Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2015–2016

33 980

Wijziging van de Wet marktordening
gezondheidszorg en enkele andere wetten in
verband met het verbeteren van toezicht,
opsporing, naleving en handhaving

Nr. 30

BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN
SPORT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 13 september 2016
Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de
Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten in verband
met het verbeteren van toezicht, opsporing, naleving en handhaving op
8 september jongstleden (Handelingen II 2015/16, nr. 109, debat over
Marktordening gezondheidszorg) heb ik aangegeven voor de stemming
over dit wetsvoorstel in te gaan op de amendementen die hierna nog zijn
ingediend bij uw Kamer. Met deze brief ga ik in op deze amendementen
en kom ik terug op vragen van het lid Volp over de evaluatie van controles
door verzekeraars.
Amendement van het lid Klever over het informeren van verzekerden over verstrekking van of inzage in gegevens uit hun
medisch dossier (Kamerstuk 33 980, nr. 18)
Tijdens de plenaire behandeling van het wetsvoorstel en daarvoor in mijn
reactie op het rapport van de NPCF1 heb ik al aangegeven dat ik positief
ben over het voorgestelde amendement van het lid Klever (PVV), dat
regelt dat zorgverzekeraars bij materiële controle de patiënt achteraf
informeren. Tijdens de plenaire behandeling is echter gevraagd door
onder andere het Kamerlid Volp (PvdA) of dit niet andere opsporingstrajecten en rechtsgangen in gevaar kan brengen. Dat zou, in enkele gevallen
waarbij het onderzoek langer duurt, het geval kunnen zijn, zeker als deze
een vermoeden van fraude bij de patiënt betreffen.
Als de informatieverplichting in een gewijzigd amendement (Kamerstuk
33 980, nr. 28) in stand blijft, maar een voorbehoud wordt gemaakt voor
het geval dit leidt tot een belemmering van het controleonderzoek,

1

kst-33980-30
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2016

Kamerstuk 33 980, nr. 19

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 980, nr. 30

1

toezichtsonderzoek of opsporingsonderzoek, laat ik het oordeel aan de
Kamer. De verzekerde wordt dan zo spoedig mogelijk daarna geïnformeerd.
Amendement van het lid Pia Dijkstra c.s. over het vooraf informeren van verzekerden over verstrekking van of inzage in
gegevens uit hun medisch dossier (Kamerstuk 33 980, nr. 26)
In amendement nummer 26 wordt door de indieners (Pia Dijkstra,Verhoeven, Leijten en Van Gerven) voorgesteld om de ziektekostenverzekeraar, zorgverzekeraar of Wlz-uitvoerder in het kader van de materiële
controle of fraudeonderzoek te verplichten tot het (schriftelijk) informeren
van de verzekerde voorafgaand aan detailcontrole.
Ik wil de aanneming van dit amendement ontraden. Zoals ik in mijn brief
van 8 maart (Kamerstuk 33 980, nr. 10), als ook tijdens de plenaire
behandeling heb aangegeven liggen hier meerdere redenen aan ten
grondslag.
Ten eerste brengt het vooraf informeren het risico met zich mee dat de
verzekerde het uit te voeren controleonderzoek en een mogelijk toezichtsonderzoek of opsporingsonderzoek belemmert. Ofwel omdat hij zelf
degene is die fraudeert, ofwel omdat hij in contact treedt met zijn
zorgaanbieder naar aanleiding van het bericht van zijn verzekeraar. Dat
kan nooit de bedoeling zijn. Inzage in het medisch dossier is alleen in
uiterste instantie mogelijk. Het vooraf informeren van verzekerden bij de
toepassing van die afzonderlijke controle-instrumenten, zeker wat de
lichtere vormen van detailcontrole betreft, vind ik een brug te ver.
Ten tweede blijkt uit de toelichting op het amendement dat de indieners
stellen dat het verlenen van inzage in of het verstrekken van medische
dossiers door zorgaanbieders aan zorgverzekeraars een buitenproportionele maatregel is om een klein percentage aan frauduleuze praktijken aan
te pakken. Ik wil nog eens benadrukken dat verzekeraars niet alleen
controles uitvoeren om fraude aan te pakken, maar ook om onrechtmatige, dat wil zeggen foutieve, declaraties er tussenuit te halen. Als de
rechtmatigheid van een declaratie niet vaststaat, mag de verzekeraar die
op grond van de wet niet betalen. Het is om die reden wel degelijk
proportioneel dat verzekeraars medische gegevens kunnen verwerken in
het kader van de materiële controle dan wel het fraudeonderzoek.
Amendement van het lid Leijten c.s. over onafhankelijke medisch
adviseurs (Kamerstuk 33 980, nr. 27)
Het amendement van de leden Leijten (SP), Van Gerven (SP), Pia Dijkstra
(D66) en Verhoeven (D66) beoogt te regelen dat de medisch adviseurs
onder wiens verantwoordelijkheid de formele en materiële controle
plaatsvindt, onafhankelijk is en, zo blijkt uit de toelichting, daarom niet in
dienst is bij of in opdracht van de ziektekostenverzekeraar, zorgverzekeraar of Wlz-uitvoerder werkt. Ik wil de aanneming van dit amendement
ontraden.
Dit biedt geen extra waarborgen voor de bescherming van de medische
persoonsgegevens van de verzekerde. Zorgverzekeraars voeren deze taak
reeds sinds het ziekenfonds uit en beschikken zelf al over een onafhankelijke, deskundige arts: de medisch adviseur. Het inzien van persoonsgegevens en de detailcontrole van verzekerde vinden altijd plaats onder
verantwoordelijkheid van deze medisch adviseur. De waarborgen
aangaande het medisch beroepsgeheim waaraan een onafhankelijk
medisch adviseur gehouden is zijn ook op de medisch adviseur van
toepassing en de medisch adviseur heeft een strikte, van de zorgverze-

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 980, nr. 30

2

keraar afgegrensde taak. De medisch adviseur werkt ook in een aparte
functionele eenheid en afgescheiden van de rest van de organisatie van
de zorgverzekeraar.
De onafhankelijk medisch adviseur die dit amendement voorstelt mag niet
in dienst zijn van of zijn werkzaamheden verrichten in opdracht van de
verzekeraar of Wlz-uitvoerder. Een medisch adviseur zal in de regel zijn
werkzaamheden niet verrichten zonder daarvoor een vergoeding te
ontvangen. Het amendement regelt echter niets over de verantwoordelijkheidsverdeling en de betaling.
De leden van de functionele eenheid van medisch adviseur hebben een
van hem afgeleid medisch beroepsgeheim. Dat is ter borging van de
onafhankelijkheid en ter borging van het medisch beroepsgeheim.
Ik heb uw Kamer daarom ook toegezegd op verzoek van de leden Klever
(PVV) en Volp (PvdA) in overleg te treden met de NZa over de vraag hoe
zij hier in haar toezicht steekproefsgewijs aandacht aan kan besteden. Ik
zal dat verzoek aan de NZa overbrengen en ik zal de Kamer verslag doen
van het gesprek met de NZa.
Vragen van het Kamerlid Volp over evaluatie van controles
Het Kamerlid Volp van de PvdA heeft gevraagd om de bepaling omtrent
de formele en materiële controles door zorgverzekeraars te evalueren.
Ik ben het met het lid Volp eens, dat het belangrijk is dat verzekeraars deze
verplichtingen goed uitvoeren. Tijdens de behandeling heb ik uw Kamer
daarom ook toegezegd dit mee te nemen in de evaluatie van de Wmg.
Deze bepalingen betreffen echter de Zorgverzekeringswet (Zvw). Ik zeg
daarom ook toe deze nieuwe bepalingen omtrent de controles door
verzekeraars mee te nemen in de reguliere evaluatie van de (Zvw). Ook
deze is elke vijf jaar, waarvan de volgende in 2019 zal verschijnen.
Daarnaast zal ik de NZa vragen om deze bepaling jaarlijks te monitoren en
mee te nemen in haar toezicht op de rechtmatige uitvoering van de Zvw,
en dan met name of de zorgverzekeraars zich aan de stappen houden en
of zorgverzekeraars de verzekerde achteraf informeren. Het rapport van de
NZa over haar toezicht op de zorgverzekeraars, Samenvattend rapport
rechtmatige uitvoering Zvw, wordt ook jaarlijks aan de Tweede Kamer
gezonden. Ik zal de NZa vragen of het hierbij meegenomen kan worden.
Voor de volledigheid wil ik u ook informeren over de handhavingsmogelijkheden van de NZa. Mocht de NZa namelijk vaststellen dat zorgverzekeraars zich niet aan de regelgeving houden, dan heeft de NZa verschillende
instrumenten voor.
Dit zou dan een aanwijzing, last onder dwangsom of een boete betreffen
na inwerkingtreding van dit wetsvoorstel. Deze beslissingen kan de NZa
dan ook openbaar maken.
Bovendien kan de Autoriteit Persoonsgegevens overtredingen van de Wet
bescherming persoonsgegevens handhaven door middel van een last
onder dwangsom.
De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,
E.I. Schippers

Tweede Kamer, vergaderjaar 2015–2016, 33 980, nr. 30

3