Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2008–2009

31 482

Cultuursubsidies 2009–2012

Nr. 25

BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 19 december 2008
In het overleg over het internationaal cultuurbeleid van 19 november
(Kamerstuk 31 482, nr. 19) heb ik u toegezegd «de cijfers te sturen van de
Stichting Internationale Culturele Activiteiten (SICA) en andere cijfers over
de effectiviteit van het internationaal cultuurbeleid.» Met deze brief los ik
die toezegging in, mede namens de staatssecretaris van Europese Zaken.
De brief zet de voornaamste gegevens op een rij.
De bijbehorende rapporten ontvangt u als bijlagen.

Buitengaats
De SICA beheert een database met alle Nederlandse initiatieven in het
buitenland: Buitengaats (zie http:/www.sica.nl/buitengaats). De cijfers
geven aan in welke landen en met welke kunstvormen Nederland in het
buitenland vertegenwoordigd is. Uit de analyse van de laatste jaren blijkt
dat het aantal geregistreerde activiteiten van kunstenaars en culturele
instellingen met bijna 20% is toegenomen. We kunnen dan ook concluderen dat Nederlandse kunstenaars actiever zijn geworden in het buitenland. De stijging is echter ook te danken aan een betere aanlevering van
gegevens door fondsen, sectorinstituten en ambassades. Als bijlagen
vindt u de resultaten van de jaren 2005–2007, zoals gepubliceerd door de
SICA.1
Door Buitengaats kunnen we ontwikkelingen in beeld brengen: bijvoorbeeld een groeiende belangstelling voor een bepaald land of een
bepaalde kunstvorm. Muziek blijkt bovenaan de staan, gevolgd door film,
literatuur en theater. De lijst van de meest voorkomende landen is tamelijk
constant: Duitsland, de Verenigde Staten, België, Frankrijk en Italië
bezetten de eerste vijf plaatsen. China nam in 2007 de elfde plaats in. Het
zou goed kunnen dat China in de analyse van 2008 in de top tien belandt,
doordat de aandacht voor China ook in de cultuursector groeit.
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

KST126452
0809tkkst31482-25
ISSN 0921 - 7371
Sdu Uitgevers
’s-Gravenhage 2008

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 482, nr. 25

1

Bij een manifestatie, een presentatie van Nederland in verschillende
kunstvormen, laat Buitengaats meestal een stijging van het aantal activiteiten zien. Dit is bijvoorbeeld het geval bij het Low Festival, 2007 in
Boedapest. Het jaar daarop brengt dan vaak een daling in beeld. Af en toe
is het effect van een manifestatie in de cijfers niet terug te zien: doordat er
al veel activiteiten in de Verenigde Staten plaatsvinden, maakt de inhoudelijk geslaagde manifestatie A Season of Dutch Art in the Berkshires voor
de statistiek geen verschil. Deze manifestatie vond in 2007 plaats rond
New York.

Podiumkunsten
Uit de gegevens van Buitengaats blijkt dat de Nederlandse podiumkunsten in het buitenland goed present zijn. Onderzoek naar de internationale
positie van Nederlandse podiumkunsten bevestigt dit.
Nederlandse theatermakers, acteurs, zangers en musici zijn in het buitenland zeer aanwezig. Dit geldt vooral voor de ons omringende landen, blijkt
uit Omvang en receptie van de Nederlandse podiumkunsten in het buitenland in de periode 2001–2007 (Bureau Driessen, Utrecht 2008).
Het buitenland oordeelt daarbij positief over Nederlandse presentaties en
optredens. We staan er sterker voor dan we zelf denken. Dat is de voornaamste conclusie van Nederlandse dans en theater over de grens.
Onderzoek naar de internationale positie van dans en theater uit Nederland en de factoren die daarbij een rol spelen (DSP-groep, Amsterdam
2008). Een voorbeeld is de dans: terwijl Nederlandse opiniemakers vaak
stellen dat de Nederlandse dans sinds de jaren negentig aan zeggingskracht heeft ingeboet, blijkt het buitenland deze juist hoog te waarderen.
U vindt de twee onderzoeken als bijlagen bij deze brief.1

Tot slot
De conclusie is gerechtvaardigd dat we er zowel bij de aanwezigheid in
landen als bij de vertegenwoordiging van verschillende sectoren goed
voor staan. Kun je die goede positie als een direct gevolg van overheidsbeleid duiden? Die vraag is lastig te beantwoorden. De overheid stelt
professionals in staat hun werk te doen; de beschikbare gegevens tonen
aan dat zij hun werk goed doen en vertrouwen genieten.
De regering heeft in de brief Grenzeloze Kunst aangekondigd aan het eind
van de periode 2009–2012 een kwalitatieve evaluatie te laten plaatsvinden
door gerenommeerde experts. Die evaluatie zal inzicht verschaffen in de
internationale positie van Nederland, de effectiviteit van de samenwerking
en de taakverdeling tussen verschillende partijen. Tot die tijd houden we
de gegevens zorgvuldig bij. Buitengaats is daarbij een waardevolle bron.
Bijzondere aandacht vraagt het programma Dutch Design, Fashion and
Architecture (DutchDFA). Dit is de eerste prioriteit in het internationaal
cultuurbeleid voor de periode 2009–2012. Ook hiervan worden de resultaten, kwantitatief en kwalitatief, gevolgd. In 2012 worden zij geëvalueerd:
• In welke mate zijn de kunstvormen bekend en worden zij als Nederlands herkend?
• Leiden de initiatieven tot duurzame netwerken?
• Hebben bedrijven waardevolle contacten gelegd, opdrachten
verkregen en hun afzetgebied uitgebreid?
Ik hoop u met deze brief en bijlagen voldoende over beschikbare cijfers te
hebben geïnformeerd.
1

Ter inzage gelegd bij het Centraal Informatiepunt Tweede Kamer.

De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,
R. H. A. Plasterk

Tweede Kamer, vergaderjaar 2008–2009, 31 482, nr. 25

2