2016D06306

LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN
De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen voorgelegd
aan de Minister van Defensie over de brief inzake de Voorziening
AOW-gat (Kamerstuk 34 300 X, nr. 71).
De voorzitter van de commissie,
Ten Broeke
De adjunct -griffier van de commissie,
Van Eck

nds-tk-2016D06306

1

Nr.

Vraag

1

Wordt de leeftijd voor het Functioneel Leeftijdsontslag (FLO) ook
opgehoogd als gevolg van de ophoging van de AOW-leeftijd?
Klopt het dat binnen de gemaakte afspraken het diensttijdpensioen, in tegenstelling tot het AOW-deel, wel vanaf het 65e levensjaar volledig tot uitkering komt? Graag een toelichting.
Gaan nadere (nieuwe) afspraken ten koste van de budgettaire
ruimte die ter beschikking staat voor actief dienende militairen?
Meer specifiek, wordt de compensatie voor het AOW-gat, zoals
afgesproken binnen de onderhandelingen, bekostigd uit het
arbeidsvoorwaardenbudget van Defensie, dat bedoeld is voor de
gehele Defensiepopulatie, dus zowel actief als postactief personeel? Zo ja, wat zijn de consequenties van deze oplossing voor
actief dienend personeel die gezien hun leeftijd geen aanspraak
maken op de regeling? Graag een toelichting.
Staat het netto bedrag dat gedupeerden maandelijks krijgen
uitgekeerd als tegemoetkoming om hun AOW-gat te dichten gelijk
aan 85–90% van hun oorspronkelijke netto AOW-uitkering? Zo nee,
wat is het juiste percentage? Hoe groot is dit verschil (gemiddeld)
in euro’s per maand? Graag met inzichtelijke berekening in beeld
brengen.
Herkent u de berekening door de beroepsverenigingen dat het
AOW-gat dat resteert na de gemaakte afspraken zo’n 400 euro
netto zou bedragen? Herkent u dit bedrag? Is dit juist? Zo nee, kunt
u het resterende AOW-gat nader specificeren?
Waarom wordt de maandelijkse tegemoetkoming die gedupeerden
ontvangen om hun AOW-gat te compenseren aangemerkt als
regulier inkomen waarover AOW-premie moet worden afgedragen,
aangezien het hier gaat om een gat in inkomsten die in de oude
constructie vrij zouden zijn geweest van AOW-premie? Graag een
uitgebreide toelichting.
Is er voor deze groep personen geen mogelijkheid om een
verlaagd, bijzonder tarief te hanteren? Zo nee, waarom niet?
Bestaan er aanwijzingen bij Defensie dat de hele kwestie rondom
het AOW-gat van Defensiepersoneel afbreuk heeft gedaan aan de
reputatie van Defensie als betrouwbare werkgever? Zo ja, om
welke aanwijzingen gaat het? Is er bijvoorbeeld sprake van een
sterkere uitstroom van personeel of een verminderde instroom die
gerelateerd kan worden aan deze kwestie? Op welke wijze denkt u
deze imagoschade te kunnen herstellen?
Bent u, in samenspraak met de Minister van Financiën, alsnog
bereid om te zoeken naar een oplossing waarbij het volledige
AOW-gat – dus inclusief de nu misgelopen AOW-premies – gedicht
kan worden, zonder dat dit negatieve consequenties heeft voor
actief dienend personeel die gezien hun leeftijd geen aanspraak
maken op de regeling? Zo ja, wilt u de Kamer daar dan blijvend
over informeren? Zo nee, waarom niet?
Behoort het bijzonder tarief, de groene loonbelastingtabel, tot de
mogelijkheden voor een compensatieregeling voor het AOW-gat?
Kan voor diverse inkomensgroepen (van laag tot hoog) in een tabel
worden aangegeven wat de netto-inkomensgevolgen kunnen zijn
van het gegeven dat geen fiscale oplossing wordt geboden voor de
AOW-gat voorziening, aangezien er belasting en AOW-premie over
moet worden afgedragen en een netto-bedrag zal overblijven dat
lager is dan de AOW?

2

3

4

5

6

7
8

9

10
11

2

Nr.

Vraag

12

Hoe rechtvaardigt het kabinet, dat de AOW-gat-voorziening
gedeeltelijk wordt gerepareerd vanuit arbeidsvoorwaardelijk geld
voor Defensie? Hoe is het te rechtvaardigen dat de gevolgen van
de verhoging van de AOW-leeftijd – die bij Defensie duidelijk groter
zijn dan in veel andere sectoren – voor een deel ten laste komen
van (gewezen) defensiepersoneel en niet geheel bekostigd worden
uit de toegenomen revenuen van de Staat als gevolg van de
verhoging van de AOW-leeftijd?
Onderschrijft u artikel 1 van de Grondwet en de Richtlijn
2000/78/EG?
Heeft u kennisgenomen van de zaak C-546/11 (Dansk Jurist- og
økonomforbund tegen Indenrigs- og Sundhedsministeriet) waarin
het Europese Hof van Justitie oordeelt dat artikel 2 en 6 lid 1 van
Richtlijn 2000/78/EG zich verzetten tegen nationale regelingen op
grond waarvan ambtenaren die de pensioengerechtigde leeftijd
hebben bereikt, op die enkele grond niet in aanmerking kunnen
komen voor wachtgeld dat is bestemd voor ambtenaren die zijn
ontslagen wegens het vervallen van hun functie?
Heeft u kennisgenomen van de uitspraken van de rechtbanken van
de Rechtbank Overijssel d.d. 24 februari 2015 en 26 november 2015
(ECLI:NL:RBOVE:2015:974 en ECLI:NL:RBOVE:2015:5235), Rechtbank Gelderland d.d. 4 november 2014 en 14 april 2014
(ECLI:NL:RBGEL:2015:6535 en ECLI:NL:RBGEL:2015:2495),
Rechtbank Zeeland-West-Brabant d.d. 10 september 2015
(FCLI:NL:RBZWB:2015:5066), Rechtbank Den Haag d.d. 14 juli 2015
en 10 juli 2015 (ECLI:NL:RBDHA:2015:5939 en
ECLI:NL:RBDHA:2015:5947) en Rechtbank Noord-Holland d.d.
10 april 2015 (ECLI:NL:RBNHO:2015:2878), die allen van oordeel
zijn dat door stopzetting van de uitkering op de leeftijd van 65 jaar
er een verboden onderscheid op grond van leeftijd wordt gemaakt?
Erkent u, indachtig de uitspraken van de rechtbanken en de
uitspraak van het Europese Hof van Justitie, dat het stopzetten van
de UKW-uitkering/BW-uitkering op de leeftijd van 65 jaar nog
steeds leeftijd discriminerend is?
Erkent u dat u los van het overleg met de centrales ook een eigen
verantwoordelijkheid heeft waar het gaat om het tegengaan van
elke vorm van discriminatie binnen Defensie? Vindt u dat u deze
discriminatie in stand houdt, gelet op het wettelijk verbod op
leeftijdsdiscriminatie, het akkoord met de centrales en meerdere
rechtbanken die gevonnist hebben dat er sprake is van
leeftijdsdiscriminatie?
Is het u bekend dat de «Voorlopige voorziening tegemoetkoming
inkomensderving als gevolg van ophoging AOW-leeftijd» door de
rechtbanken nog steeds als discriminerend wordt ervaren omdat er
nog steeds een inkomstenterugval is? Bent u bereid om opnieuw in
overleg met de bonden te bezien in hoeverre alsnog deze
discriminatie kan worden teniet gedaan? Zo ja, bent u bereid om
met een nieuw voorstel richting de bonden te komen om alsnog
dat leeftijd discriminerend karakter weg te nemen? Zo nee,
waarom niet?
Kunt u aangeven wanneer de «Voorlopige voorziening tegemoetkoming inkomensderving als gevolg van ophoging AOW-leeftijd»
een definitief karakter krijgt?
Klopt het dat het ABP het pensioenreglement heeft aangepast
zodat de pensioengerechtigde leeftijd aansluit op de AOW-leeftijd
van de ABP-deelnemer? Geldt dit voor alle deelnemers die
werkzaam (geweest) zijn bij het Ministerie van Defensie? Indien
nee, kunt u aangeven welke verschillen er zijn?

13
14

15

16

17

18

19

20

3

Nr.

Vraag

21

Heeft u kennisgenomen van het besluit van 11 september 2014
(Staatsblad 2014, nr. 345) waarin het Algemeen Rijksambtenarenreglement, het Ambtenarenreglement Staten-Generaal, het
Reglement Dienst Buitenlandse Zaken, het Besluit bovenwettelijke
uitkeringen bij werkloosheid voor de sector Rijk en het Rijkswachtgeldbesluit 1959 aIle zijn aangepast, in die zin dat de uitkeringsduur op basis van deze regelingen is verlengd tot de dag waarop
de betrokkene de pensioengerechtigde leeftijd als bedoeld in de
AOW heeft bereikt? Kunt u in dat kader aangeven welke rechtvaardiging is te vinden om de leeftijdsdiscriminatie binnen Defensie te
handhaven terwijl de andere sectoren de leeftijdsdiscriminatie
hebben opgeheven?
Wanneer verwacht u dat, indachtig de andere sectoren, artikel 122
BARD is aangepast aan de ophoging van de AOW-leeftijd?
Hoeveel is er sinds 2006 tot en met 2015 per jaar minder betaald
aan UKW-uitkeringen doordat de ontslagleeftijd geleidelijk is
opgehoogd naar 60 jaar en de UKW-uitkering op een later tijdstip
ingaat? Is dit geld specifiek gealloceerd en in overleg met de
centrales voor overheidspersoneel ten behoeve de arbeidsvoorwaarden aangewend?
Hoeveel heeft Defensie over de periode van 2006 tot en met 2015
per jaar aan uitkeringen aan oud-militairen die gebruik hebben
gemaakt van FLO, betaald?
Hoeveel verwacht Defensie over de periode van 2016 tot en met
2024 per jaar aan uitkeringen aan oud-militairen te moeten
begroten?
Hoeveel heeft Defensie aan «strafheffing» over de UKW-uitkering
op basis van de Wet aanpassing fiscale behandeling VUT/
prepensioen en introductie levensloopregeling (VPL) per jaar over
de periode van 2005 tot en met 2015 betaald?
Hoeveel verwacht Defensie aan «strafheffing» over de UKWuitkering op basis van de Wet aanpassing fiscale behandeling
VUT/prepensioen en introductie levensloopregeling (VPL) per jaar
over de periode van 2016 tot en met 2024 te moeten betalen?
Klopt het dat u in december 2015 o.a. aan de vakbond VBM te
kennen heeft gegeven dat u niet akkoord gaat met het voorstel om
de verzoeken of bezwaren te laten aanhouden. Wat is daarvan de
reden? Bent u ook van mening dat door dit besluit een onevenredige aanslag op de beschikbare juridische capaciteit van diverse
overheidsorganen wordt gedaan? Bent u alsnog bereid om op dit
standpunt terug te komen?
Kunt u een overzicht geven van het aantal bezwaarschriften en
beroepszaken dat momenteel over het zogenaamde AOW-gat
wordt gevoerd?
Kunt u een overzicht geven van het aantal bezwaarzaken waarbij
de rechtbank het bezwaar gegrond heeft verklaard en waarbij de
rechtbank de zaak heeft aangehouden? Kunt u aangeven hoeveel
zaken reeds aan de Centrale Raad van Beroep zijn voorgelegd?
Wanneer komt de Centrale Raad met een definitief oordeel?
Onderschrijft u het standpunt van de voormalig Staatssecretaris
zoals verwoord in het overleg met de Kamer op 23 november 2009
(TK 32 123 X, nr. 46, blz. 27) waarin hij aangeeft dat burgerpersoneel van Defensie in ieder geval trendvolger is, omdat dit zoals alle
ambtenaren van het Rijk valt onder het generieke beleid. Indien ja,
bent u bereid de uitkeringen voor het burgerpersoneel te laten
doorlopen tot aan de AOW-leeftijd zoals dat ook geldt voor de
overige ambtenaren bij het Rijk? Zo nee, waarom niet?

22
23

24

25

26

27

28

29

30

31
32

4

Nr.

Vraag

33

Bent u, indachtig het standpunt over militair personeel zoals
verwoord door de voormalig Staatssecretaris in het overleg met de
Kamer op 23 november 2009 (TK 32 123 X, nr. 46, blz. 27), ook van
mening dat militair personeel dat reeds met functioneel leeftijdsontslag is geen «trendvolger» kan zijn zodat de uitkering voor
deze groep pas bij de AOW-leeftijd moet stoppen? Zo nee, waarom
niet?
Wat zijn de kosten van de overeengekomen voorziening AOW-gat?
Was hier al budget voor gereserveerd en was dit toereikend?
Kunt u aangeven hoe het mogelijk is dat, ondanks de tegemoetkoming vanuit het Ministerie van Defensie, de gewezen militairen in
de periode waarin het AOW-gat voor hen van toepassing is, nog
steeds worden geconfronteerd met aanzienlijke negatieve
inkomenseffecten en waar deze negatieve netto effecten het gevolg
van zijn?
Kunt u inzicht geven in de omvang van de groep gewezen
militairen die geraakt worden door de aanzienlijke negatieve
inkomenseffecten, waar zij ondanks de tegemoetkoming vanuit het
Ministerie van Defensie in de periode waarin het AOW-gat voor
hen van toepassing is, nog steeds mee worden geconfronteerd?
Kunt u, naar rang of categorie, inzicht geven in de omvang van de
inkomensderving, gemeten over de hele periode waarin voor de
gewezen militair het AOW gat aan de orde is, ondanks de
tegemoetkoming vanuit het Ministerie van Defensie?
Kunt u, naar rang of categorie, inzicht geven wat op maandbasis
het netto negatieve inkomenseffect is, als dit wordt afgezet tegen
het inkomen dat de gewezen militair ontving in zijn UKW periode
en hoe is dit inkomenseffect te verklaren?
Kunt u inzicht geven – aan de hand van een aantal «maatmensen» – wat op maandbasis het inkomenseffect is, als het inkomen
na pensionering van de gewezen Defensiemedewerker
(ouderdomspensioen en AOW) wordt afgezet tegen het inkomen in
de periode tussen 65 jaar en het bereiken van de AOW leeftijd
(ouderdomspensioen en AOW-compensatie) en kunt u dit
inkomenseffect verklaren?
Hoeveel (oud) defensiemedewerkers worden geconfronteerd met
de nadelige gevolgen van het AOW-gat?
Op welke wijze geeft het kabinet invulling aan de bijzondere positie
van de militair bij de slechts gedeeltelijke reparatie van het
AOW-gat?
Ziet u de reparatie van het AOW-gat als een verantwoordelijkheid
van het kabinet als geheel? Zo nee, waarom niet?
Worden defensiemedewerkers met een onvolledige AOW-opbouw
geconfronteerd of heeft de verhoging van de AOW-leeftijd door de
getroffen voorziening hier geen invloed op?
Kunt u aangeven wanneer het huidige stelsel van diensteinderegelingen zal worden vervangen door deze nieuwe regeling, constaterende dat door de aangekondigde nieuwe diensteinderegeling
door Defensie het tijdstip van ouderdomspensioen en AOW weer
met elkaar in de pas lopen, aangezien er dan geen AOW-gat meer
is. Zijn er bij de introductie van deze nieuwe regeling nog steeds
militairen die geconfronteerd worden met een AOW gat?

34
35
36

37

38

39

40

41
42

43
44

45

5

Nr.

Vraag

46

Is er destijds bij de besluitvorming tot het ophogen van de
AOW-leeftijd naar 67 rekening gehouden met de uitwerking van
deze regeling op het inkomen, aangezien naar verluid niet alleen
gewezen militairen worden geraakt door de inkomensgevolgen van
de ophoging van de AOW-leeftijd, maar een ieder bij wie de
pensioenleeftijd niet in de pas loopt met de AOW-leeftijd en een
inkomensverlies als gevolg van het dan vigerende fiscale regime
ervaart, zoals u in uw Kamerbrief van 14 december 2015 met
onderwerp Voorziening AOW-gat heeft aangegeven?
Worden de negatieve inkomenseffecten, zoals bij de groep
gewezen militairen, als gevolg van de toepassing van fiscale weten regelgeving inmiddels onderkend, aangezien naar verluid niet
alleen gewezen militairen worden geraakt door de inkomensgevolgen van de ophoging van de AOW-leeftijd, maar een ieder bij wie
de pensioenleeftijd niet in de pas loopt met de AOW-leeftijd en een
inkomensverlies als gevolg van het dan vigerende fiscale regime
ervaart, zoals u in uw Kamerbrief van 14 december 2015 met
onderwerp Voorziening AOW-gat heeft aangegeven?
Is het kabinet bereid te zoeken naar een (fiscale) overgangsregeling
die het effect van de inkomensgevolgen voor ieder bij wie de
pensioenleeftijd niet in de pas loopt met de AOW-leeftijd te niet
doet?
Hoe wordt de – door u met Centrales voor Overheidspersoneel
overeengekomen – voorlopige voorziening ter compensatie van
het AOW gat bij gewezen militair personeel gefinancierd?
Wat zijn – in de tijd gezien – de consequenties van deze financiering voor aanvankelijke plannen en raakt dit de begroting in
algemene zin of ziet de financiering toe op de beschikbare
arbeidsvoorwaardelijke ruimte? Werkt deze maatregel door in de
ruimte benodigd voor de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden
voor actief dienend personeel?
Heeft de gekozen compensatie gevolgen voor de pensioenuitkering
na AOW-gerechtigde leeftijd?
Klopt het dat niet alleen AOW-premies moeten worden betaald,
maar ook Zvw-premies waardoor er netto nog minder overblijft?
Kunt u bij benadering aangeven hoe groot de inkomensderving als
gevolg van het AOW-gat gemiddeld per persoon bedraagt?
Kunt u aangeven waarom het niet mogelijk is om een uitzondering
te maken in de toepassing van de fiscale regels?
Waarom repareert u het AOW-gat slechts gedeeltelijk, na eerder
ook het WUL-drama slechts gedeeltelijk gecompenseerd te
hebben?
Is de slechts gedeeltelijke compensatie van de WUL net als nu bij
het AOW-gat ook uit de arbeidsvoorwaardengeld voor het
personeel gefinancierd? Zo ja, waarom?
Welke gevolgen heeft de slechts gedeeltelijke compensatie van het
AOW-gat, na eerder het WUL-drama, voor de loonontwikkeling van
het defensiepersoneel in vergelijking met de rest van de rijksoverheid? Klopt het dat de achterstand in loonontwikkeling hierdoor
verder is toegenomen? Zo ja, hoeveel?
Klopt het dat elders binnen de overheid in ambtenarenreglementen
de ontslagleeftijden voor ambtenaren zijn aangepast van 65 jaar
naar de AOW-leeftijd, waarbij de aanpassing dan ook geldt voor de
einddatum van de ontslaguitkeringen, en dat Defensie weigert het
reglement voor burgerambtenaren aan te passen? Zo ja, waarom?
Klopt het dat er overeenstemming is tussen u en de vakbonden
over een oplossing voor het AOW-gat?

47

48

49

50

51
52
53
54
55

56

57

58

59

6

Nr.

Vraag

60

U schrijft dat er volgens de Minister van Financiën geen mogelijkheid bestaat om een uitzondering te maken in de toepassing van
fiscale regels in dit specifieke geval. Kunt u toelichten waarom een
dergelijke uitzondering niet gemaakt kan worden? Welke argumentatie ligt aan die conclusie ten grondslag? Is een dergelijke
uitzondering daadwerkelijk onmogelijk te maken, of betreft het hier
een bewuste keuze om die uitzondering niet te maken? Indien het
een keuze betreft, op welke argumenten rust die keuze dan?

7