Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2008–2009

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2169

de staat daarin geen
verantwoordelijkheid heeft?

Vragen van de leden Heijnen (PvdA)
en Van Haersma Buma (CDA) aan
de ministers van Justitie en van
Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties over
identiteitsfraude en de gevolgen
ervan. (Ingezonden 6 maart 2009)

5
Wat zijn de conclusies die u heeft
verbonden aan het onderzoek naar de
incidenten, zoals aangekondigd in uw
antwoorden op de schriftelijke vragen
van 27 oktober 2008?

1
Herinnert u zich de schriftelijke
vragen over het rapport van de
ombudsman inzake een slachtoffer
van identiteitsfraude, de heer K, van
27 oktober 2008?1
2
Heeft u kennisgenomen van de
uitslag van het kort geding van de
heer K. tegen de Staat van 2 maart
2009 en van de uitzending van het
tv-programma EénVandaag van
maandag 2 maart 2009?2
3
Hoe wordt gevolg gegeven aan deze
uitspraak, mede in het licht van de
verdediging van de staat door de
landsadvocaat tegen de achtergrond
van het rapport van de Ombudsman
d.d. 21 oktober 2009 waarin de
verantwoordelijkheid voor de
gevolgen van de identiteitsfraude
nadrukkelijk bij de Staat worden
gelegd?
4
Bent u daadwerkelijk van mening dat
burgers met klachten over
identiteitsfraude en de gevolgen
daarvan zich bij afzonderlijke politieen justitiediensten moeten melden en

KVR35700
2009Z04068
0809tkkvr2169
ISSN 0921 - 7398
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2009

6
Bent u bereid op de kortst mogelijke
termijn zich te verdiepen in de zaak
van de heer K. en er zorg voor te
dragen dat de verantwoordelijke
overheidsinstanties uitvoering geven
aan de aanbevelingen van de
Ombudsman?
1

Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 988.
2
EénVandaag, 2 maart 2009.

Antwoord
Antwoord van minister Hirsch Ballin
(Justitie), mede namens de minister
van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties (ontvangen 1 april
2009), Zie ook Aanhangsel
Handelingen, vergaderjaar
2008–2009, nr. 2099
1
Ja.
2
Van beide heb ik kennisgenomen. Het
vonnis van de voorzieningenrechter
is gepubliceerd op
www.rechtspraak.nl onder
LJN-nummer BH4957.

onjuiste registratie van informatie
over de heer K. in diverse
informatiesystemen van politie en
justitie. In zijn rapport van 21 oktober
2008 (nummer 2008/232) heeft de
Nationale ombudsman de klacht van
de heer K. met betrekking tot onjuiste
registraties in informatiesystemen,
gegrond verklaard. Het onderzoek
van de Nationale ombudsman heeft
echter slechts een beperkte omvang
gehad en was voornamelijk
gebaseerd op de verklaring van de
heer K.
De heer K. heeft, mede op basis van
dit rapport, een verzoek om
schadevergoeding ingediend bij de
Staat. Gelet op de omvang van deze
claim alsmede gelet op het feit dat de
Nationale ombudsman een beperkt
onderzoek heeft verricht, heeft de
Staat nader onderzoek verricht naar
de door de heer K. gestelde
identiteitsfraude.
Uit dit onderzoek van de Staat is
gebleken dat de conclusie van de
Nationale ombudsman voor een deel
moeten worden onderschreven. Zo
had de vermelding van de heer K. als
harddrugsgebruiker eerder kunnen en
moeten worden verwijderd uit de
systemen, nadat gebleken was van
misbruik van de identiteit van de heer
K. Ook had in het
Herkenningssysteem van de politie
(HKS) met betrekking tot de
strafzaken die verband hielden met
overtreding van de Opiumwet, eerder
kunnen worden vermeld dat sprake

3 en 5
De Nationale ombudsman heeft zich
in zijn rapport geconcentreerd op de

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4559

was van identiteitsfraude. Ook had
een vrijspraak van de heer K. eerder
kunnen worden geregistreerd in de
justitiële documentatie.
Op een aantal punten is het rapport
van de Nationale ombudsman echter
onvolledig en onjuist gebleken. Dat
de heer K. door de identiteitsfraude
ten onrechte een strafblad
aangemeten heeft gekregen, zoals de
Nationale ombudsman heeft gemeld
in de slotbeschouwing van het
betreffende rapport, is onjuist.
Slechts een deel van de antecedenten
stond ten onrechte op naam van de
heer K. Voorts is door de Nationale
ombudsman geen onderscheid
gemaakt tussen de antecedenten in
politiesystemen en de informatie op
de justitiële documentatie. Ook heeft
de heer K. niet gesignaleerd gestaan
als ongewenst vreemdeling. Het
onderzoek van de FIOD, dat in 2003
heeft plaatsgevonden, had geen
grondslag in de gestelde
identiteitsfraude, maar had
betrekking op de heer K. zelf.
Opmerking verdient nog dat de
Nationale ombudsman de FIOD voor
het onderhavige onderzoek niet heeft
benaderd. Van hoor en wederhoor is
dan ook geen sprake geweest.
In reactie op het verzoek om
schadevergoeding heeft de Staat aan
de heer K. een vergoeding
aangeboden, gelet op de hinder die
de heer K. heeft ondervonden van de
onjuiste registraties en het gebruik
daarvan door de Staat.
Verder heeft de Staat aangeboden
alle politieregio’s schriftelijk te
verzoeken om hun systemen te
controleren op gegevens van de heer
K. en deze gegevens te wijzigen voor
zover daarin nog de
gevarenclassificatiecode 02
(harddrugsgebruiker) en gegevens
omtrent de strafzaken uit 1994 en
2002 voorkomen.
Tenslotte heeft de Staat de heer K.
uitgenodigd voor een gesprek met
een medewerker van het Centraal
Meldpunt Identiteitsfraude.
In het kader van het door de heer K.
aangespannen kort geding tegen de
Staat heeft de voorzieningenrechter
op 2 maart 2009 geoordeeld dat de
Staat niet onrechtmatig jegens de
heer K. heeft gehandeld. De
voorzieningenrechter heeft de
vorderingen van de heer K.
afgewezen. Daartoe heeft hij onder
meer – conform vaste jurisprudentie –
overwogen dat de enkele
omstandigheid dat de ombudsman
de klacht van de heer K. gegrond

heeft verklaard, nog niet onmiddellijk
een onrechtmatige daad van de zijde
van de Staat oplevert.
Wel heeft de voorzieningenrechter
geoordeeld dat de Staat zorg dient te
dragen dat de hinder die de heer K.
ondervindt door de signalering van
de heer C., degene die K.’s identiteit
misbruikt heeft, tot ongewenst
vreemdeling, tot een minimum dient
te worden beperkt.
4
De rechter heeft – onder verwijzing
naar artikel 21 lid 4 van de Politiewet
1993 – overwogen dat de Staat niet
aansprakelijk is voor handelingen van
politieregio’s. In het genoemde artikel
is bepaald dat elke politieregio
rechtspersoonlijkheid bezit. De
politieregio draagt dan ook de
civielrechtelijke aansprakelijkheid van
politieoptreden.
In het betreffende rapport heeft ook
de Nationale ombudsman opgemerkt
dat elk regionaal politiekorps
afzonderlijk verantwoordelijk is voor
de invoer en het verdere beheer van
gegevens in politieregisters. Iemand
die inzage of verwijdering wil van
gegevens uit deze registers, dient dit
schriftelijk te vragen aan de politie
van de betreffende regio.
Om te voorkomen dat burgers die zijn
geconfronteerd met identiteitsfraude,
zich tot diverse politie- en
justitiediensten moeten wenden voor
het wijzigen of verwijderen van
gegevens uit registratiesystemen,
wordt bezien in hoeverre het Centraal
Meldpunt Identiteitsfraude daarin een
coördinerende rol kan vervullen,
teneinde een snellere oplossing voor
de gevolgen van een geconstateerde
persoonsverwisseling te
bewerkstelligen. Overigens heeft de
Staat aangeboden om in het
onderhavige geval alle politieregio’s
aan te schrijven met het verzoek de
systemen te controleren op gegevens
van de heer K.
6
In de afgelopen maanden heeft een
uitgebreid onderzoek plaatsgevonden
naar deze zaak. Dit onderzoek heeft
ertoe geleid dat de heer K. behalve
verontschuldigingen, ook een
vergoeding is aangeboden voor het
gebruik van de onjuiste registraties
en de hinder die de heer K. daarvan
heeft ondervonden. Zie verder het
antwoord op de vragen 3 en 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, Aanhangsel

4560