Datum
11 februari 2022

Nota van wijziging
Naast enkele wetstechnische wijzigingen regelt deze nota van wijziging dat naamen adresgegevens van onderwijsdeelnemers kunnen worden gebruikt t.b.v. het
uitnodigen van onderwijsdeelnemers om deel te nemen aan onderzoeken in het
kader van begrotings- en beleidsvoorbereiding door de minister en het toezicht
door de inspectie.

Toelichting
Het register onderwijsdeelnemers, de inhoud van het wetsvoorstel en het
wetstraject tot nu toe
DUO beheert het register onderwijsdeelnemers waarin gegevens over leerlingen
en studenten zijn opgenomen. Deze gegevens worden gebruikt door een groot
aantal organisaties voor een groot aantal taken. Bijvoorbeeld door het ministerie
van OCW voor het bekostigen van scholen en voor de beleidsvoorbereiding, door
de Inspectie van het onderwijs ten behoeve van toezicht, en door gemeenten
voor de handhaving van de Leerplichtwet.
De omgang met gegevens uit het register onderwijsdeelnemers wordt geregeld in
de Wet register onderwijsdeelnemers (WRO) en het Besluit register
onderwijsdeelnemers (BRO).
Het wetsvoorstel tot wijziging van de WRO regelt onder andere het volgende:
- uitbreiding van de grondslagen voor het verstrekken van gegevens uit het
register onderwijsdeelnemers aan (overheids)organisaties ten behoeve van de
uitvoering van diverse taken van deze organisaties (o.a.
samenwerkingsverbanden passend onderwijs, sectorraden, pensioenuitvoerders
en de Belgische toezichthouder op de Belgische leerplichtwetgeving);
- aansluiting van particuliere, buitenlandse en internationale scholen (de
zogenoemde B3- en B4-scholen) op het register onderwijsdeelnemers met het
oog op een effectievere aanpak van verzuim.
De Autoriteit Persoonsgegevens en de Raad van State hebben in hun adviezen
met name stil gestaan bij het voorgestelde artikel 23 WRO. Dit artikel regelt dat
(private) organisaties die in de wet zelf of bij amvb worden aangewezen,
gegevens uit het register verstrekt kunnen krijgen voor onderzoek naar de
kwaliteit, toegankelijkheid of doelmatigheid van het onderwijs, of voor het
ondersteunen van onderwijsinstellingen bij hun publieke verantwoording. Het gaat
hierbij bijvoorbeeld om gegevens waarmee sectorraden informatieproducten
ontwikkelen zoals de website “Scholen op de kaart”, waarop scholen hun
resultaten laten zien aan het brede publiek. De sectorraden hechten er zeer aan
dat er een wettelijke grondslag voor deze gegevensverstrekkingen komt.

Pagina 2 van 4

Datum
11 februari 2022

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft gevraagd om een nadere onderbouwing van
de noodzaak van artikel 23 WRO en heeft gewezen op extra privacy-risico’s bij
verstrekking aan private organisaties, zoals mogelijk gebruik van
persoonsgegevens voor andere doelen. Aan het advies van de Autoriteit
Persoonsgegevens is tegemoet gekomen door in de memorie van toelichting
uitgebreid in te gaan op de noodzaak, het ontbreken van volwaardige
alternatieven voor artikel 23 WRO, alsook op de waarborgen in het wetsvoorstel
voor een zorgvuldige omgang met gegevens door aangewezen private
organisaties. De Raad van State heeft geadviseerd om de kring van organisaties
die in aanmerking komen voor gegevensverstrekking op grond van artikel 23
WRO, scherper af te bakenen. Dit advies is opgevolgd.

Vragen Kamerfracties uit het verslag
Gegevensverstrekking aan private organisaties
•

De VVD vraagt hoe de regering kan waarborgen dat de private
organisaties zorgvuldig omgaan met persoonsgegevens die zij uit het
register onderwijsdeelnemers krijgen.
In uw beantwoording geeft u aan dat deze organisaties
verwerkingsverantwoordelijke zijn en zelf verantwoordelijk zijn voor
zorgvuldige omgang met persoonsgegevens. De AP houdt daar toezicht
op. Daarnaast zijn in het wetsvoorstel waarborgen ingebouwd voor een
zorgvuldige omgang met de gegevens: in het verstrekkingsbesluit van de
minister worden beperkingen en voorschriften gesteld, zoals een
bewaartermijn voor de gegevens of de voorwaarde dat medewerking aan
privacy-audits moet worden verleend.

•

De VVD vraagt of de onderwijsdeelnemers ervoor kunnen kiezen dat hun
gegevens niet met private organisaties worden gedeeld en zo nee,
waarom niet.
In het antwoord geeft u aan dat deze keuzemogelijkheid er niet is. De
grondslag voor gegevensverstrekking aan private organisaties is niet
gebaseerd op “toestemming”, maar op “uitoefening van een taak van
algemeen belang”. Voor de uitvoering van hun onderzoeken en het maken
van hun informatieproducten hebben de betrokken organisaties volledige
gegevens nodig. Omdat toestemming kan worden geweigerd of
ingetrokken, zou dat afbreuk doen aan de volledigheid van de gegevens
en dus aan de goede uitvoering van de onderzoeken en de
betrouwbaarheid en bruikbaarheid van de informatieproducten.

•

De SGP vraagt of momenteel sprake is gegevensverstrekking in strijd met
de wettelijke kaders.
In het antwoord geeft u aan dat de TK reeds in januari 2021 is
Pagina 3 van 4

Datum
11 februari 2022

geïnformeerd over dit wetsvoorstel en ook over het feit dat bepaalde
reeds bestaande gegevensverstrekkingen geen toereikende wettelijke
grondslag hebben. Deze gegevensverstrekkingen zijn echter noodzakelijk
en dat is de reden dat dit wetsvoorstel daarvoor een toereikende
wettelijke grondslag biedt.
•

PvdA, GroenLinks en SP verwijzen naar het kritische advies van de AP
over de noodzaak van gegevensverstrekking aan private organisaties. Zij
vragen naar de nadere onderbouwing van de noodzaak en of de AP zich
daardoor heeft laten overtuigen.
In de beantwoording geeft u aan dat het niet gebruikelijk is om - na
aanpassingen in het wetsvoorstel na ontvangst van het advies van de AP
– opnieuw het wetsvoorstel aan de AP voor te leggen. Aan het advies van
de AP is tegemoet gekomen door in de memorie van toelichting een
nadere onderbouwing te geven voor de noodzaak van de
gegevensverstrekking waarin uitvoerig is ingegaan op de proportionaliteit
en subsidiariteit. Het aangepaste wetsvoorstel met de nadere
onderbouwing is voor advies voorgelegd aan de Raad van State die bij
haar advisering toetst aan de noodzaak van gegevensverstrekking in
voorgenomen regelgeving. De Raad heeft geen opmerkingen gemaakt
over de noodzaak van de gegevensverstrekking aan private organisaties.

Gegevensverstrekking aan samenwerkingsverbanden passend onderwijs
•

De SP vraagt naar inzagerecht van ouders in de (gezondheids)gegevens
van hun kind in het register en tevens naar zeggenschap van ouders over
verstrekking van gegevens uit het register.
In de beantwoording geeft u aan dat ouders o.g.v. de AVG recht op
inzage hebben in alle persoonsgegevens over hun kind in het register.
Ouders hebben evenwel geen zeggenschap over de verstrekking van
gegevens aan de samenwerkingsverbanden. De grondslag voor
gegevensverstrekking is niet “toestemming”, maar “wettelijke
verplichting”. Samenwerkingsverbanden zijn bestuursorganen en hebben
wettelijke taken, zoals het verdelen van ondersteuningsmiddelen- en
voorzieningen. Voor een goede uitvoering van die taken moeten zij
beschikken over bepaalde gegevens uit het register. De grondslag
“toestemming” past daar niet goed bij, omdat toestemming kan worden
geweigerd of ingetrokken. Er gelden daarbij waarborgen voor de privacy
zoals dat de gegevens beschikbaar worden gesteld via een gesloten
omgeving waar alleen enkele medewerkers van het
samenwerkingsverband toegang toe hebben.

Pagina 4 van 4