Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2019–2020

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1675
Vragen van het lid Kwint (SP) aan de Minister van Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap over de uitzending van BOOS dat de NCOI sjoemelt met
overheidsgeld (ingezonden 20 december 2019).
Antwoord van Minister Van Engelshoven (Onderwijs, Cultuur en
Wetenschap) (ontvangen 11 februari 2020). Zie ook Aanhangsel Handelingen,
vergaderjaar 2019–2020, nr. 1442.
Vraag 1
Wat is uw reactie op de uitzending van BOOS over het Nederlands Commercieel Opleidingsinstituut (NCOI)?1
Antwoord 1
In de uitzending van BOOS wordt gesteld dat NCOI mogelijk «sjoemelt met
overheidsgeld». Daarmee wordt gedoeld op subsidies die NCOI heeft
ontvangen in de vorm van voucherbetalingen in het experiment vraagfinanciering. Mij zijn echter geen harde, overtuigende bewijzen bekend waaruit
blijkt dat daadwerkelijk sprake is van «sjoemelen».
Vraag 2
Herkent u de verhalen over de gebrekkige onderwijskwaliteit bij NCOI en de
hoge kosten die door NCOI in rekening worden gebracht bij studenten? Zo
niet, bent u bereid in kaart te brengen in hoeverre hier sprake van is?
Antwoord 2
Mij is bekend dat er klachten zijn over NCOI. Mijn beeld is echter niet dat de
kwaliteit van het onderwijs bij NCOI onder de maat is. De opleidingen hoger
onderwijs van NCOI zijn door de NVAO geaccrediteerd op basis van het
oordeel van panels dat de kwaliteit van deze opleidingen voldoet aan de
geldende kwaliteitsstandaarden.
Bij de inspectie zijn in de afgelopen 5 jaar 39 klachten binnengekomen over
NCOI. Deze klachten zijn divers van aard en gaan bijvoorbeeld over de
kwaliteit van het onderwijs, de kosten en de beoordeling van (eind)opdrachten. De inspectie heeft regelmatig overleg met de NVAO over signalen die
over de kwaliteit van het onderwijs gaan. De inspectie heeft geen mogelijkheden om signalen te onderzoeken die betrekking hebben op wetsartikelen uit

1

ah-tk-20192020-1675
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2020

https://www.youtube.com/watch?v=gwzAq_HMDn0

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

1

de WHW die geen betrekking hebben op niet-bekostigde instellingen. Wat
betreft klachten over kosten geldt voor niet-bekostigde instellingen niet de
WHW, maar het consumentenrecht. De inspectie heeft geen mandaat om toe
te zien op het nakomen van het consumentenrecht.
NCOI geeft aan dat in 2019 zo’n 3.000 studenten contact hebben opgenomen
in verband met één of meerdere klachten en dat dit ongeveer 1,5% is van het
totale aantal studenten van NCOI Groep (betreft alle trainingen en opleidingen, niet alleen hoger onderwijs). Deze klachten hebben bijvoorbeeld
betrekking op toetsing en examinering (1.250), inhoud van het onderwijs en
de studiematerialen (900) en de planning van het onderwijs (750). De klachten
over kosten hebben vooral te maken met de kosten die door de student
betaald moeten worden bij stopzetting van de opleiding. Dit hangt volgens
NCOI samen met de publiciteit in augustus 2019 over het in rekening brengen
van te hoge kosten; van de 231 klachten over stopzettingskosten zijn er 183
geregistreerd vanaf augustus 2019.
In augustus 2019 hebben RTL Nieuws en #BOOS aandacht besteed aan te
hoge kosten die NCOI en enkele andere niet-bekostigde instellingen in
rekening brengen aan studenten die uitvallen uit de opleiding. Meerdere
rechtbanken en de Hoge Raad hebben geoordeeld dat in rekening gebrachte
kosten hoger waren dan op grond van het consumentenrecht is toegestaan.
De instellingen wezen er op dat zij als NRTO-lid verplicht zijn de algemene
voorwaarden van de NRTO te hanteren. De NRTO heeft laten weten in
onderhandeling te zijn met de Consumentenbond over een nieuw artikel in de
algemene voorwaarden omtrent annulering en opzegging. De inzet van de
NRTO is op korte termijn nieuwe algemene voorwaarden te hebben. De
NRTO heeft de leden gevraagd in de tussentijd soepel om te gaan met
annuleringen en opzeggingen, in lijn met de uitspraak van de Hoge Raad.
NCOI heeft laten weten dit te doen en ten faveure van de student af te wijken
van de huidige algemene voorwaarden.
Vraag 3
Waar gingen de subsidiegelden naartoe bij de zogeheten subsidieopleidingen op het moment dat de student stopt met deze opleiding? Wordt
deze subsidie teruggeboekt naar DUO of blijft dit geld bij NCOI?
Antwoord 3
Als een student wel met een module van een opleiding in het experiment
vraagfinanciering is gestart, maar deze niet afrondt of stopt met de opleiding,
hoeft de onderwijsinstelling het door DUO betaalde voucherbedrag (1.250
euro per module van 30 studiepunten) niet terug te betalen.
Vraag 4
Worden deze subsidiegelden verhaald op de student wanneer de studie
vroegtijdig wordt stopgezet?
Antwoord 4
Volgens NCOI is dat niet het geval. NCOI geeft aan dat sinds de start van het
experiment vraagfinanciering (september 2016) bij 52 studenten een
afwijkende berekening van de stopzettingskosten is toegepast. Omdat sprake
was van een calamiteit, ziekte, klacht of wijziging is afgeweken van de
geldende voorwaarden en niet de hele module in rekening gebracht. In die
gevallen heeft NCOI alleen het gevolgde onderwijs in rekening gebracht en
de voucherkorting verrekend naar rato van het gevolgde onderwijs. Een
student die de studie vroegtijdig stopzet na deelgenomen te hebben aan
onderwijs met een omvang van 15 (van de 30) studiepunten van een module,
is in die gevallen dus de helft van de prijs voor die module in rekening
gebracht minus de helft van de waarde van de voucher. Stel dat de prijs van
een module van 30 studiepunten 2.500 euro is, dan brengt NCOI aan deze
student 1.250 euro in rekening minus 625 euro (de helft van het door DUO
aan NCOI betaalde voucherbedrag).
NCOI geeft aan zich hiermee te houden aan de uitspraak van de Hoge Raad
dat de student alleen hoeft te betalen voor het daadwerkelijk afgenomen
onderwijs. En NCOI geeft aan dat de verrekening altijd ten gunste is geweest
van de student, omdat de student altijd minder heeft betaald dan hij zou
hebben gedaan als de module zou zijn afgerond en volledig in rekening zou
zijn gebracht, met aftrek van het volledige voucherbedrag. In bovengenoemd

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

2

voorbeeld zou de student dan 1.250 euro moeten betalen (tarief 2.500 euro
volledige module minus volledige voucherbedrag 1.250 euro), terwijl de
student nu 625 euro betaalt.
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 3 geldt er voor instellingen in
het experiment vraagfinanciering geen verplichting om voucherbedragen
geheel of gedeeltelijk terug te betalen aan DUO, als de student heeft
deelgenomen aan een deel van een module. Het is in het experiment echter
wel de bedoeling dat het voucherbedrag volledig in mindering wordt
gebracht op de prijs die de student betaalt. En de regeling kent een bepaling
dat het voucherbedrag dat de instelling ontvangt van DUO nooit hoger kan
zijn dan de prijs die aan de student in rekening wordt gebracht. Naar
aanleiding van deze aanvullende informatie van NCOI over de verrekening bij
stopzetting van de studie wordt NCOI gevraagd om een nadere verantwoording, die door DUO wordt onderzocht. Ik informeer u zodra de resultaten van
dat onderzoek bekend zijn.
Vraag 5
Hoeveel subsidie is er aan NCOI uitgekeerd en hoeveel daarvan is terugbetaald aan DUO omdat een student vroegtijdig stopt?
Antwoord 5
In totaal is aan NCOI sinds de start van het experiment vraagfinanciering in
september 2016 tot december 2019 3.529.582 euro uitgekeerd. Dit betreft
betalingen voor vouchers (voor 2.813 inschrijvingen á 1.250 euro) en
diplomabonussen (voor 4 afgestudeerden á 3.333 euro).
Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 3 hoeft NCOI niets terug te
betalen aan DUO wanneer studenten hun opleiding vroegtijdig beëindigen.
DUO heeft in 2019 ruim 1,2 miljoen euro teruggevorderd van instellingen die
deelnemen aan het experiment vraagfinanciering, waarvan ruim 1 miljoen
euro van NCOI. Dit betrof bij NCOI terugvorderingen vanwege 866 ingetrokken inschrijvingen. Dat ging om studenten voor wie wel vouchers waren
betaald, maar die bij controles door DUO niet aan een module begonnen
bleken te zijn.
Vraag 6
Hoeveel studenten hebben in het studiejaar 2018–2019 gebruik gemaakt van
deze subsidie? Hoeveel zijn daarvan gestopt?
Antwoord 6
In het studiejaar 2018/2019 zijn door DUO voor 1.469 studenten vouchers
betaald aan NCOI en voor vier studenten diplomabonussen. Cijfers over het
aantal studenten dat gestopt is met de opleiding zijn niet goed te geven,
omdat in het experiment vraagfinanciering inschrijving en betaling per
module van 30 studiepunten plaatsvindt in de betreffende hbo-opleidingen.
Een student die ooit is ingestroomd met een voucher blijft tot het einde van
de looptijd van het experiment vraagfinanciering in 2024 recht houden op
vervolgvouchers. Het kan dus zijn dat studenten die nu niet meer studeren in
de komende tijd alsnog hun deelname aan de opleiding vervolgen. Cijfers
over uitval in het experiment vraagfinanciering in brede zin zijn op dit
moment dus niet te geven.
Bij NCOI zijn cijfers opgevraagd uit hun eigen registratie, over uitval van
studenten in opleidingen in het experiment vraagfinanciering. NCOI heeft
laten weten dat bij hen 270 studenten zijn uitgevallen die in 2018/2019 waren
ingestroomd. In totaal zijn in de periode 2016/2017 tot en met 2018/2019 586
studenten uitgevallen bij NCOI.
Vraag 7
Vindt u het wenselijk dat NCOI op deze merkwaardige wijze geld lijkt te
verdienen over de rug van studenten? Wat gaat u hiertegen doen?
Antwoord 7
Uiteraard vind ik het onwenselijk als een instelling op oneigenlijke wijze geld
verdient aan studenten. Ik kan echter niet vaststellen dat NCOI dat doet. Zoals
in het antwoord op vraag 5 aangegeven worden ten onrechte betaalde
vouchers door DUO teruggevorderd. En zoals aangegeven in het antwoord op

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

3

vraag 4 wordt NCOI gevraagd om nadere verantwoording ten behoeve van
nader onderzoek door DUO.
Vraag 8
Bent u bereid te onderzoeken of het daadwerkelijk het geval is, dat NCOI er
intern op stuurt studenten selectief te informeren over de gemaakte kosten
met als doel deze hoger uit te laten vallen, zoals geraadpleegde bronnen
richting #BOOS beweren?
Antwoord 8
Zie mijn antwoord op vraag 7.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2019–2020, Aanhangsel

4