Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2014–2015

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

1824
Vragen van het lid Van Veldhoven (D66) aan de Minister van Economische
Zaken over het negeren door de RWE van de Russische overname van
gasvelden (ingezonden 11 maart 2015).
Antwoord van Minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 3 april 2015).
Vraag 1
Heeft u kennisgenomen van het bericht «Britten blokkeren verkoop gasvelden
aan Russische miljardair»?1
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2
Heeft u naar aanleiding van dit bericht contact gehad met Essent als
Nederlandse tak van RWE? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat heeft dit
opgeleverd?
Antwoord 2
Ja. Essent heeft de voorgenomen verkoop van de gasvelden van RWE/Dea
door RWE en berichten over het onderbrengen van bezittingen in een
Nederlandse stichting bevestigd. Als dochter van RWE heeft Essent hier
echter geen bemoeienis mee.
Vraag 3
Het Verenigd Koninkrijk heeft zorgen geuit over de garanties van toekomstige
gasleveranties op het moment dat sancties van de Europese Unie aan
Rusland worden opgevoerd; deze zorgen hebben zij geuit in het licht van een
eventuele overname van gasvelden op de Noordzee door een Russische
miljardair; deelt u deze zorgen ook voor Nederland?
Antwoord 3
Voor Nederland deel ik deze zorgen niet. Het gas uit het Britse deel van de
Noordzee is bedoeld voor de gasvoorziening in het Verenigd Koninkrijk.
Verstoring daarvan zal niet tot problemen in de Nederlandse gasvoorziening

1

ah-tk-20142015-1824
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2015

http://fd.nl/economie-politiek/1094860/britten-blokkeren-verkoop-gasvelden-aan-russichemiljardair, Financieel Dagblad, 2 maart 2015.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

1

leiden. Een mogelijke overname door Russische partijen van de genoemde
gasvelden valt niet onder het huidige sanctiepakket. De heer Fridman staat
niet op de Europese sanctielijst. Specifiek op het gebied van energie zijn
voorts sancties tegen Rusland van kracht met betrekking tot de levering van
bepaalde apparatuur, technologie en dienstverlening voor diepwater
olie-exploratie en -productie, Arctische olie-exploratie en -productie en
schalieprojecten in Rusland.
Vraag 4
In hoeverre is een Russische overname van Nederlandse gasvelden in de
Noordzee mogelijk? Is de Nederlandse overheid in dat geval in staat om een
dergelijke overname te blokkeren?
Antwoord 4
Een Russische overname van Nederlandse gasvelden is mogelijk. Voor een
dergelijke overname is overdracht van de vergunning vereist. Op grond van
de mijnbouwwet is mijn toestemming vereist voor deze overdracht. De
gronden waarop ik mijn toestemming aan een voorgenomen overdracht kan
onthouden zijn vermeld in de Mijnbouwwet en komen overeen met de
gronden waarop een vergunning kan worden geweigerd. Toetsing vindt
plaats van technische en financiële capaciteiten van de overnemende partij,
de manier waarop de overnemende partij de activiteiten wil gaan voortzetten
en efficiëntie en verantwoordelijkheidszin (inclusief maatschappelijke
verantwoordelijkheidszin, waarvan is gebleken bij uitvoering van andere
mijnbouwactiviteiten). De uitkomst van deze toetsing kan reden zijn om geen
toestemming te verlenen voor overdracht van een vergunning.
Bij de beoordeling van dergelijke overnames wordt uiteraard ook gekeken of
dergelijke transacties niet in strijd zijn met geldende sanctieregimes, zoals nu
bijvoorbeeld ingesteld tegen Rusland. Deze transactie valt overigens niet
onder het vigerende EU-sanctieregime tegen Rusland.
Blokkering van een overname op basis van de nationaliteit van de bestuurder
of het bedrijf is niet mogelijk op grond van WTO-regels en bilaterale
handelsakkoorden tussen de EU en derde landen.
Vraag 5
Als waarborg voor gasleveranties bij een Russische overname van Dea wordt
gesproken over de mogelijke constructie van een speciale Nederlandse
stichting of holding; is deze mogelijkheid bij u bekend? Zo ja, wat is uw
mening over deze eventuele Nederlandse inmenging in het conflict over de
overname van Dea?
Antwoord 5
De mogelijkheid van het op afstand plaatsen van bezittingen door tijdelijke
overdracht aan een Nederlandse stichting is mij bekend. Een dergelijke
constructie is in 2011 toegepast ten aanzien van de in Nederland gevestigde
Oilinvest groep waarvan de eigenaren onder het EU sanctieregime inzake
Libië vielen. Dit is toegelicht in de brief van de Minister van Financiën van
24 augustus 2011.2 In die brief is ook een overzicht opgenomen van de
vergaande toezichtmaatregelen die nodig waren om de Oilinvest groep
zodanig te isoleren van haar oorspronkelijke eigenaren dat zij haar activiteiten
kon voortzetten.
Het staat partijen vrij bezittingen onder te brengen in een Nederlandse
stichting. Indien sancties van toepassing zouden worden op de (feitelijk)
eigenaar, zou een dergelijke constructie echter niet volstaan om die bezittingen buiten bereik van EU sancties te houden. Om voldoende afstand te
creëren tussen de (feitelijk) eigenaar en die bezittingen zou meer nodig zijn.
Dit zou in ieder geval vergaande toezichtmaatregelen en afstemming met
andere EU-lidstaten vereisen. Of het in de rede ligt of en zo ja hoe Nederlandse autoriteiten dergelijke toezichtmaatregelen implementeren zou van
geval tot geval moeten worden bezien.

2

Niet-dossierstuk 2010–2011, Tweede Kamer 2011D40320.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

2

Vraag 6
Bent u van mening dat de in het artikel genoemde «contractuele maatregelen» op basis waarvan een Nederlandse stichting of holding in het leven
geroepen kan worden, afdoende zijn om gasleveranties uit gasvelden in de
Noordzee te blijven garanderen?
Antwoord 6
Ik ben niet bekend met de inhoud van de bedoelde contractuele maatregelen.
In algemene zin volgt uit het antwoord op vraag 5, dat het onderbrengen van
bezittingen in een Nederlandse stichting op zichzelf onvoldoende zou zijn om
die bezittingen te vrijwaren van toepasselijkheid van EU-sancties. Om die
reden ga ik ervan uit, dat ook voor het garanderen van gasleveranties in
geval van toepasselijkheid van EU-sancties op betrokken personen meer
nodig zou zijn dan alleen contractuele maatregelen gericht op het onderbrengen van bezittingen in een Nederlandse stichting.
Vraag 7
Heeft u contact gehad met de Britse regering over dit conflict over de
eventuele overname van Dea? Zo nee, waarom niet? Zo ja, wat heeft dit
opgeleverd?
Antwoord 7
Ja. De vermelding in mediaberichten van de voorgenomen inzet van een
Nederlandse stichting was aanleiding voor ambtelijk overleg met de Britse
autoriteiten. Dit overleg was technisch van aard en betrof een gedachtewisseling over de mogelijkheid een Europese rechtspersoon, zoals een Nederlandse stichting, in te zetten om bezittingen op afstand te plaatsen. De Britse
autoriteiten concludeerden dat een dergelijke inzet van een Nederlandse
stichting niet zonder meer zou bewerkstelligen dat de bezittingen in de
stichting buiten bereik van de EU-sancties zouden vallen. Dit met het oog op
de vergaande toezichtmaatregelen die daarvoor – ook in mijn visie – nodig
zouden zijn (zie het antwoord op vraag 5).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2014–2015, Aanhangsel

3