Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

22 112

Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven
van de lidstaten van de Europese Unie

Nr. 2055

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 15 januari 2016
Overeenkomstig de bestaande afspraken ontvangt u hierbij vier fiches, die
werden opgesteld door de werkgroep Beoordeling Nieuwe Commissievoorstellen (BNC).
Fiche: Richtlijn terrorismebestrijding (Kamerstuk 22 112, nr. 2053)
Fiche: Verordening portabiliteit online content (Kamerstuk 22 112,
nr. 2054)
Fiche: Mededeling EU Actieplan voor illegale handel in vuurwapens en
explosieven
Fiche: Richtlijn herziening van de vuurwapenrichtlijn (91/477/EEG)
(Kamerstuk 22 112, nr. 2056)
De Minister van Buitenlandse Zaken,
A.G. Koenders

kst-22112-2055
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2055

1

Fiche: Mededeling EU Actieplan voor illegale handel in
vuurwapens en explosieven
1. Algemene gegevens
a) Titel voorstel
Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de
Raad – De Europese veiligheidsagenda uitvoeren: actieplan van de EU
ter bestrijding van de illegale handel in en het gebruik van vuurwapens
en explosieven.
b) Datum ontvangst Commissiedocument
2 december 2015.
c) Nr. Commissiedocument
COM(2015) 624
d) EUR-Lex
http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=COM:2015:624:FIN
e) Nr. impact assessment Commissie en Opinie Impact-assessment Board
Er is geen impact assessment opgesteld.
f) Behandelingstraject Raad
Raad Justitie en Binnenlandse Zaken.
g) Eerstverantwoordelijk ministerie
Het Ministerie van Veiligheid en Justitie
2. Essentie voorstel
De Europese Veiligheidsagenda (aangenomen op 28 april 2015)
benoemde de noodzaak van strengere wetgeving voor de handel in
vuurwapens en het moeilijker maken van toegang tot gevaarlijke stoffen,
zoals explosieven, voor terroristische netwerken en criminelen. Het door
de Commissie voorgestelde actieplan tegen illegale handel in en gebruik
van vuurwapens en explosieven geeft uitvoering aan de Europese
Veiligheidsagenda.
In het actieplan wordt een groot aantal maatregelen voorgesteld op het
gebied van vuurwapens, explosieven en precursoren (grondstoffen) voor
explosieven. In het actieplan wordt aandacht gevraagd voor volledige
implementatie van verordening 98/2013 over het op de markt brengen en
het gebruik van precursoren voor explosieven. De evaluatie van deze
verordening wordt naar voren gehaald naar 2016.
In het voorstel wordt ingezet op de volgende maatregelen om de handel
in illegale vuurwapens aan te pakken:
• ontwikkelen van een beter beeld van de dreiging;
• verkenning uitbreiding van wetgeving, zoals verbod op cash betaling;
• versterken van grensoverschrijdende operationele samenwerking en
meer controles (waaronder handel via internet en bij grenzen),
waaronder volledige uitvoering van het Operationele Actie Plan 2016
voor vuurwapens door Europol en de lidstaten;
• verbeteren en verbinden van databases/informatiesystemen;
• intensievere samenwerking met Zuidoost-Europese landen, landen in
het Midden-Oosten en Noord-Afrika, Turkije, Oekraïne en andere
relevante derde landen en internationale organisaties.
3. Nederlandse positie ten aanzien van de mededeling/aanbeveling
a) Essentie Nederlands beleid op dit terrein
Wat betreft vuurwapens, is het Nederlandse beleid erop gericht handel
in illegale vuurwapens aan te pakken en beschikbaarheid van illegale
vuurwapens te verminderen. De politie heeft de opsporing van handel

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2055

2

in illegale vuurwapens en het bezit en gebruik van automatische
vuurwapens geïntensiveerd. Hierdoor wordt tevens een betere
informatiepositie gecreëerd. Daarnaast ontwikkelt de politie een
barrièremodel voor de aanpak van illegale vuurwapens. Een barrièremodel is een instrument om de samenwerking tussen de politie en
andere publieke en private instanties te versterken. In Europees
verband ijvert Nederland voor hoge en strenge standaarden voor bezit,
handel en gebruik van vuurwapens, die dan bovendien uniform
worden uitgelegd, waarmee de handhavende instanties geholpen zijn.
Het versterken van informatie-uitwisseling tussen EU-lidstaten en met
Europol is daarbij van essentieel belang. Dit helpt bij tijdige onderkenning en om smokkelnetwerken op te rollen, voorraden te ontmantelen
en smokkelmethodes te onderkennen. Daarnaast zet Nederland sterk in
op aandacht voor illegale handel via internet en intensievere aanpak
van illegale vuurwapenhandel in Balkanlanden. Het Nederlandse
beleid is er voorts op gericht de administratieve en financiële lasten in
evenwicht te houden met veiligheidsbelangen.
Met betrekking tot explosieven zet Nederland al jarenlang in op een
EU-brede aanpak van grondstoffen voor explosieven. De beschikbaarheid van grondstoffen voor explosieven wordt beperkt door verordening 98/2013. Daarnaast worden bedrijven verplicht om verdachte
transacties, verdwijningen en diefstal van grondstoffen van explosieven en een aantal andere risicovolle producten te melden bij de
overheid. De wetgeving die uitvoering in Nederland mogelijk maakt
wordt momenteel behandeld door de Tweede Kamer. Binnen de EU zet
Nederland in op verdergaande harmonisering van de aanpak voor
grondstoffen voor explosieven, zowel in wetgeving als uitvoering. Op
basis van verordening 98/2013 kunnen lidstaten verschillende
maatregelen nemen voor grondstoffen waarvoor een beperking geldt
(verbod, registratie en/of vergunning). Daardoor kan het voorkomen
dat precursoren voor explosieven in sommige lidstaten gemakkelijker
beschikbaar zijn dan in andere lidstaten, omdat in sommige lidstaten
bijvoorbeeld is gekozen voor een registratieplicht in plaats van een
vergunningplicht. De verschillende regimes in de lidstaten zijn niet
alleen vanuit het perspectief van veiligheid onwenselijk, maar leiden
ook tot praktische problemen bij grensoverschrijdende transacties en
intra-EU goederen- en personenverkeer. Daarnaast acht Nederland het
van belang om de informatie-uitwisseling te verbeteren tussen
verschillende instanties. Dit betreft nationale meldpunten (voor
verdachte transacties, verdwijningen en diefstal), vergunningverlenende instanties en toezichthouders.
b) Beoordeling + inzet ten aanzien van dit voorstel
Nederland staat positief tegenover de publicatie van het actieplan. In
dit actieplan stelt de Commissie een groot aantal maatregelen voor die
aansluiten bij de Nederlandse aanpak zoals het verminderen van de de
beschikbaarheid van illegale vuurwapens, het beperken van de
beschikbaarheid van grondstoffen voor explosieven en het nemen van
maatregelen voor tijdige onderkenning van verwerving van deze
middelen om daar actie op te kunnen ondernemen. Nederland steunt
de proactieve aanpak van de Commissie. Wel dient goed gekeken te
worden naar de consequenties van een aantal voorgestelde maatregelen, mede met het oog op beschikbare capaciteit bij de voorziene
uitvoerende partijen binnen de Commissie, de lidstaten en Europol.
Primair steunt Nederland de volgende acties:
− Het in 2016 uitvoeren van de evaluatie van verordening 98/2013,
waarbij wel rekening gehouden dient te houden met de korte
periode waarin de verordening van toepassing is.
− Versterkte operationele inzet tegen illegale wapenhandel vanuit de
Zuidoost-Europese landen.
− Aanpak illegale handel via internet (waaronder darkweb).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2055

3

− Betere en intensievere informatiedeling m.b.t. explosieven en
vuurwapens tussen EU lidstaten en met Europol.
− Verbinden van databases/informatiesystemen (m.n. systemen die
momenteel los van elkaar geraadpleegd worden).
− De intentie om te komen tot een netwerk/platform voor het delen
van ballistische informatie.
− Het expliciet benoemen van Scepylt (het ICT-systeem waarmee
toestemming verleend wordt voor het intracommunautaire vervoer
van explosieven voor civiel gebruik) en meer specifiek de oproep
aan lidstaten om zich bij dit systeem aan te sluiten.
− Customs Priority Control Action (PCA): Nederland ondersteunt het
voorstel van een PCA. Deze zal zich richten op het goederenverkeer
dat de buitengrens van de EU overschrijdt. Het betreft een
verplichtende EU-controle met eigen specifieke risicocriteria en zal
gedurende een langere periode lopen.
Voor een aantal voorstellen is nadere toelichting nodig van de
Commissie om een gedegen oordeel te kunnen vellen. Dit betreft in
het bijzonder:
− Randvoorwaarden rondom het gebruik van het Europese Bom Data
Systeem;
− De verbinding tussen het nieuwe voorstel voor de vuurwapenrichtlijn en het EU-actieplan;
c) Eerste inschatting van krachtenveld
Na een eerste bespreking in Brussel is de inschatting dat op hoofdlijnen de meeste lidstaten het actieplan kunnen steunen, omdat een
groot deel van de acties reeds gestart is of al eerder aangekondigd
waren. Het krachtenveld in het Europees Parlement is op moment van
schrijven nog onbekend.
4. Grondhouding ten aanzien van bevoegdheid, subsidiariteit,
proportionaliteit, financiële gevolgen en gevolgen op het gebied
van regeldruk en administratieve lasten
a) Bevoegdheid
De grondhouding ten aanzien van de bevoegdheid van de EU is
positief. Het actieplan bevat met name maatregelen ter versterking van
de Europese samenwerking op basis van nationale bevoegdheden.
b) Subsidiariteit
De grondhouding ten aanzien van de subsidiariteit van de voorgestelde maatregelen is positief. Verdergaande Europese samenwerking
is essentieel voor een effectieve aanpak van de illegale handel in
vuurwapens en explosieven, gezien de gemeenschappelijke markt en
open grenzen in het Schengengebied.
c) Proportionaliteit
De grondhouding ten aanzien van de proportionaliteit van de
voorgestelde maatregelen is positief. De Europese Veiligheidsagenda
(aangenomen op 28 april 2015) benoemde de noodzaak van strengere
wetgeving voor de handel in vuurwapens en het moeilijker maken van
toegang tot gevaarlijke stoffen, zoals explosieven, voor terroristische
netwerken en criminelen. Het voorgestelde actieplan tegen illegale
handel in en gebruik van vuurwapens en explosieven geeft op een
passende wijze uitvoering aan de Europese Veiligheidsagenda. Bij de
herziening van verordening 98/2013 over het op de markt brengen en
het gebruik van precursoren van explosieven, zullen de economische
consequenties van eventuele aanpassingen afgewogen moeten
worden tegen de veiligheidsbelangen.
d) Financiële gevolgen
Nederland zal de Commissie vragen precies aan te geven wat het
financieel beslag van de voorstellen is. Dat zal per voorstel verschillen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2055

4

Eventuele budgettaire gevolgen worden ingepast op de begroting van
het beleidsverantwoordelijke departement, conform de regels van de
budgetdiscipline.
e) Gevolgen voor regeldruk, administratieve lasten en concurrentiekracht
Administratieve lasten kunnen toenemen as gevolg van:
• De invoering van additionele maatregelen voor grondstoffen voor
explosieven;
• Invoeren van additionele informatiesystemen;
• Nieuw in te voeren systemen bij de politie voor het uitwisselen van
informatie met andere diensten in de EU.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 22 112, nr. 2055

5