11
Dienstverlening aan huis
Aan de orde is het VAO Dienstverlening aan huis (AO d.d.
19/11).

De heer Ulenbelt (SP):
Voorzitter. Ik dien twee moties in.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat de Nederlandse regering door instemming
met het ILO-verdrag 189 het recht op een volwaardige
waardering en gelijkwaardige rechtspositie van huishoudelijk werk heeft onderschreven;
verzoekt de regering, het ILO-verdrag 189 inzake fatsoenlijk
werk voor huishoudelijk personeel te ratificeren,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ulenbelt. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.

De heer Ulenbelt (SP):
In het debat ging het vooral om het feit dat het 900 miljoen
kost of iets daaromtrent, met dienstenchecks en dat soort
dingen. Dat was heel ingewikkeld. Ik denk dat het voorstel
dat in de tweede motie staat, een heel goed begin kan zijn
voor het realiseren van de betere rechtspositie die iedereen,
de hele Kamer en de minister, zou willen. Een bijkomend
voordeel is dat het voor de belangenbehartigers van deze
mensen makkelijker wordt om de volwaardige rechtspositie
te verwerkelijken.

Mevrouw Schut-Welkzijn (VVD):
Voorzitter. De VVD-fractie is tevreden met het feit dat de
huidige Regeling dienstverlening aan huis in stand blijft.
Deze regeling bestaat sinds 2007 en wordt gebruikt door 1
miljoen huishoudens. Particulieren die een gemiddeld loon
verdienen kunnen op die manier huishoudelijke taken uitbesteden, zonder werkgeverslasten af te dragen en zonder
administratieve rompslomp. Deze dienstverlening zorgt er
bijvoorbeeld voor dat het huis wordt schoongemaakt of dat
er op de kinderen wordt gepast als mensen aan het werk
zijn. Bovendien wordt er voor geliefden gezorgd als mensen
dat zelf niet langer kunnen. Verder kunnen ouderen langer
thuis blijven wonen met een betaalbare hulp. Behoud van
de Regeling dienstverlening aan huis komt zo de broodnodige dynamiek op de arbeidsmarkt ten goede. De dienstverleners die zijn geïnterviewd in het onderzoek van de commissie-Kalsbeek geven aan dat zij niet zitten te wachten op
meer rechtsbescherming maar hebben liever een hoger
uurloon. De uurlonen binnen de Regeling dienstverlening
aan huis liggen dan ook vaak boven het minimumloon.

Zij krijgt nr. 101 (29427).
De heer Ulenbelt (SP):
Als je zo'n verdrag ondertekent, moet je het natuurlijk ook
uitvoeren. Dat is lastig, zo is gebleken. Ik zou daar een begin
mee willen maken door de volgende motie in te dienen.

Motie
De Kamer,
gehoord de beraadslaging,
overwegende dat met de Regeling dienstverlening aan huis
de rechtspositie van betrokken dienstverleners slechter is
dan die van reguliere werknemers;
verzoekt de regering, een voorstel uit te werken waarmee
de dienstverlener aan huis de volledige werknemersstatus
krijgt door betaling van het loon van de werkgever via UWV
of Belastingdienst aan de dienstverlener, waarbij door bijvoorbeeld UWV of Belastingdienst premies worden ingehouden,
en gaat over tot de orde van de dag.
De voorzitter:
Deze motie is voorgesteld door het lid Ulenbelt. Naar mij
blijkt, wordt de indiening ervan voldoende ondersteund.
Zij krijgt nr. 102 (29427).

Tweede Kamer

Dienstverlening aan huis

Het past niet om het belang dat mensen hechten aan
dienstverlening aan huis te bagatelliseren door te zeggen
dat iedereen zijn eigen troep maar moet opruimen als ze
geen werkgeverslasten voor een schoonmaakster kunnen
betalen. Dat is symboolpolitiek waar de VVD niet in meegaat. Het in stand houden van deze regeling voorkomt dat
aanbieders van dienstverlening overgaan tot zwart werk.
Wij ondersteunen de inzet voor meer voorlichting hierover.
De VVD is van mening dat het verlagen van de lasten op
arbeid de enige houdbare manier is om arbeid aan de
onderkant van de arbeidsmarkt betaalbaar te maken voor
iedereen. Dat is de inzet van dit kabinet bij de belastingherziening en daar zijn we voor.
De voorzitter:
Dank u wel. De minister kan meteen antwoorden. Het woord
is aan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.

Minister Asscher:
Voorzitter. Dank u wel. Ik deel met de heer Ulenbelt de wens
om de positie van mensen in het huishoudelijk werk te
verbeteren. Daar heeft de regering ook een aantal voorstellen voor gedaan, maar de regering meent dat het ratificeren
van het ILO-verdrag daar onvoldoende aan bijdraagt.
Immers, dat verdrag kun je alleen maar ratificeren door de
rechten gelijk te trekken en dat betekent in dit geval op een
lager niveau, tenzij je dankzij dienstencheques ervoor kunt
zorgen dat de mensen om wie het gaat als gewone werknemer in dienst komen. Dat zou inderdaad heel veel geld

2 december 2014
TK 31

31-11-1

kosten. Dus helaas kunnen we dat verdrag nu niet ondertekenen en moet ik de eerste motie ontraden.
In de tweede motie wordt de regering verzocht, een voorstel
uit te werken om de volledige werknemersstatus via UWV
c.q. Belastingdienst te organiseren. Daarbij wordt ervan
uitgegaan dat de Regeling dienstverlening aan huis kan
worden afgeschaft. Ik ben bang dat dit de rechtspositie van
veel mensen die dit werk doen verslechtert, omdat zij
gedwongen worden, in het zwarte circuit te werken. Het
onderzoek waar mevrouw Kalsbeek uit geput heeft met
haar commissie wijst erop dat een groot deel van de werknemers dan naar het illegale circuit zal gaan. Dan heb je
per saldo te weinig bereikt voor de groep. Dus ondanks het
feit dat ik sympathie koester voor de gedachte en voor het
legitieme punt dat het een hoop rompslomp is dat in het
voorstel van de heer Ulenbelt wordt weggenomen, moet
ik de motie ontraden.
Mevrouw Schut-Welkzijn heeft er terecht op gewezen dat
je niet te licht moet denken over uit het nettoloon betalen
van de bruto uursom die nodig is om mensen dit werk te
laten doen conform het wettelijk minimumloon. Des te
belangrijker is het om bij de belastingherziening waar de
regering aan werkt, ervoor te zorgen dat de loonkosten,
met name aan de onderkant van de arbeidsmarkt, lager
worden, zonder dat de lonen lager worden. Dit kan door de
belastingen en premies die werkgevers afdragen omlaag
te brengen, zodat meer mensen gewoon in dienst komen.
Maar dat is niet van vandaag op morgen gelukt. Daar werkt
de regering nu aan. We hopen daarvoor volgend jaar met
voorstellen te komen.
De heer Ulenbelt (SP):
Ik ben onmiddellijk benieuwd wat de definitie van de
minister is van het zwarte circuit en illegale arbeid. Nu zijn
mensen aan het werk bij een werkgever, maar zij zijn niet
verzekerd. Mijn voorstel lost dat op. Overal waar ik iets
moet betalen — in een garage, bij een advocaat, noem maar
op — wordt uit mijn nettoloon andermans brutoloon
betaald. Waarom niet in de huishouding? Het is inderdaad
waar wat mevrouw Schut zei: als je je rommel opgeruimd
wilt hebben, moet je daarvoor betalen. Heel simpel toch,
minister?
Minister Asscher:
Heel simpel maar ook weer niet zo simpel, anders hadden
we het allang opgelost. We willen uiteindelijk hetzelfde. We
willen dat mensen werknemersrechten hebben maar dat
ze ook aan het werk blijven en dat ze niet in het zwarte circuit terechtkomen. Met het zwarte circuit bedoel ik dat
werkgevers van die mensen illegaal bezig zijn — de Regeling dienstverlening aan huis is er dan immers niet meer
— dat mensen geen aanspraak meer maken op de Wml en
dat er niet doorbetaald wordt bij ziekte. Dus alle goede
dingen van de Regeling dienstverlening aan huis raak je
kwijt, zonder dat je er goede dingen als werknemersrechten
voor terugkrijgt als er geen subsidie bijkomt. Zeker, we
betalen alles uit ons nettoloon, maar mensen laten niet hun
advocaat vier uur per week hun huis schoonmaken. Het is
wel goed dat iemand die dat doet, daarvan kan leven en in
ieder geval het wettelijk minimumloon en loondoorbetaling
bij ziekte krijgt. Laten we er samen naar streven, misschien
bij een volgende regering of via die belastingherziening,
dat er meer mensen op een reguliere manier in dienst

Tweede Kamer

Dienstverlening aan huis

komen. We lijken daarin te slagen voor de thuishulpen. De
toelage voor de huishoudelijke hulp lijkt een groot succes
te worden, waardoor er veel minder ontslagen zijn en veel
meer thuishulpen hun gewone, reguliere baan houden. Een
heel belangrijke stap. Als je nu die regeling voor dienstverlening aan huis afschaft, heb je per saldo voor heel weinig
mensen iets goeds bereikt en voor heel veel mensen iets
slechts.
De heer Ulenbelt (SP):
De regeling voor dienstverlening aan huis is juist het legaliseren van onbeschermde arbeid. Er wordt geen premie
betaald. Mensen zijn niet verzekerd. Als we dat afschaffen
en daarvoor een alternatief bieden, hebben we het beste
van twee werelden. Het spijt me om het te zeggen, maar
de minister zegt dat je een advocaat wel volwaardig betaalt
en een schoonmaker niet. Voor mijn partij is er als het om
werk gaat, geen verschil tussen de schoonmaker en de
advocaat. Dat zou voor de minister toch ook moeten gelden?
Minister Asscher:
Zo bedoelde ik dat ook niet. De meeste mensen hebben
heel incidenteel een advocaat nodig, in een bijzondere
situatie, en dan is het nog steeds een rib uit hun lijf, geen
misverstand daarover. Ik denk dat we helemaal niet van
mening verschillen over wat wenselijk zou zijn, maar we
moeten onderkennen dat er geld bij moet als je veel meer
werksters en hulpen in de huishouding onder gewone
werknemerscondities aan het werk wilt hebben. Het is niet
te vragen aan mensen om €25 per uur uit hun nettosalaris
te betalen. Er zijn maar heel weinig mensen die dat kunnen
en willen betalen. Je kunt zeggen dat dit verkeerd en slecht
is, maar ik denk wel dat het de werkelijkheid is. Je kunt
zeggen dat mensen het dan maar zelf moeten opruimen,
maar dan heeft het negatieve gevolgen voor heel veel
mensen die op die manier hun brood verdienen. Dat wil ik
niet. Het gaat altijd over droom en daad en de werkelijkheid.
In dit geval moeten we de werkelijkheid wel onder ogen
zien. Als de heer Ulenbelt mij niet zou geloven, is er altijd
nog het rapport van de commissie, waarin dat ook wordt
aangegeven.
De voorzitter:
Ik dank de minister voor de beantwoording en de leden
voor hun inbreng.
De beraadslaging wordt gesloten.
De vergadering wordt van 16.29 uur tot 16.45 uur geschorst.

2 december 2014
TK 31

31-11-2