Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2017–2018

34 864

Wijziging van de Omgevingswet en enkele
andere wetten met het oog op het beschermen
van de bodem, met inbegrip van het grondwater,
en het duurzaam en doelmatig gebruik van de
bodem (Aanvullingswet bodem Omgevingswet)

Nr. 2

VOORSTEL VAN WET
Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden,
Prins van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.
Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:
Alzo Wij in overweging genomen hebben dat het wenselijk is om de
Omgevingswet aan te vullen met regels met het oog op de bescherming
van de bodem, met inbegrip van het grondwater, en het duurzaam en
doelmatig gebruik van de bodem;
Zo is het, dat Wij, de Afdeling advisering van de Raad van State
gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

HOOFDSTUK 1 WIJZIGINGEN IN DE OMGEVINGSWET

Artikel 1.1 (Omgevingswet)
De Omgevingswet wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 2.28 wordt als volgt gewijzigd:
1. De punt aan het slot van onderdeel g wordt vervangen door een
komma.
2. Na onderdeel g wordt een onderdeel toegevoegd, luidende:
h. het beschermen van de gezondheid en het milieu, met betrekking tot
het beschermen van de bodem of het voorkomen van onaanvaardbare
risico’s voor de gezondheid vanwege het gebruik van de bodem.

kst-34864-2
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

1

B
Aan artikel 4.12, eerste lid, onder a, wordt een onderdeel toegevoegd,
luidende:
3°. met betrekking tot het op of in de bodem brengen van meststoffen,.
C
Aan artikel 10.3 wordt een lid toegevoegd, luidende:
5. Een rechthebbende gedoogt maatregelen, in het kader van het
beschermen van de kwaliteit van grondwaterlichamen, opgenomen in:
a. een regionaal waterprogramma als bedoeld in artikel 3.8,
b. een programma van een waterschap als bedoeld in artikel 3.7, of
c. een programma van het college van burgemeester en wethouders.
D
Na artikel 10.10 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 10.10a (gedoogplicht maatregelen toevalsvondst van
verontreiniging op of in de bodem)
1. Een rechthebbende gedoogt dat tijdelijke beschermingsmaatregelen
als bedoeld in artikel 19.9c worden uitgevoerd ter voorkoming of
beperking van onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid als gevolg van
blootstelling aan verontreiniging van de bodem.
2. Artikel 5:27 van de Algemene wet bestuursrecht is van overeenkomstige toepassing.
E
In artikel 10.13 wordt een artikel toegevoegd, luidende:
Artikel 10.13a (gedoogplicht nazorg)
Het college van burgemeester en wethouders kan aan een rechthebbende een gedoogplicht opleggen voor:
a. het verrichten van onderzoek naar verontreiniging van de bodem
voor het vaststellen van de doeltreffendheid en effecten van maatregelen
ter uitvoering van regels over milieubelastende activiteiten op grond van
artikel 4.1 of 4.3, of
b. de uitvoering van maatregelen uit een nazorgplan als bedoeld in
artikel 39d of 39e van de Wet bodembescherming of van maatregelen in
het kader van nazorg krachtens artikel 39b van die wet, zoals die artikelen
luidden voor het tijdstip van inwerkingtreding van artikel 3.1 van de
Aanvullingswet bodem Omgevingswet.
F
Na artikel 10.21 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 10.21a (gedoogplicht verontreiniging van de bodem
zorgplicht of ongewoon voorval)
Het college van burgemeester en wethouders kan voor het voorkomen,
beperken of ongedaan maken van een verontreiniging of aantasting van
de bodem aan een rechthebbende een gedoogplicht opleggen voor:
a. het verrichten van onderzoek door de veroorzaker naar de aard en
omvang van die verontreiniging of aantasting,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

2

b. het treffen van maatregelen door de veroorzaker voor het
voorkomen, beperken of ongedaan maken van die verontreiniging of
aantasting van de bodem en de directe gevolgen daarvan.
G
In artikel 16.33, vierde lid, wordt na «een gedoogplichtbeschikking als
bedoeld in artikel 10.19» ingevoegd: of 10.21a.
H
Artikel 16.81 vervalt.
I
Na afdeling 19.2 wordt een afdeling ingevoegd, luidende:
Afdeling 19.2a Toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem
Artikel 19.9a (toepassingsbereik afdeling 19.2a)
1. Deze afdeling is van toepassing als naar het oordeel van het bevoegd
gezag:
a. ten minste een redelijk vermoeden bestaat van een toevalsvondst van
verontreiniging op of in de bodem, en
b. onmiddellijk tijdelijke beschermingsmaatregelen, met inbegrip van
onderzoek naar de aard en omvang van de risico’s voor de gezondheid,
noodzakelijk zijn om onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid als
gevolg van blootstelling aan verontreiniging op of in de bodem te
voorkomen of te beperken.
2. Van onaanvaardbare risico’s voor de gezondheid is in ieder geval
sprake bij blootstelling aan concentraties van stoffen die de op grond van
artikel 2.24 vastgestelde, ten hoogste toelaatbare concentraties
overschrijden.
3. Tijdelijke beschermingsmaatregelen strekken niet tot het ongedaan
maken van de aangetroffen verontreiniging.
Artikel 19.9b (aanwijzing en afstemming bevoegd gezag;
doormeldings- en informatieplicht bevoegd gezag)
1. Bevoegd gezag voor een toevalsvondst van verontreiniging op of in
de bodem is het college van burgemeester en wethouders van de
gemeente waar de vondst zich voordoet.
2. Artikel 19.2, tweede lid, is van overeenkomstige toepassing.
3. Artikel 19.3 is van overeenkomstige toepassing, waarbij voor
«veroorzaker» wordt gelezen: eigenaar of erfpachter.
Artikel 19.9c (treffen van tijdelijke beschermingsmaatregelen)
1. Het bevoegd gezag verplicht de eigenaar of erfpachter tot het
onmiddellijk treffen van tijdelijke beschermingsmaatregelen, op de locatie
waar de verontreiniging zich bevindt of waar de directe gevolgen van
blootstelling aan de verontreiniging zich voordoen, die redelijkerwijs van
hem kunnen worden gevraagd om onaanvaardbare risico’s voor de
gezondheid als gevolg van de blootstelling te voorkomen of te beperken.
2. Artikel 19.4, tweede tot en met vijfde lid, is van overeenkomstige
toepassing, waarbij voor «veroorzaker» telkens wordt gelezen: eigenaar of
erfpachter.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

3

3. Als de eigenaar of erfpachter niet of niet tijdig de vereiste tijdelijke
beschermingsmaatregelen treft, kan het bevoegd gezag die maatregelen
treffen.
4. Een beslissing tot het treffen van tijdelijke beschermingsmaatregelen
wordt op schrift gesteld en geldt als een beschikking. De beschikking
wordt onmiddellijk aan de eigenaar of erfpachter gezonden.
Artikel 19.9d (kostenverhaal getroffen maatregelen)
1. Als het bevoegd gezag tijdelijke beschermingsmaatregelen treft of
laat treffen door derden, kan het de kosten van die maatregelen verhalen
op de eigenaar of erfpachter.
2. De artikelen 5:10, tweede lid, en 5:25 van de Algemene wet bestuursrecht zijn van overeenkomstige toepassing.
J
Na artikel 23.6 wordt een artikel ingevoegd, luidende:
Artikel 23.6a (noodregeling bodem)
1. Als een voorziening onmiddellijk is geboden, kunnen met het oog op
het beschermen van de bodem, in afwijking van artikel 4.3, bij ministeriële
regeling regels worden gesteld over milieubelastende activiteiten.
2. De regeling vervalt twaalf maanden nadat zij in werking is getreden
of, als binnen die termijn een algemene maatregel van bestuur ter
vervanging van de regeling in werking is getreden, op laatstbedoeld
tijdstip. De termijn kan bij ministeriële regeling eenmaal met ten hoogste
zes maanden worden verlengd.
K
In de bijlage, onder A, wordt in de alfabetische rangschikking
ingevoegd:
toevalsvondst van verontreiniging op of in de bodem: onverwachte
vondst van verontreiniging op of in de bodem met onaanvaardbare
risico’s voor de gezondheid als gevolg van blootstelling aan die verontreiniging;.

HOOFDSTUK 2 INTREKKEN EN WIJZIGING VAN ANDERE
WETTEN
Paragraaf 2.1 Intrekken van de Wet bodembescherming

Artikel 2.1 (Intrekken Wet Bodembescherming)
De Wet bodembescherming wordt ingetrokken.
Paragraaf 2.2 Wijziging van andere wetten

Artikel 2.2 (Algemene Wet Bestuursrecht)
Bijlage 2 bij de Algemene wet bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd:
1. In hoofdstuk 1, artikel 1, vervalt het onderdeel «Wet bodembescherming».

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

4

2. In hoofdstuk 2, artikel 2, vervalt het onderdeel «Wet bodembescherming».

Artikel 2.3 (Kaderwet Subsidies I en M)
Na artikel 6 van de Kaderwet subsidies I en M wordt een artikel
toegevoegd, luidende:
Artikel 6a (delegatiebevoegdheid)
Onze Minister kan de uitvoering van een algemene maatregel van
bestuur of een ministeriële regeling over het verstrekken van subsidies
voor de in artikel 3 genoemde activiteiten met inbegrip van het nemen
van besluiten op grond van die regels delegeren aan bestuursorganen van
provincie of gemeente.

Artikel 2.4 (Wet Bevordering Eigenwoningbezit)
Artikel 20 van de Wet bevordering eigenwoningbezit vervalt.

Artikel 2.5 (Wet Milieubeheer)
De Wet milieubeheer wordt als volgt gewijzigd:
A
In artikel 8.47, derde lid, onder c, wordt na «Wet bodembescherming»
ingevoegd: , zoals die wet luidde tot het tijdstip waarop de Aanvullingswet
bodem Omgevingswet in werking is getreden.
B
In de opsomming van wetten in artikel 13.1, tweede lid, vervalt: de Wet
bodembescherming.
C
In artikel 15.20, eerste lid, vervalt het onderdeel met de zinsnede «de
artikelen 30 of 31 van de Wet bodembescherming».
D
In artikel 15.31, eerste lid, vervalt onderdeel c.
E
Artikel 17.9, derde lid, onderdeel a, komt te luiden:
a. de bodem: het college van burgemeester en wethouders als de
verontreiniging beperkt blijft tot het vaste deel daarvan of het college van
gedeputeerde staten indien de verontreiniging zich bevindt in of mede
uitstrekt tot het grondwater;.
F
In de opsomming van wetten in artikel 20.3, eerste lid, vervalt de
zinsnede met betrekking tot de Wet bodembescherming.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

5

Artikel 2.6 (Wet op de economische delicten)
De Wet op de economische delicten wordt als volgt gewijzigd:
A
Artikel 1a wordt als volgt gewijzigd:
1. Onderdeel 1° wordt als volgt gewijzigd:
a. De zinsneden met betrekking tot de Wet bodembescherming en de
Wet van 2 juli 1992, Stb. 415, tot uitbreiding en wijziging van de Wet
algemene bepalingen milieuhygiëne en daarmee samenhangende
wijzigingen van andere wetten (milieubeleidsplanning en milieukwaliteitseisen; provinciale milieuverordening, totstandkoming algemene
maatregelen van bestuur), artikel XIX, voor zover het betreft provinciale
verordeningen, vastgesteld krachtens artikel 36 of artikel 41 van de Wet
bodembescherming vervallen.
b. In de zinsnede met betrekking tot de Omgevingswet wordt na «19.9 in
verbinding met 19.3, tweede lid, 19.4, eerste en tweede lid,» ingevoegd:
19.9b, derde lid, in verbinding met 19.3, tweede lid, en 19.9c, eerste en
tweede lid, in verbinding met artikel 19.4, eerste en tweede lid,.
2. In onderdeel 2° vervalt de zinsnede met betrekking tot de Wet
bodembescherming.
B
In artikel 6 wordt in de zinsnede met betrekking tot de Omgevingswet
na «10.6 tot en met 10.10,» ingevoegd «10.10a,» en na «10.13 tot en met
10.21»: 10.21a.

HOOFDSTUK 3 OVERGANGSRECHT
Artikel 3.1 (eerbiedigend overgangsrecht saneringen)
1. Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van
deze wet blijft van toepassing op gevallen van ernstige verontreiniging als
bedoeld in de Wet bodembescherming of saneringen als bedoeld in die
wet waarvoor voor dat tijdstip:
a. een besluit is genomen dat spoedige sanering noodzakelijk is
krachtens artikel 29 juncto artikel 37, eerste lid, van de Wet
bodembescherming,
b. een saneringsplan is ingediend als bedoeld in artikel 39 van de Wet
bodembescherming, of
c. een saneringsplan voor een gedeelte van de verontreiniging van de
bodem is ingediend als bedoeld in artikel 40 van de Wet bodembescherming, uitsluitend voor het gedeelte waarop het saneringsplan
betrekking heeft.
2. Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van
deze wet blijft van toepassing op saneringen als bedoeld in de Wet
bodembescherming waarvoor voor dat tijdstip een melding is gedaan als
bedoeld in artikel 39b, derde lid, van die wet.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

6

Artikel 3.2 (eerbiedigend overgangsrecht gebiedsgerichte aanpak
en overige)
Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze
wet blijft van toepassing op:
a. een aanwijzing op grond van artikel 27, tweede lid, van de Wet
bodembescherming die is gegeven voor dat tijdstip,
b. een verklaring op grond van de op artikel 28a, van de Wet bodembescherming gebaseerde ministeriele regeling die is afgegeven voor dat
tijdstip,
c. een maatregel op grond van artikel 30, eerste en vierde lid, van de
Wet bodembescherming die is vastgesteld voor dat tijdstip,
d. een maatregel of een beperking op grond van artikel 37, vierde lid,
van de Wet bodembescherming, waarvan het bevoegd gezag voor dat
tijdstip in een beschikking als bedoeld in dat lid heeft aangegeven dat die
moeten worden genomen of in acht moeten worden genomen,
e. een bevel op grond van artikel 43, eerste lid, onder b, van de Wet
bodembescherming dat is gegeven voor dat tijdstip,
f. een voor dat tijdstip vastgesteld en goedgekeurd plan op grond van
artikel 55d van de Wet bodembescherming waarin een gebiedsgerichte
aanpak is vastgelegd, of
g. het verhalen van kosten van verontreiniging of aantasting van de
bodem, bedoeld in artikel 75, van de Wet bodembescherming, als die
verontreiniging of aantasting is ontstaan voor dat tijdstip en een
vordering daarvoor is ingesteld.
Artikel 3.3 (eerbiedigende werking voor vrijstellingen)
Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze
wet blijft tot en met 31 december 2021 van toepassing op een vrijstelling
die op grond van artikel 64 van de Wet bodembescherming voor het
gebruik van waterige fracties of reinigingswater is verleend.
Artikel 3.4 (eerbiedigende werking vordering tot schadevergoeding)
Het recht zoals dat gold voor het tijdstip van inwerkingtreding van deze
wet blijft van toepassing op een vordering tot schadevergoeding als
bedoeld in artikel 73 van de Wet bodembescherming die aanhangig is
gemaakt voor de inwerkingtreding van deze wet.
Artikel 3.5 (gelijkstellingen)
1. Een plan als bedoeld in artikel 3.2, onder f, geldt met ingang van de
dag nadat vier jaar zijn verstreken sinds de datum van inwerkingtreding
van deze wet als een programma als bedoeld in artikel 3.4 van de
Omgevingswet.
2. Een kaart die is vastgesteld met toepassing van artikel 12a, vijfde lid,
van de Wet bodembescherming geldt als een deel van een
omgevingsplan als bedoeld in artikel 4.2 van de Omgevingswet.
3. Een ontheffing die is verleend op grond van artikel 51 van de Wet
bodembescherming wordt aangemerkt als een omgevingsvergunning
voor een omgevingsplanactiviteit voor de periode waarop de ontheffing
betrekking heeft.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

7

Artikel 3.6 (vangnetbepaling)
Bij algemene maatregel van bestuur kan overgangsrecht worden
geregeld voor een bepaling in de Wet bodembescherming, die wordt
vervangen door een bepaling in een algemene maatregel van bestuur,
voor zover hierin niet is voorzien in het overgangsrecht in deze wet.

HOOFDSTUK 4 SLOTBEPALINGEN
Artikel 4.1 (inwerkingtreding)
De artikelen van deze wet treden in werking op een bij koninklijk besluit
te bepalen tijdstip dat voor de verschillende artikelen of onderdelen
daarvan verschillend kan worden vastgesteld.
Artikel 4.2 (citeertitel)
Deze wet wordt aangehaald als: Aanvullingswet bodem Omgevingswet.

Lasten en bevelen dat deze in het Staatsblad zal worden geplaatst en
dat alle ministeries, autoriteiten, colleges en ambtenaren die zulks
aangaat, aan de nauwkeurige uitvoering de hand zullen houden.
Gegeven

De Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat,

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties,

Tweede Kamer, vergaderjaar 2017–2018, 34 864, nr. 2

8