I—
-

—

___,,1

Den l-laag,6juni2Ol3
t’.607l/l3/GC/ig

—

-

PRESIDENT
VAN DE

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

De Minister van Veiligheid en Justitie
Directeur Wetgeving en Juridische Zaken
Postbus 20301
2500 E[-l DEN HAAG

Mijnheer de Minister,
Met uw brief van 28 maart 2013 hebt u ons ter consultatie doen toekomen het wetsvoorstel
uitbreiding maatregelen rechterlijke macht, houdende een wijziging van het Wet rechtspositie
rechterlijke ambtenaren in verband met onder meer de uitbreiding van de mogelijkheden om ten
aanzien van voor het leven benoemde rechterlijke ambtenaren disciplinaire maatregelen op te
leggen.
Met instemming hebben wij kennis genomen van het concept-wetsvoorstel. In het advies over
een wettelijke regeling van het extern klachtrecht voor de rechterlijke Organisatie van de
president en de procureur-generaal (oktober 2007) is reeds gewezen op het gemis van een
gedifferentieerd sanctiestelsel ten aanzien van voor het leven benoemde rechterlijke
ambtenaren.
1-let concept-voorstel geeft ons aanleiding tot de volgende opmerkingen. Voorts hebben wij
enkele redactionele kanttekeningen. Daarvoor verwijzen wij naar de bijlage bij dit advies.
Artikel 1 (Wet rechtspositie rechterlijke ambtenaren)

Onderdeel C (artikel 46c)
Volgens het huidige artikel 46c kan wegens overtreding van de sub b genoemde bepalingen
eerst disciplinair ontslag worden opgelegd, indien ter zake daarvan eerder een schriftelijke
waarschuwing was gegeven. Het vervallen van deze voorwaarde is een verzwaring in de
rechtspositie; dat blijkt ook uit de overgangsbepaling, artikel V lid 2. Het lijkt ons wenselijk dat
in de toelichting de verzwaring expliciet wordt vermeld en toegelicht. In de concept-toelichting
“Dit is gedaan, omdat met de uitbreiding van de maatregelen met de disciplinaire schorsing
beter gedoseerd kan worden welke maatregel passend is” is dat niet het geval. Overigens wil
het ons voorkomen dat niet aanstonds bij een eerste schending van een van de in art. 46c onder
b genoemde regels de mogelijkheid van ontslag zou moeten worden opengesteld.
-

—

PosLhus 20303 / 2500 bil Den 1 laag

2

Onderdeel D (artikel 46ca)
In het in de concept-toelichting genoemde rapport van de werkgroep Stevens (p.:9-lO) werd
geadviseerd de mogelijkheid van voorwaardelijk ontslag op te nemen in de Wet rechtspositie
rechterlijke ambtenaren. Wij willen ons aansluiten bij dat advies. In het rapport werd er terecht
op gewezen dat dit een passende maatregel kan zijn ingeval een grond voor disciplinair ontslag
aanwezig is, maar gelet op de omstandigheden tenuitvoerlegging van het onts1agbij een
voortaan correct gedrag niet in een redelijke verhouding zou staan tot het plichtsverzuim. Dat
het opleggen van deze maatregel mogelijk een diffamerend effect zou kunnen hebben waardoor
de betrokken rechter niet meer zou kunnen functioneren welke tegenwerping evenzeer geldt
voor de maatregel van disciplinaire schorsing— is ons inziens geen reden af te zidivan het
opnemen van deze mogelijkheid in de wet. Bij de beoordeling of het opleggen van)
voorwaardelijk ontslag in een concreet geval een passende maatregel is, kan immers dit
mogelijke effect in de afweging worden betrokken.
—

In het voorgestelde artikel 46ca lid 1 onder b wordt gesproken over schorsing voor maximaal
één jaar. Het lijkt bezwaarlijk iemand eerst voor een jaar te schorsen en deze daarna te laten
terugkeren in het desbetreffende gerecht. Bij een kortere schorsing lijkt dit nog wel mogelijk te
zijn.
In diezelfde bepaling wordt de schorsing gekoppeld aan de gehele of gedeeltelijke inhouding
van salaris. De tekst van de bepaling noch die van de toelichting maakt duidelijk dat bij deze
vorm van schorsing steeds salaris moet worden ingehouden of dat dit slechts een mogelijkheid
is die ter beoordeling van de Hoge Raad staat. Aan de laatste variant zou de voorkeur kunnen
worden gegeven.

Onderdeel E (artikel 46d)
Indien de HR de door de procureur-generaal ingestelde vordering tot het opleggen van een
schriftelijke berisping afwijst, lijkt het niet wenselijk dat de gerechtspresident die maatregel
alsnog kan opleggen. Wij zien echter niet dat het wetsvoorstel dit uitsluit. Daarbij tekenen wij
nog aan dat beroep openstaat bij de Centrale Raad van Beroep tegen de beslissing van de
president. Het is denkbaar dat de ons inziens ongewenste situatie ontstaat dat de Hoge Raad
oplegging van de maatregel afwijst terwijl de Centrale Raad van Beroep ten aanzien van
hetzelfde feitencomplex oplegging van de maatregel door de gerechtspresident bekrachtigt.
-

—

-

Voorts achten wij het wenselijk dat het huidige artikel 46f op de volgende punten wordt
verduidelijkt dan wel aangepast.
Artikel 46f lid 1 onder b: de verplichte schorsing bij niet onherroepelijke veroordeling wegens
misdrijf zou kunnen worden gewijzigd in verplichte schorsing bij niet onherroepelijke
veroordeling wegens een misdrijf tot een vrj/heidsstraf of maatregel die vrijheidsbeneming tot
gevolg heeft. In het hierboven aangehaalde wetgevingsadvies inzake het extern klachtrecht is
reeds genoemd dat uit de wetsgeschiedenis van artikel 46f lid 1 sub b blijkt dat de wetgever
schorsing alleen heeft willen voorschrijven als de veroordeling vrjheidsbeneming tot gevolg
heeft.

PosLbuS 20303 / 2500 E[1 Den laag

3
Artikel 46f lid 1 onder c: verplaatsing van faillissement enz. naar lid 2 (facultatiçe schorsing)
lijkt aanbevelenswaardig.. Het is bijvoorbeeld denkbaar dat de insolvabiliteit vande rechterlijk
ambtenaar niet door zijn financieel gedrag is veroorzaakt maar door handelingeian zijn of
haar levenspartner.
Artikel 46f lid 2: het toevoegen van de niet onherroepelijke veroordeling wegennisdrjf tot
een andere straf dan een onvoorwaardelijke vrijheidsstraf.
1
i.

Onderdeel 1 (artikel 46fa)
De buitenfunctiestelling is een instrument om snel te kunnen ingrijpen indien sprake is of lijkt te
zijn van zodanige gedragingen van een rechterlijk ambtenaar dat het ongewenst isdat hij zijn
rechtsprekende taak uitoefent. Juist omdat het gaat om situaties waarin spoed he.kmwoord is,
heeft het ons inziens de voorkeur dat de maatregel kan worden opgelegd door de president van
het gerecht waar de rechter werkzaam is. De ‘eigen’ president van de betrokken rechter zal in de
regel als eerste op de hoogte worden gebracht van het incident. Het doen van een verzoek en het
uiteenzetten van de feiten aan een ander gerecht brengt ongetwijfeld vertraging mee.
[ndien het de voorkeur heeft dat de buitenfunctiestelling niet wordt beoordeeld door directe
collega’s van de betrokken rechter, menen wij dat de bevoegdheid tot buitenfunctiestelling dient
te worden toegekend aan de Hoge Raad, de instantie die ook oordeelt over de schorsing. De
beslissing zou kunnen worden genomen door een enkelvoudige kamer op vordering van de
procureur-generaal. De betrokken rechterlijk ambtenaar wordt, zo mogelijk, uitgenodigd om bij
de zitting ter behandeling van het verzoek aanwezig te zijn en daarbij, zo gewenst, zijn mening
kenbaar te maken. Voor het geval de voorgestelde tekst van artikel 46fa wordt gehandhaafd,
t ingeval het gaat om de
wij zén wij er nog op dat de bepaling geen gerecht a
1
o
Raad
de
Ho
in
een lid van het parket bij de Hoge
buitenfunctiestelling van een raadsheer
Raad.

President

çPi-oc/eur-Generaal

Postbus 20303 / 2500 EIL Den Ilaag

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN

Bijlage bij het advies van de president van en de procureur-generaal bij de Hoge Raad
inzake het wetsvoorstel uitbreiding maatregelen rechterlijke macht
Opmerkingen bij het wetsvoorstel

Onderdeeli
Na artikel 4 6f wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 46fa
1. In de gevallen, bedoeld in artikel 46f eerste lid, onderdeel a tot en met c, oftweede lid,
onderdeel a of b, kan, indien de rechterljk ambtenaar op grond hiervan nog niët door de
Hoge Raad is geschorst, het in artikel 46d, eerste lid, bedoelde gezag, bij een dijder gerecht
dan waar de betrokken rechterljk ambtenaar is geplaatst, in verband met onvetwijlde spoed
een voorziening vragen waarin wordt bepaald dat de rechterljk ambtenaar per direct buiten
functie wordt gesteld
/

Art. 46f lid 2 sub b (schorsing indien er een ander ernstig vermoeden is voor het bestaan van
feiten of omstandigheden die tot ontslag zouden kunnen leiden) wordt sub c. Sub c (nieuw) is
in art. 46fa lid 1 niet vermeld, dus buitenfunctiestelling bij deze schorsingsgrond is niet
mogelijk. Is dit een vergissing of een bewuste keuze?

Onderdeel K
Artikel 46m wordt als volgt gewijzigd:
1. Onderdeel b wordt geletterd tot onderdeel c.
2. Er wordt een onderdeel ingevoegd, luidende:
b. aan hem een onherroepelijke strajbeschikking is opgelegd wegens het plegen van een
misdrijf;
Art. 46m heeft thans drie subonderdelen, a-c. Wat gebeurt er met thans ontslaggrond sub c
(als raadsheer- of rechter-plaatsvervanger gedurende een termijn van twee jaar niet
opgeroepen voor werkzaamheden enz.)? Sub c wordt d?

Opmerkingen bij de Memorie van Toelichting

Hoofdstuk 6A (artikelen 46b-46q) is alleen van toepassing op de voor het leven benoemde
rechterlijke ambtenaren. Hetgeen in dit hoofdstuk is opgenomen aan disciplinaire
maatregelen, en regeling van schorsing en ontslag geldt zodoende enkel voor de zittende
magistratuur.
Hoofdstuk 6A geldt ook voor de leden van het parket bij de Hoge Raad. Zij zijn voor het
leven benoemd (art. 2 lid 1 Wrra).

p. 17-18 (Onderdeel C (artikel 36, derde lid, van de Gerechisdeurwaarderswet))
Hiermee worden de gronden van ontslag uitgebreid; net als voor de rechterlijke ambtenaren.
Ook wordt schorsing van een lid van het tuchtcollege mogelijk.
Hier zal zijn bedoeld de disciplinaire schorsing (= art. 46ca lid 1 onderdeel b). Maar in het
wetsvoorstel artikel III onderdeel C wordt alleen art. “46ca aanhef en onderdeel c” (moet zijn:
art. 46ca lid 1 onderdeel c ( ontslag)) van overeenkomstige toepassing verklaard. Zo ook
hierna bij onderdelen D, J, K, L, M, 0.