7
Ebola
Aan de orde is het VAO Ebola (AO d.d. 08/10).
De voorzitter:
De spreektijd is twee minuten per fractie, inclusief het
voorlezen van de moties. Als u een vraag hebt, stel ik voor
dat u die aan het einde van de inbreng stelt.

overwegende dat de EU de ernst van de ebolacrisis in WestAfrika pas zeer laat heeft onderkend, er beperkt sprake is
van gecoördineerde hulpinspanningen van de EU en bijstand door hulpverlening van de lidstaten pas zeer laat
beschikbaar was;
van mening dat voor de bestrijding van epidemieën een
snelle reactie en inzetbaarheid van medische hulpverleners
noodzakelijk zijn om een epidemie tegen te kunnen gaan;
verzoekt de regering, binnen de EU het voortouw te nemen
bij het opzetten van een "medische flitseenheid" die inzetbaar is om epidemiologische brandhaarden in een vroegtijdig stadium aan te pakken,

De heer Sjoerdsma (D66):
Voorzitter. Er is veel gebeurd sinds het vorige algemeen
overleg over ebola. Wij hebben veel activiteit gezien aan
de kant van de Nederlandse overheid, maar wij hebben
toch nog een aantal suggesties om meer te doen. Ik zal
omwille van de tijd heel snel de moties voorlezen.

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Sjoerdsma, Van
Laar, Smaling en Agnes Mulder. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 137 (33625).

Motie
De Kamer,

Motie

gehoord de beraadslaging,
overwegende dat bij de uitbraak van een infectieziekte het
tijdig signaleren, het internationaal afkondigen van een
medische noodsituatie en het bewerkstelligen van een
samenhangende reactie van het grootst mogelijke belang
is voor het tegengaan van de ziekte;
overwegende dat de Wereldgezondheidsorganisatie en de
United Nations Office for the Coordination of Humanitarian
Affairs een centrale internationale taak hebben in het geval
van een medische noodsituatie;
overwegende dat pas vierenhalve maand na de uitbraak
van de ebola-epidemie in West-Afrika de internationale
noodklok is geluid, waardoor de reactie van de internationale gemeenschap pas laat op gang kon komen;
verzoekt de regering om een onafhankelijke evaluatie naar
het optreden en de slagvaardigheid van de Wereldgezondheidsorganisatie en de United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs in de ebolacrisis te laten
uitvoeren,

De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat in de door ebola getroffen landen in
West-Afrika een grote behoefte bestaat aan artsen, verpleegkundigen, technici en logistiek experts;
overwegende dat het aantal Nederlandse vrijwilligers tot
op heden beperkt is;
verzoekt de regering, te bezien op welke wijze de overheid
kan faciliteren dat meer vrijwilligers geworven worden en
de Kamer daarover op korte termijn te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Sjoerdsma, Van
Laar, Smaling en Agnes Mulder. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 138 (33625).

en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Sjoerdsma, Van
Laar, Smaling, Agnes Mulder en De Caluwé.
Zij krijgt nr. 136 (33625).

Motie

De heer Smaling (SP):
Voorzitter. Het AO is alweer een tijdje geleden, maar
onmiddellijk na het AO heeft de minister gereageerd met
een heel concrete brief. Dank daarvoor. Dat is ook alweer
een tijdje geleden. Het probleem is helaas nog niet uit de
wereld, maar het heeft veel aandacht van ons allen. Ik heb
één motie.

De Kamer,
Motie
gehoord de beraadslaging,
De Kamer,

Tweede Kamer

Ebola

19 november 2014
TK 26

26-7-1

gehoord de beraadslaging,
constaterende dat er voedselschaarste is in grote delen van
de door ebola getroffen gebieden;
constaterende dat er wel voedselhulp is, maar dat zowel
kwantiteit als voedingswaarde van de verstrekte producten
te wensen overlaat;
verzoekt de regering, snel te inventariseren hoe deze situatie
verbeterd kan worden, daartoe actie te ondernemen en de
Kamer te informeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Smaling,
Sjoerdsma en Agnes Mulder. Naar mij blijkt, wordt de
indiening ervan voldoende ondersteund.

De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Agnes Mulder. Naar
mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 140 (33625).

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
constaterende dat de naleving van de maatregelen om de
ebola-epidemie in te dammen vaak ernstig tekortschiet;

Zij krijgt nr. 139 (33625).

overwegende dat mensen met lokaal aanzien vaak effectiever zijn dan internationale organisaties als het gaat om het
implementeren van en toezien op de maatregelen ter
bestrijding en preventie van ebola in de getroffen gebieden;

Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Voorzitter. Ik dien de volgende motie in.

verzoekt de regering, via de lokaal aanwezige ngo's te
investeren in de verbetering van de relatie tussen donoren
en lokale aanspreekpunten en autoriteiten, zoals stamhoofden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Agnes Mulder en
Smaling. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,

Zij krijgt nr. 141 (33625).
constaterende dat de regering middelen in het kader van
de bestrijding van ebola ter beschikking heeft gesteld aan
de VN of grote ngo's zoals het Rode Kruis en Artsen zonder
Grenzen;
overwegende dat er ook kleinere ngo's in Guinee, Sierra
Leone en Liberia actief zijn met lokale netwerken, en daar
met relatief weinig middelen veel kunnen bereiken;
constaterende dat kleinere ngo's die niet beschikken over
een Framework Partnership Agreement (FPA) met de
Europese Commissie momenteel niet in aanmerking kunnen
komen voor noodhulpfondsen van de Nederlandse regering;
overwegende dat een aanvraag voor een FPA maanden kan
duren en veel beslag legt op capaciteit van kleine ngo's,
terwijl er nu sprake is van een noodsituatie die snel handelen vereist;
verzoekt de regering, te volstaan met een minder zware
toets op kwaliteitseisen aan organisaties, voor zover het
aanvragen van beperkte financiële omvang betreft, om zo
kleine ngo's in staat te stellen op korte termijn in aanmerking te komen voor noodhulpfondsen in de strijd tegen
ebola;
verzoekt de regering tevens, voor de toekomst tevens de
mogelijkheden te bezien of ook andere kwaliteitseisen aan
organisaties gesteld kunnen worden om in aanmerking te
kunnen komen voor middelen uit het noodhulpfonds dan
de huidige eis van een FPA,

Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Het is fijn dat de Karel Doorman vandaag goederen aflevert
in Freetown. Wij zijn er heel trots op dat onze defensie dat
doet.
In het overleg met de minister heb ik haar gevraagd in
hoeverre zij de opvattingen van de heer Peter Piot deelt. Zij
zei met hem in gesprek te zullen gaan. Ik ben erg benieuwd
wat dit gesprek heeft opgeleverd.
De heer Van Laar (PvdA):
Mevrouw Mulder heeft vragen gesteld over de rol van de
kleine ngo's bij de bestrijding van ebola. Die vragen zijn
net schriftelijk beantwoord. Ik weet niet of mevrouw Mulder
de antwoorden al heeft gezien, maar ik vond die vrij overtuigend. Misschien kan mevrouw Mulder een reactie geven
op die antwoorden, want nu lijkt het een herhaling van
zetten.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Dat vroeg ik mij af. Vandaar dat wij toch deze motie hebben
ingediend. Zojuist zat ik in het algemeen overleg over
ondernemerschap en bedrijfsfinanciering. Ook daar moest
ik goed opletten wat de minister zei, dus ik heb misschien
nog niet alle details van de schriftelijke antwoorden tot mij
genomen. Ik ben echter erg benieuwd naar de reactie van
de minister op onze motie. Zoals de geachte collega van
de PvdA-fractie mogelijk weet, zijn er soms organisaties,

en gaat over tot de orde van de dag.

Tweede Kamer

Ebola

19 november 2014
TK 26

26-7-2

ook in Nederland, die heel goede dingen doen met noodhulpgeld, maar die straks, doordat zij bepaalde zaken niet
hier implementeren maar werken met lokale partners daar,
geen toegang meer kunnen hebben tot de noodhulpfondsen. Wij vinden dat een kwalijke ontwikkeling. Als in de
brief van de minister staat dat dit uit de wereld wordt
genomen, ben ik een heel blije volksvertegenwoordiger.
Immers, als organisaties een goed trackrecord hebben en
goed hun best doen, zou het gek zijn als zij alleen maar via
heel bureaucratische wegen toegang kunnen hebben tot
die noodhulp.
De heer Van Laar (PvdA):
Mevrouw Mulder zegt dat het gaat om kleine bijdragen,
maar hoe klein zijn die? Volgens mij moet het ministerie
aan bijdragen kleiner dan een ton zeker niet beginnen. Bijdragen veel groter dan een ton kunnen de organisaties
meestal niet handelen. Ik vraag mij dus af waar mevrouw
Mulder precies op doelt en waar zij een probleem ziet.
Mevrouw Agnes Mulder (CDA):
Wij hebben van meer organisaties uit het veld te horen
gekregen dat zij graag in lijn met de grotere organisaties
— ik noem het Rode Kruis — aan de slag zouden willen
gaan. Het Rode Kruis kan vanwege de positie die het heeft
niet altijd alles voor elkaar krijgen, terwijl een kleinere
organisatie dat wel kan. Wij hebben in de Tweede Kamer
een bijzondere ontmoeting gehad met mensen van KickEbola, die daarover vertelden. Als wij met kleinere bedragen
wel goed in de gaten kunnen houden dat het geld goed
wordt besteed en wij tegelijkertijd kunnen vaststellen dat
het geld echt in de haarvaten van deze landen terechtkomt,
waardoor wij meer kunnen bereiken — dat is voor ebola
toch echt hard nodig, want het is hartverscheurend wat
daar gebeurt — dan zou dat heel erg fijn zijn.

Mevrouw De Caluwé (VVD):
Voorzitter. Het debat over ebola is inmiddels ruim een
maand geleden gevoerd. De VVD-fractie heeft zich in het
algemeen overleg kritisch uitgelaten over de langzame
respons op de uitbraak van ebola. Met name de WHO, de
Wereldgezondheidsorganisatie, heeft steken laten vallen.
Dat erkent deze organisatie inmiddels ook. Zij heeft aangekondigd zichzelf te zullen evalueren. Als je echter serieus
lessen wilt trekken uit een situatie als deze en herhaling
wilt voorkomen, moet je een onafhankelijk onderzoek doen.
Daarom steunt de VVD-fractie de motie van de D66-fractie
over dit onderwerp.
De VVD-fractie heeft tijdens het debat gepleit voor een Quick
Reaction Force binnen OCHA van de VN, om in de toekomst
sneller te kunnen reageren op crises als deze. Wij zijn dan
ook blij met de toezegging van de minister dat zij zich
hiervoor wil inzetten.
Tijdens het debat bleek dat er veel internationaal overleg
op hoog niveau werd gevoerd, maar dat concrete acties
uitbleven. De minister is na het debat nog dezelfde dag
gekomen met een brief over de mogelijke inzet van de Karel
Doorman. Die brief werd kort daarna gevolgd door berichten
met aanvullende concrete acties. Wij zijn daar erg blij over.
Vanmiddag hebben we nog een uitgebreide update gekre-

Tweede Kamer

Ebola

gen die ik, zo moet ik toegeven, slechts even gescand heb.
De Karel Doorman is gisteren met hulpgoederen in Freetown aangekomen. Wij willen echter nog graag van de
minister weten wat de pendeldiensten van het schip in de
Golf van Guinee gaan inhouden.
Ik dien geen moties in.

De heer Van Laar (PvdA):
Voorzitter. De ebola-epidemie grijpt nog altijd om zich heen.
De reactie op die epidemie was te laat en te traag. Nog altijd
weten we niet of we nu genoeg doen of nog altijd te weinig.
Traag is overigens ook de Tweede Kamer. Het heeft namelijk
ruim een maand geduurd voordat het VAO ingepland kon
worden. Voor zoiets spoedeisends als een ebola-epidemie
is dat gewoon te laat.
De Partij van de Arbeid dient samen met D66 een motie in
over de discriminatie van hulpverleners. Elke hulpverlener
heeft recht op de beste zorg als hij besmet raakt met ebola.
Dat geldt voor Nederlandse hulpverleners en voor lokale
hulpverleners. Het is goed dat er in de getroffen landen
klinieken worden gebouwd waar zorg wordt geboden aan
hulpverleners en die voldoet aan onze standaarden. Het is
niet bekend of dit genoeg is en of het ook genoeg plekken
blijven. We vragen de minister om daar de vinger aan de
pols te houden en er goed op te letten of alle hulpverleners
de best mogelijke zorg krijgen.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat honderden hulpverleners in Sierra Leone,
Liberia en Guinee met het gevaar om zelf besmet te raken
onmisbaar werk verrichten bij de bestrijding van de ebolaepidemie;
constaterende dat er grote verschillen zijn tussen de kwaliteit van de zorg die hulpverleners krijgen als zij besmet
raken, waarbij hulpverleners uit de landen zelf het slechtst
af zijn;
roept hulpverlenende organisaties op om geen onderscheid
te maken naar afkomst van een hulpverlener om te bepalen
welke kwaliteit zorg zij krijgen;
verzoekt de regering om zich ervoor in te spannen dat alle
hulpverleners, indien zij besmet raken met het ebolavirus,
de best mogelijke zorg kunnen krijgen,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door de leden Van Laar en
Sjoerdsma. Naar mij blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 142 (33625).
Daarmee is er een einde gekomen aan de termijn van de
Kamer. De minister heeft aangegeven dat zij direct kan

19 november 2014
TK 26

26-7-3

overgaan tot het geven van een reactie op de ingediende
moties.

Minister Ploumen:
Voorzitter. Ik dank de leden van de Kamer. Ik loop de moties
een voor een langs en zal dan ook de twee vragen die zijn
gesteld, graag beantwoorden. De motie op stuk nr. 136,
ingediend door de heer Sjoerdsma, over de evaluatie van
de aanpak van de Wereldgezondheidsorganisatie, zie ik als
ondersteuning van beleid. Ik heb daar inmiddels al met de
directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie
over gesproken. Zij ondersteunt het idee. Ik koers wel aan
op één evaluatie en niet op verschillende evaluaties van
organisaties. Ik neem echter aan dat de heer Sjoerdsma dat
met mij eens is.
De motie op stuk nr. 137 van de heer Sjoerdsma over de
medische flitseenheid zie ik als ondersteuning van beleid.
Binnen de EU wordt er al gesproken over de "withelmen".
Duitsland en Frankrijk zijn bezig met een voorstel; Nederland
staat daar positief tegenover. We denken ook mee over de
praktische invulling daarvan. Ik zal de Kamer over de
voortgang daarvan graag informeren in de reguliere updates die ik heb toegezegd.
De voorzitter:
Ik wil graag weten wat uw oordeel is.
Minister Ploumen:
Ondersteuning van beleid.
De voorzitter:
Het oordeel is dus aan de Kamer?
Minister Ploumen:
Ja.
De motie op stuk nr. 138 over de vrijwilligers zie ik ook als
ondersteuning van beleid en dus oordeel Kamer. We hebben een aantal initiatieven ondersteund. Afgelopen maandag nog heb ik een website geopend die is ingesteld door
de Giro 555-organisaties en waar anderen belangeloos aan
hebben meegewerkt. Dat functioneert als een soort
recruitmentcenter. Mensen kunnen zich daar aanmelden,
en vervolgens wordt bekeken op welke manier ze inzetbaar
zijn.
De voorzitter:
Wat is dan uw oordeel over deze motie?

gebieden, die is zoals de heer Smaling heeft gesignaleerd.
Nederland houdt de vinger aan de pols. De vraag is of wij
moeten pleiten voor het opschalen van de voedselhulp door
het World Food Programme. Vooralsnog vinden wij dat
men goed handelt, wat nog niet wil zeggen dat alle problemen al opgelost zijn. Ik laat het oordeel daarover aan de
Kamer.
Dan kom ik bij de motie van mevrouw Mulder op stuk nr.
140 over het toelaten van kleine ngo's, of laat ik het algemener zeggen, ngo's die geen FPA hebben maar waaraan wij
eventueel andere kwaliteitseisen kunnen stellen, zodat ze
in de toekomst kunnen meedingen naar de financiering die
beschikbaar komt van het noodhulpfonds. Die motie moet
ik ontraden. Wij hebben nu één kader voor kwaliteit, dat
ook door andere Europese collega's wordt gehanteerd. Wij
streven met elkaar naar kwaliteit. Wij streven naar eenduidige regelgeving en gaan dus niet nog een ander kader
stellen. Ik heb dat al toegelicht bij de vragen, maar mevrouw
Mulder heeft die begrijpelijkerwijs nog niet kunnen zien.
De tweede motie die mevrouw Mulder heeft ingediend, de
motie op stuk nr. 141, gaat over het gebruik van lokale
kanalen en lokale ngo's om de coördinatie te verbeteren
en om te zorgen dat lokale aanspreekpunten in positie
worden gebracht. Dat is een uitstekend punt. Dat doen wij
ook al. Ik zie de motie als ondersteuning van beleid en laat
het oordeel aan de Kamer.
Mevrouw Mulder heeft gevraagd of ik de heer Peter Piot al
persoonlijk heb kunnen spreken. De gelegenheid die ik
daarvoor te baat had willen nemen, deed zich om praktische
redenen niet voor. Wij, ook de Ebola-gezant, zijn echter
voortdurend in gesprek met alle belanghebbenden. Als er
een gelegenheid komt om hem zelf te spreken, zal ik die
gelegenheid graag aangrijpen. Ik zal de Kamer dan in
reguliere updates daarover informeren.
Mevrouw De Caluwé heeft gevraagd hoe de pendeldiensten
in de Golf van Guinee eruit gaan zien. As we speak wordt
er gekeken hoe wij de Karel Doorman in de regio nog verder
kunnen inzetten. Ik zal de Kamer daarover informeren als
er meer duidelijk is.
Dan kom ik bij de motie van de heer Van Laar op stuk nr.
142. Ik zie die als ondersteuning van beleid. Ik ben het zeer
met hem eens. Ik laat het oordeel aan de Kamer.
De beraadslaging wordt gesloten.
De voorzitter:
Stemming over de ingediende moties vindt komende
dinsdag plaats.

Minister Ploumen:
Oordeel Kamer.
De motie op stuk nr. 139 van de heer Smaling vraagt om
het inventariseren van voedselschaarste. Dat is een buitengewoon belangrijk punt. Nederland draagt bij aan het World
Food Programme en de FAO middels ongeoormerkte bijdragen. We weten echter dat beide organisaties zich nu
natuurlijk zeer bekommeren om de situatie in de drie

Tweede Kamer

Ebola

19 november 2014
TK 26

26-7-4