Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2014–2015

31 524

Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie

Nr. 229

BRIEF VAN DE MINISTER EN STAATSSECRETARIS VAN
ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 10 december 2014
Het Berechja College is een kleine scholengemeenschap die zowel vmbo
(ca. 385 leerlingen) als mbo (ca. 180 leerlingen) aanbiedt op Urk. Het
verzorgde onderwijs sluit nauw aan op de lokale economie. Voor de
gemeente Urk en de provincie Flevoland zijn de visserij, visverwerkende
industrie en nautische sector van grote economische betekenis. Helaas
heeft het Berechja College ernstige financiële problemen die zijn ontstaan
door oplopende exploitatietekorten en nieuwbouw zonder toereikende
financiële dekking. In onze brief van 11 april 2014 (Kamerstuk 31 524, nr.
204) hebben wij u geïnformeerd dat het Berechja College onder aangepast
financieel toezicht staat.
Wij hebben het bestuur en de Raad van Toezicht ter verantwoording laten
roepen door onze ambtenaren. Daarna zijn de bestuurders teruggetreden
en is een interim-bestuurder aangesteld. De interim-bestuurder constateerde dat Berechja in deze vorm zowel financieel als kwalitatief niet
langer bestaansrecht heeft. Zonder ingrijpen is een faillissement op korte
termijn onafwendbaar.
Een faillissement zou tot gevolg hebben dat circa 565 leerlingen
halverwege het schooljaar op straat komen te staan. Met name voor de
mbo-leerlingen zou de continuïteit van het onderwijs op Urk in gevaar
komen.
Desalniettemin kan van een ongeclausuleerde Rijksbijdrage geen sprake
zijn. In dit soort gevallen gelden de aanbevelingen van de Ministeriële
Commissie Vernieuwing Publieke Belangen. Deze houden in dat de
overheid bij een dreigend faillissement geen financiële steun geeft, tenzij
een publiek belang in gevaar komt én de maatschappelijke kosten van
ingrijpen na een faillissement hoger zijn dan de maatschappelijke kosten
van ingrijpen voor faillissement. Na extern onderzoek is gebleken dat de
negatieve gevolgen (kosten) voor de samenleving van een faillissement
hoger zijn dan het verlenen van financiële steun. Het door Berechja

kst-31524-229
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2014

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 524, nr. 229

1

verzorgde onderwijs is zeer belangrijk voor de lokale en regionale
economie en de geografische afstand tot vervangend onderwijs is voor
het overgrote deel van de mbo-studenten groot. Daarom is het continueren van het door Berechja verzorgde onderwijs van groot belang.
Daarenboven hebben wij als voorwaarde voor ingrijpen bij Berechja
gesteld dat het belangrijk is dat alle betrokken partijen (gemeente,
provincie, huisbank) een bijdrage leveren en zich, ook op de langere
termijn, verbinden aan deze oplossing.
De interim-bestuurder heeft alle betrokken partijen bereid gevonden om
gezamenlijk bij te dragen aan het continueren van het door Berechja
verzorgde onderwijs.
ROC Friese Poort is bereid om de mbo-opleidingen en bijbehorende
faciliteit van Berechja over te nemen, te investeren in het onderwijs en om
de kwaliteit van de opleidingen te verbeteren. Het vmbo van Berechja kan
zelfstandig verder als de betrokken partijen daaraan meewerken. Wij
hebben Berechja in overweging gegeven voor het voortgezet onderwijs
samenwerking te zoeken met een ander bestuur teneinde de continuïteit
van het onderwijs ook voor de verdere toekomst te garanderen.
De huisbank van Berechja is bereid de nog uitstaande leningen zonder
kosten vervroegd volledig te laten aflossen. Gedeeltelijke herfinanciering
vindt dan plaats via schatkistbankieren onder de gebruikelijke
voorwaarden. De gemeente Urk staat garant voor deze lening bij
schatkistbankieren, zoals vereist is in het voortgezet onderwijs. Verder
heeft de gemeente Urk zich, onder voorwaarden, bereid verklaard garant
te staan voor een bedrag van maximaal € 60.000 per jaar voor de duur
van vijf jaar als de financiële gezondheid van de vmbo school in gevaar
komt.
Zowel de gemeente als de provincie willen financieel bijdragen aan het
voortbestaan van het vmbo van (voormalig) Berechja. Gedeputeerde
staten van de provincie Flevoland hebben de intentie uitgesproken
eenmalig een half miljoen euro te willen bijdragen. De gemeente Urk
heeft aangegeven grond te willen kopen van Berechja voor een half
miljoen euro. De gemeente stelt de grond gratis ter beschikking aan de
school. De provinciale staten van Flevoland en de gemeenteraad van Urk
moeten hiermee nog formeel instemmen.
Nu alle betrokken partijen bereid zijn om financieel bij te dragen aan het
voortbestaan van vmbo- en mbo-onderwijs van Berechja op Urk hebben
wij gezien de uitzonderlijke situatie na uitvoerige afweging van alle
belangen besloten eenmalig € 1,5 miljoen bij te dragen om een oplossing
voor Berechja mogelijk te maken als de provincie Flevoland en de
gemeente Urk hun intentie gestand doen.
Het is triest dat Berechja door falend bestuur in de problemen is gekomen.
Wij laten daarom onderzoeken of het mogelijk is om de verantwoordelijke
bestuurders aansprakelijk te stellen voor de ontstane problemen bij
Berechja.
De komende tijd zal de Inspectie van het Onderwijs de financiën en
onderwijskwaliteit van het zelfstandige vmbo Berechja nauwgezet blijven
volgen. Ditzelfde geldt voor de kwaliteit van de mbo-opleidingen van
Berechja die ondergebracht worden bij ROC Friese Poort.
Voor het onderbrengen van het mbo bij ROC Friese Poort en het
zelfstandig voortbestaan van het vmbo worden de komende periode de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 524, nr. 229

2

noodzakelijke stappen gezet. Voor het zelfstandige vmbo zal een nieuwe
Raad van Toezicht aantreden en in overleg met de interim-bestuurder zal
een nieuwe directeur aangesteld worden.
De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
M. Bussemaker
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
S. Dekker

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, 31 524, nr. 229

3