bewoners wisselt en een andere status krijgt.
Met het COA heb ik bevestigd dat het uitgangspunt moet zijn dat de
continuïteit van de medische behandeling steeds moet zijn gegarandeerd
alvorens een gezin te verhuizen.
Vraag 8
Hoe komt het volgens u dat in beide genoemde gevallen problemen zijn
ontstaan met de overdracht van de dossiers van bewoners?
Antwoord 8
Ik verwijs hier in dit verband naar de hierboven opgenomen beantwoording
van de kamervragen van de heer Voortman en de heer Dibi, in het bijzonder
mijn antwoord op vraag 5.
Vraag 9
Klopt de uitspraak van Menzis dat er op genoemde locaties alleen sprake is
van de medisch noodzakelijke zorg? Wat verstaat u daaronder?
Antwoord 9
Ja, in overeenstemming met het koppelingsbeginsel in artikel 10 van de
Vreemdelingenwet 2000 heb ik met het COA afgesproken de medische zorg
op de gezinslocaties zodanig te regelen dat volwassenen toegang hebben tot
medisch noodzakelijke zorg. Kinderen op de gezinslocaties hebben, uiteraard
op indicatie van de zorgverlener, recht op alle voorzieningen van de Regeling
Zorg Asielzoekers.
De beoordeling of medische zorg noodzakelijk is, komt toe aan de medische
professional. Het gaat om elke vorm van zorg die de medische professional
noodzakelijk acht en daarbij is geen enkele vorm van zorg op voorhand
uitgesloten.
Vraag 10
Gaat u alsnog onderzoek laten verrichten naar de invulling die door het COA
wordt gegeven aan de medische zorg in een VBL danwel GOL of in ieder
geval naar de mogelijkheden die het COA aan huisartsen en andere medici
3

Memo MCA en GCA d.d. 26 mei 2011 over gevolgen plotselinge omklap van AZC. Deze
memo behoort bij de brief van Menzis d.d. 29 juli 2011 richting COA.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

3

biedt om uitgeprocedeerde asielzoekers de nodige medische zorg te
verschaffen? Zo nee, wat moet er nog gebeuren alvorens het COA overgaat
tot actie of u het COA daartoe maant?
Antwoord 10
Zoals blijkt uit mijn beantwoording op vraag 5 is de toegang tot medische
zorg gewaarborgd. Ik treed niet in de beoordeling die vervolgens moet
plaatsvinden, namelijk of medische zorg noodzakelijk is. Deze beoordeling
komt toe aan de medische professional. Ik zie dan ook geen aanleiding om
nader onderzoek te doen.
Vraag 11
Herkent u de schrijnende situatie in de gezinslocaties? Klopt het beeld dat de
huisartsen geven over de inhumane leefomstandigheden? Zo ja, wat is uw
verklaring? Zo nee, waarom denkt u dat zij dit beeld op deze manier hebben
geschetst?
Antwoord 11
Nee, ik herken het beeld van de schrijnende situaties op de gezinslocatie niet.
De opvang van gezinnen op de gezinslocatie geschiedt op locaties die
voorheen werden gebruikt als asielzoekerscentrum. Aan de inrichting van
deze locaties is niets veranderd. Ik heb begrepen dat de gezinslocaties ten
tijde van de verhuizingen een rommelige aanblik hadden omdat op korte
termijn een grote groep vreemdelingen naar een andere plaats moest worden
overgeplaatst, maar zoals ik zelf heb kunnen vaststellen tijdens mijn
werkbezoek aan de gezinslocatie Katwijk op 15 december jl., is dat inmiddels
voorbij.
Toelichting:
Deze vragen dienen ter aanvulling op eerdere vragen terzake van de leden
Voortman en Dibi (beiden GroenLinks), ingezonden 7 november 2011
(vraagnummer 2011Z22178)

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, Aanhangsel

4