2019D23295

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
De vaste commissie voor Justitie en Veiligheid heeft een aantal vragen en
opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Justitie en Veiligheid over
de JBZ-Raad van 6 en 7 juni 2019 in Luxemburg (JBZ-onderwerpen op het
terrein van asiel- en vreemdelingenbeleid) over de brieven van de
Minister van Veiligheid en Justitie van 28 mei 2019 over de geagendeerde
agenda (Kamerstuk 32 317, nr. 554) en het verslag van de informele
JBZ-Raad van 7 en 8 maart te Brussel van 28 maart 2019 (Kamerstuk
32 317, nr. 549), de brief van de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid
van 4 april 2019 inzake de Nederlandse inzet in Europese grens- en
kustwacht in 2019 (Kamerstuk 32 317, nr. 550) en de brief van de Minister
van Buitenlandse Zaken van 15 februari 2019 inzake het fiche: over de
wijzigingsvoorstellen ETIAS (Kamerstuk 22 112, nr. 2771)
De voorzitter van de commissie,
Van Meenen
De waarnemend griffier van de commissie,
Tielens-Tripels

nds-tk-2019D23295

1

Inhoudsopgave
I
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Terugkeerrichtlijn
Gemeenschappelijk Europees asielstelsel
Meerjarig financieel kader
Discussiestuk Roemeens EU- voorzitterschap over toekomst
migratiebeleid
Nederlandse inzet in Europese grens- en kustwacht in 2019
Ontwikkelingen Libië
Appreciatie Commissiemededeling over voortgang Europese
Migratieagenda (verslag JBZ-raad 7 en 8 maart)
Overig

Algemeen
De leden van de VVD-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de geannoteerde agenda van de JBZ-raad van 6-7 juni 2019 te
Luxemburg op het terrein van asiel- en vreemdelingenbeleid en danken
de bewindspersonen van Justitie en Veiligheid voor de toezending van de
stukken. Zij hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De leden van de PVV-fractie hebben met verbazing kennisgenomen van de
uitspraken van de Minister-President in Nieuwsuur d.d. 16 mei jl. over het
herinvoeren van grenscontroles met Oost-Europa indien deze landen
weigeren asielzoekers op te nemen. Deze leden hebben veel waardering
voor landen als Hongarije en Polen die opkomen voor hun eigen
soevereiniteit en weigeren naar de pijpen van de EU te dansen. Deze
leden vragen waarom het kennelijk wel mogelijk is de grenzen te sluiten
voor inwoners van deze Europese landen, maar niet voor criminele
asielzoekers en terroristen die via andere landen naar Nederland komen?
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de stukken
geagendeerd voor het schriftelijk overleg JBZ-Raad op 6 en 7 juni. Zij
hebben hierover nog enkele vragen.
De leden van de D66-fractie zijn bezorgd over de stilstand in de discussie
over het Europese asielbeleid en vragen u, nu de verkiezingen voorbij zijn,
zich in te spannen teneinde deze discussie weer op gang te brengen.
Genoemde leden vragen welke stappen u hiertoe gaat ondernemen, welke
oplossingen u voor ogen heeft en welke houding u van de andere
EU-lidstaten verwacht? Ook hebben deze leden vernomen dat het kabinet
afspraken heeft gemaakt met Frankrijk en Duitsland over nauwere
samenwerking bij het terugnemen van economische migranten door
herkomstlanden, en vragen u nader toe te lichten wat deze afspraken
inhouden, met wie ze zijn gemaakt en per wanneer ze inwerking zijn
getreden of zullen treden. Voorts vragen bovengenoemde leden of er nog
een juridische grondslag aan deze afspraken ten grondslag ligt, en zo ja
welke? Wanneer kan de Kamer de Nederlandse inzet voor de Europese
strategische planning op migratie en asielterrein tegemoet zien?
De leden van de GroenLinks-fractie hebben de geagendeerde stukken tot
zich genomen.
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de stukken. Zij
hebben nog een aantal vragen en opmerkingen.
De Leden van de ChristenUnie-fractie hebben met belangstelling
kennisgenomen van de geannoteerde agenda van de Raad Justitie en
Binnenlandse Zaken ten aanzien van de onderwerpen asiel en migratie,

2

het verslag van de bijeenkomst van maart jl. en de overige relevante
stukken. Zij hebben daarover een aantal vragen en opmerkingen.
Terugkeerrichtlijn
Voor de leden van de VVD-fractie is het van groot belang dat er in de
Europese Unie (EU) snellere grensprocedures komen waarbij migranten
aan de buitengrens in gecontroleerde centra te horen krijgen of zij recht
hebben op asiel en zo niet, direct teruggestuurd kunnen worden.
Griekenland en Italië zijn echter nog niet akkoord met de voorstellen op dit
punt, zo begrijpen de voorgenoemde leden. Kunt u bevestigen dat u
desondanks in de Raad zult vasthouden aan het belang van de snellere
grensprocedures en gecontroleerde centra? Kunt u aangeven welke inzet
in de EU wordt overwogen richting Italië en Griekenland teneinde hun
steun te vergaren? De tekst suggereert mogelijk extra financiering voor
deze landen. Over welke bijdrage gaat het en onder welke voorwaarden
zou dit volgens de Europese Commissie moeten plaatsvinden? Is dat ook
waar Nederland aan denkt, of zijn er andere (druk)middelen?
Kunt u voorts aangeven hoe en op welke wijze momenteel vanuit de
Europese Commissie wordt gewerkt aan afspraken met Afrikaanse landen
over gecontroleerde centra aan Afrikaanse zijde, zodat mensen niet eerst
de overtocht naar de EU maken, maar daar al te horen krijgen of zij in
aanmerking komen voor asiel? Kunt u toezeggen aandacht voor dit punt
te zullen blijven vragen?
Kunt u aangeven of de verruimde mogelijkheden voor vreemdelingendetentie in de conceptrichtlijn ook betekent dat er in de toekomst voldoende
titel is te stellen dat bij overlast gepleegd door asielzoekers, wordt
voldaan aan het criterium «risico op onttrekking aan toezicht», zodat
overlastgevende asielzoekers sneller vast kunnen worden gezet in
afwachting van hun uitzetting? Kunt u aangeven of de conceptrichtlijn ook
gevolgen heeft voor de lengte van de periode dat een lidstaat een
tijdelijke verblijfsvergunning mag toekennen, zonder deze om te hoeven
zetten naar een permanente? Welke termijn is nu maximaal toegestaan en
welke termijn is mogelijk het gevolg van deze Richtlijn?
Wanneer verwacht u dat de triloog-fase zal kunnen aanvangen, zo vragen
de leden van de VVD-fractie?
De leden van de PVV-fractie lezen in de brief van de Minister dat in het
huidige tekstvoorstel van de Terugkeerrichtlijn de mogelijkheid is
opgenomen vreemdelingen die niet rechtmatig in een lidstaat verblijven
en een gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid,
in bewaring worden gesteld om hun uitzetting voor te bereiden. Kunt u
het «gevaar voor de openbare orden en nationale veiligheid» nader
duiden? Kunnen alle niet rechtmatig verblijvende vreemdelingen die een
misdrijf hebben gepleegd op grond van de herziene Terugkeerrichtlijn in
vreemdelingendetentie worden geplaatst? Zo nee, waarom niet? Was dit
niet de inzet van het kabinet?
Het is de aan het woord zijnde leden een doorn in het oog dat in het
nieuwe tekstvoorstel van de Terugkeerrichtlijn, detentie nog steeds
gekoppeld moet zijn aan een terugkeerproces. Wat deze leden betreft
hebben illegalen altijd de mogelijkheid, al dan niet zelfstandig, terug te
keren naar hun land van herkomst of een veilig derde land. Deelt u deze
mening? Zo ja, Waarom wordt dan geaccepteerd dat vreemdelingen, die
hun terugkeerproces traineren, bijvoorbeeld door identiteitspapieren zoek
te maken, waardoor geen zicht is op uitzetting, gewoon weer vrij in onze
samenleving rond kunnen lopen? De leden van de PVV-fractie vragen tot
welke resultaten de 140 miljoen euro die de EU heeft betaald om het
aantal illegale oversteekpogingen vanuit Marokko omlaag te brengen tot
nu toe heeft geleid? Als mogelijk punt staat de toetreding van Bulgarije en

3

Roemenië tot de Schengenzone geagendeerd. Kunt u garanderen dat deze
corrupte landen nooit en te nimmer tot Schengen zullen worden toegelaten?
De leden van de CDA-fractie lezen dat op de geannoteerde agenda de
Terugkeerrichtlijn besproken zal worden tijdens de aankomende JBZ-raad.
Deze leden merken op dat er geen overeenstemming is bereikt over het
invoeren van een grensprocedure en dat dit onderwerp daarom als
gedeeltelijke algemene oriëntatie geagendeerd staat. Kunt u uiteenzetten
waarover precies geen overeenstemming bereikt kan worden, waar liggen
de blijkbaar onoverkomelijke geschillen? Deze leden lezen dat er sprake is
van een aantal precaire compromissen voor wat betreft artikelen over
rechtsmiddelen, bewaring en risico op onderduiken en dat deze compromissen kwetsbaar zijn bij het trachten te bereiken van overeenstemming.
Kunt u aangeven of dit tevens opgaat voor het voorstel een detentiegrond
te introduceren voor «vreemdelingen die niet rechtmatig in een lidstaat
verblijven en een gevaar vormen voor de openbare orde of nationale
veiligheid»? Kan het krachtenveld binnen de EU omtrent deze detentiegrond uiteenzetten?
De leden van de CDA-fractie lezen in «A renewed European Agenda on
Migration» van het Ministerie van Buitenlandse zaken dat het kabinet wilt
inzetten op het voorkomen van «last minute appeals or new asylum
procedures». Zij delen deze stelling en vragen uiteen te zetten hoe u van
plan bent dit te verwezenlijken en hoe u dit op EU niveau probeert te
bewerkstelligen, bijvoorbeeld in de aankomende JBZ-raad? De leden van
de CDA-fractie vragen of u bereid bent in de JBZ-raad te pleiten tot het
eerder overgaan tot niet-vrijwillig vertrek, om zodoende de terugkeercijfers omhoog te krijgen? Bent u bereid deze optie bij aankomende
JBZ-raad op tafel te leggen?
De leden van de D66-fractie constateren dat er nog discussie binnen de
Raad is over de voorgestelde grensprocedures en vragen welke randvoorwaarden zijn verbonden aan de voorgestelde grensprocedures door de
Europese Commissie? Hoe ziet de voorgestelde grensprocedure er nu uit
en welke voor- en nadelen ziet u daarbij? Hoe kansrijk acht u de inzet van
de Europese Commissie dat EU-lidstaten verplicht worden de grensprocedures uit te voeren? Wat bedoelt u precies met de wens tot meer
flexibiliteit? Deze leden vragen waarom een geïndividualiseerde risicobeoordeling als het gaat om vreemdelingenbewaring een aanpassing
betekent van het Nederlandse systeem? De leden van de D66-fractie zijn
positief over het standpunt dat het Europese parlement heeft ingenomen
ten opzichte van de terugkeerrichtlijn en vragen wat u vindt van dit
standpunt, met name als het gaat om de versterking van rechtsbescherming en de belangen van het kind meer voorrang geven?
De leden van de GroenLinks-Fractie merken op dat u schrijft in uw
appreciatie van de voorstellen van de Europese Commissie dat afspraken
over ontscheping en terugkeer met Noord-Afrikaanse landen onontbeerlijk
zijn voor een structurele oplossing. De leden van de GroenLinks-fractie
vragen met welke Noord-Afrikaanse landen de Europese Commissie op
korte termijn verwacht dergelijke afspraken te maken. Indien u ook
constateert dat er momenteel geen enkel perspectief is op het maken van
zulke afspraken, vragen deze leden aan te geven waarom de Europese
Commissie het nodig acht dit steeds in de discussie te blijven brengen.
De leden van de GroenLinks-fractie merken op, dat u in heeft gezet en
blijft inzetten op het verruimen van de gronden voor vreemdelingendetentie in de Terugkeerrichtlijn, «vooral voor criminele illegale vreemdelingen en overlastgevers». Deze leden zouden graag toegelicht krijgen in

4

welke specifieke situaties volgens u geen vreemdelingendetentie kan
worden toegepast, terwijl dit in haar ogen wel zou moeten.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat u zich bij de onderhandeling
over de Terugkeerrichtlijn inzet voor ruimere detentiemogelijkheden om
zo «een betere balans tussen individuele rechtsbescherming en een
integer terugkeerproces» te realiseren. Deze leden krijgen graag nader
toegelicht op welke wijze de individuele rechtsbescherming en een integer
terugkeerproces strijdig met elkaar zouden zijn, en op basis van welke
analyse u meent dat sprake is van disbalans.
In de geannoteerde agenda schrijft u dat er op het gebied van de
Terugkeerrichtlijn sprake is van «een aantal precaire compromissen voor
wat betreft artikelen over rechtsmiddelen, bewaring en risico op onderduiken.» Deze leden zouden graag een nadere omschrijving ontvangen
welke compromissen precies «precair» zijn, en wat de taxatie van de
regering is over de kans dat deze compromissen staande blijven tijdens
de onderhandeling met het nieuwe Europese parlement.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen of het klopt dat Nederland zich
verzet tegen het opnemen van criteria aan de hand waarvan individueel
moet worden getoetst of er sprake is van onttrekkingsrisico voordat
vreemdelingendetentie wordt opgelegd. Indien dit klopt, vragen deze
leden dit nader te motiveren. Voorts vragen deze leden of hieruit afgeleid
kan worden dat er voor het toepassen van vreemdelingendetentie in
Nederland op het moment dus géén individuele risicobeoordeling wordt
gemaakt.
De leden van de GroenLinks-fractie vragen wat het doel is van het in de
Terugkeerrichtlijn opgenomen minimum voor de maximumperiode voor
vreemdelingendetentie. Indien u hier ook geen meerwaarde inziet, bent u
dan bereid te bepleiten dat dit wordt geschrapt? Zo nee, waarom niet? De
leden van de GroenLinks-fractie vragen of u bereid bent te bepleiten dat
kinderen worden uitgezonderd van vreemdelingendetentie en zo nee,
waarom niet.
De leden van de SP-fractie vragen hoe u aankijkt tegen de huidige stand
van zaken als het gaat om de onderhandelingen en het voorlopig resultaat
met betrekking tot de Terugkeerrichtlijn? Hoe verhoudt zich dit tot hetgeen
de u heeft ingebracht in het overleg van 31 oktober 2018? Waar zitten de
plussen en minnen wat u betreft? Gaat u ervoor zorgen dat kinderen niet
in detentie worden geplaatst? En indien dit toch gebeurt, dat dit niet
langer dan twee weken het geval zal zijn? Bent u van mening dat het voor
een rechtvaardig asielbeleid belangrijk is tot overeenstemming te komen
teneinde de grensprocedures te versnellen? Zou de wens voor meer
flexibiliteit daaraan niet ondergeschikt moeten zijn?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat er geen overeenstemming is in de Raad over de grensprocedure. Deze leden zouden graag
willen weten wat de meningsverschillen zijn op dit onderwerp en wat
precies de Nederlandse positie is hierover. Zijn het juist de landen waar
migranten en vluchtelingen het gebied van de Europese Unie binnenkomen die niet met het voorstel in kunnen stemmen en zo ja, wat zijn de
bezwaren? Ook willen deze leden weten of de grensprocedure er feitelijk
op neerkomt dat iedereen die asiel aanvraagt eerst een periode in detentie
wordt genomen?
Wat de verruiming van de mogelijkheden betreft om detentie toe te
passen voor vreemdelingen die geen rechtmatig verblijf hebben en een
gevaar vormen voor de openbare orde of de nationale veiligheid, kunnen

5

de leden van de ChristenUniefractie instemmen. Zij vragen echter wel hoe
vastgesteld wordt of iemand aan een gevaar vormt voor de openbare
orde of de nationale veiligheid. Zou aanvaarding van dit voorstel volgens
u betekenen dat overlastgevende asielzoekers zoals waar Nederland ook
mee te kampen gemakkelijker in detentie genomen kunnen worden of zal
dit in de praktijk toch lastig blijken?
Deze leden zouden graag willen weten wat precies bedoeld wordt met de
verbreding van de definitie van terugkeer naar andere landen dan
herkomst- of transitielanden. Deze leden hebben niet duidelijk voor ogen
welke landen hiervoor in aanmerking zouden kunnen of willen komen.
Kunt u uiteenzetten op wat voor situaties dit doelt en waarom dit een
Nederlandse wens is? Welke waarborgen gelden hier en waar zijn die voor
nodig?
Meerjarig financieel kader
De leden van de GroenLinks-fractie lezen in de geannoteerde agenda dat
op 29 mei opnieuw in de Coreper gesproken is over het compromisvoorstel voor het Asiel en Migratiefonds (AMF). Deze leden vragen u te
beschrijven wat de uitkomst van deze bespreking in Coreper is. Ten
aanzien van de discussie over het Fonds voor geïntegreerd grensbeheer
en het instrument voor financiële steun voor grensbeheer en visa, het
AMF en het Intern Veiligheidsfonds (ISF) vragen de voorgenoemde leden
een nadere beschouwing over de subsidiariteit. Zo vragen zij of nader
gemotiveerd kan worden waarom het een meerwaarde heeft om voor het
ISF, een EU-budget te creëren wat vervolgens weer grotendeels terugvloeit naar de EU-lidstaten. Bent u voornemens zich tegen de afzonderlijke
voorstellen, zoals het BMVI, het AMF en het ISF, te keren zolang geen
akkoord is bereikt over de totale omvang van het MFK?
Gemeenschappelijk Europees asielstelsel
De leden van de Groenlinks-fractie zijn blij te kunnen constateren dat, in
ieder geval bij de Europese Commissie, nog ambitie bestaat om een
gemeenschappelijk Europees asielbeleid van de grond te doen komen. Zij
vragen de regering concreet uiteen te zetten wat zij voornemens is te
doen teneinde ervoor te zorgen dat deze ambitie ook door de nieuw
samen te stellen Europese Commissie zal worden gedragen.
De leden van de SP-fractie vragen of u een stand van zaken kunt geven
over de onderhandelingen met betrekking tot de procedureverordening?
Het uitblijven van overeenstemming over het gemeenschappelijk
Europees asielbeleid, lijkt ondanks de Europese verkiezingen onveranderd. Hoe kijkt u hier tegenaan? Is er enig uitzicht op een doorbraak in
de nabije toekomst? De migratie van (kansloze) asielzoekers tussen
Schengenlanden neemt niet af. Er blijven ook veel veiligelanders naar
Nederland komen. Wanneer gaat u opnieuw grenscontroles invoeren,
zoals de premier aankondigde in Nieuwsuur van 16 mei 2019? Als
Oost-Europese landen medewerking blijven weigeren aan beleid rond een
eerlijke verdeling van vluchtelingen, is verwijdering van deze landen uit
de Schengenzone dan een denkbare sanctie? Wanneer gaat u daaraan
werken? Zo nee, welke andere sancties gaat u nemen teneinde
medewerking van deze landen te bereiken?
Discussiestuk Roemeens EU-voorzitterschap over toekomst
migratiebeleid
De leden van de VVD-fractie vragen of u kunt aangeven wat de komende
periode, nu de EP verkiezingen achter de rug zijn, de strategische inzet

6

van Nederland zal zijn op het asiel- en migratieterrein in de EU, of op
welke termijn kunt u hierover een visie naar de Kamer sturen?
Welke kansen ziet u om het Nederlandse idee van een mogelijk kleinere
Schengenzone met lidstaten die constructieve afspraken maken over oa.
een strenge asielprocedure, naleven van Dublin, en verantwoordelijkheid
voor opvang, in de praktijk te brengen? Welke lidstaten zouden zich bij
een dergelijk initiatief willen aansluiten?
Welke ruimte ziet u voor bilaterale afspraken met derde landen over
terugkeer, zoals sommige EU-lidstaten nu al doen (bijv. Spanje met
Marokko)? Welke drukmiddelen overweegt u verder nog in te zetten
richting derde landen? De concept terugkeerrichtlijn spreekt van de
mogelijkheid om in EU verband een restrictieve toepassing van de Visum
code te hanteren richting een derde land dat niet meewerkt. Is dat ook de
inzet van Nederland en wat is daarnaast nog mogelijk, in het diplomatieke
verkeer dan wel anderszins?
De leden van de D66-fractie vinden de suggestie voor meer mogelijkheden tot legale migratie interessant en vragen hoe u dit voorstel van het
Roemeens voorzitterschap beoordeelt? Bent u bereid, mocht u dat nog
niet van plan zijn, de kabinetsappreciatie van de recente rapporten over
legale migratie van de Europese Commissie die u aan de Commissie
toestuurt, ook met de Kamer te delen?
Nederlandse inzet in Europese grens- en kustwacht in 2019
De leden van de CDA-fractie lezen dat aan de ene kant de Koninklijke
Marechaussee (KMar) moeite heeft haar capaciteit te laten groeien naar
het gewenste niveau en aan de andere kant Nederland personeel en/of
materieel zal leveren voor eventuele ad hoc uitvragen die Frontex in de
loop van het jaar kan doen. Deze leden zouden het zeer onwenselijk
vinden als een uitvraag van Frontex ten koste kan gaan van nationale
prioriteiten of capaciteiten op het gebied van personeel en materieel. Kunt
u uitleggen hoe deze afweging gemaakt zal worden bij een ad hoc
uitvraag van Frontex? Kunt u aangeven of nationale prioriteiten niet ten
koste zullen gaan van een eventuele uitvraag van Frontex? Is Nederland
bereid een eventueel verzoek van Frontex te weigeren indien dit ten koste
zal gaan van Nationale prioriteiten?
De leden van de CDA-fractie vragen of de KMar bij de noodzakelijke
maatregelen om haar capaciteit op orde te krijgen, de motie Van Dam c.s.
over gezamenlijke werving en selectie door veiligheidsdiensten in
ogenschouw heeft? Hoe geeft de KMar opvolging aan deze motie?
De leden van de CDA-fractie vragen hoe Frontex de bewaking van de
buitengrenzen vorm gaat geven als de daadwerkelijke inzet van het korps
vraag gestuurd zal plaatsvinden, waarbij de nationale taken niet in het
gedrang zullen komen? Welke taken gaat Frontex dan uitvoeren? Wat gaat
Frontex doen bij landen die niet in staat zijn hun nationale taken uit te
voeren? Kunt u uiteenzetten welke procedures er mogelijk zijn wat betreft
de bewaking van de gemeenschappelijke buitengrens indien de nationale
lidstaten niet in staat zijn hun taken uit te voeren en dat dit substantiële
gevolgen heeft voor irreguliere migratiestromen die de Schengenzone
binnenkomen?
Ontwikkelingen Libië
De leden van de VVD-fractie betreuren het feit dat de NGO Sea Watch haar
activiteiten weer heeft hervat en daarmee mogelijk mensensmokkel in de
hand werkt. Bent u bereid met uw collega’s te bespreken welke maatregelen er mogelijk zijn tegen NGO’s die, in de territoriale wateren en in de

7

search and rescue zone van landen, migranten uit bootjes halen en naar
het vaste Europese land brengen? Bent u bereid op Europees niveau de
suggestie op te werpen het aanzetten tot mensensmokkel, ook zonder dat
dit gepaard gaat met financieel gewin voor de NGO in kwestie, strafbaar
te stellen? Hoe beoordeelt u de situatie in Libië en het effect daarvan op
de afspraken met de Libische autoriteiten over de grens- en kustwacht
aldaar, het terugsturen van irreguliere migranten en het daarmee
voorkomen dat duizenden mensen de gevaarlijke oversteek over de
middellandse zee proberen te maken? Kunt u bevestigen dat Nederland
niet meer vluchtelingen naar Nederland zal halen dan de jaarlijks
afgesproken 500 via de UNHCR? Kunt u aangeven welke mogelijkheden er
zijn en welke inzet de EU momenteel pleegt voor evacuatie vanuit de
Libische detentiecentra naar opvang in de regio en terugkeer naar het
land van herkomst? Bent u bereid het principe van more for more en less
for less te bepleiten ten aanzien van landen die hun onderdanen uit Libie
niet willen terugnemen? Welke rol speelt de Europese Grens- en
Kustwacht nu en mogelijk in de toekomst als een verdere escalatie in Libië
ertoe zou leiden dat de Libische grens- en kustbewaking haar werk niet
meer goed kan doen?
De leden van de D66-fractie maken zich ernstige zorgen over het
oplaaiende geweld in Libië. Verschillende media schrijven over 1500 tot
meer dan 3000 vastzittende migranten in detentiecentra die in levensgevaar verkeren door het oplaaiende geweld. Deze leden vragen u met
klem zich ervoor in te zetten dat deze mensen geëvacueerd worden. Hoe
monitort u de huidige situatie in Libië en dan met name rondom Tripoli?
Hoe beoordeelt u de oproep van de UNHCR met betrekking tot de
evacuatie van migranten uit de detentiecentra? In hoeverre heeft u contact
met uw ambtsgenoten over de situatie en worden er (samen) acties
ondernomen? Kunt u bevestigen dat 27% van de migranten in de
detentiecentra minderjarig is? Welke oplossingen ziet u om met name
deze minderjarige migranten zo snel mogelijk te evacueren? Tevens
vragen de leden van de D66-fractie of het oplaaiende geweld in Libië nog
bepaalde gevolgen voor de Europese steun aan de Libische kustwacht
heeft, en zo ja, welke? In hoeverre kunnen de activiteiten van de Libische
kustwacht nog voldoende gemonitord worden en door wie?
De leden van de GroenLinks-fractie lezen in het verslag dat de humanitaire
noodsituatie in Libië is besproken. Deze leden zijn van mening dat het de
verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap is, en in het
bijzonder die van de EU vanwege het terugduwen van migranten, om
migranten uit de Libische kampen te evacueren, zeker nu een aantal van
deze kampen op of rond de frontlinie van de burgeroorlog in Libië liggen.
Deze leden vragen de regering of zij bereid is tijdens de JBZ-raad te
bepleiten dat EU-lidstaten, in navolging van Duitsland, Italië en
Zwitserland, de evacuatie van migranten uit deze kampen ondersteunen
door voor een aantal van hen hervestiging in de EU mogelijk te maken,
waaronder ook in Nederland.
De leden van de SP-fractie maken zich ernstige zorgen over de situatie in
Libië en de detentiecentra waar vluchtelingen belanden. Hoe staat het met
de belofte van de Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking om de detentiecentra te sluiten? Kunt u een beschrijving
geven van de actuele situatie? De meest kwetsbare vluchtelingen hebben
dringend bescherming nodig. Deelt u de mening dat het terugsturen van
vluchtelingen naar Libië door de Libische kustwacht zeer onverantwoord
is? Zo ja, wilt u de Europese steun aan de Libische kustwacht heroverwegen? Op welke manier kunnen vluchtelingen vanuit Libië asiel
aanvragen in Europa? Bent u bereid zich in Europees verband in te
spannen voor een veilige route door middel van hervestiging? Wat is de

8

stand van zaken met betrekking tot hervestiging vanuit Niger? Hoeveel
kwetsbare vluchtelingen is bent u bereid in Nederland op te vangen?
Ten aanzien van de situatie in Libië wordt in het verslag van de laatste
Raad algemene Zaken vermeld dat de Europese Commissie onmiddellijke
actie vereist op de verbetering van de omstandigheden in Libië. Het
systeem van detentiecentra moet uiteindelijk beëindigd worden.
Inmiddels is er een oorlog en hebben de migranten in de centra ook te
maken met beschietingen en gedwongen inzet in de strijd. De leden van
de ChristenUnie-fractie willen weten in hoeverre hij het verantwoord acht
dat de Europese Unie samenwerkt met de Libische kustwacht die immers
bootvluchtelingen terugbrengt naar dergelijke centra?
Appreciatie Commissiemededeling over voortgang Europese
Migratieagenda (verslag JBZ-raad 7 en 8 maart)
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat de regering blij is dat de
Europese Commissie voor Griekenland blijft vasthouden aan een
oplossing waarbij Griekenland de volledige verantwoordelijkheid heeft en
slechts wordt ondersteund door andere EU-lidstaten. Deze leden
constateren dat deze strategie nu al drie jaar is ingezet, en dat hiermee
nog steeds niet is bereikt dat migranten in Griekenland op een
menswaardige wijze worden opgevangen. Deze leden vragen welke
conclusie u trekt nu deze gevolgde lijn niet tot verbetering leidt.
De leden van de GroenLinks-fractie lezen dat u inmiddels bereid bent
afspraken over herplaatsing binnen de EU (binnen het kader van Dublin
IV) te maken waarbij niet alle, maar in plaats daarvan een substantieel
aantal EU-lidstaten, bereid zijn om deel te nemen. Deze leden pleiten al
langer voor het doorbreken van de impasse door een coalition of the
willing te vormen, en verwelkomen dit initiatief. Deze leden vragen welke
concrete stappen u voornemens bent te zetten teneinde dit van de grond
te doen komen.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn blij dat er op het dossier van de
gemeenschappelijke Europese Grens- en Kustwacht (EGKW) vorderingen
worden gemaakt. Evenwel zijn deze leden bezorgd dat de EGKW bij kan
dragen aan grensbeheer dat niet voldoet aan de Europese normen, indien
de EGKW in landen wordt ingezet die de bescherming van migranten
onvoldoende waarborgen, zoals Hongarije. Deze leden vragen op welke
wijze wordt gewaarborgd dat de EGKW nooit op deze wijze zal bijdragen
aan het schenden van Europees recht, of het VN-vluchtelingenverdrag.
De leden van de GroenLinks-fractie delen uw constatering dat het
nakomen van de toegezegde inspanningen op hervestiging van groot
belang is voor de geloofwaardigheid van de EU in de samenwerking met
derde landen. Deze leden zijn verheugd dat u zich zal inzetten de
EU-toezeggingen zoveel mogelijk te vervullen voor 31 oktober van dit jaar.
Deze leden vragen u de actuele stand van de vervulling per lidstaat
inzichtelijk te maken.
Met betrekking tot geloofwaardigheid op het gebied van hervestiging
brengen de leden van de GroenLinks-fractie ook graag hun teleurstelling
over het verlagen van het UNHCR-quotum naar 500 vluchtelingen door
Nederland in herinnering. Deze leden vinden het bovendien onduidelijk
welke hervestigingsprogramma’s nu precies onder dit quotum worden
geschaard. Deze leden vragen of u bereid bent bij de reguliere rapportages over de vreemdelingenketen verslag te doen van het aantal selecties
en aankomsten, en op basis van welke programma’s deze hervestigingen
hebben plaatsgevonden.

9

De leden van de GroenLinks-fractie constateren dat u vrij zuinig reageert
op het plan van de Europese Commissie om veilige en legale migratiekanalen te verbeteren. Deze leden vragen of u, los van de door de
Commissie voorgestelde fitnesscheck van bestaand beleid, zelf ideeën
heeft over het verbeteren van veilige en legale migratiemogelijkheden, en
zo ja, welke. De regering schrijft dat Nederland, samen met een groeiend
deel van de EU-lidstaten, voorstander is van een akkoord op een deel van
het GEAS-pakket. Ten tijde van de vorige JBZ-raad was de intentie nog dit
voor de verkiezing van het nieuwe Europees parlement te sluiten. Zij
constateren dat dit niet is gelukt. Welke stappen gaat u zetten teneinde de
steun voor een deelakkoord te bevorderen. De leden van de GroenLinksfractie lezen verder in het verslag dat wederom is gesproken over
samenwerking tussen de EU en Noord-Afrikaanse landen op het gebied
van migratie, en dat hier Marokko en Tunesië wederom als belangrijke
landen zijn genoemd. Deze leden zien echter niet terug in het verslag wat
de uitkomsten van deze bespreking waren. Deze leden vragen dit toe te
lichten. De leden van de GroenLinks-fractie lezen in het verslag dat de EU
€ 140 miljoen beschikbaar heeft gesteld om de illegale vertrekken vanuit
Marokko omlaag te brengen. Deze leden vragen hoe dit geldt precies
wordt besteed.
De leden van de SP-fractie maken zich onverminderd zorgen over de
situatie in Griekenland, in het bijzonder op de eilanden. Duizenden
mensen zitten daar vast in kampen onder erbarmelijke omstandigheden.
Kunt u een actuele stand van zaken geven? Bent u bereid – zolang de
situatie niet is verbeterd – geen mensen terug te sturen naar Griekenland?
Zo nee, bent u op zijn minst bereid een uitzetstop in te voeren voor
kwetsbare mensen, zoals gezinnen met jonge kinderen?
De leden van de ChristenUnie-fractie merken op dat u herplaatsing van
asielzoekers bepleit in Europa uit de landen van eerste opvang alleen
wanneer er sprake is van «disproportionele migratiedruk». Deze leden
vragen in hoeverre dit standpunt op de instemming van de landen die dit
betreft kan rekenen. Deelt u de mening dat het consequenter zou zijn om
een permanent systeem van herplaatsing te aangezien deze landen per
definitie met een disproportionele migratiedruk te maken hebben? Bent u
het eens dat dit de kans op feitelijke medewerking aan het Dublin-systeem
door deze landen zou vergroten?
De leden van de ChristenUniefractie lezen dat Nederland pleit voor
verdere harmonisatie van procedures en procedures en opvangfaciliteiten
in de EU-lidstaten. Deze leden vragen u een duidelijk overzicht van de
feitelijke verschillen in procedures en vooral van de opvangfaciliteiten.
Bent u eventueel bereid onderzoek te doen teneinde deze verschillen
helder in beeld te krijgen? In «A renewed European agenda on migration»
schrijft u dat een «mutual lack of trust in respective asylum systems of
Member States» een obstakel is om het Schengensysteem weer volledig
te laten functioneren. Deelt u de mening, gegeven dit wederzijdse gebrek
aan vertrouwen, dat het interstatelijk vertrouwensbeginsel waar de
Dublin-overeenkomst vanuit gaat, niet meer geldt? Er is sprake van
bilaterale afspraken tussen EU-lidstaten en derde landen over migratie.
Kunt u opnoemen welke afspraken er allemaal zijn en of deze de mogelijkheden tot het maken van EU-brede afspraken met derde landen
beïnvloeden? De leden van de ChristenUnie-fractie willen weten hoe u
denkt over het pakket van 140 miljoen dat de Europese Commissie
voorstelt voor Marokko. Dit zou ter versterking van het grensmanagement
zijn en zelfs voor begrotingssteun. Acht u begrotingssteun een verstandig
instrument? Verwacht u dat het probleem dat Marokko geen mensen
terugneemt, zoals bijvoorbeeld overlastgevende asielzoekers waar we in

10

Nederland ook mee te maken hebben, als gevolg van dit pakket tot het
verleden behoort?
Overig
De leden van de CDA-fractie zijn zeer ontzet over de berichtgeving dat
1600 asielkinderen sinds 2015 verdwenen zijn uit de asielopvang. Zij
vragen u of wilt nagaan of deze problemen tevens in andere EU-lidstaten
spelen en bereid is dit in de aankomende JBZ-raad aan te kaarten? Zijn
hier oplossingen voor te vinden op EU-niveau?
De leden van de CDA-fractie zijn verheugd te lezen dat de regering een
brief naar de Europese Commissie heeft gestuurd over het mogelijk
instellen van een visumplicht voor Albaniërs. Bent u van plan dit ter
sprake te brengen bij aankomende JBZ-raad?
De leden van de SP-fractie zijn geen voorstander van toegang van
Bulgarije en Roemenië tot de Schengenzone. Mogen zij er vanuit gaan dat
u zich luid en duidelijk blijft verzetten tegen de toetreding van Bulgarije en
Roemenië tot de Schengenzone? Dit gezien de situatie in beide landen
(corruptie, zwakke rechtstaat), maar ook vanwege de problemen die op dit
moment de huidige Schengenzone beheersen? Graag ontvangen zij een
update.

11