4
Afscheid Kamerlid Jeanine HennisPlasschaert
Aan de orde is het afscheid van Kamerlid Jeanine HennisPlasschaert (VVD).
De voorzitter:
Ik begin met het voorlezen van de afscheidsbrief van
mevrouw Hennis-Plasschaert.
Geachte voorzitter,
Beste Khadija,
Bij het schrijven van een afscheidsbrief ontkom je er niet
aan om ook even terug te blikken op de periode die achter
je ligt.
Alweer vierentwintig jaar geleden zette ik de eerste stappen
op een pad dat nu een andere wending neemt. Ik ging van
start bij de Europese Commissie in Brussel. Na een paar
jaar verhuisde ik naar Letland. Voor diezelfde Commissie.
Een land waar de erfenissen van het Sovjetverleden, op dat
moment, nog goed voelbaar waren.
Het is geen geheim dat mijn Letse tijd een onuitwisbare
indruk op me heeft gemaakt. Meer dan ooit besefte ik dat
onze vrijheid fragiel is. Kostbaar. Een groot goed dat je
moet liefhebben en verdedigen. Het werd mijn rode draad.
Zo ook in 2004, toen ik voor de VVD mocht plaatsnemen in
het Europees Parlement.
In 2010 maakte ik de overstap naar de Tweede Kamer. Dat
was best even wennen. Den Haag als middelpunt van de
wereld. De mores. Fractiediscipline. Coalitieoverleg. Als
nieuw Kamerlid kwam ik er al snel achter dat "vrijheid" in
ieder geval niet betekent dat je interviews mag geven over
de portefeuilles van collega's. Al doende leert men. Wat
een vak. Maar vooral: wat een bijzonder en prachtig ambt.
Begin november 2012 trad ik aan als minister van Defensie
in Rutte II. Vijf intensieve jaren volgden. Een organisatie
met een duidelijke kerntaak: "beschermen wat ons dierbaar
is". Hier wil je voor knokken. Het ging niet vanzelf maar de
weg omhoog wordt inmiddels bewandeld. Defensie is er
echter nog niet. En ik hoop zeer dat ook de komende jaren
verder wordt doorgepakt. In een wereld waar conflicten en
instabiliteit welig tieren, kunnen we het ons nu eenmaal
niet veroorloven om weg te kijken.
Afgelopen oktober keerde ik terug in uw Kamer. Opnieuw
was het wennen. Maar opnieuw was het, boven alles, een
voorrecht.
En dan nu een volgende stap. Irak wordt de komende jaren
mijn standplaats. Een land dat voor grootse uitdagingen
staat. Een land waar mensen wonen zoals u en ik. Maar ook
een land waar een vrije en veilige omgeving geenszins een
gegeven is.
Voorzitter. Ik ben dankbaar voor de collegialiteit, steun en
support die ik steeds weer heb mogen ervaren. Van u allen,
en van mijn fractiegenoten in het bijzonder. Ook dank ik

Tweede Kamer

Afscheid Kamerlid Jeanine
Hennis-Plasschaert

nadrukkelijk alle medewerkers in welke functie dan ook. Zij
faciliteren ons op werkelijk álle mogelijke manieren en
maken een leven in dit huis nóg mooier. Grote, grote dank
daarvoor!
Ik geef toe: het Binnenhof verlaten, valt me zwaarder dan
ik op voorhand had verwacht.
Eén ding moet mij nog van het hart. De komende jaren viert
Nederland 75 jaar bevrijding en vrijheid. Daar mogen we
trots op zijn.
Tegelijkertijd worden verworvenheden en zekerheden, die
lange tijd zo rotsvast leken, in toenemende mate ter discussie gesteld. Ook het bestaansrecht van internationale instituten en samenwerkingsverbanden wordt steeds vaker in
twijfel getrokken. Maar het zoeken naar een zondebok voor
zaken die ons niet bevallen — al dan niet aangemoedigd
door "zij" die een karikatuur maken van wat er hier in Den
Haag, in Brussel of bijvoorbeeld New York gebeurt — is
niet zonder risico's.
Natuurlijk, niet alles laat zich altijd zomaar in klinkende
munt vertalen. De wereld is complex, problemen zijn ingewikkeld en de oplossingen zelden eenvoudig. Maar onder
de streep is de waarde van samenwerken immens. Vèrgaande polarisatie, in eigen land of daarbuiten, zal ons bitter
weinig brengen.
Mevrouw de Voorzitter, nogmaals grote dank!
Vele hartelijke groeten,
Jeanine Hennis-Plasschaert
(Applaus)
De voorzitter:
Geachte mevrouw Hennis-Plasschaert,
beste Jeanine,
Vandaag neem je afscheid van de Kamer, waarin je bij
elkaar ongeveer drie jaar hebt gezeten. Twee perioden was
je Kamerlid voor de VVD: van 2010 tot 2012 en van 2017 tot
nu. Je was een graag geziene gast in de media. Ook hier in
de Kamer kon je met veel mensen door één deur.
Niet alleen als Kamerlid, maar ook als lid van het Europees
Parlement en als minister van Defensie heb je laten zien
wat jouw stijl is. "Ontspannen toegankelijkheid", zo
omschreef het Parool het eerder dit jaar. Ik denk dat veel
mensen zich in die beschrijving zullen herkennen.
Het is jammer dat we daar in de Kamer niet méér van kunnen profiteren, nu je hebt gekozen voor een nieuw hoofdstuk in je leven. Je gaat leiding geven aan de missie van
de Verenigde Naties in Irak. Dat is een grote felicitatie
waard.
Het is een uitdaging én een eer, om te werken aan een —
in je eigen woorden — vrijere en veiligere omgeving voor
mensen zoals jij en ik. Tegelijkertijd is het geen geheim dat
ik het ontzettend jammer vind om opnieuw afscheid te
nemen van een volksvertegenwoordiger. In dit geval zelfs

12 september 2018
TK 108

108-4-1

iemand die bij de laatste verkiezingen 150.000 voorkeursstemmen heeft gekregen.

de vooravond staat van opnieuw zo'n bijzondere, intensieve
en vormende fase.

Ook de eerste periode dat je Kamerlid was, konden we maar
relatief kort van je genieten. Jouw politieke ster rees toen
zo snel, dat we je na twee jaar al moesten afstaan aan het
kabinet. Je werd de eerste vrouwelijke minister van Defensie
in Nederland. Je kwam terecht bij een organisatie die een
moeilijke tijd doormaakte: Defensie moest inkrimpen qua
personeel en het budget werd beperkt. Het maakte het voor
jou niet makkelijker om het vertrouwen van de militairen
te winnen. Maar dat lukte toen goed en ging steeds beter.

Heel veel dank voor je inzet in de afgelopen jaren. We
wensen je heel veel succes in je nieuwe baan als VN-chef
in Irak. Het is een mooie en gewichtige taak. Het schijnt
trouwens dat je al een tijdje Arabisch leert. Ik ben heel
benieuwd hoe dat inmiddels klinkt. En mocht je behoefte
hebben aan een overhoring, dan weet je me te vinden!

Soms kregen we iets van jouw originele aanpak te zien. In
2013 twitterde je een foto van jezelf in een sneeuwhol in
het noorden van Noorwegen. In die hut had je de nacht
doorgebracht met Nederlandse mariniers.

(Applaus)

Heel veel succes. Het ga je goed.

De voorzitter:
Dan schors ik nu de vergadering om afscheid te kunnen
nemen van mevrouw Hennis-Plasschaert.

(Hilariteit)
De vergadering wordt enkele ogenblikken geschorst.
De voorzitter:
Dat deed je omdat je zelf wilde voelen wat onze militairen
ondergaan. Dat vond je cruciaal voor een minister.
Het valt je zwaar, zo zei je net tegen mij, om Den Haag en
het Binnenhof te verlaten. Je gaf dat ook aan in je brief. En
dat is niet zo verwonderlijk. Er is veel gebeurd, ook in deze
plenaire zaal. Ik wil graag stilstaan bij twee voorbeelden
van jouw optreden in deze Kamer, waaruit blijkt uit wat
voor hout jij bent gesneden.
Een eerste voorbeeld brengt ons terug naar het moeilijke
debat van bijna een jaar geleden, over het ongeluk met een
mortier in Mali. In alle waardigheid heb jij op die dinsdag
eerst uitvoerig verantwoording afgelegd voor het beleid
dat je als bewindspersoon had gevoerd. Terwijl sommige
Kamerleden direct aandrongen op je vertrek, besefte jij hoe
belangrijk het is voor de Nederlandse democratie dat een
minister zich ten overstaan van de Kamer verantwoordt
voor haar beleid. Pas tegen het einde van het debat diende
je je ontslag in, omdat je je ministeriële verantwoordelijkheid erkende. Respect daarvoor. Hoe moeilijk het voor jou
persoonlijk ook was, je liet zien hoe belangrijk staatsrechtelijke zuiverheid voor jou was. Dat waardeer ik enorm.
Een tweede voorbeeld van jouw kenmerkende optreden in
de Kamer komt uit je eerste periode als Kamerlid, voor
Rutte-I. Je voelt 'm al aankomen. Je was in het Europees
Parlement gewend om ideologisch voluit te gaan, zoals je
dat noemde. Nu zat je met dichtgetimmerde coalitieakkoorden waar je je aan moest houden. Daar komt-ie: de weigerambtenaar, die weigerde om homo's te trouwen. Daar was
je fel tegenstander van. Toch stemde je tegen afschaffing
van die mogelijkheid. Coalitiediscipline! Je had het daar
moeilijk mee. Dat liet je ook merken. Die duidelijkheid is
heel kenmerkend voor jou. Er niet omheen draaien, geen
verbloemend verhaal vertellen, maar duidelijk maken dat
je ervan baalde. Je hebt heel veel meloenen doorgeslikt,
zeggen we tegenwoordig over zoiets.
Tegelijkertijd bleef je glashelder over je liberale idealen, die
eind jaren negentig waren gerijpt toen je in post-Sovjet
Letland werkte. Eén van de mooiste en meest vormende
periodes in je leven, zei je daar zelf over. Ik denk dat je aan

Tweede Kamer

Afscheid Kamerlid Jeanine
Hennis-Plasschaert

12 september 2018
TK 108

108-4-2