Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

26 488

Behoeftestelling vervanging F-16

Nr. 301

BRIEF VAN DE ALGEMENE REKENKAMER
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 21 augustus 2012
In het algemeen overleg dat de vaste Kamercommissie voor Defensie op
5 juli 2012 met de ministers van Defensie en van Economische Zaken,
Landbouw en Innovatie (EL&I) heeft gevoerd, beloofde de minister van
Defensie een onafhankelijk onderzoek te zullen laten uitvoeren naar:
• de kosten van de beëindiging van de gehele Nederlandse overheidsbetrokkenheid bij het JSF-project («volledig uitstappen»);
• de kosten van alleen de beëindiging van de Nederlandse deelneming
aan de operationele testfase van de JSF (Initial Operational Testing and
Evaluation) («uitstappen testfase»);
• de directe en indirecte gevolgen van deze beleidsopties voor de
werkgelegenheid in Nederland.
De minister heeft eveneens aangekondigd dat hij over de uitkomsten van
het onderzoek in oktober 2012 aan de Tweede Kamer rapporteert.
Bij brief van 20 augustus jl. heeft de minister van Defensie de Algemene
Rekenkamer gevraagd om die aspecten van het onderzoek uit te voeren
die binnen de competentiesfeer van de Algemene Rekenkamer liggen. Een
afschrift van het verzoek van de minister is als bijlage bij deze brief
gevoegd1.

1
Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

Wij hebben ons tegenover de minister bereid verklaard om op diens
verzoek in te gaan. Onze specifieke bevoegdheden en kennis van het
onderwerp stellen ons in staat om het onderzoek uit te voeren.
Wij zullen in lijn met het verzoek van de minister onderzoek verrichten
naar de gedane uitgaven en de reeds aangegane verplichtingen voor het
JSF-programma . Wij zullen onderzoeken welke kosten de Staat nog moet
maken voor de aanschaf van de vervanger van de F-16 (JSF of ander
toestel, als partnerland of «van de plank»), inclusief de daaraan
verbonden aspecten zoals de ontwikkelings- en organisatiekostenvoordelen, de royalty’s en de kosten van (zelf) testen en opleiden. Voorts
onderzoeken we de (financiële) gevolgen van het uitstappen uit de
testfase van het JSF-programma (opzeggen IOT&E MoU) en het volledig

kst-26488-301
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 488, nr. 301

1

uitstappen (opzeggen alle MoU’s). Ten slotte gaan we in op de kwalitatieve aspecten van het nog langer doorvliegen met de F-16 voor de
bruikbaarheid van het toestel als operationeel inzetbaar wapensysteem.
Conform het verzoek van de minister gaan we in ons onderzoek uit van
68 vervangende toestellen.
Wij zullen de uitkomsten van het onderzoek zoveel mogelijk in geld
kwantificeren. Waar dat niet mogelijk is, zullen we een zo helder mogelijk
kwalitatief antwoord op de vragen geven.
De minister heeft aangegeven dat de gevolgen van het uitstappen voor de
Nederlandse industrie en de werkgelegenheid in opdracht van het
Ministerie van EL&I door een andere partij zullen worden onderzocht.
Hoewel het EL&I-onderzoek buiten onze verantwoordelijkheid plaatsvindt,
hechten we eraan en zullen we bevorderen dat beide onderzoeken in
samenhang worden gezien.
Wij verwachten op 25 oktober 2012 ons rapport over dit onderzoek te
kunnen publiceren.
Algemene Rekenkamer
Gerrit de Jong,
wnd. president
dr. Ellen M. A. van Schoten RA,
secretaris

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 488, nr. 301

2