TER ONDERTEKENING

Hoger Onderwijs en

Aan: MOCW

Studiefinanciering
Van

1 - Persoonsgegeven
Datum
29 november 2023
Referentie
42912541
Bijlagen

Kamervragen over het bericht ‘Universiteit Leiden keurt

5

demonstratie locatie Wijnhaven af’ en de verspreiding van

Intern OCW afgestemd

antisemitische flyers

COM

Aanleiding
U heeft drie sets Kamervragen ontvangen. De eerste set gaat over de
onaangekondigde demonstratie in de Wijnhavenlocatie van de Universiteit Leiden
op 9 november 2023 vanwege de situatie in het Midden-Oosten en het bericht dat
hierover is verschenen. Deze vragen zijn gesteld door het lid Bisschop (SGP). De
leden Pouw-Verweij (BBB) en Beertema (PVV) hebben twee sets vragen gesteld
over de verspreiding van een antisemitische flyer rond de Universiteit Leiden. De
vragen gaan over de vraagstukken zoals vrijheid van meningsuiting, academische
vrijheid, integrale veiligheid, sociale veiligheid en het bestuurlijk handelen bij
incidenten. De beantwoording op deze Kamervragen wordt met deze nota aan u
aangeboden.

Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd om de bijgevoegde antwoorden op de drie sets Kamervragen
van de SGP, PVV en BBB te ondertekenen. Na ondertekening worden de
antwoorden naar de Tweede Kamer verzonden.

Proces beantwoording van deze Kamervragen
In de antwoorden zijn ook de inzichten meegenomen uit gesprekken die u sinds
het begin van het conflict in Israël en de Palestijnse gebieden in verschillende
samenstellingen voert met docenten, studenten, bestuurders en organisaties uit
de sectoren waar u verantwoordelijk voor bent. De gesprekken zijn bedoeld om
inzicht te krijgen in wat er op dit moment in de onderwijssectoren speelt en wat
er beschikbaar is qua informatie en kennis over het conflict. Ook gaan deze
gesprekken over het voeren van het complexe gesprek binnen instellingen over de
situatie, de randvoorwaarden hiervoor en wat er mogelijk gedaan kan worden om
deze informatie breder te ontsluiten en uit te wisselen, ook over sectoren heen.
Voor de beantwoording van deze vragen is contact geweest met de Universiteit
Leiden, Min JenV, Min SZW en het OM. Daarnaast is er wekelijks overleg met de
VH en UNL over dit onderwerp.

Samenvatting van de lijn die u kiest in uw antwoorden
In uw antwoorden schrijft u onder meer:
·

Vrijheid van meningsuiting is een groot goed, en het recht om te
demonstreren is een belangrijk onderdeel van onze rechtsstaat. Hieraan zijn
bij wet wel regels verbonden. Ook universiteiten stellen huisregels aan de
wijze waarop er demonstraties kunnen plaatsvinden op hun campussen en

Pagina 1 van 2

kunnen bij het overtreden hiervan maatregelen treffen. Deze hangen af van
de ernst van de overtreding en de relatie met de universiteit.
·

Er is binnen het onderwijs geen enkele plek voor antisemitisme,
moslimdiscriminatie en elke andere vorm van discriminatie. U spreekt uit dat
u het goed vindt dat universiteiten en hogescholen samenwerken aan een
veilige leer- en werkomgeving via het Platform Integrale Veiligheid Hoger
Onderwijs en via het netwerk van integrale veiligheidsadviseurs van de
Universiteiten van Nederland (UNL).

·

Bij het waarborgen van de veiligheid is het voorts aan de Universiteit Leiden
om te wijzen op de huisregels en gedragscodes, zorg te dragen voor de
handhaving hiervan en om afspraken te maken over het verloop met de
organisatoren die bijeenkomsten organiseren.

·

U deelt de opvatting van het bestuur van de universiteit dat er geen tolerantie
kan bestaan voor bijeenkomsten en pamfletten waar haat en terreur worden
gesteund en verheerlijkt. Dat dit soort teksten in hoge mate polariserend zijn
en niet bijdragen aan het publieke debat en de vrije wetenschapsbeoefening
in een veilige leer- en werkomgeving aan universiteiten.

·

Het is aan de universiteiten om dergelijke casuïstiek proportioneel af te
handelen, en waar nodig de daartoe bevoegde partijen hierbij in te schakelen
en bij strafbare feiten aangifte te doen bij de politie.

·

De verantwoordelijkheid voor de zorg voor een veilige leer- en werkomgeving
ligt bij de Colleges van Bestuur en het is de taak van de Raden van Toezicht
om toe te zien op het bestuurlijk handelen, waaronder de wijze waarop het
veiligheidsbeleid wordt vormgegeven en uitgevoerd inclusief de afhandeling
van incidenten.

·

Ook de medezeggenschapsraden kunnen hierop in- en tegenspraak bieden. U
geeft aan dat u het belangrijk vindt dat deze partijen met elkaar spreken over
de wijze waarop het soms schurende gesprek wordt vormgegeven, met
aandacht van de ondergrens en de spelregels van het academische debat.

·

U ziet het als taak van de academische gemeenschap om dit complexe conflict
te helpen duiden door inbreng van wetenschappelijke kennis en expertise, en
om ruimte te bieden voor debat en de diverse perspectieven die er zijn.

·

U begrijpt tegelijkertijd heel goed hoe moeilijk het is om in dit soort tijden
over onderwerpen te spreken die zoveel emotie losmaken. U geeft aan veel
waardering te hebben voor alle docenten die dit gesprek in de instelling
mogelijk maken als daar behoefte aan is en ervoor zorgen dat studenten met
elkaar in gesprek blijven.

·

U voert momenteel actief het gesprek met onder meer studenten, docenten,
wetenschappers en onderwijsbestuurders over de impact van het conflict, hoe
zij daarmee omgaan, en om kennis en ervaringen onderling te delen.

Informatie die niet openbaar gemaakt kan worden
N.v.t.

Pagina 2 van 2