2012D11404

Inbreng verslag van een schriftelijk overleg
De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie heeft een aantal vragen
voorgelegd aan de minister van Veiligheid en Justitie over de brief van
20 februari 2012 inzake de meldkamer van de toekomst en de reactie op
de motie Hennis-Plasschaert c.s. over een spoedig besluit over het aantal
meldkamers (29 517, nr. 58).
De voorzitter van de commissie,
De Roon
Adjunct-griffier van de commissie,
Van Doorn

nds-tk-2012D11404

1

Inhoudsopgave
I.

Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Inleiding
2. Eén landelijke meldkamerorganisatie
3. Eindsituatie aantal locaties
4. Werkwijze en operationele verantwoordelijkheid
5. Financiële kaders
6. Transitie

II.

Reactie van de minister

I. Vragen en opmerkingen vanuit de fracties
1. Inleiding
De leden van de VVD-fractie zijn verheugd te vernemen dat er nu dan
eindelijk duidelijkheid komt over het aantal meldkamers en de organisatie
daarvan. De minister van Veiligheid en Justitie (hierna: de minister) geeft
aan dat uit onafhankelijk onderzoek en gevoerde gesprekken is gebleken
dat het beter is te kiezen voor een model van één meldkamerorganisatie
met maximaal tien meldkamers. Deze leden merken hierbij op dat zij het
van groot belang achten om straks niet weer geconfronteerd te worden
met verschillende organisaties, inclusief eigen werkprocessen en
systemen. Zij verzoeken de minister hier nogmaals uitgebreid en
gedetailleerd op in te gaan. Voorkomen moet worden dat de tien
politieregio’s verworden tot koninkrijkjes met eigen een meldkamer,
andere toeters en bellen alsook een regioburgemeester die hier meent de
scepter te moeten zwaaien.
De aan het woord zijnde leden zijn voorts tevreden dat het met dit
voorstel ook mogelijk wordt om de gewenste bezuinigingen binnen de
afgesproken tijd evenals de gestelde kwaliteitseisen te realiseren. Zij
willen graag vernemen wat de kosten zijn van de huidige inrichting van de
meldkamers (dus een totaaloverzicht van de 25 meldkamers).
De leden van de PvdA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de minister. Zij hebben op basis van deze brief een aantal
vragen.
De leden van de PVV-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van onderhavige brief. Zij zijn het in grote lijnen eens met de plannen van
de minister voor de vorming van een meldkamerorganisatie met
maximaal tien meldkamers.
De leden van de CDA-fractie hebben met belangstelling kennisgenomen
van de brief van de minister. Zij kunnen zich vinden in de strekking van de
plannen met betrekking tot de meldkamerorganisatie, maar hebben
hierover nog wel enkele vragen die verderop in het verslag aan de orde
zullen komen.
Vooruitlopend op de vragen over de meldkamer van de toekomst,
verzoeken deze leden de minister hierbij ook de stand van zaken te
schetsen met betrekking tot C2000, het communicatiesysteem voor
ambulancediensten, brandweer, marechaussee en politie. In het voorbije
decennium zijn er veel problemen geweest met het gebruik van C2000,
bijvoorbeeld met het wegvallen van contact in levensbedreigende
situaties of het overbelast raken van het systeem in noodgevallen..
De leden van de SP-fractie hebben met gemengde gevoelens kennisgenomen van de brief van de minister met een nadere toelichting op zijn

2

visie op de meldkamers. Zij begrijpen het doel van de minister om de
meldkamers efficiënter te maken en beter op elkaar aan te laten sluiten. Zij
plaatsen echter vraagtekens bij de beoogde samenvoeging en vermindering van het aantal meldkamers. Zij vrezen dat de gewenste besparingen uitgangspunt zullen zijn en het verlies van kwaliteit van de
hulpverlening op de koop toe wordt genomen.
De leden van de SP-fractie vragen op deze plaats ook aandacht voor de
fusie tussen de meldkamers van de regio’s Gooi en Vechtstreek en
Flevoland. De minister heeft op 8 december in zijn brief aan de korpsbeheerder van Flevoland aangegeven akkoord te zijn met deze beoogde
fusie. Toch kunnen er, in het licht van de plannen van de minister om met
minder meldkamers te gaan werken, grote vraagtekens gezet worden bij
deze beoogde fusie.
Uit de praktijk is het deze leden namelijk duidelijk geworden dat deze fusie
allerminst soepel verloopt. Zo hebben de Ondernemingsraden hebben
negatief geadviseerd. Er is voorts grote twijfel bij de financiële
haalbaarheid van de fusie. Men vreest dat de investering van 1 mln. euro
bij lange na niet genoeg is om deze fusie tot een goed einde te brengen.
Het rapport van Twijnstra en Gudde zou onvolledigheden bevatten,
waardoor de werkelijke kosten veel hoger uit zouden vallen. Ook lijkt men
veel te licht aan te kijken tegen de harmonisatie van de processen. Daar
komt veel meer bij kijken dan enkel wat knip- en plakwerk in de huidige
werkwijzen. Tot slot is onduidelijk waarom gekozen is voor Naarden als
nieuwe locatiein plaats van Lelystad, terwijl in Lelystad onder andere
meer voorzieningen aanwezig zijn, zoals het veiligheidsbureau waar het
brandweer actiecentrum ingericht wordt in geval van opschaling. Deze
leden verzoeken de minister in te gaan op bovengenoemde punten. Is hij
verder bereid de Kamer te informeren over de laatste stand van zaken in
de voortgang van deze fusie?
De aan het woord zijnde leden vragen of het wel realistisch is om te
denken dat een dergelijke fusie in zes maanden kan worden afgerond. Zij
vrezen dat de druk om dit snel uit te voeren ten koste gaat van de
kwaliteit. Daarnaast voorzien zij verspilling van geld. Als er allerlei
handelingen om te komen tot samenvoeging moeten worden uitgevoerd,
moeten die straks weer herhaald worden zou de dan ontstane meldkamer
een nieuwe fusie moeten ondergaan met bijvoorbeeld Utrecht. Dat kan in
deze tijden van financiële krapte nooit de bedoeling zijn. De leden van de
SP-fractie vragen de minister waarom deze fusie in zijn ogen noodzakelijk
is. Wat heeft het immers voor zin om een heel fusieproces te doorlopen
als straks blijkt dat de nieuwe meldkamer samengevoegd moet worden
met bijvoorbeeld Utrecht? Is het dan niet beter om de landelijke besluitvorming inzake het aantal meldkamers af te wachten en dan in één keer
de juiste meldkamers samen te voegen? Is hij bereid deze fusieplannen
opnieuw tegen het licht te houden nu er meer duidelijkheid is over de
voorgenomen koers van de minister met betrekking tot de meldkamers?
De leden van de D66-fractie hebben kennisgenomen van de wijze waarop
de minister de huidige inrichting van de meldkamers wil herzien. Zij lezen
in de voorliggende brief het voornemen het aantal meldkamers terug te
brengen tot één landelijke meldkamerorganisatie met tien locaties. De
leden hebben dienaangaande enkele vragen en opmerkingen.
2. Eén landelijke meldkamerorganisatie
De leden van de PvdA-fractie lezen in de onderhavige brief niets over een
verandering van de verantwoordelijkheid van de besturen van de
Veiligheidsregio’s voor de meldkamer, zoals die nu vastgelegd is in de wet
Veiligheidsregio’s. Betekent de reorganisatie van de meldkamers een
wijziging van de wettelijke verantwoordelijkheid? Zo ja, hoe gaat die

3

wijziging vastgelegd worden? Daarmee samenhangend willen deze leden
opheldering over de vorming van één landelijke organisatie voor de
meldkamers. Hoe zal deze organisatie onder leiding van de minister vorm
worden gegeven. Zullen alle medewerkers van de meldkamers in dienst
komen van deze landelijke organisatie? Zo nee, welke medewerkers zullen
niet in dienst komen van de landelijke meldkamerorganisatie? Hoe
worden de afbakening en de samenwerking met de regionale
hulpdiensten georganiseerd? Zal er in alle meldkamers gekozen worden
voor eenzelfde werkwijze en voor den gezamenlijke huisvesting? Zo nee,
wat zijn hiervan de effecten op mogelijke samenwerking tussen de
meldkamers en wat is de meerwaarde van afwijken?
De leden van de PvdA-fractie merken op dat één van de doelstellingen van
de meldkamer van de toekomst is meldkamers beter samen te laten
werken, waardoor in geval van nood of overbelasting taken door andere
meldkamers overgenomen kunnen worden en overal in Nederland gelijke
hulp geboden kan worden. Allereerst willen deze leden graag weten of het
nieuwe meldkamerontwerp ervoor zorgt dat ook aan de randen van
veiligheids-, ambulance- en politieregio’s beter gekeken wordt hoe de
beste en snelste hulp verleend kan worden. Op welke wijze zal de
informatie van de meldkamer over de beschikbare capaciteit over deze en
over landsgrenzen heen verbeterd worden?
Daarnaast valt het voornoemde leden op dat het idee om tien lokaal
gebonden meldkamers te houden op twee gedachten hinkt. Aan de ene
kant worden de voordelen van inzicht in de lokale organisatie benadrukt.
Aan de andere kant kan er doorgeschakeld worden naar een andere
meldkamer die de vraag ook kan beantwoorden. Hoe kunnen deze twee
voordelen naast elkaar bestaan?Wat is het voordeel van het doorverbonden worden met een lokale meldkamer? Kan een andere meldkamer
deze taak net zo goed uitvoeren? Als de stelregel is dat er beantwoord
wordt door de lokale meldkamer, hoe groot is dan de routine met het
beantwoorden van telefoontjes uit een andere regio?Voorts vragen deze
leden hoe stevig de virtuele meldkamer wordt. Vindt deze aansturing
plaats door een landelijke, coördinerende meldkamer die het overnemen
van taken aanstuurt? Is het de bedoeling dat bij overname van taken van
een andere meldkamer vooral de intake van meldingen overgenomen
wordt, of kan het ook de aansturing van de hulpdiensten betreffen? Hoe is
de samenwerking met die hulpdiensten dan geregeld?
De leden van de CDA-fractie vragen de minister op welke wijze is voorzien
in landelijke coördinatie. Zij lezen in de brief dat de meldkamerlocaties
organisatorisch en technisch worden verbonden. Daardoor ontstaat er één
virtuele meldkamer die het mogelijk maakt te komen tot landelijke
operationele coördinatie en capaciteitsmanagement. Krijgt de landelijke
coördinatie ook fysiek vorm? Is voorzien in één landelijke hoofdlocatie? Zo
ja, is deze locatie dan één van de tien geplande meldkamerlocaties of is
voorzien in tien locaties plus één hoofdlocatie? Waar wordt deze
gesitueerd? Waar worden de andere meldkamers gesitueerd?
De leden van de SP-fractie merken op dat minister niet langer vasthoudt
aan het eerdere plan om landelijk te komen tot drie meldkamers. Het heeft
de voorkeur om naar maximaal tien meldkamers toe te werken. Deze
leden vragen hoe tot dit getal is gekomen en Welke argumenten daaraan
ten grondslag liggen.
Voorts merken de aan het woord zijnde leden op dat de minister in zijn
brief stelt dat regionale meldkamers tot een betere dienstverlening en
hulpverlening aan burgers leiden. De centralist kan op basis van kennis
van het gebied en de bewoners een goede inschatting maken van de
urgentie en de benodigde inzet. Deze leden vragen of dat niet juist ook
opgaat voor het huidige aantal meldkamers. Daarnaast kunnen deze leden

4

zich voorstellen dat ook taal een hindernis kan zijn bij meldkamers die
over een groter gebied gaan. Dialecten kunnen een barrière vormen voor
een snelle afhandeling van de melding, wat gevolgen kan hebben voor de
hulpverlening. Hoe kijkt de minister tegen dit probleem aan en welke
oplossingen ziet hij hiervoor als daadwerkelijk gekozen gaat worden voor
minder meldkamers? De leden van de SP-fractie vragen voorts welke
nadelen er nog meer kunnen kleven aan het verminderen van het aantal
meldkamers. Enkele voordelen worden opgesomd in de onderhavige
brief, nadelen worden niet genoemd. Deze leden verzoeken de minister de
voor- en nadelen van minder meldkamers op een rij te zetten. Ook horen
zij graag wat de mogelijke besparing is bij het samenvoegen van
meldkamers en hoe deze besparing is onderbouwd.
Voornoemde leden merken op dat de huidige gezamenlijke meldkamers
goeddeels samenvallen met de veiligheidsregio’s. In de veiligheidsregio’s
worden samenwerkingsafspraken gemaakt tussen politie, brandweer en
ambulance, zo ook in de gezamenlijke meldkamer. De besturen van de
veiligheidsregio’s zijn verantwoordelijk voor het in stand houden van de
gezamenlijke meldkamers. Er is dus sprake van een logisch verband
tussen veiligheidsregio’s enerzijds, en gezamenlijke meldkamers
anderzijds. Dit verband is er niet meer als het aantal meldkamers wordt
verminderd. Dat roept bij deze leden de vraag op wat hiervan de gevolgen
zullen zijn. Wie is verantwoordelijk voor de meldkamers als de beoogde
samenvoegingen doorgaan? Hoe gaat de afstemming met de verschillende veiligheidsregio’s geregeld worden? Wat blijft er eigenlijk nog over
van de beoogde opzet van en samenwerking binnen de veiligheidsregio’s
nu de politie al naar tien districten gaat en het aantal meldkamers straks
ook verminderd zal worden?
Deze leden zijn benieuwd naar het standpunt van betrokken organisaties
over de beoogde reorganisatie van de meldkamers. Wat is het standpunt
van de GGD Nederland en de ambulancediensten? Hoe kijken (de
vakbonden van de) brandweer en politieorganisaties tegen de
voornemens van de minister aan? Wat vinden de ondernemingsraden van
de meldkamers? Zij zijn het immers die straks allemaal met de nieuwe
meldkamers moeten werken. Deze leden willen daarom graag weten hoe
zij tegen de plannen van de minister aankijken.
De leden van de SP-fractie verzoeken de minister in ieder geval met klem
geen onomkeerbare stappen te zetten tot de Kamer haar standpunt heeft
bepaald en het voornemen van de minister ook daadwerkelijk wetgeving
is geworden.
De leden van de D66-fractie begrijpen de behoefte aan efficiëntie en het
terugdringen van de kosten. Niettemin zijn deze leden van mening dat de
kwaliteit en dienstverlening ten aanzien van de primaire processen
bovenal voorop dient te staan. Zij vragen of met één landelijke meldkamerorganisatie de meldkamer niet te ver van het lokale gezag en van de
werkvloer komt te staan.
Voornoemde leden merken op dat Nederland op dit moment 25
meldkamers heeft, waarvan 22 regionaal. Begrijpen deze leden het goed
dat de 25 meldkamers, waaronder ook de meldkamers van het Korps
Landelijke Politiediensten (KLPD) en de Koninklijke Marechaussee (Kmar),
worden teruggebracht naar één landelijke organisatie met tien locaties?
Of betreft de reorganisatie alleen de 22 regionale meldkamers van politie,
brandweer en ambulancevoorzieningen? Indien de reorganisatie alleen de
22 regionale meldkamers betreft, hoe zal dan in de nieuwe situatie
worden gezorgd voor verbinding tussen de tien locaties en de
meldkamers van de KLPD en KMar?
De leden van de D66-fractie beschouwen het terugbrengen van het aantal
meldkamers naar één landelijke meldkamerorganisatie, waarbij het
huidige aantal locaties wordt opgeschaald naar tien, als een ingrijpende

5

onderneming. Zij vragen wat deze grotere afstand betekent voor de
praktische aansturing van de noodhulpeenheden van de politie.
De aan het woord zijnde leden lezen in de voorliggende brief dat de
verantwoordelijkheid voor de landelijke meldkamerorganisatie wordt
gebracht onder die van de minister voor Veiligheid en Justitie. Zij vragen
hoe zich dit verhoudt tot artikel 35, eerste lid, van de Wet op de Veiligheidsregio’s, waarin staat dat het bestuur van de veiligheidsregio de
beschikking heeft over en verantwoordelijk is voor het in stand houden
van een gemeenschappelijke meldkamer ten behoeve van de
hulpdiensten. Voorts vragen zij hoe de wijziging in verantwoordelijkheid
zich verhoudt tot de rol en taken van de veiligheidsregio’s in het regionale
veiligheidsdomein, meer in het bijzonder bij het uitgangspunt dat de
gezagsverhoudingen in geval van opgeschaalde situaties blijven zoals
opgenomen in de Wet op de Veiligheidsregio’s en de Politiewet. Hoe
wordt in de aansluiting op de veiligheidsregio’s voorzien?
De leden van de D66-fracties lezen dat er kwalitatieve en financiële kaders
worden vastgesteld voor de gemandateerde vertegenwoordigers van de
disciplines waarvoor de meldkamer werkt. Zij vragen de minister toe te
lichten welke invulling van de kaders hij daarbij voor ogen heeft. Tevens
vragen deze leden om toe te lichten hoe deze kaders van toepassing
worden geacht op geprivatiseerde ambulancediensten.
Voornoemde leden vragen wat zij zich moeten voorstellen bij de
opmerking dat over hoofdlijnen van beleid en beheer van de meldkamers
overleg plaats zal vinden met een afvaardiging van de veiligheidsregio’s.
In welke situaties acht de minister dit overleg relevant voor de uitvoering
van het gezag? Welke status wordt aan dit overleg toegekend?
De aan het woord zijnde leden hebben behoefte aan een vastgelegd
evaluatiemoment van het voorgestelde proces en zij verzoeken de
minister dan ook binnen twee jaar na het operationeel worden van de
nieuwe organisatie een evaluatie te laten uitvoeren naar de kwaliteit,
efficiency en het beheer.
3. Eindsituatie aantal locaties
De leden van de VVD_fractie vernemen graag of de minister bereid is
gehoor te geven aan de oproep om één meldkamer te realiseren voor de
regio’s Amsterdam-Amstelland, Zaanstreek-Waterland, Kennemerland en
Noord-Holland-Noord. De consequentie hiervan is dat er straks niet tien
maar negen meldkamers zijn. Deze leden willen benadrukken dat dit een
goede zaak zou zijn.
De leden van de CDA-fractie merken op dat in het regeerakkoord is
afgesproken dat er één meldkamerorganisatie komt met drie locaties.
Deze leden volgen de minister in de redenering dat toch beter kan worden
gekozen voor tien locaties. Daarmee kan beter worden geborgd dat de
centralist op basis van zijn kennis over het gebied en de bewoners een
goede inschatting kan maken van de urgentie en de benodigde inzet. Nu
wijst de minister er ook op dat het bij een keuze voor drie locaties niet
mogelijk zou zijn om de in het regeerakkoord afgesproken taakstelling te
halen. Voornoemde leden verzoeken op dit punt om een nadere
toelichting.
De leden van de D66-fractie lezen in de voorliggende brief dat met het
reorganiseren van de meldkamers naar één meldkamerorganisatie, de
gewenste bezuinigingen uit het regeerakkoord kunnen worden gerealiseerd. Zij hebben daarbij de indruk dat de bezuiniging leidend is geweest
voor de organisatorische keuze die door de minister in dezen is gemaakt.
Kan de minister dit bevestigen of anderszins toelichten in welke mate de
voorgestane bezuiniging een rol heeft gespeeld in de overweging om tot
een landelijke meldkamer over te gaan? Kan de minister voorts toelichten

6

welke kwaliteitseisen precies worden gehanteerd in dit proces en hoeveel
de voorgestelde reorganisatie zal opleveren?
4. Werkwijze en operationele verantwoordelijkheid
De leden van de PvdA-fractie merken op dat één van de punten waarop de
nieuwe meldkamer een voordeel op zou moeten leveren een multidisciplinaire intake is. De eerste aanname van een melding wordt door een
generalistisch medewerker van de meldkamer gedaan. Voornoemde leden
delen de conclusie dat er beperkingen zijn aan deze aanpak, zeker waar
het gaat om de specialistische medische kennis die nodig kan zijn om een
melding in te schatten en de beller te begeleiden. Daarom is het goed dat
deze specialistische kennis in de meldkamer behouden blijft. De minister
spreekt echter ook van monodisciplinaire medewerkers van politie en
brandweer. In hoeverre wordt er kritisch gekeken naar de noodzaak en
meerwaarde van al deze specialistische medewerkers?
De leden van de SP-fractie vragen hoe de inrichting van de nieuwe
meldkamers eruit zal komen zien wat betreft de verschillende kolommen.
Tot nu toe is de witte kolom organisatorisch gescheiden. Dit zorgt ervoor
dat mensen in medische nood snel een deskundige aan de lijn hebben die
een medisch advies kan geven. Dit advies levert een belangrijke bijdrage
aan de kans dat de melding een goede afloop kan krijgen. Daarnaast is
deze scheiding belangrijk voor de privacy van de melder. Er kan met deze
manier van werken een goede invulling worden gegeven aan het medisch
beroepsgeheim. Deze leden vrezen dat met de komst van een multidisciplinaire centralist dit belangrijke uitgangspunt los wordt gelaten. Er is wel
sprake van afhandeling van een deel van de meldingen door een
monodisciplinaire centralist, maar hoe snel wordt hier naar doorgeschakeld? Hoe wordt die afweging gemaakt? Welke risico’s kleven er aan
eventuele te late doorschakeling? Kan de minister garanderen dat de
kwaliteit van de medische zorg in zijn nieuwe plannen volledig overeind
blijft? Hoe gaat hij dit doen? Hoe borgt de minister het medische
beroepsgeheim in zijn plannen? Heeft het Koninklijke Nederlandsche
Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) hierover
geadviseerd? Zo nee, is de minister bereid dit advies alsnog in te winnen?
5. Financiële kaders
De leden van de D66-fractie merken op dat de nieuwe meldkamerorganisatie de taak tot het in stand houden van de meldkamers overneemt van
de veiligheidsregio’s. Zij vragen de minster hoe de financiering geregeld
zal worden. Betekent het dat veiligheidsregio’s hun regionale budgetten
structureel aan de landelijke organisatie overdragen of worden de kosten
overgenomen en voortaan gedragen door het ministerie van Veiligheid en
Justitie?
6. Transitie
De leden van de CDA-fractie vragen de minister om de personele
consequenties in beeld te brengen die voortvloeien uit het terugbrengen
van het aantal meldkamers tot tien. Op dit moment telt Nederland
vijfentwintig meldkamers. Welke gevolgen heeft de reductie van het
aantal meldkamers voor de werkgelegenheid? In dit verband brengen
voornoemde leden nadrukkelijk de aangenomen motie-Çörüz (Kamerstuk
30 880, nr. 44) onder de aandacht, waarin de regering is verzocht bij de
werkgelegenheidseffecten van de reorganisatie in verband met de
invoering van de nationale politie, rekening te houden met kwetsbare
regio’s. Is de minister bereid deze motie ook bij de nieuwe inrichting van
het meldkamerstelsel in acht te nemen?

7

De leden van de PvdA-fractie merken op dat de nieuwe meldkamerorganisatie een grote ontwikkelingsopgave is op het gebied van onder andere
ICT en organisatie. Wat is de planning van de minister voor de verdere
ontwikkeling hiervan, ook met het oog op het behalen van de beoogde
besparing op de kosten van meldkamers met ingang van 2015?
II. Reactie van de minister

8