STAATSCOURANT

Nr. 52922
26 oktober
2020

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Besluit van 13 oktober 2020, nr. 3003480, tot wijziging van het Besluit van de
Minister van Veiligheid en Justitie van 2 maart 2017, nr. 2050307, tot
vaststelling van de lijst met organisaties die een bedreiging vormen voor de
nationale veiligheid
In overeenstemming met het gevoelen van de Rijksministerraad;
Gelet op artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap;
Besluit:
Artikel 1 van het besluit van de Minister van Veiligheid en Justitie van 2 maart 2017, nr. 2050307, tot
vaststelling van de lijst met organisaties de een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid komt
als volgt te luiden:
Artikel 1:
De organisaties op de lijst, bedoeld in artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap,
zijn:
1. Al Qa’ida en organisaties die gelieerd zijn aan al Qa’ida;
2. Islamitische Staat in Irak en al-Sham (ISIS) en organisaties die gelieerd zijn aan ISIS;
3. Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) en organisaties die gelieerd zijn aan HTS.
Artikel 2
Dit besluit treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant
waarin het wordt geplaatst.
Dit besluit zal met de toelichting in de Staatscourant, in het Afkondigingsblad van Aruba, in het
Publicatieblad van Curaçao en in het Afkondigingsblad van Sint Maarten worden geplaatst.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

1

Staatscourant 2020 nr. 52922

26 oktober 2020

TOELICHTING
Op grond van artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap kan de Minister van
Justitie en Veiligheid, in het belang van de nationale veiligheid, het Nederlanderschap intrekken van
een persoon die zich buiten het Koninkrijk bevindt, indien uit zijn gedragingen blijkt dat hij zich heeft
aangesloten bij een organisatie die door Onze Minister, in overeenstemming met het gevoelen van de
Rijksministerraad, is geplaatst op een lijst van organisaties die deelnemen aan een nationaal of
internationaal gewapend conflict en een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid.
Tevens kan de Minister van Justitie en Veiligheid op grond van artikel 3 van de Tijdelijke wet bestuurlijke maatregelen terrorismebestrijding, indien dat noodzakelijk is met het oog op de bescherming van
de nationale veiligheid, aan een persoon een verbod opleggen het Schengengebied te verlaten, indien
ten aanzien van deze persoon het gegronde vermoeden bestaat dat deze zich buiten dit grondgebied
zal begeven met als doel zich aan te sluiten bij een organisatie die is geplaatst op de lijst van
organisaties, bedoeld in artikel 14, vierde lid, van de Rijkswet op het Nederlanderschap.
Het besluit van 2 maart 2017 is op 13 oktober 2020 gewijzigd. Vanaf deze datum staan ook organisaties
die gelieerd zijn aan HTS op de lijst van organisaties die een bedreiging vormen voor de nationale
veiligheid.

Toepassing van de lijst
Voor de toepassing van deze bepaling is een lijst vastgesteld van terroristische organisaties die een
bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Deze lijst bevat enkel terroristische organisaties die
op het moment van vaststellen een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid van Nederland,
met inbegrip van de veiligheid van de andere landen binnen het Koninkrijk.
Met deze lijst wordt voor een ieder voorzienbaar dat het voornemen tot aansluiten of het daadwerkelijk aansluiten bij een organisatie op deze lijst tot gevolg kan hebben dat respectievelijk het Nederlanderschap wordt ingetrokken of een uitreisverbod wordt opgelegd. Het aansluiten bij een terroristische
organisatie, ook al is deze niet opgenomen op de voorliggende lijst, is en blijft een strafbaar feit.

De organisaties op de lijst
De lijst bestaat uit organisaties die deelnemen aan een nationaal of internationaal gewapend conflict
en een bedreiging vormen voor de nationale veiligheid. Het gaat hierbij om een zeer selecte categorie
organisaties, waarover in redelijkheid geen twijfel bestaat over de plaatsing op de lijst. Deze organisaties of entiteiten komen ook voor op sanctielijsten van de Verenigde Naties of de Europese Unie, de
aliassen die aldaar worden genoemd zijn ook van toepassing op deze lijst.
De nationale veiligheid is in het geding als vitale belangen van onze staat of onze samenleving
zodanig bedreigd worden dat sprake is van – potentiële – maatschappelijke ontwrichting. De bedreiging voor de nationale veiligheid wordt bezien vanuit een anti-Nederlandse of antiwesterse gezindheid
in combinatie met het plegen van geweld tegen Nederlandse en/of westerse belangen, dan wel het
hebben van een intentie daartoe. Dit zijn organisaties die:
a) geweld gebruiken om hun ideologische doeleinden te verwezenlijken/een ideologie hanteren
waarvan geweld deel uitmaakt;
b) daarbij een anti-Nederlandse of antiwesterse dus daarmee ook een anti-Nederlandse agenda
hanteren; en
c) deze agenda ook in de praktijk brengen, aanslagen plegen of hebben gepleegd tegen en in het
Westen.
Organisaties worden geacht een gevaar voor de nationale veiligheid te vormen als zij in de afgelopen
tien jaar uit ideologische motieven dreigen met geweld, dan wel geweld voorbereiden of plegen in en
tegen het Westen en daarmee ook tegen het Koninkrijk, onderdanen van het Koninkrijk of belangen
van het Koninkrijk. De lijst bevat organisaties die deelnemen aan een nationaal of internationaal
gewapend conflict en waarbij Nederlanders zich hebben aangesloten, of waarvan het voorstelbaar
wordt geacht dat Nederlanders zich zullen aansluiten (bijvoorbeeld door de nabijheid en bereikbaarheid van de organisatie). Voor de plaatsing op de lijst is het niet van belang welke ideologie ten
grondslag ligt aan het terrorisme. De dreiging voor de Nederlandse nationale veiligheid is doorslaggevend voor de plaatsing op de lijst. De lijst is niet statisch. De minister van Justitie en Veiligheid kan, in
overeenstemming met het gevoelen van de Rijksministerraad, organisaties toevoegen dan wel
schrappen.

2

Staatscourant 2020 nr. 52922

26 oktober 2020

Voor het plaatsen van de organisaties op de lijst zijn alle gekende terroristische organisaties beoordeeld op eerdergenoemde criteria. Slechts één schrijfwijze van de organisatie opgenomen. Aliassen
van een organisatie op de lijst worden ook tot de lijst gerekend.
Er zijn veel terroristische organisaties in de wereld. Een deel van hen heeft zich gelieerd aan de nu
dominante, te weten al Qa’ida en ISIS. Onder ‘liëren’ wordt verstaan, dat het leiderschap van de
organisatie trouw heeft gezworen aan de leider van al Qa’ida, respectievelijk ISIS of Hay’at Tahrir
al-Sham (HTS), dan wel openlijk steun heeft uitgesproken voor of heeft verleend aan een van deze
organisaties en de daarbij horende gewelddadige en antiwesterse ideologie. Ook personen die zich
aansluiten bij deze kleinere jihadistische organisaties zijn in beginsel een gevaar voor de nationale
veiligheid. Het jihadistische speelveld is onoverzichtelijk en veranderlijk. Op de lijst van organisaties
zijn daarom alleen de ‘moederorganisaties’ al Qa’ida, ISIS en HTS opgenomen. De gelieerde organisaties zijn niet afzonderlijk genoemd.

De organisaties
De lijst bevat de volgende organisaties:
1. Al Qa’ida en organisaties die gelieerd zijn aan al Qa’ida
Al Qa’ida is een internationale jihadistische organisatie die zich expliciet ook met geweld richt
tegen westerse doelwitten. Meerdere Nederlanders hebben zich aangesloten bij al Qa’ida of een
van de aan al Qa’ida gelieerde organisaties. Al Qa’ida staat op diverse internationale lijsten van
terroristische organisaties waaronder die van de Verenigde Naties en de Europese Unie.
Jihadistische organisaties zijn per definitie gewelddadig. Geweld als middel tot het bereiken van
het doel is immers een onlosmakelijk deel van de jihadistische ideologie. Geweld is volgens
jihadisten zelfs de enige wijze waarop het doel te bereiken is. Dat onderscheidt de jihadisten van
andere islamistische groeperingen. Het doel van jihadisten is een wereldwijd kalifaat, hetgeen per
definitie westerse, en daarmee belangen van het Koninkrijk schaadt. Niet alleen staat het jihadistische staats- en maatschappijbeeld haaks op de open, democratische samenleving, waarin
universele mensenrechten worden gerespecteerd; in het door jihadisten nagestreefde wereldwijde
kalifaat is in geografische zin letterlijk geen plaats voor westerse staten of democratieën. Het
jihadisme is een mondiale stroming die geen enkele territoriale begrenzing kent of erkent.
Bovendien is de jihadistische propaganda doorspekt met antiwesterse retoriek en roepen
meerdere jihadistische organisaties op tot geweldsdaden in en tegen het Westen. Dat geweld is
volgens de ideologie een individuele verplichting voor iedere moslim. Nederlanders die zich
voegen bij jihadistische organisaties vormen vanwege de hier geschetste ideologische uitgangspunten een gevaar voor de nationale veiligheid.
2. ISIS en organisaties die gelieerd zijn aan ISIS
Islamitische Staat in Irak en al-Sham (ISIS) is een internationale jihadistische organisatie die zich
expliciet ook met geweld richt tegen westerse doelen. Meerdere Nederlanders hebben zich
aangesloten bij ISIS of een van de aan ISIS gelieerde organisaties. ISIS staat op diverse internationale lijsten van terroristische organisaties waaronder die van de Verenigde Naties en de
Europese Unie.
Jihadistische organisaties zijn per definitie gewelddadig. Geweld als middel tot het bereiken van
het doel is immers een onlosmakelijk deel van de jihadistische ideologie. Geweld is volgens
jihadisten zelfs de enige wijze waarop het doel te bereiken is. Dat onderscheidt de jihadisten van
andere islamistische groeperingen. Het doel van jihadisten is een wereldwijd kalifaat, hetgeen per
definitie westerse, en daarmee belangen van het Koninkrijk schaadt. Niet alleen staat het jihadistische staats- en maatschappijbeeld haaks op de open, democratische samenleving, waarin
universele mensenrechten worden gerespecteerd; in het door jihadisten nagestreefde wereldwijde
kalifaat is in geografische zin letterlijk geen plaats voor westerse staten of democratieën. Het
jihadisme is een mondiale stroming die geen enkele territoriale begrenzing kent of erkent.
Bovendien is de jihadistische propaganda doorspekt met antiwesterse retoriek en roepen
meerdere jihadistische organisaties op tot geweldsdaden in en tegen het Westen. Dat geweld is
volgens de ideologie een individuele verplichting voor iedere moslim. Nederlanders die zich
voegen bij jihadistische organisaties vormen vanwege de hier geschetste ideologische uitgangspunten een gevaar voor de nationale veiligheid.
3. Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) en organisaties die gelieerd zijn aan HTS
Hay’at Tahrir al-Sham is sinds januari 2017 de nieuwe naam van Jabhat Fath al-Sham (opvolger
van Jabhat al-Nusra), de aan al Qa’ida gelieerde jihadistische Syrische strijdgroep. Hoewel de
organisatie bij de naamsverandering naar Jabhat Fath al-Sham heeft aangekondigd zich los te
hebben gemaakt van al Qa’ida, is aan het jihadistische gedachtegoed weinig of niets veranderd.
Meerdere Nederlanders hebben zich aangesloten bij (voorgangers van) Hay’at Tahrir al-Sham.
Jihadistische organisaties zijn per definitie gewelddadig. Geweld als middel tot het bereiken van
het doel is immers een onlosmakelijk deel van de jihadistische ideologie. Geweld is volgens
jihadisten zelfs de enige wijze waarop het doel te bereiken is. Dat onderscheidt de jihadisten van

3

Staatscourant 2020 nr. 52922

26 oktober 2020

andere islamistische groeperingen. Het doel van jihadisten is een wereldwijd kalifaat, hetgeen per
definitie westerse, en daarmee belangen van het Koninkrijk schaadt. Niet alleen staat het jihadistische staats- en maatschappijbeeld haaks op de open, democratische samenleving, waarin
universele mensenrechten worden gerespecteerd; in het door jihadisten nagestreefde wereldwijde
kalifaat is in geografische zin letterlijk geen plaats voor westerse staten of democratieën. Het
jihadisme is een mondiale stroming die geen enkele territoriale begrenzing kent of erkent.
Bovendien is de jihadistische propaganda doorspekt met antiwesterse retoriek en roepen
meerdere jihadistische organisaties op tot geweldsdaden in en tegen het Westen. Dat geweld is
volgens de ideologie een individuele verplichting voor iedere moslim. Nederlanders die zich
voegen bij jihadistische organisaties vormen vanwege de hier geschetste ideologische uitgangspunten een gevaar voor de nationale veiligheid.
De Minister van Justitie en Veiligheid,
F.B.J. Grapperhaus

4

Staatscourant 2020 nr. 52922

26 oktober 2020