EUROPESE
COMMISSIE

Brussel, 9.6.2021
COM(2021) 279 final

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE
RAAD
Naar een duurzamere visserij in de EU: stand van zaken en oriëntaties voor 2022
{SWD(2021) 122 final}

NL

NL

MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE
RAAD
Naar een duurzamere visserij in de EU: stand van zaken en oriëntaties voor 2022
1.

INLEIDING

In deze mededeling wordt verslag gedaan van de vooruitgang die is geboekt op weg naar een
duurzame visserij in de EU en wordt ingegaan op het evenwicht tussen de vangstcapaciteit en
de vangstmogelijkheden, de sociaal-economische prestaties van de bedrijfstak en de
uitvoering van de aanlandingsverplichting.
Daarna volgt een weergave van de voornaamste oriëntaties die richting zullen geven aan de
voorstellen van de Commissie en aan het overleg met derde landen over de
vangstmogelijkheden voor 2022.
2.

VOORUITGANG MET BETREKKING TOT DE DUURZAME VISSERIJ

In het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan is in de periode 2003-2019 de
visserijdruk afgenomen en zijn de visbestanden gegroeid. Om toekomstige generaties te
kunnen verzekeren van gezonde visbestanden mag de indicator voor de visserijsterfte (die
wordt gebruikt om de duurzaamheid van de visserij te meten) niet hoger zijn dan 1, wat wil
zeggen dat wij niet meer vis mogen vangen dan de visbestanden jaarlijks aan nageslacht
produceren. In het begin van de jaren 2000 was de mediane waarde van de indicator voor de
visserijsterfte ruim 1,7 maal hoger dan de maximale duurzame opbrengst (MDO), maar na een
daling is deze waarde sinds 2011 gestabiliseerd op minder dan 1,2; in 2019 kwam de waarde
uit op bijna 1.
Aan de goede vooruitgang van uitsluitend door de EU beheerde bestanden in de
Atlantische Oceaan, de Oostzee en het Skagerrak/Kattegat is met de vaststelling van de
vangstmogelijkheden voor 2021 een vervolg gegeven. Voor alle visbestanden met een MDOadvies werden de totale toegestane vangsten (TAC’s) vastgesteld op MDO-niveau, behalve
voor haring in het westelijke deel van de Oostzee. Daar heeft de EU overeenkomstig het
meerjarenplan (MAP) voor de Oostzee1 uiterst strenge maatregelen toegepast. De
Internationale Raad voor het onderzoek van de zee (ICES) heeft geen MDO-advies verstrekt
over twee TAC’s die eerder op MDO-niveau waren vastgesteld (de Australische heek in het
noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan en de zalm in de Oostzee), en daarom zijn die
bestanden bij de analyse van dit jaar buiten beschouwing gelaten.
Ook was er sprake van een sterke stijging van het aantal TAC’s (12 van de 21) dat door de
Raad werd vastgesteld overeenkomstig het op een voorzorgsbenadering gebaseerde advies

1

Verordening (EU) 2016/1139 van het Europees Parlement en de Raad van 6 juli 2016 tot vaststelling van een
meerjarenplan voor de kabeljauw-, haring- en sprotbestanden in de Oostzee en de visserijen die deze bestanden
exploiteren (PB L 191 van 15.7.2016, blz. 1).

1

van de ICES2. Verder zijn aanvullende maatregelen getroffen voor kabeljauw in het
Skagerrak, haring in het westelijke deel van de Oostzee en kabeljauw in het oostelijke deel
van de Oostzee3.
Hieruit blijkt dat de EU haar ambities op het vlak van duurzame visserij waarmaakt wat
betreft de bestanden die uitsluitend door de EU worden beheerd. Wij streven ernaar om aan
dezelfde strenge normen te voldoen in het geval van bestanden waarover met derde landen
is onderhandeld.
Voor de gedeelde bestanden makreel en in het voorjaar paaiende Noorse haring hebben de
betrokken kuststaten TAC-niveaus afgesproken die uitgaan van het MOD-advies. Ten aanzien
van blauwe wijting hebben de kuststaten voor het vaststellen van de TAC de strategie voor
langetermijnbeheer gevolgd. Voor geen van deze TAC’s geldt dat de visserijactiviteiten met
zekerheid beperkt zullen blijven tot de afgesproken TAC-niveaus, aangezien er voor geen van
de drie TAC’s nog langer een quotaverdeling bestaat. De EU zal meer moeite doen om deze
kwestie in kuststaatverband aan de orde te stellen. Wat betreft makreel en haring neemt de EU
het aandeel van makreel overeenkomstig de meest recente verdeelregelingen in acht.
De EU, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk zijn overeengekomen om de TAC’s voor
haring, schol, wijting en koolvis in de Noordzee vast te stellen conform het MDO-advies van
de ICES. De TAC voor schelvis is vastgesteld beneden het ICES-advies om de gevolgen voor
kabeljauw te beperken, die bij dezelfde visserijactiviteit wordt gevangen en waarvan het
bestand uitgeput raakt. In het geval van kabeljauw heeft de EU weliswaar getracht het ICESadvies op te volgen, maar tegen de achtergrond van het globale compromis inzake het TACoverleg, kon alleen overeenstemming worden bereikt over TAC-niveaus die (enigermate)
boven het MDO-advies van 1 lagen. De partijen zijn overeengekomen om de aanvullende
herstelmaatregelen te verlengen. De TAC’s voor het Skagerrak lijken in grote lijnen op die
voor de Noordzee, en over garnalen en wijting hebben de EU en Noorwegen afgesproken het
ICES-advies te volgen.
De EU heeft een nota-verbaal tot Noorwegen gericht waarin zij aangaf het oneens te zijn met
het door Noorwegen vastgestelde quotum voor Arctische kabeljauw, dat kleiner is dan het
traditionele EU-aandeel in dit bestand, kleiner is dan het unilaterale quotum dat de EU heeft
goedgekeurd en afwijkt van het quotum voor Noorse en Russische vaartuigen. De EU heeft
Noorwegen verzocht de discriminerende bepalingen in te trekken en heeft verklaard bereid te
zijn tot het nemen van gepaste corrigerende tegenmaatregelen om haar legitieme rechten
veilig te stellen.

2
3

“ICES Advice on fishing opportunities, catch, and effort”, 2020.
Verordening (EU) 2020/1781 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2020 tot wijziging van
Verordening (EU) 2016/1139 wat betreft de vermindering van de vangstcapaciteit in de Oostzee, en
Verordening (EU) nr. 508/2014 wat betreft definitieve stopzetting van visserijactiviteiten voor vloten die op
kabeljauw in het oostelijke deel van de Oostzee, en kabeljauw en haring in het westelijke deel van de Oostzee
vissen (PB L 400 van 30.11.2020, blz. 1).

2

Met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU is het aantal uitsluitend door de EU
beheerde TAC’s in de Atlantische Oceaan, de Oostzee en het Skagerrak/Kattegat drastisch
geslonken tot slechts 35 (tien in de Oostzee, vier in het Skagerrak/Kattegat en 21 in de
Atlantische Oceaan).
De handels- en samenwerkingsovereenkomst met het Verenigd Koninkrijk werd eind 2020
gesloten4. Daardoor resteerde te weinig tijd om het overleg tussen de EU en het Verenigd
Koninkrijk over de vangstquota voor 2021 te kunnen afronden. Ook de besprekingen tussen
het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en de EU en tussen de EU en Noorwegen gingen
gepaard met de nodige uitdagingen en waren op het moment waarop deze beleidsverklaring
werd vastgesteld nog niet afgesloten. In afwachting van overeenstemming over de gedeelde
bestanden werden er op basis van wetenschappelijk advies voorlopige TAC’s vastgesteld voor
de periode tot en met 31 maart 2021. Deze TAC’s zijn vervolgens verlengd tot en met 31 juli
20215, terwijl de conclusies van andere besprekingen (EU-VK-NO, EU-NO, kuststaten) zijn
meegenomen in de TAC-verordening voor het gehele jaar. Voor enkele visbestanden die in
bijzondere omstandigheden verkeren (TAC-advies van 0, gemengde visserij en
verstikkingssituaties (waarin het beschikbare quotum voor een bepaalde soort (veel) eerder is
opgebruikt dan de quota voor de andere soorten die in een gemengde visserij worden
gevangen), zijn wetenschappelijke adviezen gevolgd, voor zover mogelijk en overeenkomstig
de voorschriften van de toepasselijke EU-wetgeving6. Andere uitzonderingen op die aanpak
hebben te maken met de seizoensvisserij, hoofdzakelijk op pelagische bestanden. De
bijbehorende herstelmaatregelen die op grond van de meerjarenplannen verplicht zijn (onder
andere voor de kabeljauw- en wijtingbestanden in de Keltische zee), zijn na 2020
gecontinueerd7.
In de Middellandse Zee en de Zwarte Zee is de indicator voor de visserijsterfte gedaald
naar ongeveer 2,1. Hoewel dit nog altijd ruim het dubbele van het duurzame niveau is, is er
sprake van een lichte verbetering. De krachtige instandhoudingsinspanningen moeten worden
volgehouden, met name die voor de uitvoering van het meerjarenplan voor het westelijke deel
van de Middellandse Zee8, de MedFish4Ever-verklaring9 en de Verklaring van Sofia10. Omdat
4

Handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Europese Gemeenschap voor
Atoomenergie, enerzijds, en het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland, anderzijds
ST/5198/2021/INIT (PB L 149 van 30.4.2021, blz. 10).

5

Verordening (EU) 2021/703 van de Raad van 26 april 2021 tot wijziging van Verordening (EU) 2021/91 en
(EU) 2021/92 wat betreft bepaalde vangstmogelijkheden voor 2021 in wateren van de Unie en wateren
buiten de Unie ST/7401/2021/INIT (PB L 146 van 29.4.2021, blz. 1).
6
Zie voetnoot 6.
ST/7401/2021/INIT (PB L 146 van 29.4.2021, blz. 1).
7

Verordening (EU) 2021/92 van de Raad van 28 januari 2021 tot vaststelling, voor 2021, van de
vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie
en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (PB L 31 van
29.1.2021, blz. 31).
8
Verordening (EU) 2019/1022 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 tot vaststelling van een
meerjarenplan voor de visserijen die demersale bestanden exploiteren in het westelijke deel van de
Middellandse Zee en tot wijziging van Verordening (EU) nr. 508/2014 (PB L 172 van 26.6.2019, blz. 1).
9
Ministeriële verklaring MedFish4Ever van Malta (30 maart 2017).

3

de toezichtindicatoren betrekking hebben op de periode tot en met 2018, zal het effect van de
in 2019 en 2020 genomen beheersmaatregelen tot uitdrukking komen in de gegevens over
volgend jaar.
De vaststelling van de op zichzelf staande verordening inzake de vangstmogelijkheden voor
202111 voor deze zeebekkens is een belangrijke stap op weg naar duurzaam visserijbeheer.
Hiermee wordt een substantieel pakket van in 2018 en 2019 door de Algemene
Visserijcommissie voor de Middellandse Zee (GFCM) vastgestelde maatregelen omgezet en
wordt de uitvoering van het meerjarenplan voor het westelijke deel van de Middellandse Zee
gecontinueerd.
In de eerste twee jaar van de uitvoering van het meerjarenplan voor het westelijke deel van de
Middellandse Zee deed zich een cumulatieve daling van 17,5 % van de visserij-inspanningen
voor en was er sprake van extra werkzaamheden die waren gericht op het consolideren en
ontwikkelen van gesloten gebieden – waardoor de bijvangst van jonge en paaiende
exemplaren is verminderd –, het verbeteren van de selectiviteit van het vistuig en het
verzamelen van gegevens over de recreatievisserij. In overeenstemming met
wetenschappelijke adviezen streeft de Commissie naar verdere reductie van de visserijinspanningen, zodat uiterlijk 1 januari 2025 het MDO-niveau wordt bereikt.
Intensief werk in het kader van de GFCM heeft, dankzij de consequente opstelling van de EU
in regionale organisaties voor visserijbeheer (ROVB’s), geleid tot vaststelling van het
meerjarenplan voor de demersale visserij in de Adriatische Zee12, waarbij het in de eerste
twee jaar bij bordentrawlers gaat om een vermindering van de visserij-inspanning met 12 %
en bij boomkortrawlers om een vermindering met 16 %. Het beheer van kleine pelagische
bestanden in de Adriatische Zee is voortgezet, met in drie jaar tijd een vangstreductie van
15 %. Voor demersale en kleine pelagische soorten zijn beperkingen van de vlootcapaciteit
ingevoerd, en voor de Levant en de Ionische Zee is de vangstcapaciteit voor diepzeegarnalen
bevroren. Voor rood koraal zijn oogstbeperkingen ingevoerd, en de uitvoering van de
maatregelen voor de Europese aal is geprolongeerd. In het geval van soorten van de Zwarte
Zee zijn er in het kader van het GFCM-plan TAC’s vastgesteld voor tarbot en is er voor sprot
een autonoom quotum bepaald.
In het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan (uitsluitend EU-wateren) is de
biomassa sinds 2007 over het algemeen toegenomen; in 2019 was deze voor bestanden met
een volledige beoordeling gemiddeld zo’n 35 % hoger dan in 200313. In de Middellandse Zee
en de Zwarte Zee is de biomassa sinds 2015 gestegen.

10

Ministeriële verklaring van Sofia (7 juni 2019).
Verordening (EU) 2021/90 van de Raad van 28 januari 2021 tot vaststelling, voor 2021, van de
vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden in de Middellandse Zee en de
Zwarte Zee (PB L 31 van 29.1.2021, blz. 1).
12
Aanbeveling GFCM/43/2019/5 betreffende een meerjarig beheersplan voor duurzame demersale visserij in de
Adriatische Zee (geografische deelgebieden 17 en 18).
13
2003: referentiejaar.
11

4

3.

DE TOESTAND VAN DE EU-VLOOT

Het aantal vaartuigen van de EU-vloot is wederom afgenomen. Het EU-vlootregister
(exclusief de ultraperifere gebieden) telde 70 756 vaartuigen – een afname met 0,4 %. Over
het geheel genomen blijft de capaciteit van de EU-vloot, zowel qua brutotonnage als
motorvermogen, onder de in de GVB-verordening14 vastgestelde vangstcapaciteitsmaxima,
maar de capaciteit van sommige nationale vloten ligt dicht tegen die maxima aan, vooral in de
Middellandse Zee en de Zwarte Zee. Gelet op de geconstateerde kleine toename van zowel de
brutotonnage als het motorvermogen, alsook op de aanhoudende zorgen omtrent het op grote
schaal overtreden van het opgegeven motorvermogen, blijft de Commissie deze situatie
nauwgezet volgen15. Uit de analyse van het evenwicht tussen de vangstcapaciteit en de
vangstmogelijkheden blijkt dat in alle zeebekkens de capaciteit van een aanzienlijk aantal
vlootsegmenten waarschijnlijk nog steeds niet in balans is met de vangstmogelijkheden. In
2018 gold voor de gehele EU-vloot dat 145 van de 182 beoordeelde vlootsegmenten niet in
evenwicht waren volgens een van de belangrijkste biologische indicatoren (de “duurzame
exploitatie”-indicator). De Commissie heeft de lidstaten herinnerd aan hun verplichting om
een plan van aanpak op te stellen met betrekking tot de segmenten waarvoor structurele
overcapaciteit is vastgesteld.
Voor de economische prestaties geldt dat de COVID-19-uitbraak en de daaruit
voortvloeiende vraaguitval en verstoringen in de toeleveringsketen hebben gezorgd voor een
onderbreking van de gunstige ontwikkelingen van de afgelopen jaren. Ramingen wijzen uit
dat de economische prestaties van de EU-vloten in 2020 zijn teruggelopen, met een daling van
de aanlandingswaarde met 17 %, van de werkgelegenheid met 19 % en van de nettowinst met
29 % ten opzichte van 2019.
De Commissie heeft de sector snel steun geboden, door middel van wijzigingen aan het
Europees Fonds voor maritieme zaken en visserij (EFMZV) waardoor compensatiebetalingen
mogelijk werden. Vanuit het EFMZV werden COVID-19-steunmaatregelen gepland voor 22
lidstaten, voor een bedrag van 136 miljoen EUR. Van de middelen is 61 % besteed aan steun
voor tijdelijke stopzetting, 17 % aan compensatie voor aquacultuurproducenten en 14 % aan
steun voor de verwerkende industrie. Daarbij werden meer dan 8 200 activiteiten
geselecteerd, uiteenlopend van de diversificatie van een kwekerij voor mariene planten (naar
producent van handontsmettingsmiddelen) tot innovatieve bezorgingsdiensten van vis door
middel van verkoopautomaten en online-instrumenten. Ook is er een tijdelijke kaderregeling
inzake staatssteun getroffen en is er steun vanuit het Europees Fonds voor regionale
ontwikkeling beschikbaar gesteld.

14

Verordening (EU) nr. 1380/2013 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2013 inzake het
gemeenschappelijk visserijbeleid, tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 1954/2003 en (EG) nr. 1224/2009
van de Raad en tot intrekking van Verordeningen (EG) nr. 2371/2002 en (EG) nr. 639/2004 van de Raad en
Besluit 2004/585/EG van de Raad (PB L 354 van 28.12.2013, blz. 22).
15
Onderzoek naar de verificatie van motorvermogen door de lidstaten: https://op.europa.eu/s/oQKG

5

Alles bij elkaar is de EU-vloot in 2020 winstgevend gebleven en heeft zij een gezonde brutoen nettowinstmarge gerapporteerd, van respectievelijk ongeveer 26 % en 14 %, oftewel een
brutowinst van om en nabij 1,5 miljard EUR en een nettowinst van 800 miljoen EUR. Dit
duidt op een aanmerkelijke veerkracht, die te danken is aan een combinatie van lage
brandstofprijzen en de inspanningen die de sector de afgelopen jaren heeft gepleegd om op
MDO-niveau uit te komen. Dit is een duidelijke illustratie van de pluspunten van een
Europese blauwe economie op basis van duurzaamheid. De EU-vloot bevond zich vóór de
pandemie op een niveau van relatieve winstgevendheid, een niveau dat hoger lag dan in
andere sectoren van de blauwe economie, zoals kusttoerisme.
Meer in het bijzonder wijzen sociaal-economische gegevens erop dat de economische
prestaties en de inkomens van vissers in de EU doorgaans stijgen wanneer de vloot
afhankelijk is van bestanden die op duurzame wijze worden gevangen en vaak stagneren
wanneer er sprake is van overbevissing of overexploitatie van bestanden.
Qua prestaties bestaan er opvallende verschillen tussen vlootcategorieën en tussen
visserijgebieden. Vlootsegmenten die actief zijn in de Atlantische Oceaan en de Noordzee
noteerden betere economische prestaties dan segmenten in de Oostzee en de Middellandse
Zee, waar talrijke bestanden nog steeds worden geplaagd door overbevissing of
overexploitatie.
4.

AANLANDINGSVERPLICHTING

De controle en handhaving blijven problematisch. Uit de eerste resultaten van audits die de
Commissie in 2020 is gestart blijkt dat de lidstaten waarvoor de auditverslagen zijn afgerond
niet de benodigde maatregelen ter waarborging van de controle en handhaving van deze
verplichting hebben genomen en blijkt ook dat sprake is van aanzienlijke ongedocumenteerde
teruggooi door exploitanten. Dit wordt in andere verslagen bevestigd, onder meer in drie door
het Europees Bureau voor visserijcontrole (EBVC)16 uitgevoerde beoordelingen van de
naleving. De Commissie overdenkt thans de mogelijkheden om gevolg te geven aan de
auditresultaten.
Instrumenten voor elektronische monitoring op afstand zijn de meest doeltreffende en
kostenefficiënte manier om toe te zien op de aanlandingsverplichting. De Commissie heeft in
haar voorstel voor een herzien visserijcontrolesysteem17 steun toegezegd voor dergelijke
moderne controle-instrumenten en zal met de medewetgevers blijven samenwerken om tot
een akkoord te komen.

16
17

Zie het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie.
Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG)
nr. 1224/2009 van de Raad, en tot wijziging van Verordeningen (EG) nr. 768/2005, (EG) nr. 1967/2006, (EG)
nr. 1005/2008 van de Raad, en Verordening (EU) 2016/1139 van het Europees Parlement en de Raad wat
betreft visserijcontroles (COM/2018/368 final van 30.5.2018).

6

Ook het verzamelen en rapporteren van vangstgegevens blijft van essentieel belang voor de
kwaliteit van wetenschappelijke adviezen en dus voor het realiseren van de MDOdoelstelling.
Om een betere naleving van de aanlandingsverplichting in de gemengde visserij te kunnen
garanderen, biedt de verordening inzake vangstmogelijkheden de mogelijkheid tot invoering
van een quotumruilsysteem voor het dekken van onvermijdelijke bijvangsten door de lidstaten
die geen quotum hebben18. De regionale groepen van de lidstaten zijn er met succes in
geslaagd dit quotumruilmechanisme in praktijk te brengen.
In de meerjarenplannen, of als die ontbreken in de tijdelijke teruggooiplannen, moeten
gedetailleerde regelingen voor de uitvoering van de aanlandingsverplichting worden
vastgesteld. In 2020 is de zesjarige looptijd van de meeste teruggooiplannen verstreken. De
bepalingen in de teruggooiplannen worden geleidelijk omgezet in specificaties die in het
kader van de meerjarenplannen worden vastgesteld. Op grond van beide kaders was er in
2020 sprake van in totaal zeven gedelegeerde verordeningen waarin regelingen voor de
uitvoering van de aanlandingsverplichting werden gespecificeerd19.
De Commissie is ingenomen met het feit dat de lidstaten grotere nadruk leggen op projecten
voor het verbeteren van selectieve vangsttechnieken om ongewenste vangsten zo veel
mogelijk terug te dringen en te voorkomen. Eind 2020 hebben de lidstaten 4 110 activiteiten
met een waarde van in totaal 147,4 miljoen EUR aan EFMZV-financiering geselecteerd voor
de aanlandingsverplichting (vergeleken met 2 957 activiteiten en 116,6 miljoen EUR in het
jaar daarvoor). Ook in het kader van Horizon 2020 zijn dergelijke projecten gefinancierd.
Zoals het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij (WTECV)
heeft opgemerkt, is de selectiviteit in bepaalde visserijtakken echter nog niet verbeterd. Het
gebruik van selectiever vistuig stijgt weliswaar, maar het tempo waarin dat gebeurt blijft laag
en de stap van het testen van selectief vistuig naar het vaststellen van wetgeving is nog altijd
een langdurig proces. De lidstaten moeten meer moeite doen om ongewenste vangsten terug
te dringen, vooral door overeenkomstig de EU-biodiversiteitsstrategie voor 2030 selectieve
vangsttechnieken te verbeteren20. Vanuit het Europees Fonds voor maritieme zaken, visserij
en aquacultuur (EFMZVA) kan ondersteuning aan dergelijke investeringen worden geboden.
5.

AANDACHTSPUNTEN

EN
ORIËNTATIES
VANGSTMOGELIJKHEDEN VAN 2022

VOOR

DE

VOORSTELLEN

VOOR

5.1 Belangrijke stappen voor de vaststelling van de vangstmogelijkheden voor 2022
De Commissie zal haar voorstellen baseren op het wetenschappelijk vangstadvies van de
ICES dat in mei/juni wordt uitgebracht en na de najaarsonderzoeken op zee gedeeltelijk zal
18

Verordening (EU) 2020/123 van de Raad van 27 januari 2020 tot vaststelling, voor 2020, van de
vangstmogelijkheden voor sommige visbestanden en groepen visbestanden welke in de wateren van de Unie
en, voor vissersvaartuigen van de Unie, in bepaalde wateren buiten de Unie van toepassing zijn (PB L 25 van
30.1.2020, blz. 1).
19
Zie de lijst in het begeleidende werkdocument van de diensten van de Commissie.
20
https://ec.europa.eu/environment/strategy/biodiversity-strategy-2030_en

7

worden bijgewerkt. Het advies over de grote pelagische bestanden wordt in september
uitgebracht, en het wetenschappelijk advies van het WTECV over de Middellandse Zee en
Zwarte Zee verschijnt in het najaar. De Commissie neemt in haar voorlopige voorstellen zo
veel mogelijk bestanden op.
De Commissie verzoekt de lidstaten en belanghebbenden om rekening te houden met het
wetenschappelijk advies zodra het publiekelijk beschikbaar is. De belanghebbenden kunnen
eveneens aanbevelingen doen via de adviesraden en nationale autoriteiten.
De vangstmogelijkheden van bestanden die samen met internationale partners worden
beheerd en waarvoor pas later in het jaar advies wordt uitgebracht, zullen in de voorstellen
voor vangstmogelijkheden opnieuw worden aangegeven als pro memorie (p.m.). De
vangstmogelijkheden van bestanden die samen met het Verenigd Koninkrijk en samen met
het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen worden beheerd zullen op dezelfde manier worden
gepresenteerd, afhankelijk van het tijdstip en het resultaat van dat overleg.
Het tijdstip en de vorm van het advies kunnen echter worden beïnvloed door de gevolgen die
de COVID-19-pandemie heeft voor de verstrekking van wetenschappelijk advies en voor de
continuïteit van de indiening van gegevens.
De grootste noviteit dit jaar is dat de EU, als gevolg van de handels- en
samenwerkingsovereenkomst met het Verenigd Koninkrijk, niet langer exclusief beslist over
het overgrote merendeel van de bestanden in de Atlantische Oceaan en de Noordzee.
Voor het duurzaam exploiteren van hulpbronnen en het realiseren van een gelijk speelveld
voor de Europese sector, zal het gezien de sterke onderlinge banden tussen de vloten in de
betrokken wateren van cruciaal belang zijn om te streven naar een hoge mate van afstemming
met internationale partners over vangstmogelijkheden en daarmee verband houdende
maatregelen, op basis van strenge duurzaamheidsnormen.
De handels- en samenwerkingsovereenkomst biedt een solide basis voor het duurzaam
beheren van visbestanden. De EU streeft ernaar om die ambitie waar te maken door middel
van overleg over vangstmogelijkheden, alsook via het krachtens de handels- en
samenwerkingsovereenkomst opgerichte Gespecialiseerd Comité voor de visserij. De
uitvoering van de handels- en samenwerkingsovereenkomst geschiedt op basis van de
standpunten die de EU in het Gespecialiseerde Comité voor de visserij inneemt, onder meer
bij het formuleren van richtsnoeren (uiterlijk 1 juli 2021) die moeten worden gevolgd bij het
vaststellen van de TAC’s voor “bijzondere bestanden”, dat wil zeggen bestanden waarvoor
het ICES-advies een nul-TAC is, bestanden die in een gemengde visserij worden gevangen,
indien dat bestand of een ander bestand in dezelfde visserij een kwetsbaar bestand is, of
andere bestanden die volgens de Partijen een bijzondere behandeling behoeven.
Het overleg met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen loopt van september tot november,
waarbij het streven is om dit overleg af te ronden vóór de zitting van de Raad in december,
alwaar de Commissie de resultaten hoopt te kunnen meenemen in de TAC-verordening van
2022. In de handels- en samenwerkingsovereenkomst is bepaald dat mocht er op 20 december
2021 nog geen akkoord met het Verenigd Koninkrijk zijn bereikt, elke Partij een voorlopige
TAC vaststelt die overeenstemt met het door de ICES aanbevolen niveau en die met ingang
8

van 1 januari van toepassing is, met voorlopige TAC’s voor bijzondere bestanden die worden
vastgesteld overeenkomstig de door het Gespecialiseerd Comité voor de visserij uiterlijk op
1 juli 2021 vast te stellen richtsnoeren.
De Commissie streeft ernaar om vier voorstellen voor vangstmogelijkheden in 2022 vast te
stellen voor bespreking in afzonderlijke zittingen van de Raad, zoals aangegeven in de
planning van werkzaamheden aan het einde van deze mededeling.
5.2 Doelstellingen van de vangstmogelijkheden voor 2022
Wat betreft de bestanden in de Oostzee, het Skagerrak/Kattegat en de zuidwestelijke
wateren waarvoor geldt dat uitsluitend door de EU21 over het beheer wordt besloten, beoogt
het voorstel van de Commissie de visserijsterfte verder te stabiliseren of te verlagen,
overeenkomstig de MDO voor bestanden met een MDO-beoordeling, en volledig uitvoering
te geven aan beheersplannen waarin MDO-bandbreedtes voor de sterfte zijn vastgesteld.
De Commissie zal voorstellen om gebruik te maken van de door de ICES aangegeven MDOpuntwaarde dan wel MDO-bandbreedte, mits de desbetreffende meerjarenplannen deze mate
van flexibiliteit bieden22. Bij het voorstellen van TAC’s kan het bovenste segment van de
MDO-bandbreedten voor gezonde bestanden worden gebruikt, op voorwaarde dat het op basis
van wetenschappelijk advies nodig zou blijken om de doelstellingen van het meerjarenplan te
bereiken in het geval van gemengde visserij23. Een andere doelstelling is het herstel van
doelbestanden waarvoor de ICES nulvangsten aanbeveelt, door middel van
herstelmaatregelen uit de meerjarenplannen. Daarbij zal meer aandacht uitgaan naar het zo
spoedig mogelijk verkrijgen van een volledige wetenschappelijke MDO-evaluatie van deze
bestanden.
Tegen de achtergrond van de aanlandingsverplichting worden in voorkomend geval de deminimistoewijzingen of op hoge overlevingskansen gebaseerde toewijzingen in mindering
gebracht op het WTECV-advies. De Commissie zal tevens de door de lidstaten geboekte
vooruitgang met betrekking tot de bijvangstbeperkende maatregelen evalueren.
Met betrekking tot de Middellandse Zee en de Zwarte Zee beoogt het voorstel voor de
verordening inzake vangstmogelijkheden verdere uitvoering van het meerjarenplan voor het
westelijke deel van de Middellandse Zee, waaronder extra reducties om uiterlijk in januari
2025 het MDO-niveau te bereiken. Het voorstel omvat de verlenging van de reeds geldende
maatregelen24 van de GFCM en tevens aanvullende maatregelen die op de 44e

21

Met betrekking tot de Oostzee hebben de besprekingen met de Russische Federatie uitsluitsel gebracht over de
quotaverdeling voor de betreffende bestanden en heeft de EU voor een langjarige periode besloten eenzijdig
beslissingen te zullen nemen.
22
De ICES wordt verzocht om advies uit te brengen aan de hand waarvan de noodzaak en de toepasselijkheid
van die flexibiliteit kunnen worden beoordeeld.
23
Om ernstige schade aan een bestand door wisselwerkingen binnen of tussen soorten te vermijden of grote
jaarlijkse schommelingen te beperken.
24
Verordening (EU) 2021/90 van de Raad van 28 januari 2021 tot vaststelling, voor 2021, van de
vangstmogelijkheden voor bepaalde visbestanden en groepen visbestanden in de Middellandse Zee en de
Zwarte Zee (PB L 31 van 29.1.2021, blz. 1).

9

jaarvergadering van de GFCM zijn vastgesteld. De Adriatische Zee speelt in het kader van de
vangstmogelijkheden voor 2022 een prominente rol.
In het geval van gedeelde hulpbronnen en bestanden die eveneens door derde landen worden
bevist, zal de Commissie namens de EU met die derde landen in dialoog treden, met als doel
te zorgen voor ambitieuze duurzame vangstquota op grond van het relevante internationale
instrumentarium (de handels- en samenwerkingsovereenkomst, de overeenkomst tussen de
EU en Noorwegen van 198025, de toekomstige overeenkomst tussen de EU, het Verenigd
Koninkrijk en Noorwegen26, Unclos).
De Commissie zal op basis van de besluiten van ROVB’s voorstellen doen voor de
vangstmogelijkheden voor bestanden die via ROVB’s worden beheerd. Het stimuleren van de
instandhouding en het duurzaam beheer van visbestanden, wetenschappelijk onderbouwde
besluiten en het verbeteren van de prestaties van ROVB’s vormen voor de EU de
voornaamste doelstellingen van haar deelname aan ROVB’s.
Hoewel de slechte toestand van sommige bestanden ook te wijten is aan andere factoren die
moeten worden aangepakt, zoals klimaatverandering en vervuiling, geldt in het algemeen dat
de visserijdruk niettemin moet worden verlaagd. Samen met wetenschappers zal de
Commissie de werkzaamheden rond de effecten van de visserij op ecosystemen verder
intensiveren, met als doel om die aspecten te integreren in het visserijbeheer.
6.

CONCLUSIE

De visserij in de EU wordt steeds duurzamer. Gezonde bestanden dragen verder bij tot de
sociaal-economische prestaties van de bedrijfstak, die ondanks de gevolgen van de COVID19-uitbraak winstgevend is gebleven.
De visbestanden van de EU behoeven echter extra bescherming. Deze bescherming is cruciaal
om de duurzaamheid van voedselsystemen te vergroten en om Europese vissers van een
duurzame inkomstenbron te verzekeren. Ondanks het feit dat er in alle zeebekkens sprake is
van verbeteringen, zijn er extra inspanningen nodig, met name in de Middellandse Zee en de
Zwarte Zee, waar de exploitatieniveaus twee keer zo hoog zijn als de duurzame niveaus. De
Commissie zal eind 2021 tevens een actieplan voorstellen om de visbestanden in stand te
houden en de mariene ecosystemen te beschermen.
Met het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU is het overgrote deel van de
vangstmogelijkheden in de Atlantische Oceaan en de Noordzee een gezamenlijke
verantwoordelijkheid van de EU, het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen en de kuststaten
geworden. Dat brengt dit jaar belangrijke veranderingen met zich mee voor de procedure
25

De EU en Noorwegen zijn voorlopige besprekingen over een nieuwe visserijovereenkomst begonnen, op basis
van het Besluit van de Raad van 26 februari 2021 houdende machtiging tot het openen van onderhandelingen
over een nieuwe visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Noorwegen (niet
gepubliceerd).
26
Op basis van het Besluit van de Raad van 25 januari 2021 tot machtiging van de Commissie om namens de
Europese Unie onderhandelingen te openen met het oog op de sluiting van een visserijovereenkomst met het
Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië en Noord-Ierland en het Koninkrijk Noorwegen (niet
gepubliceerd).

10

waarmee de vangstmogelijkheden worden vastgesteld en waarin voor een groot aantal TAC’s
internationaal overleg de norm wordt. Voortbouwend op de in de handels- en
samenwerkingsovereenkomst vervatte duurzaamheidsambities, streeft de Commissie naar
voortzetting van het duurzaam beheer van gedeelde bestanden en blijft zij werken aan het
zoveel mogelijk verkleinen van de verschillen tussen beheersregelingen die van invloed
kunnen zijn op de vangstmogelijkheden en de activiteiten van de vloten.
De Commissie zal zich ook blijven inspannen om in de besluitvorming van de ROVB’s bij te
dragen aan de vaststelling van ambitieuze duurzaamheidsdoelstellingen.
Wij verzoeken de lidstaten, adviesraden, belanghebbenden en het publiek om uiterlijk
31 augustus 2021 feedback over deze mededeling te geven.

11

PLANNING VAN DE WERKZAAMHEDEN
Wanneer

Wat

Mei/juni/oktober

ICES-advies over bestanden

Juni-augustus

Openbare raadpleging

1 juli

Volgens de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en
het Verenigd Koninkrijk de uiterste datum waarop het in het kader van
die overeenkomst opgerichte Gespecialiseerd Comité voor de visserij een
akkoord over richtsnoeren voor “bijzondere bestanden” moet bereiken

Augustus

Vaststelling door de Commissie
vangstmogelijkheden voor de Oostzee

voorstel

voor

September

Vaststelling door de Commissie van het voorstel
vangstmogelijkheden voor de Middellandse Zee en Zwarte Zee

voor

Oktober

Beoordeling van de bestanden en advies inzake visserij-inspanningen
door het WTECV

van

het

Zitting van de Raad: vangstmogelijkheden voor de Oostzee
Vaststelling door de Commissie van het voorstel
vangstmogelijkheden voor de Atlantische Oceaan en de Noordzee

voor

Septemberdecember

Jaarlijks overleg over vangstmogelijkheden met het Verenigd
Koninkrijk, met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen, en met
Noorwegen

November

Jaarvergadering van de GFCM

December

Zitting van de Raad: vangstmogelijkheden voor de Atlantische Oceaan
en de Noordzee en voor de Middellandse Zee en Zwarte Zee

12