32
Implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen
Aan de orde is de behandeling van:
- het wetsvoorstel Wijziging van de Wet milieubeheer in
verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2018/851
van het Europees Parlement en de Raad van 30 mei 2018
tot wijziging van Richtlijn 2008/98/EG betreffende afvalstoffen (PbEU L 150) (Implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen) ( 35267 ).
De voorzitter:
De minister voor Milieu en Wonen blijft nog even in ons
midden, want wij gaan meteen door met de Implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen. Daartoe hebben
zich vijf leden ingeschreven.
De algemene beraadslaging wordt geopend.
De voorzitter:
Ik zie dat de heer Schonis van D66 zich ook bij ons voegt.
Welkom! De eerste spreker van de zijde van de Kamer is
de heer Ziengs, lid van de fractie van de VVD. Ik geef het
woord aan hem.

De heer Ziengs (VVD):
Voorzitter, dank u wel. Ik moest even kijken of ik de juiste
tekst bij me had, want het ging na het VAO zo snel. Dat heb
ik inderdaad; gelukkig maar.
Voorzitter. De aanleiding voor dit plenaire debat was dat in
december 2015 de Europese Commissie wijzigingsvoorstellen voor zes bestaande richtlijnen met betrekking tot het
afvalbeheer heeft gepresenteerd. Dat was natuurlijk als deel
van haar beleidspakket ter bevordering van de circulaire
economie. Dit wetsvoorstel betreft een van die richtlijnen,
die is opgesteld met het doel efficiënter om te gaan met
grondstoffen om zo economische voordelen, sociale voordelen en milieuvoordelen te realiseren, dit alles ter stimulering van de circulaire economie. Dat spreekt onze partij ook
wel aan. Via het wetsvoorstel wordt de nationale regelgeving omtrent de afvalstoffen in lijn gebracht met de wijzigingsrichtlijn.
Zowel op Nederlands als op Europees niveau zijn er aanzienlijke doelstellingen op het gebied van de circulaire
economie. Wij hebben begrepen dat dit wetsvoorstel erin
voorziet om het in lijn te brengen met de nationale regelgeving over afvalstoffen, zoals ik net al aangaf. Wat zijn nu
eigenlijk de feiten? De wijziging van de grondslagen voor
het vaststellen van de regelgeving betreft de volgende drie
zaken: nationale criteria over de einde-afval- en bijproducten, een uitgebreide productenverantwoordelijkheid en het
gescheiden inzamelen. Daar wil ik zo dadelijk nog het een
en ander over zeggen.
Ik gaf al aan dat de wetswijziging als doel heeft de circulaire
economie te stimuleren. Dat spreekt onze partij, zoals ik al
aangaf, zeer aan. Het is natuurlijk heel positief. Een circulaire
economie is niet alleen goed voor het milieu, maar geeft

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

ook enorme kansen voor het bedrijfsleven. Er moet wel
duidelijkheid verschaft worden over een aantal zaken. Het
valt namelijk op dat eventuele financiële gevolgen en de
gevolgen voor de regeldruk beperkt behandeld worden.
Hier wil onze fractie meer duidelijkheid over. Wat zijn nu
die financiële gevolgen? Er wordt aangegeven dat door
middel van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid
producenten verplicht worden om onder andere de financiële verantwoordelijkheid voor het beheer van de afvalfase
van stoffen, mengsels of producten gedeeltelijk dan wel
geheel te dragen. Onze vraag is dan: hoe wordt dit vormgegeven?
Dan het kopje regeldruk. Ik heb daar al aandacht voor
gevraagd bij de inbreng, voorafgaand aan het debat. Er
worden bedrijven nieuwe verplichtingen opgelegd, die pas
later middels lagere regelgeving worden geïmplementeerd.
Op dat moment worden de administratieve lasten nader in
beeld gebracht. Dat is, zo lijkt het, te beperkt, want wat zijn
precies die nieuwe verplichtingen? Wij staan voor minder
lasten en minder verplichtingen voor onze Nederlandse
bedrijven. Het moet hier toch te regelen zijn dat zij geen
last krijgen van die aanvullende verplichtingen? Daar zet
onze fractie op in, want in de stukken wordt gesteld dat de
wijzigingsrichtlijn wordt geïmplementeerd op een wijze die
de minst mogelijke lasten veroorzaakt. Wat doet de minister
er concreet aan om de regeldruk te beperken?
Tot slot wordt onder het kopje gescheiden inzamelen
gesteld dat ook textiel, bioafval en gevaarlijke fracties van
huishoudelijk afval worden toegevoegd aan het lijstje van
verplichte inzameling. Wat is daar nou precies de motivatie
voor? Is het puur een maatregel om de burger op te voeden? Krijgt die straks nog meer containers voor zijn deur?
Of kunnen we het, zoals meerdere steden op dit moment
al doen, ook oplossen met een nascheiding? Dus geen
voorscheiding, maar een nascheiding. Is dat goedkoper? Is
dat makkelijker? Kan de minister daar een nadere duiding
over geven? We hebben ook een amendement ingediend.
Dat is volgens mij al rondgegaan, dus daar zal de minister
vanzelf wel een appreciatie op geven, neem ik aan.
Voorzitter, ik ben ruim binnen de tijd zoals u ziet, dus wat
dat betreft kunnen we met elkaar nog even full speed door.
Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Ziengs. De tweede spreker van de zijde
van de Kamer die zich heeft gemeld, is de heer Schonis. De
heer Schonis is lid van de fractie van D66.

De heer Schonis (D66):
Voorzitter, ik heb een invalbeurt over het onderwerp afval.
Ik moet namelijk collega Van Eijs vervangen, die in Brabant
helaas in quarantaine zit.
Voorzitter. Stel je voor: je zet een kopje thee en op de verpakking van het theezakje staat dat het van biobased plastic
is gemaakt. Dan de quizvraag: waar gooi je dat zakje na
gebruik dan weg? Is dat a bij het groenafval, b bij plasticafval of c bij het restafval? Er is helaas geen antwoord te
geven. Ik zal zo meteen uitleggen hoe dat komt. Ik wil met
deze vraag vooral illustreren dat je, als je goed doordenkt

10 maart 2020
TK 61

61-32-1

over hoe we met de gebruikte producten en met afval
omgaan, nog tegen een hoop gekke situaties aan kunt
lopen. We zijn hard aan de slag om de transitie te maken
naar een circulaire economie, een economie waarin we
grondstoffen zo veel mogelijk hergebruiken. Dat is goed
voor de planeet en biedt ook nieuwe economische kansen.
De heer Ziengs doelde daar net ook al op. De nieuwe
Europese richtlijn en daarmee dit wetsvoorstel zijn weer
een stap in die transitie.
Voorzitter. Ik kan dus geen eenduidig antwoord geven op
de quizvraag die ik net stelde over in welke afvalbak dat
biobased plastic theezakje weggegooid moet worden.
Sommige bioplastics mogen wel in de groenbak; andere
producten moeten bij het restafval, ook al wordt vermeld
dat ze biocomposteerbaar zijn. Dat is allemaal terug te vinden op www.milieucentraal.nl.
We vragen van mensen om hun afval te scheiden. Veel
mensen willen dat gelukkig graag doen. Wat D66 betreft
moeten we het mensen dan wel zo makkelijk mogelijk
maken om hun afval goed te kunnen scheiden. De wirwar
van teksten en logo's maken de verwarring compleet. Het
is ook niet gek dat mensen per ongeluk fouten maken bij
het scheiden van hun afval. D66 heeft net als enkele andere
partijen in de Kamer al vragen gesteld over bijvoorbeeld
plastic in compost. Ook het CPB-rapport van september
over plastic wijst hierop. Producenten zijn wat D66 betreft
ervoor verantwoordelijk om duidelijk aan te geven waar
iets weggegooid moet worden. D66 kijkt dan ook uit naar
de verdere uitwerking van de uitgebreide producentenverantwoordelijkheid in de AMvB waar dit wetsvoorstel de
grondslag voor biedt.
Voorzitter. Niet alleen voor ons thuis moeten we het makkelijker maken om ons afval goed te kunnen scheiden.
Onder de huidige wet- en regelgeving wordt afval van
maatschappelijke instellingen zoals bijvoorbeeld scholen
als bedrijfsafval aangemerkt. Het gevolg hiervan is dat
scholen en andere maatschappelijke instellingen of onderwijsinstellingen hun afval niet aan de gemeentelijke huisvuilophaaldienst kunnen meegeven. Net als bedrijven
moeten ze contracten afsluiten met professionele afvalverwerkers. Bij hun kleine hoeveelheid afval loont het over het
algemeen niet om dat afval gescheiden op te halen en aan
te bieden. Hierdoor worden zij ontmoedigd en niet aangespoord om hun afval te scheiden. Deelt de minister de
opvatting van D66 dat we het ook voor maatschappelijke
instellingen makkelijker moeten maken om hun afval te
scheiden? Ik overweeg op dit punt namelijk nog een
amendement.
Tot slot, voorzitter. Wat is afval? Een eenvoudige vraag, die
in de praktijk tot vele ingewikkelde juridische vragen blijkt
te leiden, en nu al tot een vraag van mevrouw Kröger.
De voorzitter:
Zo is dat.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik was even benieuwd naar het aangekondigde amendement. Wij hebben hier namelijk ook vragen over. Het gaat
om die categorie huishoudelijk bedrijfsafval, om het zo
maar even te noemen. Dat gaat over scholen, sportscholen
en allerlei andere plekken waar dus wel afval ontstaat, maar

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

waarbij dat afval echt geen bedrijfsafval is. Waar denkt D66
aan? Hoe kunnen we dit tackelen?
De heer Schonis (D66):
Er zijn meerdere manieren om het te regelen. Zoals het
voorstel nu voorligt zou je in ieder geval in de wet die gaat
wijzigen een categorie moeten toevoegen. Je kunt zeggen:
huishoudelijk bedrijfsafval. Nou ja, geef het beest een naam,
maar je moet er een goede definitie voor vinden, die vervolgens in de AMvB verder zou kunnen worden uitgewerkt.
Zoiets, maar dat is heel wetstechnisch. Maar ik denk wel
dat we hetzelfde doel nastreven.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Heel fijn. Dat lijkt me een mooi amendement. Ik doe graag
mee.
De heer Schonis (D66):
Nou, wie weet.
Ik was gebleven bij de vraag: wat is afval? Dat is een heel
eenvoudige vraag, die dus in de praktijk tot heel complexe
juridische vragen kan leiden. De taskforce die geadviseerd
heeft over dit wetsvoorstel signaleert hierover dat dit niet
alleen komt door de wet- en regelgeving. Ook de capaciteit
van de juridische specialisten bij omgevingsdiensten schiet
vaak tekort. Dat is kwalijk. Dit leidt tot een ongelijk speelveld
tussen bedrijven, zowel buiten als binnen Nederland.
Innovatie op het gebied van nieuwe toepassingen van
secundaire materialen en grondstoffen wordt er zelfs door
geremd. De taskforce signaleert dat vooral de kennisopbouw en de kennisontwikkeling binnen omgevingsdiensten
op het gebied van afvalstoffenwetgeving moeten worden
verbeterd. Hoe gaat de minister de omgevingsdiensten
daarbij helpen, vragen wij ons toch af.
Voorzitter, ik rond af. Dat is best bijzonder, want na een
bijzonderheid die wij hebben mogen delen in de parlementaire ondervragingscommissie, heb ik nou ook mijn eerste
bijdrage bij een wetgevingsdebat plenair mogen leveren,
dus ik heb daarmee in mijn ontwikkeling als Kamerlid weer
een volgende horde genomen, waarvoor dank.
De voorzitter:
Mooi dat ik daar getuige van mocht zijn, meneer Schonis.
De derde spreker van de zijde van de Kamer is de heer Van
Aalst van de PVV.

De heer Van Aalst (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Meer, meer, meer. Dat schreeuwen
de deugknaapjes en de deugmadammetjes hier vandaag
in koor. Meer dictaten uit Brussel om ons te vertellen hoe
we ons afvalbeleid moeten inrichten. Meer regeldruk en
kosten voor onze ondernemers. Meer zinloze duurzaamheidsregeltjes die onze burgers door de strot worden
geduwd. Het credo van deze wetswijziging is: slikken of
stikken. Alleen de PVV ziet hier de sadistische waanzin van
in.

10 maart 2020
TK 61

61-32-2

Want, voorzitter, de pot op met die EU-richtlijnen! We zitten
helemaal niet te wachten op de implementatie van het
geneuzel van eurocraten in onze Nederlandse wetgeving.
Als wij ons afvalbeleid willen aanpassen, doen we dat zelf
wel. Daar hoeft geen niet-gekozen EU-bobo aan te pas te
komen. Wij vinden het dan ook ronduit absurd dat ook op
basis van de wijziging van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen de
Europese Commissie de bevoegdheid behoudt om uitvoeringsverordeningen vast te stellen. Deze bevoegdheid is
zogenaamd wenselijk, omdat op die wijze het gelijke
speelveld in de EU voor de betreffende afvalstroom het
beste wordt gewaarborgd. Onzin, voorzitter. Complete
onzin. De EU heeft weer een haakje gevonden om meer
macht naar zich toe te trekken en de eurofiele partijen die
hier vandaag het woord voeren, werken mee aan deze uitholling van onze Nederlandse soevereiniteit. Landverraad,
dat is het. Tegen die Kamerleden en tegen deze minister,
die hieraan meewerken, zeg ik: de verkiezingen komen eraan
en de kiezer zal met u afrekenen.
Onze ondernemers worden door deze wijziging op enorme
kosten gejaagd. De PVV vindt het ronduit stuitend dat deze
minister in de nota naar aanleiding van het verslag ijskoud
stelt dat dit wetsvoorstel geen financiële gevolgen heeft.
Hoe rijmt deze minister dat wereldvreemde antwoord met
de reactie van het Adviescollege toetsing regeldruk, dat
keihard concludeert dat ondernemers alleen al tot wel
€70.000 kwijt zullen zijn aan alle extra administratieve lasten? Deze minister, die de pfas-crisis persoonlijk veroorzaakte en onze ondernemers daarmee liet verzuipen, kan
kennelijk niet wachten tot ze haar handen om de nek van
de volgende sector heeft. Ook de afvalsector moet op wrede
wijze kapot worden gemaakt door dit knettergekke beleid.
Voorzitter. Hoever zijn we gezonken als we ondernemers
ook nog enorme producentenverantwoordelijkheid gaan
opleggen? Maak je ballonnen, vochtige doekjes of tabaksproducten, dan ben je voor deze minister opgejaagd wild,
want zij zal niet opgeven tot je bent bezweken aan de
enorme regeldruk. Als ondernemer word je nu namelijk
ook nog eens verantwoordelijk voor de afvalfase van een
product. Hoe gaat dat er in de praktijk uitzien?
De voorzitter:
Meneer Van Aalst, er is een interruptie van mevrouw Kröger.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik zie het.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Toen we beticht werden van landverraad, zat ik even te
wachten tot het moment waarop de heer Van Aalst met
keiharde bewijsvoering kwam voor deze grootse aantijging.
Maar ik hoor dat hij tegen producentenverantwoordelijkheid
is, dus het idee van bijvoorbeeld statiegeld op flesjes en
blikjes, waarvan ik de heer Van Aalst volgens mij als warm
pleitbezorger heb gehoord in de Kamer. Toch? Ook het
electoraat van de heer Van Aalst vindt toch dat we al die
blikjes in de bermen met statiegeld moeten oplossen? Nee?

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Van Aalst (PVV):
Nee, dan heeft de mevrouw van GroenLinks blijkbaar een
black-out gehad. Ik heb hier nooit staan pleiten voor statiegeld. Nee, absoluut niet. Statiegeld levert namelijk geen
bijdrage aan zwerfafval. Dat heeft u waarschijnlijk gemist.
Ik zou u willen vragen om de Handelingen even terug te
lezen, want dan heeft u toch echt wat gemist.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Kennelijk. Ik heb zeer veel contact met mensen die wellicht
...
De heer Van Aalst (PVV):
Ja, ik heb ook heel veel contact met mensen!
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Nee, ik was aan het praten over het contact dat ik heb met
wellicht ook mensen die in uw electoraat zitten. Je ziet dat
80% tot 90% van de bevolking statiegeld wil. En waarom?
Juist omdat het zo eerlijk is om producenten verantwoordelijk te maken voor hun afvalstroom, die wij nu met z'n allen
betalen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten, wij
met z'n allen betalen nu het opruimen van zwerfafval. Via
statiegeld of een uitgebreidere producentverantwoordelijkheid, waarbij je ook naar andere stromen kijkt, betalen de
bedrijven dat. Ook het electoraat van de heer Van Aalst wil
dat heel graag.
De heer Van Aalst (PVV):
Laat ik in ieder geval afstand nemen van het idee dat het
electoraat van GroenLinks hetzelfde is als dat van de PVV.
Dat lijkt me heel stug. Wij hebben niet gepleit voor statiegeld. Juist niet. Zwerfafval pak je aan, en dat doe je door
degenen aan te pakken die het veroorzaken. Het is te absurd
voor woorden dat je een producent keihard gaat aanpakken
omdat mensen afval zomaar in de berm gooien. Dat is
precies ons punt. Ik snap dat GroenLinks daar anders in
staat en de producent nu keihard wil aanpakken, maar als
u denkt dat dat het oplost ... Nee, mevrouw Kröger, dan
gaan zo meteen de prijzen omhoog en gaat de producent
dat doorberekenen. Dan komt het keihard, keihard bij uw
electoraat terecht.
De heer Schonis (D66):
Ik was een beetje verbaasd. Ik dacht: ik val even in voor
mevrouw Van Eijs. Maar ik kom opeens in een discussie of
ik al dan niet tot een groep landverraders behoor. Maar
goed, dat even terzijde. Ik heb de afgelopen weken wel meer
lastige klanten voor mijn tafeltje gehad.
Maar meneer Van Aalst, nu mijn vraag. U zegt: de mensen
zijn helemaal niet bereid om meer afval te scheiden of om
statiegeld te betalen. Maar uit recent onderzoek blijkt juist
dat in de afgelopen zes jaar een steeds grotere groep
Nederlanders a afval wil scheiden en b bereid is om daarvoor statiegeld te betalen. Dat is 83% van alle Nederlanders.
Ik meende niet dat u zo'n grote achterban had dat er tussen
die 83% geen kiezers van de PVV zouden zitten. Of vergis
ik me dan?

10 maart 2020
TK 61

61-32-3

De heer Van Aalst (PVV):
Het is mooi dat D66 nu met allerlei cijfers op de proppen
komt, maar ik heb net gesteld dat ik mensen niet wil laten
bloeden door middel van statiegeld, omdat ik constateer
dat je zwerfafval niet oplost met statiegeld. Dat gaat
namelijk niks oplossen. We gaan die mensen aanpakken
die die rotzooi in het milieu gooien. Dat zou u ook moeten
doen. Dan zou onze minister bijvoorbeeld niet daar in die
afvalrivieren moeten zwemmen, maar hier het zwerfafval
aan moeten pakken. Dat zou een goed idee zijn. Daar zou
u voor moeten pleiten als coalitiepartij!

De heer Van Aalst (PVV):
We moeten hard optreden. Producenten verantwoordelijk
stellen waardoor de prijzen omhooggaan, dat wil ik mijn
kiezers niet aandoen.

De heer Schonis (D66):
Ik denk juist dat statiegeld op bijvoorbeeld blikjes juist
ontzettend kan helpen tegen zwerfafval. Daarover is een
groot deel van Nederland het roerend met mij eens is en
daarvoor komt een steeds groter draagvlak. Maar dat ziet
u kennelijk anders?

De heer Van Aalst (PVV):
U maakt er nu een karikatuur van. We moeten het met elkaar
doen. Ik heb vaker gezegd in alle debatten die we hebben
gehad over statiegeld: rotzooi ruim je met elkaar op en daar
spreek je elkaar op aan. Dat is heel simpel. Dat is niet zo
heel ingewikkeld. Dat veranderen we niet met statiegeld.
Denkt u nou dat een puber in het vervolg als hij €0,25 statiegeld betaald heeft het blikje wel in de container gooit,
dat dat helpt? Nee, dat heeft te maken met elkaar erop
aanspreken en ervoor zorgen dat je je netjes gedraagt en
je rotzooi opruimt.

De heer Van Aalst (PVV):
Nee, voorzitter. Het is wel gek, want deze collega van D66
heeft laatst allemaal van die mensen voor zijn deur gehad
— of in ieder geval in zijn commissie en zo gehad — met
wie hij gesproken had. Pak nou eens de mensen keihard
aan die rotzooien. Dat heeft u in uw commissie op een
andere manier moeten doen. Toen heeft u al verstek laten
gaan. Pak die mensen aan voor dat zwerfaval. Die mensen
moeten we aanpakken. Voor die rotzooi hoeft heel Nederland niet te bloeden. Daar hoeven we geen duur statiegeldsysteem voor in te voeren. Daar hoeven we producenten
niet voor aan te pakken, waardoor alle prijzen zo meteen
omhooggaan en iedereen meer moet gaan betalen om de
rotzooi van een ander op te ruimen.
De heer Schonis (D66):
De logische vervolgvraag is dan wel: hoe gaat u dat dan
aanpakken? U suggereert dat u op iedere hoek van de straat
een agent gaat neerzetten. Ik weet niet of dat een zoveel
voordeligere oplossing is dan statiegeld invoeren.
De heer Van Aalst (PVV):
Voorzitter, absurd. D66 wil een houtstookpolitie en een
afvalpolitie invoeren. Hou toch op. Die gaat mij nu verwijten
dat ik op de hoek van de straat wil gaan controleren? Onzin.
Normen en waarden heet dat. Rotzooi gooi je niet op straat.
Rotzooi gooi je in de afvalbak.
De heer Von Martels (CDA):
Ik ben ook erg benieuwd hoe de PVV het zwerfafvalprobleem nou echt wil oplossen. Is dat alleen door boetes uit
te delen of ziet de PVV nog meer mogelijkheden? Ik ben het
eens met de vorige spreker dat als het alleen op handhaving
aankomt, dat allerlei grote problemen gaat opleveren. Ik
zou eigenlijk ook wel willen pleiten voor die uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid en daarnaast eventueel
ook voor harder optreden. Hoe ziet de PVV dit?

De heer Von Martels (CDA):
Misschien kan de heer Van Aalst dan heel duidelijk maken
hoe dat harder optreden eruitziet. Hoe moet dat precies
gebeuren? Dan kunnen we daarover meedenken. Zijn dat
hoge boetes of gevangenisstraf? Wat gaat er gebeuren?

De voorzitter:
Mevrouw Kröger, daar bent u weer.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
76% van het electoraat van de PVV hoopt echt op statiegeld
op flesjes en blikjes. Bij het electoraat van GroenLinks ligt
dat net iets hoger, maar het ontloopt elkaar niet veel. Wat
ik niet snap, is dat de heer Van Aalst niet wil begrijpen dat
die kosten van het opruimen van zwerfafval — dat gaat over
honderden miljoenen — bij de gemeentes terechtkomen.
Die gemeentes moeten dat financieren uit bronnen waar
ze ook andere dingen mee kunnen doen. Dat zijn precies
de dingen waarvan de heer Van Aalst en ik volgens mij heel
graag willen dat gemeentes daar meer geld voor hebben.
Meneer Van Aalst doet alsof het allemaal geen geld kost,
dat opruimen van zwerfafval.
De heer Van Aalst (PVV):
Als mevrouw Kröger nou gewoon eens rondkijkt. De afgelopen weken heb ik de gemeentes gezien die dat geweldige
diftarsysteem hebben ingevoerd. Weet u wat momenteel
de grootste bron van zwerfafval in gemeentes is? Dat is de
diftarproblematiek, veroorzaakt door met name de GroenLinksfracties in al die gemeentes die zeiden: "Geweldig, dat
diftar. Dat moeten we overal invoeren. Lekker scheiden met
elkaar." Het is er één grote teringbende van geworden. We
hebben nog nooit zulke vervuilde afvalstromen gehad. Het
lost helemaal niks op. Ongedierte loopt door de straten in
Enschede. Gaat u daar dan eens kijken. Dat is het beleid
waar GroenLinks voor staat. Nou, dat lijkt mij niet zo'n goed
idee.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Volgens mij worden nu even twee totaal verschillende
onderwerpen gemengd. Dat mag, op zich. Ik hou ze liever
gescheiden, net als het afval. We hebben het volgens mij
over het aanpakken van zwerfafval. Dan kan je heel veel

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

10 maart 2020
TK 61

61-32-4

handhavers en heel veel schoonmaakploegen op straat
zetten. Dat doen we deels nu al en dat kost ongelooflijk veel
geld. De VNG zegt: alstublieft, doe statiegeld. Nou zegt de
heer Van Aalst: nee, dat is niet nodig en er is ook niet meer
schoonmaak nodig. Wat is er dan wel nodig?

geen afvalprobleem, maar een D66-wijsneuzenprobleem.
Het enige wat echt verplicht als afval zou moeten worden
bestempeld en direct in de verbrandingsoven zou moeten
worden gekieperd, is deze wetswijziging.
Dank u wel.

De heer Van Aalst (PVV):
Dat heb ik u net uitgelegd: gewoon heel normaal, netjes en
fatsoenlijk met elkaar omgaan. Vervolgens hebben we een
afdeling handhaving die daarnaar kijkt. Dus als u uw kinderen nu gewoon netjes opvoedt, doe ik dat ook. Dan zorgen
we met elkaar ... Het was ooit nog een slogan van GroenLinks, geloof ik: verbeter de wereld, begin bij jezelf. Weet
je, ruim de rotzooi gewoon op. Dat is het punt in deze discussie. Dat gaan we niet oplossen met een statiegeldverhaal. Helaas dat u nog niet zover bent, maar dat komt vanzelf.
De voorzitter:
Vervolgt u uw betoog.
De heer Van Aalst (PVV):
De vraag waarmee ik geëindigd was, is: hoe gaat dit er nu
in de praktijk uitzien? Komt de minister na de houtstookpolitie nu ook met een afvalpolitie? Graag een reactie van de
minister. Dit is toch te zot voor woorden?
We moeten het nog hebben over de totale hypocrisie die
ons afvalbeleid heet en waar deze minister volop aan
meedoet. Want de eigen politieke zelfbevlekking van dit
kabinet kent geen grenzen als het op milieudeugen aankomt, maar maakt ondertussen echt duurzaam afvalbeleid
kapot. Neem bijvoorbeeld een mooi bedrijf als Twence in
Hengelo, dat met afval energie opwekt. Dat moet toch fantastisch klinken in de oren van al die linkse partijen. Maar
nee, zij moeten boeten door een verhoogd importtarief op
afval uit het buitenland. Wat te denken van al die koffiebekers van ambtenaren, die zo lekker duurzaam worden
gerecycled hier? Dat gebeurt namelijk niet. Die miljoenen,
miljoenen, miljoenen bekertjes komen gewoon — huppakee
— als bedrijfsafval bij elkaar en jagen we gewoon door die
verbrandingsoven. Maar we zijn zo lekker duurzaam bezig.
Voorzitter. We komen nu bij de nutteloze diftar, waarmee
afval scheiden wordt afgedwongen. Ik had het er net al
over. Sommige afvalstromen zoals plastic zijn door dit soort
stupide maatregelen vervuilder geworden dan ooit. Bij wie
komt de rekening terecht? Bij de belastingbetaler. Je reinste
geldklopperij, dat is het.
Voorzitter. Deze wetswijziging gaat vrolijk door op die
ingeslagen weg. Vanaf 1 juni 2020 moet het ook verplicht
zijn om papier, metaal, kunststof en glas te gaan scheiden.
Op 1 januari 2025 komen daar textiel en gevaarlijke fracties
van huishoudelijke afvalstoffen bij. Naast je groene en grijze
container komen er dan nog zes containerbakken extra in
je voortuin te staan. Lekker dan. Ik vraag me af wie die
vierkante meters zo meteen op zijn WOZ-aanslag terug gaat
zien.
Voorzitter. Wellicht heeft u het al een beetje uit onze bijdrage kunnen opmaken: de PVV zal tegen deze wetswijziging gaan stemmen. We hebben in Nederland namelijk

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Aalst. De volgende spreker is
mevrouw Kröger van GroenLinks.

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Voorzitter. Afgelopen vrijdag was ik met boswachter Jacques en tientallen vrijwilligers in De Biesbosch om plastic
op te ruimen. Door het hoge water liggen de oevers helemaal vol met plastic. Het is echt ongelofelijk wat je daar
dan aantreft. Van wattenstaafjes, tandenborstels, lege flesjes
en worteldoek, veel worteldoek, tot halve matrassen. Dat
is toch het trieste resultaat van de wegwerpeconomie die
we hebben: aangespoeld vuil in een van onze mooiste en
kwetsbaarste natuurgebieden.
Vandaag spreken we over afvalwetgeving, of beter gezegd
— wat mij betreft — over wetgeving om afval te voorkomen.
We zijn het er allemaal, of misschien bijna allemaal, over
eens dat afval een grondstof is in de circulaire economie.
We moeten er echt alles aan doen om ervoor te zorgen dat
we minder afval produceren en dat we wat we produceren
goed kunnen hergebruiken. Het is wat ons betreft belangrijk
dat we met een Europese aanpak afval terugdringen en
wetgeving harmoniseren. We hebben één markt, dus alle
producten in Europa moeten aan dezelfde regels voldoen.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik heb even een vraagje. We hebben heel veel van dit linkse
beleid gezien om van alles te doen aan die afvalstromen.
Wat constateren we nu? Wat zijn de feiten? De feiten zijn
nu dat er nog nooit zo veel afval is geweest en dat de stromen nog nooit zo vervuild zijn geweest. Halleluja, wat een
geweldig beleid. Vindt u ook niet, mevrouw Kröger van
GroenLinks?
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik geloof dat ik de heer Van Aalst er niet aan hoef te herinneren dat GroenLinks nog nooit in het kabinet heeft gezeten.
Het afvalbeleid en het circulaire-economiebeleid dat wij
voorstaan is op dit moment nog niet de praktijk. Deze
minister heeft circulaire economie volgens mij hoog in het
vaandel staan. Ik hoop dat deze wet een stapje in die richting is. In die richting wil ik heel graag met haar doordenken.
De voorzitter:
Gaat u verder.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Goed. Alle producten in Europa moeten aan dezelfde regels
voldoen. We willen toe naar een volledig circulaire economie. Aangezien we verreweg de meeste consumentenproducten importeren, kan dat eigenlijk alleen goed met

10 maart 2020
TK 61

61-32-5

Europese afspraken. Wat ons betreft is deze wet dus een
stapje; dat zei ik net al. Het is nog niet helemaal waar we
uit moeten komen. Afval bestaat niet: daar moeten we heen.
Maar het is wel een stap vooruit en dus steunt GroenLinks
het wetsvoorstel.
Er spelen wel een aantal onderwerpen waar we ons zorgen
over maken en waarvoor we alvast willen vooruitblikken
op wat de volgende stappen zouden kunnen zijn. Ik begin
met producentverantwoordelijkheid. Die circulaire economie
begint wat ons betreft niet zozeer bij het scheiden van je
afval, maar bij producenten, die onze producten ontwerpen.
We willen producten die duurzaam zijn omdat ze langer
meegaan en ook gerepareerd kunnen worden. We willen
producten die duurzaam zijn omdat ze geen schadelijke
stoffen bevatten of schadelijke stoffen nodig hebben voor
hun productie. En we willen producten die aan het einde
van hun levensduur gemakkelijk uit elkaar gehaald kunnen
worden en waarvan de componenten eenvoudig weer
kunnen worden hergebruikt. Dat ligt allemaal vast in een
ander stuk regelgeving in Europa: de Ecodesignrichtlijn. Ik
vraag me af — dat is een vraag aan de minister — hoe die
Ecodesignrichtlijn en deze afvalwetgeving op elkaar
inwerken. Waar zitten de dwarsverbanden waardoor het
een het ander versterkt en wat kunnen we daarmee in de
implementatie in Nederland?
Bij een goed geregelde producentverantwoordelijkheid is
dit de manier waarop we producten maken en zorgt de
producent er vervolgens ook voor dat de producten hersteld
kunnen worden en aan het eind van hun levensduur weer
teruggaan in het recycling- en hergebruikproces. Dat is geen
kwestie van een gesponsorde afvalbak, maar van statiegeld,
inzamel- en inruilpremies, minimumpercentages recyclaat
en een productontwerp dat zich hiervoor leent. Deze wet
zet dus stappen. De uitgebreide producentverantwoordelijkheid zal verder worden uitgewerkt in verschillende AMvB's,
begrijpen wij.
Zijn er in andere Europese landen al voorbeelden van producten waar de uitgebreide producentverantwoordelijkheid
voor geldt die wij nog niet hebben? Ik weet dat de minister
veel optrekt met haar Europese collega's. Ziet zij Europese
voorbeelden van uitgebreide producentverantwoordelijkheid waar zij enthousiast van wordt en die wij hier in
Nederland ook tegemoet kunnen zien? Ik ben echt heel erg
benieuwd. Wanneer kunnen wij de vervolgstappen concreet
verwachten?
Ik heb het bijvoorbeeld over de uitgebreide producentverantwoordelijkheid voor textiel. Zouden we die zo kunnen
inrichten dat we meteen het probleem van pfas in textiel
kunnen tackelen? Is dat ook een manier om de pfas-vervuiling terug te dringen? En hoe voorkomen we dat we steeds
maar nieuwe plastics en andere stoffen ontwikkelen die
niet recyclebaar zijn? Waar zit de stok? Wat kan Nederland
zelf doen? Hoe gaan we verder: per sector of per grondstof?
En van welke stoffen, productieprocessen of producten
durven we te zeggen dat we ze in de toekomst niet meer
nodig hebben omdat we ze niet circulair kunnen maken en
we er dus vanaf moeten? Eigenlijk vraag ik de minister naar
een praktisch vervolg maar ook naar een langetermijnvisie.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Van Aalst (PVV):
Ik was zomaar effe nieuwsgierig naar al die circulaire ideeën
van GroenLinks, met name als we bijvoorbeeld kijken naar
een elektrische auto. Hoe gaat u die circulair maken, en die
wieken van die windmolens en die zonnepanelen? Hoe ziet
u dat voor zich? Hoe gaan we die lekker circulair maken
voor de toekomst?
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik vind dat een interessante vraag van de heer Van Aalst.
De elektrische auto lijkt me bijvoorbeeld bij uitstek iets waar
je een producentverantwoordelijkheid op zou willen hebben.
Als je die auto koopt, dan blijft de producent verantwoordelijk voor de batterij en voor de verwerking van die stoffen
om te zorgen dat die batterij en al die grondstoffen weer
opnieuw gebruikt kunnen worden. Juist omdat de elektrische auto een heel nieuwe markt is, die zich gaat uitrollen
in Nederland, kunnen we dat van begin af aan voorstellen.
Dus ik zou willen voorstellen aan de heer Van Aalst: zullen
we een voorstel doen aan de minister voor uitgebreide
producentverantwoordelijkheid voor batterijen van elektrische auto's?
De heer Van Aalst (PVV):
Nee. Ik noem nog een aantal voorbeelden: maar hoe dan?
Nee, wat ik nu constateer is dat GroenLinks denkt: "Wij
hebben een natte droom. Dan doen we elektrische auto's,
dan doen we windmolens, dan doen we zonnepanelen.
Maar het probleem van hoe we het zo meteen gaan recyclen, hoe zo meteen het nieuwe asbest ontstaat in de natuur,
leggen we lekker bij de producent neer. U regelt het maar."
Maar het zijn uw ideeën. Dat zijn ideeën van GroenLinks:
"Ga lekker elektrisch rijden. Windmolens. Zonnepanelen.
Helemaal geweldig. Toppie! Kleine kindjes de kobaltmijntjes
injagen. Hoppa! Accuutjes produceren." U moet niet naar
de producent wijzen en zeggen: lost u het maar effe op.
Nee, GroenLinks, los nu het probleem van het recyclen effe
op dan!
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Het mooie van uitgebreide producentverantwoordelijkheid
is dat dat een verantwoordelijkheid is die wij als overheid
nemen. Dus ik leg die juist niet bij de producent neer. Ik zeg
eigenlijk: goh, als overheid moeten wij voor productstromen
waar veel gevaarlijke stoffen in zitten of die een hoog
recyclingpotentieel hebben, regelen dat ze ingenomen
worden en dat producenten de recycling en verwerking
organiseren. Elektrische auto's vind ik echt een mooi voorbeeld, dus ik hoop dat de minister op het voorbeeld van de
heer Van Aalst gaat reageren.
Ik had het over plastics. Ik vroeg me eigenlijk af of de
minister denkt aan een percentage van gerecycled materiaal
dat verplicht moet worden toegepast en dat langzaam,
incrementeel, gaat groeien. Wat leggen we vast in regelgeving en wat gebeurt er in vrijwillige afspraken, zoals een
Plastic Pact? Ik maak mij er zorgen over dat deze minister
veel op basis van vrijwilligheid regelt. Enerzijds bewonder
ik haar volharding bij het Plastic Pact en anderzijds maak
ik me ook zorgen over al die achterblijvers. Hoe zorgen we
ervoor dat de bulk van de bedrijven die zich niet aangesloten hebben, daadwerkelijk in actie komt?

10 maart 2020
TK 61

61-32-6

Dan heb ik een vraag over de uitvoering en de rol van de
verschillende bevoegde gezagen bij onder andere de vergunningverlening en de einde-afvalstatus. We streven
Europese harmonisatie na. Dat is goed voor het milieu en
duidelijk voor producenten en consumenten, maar de
minister gaat nog heel veel uitwerken in AMvB's en ministeriële regelingen. Uiteindelijk beslissen de gemeenten op
basis van de oordelen van de omgevingsdiensten. Klopt
dat? Hoe is dat met elkaar te rijmen? Enerzijds hebben we
de Europese regels, bijvoorbeeld REACH en POP, en aan
de andere kant wordt er eigenlijk op een laag lokaal niveau
besloten. Moeten de kaders niet per ministeriële regeling
vastgelegd worden?
De minister wil per ministeriële regeling bepalen wanneer
iets afval is. Welk deel vernietigd wordt en welk deel
teruggaat naar de keten, zal voor elke groep apart moeten
worden bepaald. Dat is een flinke klus. Het lijkt mij verstandig dat dit inderdaad vooral op ambtelijk niveau en per
ministeriële regeling gebeurt, maar ik blijf als Kamerlid wel
graag aangehaakt en betrokken. Wij willen ambitie en
vooruitgang. Is de minister bereid om de Kamer hierbij te
betrekken en haar actief op hoogte te houden over de stoffen, groepen en producten waarover het gaat? Ik overweeg
op dit punt een motie.
Een punt van zorg dat ik al veel vaker heb benoemd, zijn
de zeer zorgwekkende stoffen in de circulaire economie.
Het Europees Parlement heeft zich zeer duidelijk erover
uitgesproken dat de circulaire economie gifvrij moet zijn.
We kunnen het ons niet permitteren om al die gevaarlijke
stoffen die we in de afgelopen decennia met gebrekkige
kennis hebben toegestaan, eindeloos te laten rondpompen,
omdat afval weer grondstof wordt. Is de minister bereid
om de onderdelen van het LAP3 met betrekking tot zeer
zorgwekkende stoffen kritisch tegen het licht te houden en
ook de aanbevelingen van het RIVM-onderzoek naar zeer
zorgwekkende stoffen in de circulaire economie daarbij te
betrekken? Komt er een plan van aanpak op basis van de
aanbevelingen uit het RIVM-onderzoek? Want voor ons is
er over veel stoffen nog veel onduidelijk. We moeten echt
zorgen dat we die stoffen onder controle hebben, voordat
we ze aanjagen in de circulaire economie.
Dan heb ik een vraag over de instrumenten die we hebben
voor zeer zorgwekkende stoffen. Kunnen we de minimalisatieverplichting ook van toepassing laten verklaren op
afvalstromen? Moeten we, aangezien afval in de circulaire
economie weer tot grondstof wordt, niet streven naar een
minimalisatieverplichting voor potentiële zeer zorgwekkende stoffen in afval? Door de strengere normen op
emissies naar lucht en water verlaat bij bijvoorbeeld Chemours 95% van die zeer zorgwekkende stoffen het terrein
nu als afvalstroom via de poort. Moeten we niet juist daar
willen minimaliseren?
De heer Ziengs (VVD):
Ik hoop dat ik mevrouw Kröger goed begrepen heb. Ik snap
goed dat ze de zeer zorgwekkende stoffen wil uitbannen uit
het hele circulaire verhaal en daarover heb ik een vraag
voor mevrouw Kröger. Er zijn stoffen die nu een probleem
zijn. Ik denk dan bijvoorbeeld aan asbest. Dat wordt op dit
moment onder de grond gestopt en afgedekt. Stel dat je
daar alsnog iets mee kunt doen in de circulariteit, dus dat
je er een bouwstof van kunt maken en de zorgwekkende

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

stoffen die erin zitten, eruit zou kunnen elimineren. Is dat
een optie in de circulariteit die past bij GroenLinks? Want
dat is wel de richting waar wij vaak naar kijken.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik denk dat het belangrijk is dat we in het dossier van de
zeer zorgwekkende stoffen hebben gezien dat we nu
eigenlijk geconfronteerd worden met fouten of inschattingen
— zo moet ik het noemen — van misschien wel tien of vijftien jaar geleden, toen nog helemaal niet duidelijk was wat
de echte gevolgen van die stoffen waren. Het voorzorgsbeginsel moet hier dus echt leidend in zijn. Bij de circulaire
economie maken we van afval weer grondstof. Mijn zorg
is dat die zeer zorgwekkende stoffen eindeloos rondgaan,
terwijl je er dan niet meer het zicht op hebt dat je wel hebt
op primaire producten. Daarom stelde ik mijn vraag over
de minimalisatieverplichting op afvalstromen, want dan
beschouw je de afvalstroom weer helemaal als volwaardige
grondstof, inclusief de regels die je hebt voor primaire
grondstoffen. Het korte antwoord op de vraag van de heer
Ziengs is dat ik mij goed kan voorstellen dat er stromen zijn
waar je wel degelijk nog gebruik van kunt blijven maken,
als je echt alle veiligheidsmaatregelen geborgd hebt. Maar
daar moet je dan wel je regelgeving op aanpassen. Wat nu
dreigt te gebeuren, is dat als iets afval is, het in die zin ook
een beetje uit het zicht verdwijnt. Dan heb je daarop dus
ook niet de zorg die we hebben op primaire grondstofstromen.
De voorzitter:
Vervolgt u uw betoog.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Tot slot een punt over het huishoudelijk bedrijfsafval. Ik
sluit me op dat punt eigenlijk aan bij de opmerkingen van
de heer Schonis. We hebben in Nederland een onderscheid
tussen huishoudelijk afval en bedrijfsafval in ophaal- en
verwerkingssystematiek. Dat is op zich logisch, maar er is
natuurlijk een hele categorie van huishoudelijk bedrijfsafval,
want heel veel bedrijven zijn geen Chemours, maar gewoon
een kantoor of een winkel en ze produceren gewoon keukenafval en verpakkingsmateriaal. Ik zou de minister dus
willen vragen of we toch kunnen kijken of we met die categorie iets kunnen, waardoor huishoudelijk bedrijfsafval ook
gescheiden opgehaald kan worden en gewoon in dezelfde
verwerkingssystematiek terechtkomt als het gewone huishoudelijke afval.
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Kröger. De laatste spreker van de
zijde van de Kamer is de heer Von Martels. Hij spreekt
namens de fractie van het CDA.

De heer Von Martels (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Ik ga even wat terug in de tijd. Het
was de CDA'er Ad Lansink, die van 1977 tot 1988 lid van
deze Kamer was, die de ladder van Lansink introduceerde.
Hij was trouwens zelfs tot 1998 lid; laat ik hem niet tekort-

10 maart 2020
TK 61

61-32-7

doen. De ladder van Lansink is een standaard op het gebied
van afvalbeheer en werd in 1979 een begrip toen hij een
motie indiende. Het afvalbeleid werd er sindsdien op gericht
prioriteit te geven aan de milieuvriendelijkste verwerkingswijzen. Deze staan bovenaan de ladder. Het beleid van de
overheid moet erop gericht zijn zo veel mogelijk afval de
ladder van Lansink te laten beklimmen. In de praktijk betekent dit dat altijd zal worden bekeken of een bepaalde stap
gerealiseerd kan worden. Pas indien dit niet het geval is,
zal een volgende, lagere stap in aanmerking komen. De
ladder van Lansink is opgebouwd uit de volgende treden:
preventie, hergebruik, sorteren en recyclen, verbranden en
storten. We zijn nu inmiddels een paar decennia verder.
Toen hadden we het over recycling of hergebruik. Nu heet
dat "circulaire economie" en over afval wordt steeds vaker
gedacht in de zin van grondstof. Heel veel afval is immers
grondstof. In de betekenis van de ladder van Lansink zouden
we nu een extra trede kunnen benoemen, namelijk de stap
om afval als grondstof te gebruiken.
Voorzitter. De wijziging van de Wet milieubeheer die vanavond op de agenda staat, is nodig in verband met de
implementatie van de EU-richtlijnen inzake afvalstoffen.
Het betreft een van de richtlijnen die is opgesteld met als
doel om efficiënter om te gaan met grondstoffen, zodat
grote economische en sociale voordelen én milieuvoordelen
kunnen worden gerealiseerd ter stimulering van de circulaire economie. Met dit wetsvoorstel wordt nationale
regelgeving omtrent afvalstoffen in lijn gebracht met de
wijzigingsrichtlijn en bepalingen uit de Kaderrichtlijn
Afvalstoffen. In hoofdlijnen zijn wij positief over deze
implementatie, maar wij hebben natuurlijk altijd wel enkele
vragen en opmerkingen.
Wij zien dat er een landelijke wirwar van regels is over
gescheiden inzameling van afval bij huishoudens. We
begrijpen dat gemeenten verschillend beleid willen en soms
moeten hebben, want apart gft inzamelen in de binnensteden, waar niet eens ruimte is om containers te herbergen,
kun je gemeenten niet verplichten. Toch is er nog steeds
onduidelijke regelgeving. Ook het bedrijfsleven heeft daar
last van. Neem bijvoorbeeld de wirwar aan regels over
plastic, metaal en drankkartons ofwel de PMD-verpakking.
Blisterverpakking, bijvoorbeeld doordrukstrippen van tandenborstels, moeten wel apart in de PMD-zak, maar de
doordrukstrips van medicijnen of kauwgum niet. Alle
drinkblikjes wel, maar een leeg blik waar waterverf in zat
niet. Consumenten en producenten zouden graag één duidelijke, logische richtlijn hebben voor heel Nederland, die
de producenten dan dus ook op de verpakking kunnen zetten. Wil de minister bezien of er meer stroomlijning kan
komen in de verschillende regels over de gescheiden
afvalinzameling?
Voorzitter, dan iets anders. Het KRO-NCRV-programma De
Monitor meldde een aantal weken geleden dat miljoenen
koffiebekertjes die de overheid vorig jaar heeft weggegooid,
in de verbrandingsoven zijn beland, terwijl het de bedoeling
was dat ze gerecycled zouden worden. Het Rijk liet twee
jaar geleden uitzoeken wat de duurzaamste bekertjes waren
en kwam uit bij kartonnen exemplaren met een coating van
bioplastic. Ze zouden worden gerecycled tot wc-papier of
papieren handdoekjes, maar daarvan blijkt helaas weinig
terechtgekomen te zijn, omdat meer dan 90% van alle
bekertjes te vervuild was om hergebruikt te worden. In
totaal ging het om 85 miljoen bekers; we praten wel ergens
over. Mijn vraag is of daar ook de bekers van de Tweede

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Kamer bij zaten. Hebben wij zelf wel het goede voorbeeld
gegeven? We weten dat er op het Binnenhof ook niet alleen
maar zuivere koffie wordt gedronken. Wat zijn dus de uitkomsten hiervan?
Voorzitter. Wij hebben ook vragen rondom illegale dumping
van afval. Illegale afvaldumpingen kunnen betrekking hebben op verschillende soorten afval, zoals asbest, drugsafval,
huis- en bedrijfsafval en vervuild afvalwater. Het verbaast
ons dat over de kosten van illegale dumping van de verschillende soorten afval geen cijfers worden bijgehouden. Alleen
over dumpingen van drugsafval zijn wel wat cijfers bekend.
De minister stelt dat het voorkomen en opruimen van
afvaldumpingen primair de verantwoordelijkheid is van
gemeenten, provincies en eigenaren van natuurterreinen,
maar dat vinden wij een wat al te gemakkelijk antwoord.
Hoe staat het met het doen van onderzoek naar de herkomst
van het afval? En als er al daderindicaties zijn, hoe staat het
dan met opsporing en vervolging van de daders? Wat doet
het Rijk om dit te voorkomen?
Ten slotte, voorzitter, wil ik aandacht vragen voor kauwgum
en sigarettenpeuken. De irritatie daarover is groot. Veel
mensen ergeren zich daaraan. Dat kauwgum en sigarettenpeuken op straat liggen, heeft twee oorzaken: de fabrikanten
die de producten maken en zich niet zo veel aantrekken van
de irritatie en de overlast die ze veroorzaken en de kosten
waarmee ze de overheden opzadelen, en de mensen die
hun sigarettenpeuken of hun kauwgum achteloos weggooien. Die hebben natuurlijk ook een belangrijke rol. Men
zegt vaak dat je afvalvermindering bij de bron moet aanpakken, maar ja, wat is nou de bron? Ik zie het zo dat niet de
mensen de bron zijn, maar dat ook de fabrikanten een rol
hebben. Ik maak geen afval; ik moet wel producten kopen
waardoor ik met afval blijf zitten. Ik heb natuurlijk wel de
verantwoordelijkheid om goed om te gaan met het afval
waarmee ik opgezadeld word. Mijn vraag aan de minister
is of ze beide veroorzakers zou willen aanpakken. Het
bedrijfsleven heeft een verantwoordelijkheid voor het afval
dat het met de verkoop van zijn producten veroorzaakt. En
ook op het publiek moeten we een beroep doen. Dat moet
zich fatsoenlijk gedragen. Zomaar een peuk of kauwgom
weggooien is asociaal. Dat doe je niet.
Tot zover, voorzitter.
De voorzitter:
We hebben nog een interruptie. De eerste is van de heer
Van Aalst.
De heer Von Martels (CDA):
Ik zie er wel twee.
De heer Van Aalst (PVV):
Ja, ik heb even een vraagje. Ik hoor het CDA zeggen dat we
zelfs kauwgum en sigaretten bij de producent neer gaan
leggen. Maar we moeten dat ook zeker bij de mensen
neerleggen. Ik zie namelijk nog niet hoe de heer Von Martels
dat wil gaan doen, hoe hij de producent verantwoordelijk
wil gaan stellen voor dat stukje kauwgum op straat. Of
krijgen we nu voorstellen van het CDA om statiegeld in te
voeren op kauwgum en sigaretten?

10 maart 2020
TK 61

61-32-8

De heer Von Martels (CDA):
Het antwoord is nee, maar misschien wil de heer Van Aalst
nog een verduidelijking. Zo ver willen we niet gaan, maar
ik wil aangeven dat zowel de producent als de consument
een verantwoordelijkheid heeft in het voorkomen van afval
en zwerfafval.
De heer Van Aalst (PVV):
Maar wat wilt u de producent dan verwijten als burgers
hun kauwgum of hun sigaret op straat gooien? Dat is toch
iets wat je niet doet met elkaar? Dat is een stukje dat je
vanuit huis meekrijgt; dat noemen we opvoeding. Dat
moeten we met elkaar doen. Hoe wilt u de producent
daarvoor verantwoordelijk stellen?

willen doen. Ik heb lichtelijk de indruk dat dat wel het geval
is, maar dat men daar ook niet de gelegenheid toe krijgt.
De heer Von Martels (CDA):
Aan het CDA zal het niet liggen, maar ik ben ook erg
benieuwd naar het antwoord van de minister.
De voorzitter:
Dank u wel. Dan zijn wij hiermee aan het einde gekomen
van de eerste termijn van de Kamer. Dan kijk ik even naar
de minister. Ik schors de vergadering tot 21.05 uur.
De vergadering wordt van 20.52 uur tot 21.08 uur geschorst.

De heer Von Martels (CDA):
Je kunt de producent wel degelijk verplichten om mee te
denken om een oplossing te zoeken zodat voorkomen kan
worden dat er zwerfafval of afval in algemene zin ontstaat.

De voorzitter:
Aan de orde is nog immer de Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen. We zijn aanbeland bij de
eerste termijn van de minister. Ik geef haar het woord.

De voorzitter:
En meneer Ziengs heeft zich gemeld.
De heer Ziengs (VVD):
We hebben meerdere debatten gehad over dat zwerfafval.
We weten ook dat sigarettenpeuken vallen onder de
microplastics, met name vanwege de filtertjes die eraan
zitten. Overigens is het goed dat mensen ook weten dat dat
microplastics zijn, want ik denk dat het gros van de Nederlandse bevolking daar geen idee van heeft. Ik ben een keer
te gast geweest op het jaarcongres van een bekende partij
en daar zag ik de peukjes ook de struiken in vliegen. Ik kijk
nu even naar de minister. Maar goed, het was een leuk
congres. Ik heb ooit in een debat ingebracht dat het ook
mogelijk zou zijn om gewoon een keer om tafel te gaan
zitten met de branche zelf, om te kijken of die niet iets
anders zou kunnen gaan produceren. En dan doet zich op
dit dossier iets heel merkwaardigs voor, namelijk dat geen
enkel ministerie kennelijk met die branche in gesprek wil,
vanwege een artikel 5.3, dat overigens helemaal niets te
maken heeft met zwerfafval et cetera. Zou de heer Von
Martels gewoon eens met zijn collega op dat dossier, onder
het genot van een kopje koffie of iets dergelijks — ook een
ander product ligt weleens wat moeilijk bij het CDA — de
optie willen bekijken om contact te zoeken met de branche,
om te kijken of die zelf misschien bereid is om daar iets in
te gaan doen?
De heer Von Martels (CDA):
Een hele lange inleiding. De heer Ziengs vraagt het zo
vriendelijk dat je zijn verzoek haast niet kunt weigeren. Het
zou zonder meer verstandig zijn om dat te doen, om dat
gesprek aan te gaan, om te kijken naar verbetering.
De heer Ziengs (VVD):
De reden dat ik dat vraag is dat de heer Von Martels zo
nadrukkelijk iedere keer spreekt over de producentenverantwoordelijkheid, terwijl er ook een verantwoordelijkheid ligt
bij de overheid om te kijken of zij dat op vrijwillige basis

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Dank u wel, voorzitter. Hartelijk dank aan de leden voor hun
inbreng. Ik wil de beantwoording opdelen in drie blokjes;
dan weet u ongeveer wanneer u wat kunt verwachten. Als
eerste een aantal vragen die gesteld zijn over de wet zelf
en over het instrument van de producentenverantwoordelijkheid. Daarna een aantal vragen die te maken hadden
met afvalscheiding. Wanneer is een product nou afval? En
dan nog een aantal overige vragen. Bij sommige vragen
over dit wetsvoorstel worden er inderdaad ook lijnen
getrokken in de richting van het algemeen overleg over
circulaire economie dat we binnenkort zullen hebben.
Wellicht zal ik bij een aantal vragen aangeven dat ik daar
bij dat AO Circulaire economie op terug zal komen, omdat
ze niet direct betrekking hebben op het wetsvoorstel dat
hier ligt.
De herziene richtlijn is een belangrijke stap voorwaarts voor
de circulaire economie. Dat is het zeker voor Nederland,
maar ook met name voor een aantal andere landen, die
nog veel minder ver zijn bij de ontwikkeling van de circulaire
economie. Het brengt in heel Europa die circulaire economie
een stap dichterbij. Dat is voor Nederland een kleinere stap
dan het voor veel andere landen is, maar het is goed dat
die ontwikkeling in heel Europa gelijkmatig voortgaat.
Nederland heeft al veel stappen gezet. We hebben ook nog
veel ambities. We werken stap voor stap aan het dichterbij
brengen daarvan. Dit wetsvoorstel is een eerste stap in de
implementatie van de richtlijn in Nederlandse wetgeving.
Conform standaard kabinetsbeleid is er op dit punt gewoon
sprake van een zuivere implementatie. Dat wil zeggen dat
we geen andere dingen tegelijkertijd implementeren. Dit
wetsvoorstel draagt bij aan de circulaire economie doordat
hierin een juridische basis wordt gelegd voor nadere regels
omtrent uitgebreide producentenverantwoordelijkheid en
het gescheiden inzamelen van afvalstoffen. Hierdoor kunnen
later op nationaal niveau regels worden opgesteld over de
kaders waaraan regelingen omtrent uitgebreide producentenverantwoordelijkheid moeten voldoen, over welke stromen altijd gescheiden moeten worden ingezameld en ook

10 maart 2020
TK 61

61-32-9

over wanneer uitzonderingen mogelijk zijn. Ik kom daar
later nog op terug.
Verder worden door dit wetsvoorstel de voorwaarden om
te bepalen of er sprake is van eindeafval of een bijproduct
opgenomen in de Wet milieubeheer. Er volgen nog twee
algemene maatregelen van bestuur, een regeling en een
uitwerking in het Landelijk Afvalbeheerplan. In het kader
van het actieplan van de Europese Commissie voor een
circulaire economie dat we binnenkort verwachten, worden
ook nog een aantal relevante voorstellen gedaan voor zaken
die het best op Europees niveau geregeld kunnen worden,
zoals — mevrouw Kröger vroeg ernaar — het percentage
gerecycled plastic in producten. Gezien de interne markt is
het het meest effectief om dat voor een groot gedeelte van
de interne markt te regelen. Zeker als je het verplicht, is dat
belangrijk. Vrijwillig kun je natuurlijk makkelijker verder
gaan. Dat is wat we met het Europese Plastic Pact doen.
Met 90 partijen, 15 lidstaten en ook nog regionale overheden maken we afspraken om op vrijwillige basis al verder
te gaan dan we op dit moment met de regelgeving kunnen
gaan. Maar we verwachten natuurlijk ook nog het voorstel
van de Europese Commissie.
Wat regelt het wetsvoorstel voor gescheiden inzamelen?
Het regelt de grondslag voor het nader regels kunnen stellen
met betrekking tot de gescheiden inzameling van afvalstoffen. Het uitgangspunt zal zijn, voor heel Europa dus, dat
bioafval, kunststoffen, metaal, glas, papier, textiel en
gevaarlijk afval gescheiden moeten worden ingezameld.
Maar het is ook onder voorwaarden mogelijk om voor
bepaalde stromen een uitzondering te maken. Die uitzonderingen worden ook opgenomen in de aankomende AMvB.
De mogelijkheid om een beroep te doen op een uitzonderingsgrond sluit zo veel mogelijk aan bij de bestaande
gemeentelijke praktijk. Alleen voor PMD en bioafval zijn
uitzonderingen mogelijk.
Nascheiding van PMD — dat was een vraag van de heer
Ziengs — blijft dus mogelijk als daardoor een vergelijkbaar
milieuresultaat wordt behaald als bij bronscheiding. Voor
bioafval geldt dat niet aan bronscheiding hoeft worden
gedaan wanneer dat technisch niet haalbaar is of buitensporig hoge kosten met zich meebrengt. Dat betekent dat
gemeenten in hun afvalstoffenverordening moeten aangeven waarom zij een beroep doen op de uitzonderingsgrond.
In het LAP kan nader worden gestuurd op de mogelijkheden
om per stroom een beroep te doen op de uitzonderingsgronden, dus wat als proportioneel of disproportioneel kan
worden beschouwd. Natuurlijk gaan we hierover bestuurlijke gesprekken aan met de bevoegde gezagen om daaraan
invulling te geven.
De heer Ziengs (VVD):
Nou raak ik toch even wat ongerust. Ik begrijp hieruit dat
die uitzondering plaats kan vinden als het gaat om
nascheiding bij PMD. Maar hoe zit het dan met glas en
textiel, et cetera? Vallen die niet onder die nascheiding?
Moeten die wel apart aangeleverd worden? Hoe gaat die
aanlevering, die scheiding, dan? Moet het aan de bron
gebeuren, dus bij de burger zelf, of kan het gebeuren bij de
afvalverwerker?

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Glas moet volgens mij nu sowieso al apart worden ingeleverd. Ik kom straks nog terug op textiel. Die uitzondering
die mogelijk is op het uitgangspunt dat de richtlijn vastlegt
voor gescheiden inzameling, geldt voor PMD, dus plastic,
metaal en drankenkartons, en bioafval. Daarvoor is dat
mogelijk.
De heer Ziengs (VVD):
Nou ben ik meer een man van de praktijk, maar ik weet dat
er ook heel veel glas verdwijnt in de grijze container en dat
dit vervolgens door de afvalverwerkers eruit gehaald kan
worden. Daar is mijn vraag op gericht. De minister zegt nu
dat glas apart moet worden ingezameld. Volgens mij is daar
geen moeten bij. Volgens mij is dat een proces dat destijds
ontstaan is door de bekende statiegelddiscussie. Toen is
dat eraf gehaald. Uiteindelijk bleek dat de burger het apart
wilde houden in de glascontainers.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Volgens mij geldt er voor glas ook producentenverantwoordelijkheid. Er is een afspraak gemaakt over de hoeveelheid
glas die apart zou worden ingezameld. Die inzamelpercentages zijn vastgelegd. Volgens mij is de afspraak gemaakt
om het gescheiden in te zamelen, maar ik weet uit mijn
hoofd niet exact hoe het nu geregeld is en precies wat waar
verplicht is. Daar kan ik zo meteen in tweede termijn nog
even op terugkomen. Maar het feit dat niet iedereen zich
houdt aan de afspraak dat het apart wordt opgehaald,
omdat mensen het toch nog in een vuilniszak stoppen
waarna het er alsnog uitgehaald wordt, is natuurlijk wat
anders dan dat er een generieke mogelijkheid bestaat om
aan voor- of nascheiding te doen. Dat is, denk ik, het verschil
met de situatie waarop de heer Ziengs doelt.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ook ik heb een vraag over de nascheiding. Is het niet zo dat
nascheiding behoorlijk lastig is als je de natte fractie, dus
het bioafval, er niet hebt uitgehaald? Want dat vervuilt
gewoon enorm de kwaliteit van de nascheiding. Als die
uitzonderingen dus gemaakt worden en er wordt aangestuurd op nascheiding, zou je dan niet in ieder geval het
gft of het bioafval apart ingezameld moeten hebben?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Er zitten inderdaad haken en ogen aan, maar de richtlijn
creëert die mogelijkheid voor bioafval nadrukkelijk wel. Het
is dus wel mogelijk. Daar worden ook wel weer voorwaarden aan gesteld. Het gaat er dus eigenlijk om hoe die
voorwaarden straks worden gedefinieerd. Zoals ik net heb
aangegeven, gaan we over die vragen bestuurlijke
gesprekken aan. Hoe definiëren we het? Wanneer is iets
technisch onmogelijk? Wanneer is iets economisch onmogelijk? Daar zullen we bij de Kamer op terugkomen. Dat
wordt dus nog nader uitgewerkt.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Oké, dan ben ik heel erg benieuwd naar die nadere uitwerking. Ik hoop dan dat de minister daarbij vooral kijkt naar
de kwaliteit, los van of iets economisch haalbaar is. Ik hoop
dat zij ook kijkt naar in hoeverre de stromen die je na

10 maart 2020
TK 61

61-32-10

nascheiding krijgt als er wel nog natte fractie bij zit, nog
daadwerkelijk hoogwaardig recyclebaar zijn. Want volgens
mij is dat wat je in de praktijk ziet: die stromen raken vervuild en verpest, waardoor ze veel minder hoogwaardig
ingezet kunnen worden. Kan daarbij dus specifiek de mate
van recyclebaarheid van de stromen na nascheiding
betrokken worden?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
De richtlijn geeft aan wat de gronden zijn. Die geeft aan wat
de terreinen zijn, maar ook hoe je moet omgaan met de
beoordeling van die terreinen. Nascheiding, bijvoorbeeld
de PMD-stroom, blijft mogelijk als daardoor een vergelijkbaar milieuresultaat wordt gehaald als bij bronscheiding.
Zo geeft de richtlijn dus eigenlijk ook aan hoe je moet
beoordelen wanneer er wel een uitzondering kan worden
verleend en wanneer niet. Daarbij is wel beoogd om goed
aan te sluiten bij bestaande praktijken. In de onderhandeling
over de richtlijn is dat zo gedefinieerd. Dat zal nog nader
uitgewerkt moeten worden. Dat doen we in goed overleg
met alle besturen.
Voorzitter. Dan de producentenverantwoordelijkheid en
een aantal andere vragen over het wetsvoorstel. Er zijn met
name vragen gesteld over de administratieve lasten. Het
wetsvoorstel brengt zelf geen nieuwe administratieve lasten
met zich mee. Dat was even de vraag: zijn er administratieve
lasten, en, zo ja, waar komen die vandaan? Het wetsvoorstel
is ook getoetst door het Adviescollege toetsing regeldruk.
Maar er komen nog een aantal AMvB's. Daar zitten wel
kleine financiële gevolgen aan. Ik zal daar zo meteen nog
op terugkomen.
De verschillende wijzigingen van dit wetsvoorstel zorgen
overigens ook voor vereenvoudiging en hebben daarmee
indirect een verlichtend effect op de regeldruk. Dat zit bijvoorbeeld in een verduidelijking van de voorwaarden voor
bijproducten en eindeafvalstatus, en in de rechtstreekse
toetsing aan deze voorwaarden.
Ik zal in de toelichting bij de AMvB's uitdrukkelijk ingaan
op de regeldruk plus financiële gevolgen van de AMvB's.
Dat was eigenlijk het punt waarnaar de heer Van Aalst verwees. Je hebt dus het onderscheid tussen het wetsvoorstel
zelf, waaraan geen financiële gevolgen zitten, en de AMvB's,
waarbij we er netjes op zullen ingaan wat dat betekent. Dat
was ook een vraag van de heer Ziengs.
Wat we doen, vloeit voort uit de zuivere implementatie.
Daar begon ik net ook even over. Wat we doen, moeten we
doen, zeg ik maar even in huiselijke taal. Het vloeit dus
rechtstreeks voort uit de verplichtingen van de richtlijn. We
hebben dus ook geen keuze om te zeggen: we doen het
niet. Maar we gaan wel voor een lastenluwe implementatie.
Voor de lagere regelgeving zijn de administratieve lasten
in beeld gebracht. Dat is dus ook getoetst door dat Adviescollege toetsing regeldruk.
Bij producentenverantwoordelijkheid geldt dat de financiële
lasten per materiaalstroom worden toegelicht als er een
AMvB wordt ingediend om ergens producentenverantwoordelijkheid voor in te dienen. Zo is er dus eigenlijk een
gelaagdheid in wanneer er inzage wordt gegeven in de
verschillende kosten.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Ziengs zei dat hij ervan op de hoogte is dat er in
een zekere branche wellicht wel interesse bestaat om enige
initiatieven te nemen ter voorkoming van zwerfafval. Het
is natuurlijk altijd heel goed om daar kennis van te nemen.
In het kader van de implementatie van de SUP-richtlijn moet
onderzocht worden hoe de producenten te benaderen. De
huidige afspraken zijn dat we geen contact hebben met
deze branche. Maar goed, de heer Ziengs is daarvan op de
hoogte. Mocht er een initiatief onder onze aandacht worden
gebracht, dan nemen we daar natuurlijk graag kennis van.
De heer Von Martels vroeg aandacht voor het probleem
van kauwgom. Er bestaat nog geen EU-voornemen voor
producentenverantwoordelijkheid voor kauwgom, maar
we gaan wel kijken wat de beste beleidsopties zijn om
kauwgomvervuiling aan te pakken en te voorkomen. Na de
zomer zal ik u hierover informeren.
De heer Ziengs (VVD):
De minister gaf aan dat ze bereid is om te luisteren naar
initiatieven van de branche waar niet rechtstreeks mee
gesproken wordt door het ministerie. Als er inderdaad een
initiatief komt om de filters van de sigaretten — daar hadden
we het specifiek over — in een ander product te laten wijzigen, mag ik dan veronderstellen dat het ministerie, althans
de minister, daadwerkelijk voornemens is om een dergelijk
gesprek aan te gaan?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ik probeer de heer Ziengs aan te geven dat wij bepaalde
richtlijnen hebben voor contacten met deze branches. Aan
de andere kant zien we ook dat hier een afvalprobleem is.
Ik probeer dus met de collega een manier te vinden waarop
we zowel recht doen aan de afspraken zoals die in de
breedte gelden voor de contacten hiermee, als een goede
oplossing vinden voor dit afvalprobleem. Daarvoor moeten
we natuurlijk altijd op de een of andere manier kennis
kunnen nemen van wat er is. Wellicht kan de heer Ziengs
zelfs een doorgeleidende rol spelen. Goede ideeën zijn altijd
welkom.
De heer Ziengs (VVD):
Ik zal mijn best doen, want ik vond het een redelijk politiek
correct antwoord.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
En dat ondanks dat het zo laat op de avond is.
Waar wordt de producentenverantwoordelijkheid geregeld?
Een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid maakt
producenten ook verantwoordelijk voor de afvalfase van
hun product. Dat wordt dus neergelegd in een producentenverantwoordelijkheid, bijvoorbeeld voor verpakkingen en
elektronische apparaten. De EU stelt minimumeisen aan
de UPV's. Die worden in Nederland geïmplementeerd via
een AMvB. Producenten moeten er onder zo'n UPV voor
zorgen dat de doelstellingen voor afvalbeheer worden
gehaald, dat er een passend inzamelsysteem is, dat er
jaarlijks verslag wordt gedaan en dat consumenten worden
geïnformeerd. Producenten moeten daar ook de kosten van
dragen. Het is aan producenten om te bepalen hoe zij hun
verantwoordelijkheid willen uitvoeren en met welke partijen

10 maart 2020
TK 61

61-32-11

zij willen samenwerken. De AMvB met algemene regels
voor de UPV's heb ik in voorbereiding naar aanleiding van
dit wetsvoorstel. Ik informeer uw Kamer daar dit voorjaar
over.

verwerkt. Het is dus eigenlijk een manier om grip te houden
op die gevaarlijke stoffen in de keten. In die context vroeg
ik me of de minister daarnaar kan kijken.

Zijn er in andere EU-landen voorbeelden van producentenverantwoordelijkheid en zitten daar wellicht voorbeelden
bij die interessant zouden kunnen zijn voor Nederland? Dat
was een vraag van mevrouw Kröger. Ja, we volgen uiteraard nauwgezet wat er in andere landen gebeurt. We willen
ook graag leren van ervaringen in andere landen. Op bijvoorbeeld het vlak van tariefdifferentiatie heeft Nederland
nu interessante ervaringen opgedaan. Daar zijn andere
landen weer in geïnteresseerd. We kijken dus waar we van
kunnen leren. Richting het AO Circulaire economie zal ik
op dit punt nog bij u terugkomen. Frankrijk is inderdaad
wel een land dat, denk ik, erkend wordt als een koploper
op het gebied van het benutten van het instrument van de
producentenverantwoordelijkheid. Richting het AO Circulaire economie kom ik daarop terug.

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Breder heeft mevrouw Kröger een vraag gesteld over pfas
in de afvalstromen. Daar kom ik straks nog even op terug.
Zij zoekt volgens mij eigenlijk naar een manier om, wanneer
je weet dat er pfas in een bepaalde afvalstroom zit, te
voorkomen dat die in de brede afvalstroom terechtkomt,
omdat die daarmee wellicht het hergebruik van die brede
afvalstroom zou beïnvloeden. Laat ik hierover nadenken,
en ook specifiek over het punt van textiel. Ik zal richting het
AO Circulaire economie nog even aangeven welke mogelijkheden we daarvoor zien.

Dan is er gevraagd: hoe werken nou eigenlijk de Ecodesignrichtlijn en de Afvalrichtlijn op elkaar in? Dat was ook een
vraag van mevrouw Kröger. Via de producentenverantwoordelijkheid kan een connectie worden gemaakt tussen de
afvalregels en de producteisen volgens ecodesign, bijvoorbeeld via de tariefdifferentiatie die ik net al noemde, waarbij
producten met een lager tarief worden beloond als ze
recyclebaar of repareerbaar zijn of geen schadelijke stoffen
bevatten. Zo kan dus een combinatie worden gemaakt. Het
eerste concrete voorbeeld in Nederland is de tariefdifferentiatie voor recyclebare verpakkingen. Maar ook op dit punt
kijk ik uit naar het actieplan circulaire economie van de
Europese Commissie. Dat moeten we nog ontvangen, maar
dat zou een ruimere benutting van de Ecodesignrichtlijn
voor het stimuleren van de circulaire economie kunnen
bevatten.
Mevrouw Kröger vroeg of we de textiel-pfas-problematiek
daar ook mee zouden kunnen tackelen. De Europese Commissie onderzoekt op dit moment het restrictievoorstel voor
textiel. Mocht die route niks opleveren, dan kunnen we kijken of we het meenemen in de brede restrictie op pfas in
producten. Maar wellicht dat dus die richting van restrictie
op specifiek textiel ook al iets kan opleveren. De toepassing
is nu nog niet verboden. Daarmee helpt de uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid niet om pfas tegen te
gaan in textiel. Maar in het beleidsprogramma textiel, dat
ik u op korte termijn toestuur, zal ik ook aangeven hoe ik
omga met UPV in textiel. Wanneer we het hebben over de
vraag wat je op nationaal niveau, op Europees niveau of
zelfs eigenlijk het liefst in nog langere internationale ketens
doet, dan is textiel natuurlijk wel een sector waar dat al heel
snel om de hoek komt kijken als je gewoon effectief resultaat wilt hebben.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Mijn vraag over pfas en textiel ging niet zozeer over het
uitbannen — waar ik ook een groot voorstander van ben;
ik weet dat de minister daar op de lange termijn op inzet
— maar vooral over al die pfas die nu in textiel zit. Op het
moment dat je een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid zou hebben, zou je als je bijvoorbeeld zo'n mooie
regenjas met een pfas-laagje koopt, die naderhand ook
weer kunnen inleveren en wordt die jas vervolgens goed

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Dan geef ik de minister heel graag nog iets mee om over
na te denken. Een andere bekende stroom is natuurlijk het
brandblusschuim. Er zijn heel veel brandblussers waar pfas
in zit, die over een paar jaar niet meer gebruikt zullen worden omdat er nieuwe zijn. Hoe zorgen we er nou voor dat
die oude brandblusapparaten die overal in kantoren en
weet ik waar hangen, apart worden ingezameld en ook
verwerkt kunnen worden? Een vorm van een uitgebreide
producentenverantwoordelijkheid zou daar ook kunnen.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Dank voor de suggestie. Het is inderdaad een hele duidelijk
identificeerbare groep producten waarvan we ook weten
dat het erin zit. We komen nog met een verzamelbrief richting het AO Circulaire economie. Dan zullen we ook terugkomen op de vraag of er een mogelijkheid is om deze
stroom echt apart in te zamelen om te voorkomen dat deze
pfas-houdende stoffen op andere wijze verder in het milieu
terechtkomen of mogelijkerwijs de recyclebaarheid van
andere stromen verminderen doordat ze dan pfas bevatten.
Dus dank voor de vraag.
Dan kom ik bij een aantal vragen over afvalscheiding en
over producten. Mevrouw Kröger zegt dat gemeenten op
basis van de omgevingsdiensten beslissen over de status
afval of niet. Klopt dat en hoe rijmen we dat met de EUkaders? In Nederland kennen we inderdaad een gedecentraliseerd systeem waarbij een bevoegd gezag in het kader
van de vergunningverlening toezicht en handhaving per
geval beoordeelt wat de status is van een materiaal. Dit zijn
gemeenten en provincies, en vaak de omgevingsdiensten
in hun opdracht. Onderdeel van de beoordeling of iets afval
is of niet, is ook de toetsing of het gebruik rechtmatig is.
Het bevoegd gezag dient dan naar de wet- en regelgeving
zoals REACH en POP te kijken en naar de mogelijke nadelige
gevolgen voor mens en milieu. Dat is onderdeel van de
toetsing. Hiervoor heb ik ook een handreiking opgesteld.
Eigenlijk was de vraag van mevrouw Kröger ook: hoe zorgen
we ervoor dat het kennisniveau voldoende is om dat ook
goed te kunnen beoordelen? We hebben dus een handreiking hiervoor opgesteld. We zullen hier ook blijvend aandacht aan geven, want de vraag of partijen weten wanneer
het ook gerust als eindeafval kan worden toegestaan, is
een belangrijke voorwaarde voor het benutten van kansen.

10 maart 2020
TK 61

61-32-12

Maar dat hangt dus ook wel echt af van de specifieke
benutting daarvan.
In het verlengde van die vraag geef ik aan dat ik op dit
moment ook bezig ben met een verkenning van de mogelijkheid om tot meer eindeafval- en bijproductencriteria te
komen. De verkenning moet een lijst opleveren van reststromen waar mogelijk een ministeriële regeling voor kan
worden gemaakt. Ik stuur u de resultaten van de verkenning
toe. Het was een vraag van mevrouw Kröger om daarvan
op de hoogte te worden gehouden. Uiterlijk 1 juli 2020
wordt u geïnformeerd over deze verkenning. Als op basis
daarvan in de toekomst stromen worden toegelaten, zou
het goed zijn als daar af en toe informatie over wordt
gestuurd aan de Kamer. Misschien is het logisch om dat te
koppelen aan de herzieningen van het LAP of zo, maar het
lijkt me logisch als de Kamer in een relevant kader wordt
geïnformeerd over de nieuwe beslissingen over wat als
eindeafval kan worden gezien. Laten we dus nog even
terugkomen op de manier waarop we dat goed kunnen
doen.
Ook de heer Schonis zei dat de vraag "wat is afval?" een
complexe vraag is. Hij noemde ook de Taskforce Herijking
Afvalstoffen en de omgevingsdiensten. De conclusies en
aanbevelingen van het onderzoek van de taskforce, het
Adviesrapport Taskforce Herijking Afvalstoffen, en het signaal van de ILT zijn inderdaad bekend. Ik heb in november
2019 een brief gestuurd aan de Kamer, waarin staat dat ik
voor de zomer een uitvoeringsagenda VTH aan de Kamer
zal sturen. Dat was ook een beetje de vraag van mevrouw
Kröger. Is er voldoende kennis en voldoende expertise?
Zorgen we ervoor dat dit in het VTH-stelsel ook zo kan
worden gevolgd en gemanaged dat dit op een goede manier
gaat? De agenda gaat dan ook in op de kennisinfrastructuur
— hoe zorgen we ervoor dat de kennis op peil is? — de
professionalisering van de uitvoering, de onafhankelijkheid,
ook van de omgevingsdiensten, en de nieuwe taken die er
door wetgevingswijzigingen komen. Bij de uitwerking van
deze thema's is capaciteit natuurlijk een van de onderdelen.
Mevrouw Kröger vroeg wat we in Nederland zelf kunnen
doen en van welke producten we misschien af moeten. Als
je niet oppast, verspreidt de vervuiling zich, zoals in het
voorbeeld dat zij noemde van de brandblussers, de textiel
en pfas. Als je niet oppast, verspreid je de vervuiling, dus
kun je dat op een of andere manier isoleren? In het Uitvoeringsprogramma circulaire economie stimuleer ik met de
CIRCO-aanpak, circulair ontwerpen, een beter ontwerp van
producten. Het gaat dan inderdaad om beter repareerbaar
en goed recyclebaar, maar ook om de toepassing van
gerecycled materiaal en het voorkómen van zeer zorgwekkende stoffen. Dat zijn allemaal elementen. Tegelijkertijd
moeten we constateren dat niet alle zeer zorgwekkende
stoffen meteen uitgefaseerd zijn of kunnen worden. Dan
moet je misschien meer inzetten op het isoleren van zo'n
stroom, om te voorkomen dat ze in een bredere afvalstroom
of in het milieu terechtkomen. Er zijn dus nog verschillende
routes om te voorkomen dat zeer zorgwekkende stoffen het
milieu belasten ofwel de circulaire economie bemoeilijken.
We zullen ook steeds moeten kijken wat de stappen zijn die
hierbij passen. Via CIRCO zullen producten die in Nederland
worden gemaakt verder worden verduurzaamd. Producten
die buiten Nederland worden geproduceerd kan ik niet
verbieden. Daarom is het Europese spoor van de interne
markt ook zo belangrijk om afspraken te maken voor al die
producten die geïmporteerd worden.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Schonis vroeg naar het gescheiden inzamelen op
scholen. De afgelopen maanden ben ik uitvoerig in overleg
geweest met de Vereniging Afvalbedrijven en de NVRD. Ik
had tot zeer recent goede hoop op een positieve uitkomst.
Mevrouw Kröger vroeg hier ook naar. Het ging dan eigenlijk
om een soort van huishoudelijk afval, bijvoorbeeld bij
scholen. We hoopten dat we tegen een redelijk tarief afval
bij basisscholen gescheiden konden laten inzamelen. Het
is op dit moment helaas niet gelukt om tot een akkoord te
komen met de Vereniging Afvalbedrijven, maar we zijn toch
nog verder aan het onderzoeken welke stappen er wel
genomen kunnen worden. We komen hier voor het AO
Circulaire economie per brief op terug. Ik moet natuurlijk
afwachten hoe het amendement van de heer Schonis eruit
komt te zien, maar het zou daar wellicht een rol in kunnen
spelen omdat het in ieder geval een grondslag biedt om
eventueel iets te kunnen doen. Ik wacht het amendement
even af. Daarna zou ik erop kunnen terugkomen in een brief,
voorafgaand aan het AO Circulaire economie.
De CDA-fractie vroeg naar de onduidelijkheid die ontstaat
omtrent PMD: een blisterverpakking wel in PMD, maar
doordrukmedicijnen en kauwgom niet. Ik sta zelf ook weleens met een van mijn gezinsleden bij de afvalbak en vraag
me dan af: waar moet deze nou in? We moeten dat voor
iedereen makkelijker willen maken. Dat zal nooit voor 100%
zelfevident zijn, maar als er iets op de verpakking komt te
staan over waar het in moet, helpt dat natuurlijk enorm.
Dan weet je als consument gewoon waar je naar moet kijken
als je je afval graag wilt scheiden. We zijn dus in gesprek
en het zou fijn zijn als we wat meer uniformiteit zouden
kunnen realiseren.
De heer Von Martels (CDA):
We zijn in gesprek, hoor ik de minister zeggen. Dan ben ik
benieuwd naar de mogelijke oplossingsrichtingen. Kunnen
we misschien met codering gaan werken? Hoe gaan we dat
oplossen? In welke richting denkt de minister?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Dit is er ook eentje die iets meer hoort bij het AO over circulaire economie, dus laat ik aangeven dat ik misschien kijk
of we in de verzamelbrief al wat denkrichtingen kunnen
opnemen om die met de Kamer te bespreken.
De heer Van Aalst (PVV):
Ik kom natuurlijk toch even terug op het scheiden, want de
minister zegt dat we het allemaal mooi en makkelijk moeten
maken. Het enige wat ik constateer is dat ik allemaal mensen zie rijden met auto's, want hun grijze container hebben
ze moeten inleveren. Ze zijn allemaal lekker onderweg met
hun auto, lekker goed voor de uitstoot, naar die ondergrondse containers om daar hun afval in te proppen, wat
vervolgens niet lukt. Dat leidt tot bergen afval en ongedierte
rondom die containers. Ik kan me niet voorstellen dat dat
is wat de minister bedoelt met circulaire economie.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Circulaire economie gaat over hergebruik van afval, maar
ook over voorkomen dat er afval ontstaat en ervoor zorgen
dat het afval in ieder geval op die manier verzameld wordt
dat het kwalitatief zo hoogwaardig mogelijk kan worden

10 maart 2020
TK 61

61-32-13

hergebruikt. Als er inderdaad een heleboel zakken uiteengescheurd worden, wat tot zwerfafval leidt, dan draagt dat
absoluut niet daaraan bij. Dus ook de kwaliteit van het
ophalen is natuurlijk een heel belangrijk onderdeel.
Gemeenten zijn daarvoor verantwoordelijk. Zij kiezen
daarvoor ook hun eigen systeem. Die vrijheid is er. Sommige gemeenten kiezen voor kliko's. Andere gemeenten
zeggen: gezien de situatie in onze gemeente kiezen wij voor
een nascheidingssysteem. Die mogelijkheden zijn er. Zoals
ik net heb aangegeven, zijn er ook onder de richtlijn nog
mogelijkheden om daarin zelf iets te kiezen. Maar ik deel
met de heer Van Aalst dat het natuurlijk onwenselijk is dat
je allemaal afvalzakken op straat hebt staan die makkelijk
uit elkaar gescheurd zouden kunnen worden. Het is aan
gemeenten om daarvoor een oplossing te vinden.
De heer Van Aalst (PVV):
Daarbij hoop ik toch wel op wat regie van de minister. Bij
die nascheiding was het volgens mij veel praktischer zoals
het was. Dat leidde tot minder zwerfafval rondom die
afvalcontainers. In grote steden zoals Enschede en Hengelo
en in de hele regio Twente zie je elke keer hetzelfde probleem opdoemen. Gemeentes hebben het nu eigenlijk zo
gemaakt om hun begroting sluitend te maken. Het kan niet
de bedoeling zijn dat afval gebruikt wordt om begrotingen
sluitend te maken en om die tarieven maar te verhogen.
Als we dan zo graag willen recyclen en als we zo graag
willen dat mensen het afval scheiden, maak het dan makkelijk. Is het dan niet een goed idee dat de minister de regie
neemt en zegt: laten we nu gewoon gaan nascheiden? We
hebben dat gezien bij Twence in Hengelo. Die zeggen: wij
willen met alle plezier nascheiden; we willen het regelen
en we kunnen energie halen uit de afvalstromen die niet
gerecycled kunnen worden. Kan de minister daar geen
regierol in nemen, om dat op die manier in te richten?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Nee, dat lijkt mij niet verstandig, want gemeenten zijn verschillend. Voor de ene gemeente is nascheiding een goede
oplossing en voor de andere gemeente is voorscheiding
een goede oplossing. Maar het probleem dat de heer Van
Aalst schetst, heeft volgens mij niet zozeer te maken met
voor- of nascheiding. Dat heeft vooral te maken met de
vraag: als er gebruikgemaakt wordt van ondergrondse
containers, is er dan ook voorzien in voldoende capaciteit?
Dat staat los van de vraag naar de capaciteit in die containers. In mijn gemeente kiezen ze bijvoorbeeld voor één
container voor glas, één container voor papier en één container voor bio. Maar je kunt ook zeggen dat alles in al die
containers mag. Dat staat los van de vraag of er voldoende
capaciteit is. Daar moet de gemeente natuurlijk gewoon
voor zorgen.
Mevrouw Kröger vroeg naar de verbetering bij het op
huishoudelijk afval lijkende afval. Daar heb ik al op geantwoord richting de heer Schonis.
Dan was er nog de vraag over koffiebekers. Ja, dat was
natuurlijk niet de bedoeling en daar baalt iedereen van. Als
overheid willen we graag het goede voorbeeld geven. Op
dit moment wordt uitgezocht hoe dat heeft kunnen gebeuren. Het is voor mij dan weer lastig te beoordelen of de
bekers in de Tweede Kamer daarvan onderdeel uitmaakten,
maar daarom keek ik al heel even naar de voorzitter en zijn

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

ondersteuning. Wellicht weet de voorzitter daar nog nadere
informatie over te geven. Mijn collega van EZK zal op dit
punt terugkomen via het beantwoorden van de gestelde
Kamervragen hierover, want die trekt op dit moment het
onderzoek daarnaar.
De heer Van Aalst (PVV):
We hebben hier natuurlijk een aantal moties aangenomen.
Geweldig dat we allemaal lekker bezig waren. We hebben
ook op de stations allemaal van die gescheiden containers
laten plaatsen, maar ik heb me laten vertellen dat dat allemaal bedrijfsafval is en dat dat allemaal gewoon tezamen
in de verbrandingsoven gaat. Klopt dat?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
NS doet inderdaad een proef op dit moment, maar dit raakt
eigenlijk ook een beetje aan de vraag die door mevrouw
Kröger werd gesteld. Als het als bedrijfsmatig afval wordt
gezien, worden er andere eisen aan gesteld. Ik ben op dit
moment nog in gesprek met NS en ProRail over de resultaten van de proef en over wat daarvan het vervolg is. Als
mensen heel veel haast hebben om naar de trein te gaan,
denken ze toch vooral eerst even "haal ik de trein?" in plaats
van: "waar gooi ik mijn beker weg?" Als het dan bedrijfsafval
is, betekent dit, gezien de hoge eisen die daaraan gesteld
worden, dat het moeilijker is om de kwaliteitseisen te halen.
De heer Van Aalst (PVV):
Dus al die moties die hier zijn aangenomen, dat was allemaal symboolpolitiek. Het is misschien wel goed om te
weten voor al die linkse partijen die dat gesteund en ingediend hebben, dat het een bijdrage van totaal nul heeft
geleverd en dat alles gewoon lekker naar de verbrandingsoven is gegaan. Het enige voordeel dat het misschien heeft
gehad, is dat het nog wat huizen of bedrijven van energie
heeft voorzien. Laten we dat dan als positief benaderen,
maar dat was dan ook wel het enige.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ik ben blij dat de heer Van Aalst zo positief is, voorzitter.
Er was nog een vraag over de illegale afvaldumping. Hoe
staat het met het onderzoek naar de herkomst? Wat kan het
Rijk doen? Hoe kunnen gemeenten ondersteund worden?
Dat was een vraag van de heer Von Martels. De verantwoordelijkheid voor het verhalen van kosten en voor het doen
van onderzoek ligt bij het bevoegd gezag. Maar ik ben zeker
van plan om dit ter sprake te brengen in het eerstvolgende
bestuurlijke omgevingsberaad. Dan wil ik met deze partijen
bespreken met welke kennis zij eventueel ondersteund
kunnen worden. En dan zit er nog een vraag op het gebied
van de inzet binnen de grenzen van de privacywetgeving.
Mevrouw Kröger had nog een vraag over gerecycled plastic.
Kan dat verplicht worden toegepast of vrijwillig? Ik heb daar
net in de aanloop al iets over gezegd. We hebben de Europese regelgeving. Datgene wat we verplicht stellen, moet
ook passen bij wat er op de interne markt gebeurt. We
verwachten een nieuw actieplan van de Europese Commissie voor de Europese regelgeving. Ik verwacht ook dat daar
een aantal wetgevingsvoorstellen uit voortkomt. Daarnaast
hebben we inderdaad met het Europese plasticpact gepro-

10 maart 2020
TK 61

61-32-14

beerd om met name met die landen en die bedrijven die
zeggen "wij willen eigenlijk verder gaan omdat we gewoon
de mogelijkheid zien om sneller te gaan" afspraken te
maken. Daarom kunnen ze ook alleen maar vrijwillig zijn,
want anders moeten ze verplicht voor iedereen gelden.
Maar zij hebben gezegd: "We gaan 20% minder plastic
gebruiken. We gaan zorgen voor meer recyclingcapaciteit.
We gaan zorgen voor het benutten van gerecycled materiaal
in onze producten." Juist omdat al die partijen in de keten
eraan meedoen, kunnen we op die manier sneller met elkaar
voortgang maken. Het feit dat vijftien landen eraan meedoen, betekent ook dat je een groot deel van de interne
markt eigenlijk hebt, waar overheid en partijen zeggen: dit
is de richting die wij ingaan. Dat kan hopelijk ook weer
helpen voor de Europese Commissie om te laten zien dat
het gewoon kan en dat het sneller kan, en om de ambities
dus ook op te nemen in de regelgeving, die uiteindelijk
natuurlijk de borging vormt voor de landen die niet op
vrijwillige basis meedoen. De mogelijkheden zijn er. De
technologie is er. De logistieke stromen zijn op gang gekomen. Die voortgang kan ook worden benut door de andere
landen, die nu nog wat aanhikken tegen: hoe snel kunnen
we gaan?
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik snap de logica van werken met een kopgroep op basis
van vrijwilligheid en dan kijken hoe snel we de regels verder
krijgen. Een van de regels die we al hebben, zijn de essentiële eisen. Daar hebben we in een eerder debat over de
circulaire economie ook het nodige over gewisseld, namelijk
het idee dat je eigenlijk nu al verplicht bent om als producent zo min mogelijk materiaal te gebruiken. Toen heeft de
minister gezegd: ik ga eens kijken of daar meer op
gehandhaafd kan worden. Ik vroeg me af of zij in het kader
van deze wet- en regelgeving, waarbij we bekijken hoe we
de hoeveelheid afval terug kunnen dringen, geen haakje
ziet om er veel duidelijker bovenop te gaan zitten, met die
essentiële eisen.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
We zullen bekijken of het punt van die essentiële eisen nog
aanknopingspunten biedt om bijvoorbeeld onder onzinverpakkingen uit te komen. Ik zal daar in de brief in aanloop
naar het AO Circulaire economie nog even op terugkomen.
De heer Van Aalst had nog een punt over restafval en voorof nascheiding. Hij had in zijn inbreng wat punten over
diftar. Overigens hebben we daar ook heel positieve effecten
van gezien, maar goed, dat verschilt ook. Laten we de hele
discussie over diftar nu niet bij dit wetsvoorstel betrekken,
maar in de praktijk leidt diftar vaak tot lagere kosten voor
de burger, afhankelijk van de manier waarop de gemeenten
diftar toepassen.
Het punt van de afvalpolitie had volgens mij betrekking op
het punt van de zakken die naast de container staan. Het is
belangrijk dat de gemeente dat goed handhaaft, maar ook
zorgt voor voldoende capaciteit.
Er was nog een iets specifiekere vraag over gescheiden
afval. Ook voor glas is nascheiding mogelijk, wanneer dat
geen invloed heeft op de mogelijkheden om het afval te
recyclen en tot dezelfde kwaliteit recyclaat leidt. Dat nog
even in antwoord op de heer Ziengs.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Hoe staat het met het onderzoek naar de herkomst van
afval? Daar heb ik net eigenlijk al iets over gezegd, dus deze
zat in het verkeerde stapeltje.
GroenLinks vroeg nog of ik bereid ben om het LAP3 kritisch
tegen het licht te houden. Het LAP3 is toegespitst op een
zorgvuldige risicoanalyse, maar we blijven altijd scherp
kijken of het in het licht van nieuwe kennis bijgesteld moet
worden. Ik ga al wetgeving aanpassen om te voorkomen
dat ZZS in afvalstromen niet gemeld wordt. Het RIVMonderzoek van 3 februari is een steun voor onze aanpak in
het LAP3.
Voorzitter, ik hoop dat ik daarmee de vragen van de leden
heb beantwoord. Maar misschien nog niet alle vragen van
mevrouw Kröger!
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Nee, helaas, of misschien wel niet helaas. Er ligt een
waanzinnig of ten minste heel stevig RIVM-rapport over
ZZS in de circulaire economie, een mooi rapport. Ik hoop
dat de minister daar iets meer mee gaat doen dan alleen
maar zeggen dat het ondersteuning is van het huidige LAP3.
Er staan een heleboel aanbevelingen in, dus ik hoop
eigenlijk dat zij daar gewoon een gedegen kabinetsreactie
op geeft en ook echt die aanbevelingen gaat overnemen
en implementeren in het LAP3.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Het is altijd een beetje lastig als je voor een bepaald wetsvoorstel komt en er worden andere onderwerpen, die
daarmee overigens helemaal in lijn zijn, te berde gebracht.
Er wordt gerefereerd aan een lijst met aanbevelingen. Het
is voor mij even moeilijk om meteen voor de geest te halen
welke dat allemaal zijn, maar de kennis van het RIVM is
voor mij altijd een belangrijke bron om mijn acties op te
baseren. Laten we in de brief richting het AO Circulaire
economie nog even nader aangeven wat we hiermee gaan
doen. Maar ik ga wetgeving aanpassen om te voorkomen
dat ZZS in afvalstromen niet gemeld wordt. Verdere aanbevelingen worden hier ook gekwalificeerd als een steun voor
de aanpak die we hebben, maar ik begrijp dat mevrouw
Kröger graag iets meer tekst en uitleg wil. Daar zullen we
in die brief even op terugkomen.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Heel fijn. Dat wordt een lijvige brief en een mooi debat.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Zeker. Het is altijd weer een mooi debat over circulaire
economie.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Zeker. Ik begreep dat de minister klaar was met haar
beantwoording. Ik heb nog één vraag, over de mogelijkheden om een minimalisatieverplichting voor potentiële ZZS
in afvalstromen. Ik vraag dat omdat we in de praktijk zien
dat die zeer zorgwekkende stoffen via afvalstromen de poort
uit blijven gaan als je een minimalisatieverplichting hebt,
bijvoorbeeld voor emissies naar de lucht of naar het water.
Daar hebben we veel minder grip op. Door producenten

10 maart 2020
TK 61

61-32-15

scherp te houden op het minimaliseren van ZZS in afvalstromen, zou je de mogelijkheden voor de circulaire economie kunnen vergroten.

wat anders dan een algemene minimalisatieplicht in de
afvalstromen. Als we elkaar op deze manier goed begrijpen,
bericht ik ook daarover de Kamer.

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja. Ik snap heel goed waarom mevrouw Kröger de vraag
stelt, maar er zit een bepaalde gelaagdheid in het antwoord.
De minimalisatieplicht voor ZZS betekent in eerste instantie
dat je probeert om alle zeer zorgwekkende stoffen uit te
faseren. Als je die uitfaseert, minder gebruikt, betekent dat
ook al dat ze minder in afvalstromen terechtkomen. Die
minimalisatieplicht geldt voor alle emissies van ZZS. Dus
geen emissies van ZZS naar het milieu en als dat niet
mogelijk is bijvoorbeeld door geschikte technieken of veilige
alternatieven zo weinig mogelijk emissie naar lucht of water.
In eerste instantie probeer je al de emissies naar de lucht
zo veel mogelijk te verminderen en ook de emissies naar
water zo veel mogelijk te verminderen. Dat kan tot een
zekere mate.

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik denk dat we elkaar heel goed begrijpen. Wellicht zijn wij
de enige twee mensen in deze hele zaal die dit volledig
begrijpen.

Het kan zijn dat je doordat je de lucht filtert eigenlijk die
ZZS opvangt. Die komen dat niet in de lucht terecht. Dat is
precies wat we willen. Als er bijvoorbeeld nog geen alternatief is om ze niet te gebruiken in het productieproces,
worden die ZZS dus opgevangen. Als je dan een specifieke
minimalisatieplicht hebt op de afvalstroom, waar moet je
dan met die afgevangen ZZS naartoe? Je wil generiek zo
min mogelijk ZZS hebben, maar van datgene wat je hebt
wil je juist dat het zorgvuldig verwerkt wordt. Dus daarmee
wil je misschien meer inzet op een zo hoog mogelijke isolatie van ZZS, zodat je die afvalstroom zo veel mogelijk apart
houdt en zo min mogelijk vermenging hebt van ZZS met
andere afvalstromen. Maar dat is wat anders dan een
generieke minimalisatieplicht op ZZS in afvalstromen per
se. Je wil niet dat ze naar de lucht gaan en je wil niet dat
ze naar het water gaan. Dus als je ze afvangt, wil je graag
dat ze zorgvuldig verwerkt worden en dat zou dan in strijd
zijn met een generieke minimalisatieplicht in afvalstromen.
Wat mevrouw Kröger volgens mij wil — daarom vond ik
het voorbeeld van die brandblusser zo mooi — is dat je dan
zorgt dat je ze zoveel mogelijk apart houdt zodat ze zo min
mogelijk afvalstromen vervuilen. Op die manier wil ik
daarnaar kijken. Er is nog een tweede wat daarin belangrijk
is. Als het toch nog ergens in zit, moet het transparant zijn
dat het erin zit. Dan kan de verwerking van die stroom
gebeuren in lijn met het feit dat er ZZS in zitten, zodat ze
uiteindelijk niet via de afvalstroom alsnog weer in het milieu
terechtkomen. Zo zit er dus een bepaalde gelaagdheid in
die aanpak. Dat is eigenlijk waar ik bij mevrouw Kröger
aandacht voor vraag.
In de voorbereidende gesprekken die ik met medeoverheden
voer over de aanscherping van de wetgeving, zal ik ook de
vraag aan de orde stellen in welke situaties zij belang zien
in een minimalisatieplicht voor ZZS in afvalstromen, maar,
zoals ik heb uitgelegd, in die gelaagdheid. Daar zal ik dan
de Kamer over informeren. Daarom vond ik de brandblussers een mooi voorbeeld. Als je die waarvan je weet dat er
pfas-houdend schuim in zit apart houdt, voorkom je een
vervuiling van de rest de stroom. Je houdt dan nog wel
steeds een afvalstroom brandblussers over. Ik zou liever
niet willen dat ze op elke brandweerkazerne apart in de fik
worden gestoken. Je wil dan graag dat die apart goed verwerkt worden. Dat is eigenlijk wat je dan zou willen. Dat is

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Onderschat de collega's niet, mevrouw Kröger.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Nee. Excuus, collega's. We gaan namelijk behoorlijk diep
in de details. Hoe ik de uitleg van de minister hoor, sluit het
een het ander niet uit. Ik denk dat ik het eens ben met de
minister dat je vooral een specifieke stroom wilt creëren.
Het is van belang voor producenten dat je als er aan twee
knoppen gedraaid wordt, namelijk emissies naar de lucht
en emissies naar water, op die derde stroom, namelijk het
afval dat gewoon de poort verlaat, ook een verplichting op
minimalisatie zet, omdat dat het hele productieproces efficiënter maakt. Daar zit volgens mij precies de reden, zeker
als je zegt dat afval weer grondstof is. We moeten het zien
als dat iets de poort verlaat dat gewoon een grondstof is
en daarin wil je een minimalisatie van ZZS.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Mevrouw Kröger zegt "ik zet een aparte minimalisatieplicht
op wat er de poort uitgaat" en voor mij valt dat al onder de
algemene minimalisatieplicht. Je moet überhaupt proberen
om zo min mogelijk van dat product te gebruiken en als je
het dan ook nog eens niet uitstoot naar lucht en water, dus
via de algemene minimalisatieverplichting, werkt dat ook
al door in het afval. Maar als je een aparte minimalisatieverplichting voor het afval gaat inrichten, mag het niet meer
via de lucht, mag het niet meer via het water en mag het
ook niet via afval weg. Dan blijft het dus op het bedrijfsterrein. Dat wil je ook niet. Je wilt dat het zorgvuldig verwerkt
wordt. Volgens mij werken wij dus in dezelfde richting,
maar ik ben van mening dat dat gedeelte gedekt wordt door
de algemene minimalisatieplicht aan de voorkant, dus in
het hele productieproces. Daar waar het dit soort ZZS betreft
die onder die minimalisatieplicht vallen, moeten we ervoor
zorgen dat we zo veel mogelijk kijken waar eventueel isolatie van die stoffen uit bredere afvalstromen mogelijk is.
Anders moet in ieder geval de transparantie er zijn, zodat
je weet hoe je met die afvalstromen moet omgaan, zodat
je niet de rotzooi verder verspreidt in de circulaire economie.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik zou de minister het volgende willen vragen. Ze gaat die
verkenning doen en daar komt ze in de brief op terug.
De voorzitter:
Ja, er komt een brief.

10 maart 2020
TK 61

61-32-16

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Wil ze daarin heel helder aangeven ... Voor mij zit het probleem bij die algemene minimalisatieverplichting voor
überhaupt het gebruiken van de stof. Daar is op dit moment
eigenlijk geen toezicht en handhaving op en geen vergunning voor. We hebben een vergunning op uitstoot en lozing.
We hebben geen vergunning in die zin op productie. Je kan
wel een minimalisatie op afvalstromen hanteren. Daar kan
je dan weer op handhaven. Daar zit voor mij de crux. Volgens mij begrijpt de minister mijn crux ...
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ik snap inderdaad waar het punt zit.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
... en krijgen we een hele mooie brief.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
We gaan proberen er een prachtige brief van te maken. Dan
gaan we bij het AO Circulaire economie zien hoe ver we
daarmee zijn. Ik snap het punt van mevrouw Kröger. Ze wil
graag een aanhakingspunt om te kunnen beoordelen of de
kraan voldoende wordt dichtgedraaid. De vraag is of dat al
aan de voorkant kan, waar je dat bij de vergunningen naar
lozingen heel nadrukkelijk kunt kwantificeren. We gaan
ernaar kijken.
We hebben elkaar weer goed begrepen, voorzitter. Dat is
ook weleens mooi aan zo'n debat, hè?
De voorzitter:
Ja. En ik ben het in ieder geval met u beiden eens dat dit
uiterst technisch was.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Nou, wij vonden het eigenlijk best meevallen.
Voorzitter. Dan ben ik daarmee hopelijk aan het einde
gekomen van de beantwoording van de vragen van de
leden in de eerste termijn.
De voorzitter:
Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van de eerste
termijn van de minister. Wij gaan meteen door naar de
tweede termijn van de Kamer. Daarbij hebben de Kamerleden de gelegenheid om desgewenst moties in te dienen,
maar dat hoeft niet. Ik geef als eerste het woord aan de heer
Ziengs van de VVD.

De heer Ziengs (VVD):
Voorzitter. Ik neem nog even een slokje water voor een
langdurig betoog. Ik heb nog wat tijd staan, zie ik. Maar ik
zal het kort houden. Ik zal in ieder geval de minister niet
gaan bevragen op hetgeen ze net allemaal uitgelegd heeft.
Ik wacht de brief ook af. Ik keek al even naar collega Von
Martels. Wij hadden ongeveer dezelfde blik en dachten: dat
zal dan wel een hele dikke brief worden. Misschien wordt
het wel een boekwerkje of een tijdschrift. Het was een zeer

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

technisch betoog. Ongetwijfeld hebben we het allemaal
meegekregen. Vannacht zal ik er vast nog even van dromen.
Over de eindeafvalstatus, zoals in feite beschreven staat in
het stuk. De nieuwe oplossing lijkt in ieder geval een betere
dan de oude bevoegdheid, waarmee de minister dat zelf
kon aangeven. Maar het heeft ook onze instemming omdat
het in ieder geval werkbaar blijft. Ik neem aan dat ik straks
de appreciatie krijg op het amendement-Ziengs dat is
rondgegaan.
Ik kom op de bevoegdheid van de gemeentes om te kiezen
voor voorscheiding of nascheiding. Dat was een helder
betoog. Het was me nog niet helemaal helder of we nu naar
zeven, acht of negen containers toe kunnen gaan voor een
plattelandsgemeente, waar ik bijvoorbeeld in woon. Misschien kan de minister daar nog wat meer duidelijkheid
over verschaffen. Ik kreeg daarbij de indruk dat het toch
echt de keuze was, ook bij gemeentes, om het in al die
verschillende porties te moeten gaan aanleveren. Volgens
mij werd die vraag ook gesteld door de heer Van Aalst. Ik
had niet de indruk dat we daar echt een heel duidelijk antwoord op kregen.
Verder heb ik nog één toegevoegde vraag in dit debat. Ik
heb die ook al eerder gesteld in een algemeen overleg.
Waarom gaat de minister nou niet uit van de kwaliteit van
de gescheiden stroom afval — denk met name aan PMD —
maar kiest ze er nog steeds voor om te meten op hoeveelheid/gewicht? Ik zie mevrouw Kröger ook al knikken. Daar
hebben we het vaker over gehad in het debat. Dat lijkt me
een eerlijker systeem om te kijken hoe je die kwaliteit in dit
geval echt kunt meten en wat de hoeveelheid is die daaraan
te pas komt.
Tot zover, voorzitter. Daar wil ik het bij houden. Dank u wel.
De voorzitter:
Dank u wel, meneer Ziengs. Ik geef het woord aan de heer
Schonis van D66.

De heer Schonis (D66):
Dank, voorzitter, en dank aan de minister voor de beantwoording. Blij om te horen dat omgevingsdiensten ondersteund zullen worden op dit vrij specifieke thema. Dat komt
dan later terug bij de VTH-taken.
Op het amendement ga ik nog even broeden. Daar is
ongetwijfeld een deadline voor. Maar goed, ik moest ook
maar invallen vandaag, dus ik ben er nog niet aan toegekomen om dat even te schrijven.
Er is nog één punt. Dat gaat heel specifiek over de labeling
van afvalstromen. Waar hoort iets nou in? We hebben het
over die blisterverpakkingen gehad. Ik heb net het voorbeeld
van dat theezakje gegeven. Ik denk dat het toch wel handig
is dat we eens kijken of we dat toe kunnen voegen aan de
AMvB die de minister toch nog op moet stellen. Vandaar
deze motie.

Motie

10 maart 2020
TK 61

61-32-17

De voorzitter:
Dank u wel, meneer Van Aalst. Ik geef het woord aan
mevrouw Kröger van GroenLinks.

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat het onduidelijk kan zijn in welke afvalbak
producten en verpakkingen weggegooid horen te worden;
constaterende dat de wirwar aan teksten en logo's over de
oorsprong of de composteerbaarheid van het materiaal de
onduidelijkheid vergroot;

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Voorzitter. Een tweetal moties. De eerste gaat over de
minimalisatieverplichting voor zeer zorgwekkende stoffen
in de circulaire economie.

overwegende dat fouten in de afvalscheiding tot vervuiling
van afvalstromen kunnen leiden;
verzoekt de regering om in de nog op te stellen AMvB de
eis op te nemen dat producenten op producten of verpakkingen aangeven tot welke afvalstroom het materiaal
behoort,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Schonis en Von
Martels. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende
ondersteund.
Zij krijgt nr. 9 (35267).
De heer Schonis (D66):
Dank u wel.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat in een circulaire economie afvalstromen
steeds meer secundaire grondstoffen worden;
overwegende dat het terugdringen van zeer zorgwekkende
stoffen onderdeel is van de Europese doelstellingen voor
een gifvrije circulaire economie;
constaterende dat er een minimalisatieverplichting is voor
de emissie van zeer zorgwekkende stoffen naar lucht en
water;
constaterende dat zeer zorgwekkende stoffen in afvalstoffen
op enig moment in het milieu terecht kunnen komen;

De voorzitter:
En amendementen kunnen inderdaad nog later ingediend
worden. Meneer Van Aalst van de PVV.

verzoekt de regering om in kaart te brengen hoe ook voor
afvalstromen een minimalisatieverplichting voor zeer
zorgwekkende stoffen vormgegeven kan worden, en de
Kamer hier voor de zomer over te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.

De heer Van Aalst (PVV):
Dank u wel, voorzitter. Ik zal het iets minder spetterend
houden dan in eerste termijn. Ik zal het ook kort houden. Ik
ga het vandaag toch niet eens worden met de minister.
We hebben nog een kort debatje gevoerd over de diftar. Ik
hoop dat de minister daar meer de regierol gaat nemen,
vooral omdat gemeentes ze als melkkoe gebruiken en ik
liever zou zien dat de inwoners kunnen kiezen wat ze willen:
willen ze voorscheiden of nascheiden en dat juist niet
overlaten aan de gemeenteraden, met de wirwar die ontstaat en alle gevolgen van dien? Ik bedoel: als ik in de regio
Twente kijk, zie ik elk weekend weer bergen met afval
rondom de ondergrondse containers. Vaak heeft dat niet
met capaciteit te maken maar gewoon met een container
die niet functioneert, die kapot is, waarvan het elektronicasysteem niet werkt, of met afvalzakken die er niet in passen.
Dan kom je toch weer bij de situatie dat mensen het ernaast
gooien. Dat moet niet, maar ze moeten toch van hun afval
af.
Verder is dit niet het eerste debat dat wij hebben gehad
over afval, diftar, circulaire economie, het scheiden en wie
waar verantwoordelijk voor is. Het zal ook niet het laatste
debat zijn. Dus voorzitter, ik laat het hierbij.

Zij krijgt nr. 10 (35267).
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Dan nog een motie over de eindeafvalstatus en over wanneer via een ministeriële regeling wordt bepaald welke
stoffen en producten afval zijn en welke niet. De minister
heeft net toegezegd dat ze de Kamer daarover wil informeren, bijvoorbeeld bij een update van het LAP of iets dergelijks. Ik zou wel een stapje verder willen gaan, daar een
systematiek voor willen hebben en daar als Kamer nog eens
een vraag over kunnen stellen of een mening over kunnen
hebben.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat voor de uitvoering van het nu voorliggende wetsvoorstel via een ministeriële regeling zal worden

Dank u wel.

Tweede Kamer

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kröger. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

10 maart 2020
TK 61

61-32-18

bepaald welke stoffen of producten afval zijn of niet en
daarmee wat de verdere toekomst ervan is;

moeten kijken. Zeggen wij als Kamer: ja, we gaan voor
statiegeld op blikjes? Volgens mij zijn we daar heel helder
in. Ik hoop dat de heer Von Martels daar net zo helder in is.
Dan is het geen vraag aan de minister, maar een opdracht.

overwegende dat de Kamer graag geïnformeerd en
betrokken blijft bij dit dossier;
verzoekt de regering om met enige regelmaat (bijvoorbeeld
twee keer per jaar) de Kamer middels een brief en een lijst
nieuwe stoffen te informeren en desgewenst de mogelijkheid te geven hierover vragen te stellen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Kröger. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 11 (35267).
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Dank u wel, voorzitter.
De voorzitter:
Dank u wel, mevrouw Kröger. De laatste spreker is de heer
Von Martels van het CDA.

De heer Von Martels (CDA):
Dank u wel, voorzitter. Dank ook aan de minister voor de
heldere beantwoording. Wel triest, die 85 miljoen koffiebekers! Ik ben blij dat de minister het ook jammer vindt dat
die actie niet geslaagd is. Ik ben eigenlijk benieuwd naar
het vervolg. Dat krijg ik binnenkort te horen.
Dan de campagne tegen zwerfafval. Ik kan me herinneren
dat de minister in eerdere debatten heeft aangekondigd dat
er een campagne tegen zwerfafval komt. Ik heb de minister
voorafgaand aan dit debat al twee handreikingen gedaan
om te kijken hoe zo'n campagne nou ingevuld kan gaan
worden. Wij dachten aan de AUB-campagne, afval uit de
berm, of aan de ASO-campagne, afval stoort ons. Dat zijn
twee suggesties. Ik hoop dat de minister daar iets mee kan
gaan doen. Anders zullen er wel andere creatieve geesten
zijn die met nog mooiere gedachten naar voren komen.
Dan heb ik nog een vraag aan de minister over statiegeld
op blikjes. Hoe groot acht de minister de kans dat dit
daadwerkelijk in 2022 van start gaat of geïntroduceerd
wordt?
Ten slotte heb ik nog een motie. Die is helemaal in lijn met
wat ik in de eerste termijn naar voren heb gebracht.
De voorzitter:
Ik ga u daarvoor de gelegenheid geven na de interruptie
van mevrouw Kröger.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Ik hoor de heer Von Martels aan de minister vragen hoe
groot zij de kans acht. Ik denk dat we vooral naar onszelf

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Von Martels (CDA):
Ik ga er gewoon van uit dat het allemaal gaat gebeuren,
maar ik ga er ook nog steeds van uit dat het in 2022 gaat
plaatsvinden. Dat betekent dat er al snel initiatief moet
worden getoond om voorbereidingen te treffen om dat
daadwerkelijk mogelijk te maken. Vandaar mijn vraag om
te kijken hoe het zit met die voorbereidingen. Gaan we die
termijn halen? Want volgens mij heeft de Kamer een duidelijke uitspraak gedaan.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Is de zorg van de heer Von Martels niet dat er wellicht vertraging komt, als we nu dingen voorbereiden voor statiegeld
op plastic flesjes en niet al meteen rekening houden met
blikjes? Volgens mij deel ik die zorg. Moeten we eigenlijk
nu al bij alle voorbereidingen zeggen: neem blik mee?
De heer Von Martels (CDA):
U kijkt erbij alsof ik een andere mening erop nahoud, maar
mijn vraag is daarop gericht. Daarom ben ik ook benieuwd
naar het antwoord van de minister. En dan nu de motie,
voorzitter.
De voorzitter:
Daar komt ie.
De heer Von Martels (CDA):
Daar komt ie dan.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de kosten van illegale dumping van de
verschillende soorten afval niet worden bijgehouden;
overwegende dat gemeenten, provincies en de eigenaren
van natuurterreinen vaak geconfronteerd worden met
aanzienlijke kosten als sprake is van afvaldumpingen;
verzoekt de regering om gemeenten, provincies en de
eigenaren van natuurterreinen behulpzaam te zijn bij het
verhalen van kosten door het doen van onderzoek naar de
herkomst van het afval en het verstrekken van gegevens
die noodzakelijk zijn om de kosten te verhalen op de veroorzakers,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Von Martels. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

10 maart 2020
TK 61

61-32-19

Zij krijgt nr. 12 (35267).
Hiermee zijn we aan het einde van de tweede termijn van
de zijde van de Kamer gekomen. De minister vraagt om
een enkele minuut schorsing. Ik geef daar gelegenheid toe.
Daarna gaan we verder met de tweede termijn van de zijde
van het kabinet.
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Ik geef het woord aan de minister.

Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Dank u wel, voorzitter. De eerste motie is van de heer
Schonis en de heer Von Martels. Zoals de motie nu is
opgesteld, wordt het lastig, want dit kan niet in de AMvB.
Dergelijke voorschriften moeten op EU-niveau worden
gesteld. Ik ben wel graag bereid om me hiervoor op EUniveau in te zetten bij de Europese Commissie en in het
kader van het Europees Plastic Pact. Maar de motie in de
huidige vorm moet ik dus ontraden, omdat daarin verwezen
wordt naar die AMvB, waarin dit op dit moment niet verankerd kan worden. Wat we wel doen, is kijken wat we kunnen
verhelderen, in die zin dat er wat geüniformeerd wordt wat
er in de PMD-bak komt. De gesprekken daarover lopen. Dat
zijn we dus zeker aan het doen, maar zoals u de motie nu
heeft geformuleerd, moet ik haar ontraden vanwege het
feit dat daarin staat dat het in die AMvB moet worden
opgenomen.
De heer Schonis (D66):
Ja, ik snap dat een aantal dingen op Europees niveau
geregeld moeten worden, maar als je dit zou willen regelen,
zou dat uiteindelijk toch wel in die AMvB moeten landen?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja, maar het verplichten van een logo op een product is
iets wat je alleen in Europees verband kunt afspreken. Dan
wordt het dus ingewikkeld om die route verplichtend op te
leggen. Ik heb wel tegen de heer Von Martels gezegd dat
we natuurlijk gaan kijken hoe we het makkelijker kunnen
maken voor iedereen. Op zich zou een logo hartstikke fijn
zijn, maar dat is wel iets wat je via die Europese route moet
gaan regelen. Dat kan ik dus niet op voorhand in die AMvB
doen. Als we het Europees hebben geregeld en als het
daarna neerslaat in de AMvB, dan is dat wat anders, maar
zo lees ik de motie niet. Als de motie mij vraagt om hiervoor
in Europees verband aan de slag te gaan, dan ben ik daar
dus graag toe bereid, maar de directe link naar de AMvB is
wat te kort door de bocht. Als de oproep is om me hiervoor
in Europees verband in te zetten, dan ben ik daar graag toe
bereid.
De heer Schonis (D66):
Volgens mij moet ik de motie nu eigenlijk aanhouden en
overwegen om haar te wijzigen.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De voorzitter:
Maar u zou de motie ook gewoon kunnen wijzigen. Dan
wordt zij gewijzigd ingediend en dan kan de minister daar
nog een appreciatie van geven.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Zeker, voorzitter. Als het een oproep is om me in Europees
verband hiervoor in te zetten, dan zou de motie oordeel
Kamer krijgen.
De voorzitter:
Kijk!
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Maar het is altijd goed om de gewijzigde motie nog even
te zien, voordat ik dat definitief uitspreek.
De voorzitter:
In deze vorm krijgt de motie ontraden. Als u de motie in
deze zin aanpast, dan krijgt zij oordeel Kamer, maar de
minister wil er dan wel graag nog even naar kijken.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
De motie van mevrouw Kröger op stuk nr. 10 gaat eigenlijk
over de hele discussie die we net hadden. Daarvan heb ik
ook aangegeven dat we daar nog op terugkomen. Die toezegging heb ik dus eigenlijk al gedaan. Ik zou mevrouw
Kröger dus eigenlijk willen vragen om deze motie even aan
te houden. Wanneer u de uitwerking ziet, kunt u beoordelen
of u vindt dat daarin voldoende recht wordt gedaan of dat
we toch nog iets gemist hebben. Dan hebben we de hele
discussie van net niet voor niks uitgebreid met elkaar
gevoerd.
De voorzitter:
Ik kijk even naar mevrouw Kröger.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Volgens mij gaat het er bij de toezegging van de minister
ook om dat ik voor de zomer of zelfs voor het AO Circulair
hierover geïnformeerd zou worden.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Die brief over het AO Circulair proberen we over ongeveer
een maand bij u te hebben. Ik weet dus niet of het lukt om
dat helemaal uitgewerkt te hebben. Ik weet zelfs ook niet
of dat helemaal tot in detail zou lukken voor de zomer. Dat
is dus een extra reden om deze motie aan te houden, maar
ik wil wel een begin maken met deze discussie. Als het kan,
zeg ik daar al iets over in de brief voor het AO Circulair.
Mocht dat niet kunnen, dan neem ik in ieder geval een
procesvoorstel op waarin ik aangeef wanneer we dat wel
denken te kunnen doen. Maar dit is een extra reden om te
zeggen: houd u deze motie nou even aan. Want het was al
een technische discussie, maar het kan ook nog even wat
tijd kosten om te bedenken wat we daarmee kunnen.

10 maart 2020
TK 61

61-32-20

Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Oké, ik hou de motie aan.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Hartelijk dank.
De voorzitter:
Op verzoek van mevrouw Kröger stel ik voor haar motie
(35267, nr. 10) aan te houden.
Daartoe wordt besloten.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
De motie op stuk nr. 11 verzoekt om de Kamer met enige
regelmaat te informeren over zo'n lijst nieuwe stoffen. Ik
heb aangegeven dat we denken aan de context van het
LAP. Mevrouw Kröger wilde toch de motie indienen, omdat
het misschien niet per se het LAP moet zijn. We laten u nog
weten hoe we dat gaan doen, maar ik ondersteun wel de
essentie van de motie: de Kamer wordt met enige regelmaat
geïnformeerd over wat er gebeurt. Hoe we dat precies gaan
doen, dat zien we op een gegeven moment nog. Maar dan
kan deze motie oordeel Kamer krijgen.
De voorzitter:
De motie op stuk nr. 11 heeft oordeel Kamer.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
En de Kamer kan altijd vragen stellen over alle brieven die
we sturen. Dat is dus ook altijd een mogelijkheid op dit
punt.
Mevrouw Kröger (GroenLinks):
Dank voor het oordeel. De reden waarom ik de motie heb
ingediend, is met name dat het LAP in mijn beleving eens
in de zes jaar wordt herzien. Dit gaat veel vaker. Vandaar.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja, precies. Nee, ik dacht even dat u heel specifiek twee
keer per jaar wilde, terwijl ik dacht: we moeten een logisch
moment vinden. Daarom dacht ik aan het LAP. Maar u
vraagt om "met enige regelmaat". Nou, daar vinden we vast
een logische regelmaat in, die het midden houdt tussen
eens in de zes jaar — dat zou een beetje weinig zijn — en
om de week een brief. We gaan daar dus een logische
regelmaat in vinden.
De heer Ziengs vroeg of we niet meer moeten kijken naar
de kwaliteit van gescheiden afval en niet alleen maar naar
de kwantiteit. Zeker, het is en-en. Kwaliteit en kwantiteit
zijn altijd belangrijk, en er kan ook een moment komen
waarop je denkt: gaan we nu nog alles op alles zetten om
de kwantiteit te vergroten of gaan we met elkaar een manier
vinden om de kwaliteit te verhogen? We komen hierover
nog nader met elkaar te spreken, maar een goede kwaliteit
is natuurlijk een voorwaarde voor hoogwaardige recycling.
Dit heeft dus absoluut mijn volle aandacht.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Ziengs vroeg ook nog naar het aantal containers.
Gemeenten zijn vrij om te bepalen welke inzamelmethode
voor hen het beste past. Die vrijheid hebben we aan
gemeenten gegeven. Dat betekent dat we ze niet allemaal
gaan verplichten tot bronscheiding of tot nascheiding. Ze
hebben daar zelf vrijheid in. Dat betekent ook dat ze een
beetje kunnen kijken wat nou een logische manier van
inzamelen is. Ik heb er alle vertrouwen in dat gemeenten
dat ook op een enigszins logische manier doen.
Voorzitter. De heer Von Martels vraagt mij in zijn motie op
stuk nr. 12 om de eigenaren van natuurterreinen behulpzaam te zijn bij het verhalen van kosten, eigenlijk vooral
door hen te helpen bij het doen van onderzoek naar de
herkomst van het afval. Ik heb daarover al iets gezegd toen
de heer Von Martels dit inbracht. We moeten natuurlijk wel
binnen alle regels van de privacywetgeving en dergelijke
blijven, maar ik ben graag bereid om met het BOP te
bespreken welke kennis kan helpen. Als ik de motie zo mag
interpreteren, kan ik haar oordeel Kamer geven.
De voorzitter:
Ik zie instemmend geknik, dus de motie op stuk nr. 12 heeft
oordeel Kamer.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Dan vroeg de heer Von Martels naar statiegeld op blikjes.
Dat ligt in het verlengde van dit debat, al was het niet
helemaal het onderwerp van deze wetsbehandeling. Er
liggen twee Kamermoties over blik, die vragen om een
vergelijkbaar spoor als voor plastic flesjes. Als de doelen
uit het vrijwillige spoor niet worden gehaald, moeten we
ervoor zorgen dat statiegeld op blik kan worden ingevoerd,
en dat de wetgeving daarvoor in ieder geval is voorbereid.
Er is ook nog gezegd dat er een kostenonderzoek wordt
gedaan, dat daarbij dan kan worden betrokken. We zijn dus
gewoon de moties aan het uitvoeren die hierover in de
Kamer liggen.
Dan, voorzitter, heeft de heer Ziengs een amendement
ingediend, dat vroeg om een voorhang bij de AMvB
gescheiden inzameling. Op basis van de bestaande procedures en systematiek in zowel de Wet milieubeheer als de
toekomstige Omgevingswet geldt er geen voorhang bij de
een-op-eenimplementatie in een AMvB. Als er wel dingen
worden toegevoegd, is zo'n voorhang overigens wel de
praktijk. Dus als er iets anders wordt gedaan dan een eenop-eenimplementatie, wordt er wel een voorhang gedaan,
maar bij uitsluitend een een-op-eenimplementatie niet,
omdat er gewoon geen beleidskeuzes zijn vanwege de eenop-eenimplementatie als je echt alleen die doet. Maar ik
was even op zoek naar waar de heer Ziengs nou naar op
zoek was. Hij wil natuurlijk goed geïnformeerd zijn, om ook
te kunnen beoordelen of het een een-op-eenimplementatie
is. Ik zou de heer Ziengs dus eigenlijk het volgende willen
voorstellen. Ik stuur u een uitgebreide brief over de inhoud
van de AMvB. Ik zou daar zelfs ook teksten bij kunnen voegen, zodat u die ook kunt beoordelen. Dan zouden we toch
binnen de termijnen van het implementatietraject kunnen
blijven. Ik kan me voorstellen dat de heer Ziengs de toets
wil doen of het een een-op-eenimplementatie is. En aangezien we van plan zijn om ons daar netjes aan te houden,
ben ik graag bereid om dat te doen. Als we namelijk een
voorhang gaan doen, kunnen we die voorhang pas starten

10 maart 2020
TK 61

61-32-21

nadat dit allemaal is afgerond en gaan we dus in de vertraging in relatie tot de implementatie. Daarom is ook dat
onderscheid gemaakt tussen de een-op-eenimplementatieAMvB's en de AMvB's waar meer ruimte in zit.
De heer Ziengs (VVD):
Ik begrijp dat de minister eigenlijk aangeeft dat ze daarmee
in een tijdklem terechtkomt.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja. Dat is het probleem.
De heer Ziengs (VVD):
Dat is eigenlijk het probleem. Dat vind ik best een lastige,
omdat ik best wel de overweging heb gehad om dit in een
motie te gieten, maar een amendement altijd toch even wat
sterker is, en ook aangeeft hoe het uitgevoerd moet gaan
worden. Ik begrijp de uitleg van de minister ook. Ik heb
even wat tijd nodig om daarover na te denken, want het is
een goed doordacht amendement, maar ik wil het ook niet
onmogelijk maken voor de minister. Ik begrijp uit de
beantwoording dat het daardoor misschien wel onmogelijk
wordt om dat tijdpad te halen. Het is niet mijn bedoeling
om daar een blokkade op te zetten, dus ik houd het nog in
beraad en ik kijk even hoe we daarmee omgaan. Daar heb
ik het hele weekend nog voor.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Jazeker, want het wordt natuurlijk pas bij de stemming
bepaald. Het zou mijn voorkeur hebben als dat amendement
niet wordt aangenomen; laat ik het zo formuleren. We
kunnen er wel voor zorgen dat we de Kamer op andere
wijze tijdig informeren over wat er in die AMvB komt, zodat
de heer Ziengs ook de informatie heeft waarnaar hij op zoek
is en wat hij via dit amendement probeert te verzekeren. Ik
hoop dat we dat wellicht op een andere manier kunnen
doen. Ik laat het aan de heer Ziengs om daarover na te
denken. Het zou mijn voorkeur hebben als dit amendement
niet wordt aangenomen in verband met de implementatietermijn.
De voorzitter:
Ik probeer toch even tot een conclusie te komen in de terminologie die wij hier hanteren. De Kamer gaat er uiteindelijk over of zij een amendement aanneemt of niet.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Zeker.
De voorzitter:
Maar het kabinet ontraadt het amendement.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja, ik ontraad het om die reden, maar ik snap het punt van
de informatievoorziening. Ik ben graag bereid om daar op
andere wijze invulling aan te geven, door een brief te sturen
over de inhoud van de AMvB.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

De heer Ziengs (VVD):
Ik vraag toch even een toelichting, want ik heb er nog even
naar gekeken. In hoeverre is die tijdklem daadwerkelijk
aanwezig? Wat zou dat betekenen voor het tijdpad dat er
nu ligt? Misschien kan de minister nog even duiden — dat
hoeft niet direct; dat mag ook per brief — waarom er een
beperking zit in de tijd. De vraag van de minister was waar
ik precies naar op zoek ben. Het gaat erom dat in al die
AMvB's in het oorspronkelijke voorstel de minister een
dusdanige bevoegdheid krijgt dat zij het vrij snel kan doen,
zonder dat het voorligt bij de Kamer. Daar ligt mijn vraagstelling. Los van die besluiten die een-op-een geïmplementeerd moeten worden, want dat begrijp ik, krijgt de minister
toch een vrij grote vrijheid in het oorspronkelijke voorstel.
Dat is de reden dat ik het in een amendement heb laten
gieten.
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ja, maar het is wel belangrijk: als er iets anders wordt
gedaan dan een-op-een-implementatie, komt er ook een
voorhang. Dan heeft het parlement ook een afweging te
maken. Het is belangrijk dat die afweging bij een voorhang
gemaakt kan worden. Als het gaat om een-op-eenimplementatie, is er eigenlijk geen afwegingsruimte, want wij zijn
verplicht om deze Europese regelgeving op die manier te
vertalen naar Nederlandse regelgeving. Om die reden is er
gezegd dat er anders vertraging optreedt en je moet
wachten. De AMvB kan dan niet naar de Raad van State en
dat betekent een vertraging, waardoor je uit de tijd zou
kunnen lopen.
De heer Ziengs (VVD):
Nog een verduidelijkende vraag, zodat ik het even goed
begrijp. Als het een-op-een inderdaad geïmplementeerd
kan worden, middels zo'n AMvB, dan zal toch ook bij een
voorhang, al is het een lichte voorhang, ...
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Een voorhang is altijd gebonden aan vaste termijnen.
De heer Ziengs (VVD):
Daar zit per se die termijn op? Als er een brief komt dat het
een-op-eenimplementatie is, dan is de termijn daarmee niet
ten einde? Als de Kamer daarmee akkoord gaat, gaat die
termijn eroverheen? Zit daar die tijdklem in?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ik stel voor dat ik de heer Ziengs wat nadere uitleg geef. Hij
is ernaar op zoek of het wel of niet een klem is en hoe we
zorgen dat de Kamer goed geïnformeerd is. Dat snap ik heel
goed. Ik vind het ook belangrijk om daar helder over te zijn,
dus laat ik nog even uitleggen aan de heer Ziengs hoe dat
precies zit met de lagere regelgeving die in voorbereiding
is. Er is een algemene systematiek en daar zou je dan van
afwijken. Ik snap ook heel goed dat de heer Ziengs dat
zorgvuldig wil wegen, gezien de informatiepositie van de
Kamer. Nogmaals, ik ben altijd bereid om die tijdig te verzekeren. Dan kan de heer Ziengs daarna beoordelen of hij
zijn amendement in stemming wil brengen, ja of nee.

10 maart 2020
TK 61

61-32-22

Voorzitter, dan hoop ik dat ik daarmee de vragen en
opmerkingen van de leden heb beantwoord.
De heer Von Martels (CDA):
Na de tijdklem nog een klemmende vraag van mijn kant
over de campagne tegen zwerfafval. Wanneer gaat die van
start?
Minister Van Veldhoven-van der Meer:
Ook dat ligt in het verlengde van dit debat. We hebben daar
volgens mij op allerlei manieren eerder over gedebatteerd.
Het zal ook vast zo zijn dat we bij het komende AO Circulaire
economie ook weer een volgende stap in deze beleidsontwikkeling nemen. Ik zal u daar zeker over informeren zodra
ik daar nadere informatie over heb. Maar ik dank de heer
Von Martels voor het mooie bord. We willen inderdaad
geen zwerfafval in de berm. Overigens heeft iedereen daar
zelf een rol in te spelen, want het komt niet vanzelf. We zijn
er met elkaar bij.
De voorzitter:
Dan zijn we hiermee aan het einde gekomen van de wetsbehandeling van de Implementatiewet wijziging EU-kaderrichtlijn afvalstoffen.
De algemene beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor haar komst naar de Kamer, net als
haar ambtenaren. De stemmingen over de ingediende
moties en het amendement zijn volgende week dinsdag. U
mag de minister zonder een hand te geven feliciteren met
deze wetsbehandeling.

Tweede Kamer

Implementatiewet wijziging
EU-kaderrichtlijn afvalstoffen

10 maart 2020
TK 61

61-32-23