4
Vragenuur: Vragen Ronnes
Vragen van het lid Ronnes aan de minister voor Wonen en
Rijksdienst over het bericht "Woningcorporaties: vluchteling
moet woning delen".

De heer Ronnes (CDA):
Voorzitter. Niet alleen het artikel afgelopen vrijdag in de
Volkskrant heeft ons zorgen gebaard, maar ook de signalen
die wij uit alle hoeken van Nederland ontvangen dat de
druk op de wachtlijsten in de huurmarkt schrikbarend toeneemt. Wij kunnen er met z'n allen op wachten, maar wij
weten dat die druk nog verder toe zal nemen. De insteek
van de CDA-motie over statushouders die de Kamer
recentelijk heeft aangenomen, was dat wij een oplossing
willen voor het probleem van verdringing op de lijst van
woningzoekenden. Wij vinden het niet uit te leggen dat de
lijst van woningzoekenden overal in het land groeit en de
wachttijd nu nog verder oploopt. Wij willen expliciet aandacht voor verdringing op de lijst van woningzoekenden,
nu en niet over zes weken!
Aedes signaleerde in de Volkskrant ook een aantal extra
knelpunten die ontstaan door de nieuwe Woningwet. De
reactie van de minister in de Volkskrant verbaasde ons: "De
belemmeringen zijn bij ons bekend en we nemen ze zeer
serieus" en "Voor 1 november stuurt de minister een brief
naar de Tweede Kamer waarin hij daarop antwoord geeft."
Wij hebben de volgende vragen aan de minister omtrent
deze publicatie. Waarom wacht de minister met de brief tot
1 november? Wat weten wij nog niet? Alle feiten zijn toch
bekend? Als het dak lekt en ik bel de loodgieter, dan vind
ik de mededeling dat er over zes weken een brief komt ook
geen goed antwoord. Kan de minister reageren op de
belemmeringen die de corporaties bij monde van Aedes
zien? Is de minister bereid om te bekijken of de verkoop
van huurwoningen door corporaties onmiddellijk gestopt
kan worden en of er via een financiële compensatie voor
gezorgd kan worden dat de nieuwbouw niet stilvalt? Tot
slot, wat gaat de minister vanaf nu meer doen aan de verdringing op de lijst van woningzoekenden? Wij kunnen het
op deze manier niet meer uitleggen.

Minister Blok:
Voorzitter. De heer Ronnes wijst er terecht op dat de grote
toestroom van vluchtelingen ook tot extra druk op de
woningmarkt leidt. In plaatsen waar de woningmarkt krap
is, leidt die ertoe dat er nog meer spanning komt op het
aanbod aan sociale huurwoningen. Dat is ook de reden
waarom wij ongeveer een week geleden ook in deze
samenstelling in de Kamer gedebatteerd hebben over te
nemen maatregelen. Dat is ook de reden waarom ik afgelopen week met Aedes en de Vereniging van Nederlandse
Gemeenten om de tafel heb gezeten om te spreken over
die maatregelen. Dat overleg verliep in goede sfeer. Daar
hebben wij afgesproken een aantal maatregelen nader uit
te werken en over twee weken weer bij elkaar te komen,
omdat de precieze maatregelen vaak nog een uitwerkingsslag vragen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ronnes

Dat betekent niet, zoals de heer Ronnes suggereert, dat er
in de tussentijd wordt stilgezeten, want het probleem is
inderdaad urgent. Dat is de reden waarom het Centraal
Orgaan opvang asielzoekers, dat de eerste opvang verleent,
vorige week bekend heeft gemaakt dat het gemeentelijk
zelfzorgarrangement open wordt gesteld. Dat betekent dat
mensen met een status in de positie zijn om uitgeplaatst te
worden, bijvoorbeeld in de vorm van opvang bij particulieren, maar ook in de vorm van tijdelijke woonruimte. Dat
sluit precies aan bij de wens die in de Kamer leefde tijdens
het debat van vorige week. Er is helemaal geen sprake van
stilzitten, wel van maatregelen nemen waar dat mogelijk
is. Met Aedes heb ik inderdaad een aantal mogelijke
belemmeringen besproken. Zoals de heer Ronnes weet is
de Woningwet net met Kamerbrede steun gewijzigd, op
basis van goede redenen, want er was veel misgegaan. Het
kan zijn dat dit op een onderdeel nu zou kunnen knellen.
Hiernaar wordt gekeken.
De heer Ronnes sprak tot mijn verbazing over een onmiddellijke stop op de verkoop van huurwoningen. Dit is iets
wat uitgebreid hier met de Kamer is besproken. Ik dacht
dat ook het CDA steeds van mening was dat dit nu typisch
iets is waarover in lokale afspraken beslist moet worden.
Het kan verstandig zijn om bijvoorbeeld duurdere huurwoningen te verkopen om de opbrengst te investeren in
goedkopere huurwoningen, want daar zit de vraag. Het
helpt niet om dan met een verbod te komen. Een van de
leerzame punten van de Algemene Beschouwingen van
vorige week was dat sommige partijen een tegenbegroting
hadden ingediend. Dat siert hen altijd. Ik meen dat de
ChristenUnie ook geld voor dit doel heeft vrijgemaakt. Het
CDA doet dit niet en dat mag. De heer Ronnes en ik zijn het,
als het over financiën gaat, sinds vorige week 100% met
elkaar eens.
De heer Ronnes (CDA):
Ik reageer kort op het punt over de financiële onderbouwing,
omdat ik daarop word aangevallen. Volgens mij was het
een collega-minister van de minister die afgelopen weekeinde liet merken dat er extra geld beschikbaar is voor de
vluchtelingenproblematiek. Het zou misschien goed zijn
dat de minister in deze zaak met de minister van Financiën
om de tafel gaat zitten om te bekijken of dit een oplossing
kan bieden.
Daarnaast hebben we inderdaad een uitgebreide discussie
gevoerd over het beleid dat er nu is. Wij zien dat er noodmaatregelen nodig zijn. Er is noodverband nodig voor de
urgentie die er nu is ontstaan. Wat ons betreft moeten we
dan niet stilzitten. Ik constateer dat de minister niet stilzit,
maar er mag een tandje bij.
Minister Blok:
Ik dank de heer Ronnes voor de laatste opmerking dat wij
beiden constateren dat er niet wordt stilgezeten en dat er
daarnaast sprake is van urgentie. Bij dit onderwerp is het
vinden van geld, zoals altijd, een kwestie van schrapen en
keuzen maken in tijden van schaarste. Noch de minister
van Financiën, noch de heer Ronnes, noch ik hebben zomaar
een grote zak extra geld tot onze beschikking. Dit is ook de
reden waarom ik in gesprek ben met de Kamer, met Aedes
en met de VNG over de vraag hoe wij met de bestaande
middelen beter kunnen omgaan. Het was de heer Ronnes
zelf die terecht in het debat van een week geleden de vraag

22 september 2015
TK 4

4-4-1

stelde of wij niet meer mensen in één huis kunnen huisvesten. Het platform welkom thuis, dat hierover kennis deelt
en uitbreidt, heeft een informatieblad uitgebracht waarmee
gemeenten en woningcorporaties hierbij kunnen worden
geholpen. Dit toont helder aan dat er qua regelgeving over
het algemeen geen belemmeringen zijn. Er is ook geen
norm van twee statushouders per woning, het mogen er
meer zijn. Het is juist met dit soort oplossingen dat wij,
zonder dat we daarvoor grote potten extra geld beschikbaar
hebben, toch kunnen zorgen dat mensen snel gehuisvest
worden en dat de druk op de woningmarkt wordt verminderd.

Mevrouw Karabulut (SP):
Ik wil iets rechtzetten, voorzitter.

De heer Ronnes (CDA):
Ik constateer dat de minister het met mij eens is dat een
dergelijk antwoord niet uit hoeft te blijven tot 1 november,
maar dat dit acties zijn die met onmiddellijke ingang wijd
gecommuniceerd kunnen worden naar alle betrokkenen
die te maken hebben met de huisvesting van onder anderen
de statushouders.

De voorzitter:
Ik weet zeker dat u daarover op een later moment weer met
de minister in debat gaat.

Minister Blok:
We zijn het ook daarover eens. Voor zowel het zelfzorgarrangement dat vorige week is opengesteld, als voor de
informatie over het huisvesten van mensen in gemeenten,
het gemeentelijke zelfzorgarrangement, hebben we niet
gewacht tot de brief van 1 november.
Mevrouw Karabulut (SP):
Er is één grote belemmering om de almaar groeiende
woningnood in Nederland op te lossen en dat is deze
minister. Hij zou huizen moeten bouwen, blok voor blok
voor blok. Hij heft echter een belasting, zadelt gemeenten
op met de groeiende woningnood en laat gemeenten nu
ook nog extra statushouders huisvesten. Wil de minister
van Wonen zijn verantwoordelijkheid nemen en corporaties
de middelen geven om te bouwen en te stoppen met de
verkoop van tienduizend sociale huurwoningen? Dit laatste
is nog niet gebeurd en de minister kan daar een stokje voor
steken. Nee, voorzitter, de minister zou dat moeten doen!
Minister Blok:
In Nederland bouwt niet de minister voor Wonen. Dat is
eigenlijk nooit zo geweest. In de wederopbouwtijd was er
een centrale planning. Die hebben we gelukkig achter ons
gelaten. Corporaties of particulieren bouwen. Corporaties
bouwen daadwerkelijk; mevrouw Karabulut kent de rapporten daarover. Het afgelopen jaar zijn er duizenden woningen
gebouwd. De planning is dat er duizenden sociale huurwoningen gebouwd worden. De verhuurderheffing, waartegen
mevrouw Karabulut zo graag ageert, heeft daaraan niet in
de weg gestaan. De verkoop van huurwoningen is echt een
lokale afweging. Ik was gisteren nog in Tilburg, waar ook
lokaal de afweging wordt gemaakt dat er behoefte is aan
goedkope sociale huurwoningen. Om die reden worden in
Tilburg duurdere sociale huurwoningen verkocht en wordt
de opbrengst daarvan geïnvesteerd in goedkopere woningen omdat daar de vraag ligt. Dat speelt niet alleen in Tilburg, maar ook op veel andere plaatsen in het land. Juist
dat maatwerk maak je onmogelijk wanneer je, zoals
mevrouw Karabulut suggereert, een verbod zou uitvaardigen.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ronnes

De voorzitter:
U kunt een persoonlijk feit maken.
Mevrouw Karabulut (SP):
De minister stelt iets wat niet waar is. Een aantal gemeenten
waar deze woningen in de verkoop staan, wil absoluut niet
dat die verkocht worden.

De heer Madlener (PVV):
Meerdere asielzoekers in één woning plaatsen is geen
oplossing. Meer huurwoningen bouwen is geen oplossing.
Wat er moet gebeuren is dat de grenzen dichtgaan en dat
de voorrangsregeling voor asielzoekers voor een sociale
woning stopt. Zo veel mensen in Nederland willen dat de
grenzen dichtgaan en dat asielzoekers geen voorrang krijgen. Hoe kan het dan dat als ik een motie indien om die
voorrangsregeling te stoppen, zo veel grote partijen, op de
PVV na alle partijen in deze Kamer, dus inclusief SP, PvdA
en VVD, tegen het stoppen van die voorrangsregeling zijn?
De voorzitter:
Is dat een vraag aan de minister?
De heer Madlener (PVV):
Ja. Ik vraag aan de minister hoe het kan dat als Nederland
niet zo veel asielzoekers wil opvangen, de regering toch
maar doorgaat met het uitdelen van gratis woningen,
waardoor een enorme aanzuigende werking ontstaat.
Minister Blok:
De heer Madlener roept ertoe op om de grenzen te sluiten
en geen woningen toe te wijzen. Nederland heeft het
Vluchtelingenverdrag ondertekend. Dat houdt in dat wanneer mensen vervolgd worden of uit een oorlogssituatie
komen, zij hier bescherming krijgen, in ieder geval voor de
duur van de oorlog. Dat houdt ook in dat zij gedurende die
periode een dak boven hun hoofd krijgen. In gemeenten
met een huisvestingsverordening horen de mensen met
een vluchtelingenstatus bij de groepen met voorrang. Als
dat niet zo zou zijn, zouden mensen eindeloos in asielzoekerscentra gehuisvest moeten worden. De kosten daarvan
zijn nog hoger. Het is bovendien menselijkerwijs niet aantrekkelijk. Dat zijn de redenen waarom ervoor is gekozen
om op deze manier mensen uit de grote asielzoekerscentra
uit te laten stromen. We zeggen wel: laten we grote
instroom zo veel mogelijk opvangen via tijdelijke bouw en
flexibele huisvesting.
De heer Albert de Vries (PvdA):
In de asielzoekerscentra wonen 13.000 statushouders die
we eigenlijk een woning zouden moeten gunnen. Tegelijk

22 september 2015
TK 4

4-4-2

zijn de wachtlijsten voor de Nederlandse woningzoekenden
ook gigantisch. Ik ga ervan uit dat de minister met Aedes
besproken heeft om additionele woonruimte toe te voegen
aan de voorraad, want anders krijgen we een verdringing
omdat de hoeveelheid statushouders straks zo toeneemt
dat de Nederlandse woningzoekenden niet meer aan bod
komen. Mijn eerste vraag is: gaat het over additionele
woonruimte en kan het ook gaan om tijdelijke toevoegingen
aan de voorraad, bijvoorbeeld voor de korte termijn?
De voorzitter:
Dank u wel.
De heer Albert de Vries (PvdA):
Ik wilde nog één vraag stellen.

via het zelfzorgarrangement, omdat dat zich bij uitstek leent
voor de opvang bij particulieren. Bij een aanspraak op een
uitkering is er veel maatwerk mogelijk. Ik ben graag bereid
om het informatieblad van het Platform Welkom Thuis dat
daarover gaat, ook aan de commissie Wonen toe te sturen.
Dat geeft een keurig overzicht van de gevallen waarin er
wel of geen gevolgen zijn. Dat valt eigenlijk wel mee, maar
dat illustreert nog eens hoe belangrijk het is om helder te
communiceren over wat er wel of niet kan. Daarbij ligt ook
de vraag op tafel of het nodig is om aanvullende maatregelen te nemen. Daarvoor vraag ik nog even de tijd, tot uiterlijk
1 november, zoals ik met de Kamer heb afgesproken.
De heer Van Vliet (Van Vliet):
…
De voorzitter:
U stond er eerder.

De voorzitter:
Heel snel.
De heer Albert de Vries (PvdA):
Wordt bij de maatregelen waarover gedacht wordt,
betrokken dat corporaties ander budget kunnen beheren
en wordt erover gedacht om ook opvanggelden te investeren?
Minister Blok:
De heer De Vries vraagt of er gesproken is over uitbreiding
van de voorraad. Dat is natuurlijk besproken in de vorm
van tijdelijke, flexibele woonruimte. Zoals ik al eerder met
de Kamer heb gedeeld, laat de structurele vraag naar sociale
huurwoningen geen grote stijging zien. Het verschilt wel
van plaats tot plaats, maar landelijk is dat zeker niet het
geval. Dat wordt erkend, ook door gemeenten en woningcorporaties. Daarom ligt de opgave vooral in het snel toevoegen van flexibele woonruimte. Daarbij kijken we inderdaad naar bijvoorbeeld de regeling die woningcorporaties
niet toestaat om beheer voor anderen te doen. Deze is heel
bewust in de Woningwet gezet, omdat we niet terug willen
naar een situatie waarin de risico's bij de woningcorporatie
liggen, dus bij de huurders, en de voordelen bij een particulier. Dit is typisch een van de dingen die aan de orde zijn
geweest en die worden uitgewerkt. Als dat knelt, sta ik zeker
open voor aanpassing.
De heer Voordewind (ChristenUnie):
Nog een vraag over het overleg dat de minister heeft
gevoerd met de woningcorporaties en de VNG. Er is inderdaad een motie aangenomen door de Kamer en die wordt
door de minister besproken. Zijn daarbij ook aan de orde
geweest de onderwerpen die in de motie stonden: het
inhouden van subsidie, wanneer gastgezinnen of particulieren asielzoekers opvangen, korting van uitkeringen en
andere belemmeringen? Wanneer hoort de Kamer daarover
terug?

De heer Van Vliet (Van Vliet):
Dank u wel, voorzitter. We hebben volgende week een AO
over woningcorporaties, maar dat loopt volgens mij samen
met de Algemene Financiële Beschouwingen. Daarom stel
ik hierover nu even een vraag, vooruitlopend op de
behandeling van de begroting voor Wonen en Rijksdienst.
Als we heel veel woningen moeten reserveren voor statushouders, staat dat dan op gespannen voet met het passend
toewijzen, waaraan woningcorporaties moeten voldoen?
Minister Blok:
Een statushouder zal over het algemeen zeker in het begin
een uitkering hebben en dus een laag inkomen en zal om
die reden profiteren van passend toewijzen. Dat betekent
dat het aanbod aan woningen met een lage huur daarmee
groter is, dus ik zie juist geen spanning.
Mevrouw Voortman (GroenLinks):
Ik ben blij dat de minister snel in overleg is getreden met
de VNG en Aedes over hoe op korte termijn woningen
gerealiseerd kunnen worden voor deze groep mensen. Het
is ook goed dat er wordt ingezet op tijdelijke woningen.
Daarnaast mis ik nog even wat de minister gaat doen aan
de leegstand. Ik denk dat leegstaande kantoorgebouwen,
in het bijzonder leegstaande rijkskantoren, ook benut kunnen worden voor het huisvesten van vluchtelingen. Kan
het kabinet daar ook naar kijken?

Minister Blok:
Ook de onderwerpen die de heer Voordwind in het overleg
van vorige week heeft genoemd en nu noemt, zijn daarbij
aan de orde geweest. Voor een deel worden die geregeld

Minister Blok:
Zeker. De vraag van mevrouw Voortman is zeer ter zake
doende. Kantoren van het Rijksvastgoedbedrijf en andere
lege gebouwen, zoals kazernes en voormalige gevangenissen, worden op dit moment ingezet. Waarschijnlijk heeft
mevrouw Voortman gehoord van het beschikbaar stellen
van een koepelgevangenis aan het COA, net als van de
voormalige officierskazerne in Weert; beide gebouwen
komen uit de voorraad van het Rijksvastgoedbedrijf. Voor
gebouwen die het COA niet in kan zetten, zijn we inderdaad
aan het kijken naar die tweede optie; het ombouwen voor
tijdelijke huisvesting. Dat hoort ook typisch bij het pakket
dat ik nu met Aedes en VNG bespreek.

Tweede Kamer

22 september 2015
TK 4

Vragenuur: Vragen Ronnes

4-4-3

De voorzitter:
Dank u wel voor uw antwoorden en dank voor uw komst
naar de Kamer.

Tweede Kamer

Vragenuur: Vragen Ronnes

22 september 2015
TK 4

4-4-4