Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

32 813

Kabinetsaanpak Klimaatbeleid

Nr. 572

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 5 oktober 2020
Op 17 april heb ik u geïnformeerd over de stand van zaken ten aanzien
van de afspraken uit het Klimaatakkoord waarmee de verduurzaming van
de mobiliteit een impuls krijgt.1 Destijds stonden we aan het begin van de
COVID-19 pandemie in Nederland. Dit stelt samenleving voor de nodige
uitdagingen, met daarbij gevolgen voor de mobiliteitssector. Op dit
moment is nog niet duidelijk wat de effecten op de langere termijn zijn en
of deze effect hebben op de uitstoot van emissies door mobiliteit.
Desalniettemin wordt met de sector doorgewerkt aan het realiseren van
de doelen uit het Klimaatakkoord.
Enkele belangrijke stappen zijn de volgende. We gaan in Nederland
richting de duizend nul-emissie bussen, waarmee we koploper in Europa
zijn. Er zijn samenwerkingsovereenkomsten afgesloten om de uitrol van
de laadinfrastructuur te versnellen. Tevens heb ik via de DKTI-regeling ook
dit jaar een aantal projecten ondersteund om ondernemers te helpen de
stap naar nul-emissie te zetten. Voor dit soort ontwikkelingen is essentieel
dat de juiste randvoorwaarden bestaan. Ik verwacht daarom veel van het
beleid dat we concreet vormgeven. Als laatste meld ik dat het
«missieteam toekomstbestendige duurzame mobiliteit» is ingeregeld,
waarmee we de uitwerking van de kennis- en innovatieopgave voor de
transitie naar duurzame mobiliteit waarborgen2.
In deze brief informeer ik u, mede namens de Minister van Infrastructuur
en Waterstaat, over de stappen die vanaf april zijn gezet om onze
mobiliteit verder te verduurzamen en ga ik in op de voortgang ten aanzien
van afspraken uit het Klimaatakkoord. Om u in meer detail te informeren,
structureer ik deze brief volgens de pijlers van de afspraken voor
1
2

kst-32813-572
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2020

Kamerstuk 32 813, nr. 494.
«Missie D Emissieloze en toekomstbestendige mobiliteit voor mensen en goederen in
2050», Klimaatberaad, 12 maart 2019, https://www.klimaatakkoord.nl/themas/kennis--eninnovatieagenda

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

1

mobiliteit in het Klimaatakkoord. Achtereenvolgens ga ik in op Duurzame
energiedragers, Elektrisch (personen)vervoer, Verduurzaming logistiek en
Verduurzaming personenmobiliteit. Tot slot licht ik ontwikkelingen op het
gebied van Voertuigemissies toe.
Duurzame energiedragers
Centraal in de vergroening van de mobiliteitssector staat de beweging
naar het gebruik van meer duurzame energie voor alle transportmodaliteiten op weg, water en in de lucht. Om de verschillende transitiepaden
inzichtelijk te maken, ontvangt u bij deze brief de visie Duurzame
Energiedragers in Mobiliteit (bijlage 1)3. Deze is tot stand gekomen in
overleg met de sector en vormt een verdere uitwerking van het hoofdstuk
Mobiliteit van het Klimaatakkoord. De visie stelt geen nieuwe doelen,
maar beschrijft de stand van zaken van de uitvoering van de afspraken uit
het Klimaatakkoord, zet de ambities en doelen op een rij en schetst
globaal de transitiepaden van de verschillende modaliteiten en energiedragers richting emissievrije mobiliteit. Daarbij worden ook zeevaart en
luchtvaart meegenomen. De visie is daarmee tegelijk een actualisering
van de Duurzame Brandstofvisie met LEF uit 2014. De visie zal periodiek
tegen het licht worden gehouden en waar nodig worden herijkt.
DKTI-Transport
Om de transitie naar nul-emissie transport te versnellen, kunnen bedrijven
gebruikmaken van de regeling DKTI-transport (Demonstratie klimaattechnologieën en -innovaties in transport). De laatste ronde heeft een aantal
mooie projecten opgeleverd. Zo worden door een bedrijf verwisselbare
batterij-containers ontwikkeld, waardoor binnenvaartschepen emissieloos
kunnen varen. Er wordt getest met een elektrische kraanwagen, er rijden
hybride trucks en het aantal tankstations voor waterstof breidt zich uit.
Naar verwachting opent begin 2021 een nieuwe tender, die meer
mogelijkheden biedt voor opschaling. Via de categorie «learning by
using», zullen bedrijven nul-emissie voertuigen gaan toepassen in de
dagelijkse praktijk. Laadtijden, rij-bereik en flexibiliteit vormen belangrijke
uitdagingen in de transitie naar nul-emissie transport. Een groep
koploperbedrijven gaat dankzij de DKTI aan de slag met deze uitdagingen
en deelt de leerervaringen, waar later andere bedrijven van kunnen
profiteren.
Batterijenstrategie
Batterijen spelen een steeds belangrijkere rol in de energietransitie,
bijvoorbeeld in elektrisch vervoer en voor de stabiliteit van het energiesysteem. Begin dit jaar4 heb ik u mede namens de Minister van Infrastructuur en Waterstaat, de ministers van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties en voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat
geïnformeerd over de strategische aanpak batterijen. Eind dit jaar zal ik
uw Kamer in meer detail inlichten over de stand van zaken aangaande de
strategische aanpak batterijen en de uitvoering daarvan.
In juni heb ik, mede namens een belangrijk deel van de sector, contact
gezocht met de Europese Commissie over een verplichting voor fabrikanten om data uit het batterij management systeem van elektrische
voertuigen beschikbaar te stellen. Deze verplichting is wenselijk voor het
bevorderen van de markt voor (onder andere) gebruikte elektrische auto’s
3
4

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Kamerstuk 31 209, nr. 223.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

2

en om consumenten en tussenhandel voldoende te kunnen beschermen.
Deze brief is bijgevoegd (bijlage 2)5.
Implementatie EU-Richtlijn Aanleg Infrastructuur voor Alternatieve
Brandstoffen
Bij deze brief treft u het eerste monitoringsrapport (bijlage 3)6 aan van de
EU-richtlijn aanleg van Infrastructuur voor Alternatieve Brandstoffen
(Alternative Fuels Infrastructure Directive (AFID) EU 2014/94). De
monitoring betreft de uitvoering van doelstellingen voor de aanleg van
laad- en tankinfrastructuur in het Nationale Beleidsplan dat door
Nederland eind 2016 is opgesteld. Het monitoringsrapport laat zien dat
Nederland de doelstellingen met betrekking tot de aanleg van laadinfra,
CNG en LNG tankinfrastructuur, waterstoftankstations, LNG bunkerinfrastructuur en walstroom uit het beleidsplan al heeft behaald, of goed op
weg is deze voor de gestelde deadlines (2020-2025-2030) te behalen.
Sinds het opstellen van het Nationale Beleidsplan is het Klimaatakkoord
afgesloten. Het nationale beleidsplan is hiermee geactualiseerd. De
Europese Commissie is bezig met een evaluatie van de AFID richtlijn. Deze
wordt in november 2020 verwacht. Ik zal deze dan aan uw Kamer sturen.
De AFID verplicht vanaf 7 december 2020 om bij tankstations waar
passend een vergelijking te tonen tussen de geschatte brandstofkosten
per 100km voor het rijden op fossiele brandstoffen versus alternatieve
brandstoffen. In aansluiting op de, door de Europese Commissie
voorgeschreven methodologie, is in Nederland gekozen voor het tonen
van deze vergelijking bij de tankstations langs de rijkswegen. De Nederlandse implementatie van de prijsvergelijking is afgestemd met de
brancheorganisaties van de tankstations, de autoverkoop en de brandstofleveranciers. Achterliggende gedachte van de verplichting is de automobilist te prikkelen om bij de aanschaf van een volgende auto ook een auto
op alternatieve brandstoffen te overwegen. Tegelijkertijd zal een website
worden gelanceerd waar meer informatie te vinden is over de kosten van
verschillende voertuigen en de milieu-impact ervan.
Elektrisch (personen)vervoer
Om de overstap naar elektrisch rijden te bevorderen, is meer nodig naast
betaalbare auto’s en voldoende laadinfrastructuur. Consumenten moeten
kunnen vertrouwen op de veiligheid, inzicht hebben in de kosten van
opladen, voldoende beschikbare laadpunten hebben en met een gerust
hart naar het buitenland kunnen reizen met hun elektrische auto. Op die
gebieden worden belangrijke stappen gezet.
Veiligheid
Allereerst wil ik benadrukken dat elke elektrische auto die in Nederland
wordt toegelaten voldoet aan internationale toelatings- en veiligheidseisen en ook voor oplaadpunten gelden internationale veiligheidsnormen. Wel vind ik het van belang om kennis over de veiligheid van
elektrisch rijden en opladen te vergroten, te verspreiden en toe te passen.
Op ons verzoek wordt nog dit najaar een update van de «factsheet
veiligheid elektrische personenvervoer», gebaseerd op beschikbare
onderzoeken en interviews, uitgebracht door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Daarin staat de laatste kennis over de belangrijkste
veiligheidsaspecten van elektrische auto’s en oplaadpunten. Ook is een
5
6

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

3

werkgroep «Veiligheid elektrisch vervoer» opgezet (met o.a. mijn
ministerie, de G4, het Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur,
vereniging DOET, ElaadNL, RAI Vereniging en het Instituut Fysieke
Veiligheid (IFV)) die zorgt voor kennisontwikkeling en verspreiding.
Inzake brandveiligheid heeft Brandweer Nederland onlangs een richtlijn
voor brandweeroptreden bij elektrische voertuigen gepubliceerd.7
Daarnaast heeft het IFV een publicatie over brandveiligheid van parkeergarages en elektrische voertuigen uitgebracht.8 Hierin staan maatregelen
waarmee brandveiligheidsadviseurs, incidentenbestrijders en andere
betrokkenen bij parkeergarages een maatwerkpakket kunnen samenstellen voor brandveilige parkeergarages. In opdracht van het Ministerie
van BZK wordt door NEN gewerkt aan een integrale NEN-norm voor de
brandveiligheid van parkeergarages voor alle hedendaagse voertuigen,
waarbij ook elektrische auto’s en laadpunten worden meegenomen. De
norm zal voorzien in een methode om per garage te bepalen welke
brandveiligheidsmaatregelen nodig zijn. Afronding van de norm is
voorzien in 2021.
Ontwikkelingen in de markt voor elektrische auto’s
Door de COVID-19 pandemie is er een terugval in de autoverkopen, met
name in de zakelijke markt. Ik blijf met de sector inzetten op een doorgroei
naar ruim 500.000 EV’s in Nederland in 2025, zoals afgesproken in het
Klimaatakkoord.
Tot nu toe wordt de verkoop van elektrische auto’s vooral gedragen door
zakelijke rijders. Uit onderzoek9 blijkt dat voor particulieren de hoge
aanschafprijs van EV de belangrijkste koopdrempel is. Om die reden is de
Subsidieregeling Elektrische Personenauto’s Particulieren (SEPP) conform
afspraak uit het Klimaatakkoord op 4 juni 2020 gestart (totale omvang
€ 252 mln, waarvan € 152 mln voor nieuwverkopen en € 100 mln voor
gebruikte EV’s). De regeling heeft tot doel dat kleine en middenklasse
elektrische personenauto’s (nieuw, gebruikt, via koop of «private lease»)
ook voor particulieren bereikbaar worden. Hiermee wordt ook recht
gedaan aan de door de Algemene Rekenkamer geconstateerde onbalans
tussen ondernemers en particulieren wat betreft de fiscale/financiële
stimulering van nul-emissie voertuigen. De regeling loopt door tot medio
2025 en is jaarlijks gebudgetteerd.
De regeling voor de nieuwe elektrische auto’s wordt binnenkort op het
punt van het doorschuiven van aanvragen naar een volgend kalenderjaar
gewijzigd. Gezien het beroep op de regeling, is nu (2020) al een deel van
het verplichtingenbudget voor 2021 belegd. Dat is niet in lijn met de wens
van het kabinet, om mensen elk jaar de mogelijkheid te geven een beroep
te doen op de regeling en in dat jaar de auto te kunnen kopen. Om dit in
de komende jaren te voorkomen heeft het kabinet besloten de regeling
aan te passen en de zogenaamde doorschuifbepaling per 2020 (zo
spoedig mogelijk na publicatie van de gewijzigde regeling) te schrappen.
Vooral voor het laatste jaar van de regeling is deze wijziging van belang
om te voorkomen dat mensen in dat jaar geen kans meer krijgen om via
7

Richtlijn voor brandweeroptreden bij elektrische voertuigen, Brandweeracademie, 6 mei 2020,
https://www.ifv.nl/kennisplein/veilig-optreden-bij-moderne-voertuigen/publicaties/richtlijn-voorbrandweeroptreden-bij-elektrische-voertuigen.
8
Brandveiligheid van parkeergarages met elektrisch aangedreven voertuigen, Instituut Fysieke
Veiligheid, 9 juli 2020 https://www.ifv.nl/kennisplein/Documents/20200709-IFV-Brandveiligheidparkeergarages-met-elektrisch-aangedreven-voertuigen.pdf.
9
Met de stroom mee: het stimuleren van elektrisch rijden, Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid,
1 juli 2020, https://www.kimnet.nl/publicaties/rapporten/2020/07/01/met-de-stroom-mee-hetstimuleren-van-elektrisch-rijden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

4

de regeling een elektrische auto te kopen. De aangepaste regeling zal op
korte termijn gepubliceerd worden, daarna kost het voorbereiden van de
uitvoering nog minimaal 2 weken. Overigens is er in de regeling ter
ondersteuning van de aanschaf van tweedehands elektrische auto’s nog
steeds budget beschikbaar dit jaar.
De vaste commissie voor Infrastructuur en Waterstaat heeft op
9 september jl. verzocht te reageren op de brief van vrijdag 3 juli 2020 van
de Motorrijders Aktiegroep om ook subsidie voor elektrische motoren ter
beschikking te stellen. Ik vind het goed dat veel particulieren een
elektrische motor overwegen. We begrijpen dan ook de teleurstelling dat
motorfietsen niet onder de regeling vallen. De regeling sluit echter aan bij
de in het Klimaatakkoord gemaakte keuzes. Gekozen is om uitsluitend de
kleinere en compacte middenklasse elektrische personenauto’s tussen de
€ 12.000,- en € 45.000,- te stimuleren, gegeven de beperkte financiële
middelen.
Laadinfrastructuur
Snelle uitrol van de laadinfrastructuur is een randvoorwaarde en een
cruciale stimulans voor EV-gebruik. Met de bekrachtiging van de
samenwerkings-overeenkomsten op 8 juli tussen het Rijk, de lagere
overheden en de netbeheerders is de Regionale Aanpak Laadinfrastructuur officieel gestart. Zes regio’s ondersteunen de inliggende
gemeenten bij de planvorming en uitrol van voldoende laadinfrastructuur
voor alle vervoersmodaliteiten.
Prijstransparantie
Ongeacht hoe rijders voor hun oplaadsessie betalen (met of zonder
abonnement bij een serviceprovider), dienen zij voor en na het opladen
inzicht te krijgen in de laadprijzen bij publieke oplaadpunten. Om
prijstransparantie verder te bevorderen is in juli een onderzoek en
implementatieplan opgesteld.10 Uit het onderzoek blijkt dat er positieve
ontwikkelingen bij de betrokken marktpartijen zichtbaar zijn, maar ook de
noodzaak van meer transparante laadprijzen. Daarom komt er onder
aanvoering van de oplaadbrancheorganisatie een jaarlijkse benchmark
over de voortgang, een klachtenloket en een handreiking voor aanbestedende overheden bij concessies voor aanleg van laadpunten. Dit
onderzoek is gedeeld met de toezichthouder ACM, die dit jaar verscherpte
aandacht heeft voor laadprijzen.
Gebruikersinformatie oplaadpunten
Op zeer korte termijn breng ik een wijzigingsbesluit in consultatie,
waarmee een basis ontstaat om exploitanten van publiek toegankelijke
oplaadpunten te verplichten gebruikersinformatie over oplaadpunten te
delen. Het gaat dan om informatie over o.a. de locatie, de actuele
bezettingsstatus van oplaadpunten en de «ad-hoc» oplaadprijs (voor
laden zonder abonnement). Rijders moeten via laadpalenapps of
-websites eenvoudig te raadplegen informatie krijgen over de beschikbare
oplaadpunten. Ook moet de informatie beschikbaar zijn voor professionele partijen, zoals navigatieproviders, zodat zij apps en websites kunnen
maken met gebruikersinformatie over álle laadpunten in Nederland.

10

Onderzoek & implementatieplan prijstransparantie, Nationaal Kennisplatform Laadinfrastructuur, EV Consult en CE Delft, 16 juli 2020, https://www.nklnederland.nl/uploads/files/
200707_Eindrapport_Prijstransparantie.pdf.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

5

Nul-emissie taxi
Op verzoek van uw Kamer ben ik in overleg met de zowel marktpartijen
als overheden (o.a. enkele gemeenten, KNV, Elaad, Leaseplan) over de
mogelijkheden om samen te komen tot een samenhangend pakket aan
stimulerende, regulerende of faciliterende maatregelen voor de transitie
naar nul-emissie taxivervoer. Ook voor de taximarkt geldt dat COVID-19
leidt tot belangrijke uitdagingen door de vraaguitval waar ondernemers
mee te kampen hebben. Desondanks zien de betrokken partijen ook
kansen voor een transitie. Ik zet erop in om dergelijke kansen de komende
jaren te benutten, met aandacht voor de reële uitdagingen waarvoor de
sector nu staat. Dit najaar is er een bestuurlijke bijeenkomst waar met alle
partijen gesproken zal worden over de mogelijke contouren en
voorwaarden die nodig zijn om de transitie in te zetten, mede op basis van
de verwachte ontwikkelingen in de kosten en de beschikbaarheid van
laadinfra. Deze zullen verder worden uitgewerkt tot concrete afspraken.
Het streven is om in de eerste helft van 2021 met alle betrokken
maatschappelijke stakeholders en gemeenten tot een definitief afsprakenstelsel te komen.
Internationaal
Nu elektrisch rijden steeds gebruikelijker begint te worden, zullen meer
mensen met hun EV op vakantie willen. Om beter inzicht te krijgen in wat
er nodig is voor probleemloos elektrisch rijden over de grens, heb ik
onderzoek laten doen naar de gebruikerservaringen van EV-rijders in het
buitenland. Concreet is dit onderzocht voor de corridor van Nederland
naar Zuid-Frankrijk: de zogenaamde «E-Route du Soleil». Hiermee is een
aanpak gecreëerd waarmee ook andere corridors geanalyseerd kunnen
worden. De belangrijkste bevindingen zijn met de Europese Commissie en
EU-lidstaten gedeeld op 3 september jl. tijdens een conferentie over
laadinfrastructuur in het licht van de herziening van de EU-richtlijn over
infrastructuur voor alternatieve brandstoffen (AFID).
Verduurzaming logistiek
Het verbeteren van de CO2-prestatie van het Nederlands goederenvervoer
komt niet alleen de CO2-uitstoot ten goede, maar ook de (internationale)
concurrentiekracht en winstgevendheid van de Nederlandse logistiek en
draagt bij aan de verbetering van de luchtkwaliteit. Daarvoor is het
belangrijk dat het aanbod van nul-emissie vracht- en bestelauto’s de
komende jaren groeit. In de afgelopen jaren heeft de markt al aanzienlijke
vooruitgang geboekt – met een groeiend aantal fabrikanten die
nul-emissie modellen van vrachtwagens en bestelwagens ontwikkelen.
Om dat verder te versterken organiseert de Transport Decarbonisation
Alliance onder mijn voorzitterschap een mondiale serie bijeenkomsten
«Getting Zero Emission Trucks and Vans on the Road!». Het doel van deze
reeks is om de dialoog tussen vraag en aanbod van emissievrije bedrijfsvoertuigen te bevorderen, uitdagingen en kansen te bespreken, en de
acties die nodig zijn om de ontwikkeling van deze cruciale markt te
versnellen. Ik heb 27 mei de kick-off sessie geopend waarbij ik duidelijk de
ambitie van Nederland heb gedeeld en de sector heb uitgenodigd tot
meer internationale ambitie op dit onderwerp. De lessen zullen aangeboden worden aan beleidsmakers en internationale besluitvormers tijdens
de internationale klimaatonderhandelingen (COP26) in november 2021.
In het Klimaatakkoord is afgesproken om te komen tot een normstellende
regeling voor CO2-prestaties van het goederenvervoer (normering
http://tda-mobility.org/getting-zero-emission-vans-and-trucks-on-the-road/.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

6

goederenvervoer), om de efficiencyverbetering te effectueren. Eind vorig
jaar is een begin gemaakt om samen met de logistieke sector, overheden
en de Topsector Logistiek te komen tot een meerjarige aanpak. Als eerste
stap van de meerjarige aanpak zijn de mogelijkheden en kansen voor een
normstellende regeling voor CO2-prestaties in kaart gebracht. Deze zijn
door TNO verkend in het rapport «Normering goederenvervoer» dat als
bijlage 4 aan deze brief is toegevoegd12.
De verkenning vraagt verdere verdieping om de mogelijkheden voor
CO2-registratie te toetsen en om de beste opties uit te werken voor
toepassing in de praktijk. Als tijdspad hiervoor worden de jaren 2020 en
2021 aangehouden. Het doel van het vervolgtraject is om te komen tot een
uniforme, betrouwbare en werkbare manier om bedrijfsmatige
CO2-uitstoot van het goederenvervoer te registreren. Er wordt voor de
verschillende logistieke deelsegmenten gekeken naar het
CO2-reductiepotentieel en naar een haalbare norm die daar in de
toekomst aan te koppelen is. Tot slot brengt het traject ook potentiele
instrumenten in beeld die bedrijven in staat stellen om de CO2-norm te
halen. Het invullen van deze randvoorwaarden is noodzakelijk om de
vervolgstap te zetten naar het vastleggen van een wettelijke norm voor
CO2-prestatie van het goederenvervoer.
Verduurzaming Bouw
De bouwsector is belangrijk voor de Nederlandse economie en de
werkgelegenheid en staat aan de lat voor een aantal grote maatschappelijke opgaven zoals de woningbouw, verduurzaming en bereikbaarheid.
Door te werken aan minder uitstoot in de bouwsector wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de klimaatopgave, de aanpak van de stikstofproblematiek en het Schone Lucht Akkoord. Zodoende kan de sector een
bijdrage blijven leveren aan de Nederlandse economie, de productie van
woningen, aanleg en onderhoud van infrastructuur en de uitdagingen op
het gebied van emissies. Om deze transitie in gang te zetten starten in de
tweede helft van dit jaar twee pilotprojecten met nul-emissie mobiele
werktuigen: A16 bij Rotterdam (RWS) en hoogwaardig openbaar vervoer
in ’t Gooi (ProRail). In totaal is 25 miljoen euro beschikbaar voor pilots met
nul-emissie mobiele werktuigen. Daarnaast wordt met de medeoverheden, markt en kennisorganisaties gewerkt aan een routekaart richting
nul-emissie mobiele werktuigen en bouwlogistiek voertuigen.
Nul-emissie bus
Sinds de zomer van dit jaar rijden al 828 nul-emissie bussen, van de
ongeveer 5.300 OV-bussen, in de dienstregeling. Nederland is daarmee op
dit moment Europees koploper bij de verduurzaming van de bussen in het
openbaar vervoer. We mogen trots zijn op deze prestatie die geleverd
wordt door onder meer busbouwers, OV-autoriteiten, vervoerders en
netbeheerders. Niet alleen worden bussen gemaakt voor de Nederlandse
markt, maar ook velen worden afgeleverd in andere landen. In het
Klimaatakkoord is afgesproken dat een roadmap «Zero emissie bus»
wordt opgesteld waarin aandacht uitgaat naar de vraagstukken rondom
de meerkosten, nieuwe financieringsarrangementen en het betrekken van
het Nederlandse bedrijfsleven. In bijlage 5 treft u de roadmap aan die is
opgesteld door Samenwerkingsverband DOVA (decentrale ov-autoriteiten)
in samenwerking met de partijen betrokken bij de transitie richting nul
emissie bus in het OV13.

12
13

Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

7

De partijen spannen zich in om ervoor te zorgen dat vanaf 2025 alle
nieuwe bussen nul-emissie zijn en in 2030 al het OV-busvervoer volledig
nul-emissie is. Op dit moment beraden partijen zich op de vraag welke
gevolgen COVID-19 heeft op de concessies en daarmee de aanschaf van
nieuwe nul-emissie bussen. In het Klimaatakkoord is afgesproken dat in
het kader van de roadmap € 10 miljoen per jaar beschikbaar is voor
stimulering van de inzet van nul-emissie bussen. Aankomend jaar worden
deze beschikbaar gesteld via de subsidieregeling DKTI.
Verduurzaming personenmobiliteit
Tot aan de COVID-19 pandemie waren we goed op streek met de
doelstelling om deze kabinetsperiode 200.000 extra forenzen op de fiets te
krijgen en was het aantal fietsforenzen al met 135.000 gestegen. Sinds de
COVID-19 pandemie is (naast meer lopen) er meer gebruik gemaakt van
de fiets. Ook de verkopen van E-bikes zijn toegenomen. Uit onderzoek14
blijkt dat het relatieve aandeel fiets hoger ligt dan voor de pandemie, wat
onder andere komt door een stijging in e-fietsgebruik.
Ik zet in op het vasthouden van deze gedragsverandering en het stimuleren van het gebruik van de fiets en lopen. Tegelijkertijd dragen we
hierdoor bij aan het vitaal houden van de mensen. Samen met de
regionale werkgeversnetwerken blijf ik inzetten op het stimuleren van de
fiets in het woon-werkverkeer bij bedrijven waar medewerkers niet thuis
kunnen werken, zoals bij ziekenhuizen en de politie, door met werkgevers
hierover afspraken te maken. Zo zet ik met de «Fietsmissie» werkgevers
via verschillende (online) kanalen aan om het hun medewerkers nog
makkelijker te maken met de fiets naar het werk te komen. Ook is vanuit
het Rijk een netwerk van fietsambassadeurs opgezet. Inmiddels stimuleren al 17 fietsambassadeurs hun werknemers om meer te fietsen naar
hun werk en deze ambassadeurs inspireren ook andere werkgevers in hun
regio en/of branchegenoten om hun voorbeeld te volgen.
Verduurzamen werkgebonden personenmobiliteit
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat de rijksoverheid werkt aan de
invoering per 2022 van een normerende regeling met als doel de voor het
klimaat negatieve effecten van werkgebonden personenmobiliteit (zakelijk
verkeer en woon-werkverkeer) terug te dringen. Met de regeling wil ik een
stimulans bieden aan werkgevers om bewust na te denken over de impact
van werkgebonden verkeer.
De afgelopen periode heb ik veel gesprekken gevoerd met onder andere
werkgevers en andere overheden. Op basis daarvan heb ik een voorstel
uitgewerkt, waarbij ik de concept-regeling in consultatie breng. Deze
formele (internet)consultatie start in de eerste helft van november. Ik zal
uw Kamer informeren over de uitkomsten van de consultatie en de
verwerking daarvan bij de voorhang die in het voorjaar van 2021
plaatsvindt.
In de tussentijd help ik werkgevers bij het verduurzamen van het
woon-werkverkeer en het zakelijke verkeer door ze te faciliteren en
inspireren met best practices, te informeren over (subsidie)regelingen en
suggesties te geven over te nemen maatregelen (bijvoorbeeld via het
e-zine Werken aan duurzame mobiliteit). De regionale werkgeversnetwerken spelen ook hier een belangrijke rol. Zij hebben de expertise in huis
14

Nieuwe inzichten mobiliteit en de coronacrisis, Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid, 21 juli
2020, https://www.kimnet.nl/publicaties/brochures/2020/07/21/nieuwe-inzichten-mobiliteit-ende-coronacrisis.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

8

om werkgevers maatwerkadvies te geven. Ik ondersteun van harte hun
gezamenlijke campagne #Zowerkthet.nl die 22 september live ging. Deze
attendeert werkgevers op de verschillende mogelijkheden die er zijn om
flexibel te werken en slim te reizen. Daarnaast werk ik samen met de
Coalitie Anders Reizen, een coalitie van grote werkgevers die koploper
willen zijn op terrein van duurzame mobiliteit.
Voertuigemissies
Er zullen nog lange tijd voertuigen rondrijden die gebruikmaken van
(fossiele) brandstoffen in de aandrijflijn. Voor de reductie van emissies
van deze voertuigen blijf ik inzetten op verschoning en handhaving van
normen. Op 23 januari 2020 heb ik uw Kamer via de zevende overzichtsbrief15 geïnformeerd over de laatste ontwikkelingen op het gebied van
fraude met het emissiegedrag van dieselvoertuigen. Dit betrof onder
andere de resultaten van het onderzoek van de RDW naar het emissiegedrag van automodellen van Suzuki en Jeep. Het onderzoek bracht aan
het licht dat zowel bij de Suzuki Vitara (Euro6b) als de Jeep Grand
Cherokee (Euro5a) sprake was van ongeoorloofd schakelgedrag welke de
emissies beïnvloeden, aangestuurd door het motormanagementsysteem.
Inmiddels zijn de lidstaten en de Europese Commissie op de hoogte
gebracht van de geconstateerde feiten. Daarnaast hebben beide fabrikanten op verzoek van de RDW software-updates ontwikkeld.
De RDW heeft onderzocht of deze software-updates de emissies van het
voertuig in lijn brengen met de eisen die tijdens het moment van de
typegoedkeuring geldig waren. Afgelopen zomer heeft de RDW de
software-updates voor Suzuki getest, deze testresultaten waren positief.
Voor de Jeep Grand Cherokee (Euro5a) was al een positief geteste
software-update voorhanden, de fabrikant werkt momenteel aan de
aanpassing van deze software aan de verschillende motortypen van de
Jeep Grand Cherokee (Euro5a). Met beide fabrikanten zijn afspraken
gemaakt over het implementeren van de software in de bestaande
voertuigen. Zodra alle technische aspecten zijn afgerond kan worden
gestart met de terugroepprocedure. Dit geldt voor de gekentekende
voertuigen in Nederland. Andere lidstaten worden geïnformeerd volgens
de gebruikelijke procedures zodat ook hier een terugroep kan plaatsvinden. De RDW onderhoudt contact met de lidstaten om zo het terugroepproces in goede banen te leiden.
Consultatie opname APK-test met deeltjesteller voor controle van
roetfilters en uitbreiding mogelijkheid aanmelden defect of verwijderd
roetfilter bij RDW om kosten voor herstel te vermijden
In de eerste helft van 2020 is de opname van de APK-test met deeltjesteller uitgewerkt. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de door uw
Kamer aangenomen motie van het lid Hoogland c.s16. Op 6 juli 201517,
3 april 201718, 12 juli 201819 en 20 februari 2019 is uw Kamer geïnformeerd over de ontwikkeling van de nieuwe deeltjestellertest. Er zijn
intensieve gesprekken gevoerd met alle belanghebbenden en mede op
basis hiervan is het voorstel van de APK-test tot stand gekomen. Voor de
invoering van deze test heeft de RDW op 30 april 2020 een uitvoeringstoets opgeleverd. Invoering van de test is voor de zomer voorgelegd aan
de Stichting Overlegorgaan APK (SO-APK). Aan de SO-APK wordt
15

Kamerstuk 31 209, nr. 222.
Kamerstuk 34 300 XII, nr. 29.
Kamerstuk 30 175, nr. 220.
18
Kamerstuk 30 175, nr. 250.
19
Kamerstuk 30
31 175,
209, nr. 328.
217.
16
17

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

9

deelgenomen door alle direct bij de APK betrokken partijen, waaronder
ANWB, RAI-Vereniging, BOVAG, Transport en Logistiek Nederland (TLN)
en APK-erkenninghouders. Deze partijen hebben aangegeven de wijziging
te kunnen onderschrijven, en verzoeken om tijdig duidelijkheid te geven
zodat de invoering kan worden voorbereid. Om ook aan andere partijen
de gelegenheid te geven om te reageren, ben ik voornemens de komende
tijd een internetconsultatie uit te voeren. De beoogde invoeringsdatum
voor de nieuwe APK-test is 1 januari 2022. Rekening houdend met
voldoende voorbereidingstijd voor alle partijen is mijn inzet dat de
wijziging ten minste een jaar voorafgaand aan de invoering wordt
gepubliceerd.
Naar aanleiding van vragen van uw Kamer heb ik u op 23 januari 202021
en 17 april 202022 geïnformeerd over de kosten voor reparatie van een
roetfilter. Om tegemoet te komen aan mensen die hiermee te maken
krijgen, ben ik voornemens om tegelijkertijd met de opname van de
APK-test aan een grotere groep mensen dan nu de mogelijkheid te bieden
om kosten voor herstel van hun voertuig te vermijden door de
mogelijkheid om een defect of verwijderd roetfilter bij de RDW te melden.
Bij personenauto’s van vóór 2011 en bestelauto’s van vóór 2012 kunnen
kosten voor reparatie nu al onder de bestaande regels worden vermeden
door het roetfilter bij de RDW af te melden. In dat geval wordt in de APK
geen roetfiltertest meer gedaan, maar wordt wel de roettoeslag in de MRB
betaald. Ik denk bij deze uitbreiding aan de groep dieselpersonenauto’s
van voor 2015. Dit kan als een uitbreiding van de overgangsregeling voor
invoering van de nieuwe APK-test worden beschouwd. Ik neem dit punt
daarom mee als vraag in de consultatie.
Transitie naar nul-emissie nieuwverkoop snorfietsen
In het Klimaatakkoord is afgesproken dat vanaf 1 januari 2025 alle
nieuwverkopen van snorfietsen op de Nederlandse markt nul-emissie
zullen zijn. TNO heeft onderzoek gedaan naar de mogelijke effecten van
de uitfasering van snorfietsen met een verbrandingsmotor in 2025 (bijlage
6)23 en waarschuwt voor een mogelijke verschuiving van snorfietsen met
verbrandingsmotor naar bromfietsen met verbrandingsmotor. Aangezien
bromfietsen een Europese categorie is blijf ik me in Europees verband
hard maken om ook voor deze categorie met bronbeleid te komen.
Daarnaast zal ik met de betrokken partijen blijven werken aan het behalen
van de afspraken uit het Klimaatakkoord.
Aanscherping van Europese emissienormen
Aanscherping van Europese emissienormen is de meest effectieve manier
om de uitstoot van emissies in mobiliteit verder te laten dalen. Het
Kabinet zet daarom actief in op de verdere aanscherping van de Europese
emissie-eisen voor voertuigen om de uitstoot van verontreinigende
stoffen door het verkeer sterk te verlagen. Naar verwachting komt er in de
zomer van 2021 een voorstel van de Europese Commissie voor een
nieuwe euronorm voor personenauto’s en lichte bedrijfsvoertuigen (Euro
7) en voor de zware bedrijfsvoertuigen als vrachtauto’s en bussen (Euro
VII). Voor de Nederlandse inzet zal zoals gebruikelijk een BNC-fiche
worden opgesteld.
Hiernaast heeft de Europese Commissie onlangs een voorstel gepresenteerd over het monitoren en rapporteren van de werkelijke CO2-uitstoot en
21

Aanhangsel Handelingen II 2019/20, nr. 1461.
Kamerstuk 32 813, nr. 494.
23
Raadpleegbaar via www.tweedekamer.nl.
22

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

10

het werkelijke brandstof- of energieverbruik van personenauto’s en lichte
bedrijfsvoertuigen in gebruik. Dit betreft de uitvoering van een element uit
de in 2019 vastgestelde CO2-normering24.
Waar Nederland de afgelopen jaren een belangrijke bijdrage heeft
geleverd aan de aanscherping van de CO2-normering voor 2025 en 2030,
is mijn inzet dat Nederland ook weer een voortrekkersrol gaat vervullen in
de tussentijdse aanscherping van de zuinigheidnormen zoals aangekondigd in de Europese Green Deal.
Tot slot
In de afgelopen jaren zijn er belangrijke stappen gezet op het gebied van
duurzame mobiliteit. De komende tijd blijf ik mij inzetten om duurzame
mobiliteit te bevorderen, zowel vanuit nationaal als internationaal
perspectief. Het volgende moment dat ik u over de algehele voortgang
van duurzame mobiliteit informeer is in het voorjaar van 2021 met de
Stand van zaken uitvoering Klimaatakkoord Mobiliteit.
De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,
S. van Veldhoven-van der Meer

24

Artikel 12 uit Verordening (EU) 2019/631.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 32 813, nr. 572

11