Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2012–2013

21 501-31

Raad voor de Werkgelegenheid, Sociaal Beleid,
Volksgezondheid en Consumentenzaken

Nr. 293

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
Vastgesteld 2 oktober 2012
Naar aanleiding van de brieven van de staatssecretaris en minister van
Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 4 juli 2012(Kamerstukken II,
2011/12, 21 501-31, nr. 286), van 10 juli 2012 (Kamerstukken II, 2011/12,
21 501-31, nr. 288), van 20 augustus 2012 (Kamerstukken II, 2011/12,
21 501-31, nr. 291 en van 19 september 2012, 21 501-31, nr. 292) betreffende de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid hebben enkele fracties
binnen de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid de
behoefte om de regering enkele vragen en opmerkingen voor te leggen.
De vragen en opmerkingen zijn op 26 september 2012 aan de regering
voorgelegd. Bij brief van 2 oktober 2012 zijn deze vragen beantwoord.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Van Dijck
Adjunct-griffier van de commissie,
Lips

kst-21501-31-293
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

1

Algemeen
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
De leden van de fractie van de PvdA hebben kennisgenomen van de
verslagen van meest recente bijeenkomsten van de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid en de geannoteerde agenda voor de aankomende Raad 4 oktober in Luxemburg. Helaas constateren zij dat een
aantal documenten ontbreken, bijvoorbeeld op Europa2020, jeugdwerkloosheid en kinderarmoede, waardoor een goede voorbereidende inbreng
door Kamer en regering onmogelijk wordt gemaakt. Deze leden zijn van
mening dat dit de volgende keer echt beter moet. Kan de regering
hierover een toezegging doen?
Antwoord:
Deze vraag heeft betrekking op de discussie die uw Kamer voert met
Staatssecretaris Knapen over de wijze waarop de toegang van het
parlement tot EU-informatie in Nederland is vormgegeven. De Staatssecretaris heeft u op 28 september jl. hierover geïnformeerd.
1.
De leden van de PvdA-fractie hebben enkele vragen en opmerkingen over
de inzet van de Nederlandse regering bij de bijeenkomst van 4 oktober
a.s. Deze leden vragen wat de regering precies heeft gedaan met de
landenspecifieke aanbevelingen, die Nederland heeft gekregen op het
terrein van werkgelegenheid en sociaal beleid. Zo was het advies om de
arbeidsparticipatie te vergroten, met name voor ouderen, vrouwen,
mensen met een handicap en migranten, onder meer door de negatieve
fiscale prikkels om te werken voor verdieners van een twee-inkomen te
verminderen, de arbeidsmarktmobiliteit te bevorderen en rigiditeiten aan
te pakken. Wat heeft de regering precies met deze aanbevelingen gedaan?
Wat is er gedaan om verdieners van een tweede inkomen fiscaal tegemoet
te komen?
Antwoord:
Eén van aanbevelingen op het terrein van SZW richt zich op het verhogen
van de arbeidsparticipatie. Deze aanbeveling wordt door het kabinet
onderschreven. Het arbeidsmarktbeleid van het kabinet richt zich op het
bevorderen van de werkgelegenheid en het stimuleren van arbeidsparticipatie. Dit geschiedt met name door het verder activerend maken van de
sociale zekerheid en door werk lonender te laten zijn. Zo wordt de dubbele
heffingskorting voor kostwinnersgezinnen geleidelijk afgebouwd om een
baan aantrekkelijker te maken voor niet werkende partners. Om werken
vanuit een uitkeringssituatie te laten lonen wordt de dubbele heffingskorting ook afgebouwd in de minimumuitkeringen (via het referentieminimumloon). Voorts heeft het kabinet voorstellen gedaan op het gebied van
de WW en het ontslagrecht, waarmee ondermeer de arbeidsmobiliteit op
de Nederlandse arbeidsmarkt wordt versterkt. Het kabinet onderschrijft de
oproep van de Europese Commissie voor het bevorderen van de
arbeidsparticipatie van mensen met een arbeidsbeperking. We kunnen het
ons niet veroorloven om mensen die kunnen werken, aan de kant te laten
staan. Daartoe heeft het kabinet een voorstel ingediend bij de Tweede
Kamer.
2.
De leden van de PvdA-fractie hebben vernomen dat de sociale partners
geen invloed hebben gehad op het Nationaal Hervormingsprogramma en

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

2

niet zijn betrokken bij het Europese semester. Is dit waar? Wat is de
mening van de sociale partners over de standpunten van de regering?
Antwoord:
Net als voorgaande jaren zijn sociale partners uitvoerig geconsulteerd bij
het opstellen van het Nationaal Hervormingsprogramma. Tevens hebben
sociale partners een eigen bijlage opgesteld waarin wordt aangegeven
welk beleid zij hebben gevoerd om bij te dragen aan de Europa
2020-doelstellingen. De betrokkenheid van sociale partners in Nederland
wordt Europa breed als best practice beschouwd.
3.
De leden van de PvdA stellen vast dat de regering heeft ingebracht dat er
Europabreed behoefte is aan structurele hervormingen. Aan welke
hervormingen denkt de regering dan door Europa, als het gaat om
duurzame inzetbaarheid, versterken van arbeidsmobiliteit en een betere
aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt? Gaat de regering op de Raad van
4 oktober nogmaals in op haar eigen adviezen richting de Europese
lidstaten?
Antwoord:
Het kabinet onderstreept het belang van het realiseren van de benodigde
nationale structurele hervormingen, die op korte en lange termijn een
belangrijke bijdrage leveren aan het herstel, het duurzaam versterken van
de economie, het voorkomen en terugdringen van macro economische
onevenwichtigheden en het vergroten van de houdbaarheid van de
overheidsfinanciën in de EU. Daarbij kan worden gedacht aan het
flexibiliseren van de arbeidsmarkt, het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd en het activerender maken van sociale zekerheid. Daarnaast
is de aansluiting van het onderwijs op de arbeidsmarkt van belang, zie
voor dit onderdeel het antwoord op vraag 28.
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
4.
De leden van de D66-fractie steunen de inzet van de regering bij de Raad
Werkgelegenheid en Sociaal Beleid van 4 oktober 2012 op hoofdlijnen.
Wel hebben zij een aantal opmerkingen en vragen.
Allereerst danken de leden van de D66-fractie de regering voor het tijdig
sturen van de geannoteerde agenda. Wel moeten de leden constateren
dat de inhoudelijke voorbereiding wordt gehinderd door het ontbreken
van een aantal essentiële documenten bij de onderwerpen Europa 2020,
jeugdwerkloosheid en kinderarmoede, zoals de concept Raadsconclusies
en de social protection performance monitor. Ook zien de leden van de
D66-fractie nergens een weergave van het Europese krachtenveld. Zij
verzoeken de regering om een reactie op dit punt.
Antwoord:
Het Europese krachtenveld is niet weergegeven, omdat voor wat betreft
de aanname van Raadsconclusies, wordt gezocht naar consensus, zodat
ze acceptabel zijn voor alle lidstaten. Dat was ook bij de Raadsconclusies
over Jeugdwerkgelegenheid en Kinderarmoede het geval. Voor
Europa2020 is het belangrijkste onderdeel de evaluatie van het afgelopen
Europese Semester. Hiervoor is een debat geagendeerd en eerst dan zal
blijken hoe het krachtenveld op dit terrein ligt. Voor de beide geagendeerd
wetgevende onderwerpen – elektromagnetische velden en de associatiebesluiten – bestaat naar het zich laat aanzien brede overeenstemming in
de Raad.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

3

5.
De leden van de D66-fractie zijn benieuwd naar de belangrijkste discussies
en wetgevingstrajecten, die in Europees verband lopen. Kan de regering
hiervan een overzicht geven?
Antwoord:
Elk EU-voorzitterschap kiest de dossiers waaraan het aandacht wil
besteden. Op het terrein van sociale zaken en werkgelegenheid heeft het
huidige Cypriotische voorzitterschap ervoor gekozen door te gaan met
een aantal lopende wetgevende dossiers. Daarnaast heeft het als
hoofdthema’s gekozen: 1. versterken van de sociale cohesie, 2. investeren
in meer en betere banen en 3. een sterkere rol van de sociale partners in
het proces van Europa2020. Daarnaast speelt de discussie rondom het
witboek pensioenen. Zie hiervoor het antwoord op vraag 39.
De voorzitterschapsprioriteiten krijgen uiting in Raadsconclusies die het
voorzitterschap agendeert en conferenties die het organiseert. Een
belangrijk discussiepunt binnen de Raad WSBVC is daarnaast het behalen
van de sociale doelstellingen van de Europa2020-strategie. Hieraan zijn
gekoppeld: het Europees Semester en de landenspecifieke aanbevelingen.
Elders in deze beantwoording vindt u daar meer informatie over.
De stand van zaken op de wetgevende dossiers die dit halfjaar in
onderhandeling zijn is als volgt:
Wetgevend voorstel

Stand van Zaken

richtlijnvoorstel «Bescherming werknemers
tegen elektromagnetische straling»

beoogd: algemene oriëntatie op Raad WSBVC
4 okt, daarna onderhandelingen met EP

Associatiebesluiten met Montenegro, Albanië,
San Marino en Turkije

beoogd: vaststelling EU-standpunt voor de
onderhandelingen met deze vier landen.
Feitelijke onderhandelingen nemen naar
verwachting enkele jaren in beslag.

Handhavingsrichtlijn

Onderhandelingen lopen: afronding nog niet in
zicht

Verordening verhouding vrijheid van
dienstverlening versus recht op uitoefening
van collectieve acties (Monti-2)

De Europese Commissie heeft aangekondigd
voornemens te zijn dit voorstel terug te trekken

Europees Globaliseringsfonds 2014–2020

Onderhandelingen lopen; afronding moet
plaatsvinden voor afronding onderhandelingen over Meerjarig Financieel Kader.

Europees Sociaal Fonds 2014–2020

Onderhandelingen lopen; afronding moet
plaatsvinden voor afronding onderhandelingen over Meerjarig Financieel Kader.

Programma voor Sociale verandering en
innovatie (2014–2020)

Algemene oriëntatie vastgesteld op Raad
WSBVC 21 juni 2012. Onderhandelingen met
EP lopen; afronding moet plaatsvinden voor
afronding onderhandelingen over Meerjarig
Financieel Kader.

Aanpassing van de zwangerschapsrichtlijn

Onderhandelingen liggen vrijwel stil

Richtlijn gelijke behandeling buiten de arbeid

Onderhandelingen liggen vrijwel stil

6.
De leden van de D66-fractie constateren in het kader van vraag 6 dat de
commissie I&M op dit punt periodiek een voortgangsoverzicht ontvangt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

4

bij als bijlage bij de geannoteerde agenda. Deze leden zouden graag in het
vervolg bij de geannoteerde agenda van de Raad Werkgelegenheid en
Sociale Zaken ook een dergelijk voortgangsoverzicht ontvangen. Kan de
regering dat toezeggen?
Antwoord:
Het aantal wetgevende EU-dossiers op het terrein van sociale zaken en
werkgelegenheid is aanmerkelijk lager dan op het terrein van infrastructuur en milieu. Zoals ik ook heb aangegeven in het AO Europa op
19 april jl., zie ik daarom de meerwaarde van een overzicht niet. De
actuele onderwerpen komen ieder Algemeen Overleg met uw Kamer ter
voorbereiding van een Raad WSBVC aan de orde.
Arbeidsmigratie
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
7.
De leden van de VVD-fractie wijzen erop dat op 6 juli j.l door het Verenigd
Koninkrijk een ministeriële conferentie is georganiseerd met als thema
«Future Sustainability of Social Security for Migrants». Tijdens deze
conferentie gaf de Britse minister Gralying aan dat de houdbaarheid van
sociale zekerheidstelsels onder druk kan komen te staan door arbeidsmigratie. De leden van de VVD-fractie delen deze mening. In de visie van
deze leden moet arbeidsmigratie zelf – zoals de Britse minister ook al
terecht aangaf – niet ter discussie staan, omdat dit een van de kernelementen van de interne markt is. Wel moet er wat de leden van de
VVD-fractie betreft goed bekeken worden wat de negatieve effecten
hiervan kunnen zijn. Een onevenredig beroep van arbeidsmigranten op de
sociale zekerheid is in de visie van deze leden niet gewenst. De stijging
van bijvoorbeeld de arbeidsmigranten uit Midden en Oost-Europa in de
sociale zekerheid laat zien dat dit probleem niet onderschat dient te
worden. Kan de regering toelichten wat concreet de mogelijkheden zijn
om hiermee rekening te houden? Aan welke opties denkt de regering? Is
er bijvoorbeeld iets te doen aan voorwaarden waar arbeidsmigranten aan
moeten voldoen om recht te krijgen op een uitkering? Is het bijvoorbeeld
mogelijk om een aantal jaar werken als eis te stellen voordat iemand recht
heeft op een uitkering? Of is het mogelijk om bij een werkloosheidsuitkering niet alleen kijken naar de opbouwperiode (referteperiode), maar
ook naar de betaalde premies?
8.
Evenals de Britse regering spreken de leden van de VVD-fractie de hoop
uit dat het Ierse voorzitterschap dit onderwerp zal oppakken en uitwerken.
De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering dan ook om zich
hiervoor hard te maken. Kan de regering dit toezeggen?
9.
Evenals de Britse regering spreken de leden van de VVD-fractie de hoop
uit dat het Ierse voorzitterschap dit onderwerp zal oppakken en uitwerken.
De leden van de VVD-fractie verzoeken de regering dan ook om zich
hiervoor hard te maken. Kan de regering dit toezeggen?
Antwoord op vraag 8 en vraag 9:
De leden van de VVD-fractie attenderen op de ministeriële conferentie
«Future Sustainability of Social Security for Migrants», die op 6 juli in
Londen heeft plaatsgevonden. Aan deze door het Verenigd Koninkrijk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

5

georganiseerde conferentie heb ik namens Nederland deelgenomen. Ik
heb daar aan de orde gesteld dat Europese regelgeving het mogelijk
maakt dat mobiele EU-werknemers die in een gastland hun baan verliezen
al na één jaar werken een onbeperkt verblijfsrecht krijgen, en vervolgens
in theorie ook langjarig aanspraak op sociale bijstand kunnen doen
gelden. Dit is een probleem, in het licht van grote welvaartsverschillen
binnen de EU en toenemende arbeidsmobiliteit en vraagt om aanpassing
van de richtlijn Vrij verkeer van personen . Ik heb de conferentie benut om
dit probleem te agenderen. De conferentie concludeerde dat het vrij
verkeer van werknemers in de EU van groot belang is en behouden dient
te blijven. Tegelijkertijd is gesteld dat van het vrij verkeer voor personen
geen prikkels mogen uitgaan naar economisch níet-actieve EU-burgers,
die niet voornemens zijn om te werken en een bijdrage te leveren aan het
land waar zij naartoe verhuizen. Dit uitgangspunt dient in de
EU-coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels centraal te staan. De
EU-Coördinatieverordening sociale zekerheid dient derhalve een
onderscheid te maken tussen personen die gebruik maken van het vrij
werknemersverkeer en personen die migreren als economisch
níet-actieven. De EU-coördinatie van sociale zekerheidsstelsels dient
ondersteunend te zijn aan het vrij werknemersverkeer, terwijl de
regelingen voor economisch níet-actieven aan de lidstaten dienen te
worden overgelaten. Daarbij werd tijdens de conferentie ook onder meer
gedoeld op het verschijnsel dat níet-actieve EU-burgers op dit moment via
een beroep op zogenaamde «non-contributieve uitkeringen» (in het kader
van de Coördinatieverordening sociale zekerheid – V 883/04) een
verblijfsrecht in een gastland kunnen verwerven, omdat zij na toekenning
van die uitkering voldoen aan het zogenaamde «middelenvereiste» voor
legaal verblijf van de richtlijn Vrij verkeer van personen (RL 2004/38).
Ik deel de opvatting van de leden van de VVD-fractie dat een onevenredig
beroep van arbeidsmigranten uit de EU op sociale zekerheid onwenselijk
is. Het kabinet neemt dit zeer serieus. Verschillende brieven aan de
Tweede Kamer over het onderwerp «arbeidsmigratie in de EU» getuigen
hiervan. De stijging van het beroep van arbeidsmigranten uit Midden- en
Oost-Europa op sociale zekerheid is inderdaad zorgelijk, al hoewel de
omvang thans beperkt is. Hoewel het in absolute zin nog om bescheiden
aantallen gaat, moet dit probleem zeker met het oog op eventuele
ontwikkelingen in de toekomst niet onderschat worden. Het kabinet heeft
zich er in de afgelopen periode sterk voor gemaakt om het beroep van
arbeidsmigranten op de sociale bijstand in Nederland te beperken. In de
brief «Maatregelen inzake arbeidsmigratie uit Midden- en Oost-Europa»
(14 april 2011) worden de beleidsvoorstellen in dit verband uiteengezet.
In principe zijn er in EU-kader twee regelingen die – na aanpassing – het
beroep van migrerende EU-werknemers op sociale zekerheid in een
gastland zouden kunnen beperken. Het betreft de richtlijn Vrij verkeer van
personen (RL 2004/38) en de Coördinatieverordening sociale zekerheid
(V883/04).
In het verlengde van de brief aan de TK (van 14 april 2011) is actief
geprobeerd om het onderwerp «aanzuigende werking van bijstandsregelingen» in de Europese Unie op de agenda te plaatsen. De Nederlandse
zorgen om in dit verband de richtlijn Vrij verkeer van personen (RL
2004/38) aan te passen vergt voortdurende inspanning.
Naast de «aanzuigende werking van sociale bijstandsregelingen» speelt
het beroep op werkloosheidsuitkeringen. Migrerende EU-werknemers, die
na een periode van werken hun baan verliezen, kunnen in het gastland
recht op een uitkering in het kader van de werkloosheidsverzekering
hebben. Dit recht wordt mede bepaald door de zogenaamde samentellingsbepalingen en berekeningssystematiek voor werkloosheidsuitke-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

6

ringen van migrerende EU-werknemers in de Europese Coördinatieverordening sociale zekerheid (V 883/04). Het recht op samentelling (d.w.z. dat
in het buitenland gewerkte perioden moeten worden meegeteld bij het
bepalen van het recht op uitkering) ligt verankerd in het EU-Verdrag.
In EU-verband wordt de komende periode het hoofdstuk «werkloosheid»
van de Coördinatieverordening integraal bekeken. Tijdens de evaluatie
van dit hoofdstuk is de Nederlandse inzet om te bezien of de berekeningssystematiek voor werkloosheidsuitkeringen van migrerende
EU-werknemers, die in een gastland werkloos zijn geworden, kan worden
aangepast. Dit om te bevorderen dat de werkloosheidsuitkering een reële
afspiegeling is van de verrichte arbeid en het verdiende loon in de
achterliggende periode, ook als dat in een andere lidstaat was.
Tijdens de ministeriële conferentie «Future Sustainability of Social
Security for Migrants» in het VK (6 juli 2012) heeft Nederland aandacht
gevraagd voor de «aanzuigende werking van bijstandsregelingen».
Andere deelnemende lidstaten waren tevens georiënteerd op de
problematiek met betrekking tot de zogenaamde niet-actieven. Zij maken
zich zorgen over het feit dat de huidige EU-regelgeving níet-actieven
stimuleert om binnen de Europese Unie mobiel te worden, terwijl deze
personen niet de bedoeling hebben in het gastland te werken of aan de
publieke middelen van het gastland bij te dragen.
Bij wijze van follow-up van de conferentie «Future Sustainability of Social
Security for Migrants» zullen een aantal algemene principes voor
coördinatie van sociale zekerheid binnen de Europese Unie geformuleerd
worden. Deze principes zijn bedoeld om op politiek niveau in de Europese
Unie een discussie op gang te brengen. Bedoeling is dat dit tijdens het
Ierse EU-Voorzitterschap (eerste helft van 2013) gebeurt. Het VK heeft het
initiatief genomen om, met een aantal lidstaten die aan de 6 juli ministeriële conferentie hebben deelgenomen, waaronder Nederland, deze
principes op te stellen, en bespreekt de follow up met Ierland. Nederland
draagt hier actief aan bij.
Quota van vrouwen in raden van bestuur
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
10.
De leden van de VVD-fractie hebben in het verleden al meerdere malen
aangegeven niets te voelen voor Europese wetgeving met betrekking tot
een quotum voor vrouwen in raden van bestuur. Dit is ook al in meerdere
Raden besproken, waar telkens bleek dat er bij een groot aantal lidstaten
weerstand bestaat tegen de plannen van Commissaris Reding. De leden
van de VVD-fractie zijn verbaasd dat de Commissaris ondanks duidelijke
weerstand van de lidstaten toch haar voorstel lijkt te willen doorzetten.
Deze leden zijn verheugd dat op 14 september 2012 door maar liefst
negen van deze lidstaten een brief is ondertekend aan de Commissarissen
Reding en Barroso waarin bezwaren worden geuit tegen een dergelijke
richtlijn. Ook Denemarken heeft in een aparte brief de Commissaris
gewezen op deze bezwaren. Deze tien landen hebben samen genoeg
stemkracht om het voorstel in de Raad tegen te houden. De leden van de
VVD-fractie rekenen erop dat ook tijdens de Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid dit punt door Nederland weer naar voren wordt gebracht.
Graag willen de leden van de VVD-fractie op de hoogte blijven van de
vervolgstappen op dit prioritaire dossier. Kan de regering dit toezeggen?
Antwoord:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

7

De Europese Commissie heeft nog geen voorstel van een dergelijke
richtlijn gedaan, maar de Tweede Kamer zal op de hoogte gehouden
worden van de voortgang van dit dossier.
Vragen van de leden van de PvdA-fractie
11.
Komt voor het onderwerp «vrouwen aan de top» nu een Europese richtlijn
en wat zullen de vereisten daarin zijn?
Antwoord:
Een mogelijk voorstel is nog een interne aangelegenheid binnen de
Europese Commissie. Welk besluit de Commissie gaat nemen ten aanzien
van het uitbrengen van een mogelijk voorstel is op dit moment niet
bekend.
12.
Wat is het standpunt van de regering over een eventuele richtlijn?
Antwoord:
De Nederlandse regering is geen voorstander van een quotumregeling
voor vrouwen. Nederland is van mening dat diversiteit in de Raad van
Commissarissen van beursgenoteerde ondernemingen niet op Europees
niveau geregeld behoeft te worden, zeker niet als daarbij wordt gedacht
aan het opleggen van quota. Nederland geeft de voorkeur aan het
bevorderen van diversiteit op nationaal niveau door steun te geven aan
initiatieven vanuit de betrokken organisaties en door de verantwoordelijkheid daar te leggen waar ze naar ons oordeel behoort te liggen,
namelijk bij de bedrijven zelf.
13.
Wat zijn de vervolgstappen op dit onderwerp in Europa?
Antwoord:
Eventuele vervolgstappen zullen sterk afhankelijk zijn van de inhoud van
een mogelijk voorstel van de Europese Commissie. Op dit moment valt
daar weinig van te zeggen aangezien er dus nog geen voorstel door de
Commissie uitgebracht is.
Richtlijn elektromagnetische velden
Vragen en opmerkingen van de leden van de VVD-fractie
14.
De leden van de VVD-fractie stellen vast dat mogelijk, maar niet zeker, de
Raad overeenstemming zal bereiken over de wijziging van de richtlijn
elektromagnetische velden. Dit richtlijnvoorstel uit 2011 beoogt
werknemers te beschermen tegen de ongewenste effecten van blootstelling aan elektromagnetische velden. In de geannoteerde agenda wordt
geen Nederlandse positie gegeven. Waarom niet? Mocht er inmiddels wel
een definitief oordeel zijn, wat luidt deze dan?
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
15.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

8

Nederland heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan totstandkoming
van de wijziging van het richtlijnvoorstel om werknemers te beschermen
tegen elektromagnetische velden. Hoe ziet deze belangrijke bijdrage eruit?
Is inmiddels duidelijk wat het definitieve Nederlandse oordeel is over dit
voorstel?
Antwoord op vragen 13 en 14:
Nadat de medische sector in 2006 haar bezorgdheid had geuit over
beperking voor MRI toepassing ten gevolge van de blootstellinglimieten
in richtlijn 2004/40/EG heeft Nederland samen met Duitsland en het
Verenigd Koninkrijk deelgenomen aan de voorbereiding van een nieuwe
richtlijnvoorstel. Nederland heeft aan de tripartiete ad hoc werkgroep van
de Europese Commissie deelgenomen en heeft daar samen met Duitsland
en het Verenigd Koninkrijk belangrijke technisch-inhoudelijke bijdragen
geleverd.
In dit gewijzigde richtlijnvoorstel is beter rekening gehouden met de
laatste wetenschappelijke inzichten. Het bevat een stelsel van blootstellinglimieten dat enerzijds bescherming biedt aan werknemers en
anderzijds ruimte biedt voor ondermeer de toepassing en ontwikkeling
van MRI, een belangrijk hulpmiddel voor diagnose en behandeling van
een groot aantal ziektes.
Nederland heeft zich er in het bijzonder sterk voor gemaakt dat het nieuwe
voorstel een uitzondering voor MRI scanners – onder bepaalde
voorwaarden, waarbij de bescherming van werknemers gewaarborgd
blijft – zou bevatten. Ook was een uitzondering voor de strijdkrachten voor
Nederland belangrijk.
Deze voor Nederland belangrijke elementen maken een onderdeel uit van
de ontwerp-richtlijn, zoals die voorligt aan de Raad ter besluitvorming.
Nederland kan er dan ook mee instemmen.
Europa 2020-strategie:
Vragen van de leden van de CDA-fractie
16.
Wat zal inzet zijn van Nederland in debat over Europa2020 strategie?
17.
De leden van de CDA-fractie constateren dat wordt toegelicht dat de
regering nog een aantal verbeteringen voor het proces nodig acht. Welke
verbeteringen heeft de regering precies voor ogen?
18.
De leden van de CDA-fractie stellen vast dat er meer ruimte voor discussie
zou moeten komen over de aanbevelingen. Is die er nu dan niet?
Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
19.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Europa2020-strategie op
de agenda staat. Deze leden zien grote toegevoegde waarde in deze
strategie. Zij menen echter dat deze strategie alleen succesvol kan zijn als
de lidstaten de aanbevelingen ook daadwerkelijk uitvoeren. In dat kader

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

9

zijn de leden van de D66-fractie benieuwd in hoeverre er wordt gecontroleerd op daadwerkelijke invoering.
20.
Zijn er lidstaten, die onvoldoende voortgang hebben geboekt ten aanzien
van de Europa2020-strategie? Zo ja, in hoeverre is dit of kan dit worden
gesanctioneerd?
21.
Wil de regering zich tijdens deze Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid
inzetten voor stringente naleving op de voortgang van de aanbevelingen
uit de Europa2020 strategie?
22.
De leden van de D66-fractie vragen welke mogelijkheden de regering ziet
om het verloop van het Europees semester te verbeteren?
23.
De leden van de D66-fractie zijn van mening dat peer pressure niet
genoeg is en willen meer bindende afspraken in het kader van het
Europees semester. Hoe denkt de regering hierover en wat wordt de inzet
hierop in de Raad?
Antwoord vragen 16 t/m 23:
In het debat over de Europa2020 strategie zal de nadruk liggen op de
evaluatie van het tweede Europese semester. Wat betreft de evaluatie van
het tweede Europese semester, is Nederland in het algemeen tevreden
met het verloop van de cyclus van het Europees Semester. Lidstaten
worden meer dan voorheen stevig door de Commissie aangespoord de
nodige structurele hervormingen daadwerkelijk te implementeren. De
landenspecifieke aanbevelingen leveren een belangrijke impuls voor het
realiseren van nationale structurele hervormingen, die op korte en lange
termijn een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan herstel en duurzame
versterking van de economie, het voorkomen en terugdringen van
macro-economische onevenwichtigheden en het vergroten van de
houdbaarheid van de overheidsfinanciën in de EU. Na de bekrachtiging
door de Europese Raad van afgelopen juni van de landenspecifieke
aanbevelingen, moeten alle lidstaten de aanbevelingen nu in acht nemen
bij het opstellen van hun nationale begroting, bij het doorvoeren van
structurele hervormingen en bij hun werkgelegenheidsbeleid. De
Europese Commissie is bevoegd om op financieel-budgettair terrein bij
lidstaten die onvoldoende presteren terrein passende maatregelen voor te
stellen.
Nederland is van mening dat een aantal verbeteringen in het proces
mogelijk zijn. Zo moet naar het tijdpad en de fasering worden gekeken om
te bezien of het mogelijk is meer gelegenheid te bieden voor discussie
over de aanbevelingen. Dit kan zowel bijdragen aan een betere bilaterale
dialoog tussen Commissie en afzonderlijke lidstaten als aan een sterkere
peer pressure tussen lidstaten onderling. Hierbij moet wel rekening
worden gehouden met nationale processen: zo is het voorstel van de
Commissie om de nationale hervormingsprogramma’s (NHP) en de
stabiliteits- en convergentieprogramma’s (SCP) half april reeds in te
dienen. Dit is momenteel voor het SCP niet haalbaar, omdat de benodigde
CPB cijfers dan nog niet beschikbaar zijn. Nederland is wel bereid ernaar
te streven het komend NHP midden april 2013 in te dienen. Verder kan
beter onderbouwd worden hoe tot de aanbevelingen in het kader van de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

10

macro-economische onevenwichtighedenprocedure is gekomen. Tot slot
verdient de afstemming tussen de verschillende comités aandacht,
bijvoorbeeld door het aanwijzen van één leidend comité per aanbeveling
met mogelijkheid om andere comités schriftelijke bijdragen te laten
leveren.
Jeugdwerkloosheid en kinderarmoede
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
24.
De leden van de PvdA-fractie willen de regering twee boodschappen
meegeven als het gaat om jeugdwerkloosheid en armoede onder
kinderen. Kan de regering aandacht vragen om de hoge jeugdwerkloosheid in Europa – vooral in de zuidelijke lidstaten – en vragen hoe deze
wordt bestreden? Zijn er extra maatregelen nodig?
Antwoord:
Op Europees niveau is er veel aandacht voor jeugdwerkloosheid en voor
kinderarmoede, wat o.a. blijkt uit de geagendeerde raadsconclusies en de
prominente plaats die deze onderwerpen innemen in de Europa 2020
strategie. Maatregelen in dit kader moeten vooral op nationaal niveau
genomen worden. Voor de maatregelen die in Nederland genomen
worden verwijs ik naar de antwoorden op de vragen 25 en 28.
25.
De leden van de PvdA-fractie verzoeken de regering om steun uit te
spreken voor de prioriteit om armoede onder kinderen aan te pakken.
Tevens vragen zij de regering om toe te lichten welke maatregelen er voor
deze doelstelling in Nederland zijn genomen en nog genomen zullen
worden.
Antwoord:
Nederland is voornemens met de raadsconclusies in te stemmen.
Daarmee spreekt de regering steun uit voor de aanpak van armoede
onder kinderen.
Nederland heeft een van de laagste armoedecijfers van heel Europa. Ook
heerst in Nederland gelukkig geen armoedecultuur. Volgens het Sociaal en
Cultureel Planbureau («Voorbestemd tot achterstand?» SCP, 2011) is 93%
van de arme kinderen later als volwassene niet arm. Dit laat onverlet dat
het niet wenselijk is dat kinderen in een arm gezin kansen mislopen. De
regering neemt verschillende maatregelen om het welzijn van kinderen te
bevorderen.
Uit het onderzoek van het SCP blijkt dat de arbeidsparticipatie en
opleiding van ouders belangrijk is om armoede en sociale uitsluiting
onder kinderen te voorkomen. De Nederlandse regering zet daarom actief
in op het bevorderen van de arbeidsparticipatie van ouders. De nationale
doelstelling om het aantal «jobless households» met 100 000 te verminderen, is tevens de Nederlandse bijdrage aan de EU2020 strategie op het
terrein van armoede.
De verantwoordelijkheid voor armoedebeleid ligt primair bij gemeenten.
Gemeenten kunnen met de WWB (met name de bijzondere bijstand)
ondersteuning bieden aan kinderen uit gezinnen met een laag inkomen.
Daarnaast zijn gemeenten verplicht om in een verordening aan te geven
hoe zij de maatschappelijke participatie van kinderen ondersteunen. De
Rijksoverheid subsidieert verder een aantal organisaties die de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

11

maatschappelijke participatie van kinderen bevorderen (zoals het
Jeugdsportfonds en het Jeugdcultuurfonds).
De Rijksoverheid besteedt verder aandacht aan de bredere aspecten van
het welzijn van kinderen zoals op het terrein van onderwijs en zorg. U kunt
hierbij denken aan Voor- en Vroegschoolse educatie, Brede scholen,
Centra voor Jeugd en Gezin, Decentralisatie van de Jeugdzorg, instellen
van een Kinderombudsman.
Vragen en opmerkingen van de leden van de CDA-fractie
26.
De leden van de CDA-fractie constateren dat lidstaten worden opgeroepen
om de jeugdwerkloosheid te bestrijden en gestimuleerd om gebruik te
maken van EU-middelen (Europees Sociaal Fonds (ESF)) en andere
Europese initiatieven. In welke mate maakt Nederland gebruik van
ESF-middelen om de jeugdwerkloosheid te bestrijden?
Antwoord:
Voor de periode 2007–2013 is het ESF budget voor Nederland ruim € 830
miljoen. De inzet van deze fondsen is vastgelegd in het ESF beleidskader,
het Operationeel Programma (OP). De belangrijkste subsidielijnen (acties)
op het terrein van jeugd zijn Acties C en Jeugd. Actie C richt zich op
projecten in het Praktijk Onderwijs en het Voortgezet Speciaal onderwijs
om leerlingen voor te bereiden op deelname aan de arbeidsmarkt. Actie
Jeugd is gericht op het voorkomen en bestrijden van jeugdwerkloosheid
in brede zin. Deze subsidielijn was onderdeel van het nationale Actieplan
jeugdwerkloosheid 2009–2011. De looptijd van gemeentelijke projecten
vanuit de ESF Actie Jeugd is in mei 2012 verlengd tot maart 2013. Voor
beide acties is voor de gehele programmaperiode € 194 miljoen gealloceerd in het Operationeel Programma.
Andere acties die niet specifiek voor jongeren zijn opgezet, maar in de
praktijk wel een sterke focus hebben op deze groep, zijn Acties A en B.
Met Actie A worden projecten gefinancierd voor mensen met een grote
afstand tot de arbeidsmarkt, waaronder veel jongeren. Actie B financiert
een programma om de arbeidsmarktpositie van voormalig gedetineerden,
tbs-gestelden en jongeren in een jeugdinrichting te versterken. In de
praktijk nemen vooral jongeren deel aan projecten in het kader van Actie
B. Voor beide acties is in totaal € 227 miljoen gealloceerd in het Operationeel Programma.
27.
Kan de regering een overzicht geven worden van het gebruik van
ESF-middelen door Nederland over de jaren 2009, 2010 en 2011?
Antwoord:
In onderstaande tabel is aangegeven welk budget in welk jaar is
toegekend voor de verschillende programmaonderdelen. Het gaat hierbij
om subsidietoekenningen. Dat wil zeggen dat een aanvrager, bijvoorbeeld
een gemeente, een projectvoorstel heeft ingediend dat is goedgekeurd.
De werkelijke vaststelling van de hoogte van de subsidie gebeurt pas
achteraf, nadat een einddeclaratie is ingediend. De gemiddelde looptijd
van een ESF project inclusief het opstellen van een einddeclaratie
bedraagt circa twee jaar. Daarna vindt controle plaats van de einddeclaratie plus een hoor- en wederhoorprocedure. Er zijn daarom nog geen
definitieve cijfers beschikbaar over de bestedingen in de jaren 2009–2011.
De ervaring leert dat gedurende een programmaperiode gemiddeld circa
55% van de aangevraagde subsidie ook echt wordt gerealiseerd. Er wordt

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

12

dus meer geld aangevraagd dan uiteindelijk wordt besteed. Op basis van
deze ervaring wordt daarom voor elke aanvraagperiode meer geld
beschikbaar gesteld dan er feitelijk aan subsidie beschikbaar is. In de
Voortgangsbrief van 15 juni 2012 is de ontwikkeling van het gebruik van
ESF middelen per programmaonderdeel nader toegelicht (TK, kamerstukken 26 642, nr. 120).
Programmaonderdeel

toegekend budget
2009

toegekend budget
2010

toegekend budget
2011

Actie A: re-integratie gemeenten en UWV
Actie Jeugd: Bestrijding Jeugdwerkloosheid
Actie B: Arbeidstoeleiding gedetineerden, Tbs-gestelden en jongeren in
jeugdinrichting
Actie C: Arbeidstoeleiding leerlingen Praktijkonderwijs en VSO-scholen
Actie D: Scholing van werkenden
Actie E: Sociale innovatie in bedrijven
Totaal toegekend per jaar

€ 122 682 462
€ 44 593 810
€ 15 000 000

€ 64 906 743
€ 57 256 414
€ 15 000 000

geen budget
geen budget
€ 15 000 000

€ 40 078 968
€ 121 505 413
€ 6 999 864
€ 350 860 517

€ 23 998 048
€ 134 241 075
€ 12 073 144
€ 307 475 424

€ 24 264 117
€ 222 132 125
€ 77 200 000
€ 338 596 242

Vragen en opmerkingen van de leden van de D66-fractie
28.
De leden van de D66-fractie constateren dat de jeugdwerkgelegenheid op
de agenda staat. Deze leden delen de Nederlandse inzet op het belang van
activerende sociale zekerheid en een florerend bedrijfsleven. Voorts
menen deze leden dat goed onderwijs essentieel is om de kansen van
jongeren op een baan te vergroten. Daarbij wijzen zij met name op het
bestrijden van voortijdige schooluitval en de aansluiting tussen onderwijs
en arbeidsmarkt. De leden van de D66-fractie vragen of de regering het
belang van onderwijs als belangrijke Nederlandse notie wil overnemen.
Wil de regering zich, indien deze Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid
daartoe gelegenheid biedt, daarvoor inzetten?
Antwoord:
Met de fractie van D66 is het kabinet van mening dat de aansluiting
onderwijs-arbeidsmarkt belangrijk is bij het voorkomen van jeugdwerkloosheid. In dat kader wordt er door het kabinet zowel op het terrein van
onderwijs als arbeidsmarkt een flink aantal maatregelen genomen. Voor
de maatregelen die het kabinet op dit terrein neemt, wordt verwezen naar
mijn brief van 16 april jl. (Kamerstuk 29 544, nr. 393).
Ook op Europees niveau wordt het belang van het bestrijden van
voortijdige schooluitval en een goede aansluiting tussen onderwijsarbeidsmarkt door Nederland (in de Onderwijsraad) regelmatig naar
voren gebracht. Daar waar mogelijk en relevant zal dit ook in de Raad
voor Werkgelegenheid en Sociaal Beleid worden ingebracht.
29.
De leden van de D66-fractie wijzen erop dat in Griekenland, Ierland, Italië,
Letland, Litouwen, Portugal, Slowakije en Spanje de jeugdwerkloosheid
hoog is. De EU-lidstaten werken samen met een taskforce vanuit de
Europese Commissie om hiervoor een oplossing te vinden. Zijn hiervan al
resultaten bekend? Wordt dit onderwerp besproken in de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid?
Antwoord:
De taskforce waar in de vraag naar verwezen wordt bestaat uit acht
bilaterale samenwerkingsverbanden tussen de Europese Commissie en
acht lidstaten (Griekenland, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Portugal,
Slowakije en Spanje) met hoge jeugdwerkloosheid. Dit initiatief was

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

13

onderdeel van het Youth Opportunities Initiative. Het doel van deze
samenwerking was om te bepalen of en hoe aan deze lidstaten gealloceerde maar nog niet gebruikte ESF middelen ingezet kunnen worden
voor het bestrijden van jeugdwerkloosheid. Dit heeft er in het voorjaar in
geresulteerd dat er in totaal voor deze acht lidstaten € 7.3 miljard is
gereserveerd voor dit doel.
De taskforce staat niet geagendeerd tijdens de Raad Werkgelegenheid en
Sociaal Beleid.
30.
De leden van de D66-fractie constateren dat de Raadsconclusies over
kinderarmoede op de agenda staan. Worden deze Raadsconclusies ook
inhoudelijk besproken? Indien dat het geval is, dan vragen deze leden of
de regering wil benadrukken dat kinderarmoede het beste kan worden
voorkomen door ervoor te zorgen dat de ouders een baan hebben. Kan de
regering in het kader van de Raad benadrukken dat het noodzakelijk is dat
landen de werkgelegenheid stimuleren en inzetten op economische groei?
Antwoord:
Tijdens de Raad zullen de raadsconclusies over bestrijding kinderarmoede
naar verwachting worden aangenomen. Het is niet de verwachting dat
deze inhoudelijk besproken gaan worden. De Raadsconclusies nodigen
lidstaten uit om de situatie van kinderen, ook in tijden van crisis, niet uit
het oog te verliezen. Verder wordt een lans gebroken voor het blijvend
investeren in de toekomst van kinderen door op uiteenlopende beleidsterreinen aandacht te besteden aan de ontwikkeling van kinderen.
Nederland heeft tijdens de onderhandelingen al benadrukt dat kinderarmoede het best kan worden voorkomen door ervoor te zorgen dat ouders
actief deelnemen aan de arbeidsmarkt. Het Sociaal Beschermingscomité
(SPC) heeft op verzoek van de lidstaten een adviserend rapport opgesteld
waaruit de raadsconclusies voortvloeien. In dit rapport worden de
lidstaten expliciet opgeroepen in te zetten op de arbeidsparticipatie van
ouders. Ook in andere Europese gremia verkondigt Nederland het belang
van de arbeidsparticipatie van ouders. Het kabinet is het met de
D66-fractie eens dat het van belang is dat lidstaten inzetten op economische groei als belangrijkste motor voor de werkgelegenheid.
Vragen en opmerkingen van de leden van de GroenLinks-fractie
31.
Met enige teleurstelling hebben de leden van de GroenLinks fractie
kennisgenomen van de Nederlandse inzet op het agenda punt jeugdwerkloosheid. Deze leden wijzen erop dat in Europa de jeugdwerkloosheid
stijgt: op dit moment is nu al ruim 22,8% van alle Europese jongeren
werkloos. Zowel het Europees Parlement en de Europese Commissie
hebben aanbevelingen gedaan voor een jeugdgarantie. In de beantwoording op eerder gestelde schriftelijke vragen van de leden van de
GroenLinks-fractie, rondom gelijksoortige aanbevelingen van de ILO
(International Labour Organisation), reageerde de regering afwijzend. De
leden van de GroenLinks-fractie vragen de regering of zij de aanbevelingen van zowel het Europees Parlement als de Europese Commissie nu
wel gaat overnemen. Zo nee, kan de regering toelichten welke extra
maatregelen er volgens de regering binnen Europa dan wel doorgevoerd
zouden moeten worden om de stijgende jeugdwerkloosheid aan te
pakken?
Antwoord:

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

14

Het is goed om jeugdwerkloosheid in Europees perspectief te bekijken,
maar arbeidsmarktbeleid is en blijft een nationale verantwoordelijkheid.
Daar de omstandigheden per lidstaat verschillen, zal elke lidstaat kiezen
voor een eigen aanpak. Voor de aanpak van Nederland zie verder het
antwoord op vraag 28.
32.
De leden van de GroenLinks-fractie zijn van mening dat jeugdwerkloosheid door alle lidstaten serieus moet worden aangepakt. Eén van de
speerpunten van het huidige Cypriotische voorzitterschap is
werkloosheid. Om een verloren Europese generatie tegen te gaan zijn de
leden van de GroenLinks-fractie van mening dat het probleem van de
stijgende jeugdwerkloosheid in Europa specifiek serieus genomen moet
worden en dat er daarom een Eurotop over georganiseerd zou moeten
worden. Is de regering bereid om in Europa te pleiten voor een Eurotop
over jeugdwerkloosheid?
Antwoord:
Nee. Het kabinet acht een speciale Eurotop over de oplopende
werkloosheid in de EU niet nodig, omdat voor dit probleem op Europees
niveau al volop aandacht is. Het huidige Cypriotische voorzitterschap
heeft (jeugd)werkloosheid als een speerpunt aangemerkt. In de verschillende Europese gremia staan deze onderwerpen prominent op de agenda.
Bij deze gelegenheden brengt Nederland naar voren dat ook de andere
lidstaten hun overheidsfinanciën op orde moeten brengen en structurele
hervormingen moeten invoeren om de werking van hun arbeidsmarkt te
verbeteren.
EGF
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
33.
De leden van de PvdA-fractie stellen vast dat de regering niet wil dat de
aanvraaggrond van het Europees Globaliseringsfonds (EGF) in de periode
2014–2020 wordt uitgebreid, waardoor landen op grond van een ernstige
economische ontwrichting (zoals de crisis) een aanvraag kunnen doen.
Sterker nog, de regering wil het EGF helemaal niet voortzetten. Op dit
moment bestaat er een blokkerende minderheid in de Raad. De leden van
de PvdA-fractie hebben meermaals aangegeven vóór continuering van het
fonds te zijn. Deze leden vinden het standpunt van de regering opvallend
en vragen waarom de regering dit voordeel uit Europa weg zou doen. In
de visie van deze leden profiteren Nederlandse bedrijven van de regeling,
bijvoorbeeld het bedrijf Zalco in Zeeland in 2011. De leden van de
PvdA-fractie denken graag mee als het gaat om afbouw van Europese
fondsen waar Nederland te weinig profijt van heeft, maar dat geldt zeker
niet voor dit fonds. Deze leden wijzen erop dat de regering van mening is
dat de doelstelling van het EGF beter op nationaal niveau kan worden
gerealiseerd, maar dat de regering hiertoe nog nooit concrete voorstellen
heeft gedaan, laat staan budget beschikbaar gesteld. Daarom vragen de
leden van de PvdA-fractie de regering opnieuw in Luxemburg te pleiten
voor continuering van het fonds en uitbreiding van de aanvraaggrond.
Antwoord:
Nederland heeft zich altijd kritisch opgesteld ten aanzien van het Europees
Globaliseringsfonds (EGF) als instrument. Andere instrumenten zijn meer
gepast om de effecten van globalisering en de crisis op te vangen. Het
ondersteunen van werknemers die werkloos (dreigen te) raken is primair

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

15

een nationale aangelegenheid. De Nederlandse inzet is erop gericht om de
reikwijdte en omvang van en toegang tot het EGF zoveel mogelijk te
beperken.
Een nieuw EGF vind ik niet wenselijk en ik zal me inzetten om het voorstel
van de Commissie voor een vervolginstrument tegen te gaan. Echter, als
het instrument er toch komt, zoals ook nu het geval is, zal Nederland er
uiteraard ook gebruik van maken.
Het EGF is niet geagendeerd voor de Raad in Luxemburg.
Associatieverdrag met Turkije
Vragen en opmerkingen van de leden van de PvdA-fractie
34.
De leden van de PvdA-fractie zien dat er associatiebesluiten op het terrein
van sociale zekerheid worden afgesloten, onder andere met Turkije. Deze
leden vragen wat deze afspraken precies inhouden?
Antwoord:
De inhoud van de EU-Associatiebesluiten met San Marino, Albanië,
Montenegro en Turkije is vrijwel identiek. In de associatiebesluiten zijn
bepalingen opgenomen die betrekking hebben op de sociale zekerheid. De
bepalingen geven werknemers die onderdaan zijn van de geassocieerde
landen of een EU-lidstaat en hun gezinsleden recht op export van een
beperkt aantal socialezekerheidsuitkeringen naar de geassocieerde
landen.
Het betreft voor Nederland de export van AOW-, ANW- uitkeringen. De
WAO- of WIA- uitkeringen moeten worden geëxporteerd, voor zover de
arbeidsongeschiktheid voortvloeit uit een arbeidsongeval of beroepsziekte. Op grond van de besluiten hoeft de AKW niet te worden geëxporteerd. Op basis van wederkerigheid geldt de exportmogelijkheid ook
vanuit de geassocieerde landen naar de EU toe.
De besluiten bevatten daarnaast handhavings- en samenwerkingsbepalingen. De besluiten bevatten voorts bepalingen die administratieve en
medische controle op die uitkeringen mogelijk maken, alsook bepalingen
die de samenwerking tussen de autoriteiten van de lidstaten bevorderen.
Op de Raad wordt het EU-standpunt met betrekking tot deze associatiebesluiten vastgesteld. Op basis van dit standpunt gaat de Commissie
onderhandelen met de vier landen. Nederland heeft met name belang bij
de totstandkoming van het Associatiebesluit met Turkije omdat hierdoor
de verplichting tot export van toeslagen (TW) voor nieuwe gevallen naar
Turkije komt te vervallen.
35.
Op welke wijze zullen deze besluiten de export van uitkeringen
aanpassen?
36.
Welke gevolgen hebben de besluiten voor de huidige en toekomstige
uitkeringsgerechtigden?
Antwoord vragen 35 en 36:
In antwoord op de vragen 35 en 36 kan de regering melden dat de
associatiebesluiten met San Marino en Albanië de export van AOW-,
ANW-, WAO- en WIA- uitkeringen naar die landen mogelijk maken. Op dit

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

16

moment bestaat er geen exportverplichting naar die landen omdat
Nederland geen verdragsrelatie met San Marino en Albanië onderhoudt.
Naar verwachting zal het gaan om een beperkt aantal gevallen.
De verplichting tot export van uitkeringen naar Montenegro en Turkije
bestond reeds op grond van het bilaterale socialezekerheidsverdrag en in
relatie tot Turkije ook nog op basis van een associatiebesluit (Besluit 3/80).
37.
De leden van de PvdA-fractie constateren dat de verplichting tot export
van toeslagen voor nieuwe gevallen naar Turkije komt te vervallen. Wat is
het (nieuwe) beleid van de regering op dit terrein?
Antwoord:
De regering past de associatiebesluiten toe maar treft zelf geen (nieuw)
beleid.
Uitkeringsontvangers die met behoud van een WAO- of WIA- uitkering
naar Turkije willen verhuizen en in aanvulling op hun uitkering een toeslag
(TW) ontvangen, hebben bij inwerkingtreding van het nieuwe associatiebesluit geen recht meer op de export van die toeslag.
De uitkeringsontvangers die vóór de inwerkingtreding van het associatiebesluit reeds in Turkije woonachtig zijn en een toeslag op hun WAO- of
WIA- uitkering ontvangen, behouden het recht op de toeslag tot zij de
leeftijd van 65 jaar bereiken en blijven voldoen aan de uitkeringsvoorwaarden voor de toeslag.
38.
Wat zijn de budgettaire gevolgen van de besluiten, aangezien er blijkbaar
minder toeslagen worden uitgegeven.
Antwoord:
De voorstellen beperken de financiële lasten voor Nederland tot een
minimum. Het is echter moeilijk om het effect van de voorstellen op de
nationale uitkeringslasten precies in te schatten omdat niet op voorhand
bekend is hoeveel potentiële uitkeringsontvangers met behoud van een
AOW, ANW-, WAO- of WIA uitkering naar San Marino of Albanië
verhuizen, omdat Nederland met deze twee landen thans geen bilateraal
sociaal zekerheidsverdrag heeft. Naar verwachting is de hoogte van het
bedrag gering.
Het voorstel met Turkije wijzigt de situatie voor uitkeringsontvangers die
met behoud van toeslag (TW) naar Turkije willen verhuizen. Ook hier is op
voorhand niet aan te geven om hoeveel potentiële uitkeringsontvangers
het zal gaan. Overigens blijkt dat er de afgelopen jaren een afname is te
zien van uitkeringsontvangers die met behoud van toeslag naar Turkije
verhuizen.
Pensioenrichtlijn
Vragen van de leden van de CDA-fractie
39.
Wat is de huidige stand van zaken ten aanzien van de nieuwe pensioenrichtlijn (IORP)? Zou de Minister het Nederlandse standpunt in overleggen
met bewindspersonen van andere lidstaten aan de orde kunnen stellen?
Antwoord:
Half oktober start de Quantative Impact Assessment bij de IORP-richtlijn,
die de Commissie als input zal gebruiken bij de herziening van het

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

17

richtlijnvoorstel. Vanuit Nederland wordt dit proces kritisch gevolgd. De
Europese pensioenproblematiek heeft hoge prioriteit en ik heb daarover
intensieve contacten, zowel met bewindslieden van andere lidstaten, als
ook met de Commissie. Hierbij wordt voortgebouwd op eerdere acties op
pensioengebied. Zowel bij de voorbereiding van het Witboek Pensioenen
als van het herzieningstraject van de IORP-richtlijn is op ambtelijk en
politiek niveau reeds intensief geïntervenieerd bij de Commissie (en EP)
om hen duidelijk te maken welke grote bezwaren bij Nederland leven ten
aanzien van IORP. Centraal daarbij heeft steeds gestaan te voorkomen dat
Nederland door herziening van de IORP-richtlijn schade zou kunnen
ondervinden. Ook thans vinden vanuit het departement van SZW
systematisch gecoördineerde acties ter zake richting Brussel plaats, zowel
op politiek als op ambtelijk niveau. Ook worden de inspanningen van
andere Nederlandse actoren in het pensioendebat, zoals DNB en de
pensioensector, op elkaar afgestemd. Dit beleid wordt ook in de komende
periode onverminderd voortgezet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, 21 501-31, nr. 293

18