Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2020–2021

2

Vragen gesteld door de leden der Kamer

2021Z13645
Vragen van het lid Teunissen (PvdD) aan de Minister van Buitenlandse Zaken
over het klachtenmechanisme voor de naleving van duurzaamheidsafspraken
in handelsverdragen (ingezonden 13 juli 2021).
Vraag 1
Bent u bekend met de brief van FNV, CNV & CNVI, VCP, Handel Anders,
SOMO en Milieudefensie over het klachtenmechanisme voor de naleving van
duurzaamheidsafspraken in handelsverdragen, het zogenaamde Single Entry
Point (SEP)?1
Vraag 2
Kunt u bevestigen dat het klachtenmechanisme niks verandert aan het
vrijhandelsakkoord tussen de EU en Canada (CETA)? Kunt u deze vraag met
ja of nee beantwoorden?
Vraag 3
Kunt u bevestigen dat het klachtenmechanisme voor CETA hooguit kan leiden
tot formele consultaties met Canada en bij een negatieve uitkomst tot het
voorleggen van de klacht aan een expertpanel, dat alleen een niet-bindend
advies kan geven? Kunt u deze vraag met ja of nee beantwoorden?
Vraag 4
Klopt het dat de «duurzaamheidsafspraken» waar klachten over ingediend
kunnen worden via het SEP niet-afdwingbare afspraken zijn? Kunt u
bevestigen dat bij bestaande handelsverdragen het klachtenmechanisme dus
ook geen sancties kan opleggen als de afspraken worden overtreden? Bent u
het ermee eens dat het mechanisme dus in feite een tandeloos instrument is?
Vraag 5
Kunt u bevestigen dat de Europese Commissie zelf bepaalt welke klachten het
in behandeling neemt zonder raadpleging van externe deskundigen? Hoe
wordt er dan gegarandeerd dat klachten die raken aan het economisch
belang van de EU niet kunnen worden afgewimpeld?

1

kv-tk-2021Z13645
’s-Gravenhage 2021

Milieudefensie, 2 juli 2021, «Brief aan Eerste Kamer over het Single Entry Point en de rol van de
SER», https://milieudefensie.nl/actueel/lobbybrieven/brief_ek_sep_ser_namens-mmv.docx

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

1

Vraag 6
Kunt u bevestigen dat het klachtenmechanisme geen toegevoegde waarde
heeft wanneer de afspraken waar een klacht over ingediend kan worden in
eerste instantie al boterzacht en niet toereikend zijn om het milieu, mensenen arbeidsrechten en dierenwelzijn te beschermen, zoals het geval is in
bestaande handelsverdragen?
Vraag 7
Klopt het dat er geen tijdslijnen zijn vastgesteld waarbinnen de Europese
Commissie moet reageren? Kunt u deze vraag met ja of nee beantwoorden?
Vraag 8
Klopt het dat er geen richtlijnen zijn vastgesteld waar de onderbouwing van
het besluit om een klacht wel of niet in behandeling te nemen aan moet
voldoen en indieners geen mogelijkheden hebben om een besluit aan te
vechten? Vindt u dit getuigen van transparantie?
Vraag 9
Waarom kunnen ngo’s, vakbonden of burgers van buiten de EU niet
zelfstandig een klacht indienen bij het mechanisme, terwijl het klachtenmechanisme juist alleen betrekking heeft op landen buiten de EU? Is dit omdat
het maatschappelijk middenveld binnen de EU minder zicht heeft op wat er
buiten de EU speelt binnen lokale gemeenschappen?
Vraag 10
Waarom kunnen er geen klachten ingediend worden als de EU of een
EU-lidstaat zelf een duurzaamheidsafspraak schendt? Bent u van mening dat
de EU of EU-lidstaten nooit duurzaamheidsafspraken schenden?
Vraag 11
Kunt u bevestigen dat de Trade Barrier Regulation waar het klachtenmechanisme onderdeel van is wel procedurele rechten toekent aan bedrijven die
klachten indienen bij de Commissie over opgelegde handelsbarrières, maar
niet aan burgers of organisaties die klachten indienen met betrekking tot
duurzaamheid? Bent u het ermee eens dat dit tekenend is voor het constant
prioritair stellen van handels- en investeringsbelangen boven de bescherming
van mens, dier en milieu?
Vraag 12
Klopt het dat u de Sociaal Economische Raad (SER) heeft gevraagd een
aantal bijeenkomsten te organiseren met het maatschappelijk middenveld
over het klachtenmechanisme? Hoeveel bijeenkomsten zijn er geweest en wie
waren er bij deze gesprekken? Wat was uw rol bij deze bijeenkomsten?
Vraag 13
Waarom heeft u de SER niet om een formeel advies gevraagd, maar hebt u
uw eigen conclusies getrokken uit de gesprekken?
Vraag 14
Waarom was er tijdens de bijeenkomsten van de SER geen ruimte voor een
discussie over de belangrijkste kritiekpunten van het maatschappelijk
middenveld op handelsverdragen, namelijk de scheve balans tussen de
bescherming van investeerders enerzijds en de bescherming van mens, dier
en milieu anderzijds? Waarom is het ministerie niet alsnog bereid geweest
deze kritiek mee te nemen?
Vraag 15
Bent u het eens met de stelling dat de slagkracht van het SEP beperkt is
zolang mensenrechten, arbeidsrechten en duurzaamheid slechts als nietafdwingbare duurzaamheidshoofdstukken in handelsverdragen worden
opgenomen?

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

2

Vraag 16
Klopt het dat het klachtenmechanisme al in november 2020 gelanceerd is en
sindsdien ook in werking is getreden? Kunt u toelichten waarom u in uw
communicatie met de Eerste Kamer spreekt van een «verdere uitwerking» als
het mechanisme al uitgewerkt en operationeel is?2
Vraag 17
Loopt er een officiële procedure voor het «verder uitwerken» van het
klachtenmechanisme bij de Europese Commissie of is Nederland door de
Europese Commissie gevraagd na de lancering inbreng te leveren over het
mechanisme? Zo nee, zijn de suggesties voor een verdere uitwerking die u op
24 juni jl. naar de Eurocommissaris van Handel hebt verstuurd op eigen
initiatief geweest?3
Vraag 18
Is er een eindpunt of -datum voor de «verdere uitwerking» van het mechanisme? Zo ja, wanneer is dit?
Vraag 19
Hoeveel klachten zijn er sinds de lancering van het klachtenmechanisme al
ingediend? Waar gingen deze klachten over?
Vraag 20
Aan hoeveel van de binnengekomen klachten heeft de Europese Commissie
besloten opvolging te geven? Wat was de onderbouwing hiervoor?
Vraag 21
Hoeveel van de binnengekomen klachten zijn er naar tevredenheid van de
indiener opgelost?
Vraag 22
Wat bedraagt de gemiddelde doorlooptijd momenteel voor het afronden van
de behandeling van een klacht?
Vraag 23
Bent u bereid om zowel de eventueel ingediende klachten als de reactie
daarop van de Europese Commissie openbaar te maken? Zo nee, waarom
niet?
Vraag 24
Bent u het eens met het kritiekpunt van de CNV & CVNI, FNV, Handel Anders,
SOMO, VCP en Milieudefensie dat het klachtenmechanisme de problemen
van verdragen zoals CETA niet oplost?

2
3

Eerste Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Kamerstuk 35 154, G
Kamerstuk 2021Z11899

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, Vragen

3