Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2021–2022

32 820

Nieuwe visie cultuurbeleid

35 420

Noodpakket banen en economie

Nr. 458

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ONDERWIJS, CULTUUR
EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 31 januari 2022
Inleiding
Om het aantal coronabesmettingen terug te dringen heeft het kabinet op
12 november 2021 besloten om de corona maatregelen verder aan te
scherpen. Vanwege oplopende besmettingen zag het kabinet zich
genoodzaakt aanvullende maatregelen te nemen. Tot 14 januari jl.
betekende dit een algehele sluiting van culturele en creatieve sector. Vanaf
15 januari is kunst- en cultuurbeoefening weer mogelijk. Met de nieuwe
maatregelen per 26 januari gaan de deuren voor culturele en creatieve
sector weer open, maar onder voorwaarden. Nog steeds gelden er
strenge beperkingen voor het aantal personen in een zaal en een
verplichte sluitingstijd om 22 uur.
Deze beperkingen maken aanvullende ondersteuning voor de sector
noodzakelijk.
Het vorige kabinet heeft daarom – bovenop de generieke steunpakketten –
een extra specifiek steunpakket voor de culturele sector beschikbaar
gesteld van € 195,1 miljoen.1 Naar aanleiding van de nieuwe maatregelen
per 26 januari jl. heeft het huidige kabinet besloten aanvullend € 56,5
miljoen beschikbaar te stellen voor specifieke steun voor de sector van
1 februari tot en met 8 maart, waarbij dit bedrag wordt bijgesteld als er na
15 februari versoepelingen mogelijk zijn. Hiermee komt het totaal
beschikbare bedrag voor dit steunpakket op € 251,6 miljoen.
In totaal is sinds het begin van de coronacrisis meer dan € 1,8 miljard aan
specifieke steun voor de culturele en creatieve sector ter beschikking
gesteld, naast de generieke steunpakketten. Deze brief schetst de
uitwerking van dit vijfde steunpakket voor de periode tot en met 8 maart
voor de culturele en creatieve sector en informeert u over de voortgang
1

kst-32820-458
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2022

Kamerstuk 35 420, nr. 420, Kamerstuk 35 964, nr. 2, Kamerstuk 35 420, nr. 458, Kamerstuk
35 420, nr. 462, Kamerstuk 36 005, nr. 2

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 820, nr. 458

1

van een aantal moties en toezeggingen uit het wetgevingsoverleg cultuur
van 22 november jongstleden.
Vijfde steunpakket culturele en creatieve sector
De totale beschikbare € 251,6 miljoen wordt als volgt verdeeld:
– € 76,5 miljoen voor instellingen in de basisinfrastructuur, instellingen
die subsidie ontvangen via de Erfgoedwet en instellingen met een
meerjarige subsidie van de rijkscultuurfondsen.
– € 30 miljoen voor verlenging van de directe steun aan makers.
– € 8,6 miljoen voor een regeling via het Mondriaan Fonds ter ondersteuning van musea.
– In totaal € 111,5 miljoen voor de suppletieregelingen ter ondersteuning van de beperkende maatregelen in theaters, (pop)podia en
concertzalen bij het Fonds Podiumkunsten.
– € 25 miljoen voor de voorzetting van de lening bij
Cultuur+Ondernemen met een looptijd tot het einde van het tweede
kwartaal van 2022.
– Met behoud van budget verlenging van de opengestelde monumentenlening van het Nationaal Restauratiefonds tot het einde van het
tweede kwartaal van 2022.
Steun voor instellingen in BIS, erfgoedwet of bij de Rijkscultuurfondsen
Vanwege de bijzondere verantwoordelijkheid van het Rijk stel ik in totaal
€ 76,5 miljoen beschikbaar voor de periode 28 november 2021 tot en met
8 maart 2022 voor de instellingen die worden gefinancierd in de basisinfrastructuur, via de Erfgoedwet, via andere onderdelen van het Ministerie
van OCW en instellingen die een meerjarige subsidie van de rijkscultuurfondsen ontvangen
De aanvullende subsidie wordt berekend volgens de uitgangspunten van
eerdere steunpakketten. Zij wordt als volgt verstrekt:
– De aanvullende subsidie dekt gedeeltelijk de gederfde eigen inkomsten
en vormt een aanvulling op de reguliere subsidie.
– De aanvullende subsidie wordt berekend op basis van ongeveer 15
procent van de eigen inkomsten per jaar, waarbij als grondslag het
gemiddelde wordt genomen van de behaalde eigen inkomsten in de
jaren 2018 en 2019. Door het karakter van hun BIS-subsidie geldt voor
regionale musea dat de ondersteuning bestaat uit 12,5 procent van dit
subsidiebedrag.
– De aanvullende subsidie heeft een maximum van twee maal het
structurele subsidiebedrag dat de instelling heeft ontvangen in 2019.
– In aanmerking komen instellingen die in 2019 minimaal 15 procent aan
eigen inkomsten hadden.
– Instellingen die geen of nauwelijks publieksactiviteiten uitvoeren zijn
uitgesloten.
– Festivals en biënnales ontvangen op basis van deze rekenregel een
aanvullende subsidie.
Binnen dit onderdeel is € 3 miljoen beschikbaar voor een specifieke
voorziening bij het Filmfonds. Net als in eerdere steunpakketten zijn deze
middelen bedoeld om meerkosten te dekken die ontstaan bij filmen door
maatregelen ten gevolge van COVID-19.
Steun voor makers
De coronacrisis blijft de culturele en creatieve zzp’ers hard raken. Het is
van groot belang dat de kennis en kunde van zzp’ers voor de sector
beschikbaar blijft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 820, nr. 458

2

Daarom worden verschillende subsidieregelingen voor makers bij de
rijkscultuurfondsen verlengd met een hoger budget. Voor financiële
ondersteuning van amateurkoepels komt er steun via het Fonds voor
Cultuurparticipatie. Daarnaast stel ik middelen beschikbaar voor een
aantal private initiatieven die via eerdere pakketten ondersteuning
ontvingen.
Ik stel in totaal € 30 miljoen beschikbaar om culturele professionals te
ondersteunen. Dit bedrag verdeel ik als volgt:
– € 15 miljoen via de zes rijkscultuurfondsen. De fondsen kunnen zo
regelingen met directe steun voor makers voortzetten. Het gaat om
regelingen voor werkbudgetten, beurzen en steun voor experimenteel
onderzoek.
– € 10 miljoen voor het Steunfonds Rechtensector. Het doel van dit
fonds is om makers en uitvoerende kunstenaars uit de gehele creatieve
en culturele sector financieel te ondersteunen. Via eerdere rondes wist
dit fonds duizenden makers te bereiken.
– € 3,5 miljoen voor het Abraham Tuschinski Fonds om de productie van
Nederlandse bioscoopfilms te ondersteunen. Dit private fonds wordt
gevuld door de Nederlandse bioscopen, filmtheaters en filmdistributeurs die per verkocht kaartje een afdracht doen. Vanwege de
beperkingen heeft het fonds onvoldoende middelen om de productie
van Nederlandse bioscoopfilms te ondersteunen en filmmakers te
betalen.
– € 1,5 miljoen aan de Koninklijke Bibliotheek om tegemoet te komen
aan de hoge vraag naar ebooks. Het bedrag is bestemd voor de
rechthebbenden (auteurs, vertalers, illustratoren en uitgevers)
vanwege de extra uitleningen van hun werken.
Compensatieregelingen bij het Fonds Podiumkunsten
Het kabinet heeft oog voor zzp’ers, makers en technici in het
niet-gesubsidieerde deel van de podiumkunstensector. Daarom zullen
producenten van professionele live-voorstellingen en -concerten worden
gecompenseerd voor gederfde inkomsten uit de kaartverkoop middels
een compensatieregeling bij het Fonds Podiumkunsten. Voor de periode
28 november tot en met 31 januari zal de regeling op korte termijn open
worden gesteld. Hierbij wordt tot 85% van de kaarten voor deze activiteiten opgekocht, ook als deze activiteiten door de coronamaatregelen zijn
geannuleerd. Alle professionele live-voorstellingen en -concerten komen
in aanmerking, met uitzondering van activiteiten van meerjarig rijksgesubsidieerde instellingen, vergunningsplichtige evenementen en buitenlandse producties. Voor de periode van 1 februari tot en met 8 maart zal
het Fonds Podiumkunsten een nieuwe suppletieregeling opstellen en daar
op korte termijn over communiceren.
Daarnaast maakt het Fonds Podiumkunsten een compensatieregeling
voor podia en organisatoren die te maken kregen met de capaciteitsbeperking van 1.250 bezoekers in de periode 12 november tot 28 november,
zoals vermeld in de brief van het kabinet van 16 november 2021. Voor de
compensatieregelingen heeft het fonds tot en met 8 maart 2022 in totaal

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 820, nr. 458

3

€ 122,5 miljoen beschikbaar, € 111,5 miljoen uit de nieuwe steunpakketten en € 11 miljoen die nog beschikbaar is uit een eerdere tranche.2
Steun aan musea
Via het Mondriaan Fonds wordt € 8,6 miljoen beschikbaar gesteld ter
ondersteuning van musea. Deze middelen worden gebruikt om instellingen gedeeltelijk te compenseren voor de verplichte sluiting vanaf
18 december 2021.
Stand van zaken moties en toezeggingen
In het Wetgevingsoverleg van 22 november jongstleden is een aantal
moties aangenomen dat verband houdt met de Corona-crisis. In een
eerdere Kamerbrief heeft het kabinet laten weten de looptijd van de
subsidieregeling evenementen (TRSEC) te verlengen tot en met het derde
kwartaal.3 Daarmee beschouw ik de motie 35 925 VIII, nr. 113 van het
Kamerlid Kwint c.s. als afgedaan.
De motie van het Kamerlid Westerveld c.s. verzocht de regering de sector
op te roepen de middelen uit de steunpakketten bij de zzp’ers en
flexwerkers terecht te laten komen. Ik heb oog voor de moeilijke positie
waarin culturele zzp’ers en flexwerkers verkeren. In alle specifieke
steunpakketten voor de culturele en creatieve sector zijn er daarom
regelingen speciaal voor makers. Mijn voorganger heeft in eerdere
Kamerbrieven en in beschikkingen aan BIS- en Erfgoedwetinstellingen
altijd de oproep gedaan de middelen in te zetten om zzp’ers door te
betalen. Sinds september 2021 is hier de compensatieregeling uitgevoerd
door het Fonds Podiumkunsten bijgekomen, zoals hierboven is
beschreven. Door deze compensatie is er bij die voorstellingen en
concerten ook de mogelijkheid om zzp’ers met wie afspraken waren
gemaakt te compenseren. Daarmee beschouw ik deze motie met nummer
35 925 VIII, nr. 90 als afgedaan.
De brief van het kabinet van 14 december 2021 kondigde verder aan dat er
bestuurlijke afspraken zouden volgen over doorbetaling van verplichtingen bij geannuleerde of beperkt mogelijke voorstellingen.4 Mijn
ambtsvoorganger heeft in dit kader met de Nederlandse Associatie voor
Podiumkunsten (NAPK) en de Vereniging Vrije Theaterproducenten (VVTP)
afgesproken dat met de middelen uit de steunpakketten zelfstandigen zo
volledig mogelijk worden doorbetaald. De Taskforce Culturele en
Creatieve Sector heeft daarnaast een voorstel gedaan om te komen tot
een breder kader dat voor meer terreinen kan gelden, om ook daar te
zorgen voor een eerlijke verdeling van de steun onder alle betrokkenen.
De Code Fair Practice is daarbij het vertrekpunt. Ik waardeer de inzet van
de Taskforce hiervoor en zal over de voorstellen nader in gesprek gaan
met de sector. Ook overleg ik met de medeoverheden welke rol zij in hun
eigen subsidierelatie met instellingen kunnen spelen.

2

Voor de compensatieregelingen zijn in verschillende tranches middelen beschikbaar gesteld.
Voor de periode 25 september tot 13 november was dit € 15 miljoen, waarvan ongeveer
€ 4 miljoen is beschikt. Voor de periode vanaf 13 november is er achtereenvolgens
€ 17,5 miljoen, € 16,5 miljoen, € 37,5 miljoen en € 40 miljoen beschikbaar gesteld. Voor de
periode vanaf 1 februari is € 40 miljoen beschikbaar gesteld. Dat maakt het totale nu nog
beschikbare bedrag € 122,5 miljoen. Dat maakt het totale nu nog beschikbare bedrag
€ 122,5 miljoen.
3
Kamerstuk 35 420, nr. 462.
4
Kamerstuk 35 420, nr. 462

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 820, nr. 458

4

Tot slot
Deze brief bevat een uitwerking van het vijfde steunpakket voor cultuur.
Voor het culturele en creatieve veld staan de komende jaren in het teken
van herstel, vernieuwing en groei. Het coalitieakkoord bevat hiervoor
heldere uitgangspunten en extra, structureel budget. Er liggen jaren voor
ons waarin we steeds weer bevestigd zullen zien hoe zwaar de pandemie
de sector heeft geraakt. Dit geeft mij extra motivatie en energie om voor al
die mensen in de sector aan de slag te gaan.
De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
G. Uslu

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, 32 820, nr. 458

5