Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2015–2016

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3078
Vragen van de leden Jasper van Dijk en Merkies (beiden SP) aan de
Staatssecretaris van Financiën en de Minister van Defensie over
defensiebedrijven die via Nederland belasting ontwijken (ingezonden 8 juni
2016).
Antwoord van Staatssecretaris Wiebes (Financiën), mede namens de Minister
van Defensie (ontvangen 11 juli 2016).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het rapport «Tax evasion and weapon production
– Mailbox arms companies in the Netherlands»?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de mening dat de voornaamste reden voor grote defensiebedrijven
om zich in Nederland te vestigen via een brievenbusfirma is om zo min
mogelijk belasting te hoeven betalen? Zo nee, wat is volgens u de reden dat
zoveel defensiebedrijven zich fiscaal verbinden aan Nederland?
Vraag 2
Deelt u de mening dat de voornaamste reden voor grote defensiebedrijven
om zich in Nederland te vestigen via een brievenbusfirma is om zo min
mogelijk belasting te hoeven betalen? Zo nee, wat is volgens u de reden dat
zoveel defensiebedrijven zich fiscaal verbinden aan Nederland?
Antwoord 3
Deze gegevens worden niet als zodanig bijgehouden.
Vraag 4
Hoe oordeelt u over het feit dat naar schatting 40% van alle corruptie in
mondiale transacties toe te schrijven is aan corruptie binnen wapenhandel,
gezien de grote hoeveelheid holdings van defensiebedrijven in Nederland?
Door welke instantie en op welke manier wordt bijgehouden in hoeverre de

1

ah-tk-20152016-3078
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2016

Martin Broek (2015) Tax evasion and weapon production – Mailbox arms companies in the
Netherlands

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

1

financiële stromen van defensiebedrijven die Nederland passeren corruptievrij zijn? Op welke wijze wordt deze corruptie in Nederland aangepakt?
Antwoord 4
Corruptie moet te allen tijden aangepakt worden en heeft de aandacht van
het kabinet. Ik heb geen inzicht in de verdeling van corruptie over verschillende bedrijfstakken. Recent is de Europese vierde anti-witwasrichtlijn
vastgesteld. Die bevat diverse aanscherpingen om witwassen, terrorisme
financiering en ook fraude en corruptie effectiever aan te pakken. Deze
richtlijn moet in de zomer van 2017 zijn omgezet in Nederlands recht. Op
nationaal niveau worden de regels die gelden voor trustkantoren verder
aangescherpt. Een concept wetsvoorstel is recent voor consultatie beschikbaar gemaakt. Tevens zijn op alle bedrijven in Nederland, dus ook bedrijven
verbonden aan de defensiesector, de regels van het strafrecht en van
bijzondere toezichtsbepalingen van toepassing.
Vraag 5
Klopt het dat zes van de tien grote bedrijven een holding in Nederland
hebben, een derde van de honderd grootste defensiebedrijven één of meer
holdings in Nederland heeft, en dertig van de honderd belangrijkste
wapenbedrijven één of meer holdings in Nederland hebben? Waarom wordt
er niet bijgehouden of holdings in Nederland gelieerd zijn aan een defensiebedrijf in het buitenland? Bent u bereid dit voortaan wel bij te houden, gezien
de conclusies van het rapport?2
Antwoord 5
Deze gegevens worden niet als zodanig bijgehouden en daar is ook geen
reden voor.
Vraag 6
Hoeveel defensiebedrijven hebben een Advance Pricing Agreement (APA) of
Advance Tax Ruling (ATR) aangevraagd, maar niet gekregen vanwege het niet
voldoen aan de substance-eisen?
Antwoord 6
De redenen waarom aan een belastingplichtige geen zekerheid vooraf wordt
verstrekt in de vorm van een APA of ATR, zijn divers. Één van de redenen kan
zijn dat niet wordt voldaan aan de substance eisen. Een andere reden kan zijn
dat er sprake is van strijd met de goede trouw. Ook dan wordt een vooroverleg met een inspecteur niet voortgezet en neemt hij ook geen inhoudelijk
standpunt in. Er is bijvoorbeeld sprake van strijd met de goede trouw als de
inspecteur betrokkenheid vermoedt bij witwassen, steekpenningen, ernstige
vermogensdelicten of terrorismefinanciering.
Er zijn geen specifieke cijfers bijgehouden of en hoeveel defensiebedrijven
geen APA of ATR kreeg vanwege het niet voldoen aan de substance-eisen. Er
gelden immers geen afwijkende regels in het fiscale recht voor defensiebedrijven.
Vraag 7
Hoeveel belastinggeld gaat er naar Onderzoek en Ontwikkeling binnen
Nederlandse defensiebedrijven?
Antwoord 7
Deze gegevens worden niet als zodanig bijgehouden. Wel bestaat inzicht in
de uitgaven aan technologieontwikkeling door Defensie. Jaarlijks stelt
Defensie hiervoor ongeveer 20 miljoen euro ter beschikking. Bedrijven,
kennisinstellingen en/of universiteiten participeren samen in deze ontwikkelingsprojecten. Per project variëren de bijdragen per deelnemer afhankelijk
van de aard van de technologie en de samenstelling van de participanten.

2

Aanhangsel van de Handelingen vergaderjaar 2015–2016 nr. 1424

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

2

Vraag 8
Op welke wijze heeft u zich ingespannen voor het speerpunt transparantie in
fiscale zaken onder het Nederlands voorzitterschap als het gaat om het
tegengaan van belastingontwijking door de defensie-industrie?
Antwoord 8
Het Nederlandse voorzitterschap heeft zich hard gemaakt om belastingontwijking aan te pakken en de fiscale transparantie te verbeteren in alle bedrijfstakken. Zo is er tijdens de Ecofin Raad van 8 maart 2016 een akkoord bereikt
over de richtlijn voor Country by Country Reporting tussen belastingdiensten.
Bovendien worden vanaf 1 januari 2017 binnen de EU op automatische basis
rulings uitgewisseld. Deze uitwisseling van rulings heeft een terugwerkende
kracht van 5 jaar.
Vraag 9
Deelt u de mening dat er meer onderzoek nodig is naar de schaal waarop de
defensie-industrie profiteert van het Nederlandse belastingklimaat, ook met
oog op de gevoeligheid voor corruptie? Zo ja, bent u bereid een dergelijk
onderzoek te starten?
Antwoord 9
Ik deel de mening dat het noodzakelijk is dat de regering bij het indienen van
wetsvoorstellen rekening houdt met de risico’s van corruptie en met de
mogelijkheid dat belastingregels misbruikt worden. Ik zie geen aanleiding één
of meerdere bedrijfstakken in het bijzonder in die beschouwing te betrekken.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, Aanhangsel

3