2021D11763

INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG
In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond bij
enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen
aan het kabinet over de brief betreffende de kabinetsappreciatie digitaal
groen certificaat d.d. 26 maart 2021.
De fungerend voorzitter van de commissie,
Agema
De adjunct-griffier van de commissie,
Krijger

nds-tk-2021D11763

1

Inhoudsopgave
I.

II.

blz.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties

2

–
–
–
–
–
–
–
–

VVD-fractie
D66-fractie
CDA-fractie
SP-fractie
GroenLinks-fractie
FvD-fractie
ChristenUnie-fractie
SGP-fractie

2
4
7
9
10
11
12
14

Reactie van het kabinet

18

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
Vragen en opmerkingen van de VVD-fractie
De leden van de VVD-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie betreffende het voorstel voor de verordening met betrekking tot
een digitaal groen certificaat.1 Zij hebben hierbij nog enkele vragen en/of
opmerkingen.
De leden van de VVD-fractie willen allereerst weten wat het krachtenveld
is in de EU-lidstaten met betrekking tot het digitaal groen certificaat.
De leden van de VVD-fractie lezen dat lidstaten het recht behouden om,
mits dat evenredig en non-discriminatoir is, van de houders van certificaten te eisen dat zij na binnenkomst in quarantaine gaan of een
COVID-test laten uitvoeren. Wordt er, ondanks dat dit recht voorbehouden
is aan individuele lidstaten, harmonisatie tussen lidstaten met betrekking
tot deze aanvullende eisen betracht? Kan het kabinet er voorbeelden van
geven wanneer het bovenstaande evenredig en non-discriminatoir wordt
geacht?
De leden van de VVD-fractie lezen bij de uitwerking op nationaal niveau
over de quarantaineplicht. Eerder heeft het kabinet aangekondigd te
werken aan een quarantaineplicht bij reizen uit risicogebieden. Wat is de
stand van zaken van het voorstel voor quarantaineplicht bij het reizen naar
Nederland? Hoe moet dit gezien worden in relatie tot deze voorstellen
voor vaccinatie-, test- en herstelcertificaten?
De leden van de VVD-fractie lezen dat het herstelcertificaat volgens het
voorstel mag worden afgegeven vanaf de elfde dag na een eerste
positieve test voor een SARS-CoV-2 infectie. Kan aangegeven worden
wanneer meer informatie bekend wordt gemaakt over wat de uiterste
tijdsperiode mag zijn met betrekking tot de positieve test voor een
SARS-CoV-2 infectie? Met andere woorden, vanaf welke dag na een
positieve test mag het herstelcertificaat niet meer afgegeven worden,
aangezien nog niet voldoende informatie beschikbaar is over de duur van
de bescherming na een besmetting en of de opgebouwde afweer ook
bescherming biedt tegen de verschillende varianten van het virus. Wordt
er bij het herstelcertificaat rekening gehouden met verschillende
virusvariaties, en zo ja, op welke manier?

1

COM (2021) 130.

2

De leden van de VVD-factie vragen in hoeverre rekening gehouden wordt
met het feit dat houders van een herstelcertificaat, als zij verplicht worden
bij binnenkomst van een andere EU-lidstaat een COVID-test te laten doen,
alsnog een positieve testuitslag kunnen krijgen binnen acht weken na de
eerste positieve COVID-19 uitslag, omdat de test geen onderscheid kan
maken tussen intacte en niet-infectieuze virusresten.
Het kabinet geeft aan dat een herstelbewijs voor zowel grensoverschrijdend reizen als toegang tot locaties en activiteiten grondig wetenschappelijk dient te worden onderbouwd. Hoe werkt het kabinet daaraan?
Tevens vragen de leden van de VVD-fractie wanneer daarvan de resultaten
te verwachten zijn.
Voorts lezen de leden van de VVD-fractie dat het voorstel aan de Europese
Commissie diverse bevoegdheden toekent voor uitvoeringshandelingen
en gedelegeerde handelingen. Hoe worden lidstaten daarbij betrokken?
Hoe wordt de Kamer daarbij betrokken? Het kabinet wil komen tot een
nadere inkadering voor het vaststellen van gedelegeerde handelingen en
uitvoeringshandelingen. Waar denkt het kabinet dan aan?
De verordening geeft de Europese Commissie de bevoegdheid door
middel van een gedelegeerde handeling de toepassing van de bepalingen
te hervatten indien de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) een nieuwe
pandemie afkondigt als gevolg van een uitbraak van SARS-CoV-2, een
variant daarvan, of soortgelijke besmettelijke ziekten met epidemisch
potentieel. De leden van de VVD-fractie vinden het belangrijk dat dit met
voldoende waarborgen wordt omgeven. Met welke waarborgen is deze
bevoegdheid omschreven? Indien de bepalingen hervat worden, gelden
deze dan voor alle lidstaten? Zo ja, hoe wordt gewaarborgd dat individuele lidstaten niet onevenredig getroffen worden door de bepalingen,
indien er in de desbetreffende lidstaat geen sprake is van een epidemie?
Kan het kabinet voorts aangeven waarom er uitgegaan is van een ziekte
met een epidemisch potentieel en niet een pandemisch potentieel? Hoe
worden lidstaten betrokken bij de toepassing van de bepalingen en hoe
vindt daar dan eventueel besluitvorming over plaats? Hoe ziet het
krachtenveld eruit op dit punt, ook om de Uniewetgever over het
stopzetten of weer activeren van de verordening te doen besluiten?
Tevens vragen genoemde leden hoe het gesteld is met het tijdelijke
karakter van de verordening.
De leden van de VVD-fractie lezen dat het kabinet zich ervoor zal inzetten
dat het element van non-discriminatie nog duidelijker wordt benoemd in
de verordening. Kan het kabinet aangeven hoe deze inzet eruit zal zien?
Kan het kabinet voorts aangeven wanneer het advies van de Gezondheidsraad verwacht wordt over de transmissie van het virus na het
vaccineren?
In de appreciatie wordt gesteld dat de inzet zou moeten zijn dat bewijzen
die elders ontwikkeld worden niet leiden tot een indirecte vaccinatieplicht
voor het bezoek aan non-EU landen, zo lezen de leden van de VVD-fractie.
Hoe is het kabinet voornemens deze inzet vorm te geven? Kan worden
aangegeven welke overwegingen bij deze inzet spelen? Welke positie
neemt Nederland in, indien zich in de toekomst situaties voordoen die tot
een indirecte vaccinatieplicht leiden voor het bezoek aan een non-EUland?
De leden van de VVD-fractie vragen in hoeverre het vaccinatie-, test- en
herstelcertificaat straks ook kan worden gebruikt om te reizen naar andere
landen, of wel non-EU-landen. Welke afspraken gaat de Europese Unie

3

dan wel Nederland daarover maken met non-EU-landen? In hoeverre is
straks een digitaal groen certificaat ook noodzakelijk en/of kan c.q. moet
deze ook gebruikt worden voor transfer-passagiers tussen EU- en
non-EU-landen?
Nederland werkt aan de CoronaCheck app, waarmee een testbewijs kan
worden gegenereerd en getoond. De leden van de VVD-fractie vragen wat
daarvan de stand van zaken is en wat de planning is. Wanneer is de
verkenning gereed of hierbij voor het vaccinatiebewijs kan worden
aangesloten? In hoeverre wordt ook gekeken of het herstelbewijs hier
onderdeel van kan uitmaken?
Tenslotte vragen de leden van de VVD-fractie wanneer het digitaal groen
certificaat operationeel kan zijn. Zij vragen tevens wanneer een en ander
in Nederland operationeel kan zijn. Wanneer wordt verwacht dat het
Nederlandse digitale systeem gereed is voor gebruik? Wat is het tijdpad
daarvan? Is het kabinet het met de VVD-fractie eens dat spoed gewenst is?
Zo nee, waarom niet?
Vragen en opmerkingen van de D66-fractie
De leden van de D66-fractie hebben met interesse kennisgenomen van de
kabinetsappreciatie betreffende het digitaal groen certificaat. Genoemde
leden steunen de inzet van het demissionaire kabinet grotendeels. Deze
leden onderstrepen het feit dat het vrije verkeer van personen een van de
fundamenten is van de Europese Unie. Deze leden ondersteunen dan ook
de inzet van dit voorstel, omdat dit vrij reizen voor personen weer
mogelijk zou maken. Wel zijn deze leden van mening dat het goed
waarborgen van de persoonlijke levenssfeer essentieel is en zij zien dan
ook graag dat dit in de verordening wordt vastgelegd. Daarbij zijn zij van
mening dat dit voorstel op Europees niveau snel behandeld moet worden,
zodat de bewijzen voor de zomer 2021 al in gebruik genomen kunnen
worden.
Algemene onderwerpen
Tijdpad
De leden van de D66-fractie stellen het tijdpad van de onderhandelingen
aan de orde. Genoemde leden lezen dat het Portugees voorzitterschap
binnen drie maanden tot een politiek akkoord wil komen. Dat zou net in
lijn zijn met de motie Jetten,2 waarin wordt verzocht om de vaccinatiepaspoorten vóór de zomer 2021 in te zetten. De leden van de D66-fractie
vragen of dat tijdpad nog versneld kan worden. Over drie maanden zou er
vlak voor het aanvangen van de zomer een akkoord bereikt worden. Dit
lijkt echter geen tijd over te laten voor deze Kamer om zich nog over het te
bereiken akkoord uit te spreken. Het is niet wenselijk dat dit proces
vertraging op loopt, waardoor een politiek akkoord pas in de zomer
bereikt zou kunnen worden. Daarbij zijn enkele lidstaten al plannen aan
het voorbereiden voor nationale coronabewijzen. Denemarken is van plan
op 21 april 2021 een dergelijk bewijs te introduceren voor horeca en
winkelcentra. Dit bewijs heeft ook betrekking op mensen die reeds
gevaccineerd zijn. Te lang wachten met het implementeren van een
Europees coronabewijs kan leiden tot een wildgroei aan nationale
coronabewijzen die onvoldoende met elkaar communiceren, wat de
coördinatie tussen lidstaten verder bemoeilijkt. Wat is de opvatting van
het kabinet hierover?

2

Kamerstuk 25 295, nr. 1039.

4

De leden van de D66-fractie lezen daarnaast in de kabinetsreactie dat het
voorstel van de Europese Commissie wordt beschouwd als de uitvoering
van de motie Jetten.3 Deze leden gaan er vanuit dat momenteel wordt
gewerkt aan het opzetten van een nationaal vaccinatiebewijs en dat zodra
deze klaar is en het verantwoord is om deze te gebruiken, dit vaccinatiebewijs ook direct in Nederland wordt ingezet. De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport gaf immers in het plenaire debat over de
ontwikkelingen rondom het coronavirus van 24 maart jongstleden aan:
«we zullen zorgen dat we er technisch klaar voor zijn op het moment dat
we het zouden kunnen gaan gebruiken.»4 Klopt het dat de voorbereidingen van het nationale vaccinatiebewijs, als onderdeel van een breder
bewijs van niet besmettelijkheid, doorgaan, ondanks de ontwikkelingen
op Europees niveau?
Horizonbepaling
De leden van de D66-fractie lezen dat de Europese Commissie wijst op het
feit dat de bepalingen van de voorgestelde verordeningen moeten worden
opgeschort zodra de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) aangeeft dat
de COVID-19-pandemie voorbij is. Tegelijkertijd geeft de Europese
Commissie aan dat de toepassing ervan moet worden hervat indien de
WHO een nieuwe internationale gezondheidscrisis (public health
emergency of international concern) afkondigt als gevolg van een uitbraak
van SARS-CoV-2, een variant daarvan, of soortgelijke besmettelijke ziekten
met epidemisch potentieel. De leden van de D66-fractie zetten hier
vraagtekens bij. Deze verordening is een zwaar instrument, waardoor de
Europese vrijheden van burgers kunnen worden aangetast. Zij zijn dan
ook van mening dat het coronabewijs enkel voor de huidige pandemie
gebruikt moet worden en na afloop van deze pandemie niet opgeschort
dient te worden, maar moet komen te vervallen. Deelt het kabinet deze
opvatting en zo ja, hoe gaat hij zich daarvoor inzetten?
Ten tweede lezen de leden van de D66-fractie in het voorstel dat de
verloopdatum van deze verordening aan de wereldwijde epidemiologische situatie gekoppeld zou worden, door deze af te laten lopen als de
WHO verklaart dat het einde van de pandemie is aangebroken. De
pandemie kan echter nog jaren duren, vooral op andere continenten.5
Andere landen laten daarnaast zien dat bij een hoge vaccinatiegraad,
bewijzen wellicht ook niet meer nodig zijn omdat het aantal infecties
aanzienlijk daalt. Graag zouden genoemde leden zien dat een horizonbepaling in de verordening wordt opgenomen, om zo een eindpunt in de
wetgeving vast te leggen. Na dat punt zou de wet dus volledig moeten
vervallen, en niet opgeschort worden. Wat is het standpunt van het
kabinet over een dergelijke horizonbepaling? Is het kabinet bereid dit een
prioriteit te maken in zijn inbreng in de discussie in Brussel? Welke
einddatum acht het kabinet geschikt?
Vaccinatiecertificaten
Over het vaccinatiecertificaat lezen de leden van de D66-fractie dat het
kabinet het certificaat pas wil gaan gebruiken nadat uit wetenschappelijk
onderzoek is gebleken dat vaccinatie ook daadwerkelijk besmettelijkheid
tegen gaat. Er wordt gesteld dat een vaccinatiebewijs een gelijkwaardig
alternatief moet zijn voor een negatieve testuitslag. Het Amerikaanse
3

Idem.
Debat over de ontwikkelingen rondom het coronavirus dd. 24 maart 2021,
documentnr. 2021D10969.
5
Volkskrant, datum onbekend, «Zolang er corona is in Afrika, loopt de hele wereld gevaar»
Zolang er corona is in Afrika, loopt de hele wereld gevaar (volkskrant.nl).
4

5

Centers for Disease Control and Prevention (CDC) meldt op 29 maart jl.
dat op basis van een grote studie het risico op infectie bij mRNA-vaccins
met 90% wordt gereduceerd.6 Ook het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) meldt dat een eerste Europese studie
aantoont dat de transmissiekans met 30% tot wel 60% wordt verminderd.
Daarnaast wordt aangegeven dat er bewijs is dat vaccinatie de virusconcentratie (viral load) en daarmee de symptomatische en/of asymptomatische besmetting significant reduceert.7 Dit zijn hoopvolle signalen. Er
wordt hierover momenteel advies gevraagd aan de Gezondheidsraad.
Hoelang is het kabinet echter bereid hierop te wachten? Hoe definieert het
kabinet de zinsnede in zijn brief dat vaccinatiebewijzen een «gelijkwaardig
alternatief» moeten zijn voor een negatieve testuitslag»? Wat wordt
bedoeld met de term «gelijkwaardig»? Met name in het licht dat antigeen
sneltesten in 58% tot 72% van de gevallen een persoon met COVID-19
kunnen detecteren8 en dat herstelbewijzen ook geen 100% uitsluitsel
geven over een kans op besmetting.
De leden van de D66-fractie zijn verder benieuwd naar de Europese
afstemming over de mate van besmettelijkheid na vaccinatie. Waarom
heeft het kabinet dit aan de Nederlandse Gezondheidsraad gevraagd?
Waarom wordt dit niet in Europees verband onderzocht? Waarom worden
de adviezen van de ECDC, in samenspraak met de CDC in de VS, hier niet
als standaard genomen? Hoe staan andere Europese landen tegenover de
opvatting dat dit pas gebruikt kan worden als bewezen is dat met
vaccinaties de besmettelijkheid wordt tegengegaan? Vooral omdat andere
lidstaten, zoals Denemarken vanaf 21 april, vaccinatiebewijzen al gaan
inzetten?
Met betrekking tot het verstrekken van vaccinatiecertificaten lezen de
leden van de D66-fractie tevens dat de relevante nationale autoriteiten dit
certificaat mogen verstrekken aan personen die een door het Europees
Geneesmiddelen Agentschap (EMA) goedgekeurd vaccin hebben gehad,
of een vaccin dat op de WHO-lijst staat. Wat betekent dit voor burgers van
de Europese Unie die het Spoetnik vaccin hebben gehad? Hebben zij
toegang tot een vaccinatiebewijs? Tot slot vragen de leden van de
D66-fractie wat dit precies betekent voor personen die in een ander
EU-land een vaccinatie hebben gekregen. Zij vragen tevens wat dit
betekent voor Europese burgers die buiten de EU gevaccineerd zijn.
Kunnen zij ook bij hun nationale autoriteiten een certificaat aanvragen?
Hoe gaat het kabinet erop toezien dat, in het complexe netwerk van de EU,
waarin burgers in verschillende landen wonen en werken, er niemand
tussen wal en schip valt met betrekking tot het vaccinatiebewijs?
Testcertificaten
De leden van de D66-fractie steunen van harte de inzet van zowel
vaccinatie- als testcertificaten, om zo de eventuele discriminerende
werking en vaccinatieplicht van deze verordening tegen te gaan. Het baart
genoemde leden wel zorgen dat zij in de appreciatie niets teruglezen over
de kosten van de testen. Het kan niet zo zijn dat vaccinaties gratis verstrekt
6

CDC Centers for Disease Control and Prevention, 29 maart 2021, «CDC Real-World Study
Confirms Protective Benefits of mRNA COVID-19 Vaccines» https://www.cdc.gov/media/
releases/2021/p0329-COVID-19-Vaccines.html.
7
ECDC European Centre for Disease Prevention and Control, 29 maart 2021, «Risk of
SARS-CoV-2 transmission from newly-infected individuals with documented previous infection
or vaccination» https://www.ecdc.europa.eu/en/publications-data/sars-cov-2-transmissionnewly-infected-individuals-previous-infection.
8
Cochrane, J. Dinnes c.s, 24 maart 2021, «How accurate are rapid tests for diagnosing
COVID-19?» https://www.cochrane.org/CD013705/INFECTN_how-accurate-are-rapid-testsdiagnosing-covid-19.

6

worden door de GGD, maar dat testen die toegang verlenen tot een
testcertificaat voor hoge prijzen door private aanbieders worden verstrekt.
Hoe gaat het kabinet waarborgen dat deze testen voor iedereen
betaalbaar blijven op belangrijke knooppunten zoals treinstations, havens
enzovoorts?
Herstelbewijs
De leden van de D66-fractie vragen ook met betrekking tot het herstelbewijs op welk onderzoek het kabinet de beslissing over het al dan niet
gebruiken van dit instrument wil baseren, en welk tijdpad het kabinet
hiervoor verwacht. Met name omdat het OMT momenteel adviseert dat
een geregistreerde positieve testuitslag of een positieve serologische test
niet bruikbaar zijn als vervanging van de negatieve NAAT(PCR)-test. Zijn
er lidstaten die juist wetenschappelijke adviezen krijgen dat het herstelbewijs wél ingezet kan worden? Zo ja, welke landen zijn dat en hoe
organiseren deze landen dit «herstelbewijs»? Overwegen zij dit wel toe te
voegen aan het Europese bewijs? Ook vragen deze leden of dit herstelbewijs uiteindelijk met terugwerkende kracht verstrekt kan worden. Zo ja,
hoe wordt dit dan uitgevoerd?
Privacy- en veiligheidswaarborgen
De leden van de D66-fractie lezen dat persoonsgegevens voor de uitgifte
van certificaten niet langer bewaard mogen worden dan noodzakelijk. Zij
steunen de inzet van het kabinet dat deze termijn gespecificeerd dient te
worden. Daarbij hechten deze leden er veel waarde aan dat persoonsgegevens niet door de autoriteiten van lidstaten van bestemming bewaard
mogen worden. Deze leden zouden graag zien dat dit in de verordening
wordt vastgelegd.
Toepassing van de verordening
De leden van de D66-fractie lezen dat het kabinet het positief acht dat een
voorschrift in het voorstel ten aanzien van de toepassing van het
certificaat ontbreekt. Kunnen genoemde leden hieruit opmaken dat
lidstaten zelf bepalen waarvoor het bewijs wordt ingezet? Betekent dit dat
het bijvoorbeeld voor Nederland mogelijk wordt het bewijs ook te
gebruiken voor de heropening van de horeca, maar dat Frankrijk ze alleen
voor grensoverschrijdende bewegingen wil gebruiken? Hoe wil het
kabinet dit coördineren?
Derdelanders
De leden van de D66-fractie lezen dat het digitale groen certificaat ook
beschikbaar komt voor legaal in de EU verblijvende derdelanders. In de
afgelopen periode hebben deze leden herhaaldelijk aandacht gevraagd
voor de positie van families en lange afstandsgeliefden. Vanwege de
reisbeperkingen hebben veel familieleden en geliefden elkaar voor een
lange tijd niet gezien. Het kan hier gaan om gehuwde partners, maar ook
om personen met een duurzame relatie zoals geformuleerd in de regeling
lange afstandsgeliefden. Per maart jl. is deze groep uitgezonderd van de
reisbeperkingen. De leden van de D66-fractie vragen in hoeverre deze
groep ook in aanmerking komt voor een groen certificaat?
Vragen en opmerkingen van de CDA-fractie
De leden van de CDA-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie betreffende het digitaal groen certificaat. Deze leden delen
nadrukkelijk het uitgangspunt dat het uitgeven van dergelijke certificaten

7

er niet toe mag leiden dat er een (indirecte) verplichting komt tot
vaccinatie als voorwaarde voor de uitoefening van vrij verkeer van
personen. Daarnaast is het voor deze leden van belang dat een certificaat
rekening houdt met de persoonlijke levenssfeer en een veilige omgang
met (medische) persoonsgegevens. Verder mag het gebruik van een
digitaal groen certificaat er niet toe leiden dat de 2,5 miljoen digitaal
minder vaardige Nederlanders niet mee kunnen doen. Ten slotte zijn de
leden van de CDA-fractie van mening dat individuele lidstaten uiteindelijk
zelf mogen besluiten over de wijze waarop het certificaat ingezet zal
worden. Deze leden hebben daarom nog enkele vragen bij de kabinetsappreciatie.
Het kabinet zal zich ervoor inzetten dat het element van non-discriminatie
nog duidelijker wordt benoemd in de verordening. De leden van de
CDA-fractie vragen wat hierbij precies de inzet van Nederland wordt en
wat de opvatting van andere lidstaten hierin is.
Momenteel lopen er nationaal en internationaal meerdere onderzoeken
naar de effectiviteit van vaccineren op virustransmissie. De leden van de
CDA-fractie vragen welke onderzoeken worden uitgevoerd naar de
effectiviteit per toegelaten vaccin. Worden deze onderzoeken ook in
Nederland uitgevoerd en gefinancierd? Op welke termijn kan de Gezondheidsraad advies geven over de transmissie na het vaccineren met de
vaccins van de bedrijven Pfizer, Moderna, AstraZeneca en Janssen? Is het
de verwachting dat deze informatie voor alle soorten vaccins vóór de
zomer beschikbaar is? Zo niet, wat betekent dat dan voor de mogelijkheid
om het digitaal groen certificaat in te kunnen zetten voor de komende
zomervakantie? Is het bijvoorbeeld mogelijk dat mensen die met een
vaccin van Pfizer zijn gevaccineerd komende zomer wel zouden kunnen
reizen, maar mensen die met een vaccin van AstraZeneca zijn gevaccineerd dat (voorlopig) niet kunnen? Zo ja, hoe wil het kabinet met een
dergelijke situatie omgaan?
Nederland werkt aan een app, de CoronaCheck app, waarmee een
testbewijs kan worden gegenereerd en getoond. Op termijn zou deze app
ook aangesloten kunnen worden op een vaccinatiebewijs. Hierbij wordt de
persoonlijke levenssfeer van de persoon gewaarborgd, onder andere
doordat op het scherm alleen een QR-code, initialen en een deel van de
geboortedatum getoond zullen worden. De leden van de CDA-fractie
vragen of voor het digitaal groen certificaat ook dergelijke privacy
waarborgen gaan gelden. Wat is de inzet van Nederland hierbij?
De leden van de CDA-fractie lezen dat in de verordening zal worden
aangegeven dat een testcertificaat kan worden afgegeven voor alle
NAAT-testen en sneltesten zoals opgenomen in Raadsaanbeveling 2021/C
24/01. In Nederland wordt echter in veel gevallen alleen de NAAT(PCR)testuitslag geaccepteerd. Betekent dit dat voor reizen naar Nederland
alleen de PCR-test mag worden gebruikt? Wat is de opvatting van andere
lidstaten hierover? Betekent dit bijvoorbeeld dat de situatie kan ontstaan
waarin voor reizigers van Nederland naar Spanje een sneltest genoeg is,
terwijl voor reizen van Spanje naar Nederland een PCR-test vereist is?
Op dit moment geeft Nederland geen bewijzen uit waaruit blijkt dat een
persoon een infectie heeft doorgemaakt en is hersteld van COVID-19,
omdat er nog onvoldoende bewezen is dat hersteld zijn van een vaccinatie
kan betekenen dat veilig gereisd kan worden of dat men veilig tot locaties
kan worden toegelaten. De leden van de CDA-fractie vragen hoe ermee
omgegaan wordt als dit eenmaal wel bewezen veilig kan. Kunnen mensen
dan nog met terugwerkende kracht een dergelijk herstelbewijs krijgen? Of
wordt hier niets van bijgehouden?

8

Het kabinet geeft aan het van belang te vinden dat rekening gehouden
wordt met specifiek beleid voor personen jonger dan 18 jaar, omdat zij in
Nederland (vooralsnog) niet gevaccineerd worden. De leden van de
CDA-fractie vragen wat de inzet van het kabinet hierbij is. Hoe zorgt het
kabinet ervoor dat met het groene certificaat gezinnen gezamenlijk op reis
kunnen?
Vragen en opmerkingen van de SP-fractie
De leden van de SP-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie van het voorstel voor een Europees digitaal groen certificaat. Zij
maken zich zorgen over de epidemiologische stand van zaken, met name
omdat na de zomer van 2020 de tweede golf begon. Hoe zorgt het kabinet
ervoor dat de snelle ontwikkelingen met betrekking tot het groen
certificaat niet leiden tot een nieuwe stijging van het aantal besmettingen?
Hoe schat het kabinet het risico in met betrekking tot nieuwe virusvarianten, zoals bijvoorbeeld de zeer besmettelijke Braziliaanse variant? Wat
betekent het groene certificaat voor thans geldende reisadviezen en
eventuele vliegverboden? Hoe verhoudt het Europees digitaal groen
certificaat zich tot de Nederlandse CoronaCheck app? Wanneer worden
beide naar verwachting in gebruik genomen?
Voorts vragen de leden van de SP-fractie of onderscheid zal worden
gemaakt tussen noodzakelijke en niet-noodzakelijke reizen. Welke
afwegingen worden gemaakt voor het al dan niet verplicht stellen van een
negatieve test of een quarantaineperiode voor inreizigers met een groen
certificaat? Hoe gaan andere lidstaten hiermee om? Hoelang zal gebruik
worden gemaakt van het digitale groen certificaat en/of welke
voorwaarden zijn er voor het opheffen van het gebruik van het certificaat?
De leden van de SP-fractie vinden het belangrijk dat er geen onderscheid
wordt gemaakt tussen mensen die al kans hebben gehad op een
vaccinatie en zij die nog niet aan de beurt zijn geweest, en dat dus ook
mensen met een negatieve coronatest of immuniteit na doormaking van
een infectie in aanmerking komen voor een groen certificaat.
Genoemde leden hechten aan nationale bevoegdheden met betrekking tot
het groen certificaat. Met betrekking tot de CoronaCheck app die in
Nederland is ontwikkeld, is de toezegging gedaan dat er voor de aflezer
niet duidelijk zal worden of het paspoort is bemachtigd op basis van
vaccinatie, een negatieve test, of immuniteit na doormaking van een
infectie. Dit is om de persoonlijke levenssfeer van de certificaathouder te
beschermen en om geen onderscheid te maken. Deze leden vragen of dit
voor het Europese certificaat ook kan worden gegarandeerd. Voorts
vragen deze leden of andere lidstaten ook een dergelijk nationaal
«coronapaspoort» hebben en hoe het daar werkt.
De leden van de SP-fractie hebben tot slot vragen over de verwerking van
(medische) persoonsgegevens. Welke gegevens worden precies verwerkt
en opgeslagen? Welke instanties worden in de verschillende lidstaten
verantwoordelijk voor het verwerken van deze persoonsgegevens?
Hebben zij hier voldoende ervaring mee? Wie heeft toegang tot de
gegevens? Worden alleen gegevens die essentieel zijn voor het doel
opgeslagen? Welke mogelijkheden biedt de verordening voor het opslaan
van deze gegevens en op welke wijze gaat het kabinet zich inzetten voor
een nadere specificering van de bewaartermijn? Welke eventuele risico’s
voorzien deskundigen met betrekking tot het verwerken van (medische)
persoonsgegevens? Kan worden gegarandeerd dat de gegevens alleen
voor dit doel worden gebruikt en dat indien er sprake is van een nieuw
doel, hier altijd goedkeuring van de Kamer vereist is?

9

Vragen en opmerkingen van de GroenLinks-fractie
De leden van de GroenLinks-fractie hebben met interesse kennisgenomen
van de kabinetsappreciatie met betrekking tot het digitaal groen certificaat. Genoemde leden zijn verheugd te lezen dat de Europese
Commissie voornemens is te verzekeren dat het introduceren van het
digitale groen certificaat niet mag leiden tot een (indirecte) verplichting tot
vaccinatie als voorwaarde voor het uitoefenen van het recht op vrij
verkeer en personen. Daarnaast vinden de leden van de GroenLinksfractie het belangrijk dat de certificaten die in alle Europese lidstaten
worden afgegeven en erkend, de mogelijkheid moeten bieden om te laten
zien of een persoon gevaccineerd, getest dan wel hersteld is van Covid-19.
Wel hebben de leden van de GroenLinks-fractie nog een aantal vragen. De
kabinetsappreciatie specificeert dat de voorgestelde verordening lidstaten
verplicht tot de afgifte en erkenning van certificaten inzake Covid-19
vaccinatie, -testen en -herstel. Genoemde leden merken echter op dat het
huidige voorstel slechts voorziet in de wederzijdse erkenning van
certificaten in de Europese Unie. Het voorstel laat de mogelijkheden om
restrictievereisten op te leggen echter volledig aan de lidstaten. Deze
leden vragen daarbij of het kabinet hier ruimte ziet om de Europese
Commissie te verzoeken bredere verplichtingen op te stellen die ervoor
kunnen zorgen dat de verschillende lidstaten deze certificaten eenduidig
behandelen. Hoe is het kabinet voornemens te verzekeren dat negatieve
testbewijzen en positieve vaccinatiebewijzen in alle lidstaten worden
geaccepteerd? De leden van de GroenLinks-fractie zouden ervoor willen
waken dat er lidstaten zijn die alleen een positief vaccinatiebewijs
accepteren als toegangsbewijs. Deelt het kabinet deze opvatting?
De leden van de GroenLinks-fractie hebben tevens vragen over de tijdlijn.
Het kabinet geeft aan dat het voor hem van belang is dat aan «lidstaten
voldoende tijd en middelen geboden worden voor het faciliteren van de
uitgifte van dergelijke bewijzen». Genoemde leden vragen hierbij wat het
kabinet verstaat onder «voldoende tijd», om hoeveel maanden of weken
gaat dit? Ook vragen deze leden wat het kabinet verstaat onder
«voldoende middelen»? Zou het kabinet dit verder kunnen specificeren?
Daarnaast vragen de leden van de GroenLinks-fractie of het kabinet
voornemens is zich op EU-niveau in te zetten om ervoor te zorgen dat de
testcapaciteit in alle lidstaten toegankelijk en tegen een redelijke prijs
beschikbaar is. Genoemde leden beschouwen betaalbare en toegankelijke
testcapaciteit immers als een cruciaal onderdeel van het waarborgen van
non-discriminatie als een negatief testbewijs een voorwaarde voor vrij
verkeer van personen is. Deelt het kabinet deze opvatting? Zo ja, hoe gaat
het kabinet zich inzetten om dit te waarborgen?
De leden van de GroenLinks-fractie zijn daarnaast verheugd te lezen dat
het kabinet zich ervoor zal inzetten dat het element van non-discriminatie
nog duidelijker wordt benoemd in de verordening. Deze leden vragen
hierbij wat specifiek de inzet van het kabinet is. Zij vragen tevens welk
doel het kabinet voor zichzelf heeft gesteld met betrekking tot het
verzekeren van non-discriminatie.
De leden van de GroenLinks-fractie hebben daarnaast nog enkele vragen
betreffende de persoonlijke levenssfeer. Genoemde leden zijn van mening
dat het niet mogelijk moet zijn voor de autoriteiten die de certificaten
afgeven om de persoonsgegevens geassocieerd met deze certificaten op
te slaan in een centrale database. Deelt het kabinet deze opvatting? Zo ja,
gaat het kabinet zich inzetten voor een verbod op centrale dataopslag op
Europees niveau of het niveau van de lidstaten om te garanderen dat

10

lidstaten geen database van persoonsgegevens kunnen creëren waarin te
zien is wie op welk moment getest of gevaccineerd is? Genoemde leden
hebben zorgen omtrent het digitale groene certificaat en het eventuele
gebruik hiervan voor massasurveillance. Deze leden vragen daarom of het
kabinet, om een systeem van massasurveillance te voorkomen,
voornemens is ervoor te zorgen dat niemand een melding krijgt of kan
zien, ook de uitgevende autoriteit niet, waar en wanneer personen hun
digitale groene certificaat laten scannen? Deelt het kabinet voorts de
mening dat het voor een land van bestemming enkel en alleen nodig is
om te verifiëren of iemand in het bezit is van een geldig certificaat en er
geen reden is om welke informatie dan ook hieromtrent op te slaan,
bijvoorbeeld of iemand is gevaccineerd of getest? Bevat het voorstel zoals
dat er nu ligt een duidelijk verbod op het onnodig opslaan van informatie
door bestemmingslanden? Is het kabinet bereid om zich daarvoor in te
zetten?
De leden van de GroenLinks-fractie constateren daarnaast dat het kabinet
in zijn brief aangeeft dat «het kabinet van mening [is] dat deze termijn in
lijn met de AVG nader gespecificeerd dient te worden». Wat is de inzet van
het kabinet met betrekking tot deze termijn? Hoeveel maanden of weken
zou het kabinet de persoonsgegevens voor de uitgifte van certificaten
willen bewaren? Deze leden zijn ook benieuwd naar de uitwerking van de
digitale infrastructuur met betrekking tot het vertrouwenskader voor de
afgifte en verificatie van certificaten, zonder bij de verificatie persoonsgegevens te hoeven delen. Zij vragen wie de digitale infrastructuur
daadwerkelijk opzet en hoe de betrokken partijen geselecteerd worden.
Deze leden zijn bezorgd over de mogelijkheid dat grote (niet-Europese)
tech-bedrijven hierbij een dominante rol weten te bemachtigen, met
risico’s voor de persoonlijke levenssfeer, voor de veiligheid, en voor
Europa’s strategische autonomie in het digitale domein. Deelt het kabinet
deze zorg? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat onderneemt het kabinet om
dit te ondervangen? Is het kabinet bijvoorbeeld bereid om zich ervoor in te
zetten dat universiteiten, maatschappelijke organisaties, en privacy- en
cybersecurity-deskundigen nadrukkelijk worden betrokken bij het opzetten
van de benodigde digitale infrastructuur? Hoe zal het kabinet verzekeren
dat het systeem wordt gebaseerd op een openbare open source Public
Key Infrastructure (PKI) voor hoge privacy standaarden, zoals afgesproken
in de richtsnoeren over het bewijs van inenting voor medische doeleinden
binnen het eGezondheid Netwerk?
De leden van de GroenLinks-fractie merken daarnaast op dat het kabinet
van mening is dat «Mondiale interoperabiliteit of minimaal het streven
naar hoe dit voorstel zich verhoudt tot de inspanningen van bijvoorbeeld
de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), de International Air
Transport Association (IATA) en de WHO ten aanzien van test-, vaccinatieen/of herstelbewijzen» wenselijk zou zijn. Kan het kabinet deze wens
verder specificeren? Wat zijn de doelen van het kabinet betreffende het
voorstel van de Europese Commissie en de wensen van de luchtvaartorganisaties?
Vragen en opmerkingen van de FvD-fractie
De leden van de FvD-fractie hebben kennisgenomen van de kabinetsappreciatie betreffende het digitale groen certificaat.
Genoemde leden zijn erg bezorgd over het voornemen van het kabinet om
een «digitaal groen certificaat» in te voeren. Het invoeren van een
dergelijk «vaccinatiepaspoort» betekent dat Nederlanders die zich niet
willen laten vaccineren niet langer onbelemmerd door de EU kunnen
reizen, maar zich voor elke Europese reis eerst zullen moeten laten testen

11

en wellicht ook een quarantaineperiode in acht moeten nemen. Voor deze
leden staat dit gelijk aan een (indirecte) vaccinatieverplichting én een
beroving van een fundamentele vrijheid: als u zich niet wil laten vaccineren kunt u straks niet langer vrij reizen.
Dit terwijl onderzoek inmiddels heeft uitgewezen dat de Infection Fatality
Rate (IFR) van Covid-19 vergelijkbaar is met die van een (stevige) griep.9
Dit terwijl veel testen zoals de PCR-test bewezen onbetrouwbaar zijn.10 Dit
terwijl het aantal aanwijzingen toeneemt dat (experimentele) vaccins
serieuze bijwerkingen hebben.11
Kan het kabinet uitleggen waarom een dergelijk vaccinatiepaspoort bij
Covid-19 verplicht wordt om vrij en onbelemmerd (dat wil zeggen zonder
zich te moeten laten testen en eerst in quarantaine te moeten) in de EU te
kunnen reizen, terwijl dit soort zorgelijke aanwijzingen met betrekking tot
de veiligheid en betrouwbaarheid van de tests en vaccins zich opstapelen
en het nog maar een jaar geleden ondenkbaar zou zijn om dergelijke
belemmeringen op te leggen aan diegenen die ervoor gekozen hebben
zich niet te willen laten inenten tegen de jaarlijkse seizoensgriep met,
nogmaals, een vergelijkbare IFR?
Het kabinet stelt op pagina 4/5 van zijn brief dat er geen sprake zal zijn van
«drang of dwang» bij vaccineren. Kan het kabinet dan echter vertellen
welke reisbelemmeringen concreet worden opgeworpen voor diegenen
die zich niet kunnen of willen laten vaccineren? Hoe lang zullen ze in
quarantaine moeten? Wie bepaalt dat straks eigenlijk? De Europese Unie?
Hoe gemakkelijk kan men zich laten testen? Op een paar locaties in
Nederland? Of kan men de «reistesten» straks zelf kopen bij de apotheek?
Tevens vragen deze leden hoe duur deze testen worden.
De leden van de fractie van Forum voor Democratie vragen, dat gesteld
dat men bij elke Europese reis straks, bij gebrek aan een «digitaal groen
certificaat», zoals nu gebruikelijk is, 50 euro voor een sneltest moet
betalen en vervolgens bijvoorbeeld voor de zekerheid nog eerst een week
in quarantaine moet in het Europese land van aankomst, is er dan,
volgens het kabinet, nog steeds sprake van «gelijkwaardige alternatieven», zoals gesteld op pagina 3 van de brief, en van «vrije keuze zonder
drang of dwang», waar het kabinet over schrijft op pagina 4/5? Indien het
antwoord hierop «ja» luidt, wanneer is dan wél sprake van «drang»?
Vragen en opmerkingen van de ChristenUnie-fractie
De leden van de fractie van de ChristenUnie hebben met belangstelling
kennisgenomen van de brief van de Minister van Volksgezondheid,
Welzijn en Sport en de Minister van Justitie en Veiligheid over de
kabinetsappreciatie betreffende het digitaal groen certificaat. Zij hebben
daarbij enkele opmerkingen en vragen.

9

John P.A. Ioannidis, 26 maart 2021, «Reconciling estimates of global spread and infection
fatality rates of COVID–19: an overview of systematic evaluations» in: «European Journal of
Clinical Investigation» Reconciling estimates of global spread and infection fatality rates of
COVID–19: an overview of systematic evaluations (wiley.com).
10
9 For News, 1 april 2021, «Sensationele uitspraak» in Oostenrijk: PCR-test ongeschikt om
besmetting aan te tonen» «Sensationele uitspraak» in Oostenrijk: PCR-test ongeschikt om
besmetting aan te tonen (ninefornews.nl).
11
News.com.au, 31 maart 2021, «Man, 74, gets «rare» severe rash all over body and says his
«skin peeled off» after Johnson & Johnson vaccine» Man’s «skin peeled off» after Johnson &
Johnson covid vaccine (news.com.au).

12

De fractie van de ChristenUnie vindt het belangrijk dat een groen
certificaat niet discrimineert tussen gevaccineerden en
niet-gevaccineerden. Het is goed dat deze notie ook terug te lezen is in het
voorstel voor de verordening. Genoemde leden zijn blij terug te lezen dat
het kabinet voornemens is dit non-discriminatiebeginsel nog duidelijker te
laten benoemen in de verordening. Deze leden stellen voor dat in het licht
van het non-discriminatiebeginsel in de verordening expliciet wordt
opgenomen dat een digitaal groen certificaat geen onderscheid maakt in
de rechten die kunnen worden verleend op basis van een vaccinatiecertificaat, een testcertificaat en een herstelcertificaat. Deze leden stellen
tevens voor om met het oog op de persoonlijke levenssfeer in de
verordening op te laten nemen dat slechts voor de eigenaar van het
certificaat te zien is waarop het groene certificaat is gebaseerd (vaccinatie,
test of herstel). Wat is de mening van het kabinet over deze voorstellen
van deze leden?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen het kabinet naar de status
van een digitaal groen certificaat. Deze leden lezen in de kabinetsappreciatie dat het kabinet het van belang acht dat vaccinatiebewijzen ingezet
worden op basis van kennis over de werking van vaccineren op transmissie van het virus en alleen als gelijkwaardig alternatief voor een
negatieve testuitslag of een bewijs van een doorgemaakte Covid-19infectie. Kan het kabinet bevestigen dat zolang er niet voldoende
zekerheid is over de effectiviteit van de vaccins op de transmissie van het
virus, een vaccinatiebewijs niet wordt opgenomen als mogelijke basis
voor een digitaal groen certificaat?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen tevens welk orgaan het
oordeel over de werking van de vaccins geeft. Is dat het EMA? Of maakt
elke lidstaat hierin zelfstandig nog een afweging? Deze leden vragen
tevens op welke termijn verwacht wordt dat voldoende zekerheid is
verkregen over het effect van de vaccinaties.
Deze leden refereren in dit kader ook aan het recente advies naar
aanleiding van het 104e OMT (d.d. 15 maart 2021) 12 waarin wordt
geadviseerd vooralsnog iedereen voor een toegangsbewijs met een
antigeentest op een actuele infectie dan wel op zogenaamde «besmettelijkheid» te testen, dus ook de personen die een bewezen COVID-19
infectieziekte hebben doorgemaakt of die gevaccineerd zijn. Behoudt elke
lidstaat de bevoegdheid om zelf te bepalen hoe een digitaal groen
certificaat wordt ingezet en dit bijvoorbeeld alleen te laten baseren op een
testcertificaat?
De leden van de ChristenUnie-fractie vragen het kabinet of mensen zonder
klachten die zich niet willen laten testen, bij het onderhavige voorstel van
de Europese Commissie wel te maken krijgen met belemmeringen in het
vrije verkeer van personen.
Ten aanzien van de appreciatie door het kabinet van de subsidiariteit van
het voorstel vragen deze leden hoe dit voorstel nu hinder in het vrije
verkeer van personen gaat voorkomen. Afwezigheid van actie op
EU-niveau zou er inderdaad toe kunnen leiden dat lidstaten verschillende
systemen vaststellen, waarmee burgers die gebruik maken van hun recht
op vrij verkeer hinder zouden kunnen ondervinden. De eisen die in het
certificaat worden gesteld, brengen toch ook hinder met zich mee? Deze
leden vragen hier om een uitleg.

12

Kamerstuk 25 295, nr. 1063, bijlage.

13

De leden van de ChristenUnie-fractie zouden willen dat er een maximale
termijn van zes maanden gesteld wordt aan het certificaat, die niet
automatisch verlengd wordt. Gaat het kabinet zich hier niet slechts voor
inzetten, maar dit als eis stellen aan het voorstel?
Deze leden zijn van mening dat het besluit om bepalingen in de verordening al dan niet op te schorten of in werking te laten treden, niet direct
afhankelijk gemaakt mag worden van het oordeel van de WHO. Uiteraard
is het raadzaam de oordelen van de WHO goed in ogenschouw te nemen,
maar de EU moet beslissingen in het kader van deze verordening zelf
nemen op basis van het eigen oordeel. Gaat het kabinet deze eis stellen
aan het voorstel?
De leden van de ChristenUnie-fractie begrijpen uit de brief dat het
certificaat in de toekomst ook bij eventuele andere epidemieën ingezet
kan worden. Is het kabinet het met deze leden eens dat hiervoor steeds
instemming van de Europese Raad nodig moet zijn?
Tot slot vragen de leden van de fractie van de ChristenUnie wanneer het
kabinet gedetailleerder ingaat op de garanties en randvoorwaarden die de
Kamer stelt aan een digitaal groen certificaat, aangezien herhaaldelijk is
aangegeven dat dergelijke voorstellen pas aan de orde zijn als er meer
uitgewerkte kaders van het digitale groene certificaat bekend zijn
(bijvoorbeeld in het debat over de Europese Top van 25 en 26 maart 2021).
Welke zaken wil het kabinet alleen op nationaal niveau uitwerken en niet
bepleiten om te laten opnemen in de voorgestelde verordening van de
Europese Commissie? Deze leden vragen om een uitleg van deze keuze.
Vragen en opmerkingen van de SGP-fractie
De leden van de SGP-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de kabinetsappreciatie over het «digitaal groen certificaat». Zij hebben
de volgende vragen en opmerkingen.
BNC-fiche
Allereerst betreuren de leden van de SGP-fractie dat de brief met de
kabinetsappreciatie de BNC-fiches vervangt «gezien de snelheid van het
Europese onderhandelingsproces». Deze leden benadrukken dat snelheid
nooit ten koste mag gaan van zorgvuldigheid en volledigheid, zowel
inhoudelijk als procedureel. Zij verzoeken het kabinet dringend hierop
(voortaan) geen uitzonderingen te maken, en vragen een heldere
toezegging op dit punt.
Rechtsgrondslag
De rechtsgrondslag van Verordening COM (2021) 130 wordt gevonden in
het vrije verkeer van personen in de Europese Unie zoals vastgelegd in
artikel 21 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie
(VWEU).13 De leden van de SGP-fractie zijn van mening dat dit verdragsartikel dusdanig vaak en breed wordt toegepast, dat het de functionaliteit
krijgt van een «juridische passe-partout». Het artikel wordt als het ware
een loper om verschillende sloten, die normaal gesproken allemaal met
een aparte sleutel worden geopend, mee te openen. Zodoende kan door
middel van beroep op het vrije verkeer (van personen) vrijwel altijd een
«Europese» oplossing gezocht en gerechtvaardigd worden voor
problemen die slechts in beperkte mate raken aan grensoverschrijdend
13

Het voorstel voor derdelanders, COM (2021) 140, is gebaseerd op artikel 77 lid 2, onder c,
VWEU.

14

verkeer binnen de Europese Unie. Begrijpt en deelt het kabinet deze
zienswijze? Hoe wenselijk acht hij deze situatie? In hoeverre botst dit, of
kan dit conflicteren, met de letter en geest van de Unieverdragen, waarin
de bevoegdheidsverdeling tussen de EU en haar lidstaten is vastgelegd?
Welke begrenzingen zijn er aan de toepassing van artikel 21 VWEU als
rechtsgrondslag, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De leden van de SGP-fractie zijn bezorgd over het beschreven fenomeen.
De EU kan hiermee aanzienlijke invloed claimen en verwerven op
terreinen waar de EU anderszins geen, of slechts een ondersteunende of
gedeelde bevoegdheid heeft. Het gebruik van aparte sleutels voor
verschillende sloten, om op deze beeldspraak voort te bouwen, kan
Unievoorstellen voorzien van een meer solide rechtsbasis en de democratische legitimiteit ervan bevorderen, omdat nationale parlementen (een
kleiner aantal) EU-voorstellen op specifiekere criteria kunnen toetsen. Dit
doet niet alleen recht aan de positie van de lidstaten, maar is ook
wenselijk voor de rechtsstatelijkheid van de EU zelf. Het valt te begrijpen
dat de rechtsstaat van EU-lidstaten regelmatig onder een vergrootglas
ligt, maar wie of wat anders dan primair de Europese Raad, de Raad van
de EU en de nationale parlementen dienen te toetsen en signaleren
wanneer de Europese Unie en haar instituties voorstellen doen of
initiatieven nemen die redelijkerwijs of aantoonbaar (veel) verder gaan
dan is vastgelegd in de verdragen waarop de Europese Unie gegrondvest
is? De leden van de SGP-fractie vragen of het kabinet de zienswijze van
deze leden deelt inzake de noodzaak van een solide rechtsbasis van
EU-voorstellen, ten behoeve van optimale democratische legitimatie en
van kritische tegenmacht binnen de EU, en op welke wijze Nederland daar
zelf ook in dezen aan bijdraagt.
Subsidiariteit en alternatieven
De tweede vraag die de leden van de SGP-fractie stellen over de verordening, is of deze nodig is om het beoogde doel te bereiken. Met andere
woorden, hoe verhoudt het voorstel zich tot het subsidiariteitsbeginsel?
De Europese Commissie zegt met dit voorstel te streven naar een «goed
gecoördineerde, voorspelbare en transparante aanpak van de vaststelling
van beperkingen van het vrije verkeer». De Europese Commissie wijst op
het probleem van verschillende rondom door lidstaten opgelegde
verplichtingen of eisen aan personen die vanuit risicogebieden in een
andere lidstaat reizen. Is echter het doel van «uniformiteit» en van
«coördinatie, transparantie en voorspelbaarheid» niet eveneens te
bereiken via gedegen onderlinge (bi-of multilaterale) afspraken tussen de
lidstaten, zodat een «digitaal groen certificaat» in het geheel niet nodig is,
zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De Europese Commissie geeft aan dat dit voorstel «ten volle de bevoegdheden van de lidstaten ten aanzien van de bepaling van hun gezondheidsbeleid (artikel 168 VWEU) eerbiedigt». Hoe verhoudt deze «vrijheid van
gezondheidsbeleid» zich echter tot het voorgestelde vaste EU-kader in de
context van Covid-19, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De leden van de SGP-fractie wijzen voorts op de kritiek en tegenstand van
de WHO inzake een «vaccinatiepaspoort». Dan gaat het onder meer over
de daadwerkelijke en langdurige bescherming tegen besmetting met
verspreiding van Covid-19 na vaccinatie.14 Kan het kabinet aangeven welk
14

WHO, 5 februari 2021, «Interim position paper: considerations regarding proof of COVID-19
vaccination for international travellers» https://www.who.int/news-room/articles-detail/interimposition-paper-considerations-regarding-proof-of-covid-19-vaccination-for-internationaltravellers.

15

medisch-wetenschappelijk bewijs er inmiddels is voor daadwerkelijke
bescherming van vaccins tegen transmissie van het virus? Welke
wetenschappelijke grondslag bestaat er voor een zogenaamd «herstelbewijs»?
Evenredigheid
In de verordening doet de Europese Commissie voorstellen voor een
EU-kader voor de afgifte, verificatie en aanvaarding van vaccinatiecertificaten, en van documenten ter staving van een negatief testresultaat en
documenten waaruit blijkt dat de betrokkene is hersteld van een eerdere
besmetting. De leden van de SGP-fractie vragen, in het licht van voorgenoemde noties, of een EU-kader niet verder gaat dan wat strikt noodzakelijk is. Weliswaar maken niet-interoperabele systemen en certificaten het
«lastig» om gebruik te maken van het recht op vrij verkeer, zoals ook de
kabinetsappreciatie verwoordt, maar dit is tegelijkertijd ook niet
«onmogelijk». Bovendien kan interoperabiliteit ook door middel van
coördinatie tussen lidstaten gerealiseerd worden. Deelt het kabinet deze
kritiek?
Voorts vragen de leden van de SGP-fractie hoe tijdelijk dit voorstel zal
blijken wanneer «de kogel eenmaal door de kerk is». Het valt op dat de
Europese Commissie niet spreekt over «beëindiging» maar over
«opschorting» zodra de Covid-19-pandemie voorbij is. Waarom is voor
deze specifieke formulering gekozen? Onder welke voorwaarden kan toch
overgegaan worden tot behoud van een «digitaal groen certificaat», in
plaats van beëindiging zodra deze pandemie voorbij is? Met andere
woorden: is dit voorstel tijdelijk, ja of nee? Er kunnen zich immers altijd
andere epidemieën of pandemieën voordoen, of anderszins redenen en
argumenten gevonden worden, om aan de eenmaal opgestelde kaders
vast te houden. Hoe zou het kabinet met een dergelijke discussie omgaan?
De leden van de SGP-fractie lezen dat het Portugese voorzitterschap zich
ervoor inzet binnen drie maanden tot een politiek akkoord te komen over
het «groene certificaat». Zij vragen hoe dit traject zich verhoudt tot het feit
dat Europese landen alles op alles zetten om aan het begin van de zomer
een zo hoog mogelijke vaccinatiegraad te bereiken. De Minister van VWS
heeft aangegeven dat medio juli 2021 voor iedere Nederlander ouder dan
18 jaar een vaccin beschikbaar is. Het is niet onwaarschijnlijk dat er in juli
2021 al een dusdanig hoge vaccinatiegraad is bereikt, dat maatregelen
kunnen worden afgeschaald. Kan het kabinet aangeven of hij van mening
is dat in een dergelijke situatie een «groene pas» nog steeds gerechtvaardigd is om het vrije verkeer van personen weer mogelijk te maken?
Begrijpt hij de zorgen van de SGP-fractie dat het certificaat weleens veel
minder tijdelijk zal zijn dan het wordt gepresenteerd door de Europese
Commissie?
Ethische bezwaren
De leden van de SGP-fractie constateren dat het bezit van een digitaal
groen certificaat, met name een vaccinatiecertificaat, geen voorwaarde
mag zijn voor de uitoefening van het recht van vrij verkeer. Dat is op
zichzelf een goede zaak: een «groene pas» mag inderdaad geen «rode
kaart» zijn voor niet-gevaccineerden. Wordt deze mening echter ook
gedeeld door andere lidstaten? Kunnen Nederland, Italië of Polen wellicht
alsnog kiezen voor het uitsluiten van niet-gevaccineerden?
Deze leden vrezen dat de voorgestelde oplossing discriminatie in de hand
werkt. Ten eerste bestaan er tussen EU-lidstaten belangrijke verschillen in
het vaccinatie- en testbeleid, zodat burgers in de ene lidstaat moeilijker

16

en/of later aan de EU-kaders zullen kunnen voldoen dan burgers in de
andere lidstaat. Daarbij bestaan er binnen lidstaten ook aanzienlijke
verschillen tussen leeftijdsgroepen in termen van onder meer vaccinatiegraad. Hoe verhoudt de verordening zich in dit licht tot het beginsel van
non-discriminatie op basis van nationaliteit of leeftijd? Geldt dit niet
evenzeer voor «derdelanders», voor wie geldt dat de ene overheid veel
beter in staat zal zijn de burgers aan EU-kaders te laten voldoen dan de
andere, zo vragen de leden van de SGP-fractie.
De leden van de SGP-fractie lezen dat de Europese Commissie benadrukt
dat ongevaccineerde EU-burgers en hun familieleden hun recht op vrij
verkeer moeten kunnen blijven uitoefenen, waar nodig met inachtneming
van test- of quarantaineverplichtingen. Er mag geen (indirecte)
verplichting zijn tot vaccinatie als voorwaarde voor de uitoefening van vrij
verkeer van personen. Genoemde leden ondersteunen dit van harte, maar
maken zich wel zorgen over de situatie wanneer de vaccinatiegraad hoog
is en vaccinatie voor iedereen beschikbaar is. Kan het kabinet garanderen
dat ook in een dergelijke situatie, waarin hoogstwaarschijnlijk veel
beperkende maatregelen zullen worden opgeheven, het alternatief van
een testbewijs in plaats van vaccinatiebewijs zal blijven bestaan? De leden
van de SGP-fractie kunnen zich namelijk indenken dat er druk zal ontstaan
om vanaf dat moment het certificaat te beperken tot een vaccinatiebewijs,
wat veel eenvoudiger is in de uitvoering. Zij horen graag hoe het kabinet
hierover denkt.
Technologische bezwaren
Ook zijn de leden van de SGP-fractie bezorgd over de technologische
risico’s van het digitaal groen certificaat. Zijn de gegevens voldoende
beveiligd? Het gaat om zeer gevoelige privéinformatie, waar door
EU-overheden inzicht in kan worden geëist. Hoe wordt de databescherming vormgegeven? Hoe verhoudt het certificaat zich tot de AVG?
Hoe wordt voorkomen dat actoren, zowel binnen de EU als wat betreft
derde mogendheden, onbevoegd toegang krijgen tot deze gevoelige
informatie en systemen? Kan bij een systeem dat door maar liefst 27
lidstaten gebruikt wordt in geval van een digitale inbraak nog vastgesteld
worden hoe, waar, door wie, met welk doel deze inbraak plaatsvond en
welke partij(en) daarvoor aansprakelijk gehouden dienen te worden, zo
vragen deze leden. Onder meer uit recente rapportages van Nederlandse
inlichtingen- en veiligheidsdiensten blijkt immers dat digitale aanvallen
door bijvoorbeeld buitenlandse mogendheden allesbehalve incidenteel
zijn.15
«The Royal Society» in Groot-Brittannië heeft twaalf criteria opgesteld
inzake de ontwikkeling en het gebruik van «vaccinatiepaspoorten».16
Daarbij wordt onder meer ingegaan op zaken als databeveiliging. Kan het
kabinet toelichten of en hoe het digitaal groen certificaat voldoet aan elk
van deze twaalf criteria, zo vragen de leden van de SGP-fractie. Kan het
kabinet aangeven of de Europese Commissie überhaupt ethici heeft laten
meedenken bij de totstandkoming van de «groene pas»? Welke rol
speelden zulke overwegingen binnen de kabinetsappreciatie?

15
16

Zie onder meer Kamerstuk 29 924, 206.
The Royal Society, 14 februari 2021, «Twelve criteria for the development and use of COVID-19
vaccine passports» https://royalsociety.org/-/media/policy/projects/set-c/set-c-vaccinepassports.pdf?la=en-GB%26hash=A3319C914245F73795AB163AD15E9021.

17

Het kabinet werkt zelf aan een «CoronaCheck app». De leden van de
SGP-fractie vragen het kabinet om nader toe te lichten of, en zo ja, hoe
deze app gekoppeld zal worden aan het Europese digitale certificaat.
Voorziet het kabinet hier problemen of risico’s in de uitvoering en zo ja,
welke?
II. Reactie van het kabinet

18