Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2021–2022

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

2724
Vragen van het lid Koerhuis (VVD) aan de Minister van Infrastructuur en
Waterstaat over het bericht dat het kabinet 200 miljoen uittrekt voor veilige
N-wegen, maar dat dit een druppel op een gloeiende plaat lijkt (ingezonden
13 april 2022).
Antwoord van Minister Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen
12 mei 2022). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022,
nr. 2459.
Vraag 1
Kent u het artikel «200 miljoen die kabinet uittrekt voor veilige N-wegen
«druppel op gloeiende plaat»: Het gaat om levens»?1
Antwoord 1
Ja, het artikel is mij bekend.
Vraag 2
Wat is uw reactie op dit bericht?
Antwoord 2
Het is een bekend gegeven dat N-wegen relatief onveilig zijn. Het risico op
een ongeval met een ernstige afloop ligt per gereden kilometer op Rijks-Nwegen hoger dan op autosnelwegen in beheer van het Rijk. Het Kabinet
investeert daarom € 200 miljoen in het verbeteren van de verkeersveiligheid
op Rijks-N-wegen. Hiermee kunnen niet alle Rijks-N-wegen aangepakt
worden. Daarom wordt een nadere prioritering uitgewerkt, zoals eerder aan
uw Kamer gemeld. Voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op
provinciale N-wegen, zijn de provincies primair aan zet. Daarbij is ondersteuning beschikbaar vanuit het Rijk. De medeoverheden kunnen een beroep
doen op de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid. De totale omvang van de
Investeringsimpuls bedraagt € 500 miljoen voor de periode 2020 tot 2030.
Ook provincies kunnen hier aanspraak op maken voor het verbeteren van de
N-wegen die zij in beheer hebben. Het vorige Kabinet heeft daarnaast
€ 25 miljoen cofinanciering beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de

1

ah-tk-20212022-2724
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2022

Website EenVandaag, 11 april 2022 (200 miljoen die kabinet uittrekt voor veilige N-wegen
«druppel op gloeiende plaat»: «Het gaat om levens» – EenVandaag (avrotros.nl)).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

1

bermveiligheid op N-wegen in beheer van provincies en eveneens € 25 miljoen voor het verbeteren van de bermveiligheid op Rijks-N-wegen.
Vraag 3
Hoe weegt u het effect van bermmaatregelen op de verkeersveiligheid (zoals
besproken in uw beantwoording van de schriftelijke vragen van het lid
Koerhuis over het bericht dat de noodklok wordt geluid om het gevaar op
N-wegen) ten opzichte van andere infrastructurele maatregelen, zoals het
verlengen van invoegstroken, het verbreden van de rijbanen, het scheiden
van de rijbanen, het aanbrengen van middengeleiders, en het weghalen van
bomen in bochten?2
Antwoord 3
Op 15 april jl. is het onderzoek van de SWOV naar dodelijke ongevallen op
Rijkswegen in 2020 aan uw Kamer gestuurd3. Net als in rapportages uit
voorgaande jaren4 noemt de SWOV de inrichting van de berm als belangrijkste infrastructurele factor die de ernst van de afloop van een ongeval bepaalt.
Het verbeteren van de bermveiligheid levert dan ook een belangrijke bijdrage
aan het terugdringen van het aantal verkeersslachtoffers. Zie ook de
beantwoording van vraag 8. Ook andere infrastructurele maatregelen hebben,
afhankelijk van de specifieke omstandigheden op een bepaald traject,
uiteraard een positief effect op de verkeersveiligheid. Zo doet de SWOV in het
hiervoor genoemde onderzoek ook de aanbeveling om smalle enkelbaans
wegen te voorzien van fysieke rijrichtingscheiding om frontale verkeersongevallen te voorkomen. Op basis van de nu beschikbare € 200 miljoen
wordt dan ook gekeken naar een breder maatregelenpakket dan uitsluitend
bermmaatregelen. Uw Kamer wordt voor de zomer geïnformeerd over de
vervolgstappen.
Vraag 4
Heeft u zicht op de door provincies geplande investeringen in verkeersveiligheid voor provinciale N-wegen? Schat u in dat deze investeringen snel
genoeg gedaan kunnen worden?
Antwoord 4
Het verbeteren van de verkeersveiligheid op provinciale N-wegen is primair
de verantwoordelijkheid van provincies. Eerder is aan uw Kamer gemeld dat
geen landelijk overzicht beschikbaar is van investeringen in veilige weginrichting door provincies in de afgelopen tien jaar5. Datzelfde geldt voor geplande
investeringen in verkeersveiligheid voor provinciale N-wegen. Er kan mede
daardoor ook geen inschatting worden gemaakt of deze investeringen snel
genoeg worden gedaan.
Het uitvoeren van een landelijk onderzoek naar investeringen van provincies
in verkeersveiligheid van provinciale N-wegen is gecompliceerd onder meer
omdat investeringen in verkeersveiligheid vaak meegenomen worden als
onderdeel van aanlegprojecten, vervanging en renovatie en beheer en
onderhoud. In de begroting is dan niet nader gespecificeerd welk bedrag als
investering in de verkeersveiligheid kan worden beschouwd. Dit beeld wordt
onderschreven door het IPO.
Vraag 5
Hoe gaat u provincies helpen om aanpassingen aan hun provinciale
N-weginfrastructuur te doen en deze veiliger te maken?
Antwoord 5
Ik ondersteun de medeoverheden met de Investeringsimpuls Verkeersveiligheid. In de periode 2020 tot 2030 is € 500 miljoen beschikbaar om een impuls
te geven aan de verkeersveiligheid van het onderliggend wegennet. Ook
provincies kunnen hier aanspraak op maken voor het verbeteren van de
2

Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2365.
SWOV (2021), Dodelijke verkeersongevallen op rijkswegen in 2020. Beschikbaar via https://
www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/04/15/bijlage-2-swov-rapportage-dodelijkeverkeersongevallen-op-rijkswegen-in-2020
4
Kamerstuk 29 398, nr. 935
5
Kamerstuk 29 398, nr. 997
3

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

2

N-wegen die zij in beheer hebben. Een eerste tranche is in 2020 uitgekeerd
aan medeoverheden. In totaal betrof de rijksbijdrage in deze tranche
€ 165 miljoen. Het vorige Kabinet heeft daarnaast € 25 miljoen cofinanciering
beschikbaar gesteld voor het verbeteren van de veiligheid van bermen van
provinciale N-wegen.
Vraag 6
Kunt u een overzicht geven van de door provincies geplande investeringen in
verkeersveiligheid op provinciale N-wegen tot 2030 en kunt u hierbij
aangeven wanneer en welk effect op de verkeersveiligheid u verwacht?
Antwoord 6
Een dergelijk overzicht is niet te geven. Zie ook de beantwoording van
vraag 4.
Vraag 7
Hoe gaat u aanpassingen aan Rijks-N-weginfrastructuur doen om deze
veiliger te maken?
Antwoord 7
Zoals aangegeven in de Kamerbrief d.d. 2 november 2021 over het stappenplan Verkeersveiligheid Rijks-N-wegen6, zijn op dit moment drie soorten
maatregelen in beeld voor het verbeteren van de verkeersveiligheid op
Rijks-N-wegen: het verbeteren van de bermveiligheid, het aanbrengen van
fysieke rijrichtingscheiding op enkelbaans Rijks-N-wegen en het aanpakken
van overige, specifieke knelpunten zoals gelijkvloerse kruisingen met het
onderliggend wegennet. Op basis van de nu beschikbare € 200 miljoen wordt
een nadere prioritering uitgewerkt, waarbij ook de resultaten uit de Integrale
Mobiliteitsanalyse (IMA)7 ten aanzien van verkeersveiligheid op het hoofdwegennet worden betrokken. Dan wordt ook concreter welke aanpassingen aan
Rijks-N-weginfrastructuur getroffen kunnen worden. Daarnaast worden dit
jaar en komende jaren bermmaatregelen getroffen op de N7, N14, N31, N33,
N35, N36 en N48 op basis van de € 25 miljoen die door het vorige Kabinet
beschikbaar is gesteld.
Vraag 8
Kunt u een overzicht geven van de door het Rijk geplande investeringen in
verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen tot 2030 en kunt u hierbij aangeven
wanneer en welk effect op de verkeersveiligheid u verwacht?
Antwoord 8
Vanaf 2023 is € 200 miljoen beschikbaar voor verbetering van de verkeersveiligheid op Rijks-N-wegen. Daarnaast wordt komende jaren op basis van de
€ 25 miljoen die beschikbaar is voor bermmaatregelen gewerkt aan
bermmaatregelen op de op de N7, N14, N31, N33, N35, N36 en N48 en
worden in het kader van het programma «Meer Veilig» nog maatregelen
gerealiseerd op de N18 en N57, met een totale omvang van circa € 4 miljoen.
Ook wordt er vanuit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en
Transport (MIRT) geïnvesteerd in de specifieke verkeersveiligheidsprojecten
N35 Wijthmen-Nijverdal en N57-N59, zoals ook gemeld in de recente
Kamerbrief over investeringen in de verkeersveiligheid8. In totaal is voor
laatstgenoemde projecten circa € 38 miljoen beschikbaar. Daarnaast wordt
vanuit het MIRT ook geïnvesteerd in verbreding van Rijks-N-wegen. Deze
projecten kennen een bredere scope maar leveren wel een bijdrage aan het
verbeteren van de verkeersveiligheid, zoals gemeld in de Kamerbrief over
investeringen in de verkeersveiligheid d.d. 14 april 20229. Een voorbeeld
hiervan is de verbreding van de N50 bij Kampen-Kampen Zuid.
Over de effecten van het maatregelenpakket dat zal worden uitgevoerd met
de nu beschikbare € 200 miljoen zijn op dit moment nog geen uitspraken te
doen, omdat nog wordt gewerkt aan de vormgeving hiervan. Wel kan in

6

Kamerstuk 29 398, nr. 970
Kamerstukken 31 305 en 29 984, nr. 328
8
Kamerstuk 29 398, nr. 997
9
Kamerstuk 29 398, nr. 997
7

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

3

algemene zin iets gesteld worden over de effecten van bermmaatregelen. In
2017 becijferde SWOV10 voor specifiek provinciale wegen met een maximumsnelheid van 80 km/uur dat een obstakelvrije berm groter of gelijk aan
5 meter of toepassing van geleiderails een slachtofferbesparing van ca. 43%
geeft in vergelijking met een minder vergevingsgezinde berm. Hierbij dient
benadrukt te worden dat de daadwerkelijk te realiseren besparing per traject
kan verschillen en afhankelijk is van de situatie ter plaatse (bijvoorbeeld de
bestaande hoeveelheid obstakels in de berm en afstand tot de weg). Voor de
maatregel fysieke rijrichtingscheiding op enkelbaans Rijks-N-wegen kan per
trajectdeel een inschatting worden gegeven van de kosteneffectiviteit van de
maatregel. Betreffende inschattingen zijn opgenomen in het vorig jaar aan uw
Kamer gestuurde onderzoeksrapport van Arcadis11. De berekening van de
maatschappelijke baten is daarbij gebaseerd op de verwachte besparing in
aantal ongevallen en slachtoffers als gevolg van het aanbrengen van fysieke
rijrichtingscheiding op basis van daadwerkelijk plaatsgevonden ongevallen.
De maatschappelijke kosten voor de komende 30 jaar zijn ingeschat aan de
hand van de investeringskosten, de verwachte onderhoudskosten en de
levensduur van de maatregel. Dat leidt per trajectdeel tot een inschatting van
de kosteneffectiviteit (kosten-batenverhouding).
Vraag 9
Kunt u deze vragen één voor één beantwoorden voor het commissiedebat
Verkeersveiligheid op 20 april 2022?
Antwoord 9
Ik heb uw vragen één voor één beantwoord. Helaas is dit niet gelukt voor het
commissiedebat Verkeersveiligheid op 20 april 2022. Ik heb uw Kamer
hierover op 20 april 2022 een uitstelbrief gestuurd12.

10

SWOV (2017), ProMeV Light. Een invulling van risicogestuurde aanpak van weginfrastructuur.
Beschikbaar via https://swov.nl/sites/default/files/publicaties/rapport/r-2017-07.pdf
11
Bijlage 1004054 bij Kamerstuk 29 398, nr. 970
12
Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2021–2022, nr. 2459

Tweede Kamer, vergaderjaar 2021–2022, Aanhangsel

4