Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2022–2023

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1462
Vragen van het lid Van Haga (Groep Van Haga) aan de Minister voor Klimaat
en Energie over geknakte windmolen (ingezonden 5 januari 2023).
Antwoord van Staatssecretaris Heijnen (Infrastructuur en Waterstaat), mede
namens de Minister voor Klimaat en Energie (ontvangen 6 februari 2023).
Vraag 1
Bent u bekend met het bericht over de geknakte windmolen in Flevoland?1
Antwoord 1
Ja, daar ben ik mee bekend.
Vraag 2
Hoeveel windmolens van het wat oudere type staan er in den lande? Zijn
deze allen knakgevaarlijk bij een beetje wind en, zo ja, wat doet dat met de
veiligheid van onze burgers? Kunt u deze vraag gedetailleerd beantwoorden?
Antwoord 2
Vattenfall, de eigenaar van deze windturbine, laat extern onderzoek doen naar
de oorzaak van dit incident. Naar verwachting zijn de resultaten van dit
onderzoek half april beschikbaar. Het is op dit moment daarom nog niet
duidelijk in hoeverre de windkracht hierbij een rol speelde, of welke andere
factoren (mede) ten grondslag lagen aan het falen van de windturbine. Ik vind
het van groot belang dat dit grondig wordt uitgezocht. Pas daarna kan
worden bekeken of de gevonden oorzaak mogelijk ook speelt bij andere,
vergelijkbare oudere typen windturbines. De overige 16 turbines van het
windpark bij Zeewolde van hetzelfde type zijn naar aanleiding van het
incident stilgezet. In Nederland zijn daarnaast 4 andere turbines van dezelfde
fabrikant. Deze turbines zijn momenteel niet meer in bedrijf en zullen binnen
afzienbare tijd ontmanteld worden.
In tabel 1 is het aantal windturbines op land dat per periode is gebouwd
weergegeven. Hierbij moet worden opgemerkt dat dit verschillende typen
windturbines zijn, de tabel is bedoeld als een totaaloverzicht van aantallen
windturbines per tijdvak, teruggaand tot de jaren 80.

1

ah-tk-20222023-1462
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2023

De Telegraaf, 4 januari 2023 (https://www.telegraaf.nl/nieuws/1120927293/grote-ravage-doorknakken-windmolen-brokstukken-tussen-de-spruitjes-en-boerenkool).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

1

Tabel 1 Bouwjaar windturbines op land. Bron: RVO
Periode

Aantal windturbines

1982–1990
1991–1995
1996–2000
2001–2005
2006–2010
2011–2015
2016–2020
2021–2022

27
120
182
341
350
402
528
517

In het algemeen geldt dat windturbines moeten voldoen aan veiligheidseisen
die zijn gesteld in vergunningen en internationale normen (o.a. NEN-EU-IEC
61400). Voor windturbines wordt ook een certificaat afgegeven door een
gecertificeerde instantie. Deze veiligheidseisen zijn bedoeld om risico’s voor
de omgeving zoveel mogelijk te beperken. De veiligheidseisen uit internationale normen zijn sinds 2008 in de regelgeving (Activiteitenregeling milieubeheer) opgenomen. In 2011 zijn aanvullend hierop normen opgenomen voor
het zogenaamde plaatsgebonden risico in de regelgeving (Activiteitenbesluit
milieubeheer), waarmee is aangegeven welk restrisico er mag bestaan voor
mensen in de omgeving.
Voor de invoering van laatstgenoemde normen gold al het principe dat het
bevoegd gezag verantwoordelijk is voor een goede ruimtelijke ordening en
het daarbij zoveel mogelijk voorkomen of beperken van gevolgen van
incidenten voor de omgeving.
Voor de handhaving van de vereisten in de vergunning is het bevoegd gezag
(de gemeente) verantwoordelijk. Bij het voortgezet gebruik van een windturbine na de periode waarvoor deze is gecertificeerd, moet eerst worden
beoordeeld of deze voortzetting veilig is en of extra onderhoud of inspectie
nodig is. Hiervoor heeft de NEN, mede op initiatief van de Nederlandse
WindEnergie Associatie (NWEA), de Nederlandse Praktijklijn (NPR) 8400
ontwikkeld. Dit is een technisch document waarin staat naar welke aspecten
moet worden gekeken om te bepalen of voortgezet gebruik op een verantwoorde manier kan plaatsvinden.
Vraag 3
Hoe vaak worden windmolens geïnspecteerd? Kunt u deze vraag gedetailleerd beantwoorden?
Antwoord 3
In het Activiteitenbesluit is geregeld dat een windturbine ten minste eenmaal
per kalenderjaar wordt beoordeeld op de noodzakelijke beveiligingen,
onderhoud en reparaties door een deskundige op het gebied van windturbines. Indien wordt geconstateerd of indien het redelijk vermoeden bestaat dat
een onderdeel of onderdelen van de windturbine een gebrek bezitten,
waardoor de veiligheid voor de omgeving in het geding is, wordt de
windturbine onmiddellijk buiten bedrijf gesteld en het bevoegd gezag
daaromtrent geïnformeerd. De windturbine wordt pas weer in bedrijf
genomen nadat alle gebreken zijn hersteld. Deze bepalingen zijn in 2008
opgenomen in het Activiteitenbesluit milieubeheer, daarvoor stonden ze in
het Besluit voorzieningen en installaties milieubeheer.
Vraag 4
Deelt u de mening dat het knakken van windmolens een levensgevaarlijke
ontwikkeling is? Zo ja, wat gaat u hiertegen doen?
Antwoord 4
Incidenten met windturbines doen zich zelden voor en het incident in
Zeewolde is uitzonderlijk te noemen. Het is belangrijk om daarvan te leren en
daarom is het noodzakelijk om eerst de precieze oorzaak te achterhalen van
het incident. Zoals al genoemd bij de beantwoording van vraag 1 laat
Vattenfall, de eigenaar van deze windturbine, extern onderzoek doen naar het
incident. Op basis van de resultaten zullen de Minister voor Klimaat en
Energie en ik met de sector en de medeoverheden hierover in gesprek gaan
en bezien in hoeverre deze specifieke situatie generieke verbeterpunten bevat
voor het onderhoud of de inspectie van windturbines.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

2

Deze aanpak is in lijn met het interdepartementale kader voor verantwoord
omgaan met risico’s in de energietransitie, waarvan de Minister voor Klimaat
en Energie de contouren heeft beschreven in november 2022 (Kamerstuk
32 813, nr. 1113). Een van de onderdelen van dat beleidskader is om na een
incident ruimte te laten voor leren en structureel verbeteren met een
passende beleidsmatige reactie. In het voorjaar zal de Raad voor het
Openbaar Bestuur de Minister voor Klimaat en Energie nader adviseren over
hoe een lerende overheid het beste te werk kan gaan na incidenten met
duurzame energie.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, Aanhangsel

3