Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

3111
Vragen van het lid Leijten (SP) aan de Staatssecretaris van Financiën over de
onafhankelijke organen betrokken bij uitvoering «Herstel Toeslagen»
(ingezonden 9 juni 2020).
Antwoord van Staatssecretaris Van Huffelen (Financiën – Toeslagen en
Douane) (ontvangen 10 juni 2020).
Vraag 1
Kunt u aangeven waarom voor vier commissies (Commissie onafhankelijk
deskundigen CAF, de Bezwaarschriftencommissie, de Commissie schadevergoeding en de Bestuurlijke adviesraad) rond de hersteloperatie in het kader
van de toeslagenaffaire een officieel instellingsbesluit is genomen en waarom
dat niet geldt voor het ouderpanel?1
Antwoord 1
Het instellingsbesluit is niet verplicht voor een panel zoals het ouderpanel.
Het ouderpanel is bedoeld om de uitvoeringsorganisatie van adviezen te
kunnen voorzien. Ik wil dat dit ouderpanel laagdrempelig is voor ouders,
zodat er geen belemmering kan bestaan voor ouders om deel te nemen aan
het ouderpanel. Wanneer gebruik wordt gemaakt van een instellingsbesluit
worden de namen van ouders gepubliceerd. Dat komt het laagdrempelige
karakter niet ten goede. Daarnaast zou het instellingsbesluit moeten worden
aangepast als er wijzigen zouden optreden in de samenstelling van de
ouders. Zonder instellingsbesluit is het ouderpanel wendbaarder wat betreft
ouders die zitting nemen in het panel. Tot slot is mijn intentie om het
ouderpanel maximale vrijheid te geven om hun eigen rol en werkzaamheden
in te richten. Daarom heb ik er bewust voor gekozen om hierover zo min
mogelijk vast te leggen in de wet of een instellingsbesluit. Een instellingsbesluit vind ik een rigide instrument.

1

ah-tk-20192020-3111
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

Commissie onafhankelijk deskundigen CAF: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/
besluiten/2020/06/03/besluit-instelling-commissie-van-onafhankelijk-deskundigen-caf
Bezwaarschriften adviescommissie: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/besluiten/2020/
06/03/besluit-instelling-onafhankelijke-bezwaarcommissie
Commissie schadevergoeding https://www.rijksoverheid.nl/documenten/besluiten/2020/06/03/
besluit-instelling-commissie-werkelijke-schade
Bestuurlijke adviesraad https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2020/05/28/
ontwerp-kb-instelling-bestuurlijke-adviesraad

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

Vraag 2
Erkent u dat volgens de slide 9 van de presentatie van de technische briefing
over de Wet hardheidsaanpassing Awir op 3 juni 2020 de taak van de
Bestuurlijke adviesraad (ingesteld bij koninklijk besluit) en het ouderpanel in
de adviesfunctie gelijk geformuleerd is?2
Antwoord 2
Het ouderpanel adviseert vanuit het perspectief van een ouder die te maken
heeft met de kinderopvangtoeslag. Dat is anders dan een advies vanuit een
bestuurlijk of politieke context. Die hebben elk hun toegevoegde waarde.
Daarnaast is mijn intentie om het ouderpanel maximale vrijheid te geven om
hun eigen rol en werkzaamheden in te richten. Die kan daarom anders zijn
dan de Bestuurlijke adviesraad.
Vraag 3
Waarom is er voor gekozen om de ouders geen eigenstandige positie te
geven als adviescommissie, zoals ook de Bestuurlijke adviesraad die heeft?
Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 3
Het ouderpanel en de deelnemende ouders hebben een volwaardige en
eigenstandige rol in de advisering. Het ouderpanel kan gevraagd en
ongevraagd advies geven en doet dit ook al. Voor de keuze om dit niet vast te
leggen in een formeel instellingsbesluit verwijs ik naar het antwoord op vraag
1.
Vraag 4
Erkent u dat het een pijnlijk onderscheid is om bestuurders en juristen via
een commissie formele rechten en plichten te geven, inclusief vergoeding per
vergadering, en dat ouders dit vrijwillig, zonder vergoeding of budget en
zonder rechten en plichten moeten adviseren? Kunt u uw antwoord toelichten?
Antwoord 4
Vanwege de onder vraag 1) genoemde redenen is ervoor gekozen om het
ouderpanel niet door middel van een formeel instellingsbesluit in te stellen.
Momenteel wordt onderzocht of een vergoeding, passend bij de inzet en
betrokkenheid van de deelnemende ouders, mogelijk is voor ouders die daar
prijs op stellen. Het wel of niet hebben van een vergoeding of een instellingsbesluit zegt niets over het belang dat ik hecht aan de advisering. Het
Strategisch Crisisteam (SCT) laat de adviezen zwaar meewegen in haar
besluiten. De reactie van het SCT op de adviezen van het ouderpanel zal
tevens gepubliceerd worden.
Vraag 5
Wie heeft bepaald wie er in de verschillende commissies zitting neemt? En
waarom? Kunt u dit voor alle vier officieel ingestelde commissies toelichten?
Antwoord 5
In het SCT is een eerste voordracht van personen die benaderd zouden
kunnen worden om zitting te nemen in de verschillende commissies
besproken. Ik heb daar vervolgens zelf ook suggesties voor gedaan. De
uiteindelijke samenstelling is afhankelijk geweest van de beschikbaarheid en
bereidheid van de personen die benaderd zijn. Bij de samenstelling van de
Bestuurlijke Adviesraad Kinderopvangtoeslag is gezocht naar een diverse
groep, met ervaring en kennis op het terrein van (onder andere) crisismanagement, communicatie, complexe uitvoeringsorganisaties, decentrale
overheden, en met een netwerk in de kinderopvangbranche.
De leden van de Commissie van Wijzen hebben of hadden een achtergrond in
de wetenschap en rechtspraak die voornamelijk fiscaal georiënteerd is. De
leden van de onafhankelijke Bezwaarschriftenadviescommissie hebben of
hadden een achtergrond in de wetenschap, rechtspraak, ombudsman en

2

Technische briefing over de Wet hardheidsaanpassing Awir (35 468): https://
www.tweedekamer.nl/kamerstukken/detail?id=2020D21573&did=2020D21573

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

griffie van de Tweede Kamer. De leden van de Commissie Aanvullende
Schadevergoeding hebben of hadden een achtergrond in de wetenschap en
rechtspraak waarbij kennis en ervaring met fiscaal recht, familierecht en
mensenrechten vertegenwoordigd is. Bij de samenstelling is advies gevraagd
aan de Bestuurlijke Adviesraad Kinderopvangtoeslag en is gestreefd naar een
samenstelling met de nodige diversiteit.
De instellingsbesluiten van de verschillende commissies en raden heb ik met
de brief van 3 juni jl. met uw Kamer gedeeld. De namen van de leden die in
de verschillende commissies en raden plaatsnemen zijn opgenomen in de
instellingsbesluiten die ik uw Kamer op 3 juni jl. heb doen toekomen. Voor de
Bestuurlijke Adviesraad Kinderopvangtoeslag wordt een apart benoemingsbesluit genomen. De namen van de leden van de Bestuurlijke Adviesraad
Kinderopvangtoeslag die ik voornemens ben te benoemen, heb ik op 9 juni
2020 met uw Kamer gedeeld bij de beantwoording van de vragen naar
aanleiding van het verslag. Voor de bemensing van de andere commissies
verwijs ik u dus volledigheidshalve naar de instellingsbesluiten.
Vraag 6
Hoe is het ouderpanel samengesteld? Door wie en met welke criteria?
Antwoord 6
Het ouderpanel bestaat uit een voorzitter en twaalf ouders. Ouders konden
zich aanmelden tijdens een webinar. Uitnodigingen voor dit webinar zijn
gedaan op basis van oudergesprekken, contacten van leden van de Tweede
Kamer en ouders die een persoonlijke mail hebben gestuurd. Uiteindelijk
waren er in dat webinar 82 deelnemers.
De personen die zich hebben aangemeld om als lid van het ouderpanel
aangesteld te worden, zijn door de voorzitter van het ouderpanel en leden
van de Bestuurlijke Adviesraad Kinderopvangtoeslag geselecteerd waarna de
voorzitter van het ouderpanel alle ouders die zich hadden aangemeld heeft
benaderd en met de twaalf ouders verdere afspraken heeft gemaakt. In de
afweging welke ouders werden geselecteerd is onder andere rekening
gehouden met de geografische spreiding van de ouders over Nederland en
een evenwichtige verhouding tussen mannen en vrouwen.
Vraag 7
Klopt het dat bij de aanvankelijke selectie van twaalf leden ook een niet
bestaand e-mailadres was geselecteerd? Hoe is dit mogelijk?
Antwoord 7
Tijdens het webinar voor de aankondiging en de werving van leden voor het
ouderpanel konden de deelnemers zich aanmelden voor deelname aan het
ouderpanel door middel van een aanmeldknop. Tijdens het webinar heeft een
van de technici zich als proef van die aanmeldknop ook aangemeld. Het
e-mailadres is meegenomen in de selectieronde en is na onderzoek afgevallen.
Vraag 8 en 9
Klopt het dat de eerste bijeenkomst van het ouderpanel op een belastingkantoor plaatsvinden? Hebben de ouders hiermee ingestemd?
Kunt u zich voorstellen dat het bijeenkomen op een belastingkantoor voor
ouders die jarenlange strijd met de Belastingdienst hebben gehad, echt een
misrekening is? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wie heeft beslist dat bijeenkomsten op het belastingkantoor plaatsvinden?
Antwoord 8 en 9
Het klopt dat de eerste bijeenkomst van het ouderpanel heeft plaatsgevonden
op het belastingkantoor de Knoop in Utrecht. Gelet op de korte tijdspanne
waarop wenselijk was dat de bijeenkomst plaatsvond en de COVID
19-maatregelen die op dat moment van kracht waren, is in overleg met de
voorzitter van het ouderpanel besloten dat dit voor deze keer de enige
mogelijkheid was om binnen de beperkte tijd de eerste bijeenkomst te
organiseren. Ik begrijp dat dit niet ideaal is, maar de keuze is gemaakt met de
bedoeling de bijeenkomst zo snel als mogelijk te organiseren. Met de
versoepeling van de COVID 19-maatregelen zijn er meer mogelijkheden om
ook op een externe locatie te vergaderen. De volgende bijeenkomst heeft al

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

op een externe locatie plaatsgevonden en dat zal ook zo zijn voor de
daaropvolgende bijeenkomsten.
Vraag 10
Klopt het dat het secretariaat van het ouderpanel gevoerd wordt door iemand
van de Belastingdienst?
Antwoord 10
De Belastingdienst levert een aanspreekpunt voor de voorzitter met als doel
om vanuit de Belastingdienst aanspreekpunt te zijn voor het ouderpanel. Deze
persoon is niet de verslaglegger of secretaris van het overleg en is ook niet
aanwezig bij de bijeenkomsten. De persoon in kwestie ondersteunt de
voorzitter van het ouderpanel, zodat deze zich maximaal kan concentreren op
de ouders en de bijeenkomsten. Het secretariaat en de verslaglegging wordt
door de voorzitter georganiseerd.
Vraag 11
Hoe worden ouders in staat gesteld om «ongevraagd» advies te geven? Kunt
u de Kamer de laatste agenda laten zien om inzage te krijgen over wat er
besproken wordt?
Antwoord 11
De voorzitter van het ouderpanel besluit in overleg met de ouders over de
onderwerpen die op de agenda komen van het ouderpanel. U treft in de
bijlage als voorbeeld de agenda3 van 8 juni jl.4 Daarnaast krijgt het ouderpanel inzicht in de planning van de hersteloperatie, zodat zij zicht heeft op de
onderwerpen die spelen en waar zij mogelijk advies op wenst te geven.
Toeslagen zorgt er in goed overleg voor dat de voorzitter van het ouderpanel
voorzien wordt van alle gevraagde documenten en informatie om zijn werk
met het ouderpanel optimaal in te vullen. Naast de eigen invulling van de
werkzaamheden door het ouderpanel, zal ook de Uitvoeringsorganisatie
Herstel Toeslagen actief advies vragen aan het ouderpanel. Bijvoorbeeld over
het opzetten van communicatie richting ouders vanuit de herstelorganisatie
(zie ook het antwoord op vraag 13).
Vraag 12
Kunt u aangeven hoe de selectie van het kindpanel is gegaan? Wie heeft
kinderen geselecteerd en op basis van welke criteria?
Antwoord 12
Op het ogenblik wordt het proces van de selectie van de kinderen voor het
kindpanel vormgegeven. Hierover is overleg met de voorzitter van het
kindpanel met de ondersteunende organisatie Missing Chapter.
Vraag 13
Kunt u begrijpen, dat ondanks goede bedoelingen, de opzet van «onafhankelijke organen betrokken bij de uitvoering» het idee geeft dat het ouderpanel
en het kindpanel meer voor de bühne zijn dan serieuze gesprekspartners? Zo
nee, waarom niet? Zo ja, wat gaat u ondernemen om de positie van ouders
en hun kinderen echt een centrale rol te laten spelen?
Antwoord 13
Ik herken dat beeld niet. Het ouderpanel is al actief en heeft al verschillende
adviezen gegeven op basis waarvan de uitvoering is aangepast. Zo is op
basis van de adviezen van het ouderpanel het stroomschema, een informatievideo over het proces en een brief voor ouders aangepast. Daarnaast worden
de adviezen van het ouderpanel geagendeerd in het SCT en wordt daarin
besproken wat er met het advies wordt gedaan. Het SCT laat de adviezen
zwaar meewegen in de besluitvorming. Zoals ik hiervoor al heb aangegeven
is een formeel instellingsbesluit een rigide instrument voor het laagdrempelige karakter dat het panel zou moeten hebben. Het kindpanel is nog in
oprichting. De selectie van kinderen is in volle gang, en het kindpanel heeft

3
4

Persoonsgegevens zijn uit deze agenda verwijderd.
Raadpleegbaar vis www.tweedekamer.nl

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4

dus nog geen advies kunnen geven. Het wel of niet hebben van een
vergoeding of een instellingsbesluit zegt niets over het belang dat ik hecht
aan de advisering. Het ouderpanel en straks ook het kindpanel zullen door mij
en de herstelorganisatie steeds in goed overleg met de voorzitters worden
betrokken bij keuzes die in de herstelorganisatie moeten worden gemaakt.
Zoals aangegeven in mijn antwoord opvraag 6 worden de adviezen van het
ouderpanel zwaar meegewogen in de besluitvorming van het Strategisch
Crisisteam. De adviezen van panel en de reactie daarop van het Strategisch
Crisisteam zullen worden gepubliceerd.
Vraag 14
Kunt u deze vragen beantwoorden voor aanvang van het debat over Wet
hardheidsaanpassing Awir (35 468)?
Antwoord 14
Ja.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

5