Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

21 501-34

Raad voor Onderwijs, Jeugdzaken en Cultuur

Nr. 126

BRIEF VAN DE MINISTER VOOR JEUGD EN GEZIN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 2 juni 2009
Hierbij ontvangt u het verslag van de Europese Raad van de Europese
Unie voor Onderwijs, Jeugd en Cultuur (OJC Raad) van 11 mei 2009,
aangaande het onderdeel Jeugd.
Op de agenda stonden:
1. het aannemen van de evaluatie van het huidige kader voor Europese
samenwerking in jeugdzaken;
2. een gedachtewisseling over de toekomstperspectieven voor een
vernieuwd Europees kader voor samenwerking in jeugdzaken.
Van Nederlandse zijde is ingebracht dat investeren in jeugd en bevorderen
dat jongeren op alle leefgebieden meedoen belangrijke prioriteiten zijn
van intersectoraal jeugdbeleid. Door uitwisseling van kennis en best practices kunnen landen van elkaar leren om tot een samenhangend jeugdbeleid in de lidstaten te komen.
De minister voor Jeugd en Gezin,
A. Rouvoet

KST131614
0809tkkst21501-34-126
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

1

Verslag OJC
Lijst a-punten wordt aangenomen.
Evaluatie van het huidige kader voor Europese samenwerking in
jeugdzaken en de toekomstperspectieven voor een vernieuwd
kader – Raadsconclusies (9169/09)
Volgens het Tsjechisch voorzitterschap (Vz) moet het samenwerkingskader
doeltreffender en transparanter worden. Tevens dient er meer focus te
komen door een aantal prioriteiten te benoemen. Ook moeten jongeren
meer betrokken worden bij het besluitvormingsproces. Ook is het volgens
de Tsjechische voorzitter van belang dat andere beleidsvelden jeugdzaken
meer integreren.
De Europese Commissie (CIE)vindt dat het jeugdbeleid in de afgelopen
jaren meer aan geloofwaardigheid heeft gewonnen. Er is vooruitgang
mogelijk. Toch dienen een aantal zaken te worden verbeterd. Zo moet het
kader voor samenwerking worden vereenvoudigd en transparanter
worden gemaakt. En er is behoefte aan verbeterde instrumenten; dit betekent ook betere communicatie met jongeren die niet georganiseerd zijn.
De nieuwe mededeling stelt voor om een efficiëntere methode van
samenwerking in te stellen met daarbij een sector overschrijdende
aanpak. Het nieuwe beleid dient te worden gestoeld op concrete feiten.
Volgens de CIE is er behoefte aan indicatoren om resultaten te meten.
Daarbij zou een werkgroep moeten worden ingesteld om informatie uit te
wisselen.
Zonder verder discussie neemt de Raad de Raadsconclusies aan.
Toekomstperspectieven voor het Europees kader voor
samenwerking in jeugdzaken (9893/09)
OOST is van mening dat de Open Methode van Coördinatie (OMC) een
goed instrument is voor samenwerking. OOST wil nu dat Europa gaan
focussen op een aantal grote actiegebieden en daar ook iets op gaat realiseren. De koppeling met de Lissabonstrategie moet hier ook worden
gemaakt. OOST legt de nadruk op werkgelegenheid, sociale inclusie, en
het koppelen van gezinsleven met het werkende bestaan. Ook op nationaal niveau moet jeugd opgenomen worden in de andere beleidsvelden
(jeugdmainstreaming). Horizontale afstemming is van belang.
DUI vindt het een goed voorstel van de CIE om een onderzoeksstrategie te
ontwikkelen. Volgens DUI zijn mobiliteit van jongeren en niet formeel
leren van groot belang voor de jeugd. DUI wil inzetten op samenvoeging
van de verschillende instrumenten zoals OMC, de gestructureerde dialoog
etc. DUI denkt dat er behoefte is aan een Europese Jeugdrapportage.
VK pleit voor het meer verbinden van de verschillende beleidsvelden.
Werkgelegenheid, gezondheid, cultuur etc. moeten meer met elkaar in
verband worden gebracht. VK vindt dat er meer op Europees niveau kan
worden gedaan door middel van de OMC en de uitwisselen van peer
learning. Gemeenschappelijke raadsvergaderingen en gemeenschappelijke rapportages over jeugdzaken zouden een goede stap voorwaarts zijn.
VK merkt op dat het Programma Jeugd in actie uitstekende mogelijkheden
voor jongeren biedt. Het is ook daarom van belang dat een nieuw kader
wordt geschapen.
BEL dankt de CIE voor de mededeling. Ook volgens BEL moet er om vooruitgang te boeken op alle niveaus sector overschrijdend gewerkt worden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

2

Jeugdbeleid kan ook een bijdrage leveren aan het beleid inzake huisvesting, onderwijs, gezondheid etc. Daarom moeten er bruggen tussen de
verschillende beleidsdomeinen worden geslagen. De jongeren moeten
daarbij beter worden betrokken. De bereikte resultaten moeten beter in
beeld worden gebracht en worden gecommuniceerd naar de burgers en
de jongeren. Volgens BEL is er behoefte aan indicatoren. Onderzoek naar
het tendensen bij de jeugd is van belang. BEL pleit tenslotte voor vereenvoudigde kaders.
HON wijst op de gevolgen van de crisis voor de jongeren. Daarom moet
er nu nadruk zijn op actie op communautair niveau. HON vindt dat de
OMC haar nut heeft bewezen. Naast actie op korte termijn moet er vooral
geïnvesteerd worden in een lange termijn strategie. Op Europees niveau
is er behoefte aan een mechanisme voor rapportage en onderzoek. Ook
HON benadrukt het belang van een sectoroverstijgende en horizontale
aanpak.
NL benadrukt dat de OMC in het verleden al haar meerwaarde heeft
getoond. Nederland is een groot voorstander van het uitwisselen van best
practices en dit wordt op deze manier gestimuleerd. De OMC geeft het
nieuwe Jeugdpact handen en voeten. NL pleit voor een betere verspreiding van deze best practices; tevens moeten ook wetenschappelijke
inzichten over effectieve methoden van aanpak beter kenbaar worden
gemaakt. Deze informatie kan ook weer worden gebruikt om toekomstige
nationale en Europese initiatieven effectiever te maken.
NL heeft zelf een jeugdmonitor opgezet om haar eigen gegevens op het
gebied van jeugd te monitoren. De jeugdmonitor verzamelt gegevens van
jongeren van 0 tot en met 24 jaar op 65 verschillende onderwerpen. De
monitor helpt Nederland om trends te signaleren en intersectorale
verbanden te leggen. Daarmee is de monitor een belangrijk instrument.
Deze gegevens zijn openbaar en kunnen ook goed gebruikt worden door
andere lidstaten voor vergelijkingen en onderzoek.
NL benadrukt dat doordat er een Minister voor Jeugd en Gezin in Nederland is, er integraal en intersectoraal beleid wordt opgesteld, waarbij er
samenhangend beleid wordt ontwikkeld om de positie van kwetsbare
jongeren te verbeteren. Het is van groot belang dat niet alleen in de
lidstaten, maar ook in Europa, wordt gezocht naar een verbinding tussen
de verschillende sectoren die de jongeren raken. De intersectorale aanpak
van de jeugdwerkloosheid en het tegengaan van schooluitval zijn daarvan
goede voorbeelden. Nederland vindt investeren in jeugd en bevorderen
dat jongeren op alle leefgebieden meedoen belangrijke prioriteiten van
intersectoraal jeugdbeleid.
NL denkt dat het Europees Kennis Centrum voor Jeugdbeleid de samenwerking en informatiedeling op Europees niveau kan versterken. Tevens
hecht Nederland, op het gebied van jeugd, veel waarde aan bilaterale en
trilaterale samenwerking.
SPA pleit voor een verdere aanpassing van het Jeugdpact aan de
Lissabonstrategie. Net als DUI pleit SPA voor het verder samenvoegen
van alle samenwerkinginstrumenten. Gemeenschappelijke rapportages
appelleren aan een behoefte volgens SPA; hierin dienen ook andere
beleidsvelden en ministeries een plek te krijgen. SPA vindt gezondheid en
sociale insluiting de belangrijkste thema’s waar Europa zich op zou
moeten richten. Daarbij moeten de acties zo opgezet worden zodat andere
beleidsvelden betrokken worden. Om verdere initiatieven te ontwikkelen
zouden indicatoren zeer behulpzaam zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

3

LET is positief over het huidige samenwerkingskader. De middelen die nu
beschikbaar zijn hebben veel ontwikkelingen mogelijk gemaakt. LET wijst
erop dat de OMC zijn waarde heeft bewezen; deze kan dan ook verder
worden ontwikkeld. Het jeugdbeleid kan volgens Let alleen maar
succesvol zijn als er met andere aanpalende sectoren wordt samengewerkt. Net als vele andere lidstaten vindt LET dat de ontwikkeling van
beleid op feiten moet zijn gebaseerd.
FRA vindt dat het jeugdbeleid beter moet worden gecoördineerd, ook in
Europa. De problematiek dient sector overstijgend aangepakt te worden.
Naast het uitwisselen van best practices, is het nu ook tijd voor acties. De
OMC vormt een goede basis in Franse ogen. Daarbij zou wel meer
aandacht moeten zijn voor het vergaren van feiten en kennis en het
opstellen van nationale verslagen. FRA pleit voor een Erasmusprogramma
voor minder bedeelde jongeren.
ROE vindt samenwerking tussen andere ministeries belangrijk, zeker
gezien de huidige uitdagingen. Als er nieuw beleid op gebied van onderwijs of volkshuisvestiging wordt opgesteld dan dienen automatisch de
belangen van jongeren te worden meegenomen. Van resoluties moet nu
over gegaan worden naar de praktijk. ROE wil dat de mobiliteit van
jongeren wordt verbeterd.
POL vindt net als FRA dat nationale verslagen een goede basis zijn om de
voortgang van het jeugdpact te toetsen. Deze verslagen zouden ook
moeten worden gepubliceerd. POL wil dat de jeugd meer betrokken wordt
bij de discussies die over hen gaan.
GRIE dankt de CIE voor de mededeling jeugdstrategie. De jeugd is kwetsbaar en daarvoor is speciaal beleid nodig. GRIE wil dat er initiatieven
worden ontwikkeld om jongeren te helpen en te stimuleren. Het Griekse
jeugdsecretariaat kan hierbij een rol spelen. Het jeugdsecretariaat heeft
als prioriteit de jeugdwerkloosheid te beperken. GRIE probeert jongeren
meer te trainen en te scholen. Ook GRIE pleit voor meer sectoroverschrijdende actie en samenwerking. De Nationale jeugdraden moeten
de jongeren voldoende mogelijkheden tot inspraak bieden. Ook GRIE wil
dat beleid en acties meer op statistieken en gegevens wordt gestoeld.
SLOV is tevreden met de OMC. Van belang is dat er zogenaamd evidence
based beleid tot stand komt. Maar SLOV denkt dat er ook meer behoefte is
aan nieuwe concepten. SLOV vraagt zich af hoe we zeker kunnen stellen
dat jongeren volledig participeren in de maatschappij.
ITA pleit voor het verbreden van de thema’s; er dient met andere sectoren
te worden samengewerkt. Het jeugdbeleid is sector overschrijdend en
daarom moet ook andere ministeries betrokken worden. ITA is bezig met
het ontwikkelen van een instrument genaamd het regieloket dat deze
samenwerking moet bevorderen. Op Europees niveau hebben we
behoefte aan meer kennis. Het Italiaans ministerie is bezig met onderzoeken om cijfers te vergaren om de ontwikkeling van het beleid te monitoren. ITA pleit om gebruik te maken van netwerken en gegevens die al
bestaan. Zo zou er betere toegang tot stand moeten komen tot gegevens
die beschikbaar zijn bij Eurostat. Tenslotte pleitte ITA voor een extra
begrotingslijn voor experimenterend onderzoek in Jeugd in Actie.
FIN pleit voor duidelijke doelstellingen en het meten van de juiste zaken.
Misschien kan de regionale samenwerking als voorbeeld dienen; zoals de
samenwerking tussen de noordelijke lidstaten. Het aanbod en mogelijkheden van jeugdonderzoek zou meer benut moeten worden genomen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

4

DK vindt de OMC een zeer goede manier van coördineren en die zou
versterkt moeten worden. Het jeugdpact moet meer in de verf worden
gezet. Ook het programma Jeugd in actie heeft goede resultaten opgeleverd. Jongeren zouden ook meer toegang moeten krijgen tot beroepsopleidingen.
SLOW is ook blij met de mededeling van de CIE en is voor verdere uitwerking van het Jeugdbeleid. Jongeren moeten op deze manier de kans
krijgen om zich te ontwikkelen en een volwaardige burger van de samenleving te worden. Jongeren zijn niet geïnteresseerd in beleid en moeten
dus zogenaamde burgerlijke vaardigheden verwerven. Jongeren moeten
meer worden bereikt door de inzet van nieuwe communicatiemiddelen.
MAL is het eens met de acht prioritaire gebieden die de CIE heeft geïdentificeerd. Het samenwerkingskader biedt een goed platform om alle belangrijke uitdagingen aan te pakken. De gestructureerde dialoog zou meer
opgepakt moeten worden om diverse beleidsvelden te verbinden.
Mainstreaming van het jeugdbeleid is belangrijk voor een sectoroverschrijdende aanpak. Organiseren van Europese jeugdraden met
andere ministeries is nuttig. Een belangrijke factor in empowerment van
jongeren is het goed uitleggen van de genomen Europese en nationale
beslissingen en beleid. Een rol is hierbij ook weggelegd voor de nationale
jongerenorganisaties.
LIT pleit voor het verder uitwerken van het zogenaamde peer learning;
uitwisseling van informatie en best practices. LIT vraagt zich af of er voor
de uitwisseling van best practices geen nieuw instrument moet worden
ontwikkeld. Hoe kan je betere voorwaarden ontwikkelen voor de ontwikkeling van nieuw sectoroverschrijdend beleid? Een totaalstrategie voor
jeugdbeleid kan bijdragen aan een sectoroverschrijdende aanpak.
POR bedankt de CIE voor haar mededeling voor een nieuwe strategie.
Jeugd in de wereld is een prioriteit voor POR; bijvoorbeeld jeugdige immigranten en hun integratie. Het OMC, een intersectorale aanpak, Jeugd
Pact en de Lissabonstrategie zijn belangrijk voor POR. In POR zijn raadgevende Jeugdraden van groot belang om meer draagvlak te creëren voor
het jeugdbeleid.
IER benadrukt het belang van het goed naar voren brengen van beleid en
het enthousiasmeren van jongeren. Jongeren zijn te weinig betrokken bij
het Europese project. In IER is een specifieke afdeling in het ministerie van
Jeugd die zich bezighoudt om andere ministers te betrekken bij het jeugdbeleid.
LUX vraagt zich af hoe we de intersectorale samenwerking kunnen verbeteren. Dit is een uitdaging. In Luxemburg worden vrijwilligere oriëntatiediensten voor schoolverlaters aangeboden. En het ministerie van Jeugd
focust zich meer en meer op de communicatie met jongeren.
Het Vz concludeert:
De Europese jeugd heeft te kampen met veel uitdagingen. Het jeugdbeleid
kan hier een rol in spelen. In Europa is de afgelopen jaren een forse stap
naar voren gezet, maar volgens het Vz zijn we er nog lang niet. De resultaten die moeten worden geboekt moeten helder zijn en met feiten en
wetenschap worden onderbouwd. Lidstaten zouden meer informatie en
best practices moeten uitwisselen De lidstaten dienen zich gezamenlijk te
richten op een betere inzetbaarheid van jongeren. Daarbij is het van
belang dat de synergie tussen ministeries wordt versterkt en rapportages
worden vereenvoudigd. Het is van eminent belang dat jongeren meer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

5

betrokken worden bij dit specifieke beleid. De lidstaten zijn positief
gestemd over het huidige kader dat een goede basis vormt voor verdere
werkzaamheden. Op Europees en nationaal niveau wordt gestreefd om
jeugdbeleid te mainstreamen.
De CIE dankt het Vz voor een interessante Raad. Ook de Raad concludeert
dat de lidstaten tevreden zijn over de OMC. Het valt op dat de meeste
lidstaten eensgezind zijn over een sectoroverschrijdende aanpak, betere
instrumenten en meer betrokkenheid van de jongeren. Volgens de CIE kan
er meer worden gedaan en is het een groeiproces. De crisis dwingt in
ieder geval iedereen om nog beter zijn best te doen. De mededeling
Jeugdstrategie van de CIE zal verder door de lidstaten worden besproken
in de Raadswerkgroepen Jeugd en volgens ten uitvoer worden gelegd.
ZWE ziet genoeg mogelijkheden voor een goede basis voor Europese
samenwerking. Jeugdbeleid heeft de afgelopen jaren een duidelijk profiel
gekregen en de lidstaten hebben meer kennis opgedaan over jongeren.
Het Europese Jeugdpact en het samenwerkingskader dienen te worden
aangepast.
ZWE geeft aan dat betere toegang tot onderwijs, werkgelegenheid en
toegang tot de maatschappij de prioriteiten zullen zijn van haar voorzitterschap. ZWE sluit af met de mededeling dat van 12 tot en met
14 september de DG-bijeenkomst zal zijn, gecombineerd met de jeugdmanifestaties.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 21 501-34, nr. 126

6