Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2016–2017

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2134
Vragen van het lid Popken (PVV) aan de Minister van Defensie over het
bericht dat officieren waarschuwen dat onze luchtmacht er slecht voor staat
(ingezonden 19 mei 2017).
Antwoord van Minister Hennis-Plasschaert (Defensie) (ontvangen 20 juni
2017).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht dat officieren waarschuwen dat de Nederlandse luchtmacht er slecht voor staat?1
Antwoord 1
Ja
Vraag 2
Deelt u de mening van de officieren dat de bodem bereikt is door 20 jaar lang
mee te doen aan missies? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 2
Zoals reeds aan de Kamer gemeld kent de gereedheid van de F-16 eenheden
beperkingen (Kamerstuk 34 725-X, nr. 1). Om die reden is in 2015 besloten
om de inzet van de jachtvliegtuigen in de strijd tegen ISIS vanaf halverwege
2016 niet te verlengen. Het herstel van de gereedheid van de F-16’s neemt
achttien maanden in beslag. Afhankelijk van de behoefte en na politieke
besluitvorming zou Nederland vanaf 1 januari 2018 weer een bijdrage kunnen
leveren aan missies en operaties (Kamerstuk 27 925, nr. 606).
Vraag 3
Kunt u punt voor punt reageren op de zaken die de officieren noemen in hun
brief? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 3
De F-16 is technisch en operationeel sterk verouderd
Het is bekend dat de F-16 technisch en operationeel verouderd raakt. Dat
hangt mede samen met de opkomst en proliferatie van moderne, mobiele
luchtafweersystemen en nieuwe radar- en detectietechnieken. Er is een

1

ah-tk-20162017-2134
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2017

http://nos.nl/artikel/2173663-officieren-waarschuwen-onze-luchtmacht-staat-er-slecht-voor.html

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

1

voortdurende wedloop gaande om dergelijke systemen te verbeteren en
radardetectie daardoor te vermijden of te beperken. Mede daarom heeft het
kabinet besloten de F-16 te vervangen door de F-35. Dat toestel is technisch
zeer geavanceerd en biedt mogelijkheden om in te spelen op technologische
ontwikkelingen (Kamerstuk 26 488, nr. 369).
Met de omschakeling naar de F-35 zijn er vier toestellen voor missies
beschikbaar
In 2013 is besloten de vervanging van de F-16 uit te voeren binnen een
vastgesteld investerings- en exploitatiebudget. Deze financiële ruimte was
toen toereikend voor de aanschaf van 37 toestellen. Zoals bekend kan
Defensie daarmee vanaf 2024 met de F-35 ononderbroken het Nederlandse
luchtruim bewaken en permanent met vier toestellen elders in de wereld
eenmalig of langdurig één missie uitvoeren (Kamerstuk 33 763, nr. 1).
Lage getraindheid van de helikopterpiloten en jachtvliegers
Zoals gemeld in het Jaarverslag 2016 kent de operationele gereedheid van de
NH-90, de CH-47 Chinook, de AH-64 Apache en de F-16 beperkingen, onder
meer door de generieke geoefendheid van vliegers en piloten. De inzet van
deze eenheden in missies is bewust verminderd om herstel van de gereedheid mogelijk te maken. De eenheden die in 2016 zijn ingezet waren berekend
op hun taak.
Aanschaf van de MALE UAV en Multi Ship Multi Type simulator
Zoals herhaaldelijk aan de Kamer gemeld, is de investeringsbehoefte van
Defensie in verband met benodigde vernieuwingen en vervangingen de
komende jaren groter dan het beschikbare budget. In verband hiermee was
het in de defensiebegroting voor 2016 noodzakelijk prioriteiten te stellen. Een
van de besluiten was om het project MALE UAV uit te stellen tot 2022
(Kamerstuk 30 806, nr. 38). Ook de aanschaf van de Multi Ship Multi
Typesimulator is om die reden uitgesteld naar 2024.
Vulling personeelsbestand
Er zijn geen belemmeringen opgelegd om meer dan negentig procent van het
personeelsbestand te vullen. Onder meer een hogere uitstroom en een lagere
instroom dan verwacht hebben er in 2016 in geresulteerd dat de vulling lager
was. Zoals gemeld in de P-rapportage 2016 bedroeg de vulling van het CLSK
eind 2016 88 procent.
Vraag 4
Deelt u de mening dat de genoemde herstelperiode van 4 jaar te lang is? Zo
ja, wat gaat u daar aan doen? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 4
Het herstel van de basisgereedheid kost tijd. De negatieve trend is de
afgelopen jaren een halt toegeroepen en het totaal aan maatregelen moet de
komende jaren leiden tot het op orde brengen van de basisgereedheid. Om
het inzicht in de voortgang van het herstel van de inzetbaarheid en gereedheid van de eenheden te verbeteren, is in de begroting 2017 een prognose
opgenomen van het jaar waarin eenheden aan de gereedheidsnorm zullen
voldoen (Kamerstuk 34 550-X, nr. 1).
Vraag 5
Deelt u de mening dat de focus van Defensie moet liggen op de verdediging
van het eigen land en het bewaken van onze grenzen en veiligheid en dat de
focus niet moet zijn dat we te vaak en te lang meedoen aan vaak zinloze en
dure missies? Zo nee, waarom niet?
Antwoord 5
Interne en externe veiligheid zijn meer dan ooit met elkaar verbonden.
Dreigingen en risico’s hebben in toenemende mate een grensoverschrijdend
karakter. De instabiliteit aan zowel de oost- als zuidflank, plaatst Europa voor
grote uitdagingen en bedreigingen. Gelet hierop richt Nederland zich in zijn
internationale veiligheidsbeleid primair op de ring van instabiliteit rondom
Europa, daar deze direct en indirect Nederlandse belangen raakt.
Het spreekt voor zich dat de ring van instabiliteit verder strekt dan de fysieke
buitengrenzen van de EU en het NAVO-verdragsgebied en dat de focus dus
niet louter op deze ring is gericht. De krijgsmacht kan derhalve ook elders in
de wereld worden ingezet als daar de Nederlandse belangen in het geding
zijn.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2016–2017, Aanhangsel

2