TER BESLISSING
Datum
6 december 2022

Aan

Staatssecretaris

Voortgangsbrief spoorgoederenvervoer

Onze referentie
IENW/BSK-2022/239251
Opgesteld door
Bestuurskern
Directie Openbaar Vervoer en
Spoor
Veiligheid en Goederen
Beslistermijn
8 december 2022
Bijlage(n)
10

Aanleiding
Hierbij ontvangt u uw eerste voortgangsbrief spoorgoederenvervoer, waarin u de
stand van zaken op verschillende onderwerpen op dit beleidsterrein schetst. U
beschrijft hierin ook uw inspanningen om tegemoet te komen aan vier moties. In
verband met het tijdig toezenden van deze brief aan de Tweede Kamer, zodat
deze nog tijdens het commissiedebat Spoor van 15 december 2022 kan worden
behandeld, wordt u gevraagd om zo snel mogelijk akkoord te gaan met de
verzending. Over de afhandeling van de tijdens de begrotingsbehandeling van
afgelopen week ingediende moties – met name die over de concurrentiepositie
van de spoorgoederensector – wordt u op korte termijn nader geadviseerd.
Geadviseerd besluit
U wordt geadviseerd akkoord te gaan met:
• het verzenden van de Kamerbrief voortgang spoorgoederenvervoer, met:
o uw antwoord op de motie-Minhas/Van Ginneken;
o uw antwoord op de motie-Koerhuis/Minhas;
o uw antwoord op de motie-Van Dijk;
o uw nadere uitwerking van de motie-Schonis c.s.;
 uw aangekondigde reactie op het actieplan van Van Ginneken;
o uw investeringsbesluiten aangaande de Rotterdamse Havenspoorlijn;
o uw reserveringsbesluit aangaande de 740 metertreinprojecten;
o uw reactie op het plan van aanpak van ProRail voor het derde spoor;
 uw besluit om op de Brabantroute een intercitypad ter
beschikking te stellen aan het spoorgoederenvervoer;
 uw besluit om in te zetten op vervangend busvervoer op de
treinverbinding tussen Venlo en Düsseldorf.
Kernpunten
De motie-Minhas/Van Ginneken verzoekt u om op Europees niveau toe te werken
naar een evenrediger vaststelling van spoorgoederenvervoerstarieven. 1 Uw
reactie vestigt de aandacht op het recentelijke in lijn brengen van de
gebruiksvergoeding met Richtlijn 2012/34/EU van het Europees Parlement en de
Raad tot instelling van één Europese spoorwegruimte. U geeft verder aan dat
verdergaande ambities voor een evenrediger vaststelling van deze tarieven op

1

Kamerstukken II 2019/20, 29984, nr. 968.
Pagina 1 van 4

ambtelijk niveau met de Europese Commissie zijn besproken. Zulke ambities
vergen echter aanpassing van de genoemde richtlijn, hetgeen niet aan de orde is.
In reactie op de motie-Koerhuis/Minhas, waarin u wordt gevraagd een oplossing
te zoeken voor het infrastructurele goederenknelpunt op de Maasvlakte, geeft u
aan dat de analyse van het Havenbedrijf Rotterdam en ProRail uitwijst dat de
groei van spoorgoederenverkeer van en naar de Maasvlakte een knelpunt zal
worden. 2 Volgens het havenbedrijf ontstaat dit knelpunt al in 2024. Volgens de
door u gehanteerde Integrale Mobiliteitsanalyse 2021 ontstaat dit knelpunt pas in
2030. 3 U geeft aan dat u voor het oplossen van dit knelpunt onvoldoende
middelen hebt, maar dat u wel in een aantal kleinere projecten investeert om de
bestaande capaciteit beter te kunnen benutten.

Onze referentie
IENW/BSK-2022/239251
Opgesteld door
Bestuurskern
Directie Openbaar Vervoer en
Spoor
Veiligheid en Goederen
Aan
V.L.W.A. Heijnen
Bijlage(n)
10

Ter beantwoording van de motie-Van Dijk, die u vraagt om het plaatsen van
batterijen op goederenlocomotieven als alternatief voor elektrificatie van het
spoor te onderzoeken, geeft u aan dat er inmiddels een studie heeft
plaatsgevonden die heeft aangetoond dat deze aan de binnenvaart ontleende
suggestie voor het spoorgoederenvervoer weinig kansrijk is. 4
De motie-Schonis c.s. vraagt om een Toekomstbeeld Spoorgoederenvervoer. 5
Tijdens het commissiedebat Spoor, Spoorveiligheid en ERTMS van 9 juni heeft u
toegezegd dat u eind dit jaar de contouren van een toekomstbeeld zou
communiceren, in combinatie met een reactie op het Actieplan leefbaar spoor bij
spoorgoederenvervoer van Kamerlid Van Ginneken. 6 In deze brief geeft u aan dat
u zo ver nog niet bent, omdat u eerst samen met de minister de modal shiftambitie uit het coalitieakkoord uiteen wilde zetten. Verder ziet u dat sectorpartijen
eerst aandacht vragen voor actuele kostenstijgingen, waardoor het vervoer van
goederen per spoor niet meer rendabel of concurrerend zou zijn. Het gaat daarbij
om kosten die voor meerdere modaliteiten kunnen gelden, zoals energieprijzen en
loonkosten, maar ook om kosten die specifiek voor de spoorgoederensector
gestegen zijn, zoals de tarieven die de sector aan ProRail betaalt voor het
gebruiken van het spoor. Op dit moment wordt in kaart gebracht wat de relatie is
tussen de stijging van kosten en de concurrentiepositie van de
spoorgoederensector, waarover u later wordt geïnformeerd.
Deze brief bevat tevens uw reactie op het door ProRail opgestelde plan van
aanpak voor de werkzaamheden aan het derde spoor tussen Zevenaar en
Oberhausen, zoals dit in september met u is besproken. U bent positief over het
rapport en u geeft aan dat ProRail en DB Netz goede afspraken hebben gemaakt,
die nog in een document moeten worden vastgelegd. U hebt dit op 13 september
ook met uw Duitse ambtgenoot Theurer gedeeld. Niettemin spreekt u uit dat
hinder onvermijdelijk is. Weliswaar kan het grensoverschrijdend spoorverkeer in
zestig van de tachtig weken goed worden afgewikkeld; voor twintig van de tachtig
weken is dit vanwege volledige stremmingen van de grensovergang tussen
Zevenaar en Emmerich niet het geval. U geeft aan dat u – zoals u enige maanden
in een stafoverleg besloten heeft – de door ProRail voorgestelde maatregelen wilt
overnemen, zoals het beschikbaar stellen van een intercitypad tussen Breda en
Kamerstukken II 2021/22, 35925 A, nr. 66.
Bijlage bij Kamerstukken II 2020/21, 31305, nr. 328.
4
Kamerstukken II 2019/20, 29984, nr. 876.
5
Kamerstukken II 2020/21, 35570 XII, nr. 62.
6
Kamerstukken II 2021/22, 29984, nr. 991, p. 64.
2
3

Pagina 2 van 4

Eindhoven voor het goederenverkeer en het inzetten van vervangend busvervoer
op de route van Regional-Express 13 tussen Venlo en Düsseldorf. Ook neemt u
het advies over om te investeren in een minder hinderpakket, om de overlast
voor omwonenden te beperken. ProRail adviseert voorts dat de Verbeteraanpak
Trein 2025 nodig is om de verkeersafwikkeling in goede banen te leiden. Zoals in
het stafoverleg van 24 november 2022 besproken is, heeft u hiervoor echter nog
geen middelen, zodat u aangeeft dat u hierover nog een nadere afweging maakt.

Onze referentie
IENW/BSK-2022/239251

Ten slotte bevat de brief een passage over een tijdelijke snelheidsbeperking op de
Hogesnelheidslijn. De vertraging die deze beperking oplevert is tijdens het
tripartite overleg met ProRail en de NS op donderdag 8 december 2022 door de
directeur-generaal Mobiliteit met deze partijen besproken. Het advies is om de
Tweede Kamer voorafgaand aan het commissiedebat Spoor van aanstaande 15
december over deze situatie te informeren.

Bijlage(n)
10

Opgesteld door
Bestuurskern
Directie Openbaar Vervoer en
Spoor
Veiligheid en Goederen
Aan
V.L.W.A. Heijnen

Krachtenveld
Een deel van de feitelijke informatie in de brief is ontleend aan gegevens van
ProRail; de gehele tekst is ook met ProRail afgestemd. Daarnaast zijn de passages
over het knelpunt op de Maasvlakte besproken met het Havenbedrijf Rotterdam.
De brief is verder afgestemd met de collega’s die op het directoraat-generaal
Luchtvaart en Maritieme Zaken aan de verwante modal shiftbrief werkten.
Informatie die niet openbaargemaakt kan worden
Niet van toepassing.
Bijlagen
Volgnummer

Naam

Informatie

1

Kamerbrief voortgang
spoorgoederenvervoer
november 2022

De door u te accorderen
Kamerbrief voortgang
spoorgoederenvervoer.

2

Bijlage 1 bij Kamerbrief Jaarverslag 2021 RijnAlpencorridor

Bevat Annual Report 2021: Rail
Freight Corridor Rhine-Alpine,
Frankfurt am Main: Corridor
Rhine-Alpine 2022.

3

Bijlage 2 bij Kamerbrief Jaarverslag 2021 NoordzeeMiddellandse Zeecorridor

Bevat Easier, Faster, Safer: RFC
North Sea-Med 2021 Annual
Report, Brussel: RFC North SeaMed 2022.

4

Bijlage 3 bij Kamerbrief Jaarverslag 2021 NoordzeeBalticumcorridor

Bevat Annual Report 2021,
Warschau: North Sea – Baltic
Rail Freight Corridor 2022.

5

Bijlage 4 bij Kamerbrief Ontwikkelingen
spoorgoederenverkeer in
Nederland

Bevat Ontwikkelingen
spoorgoederenverkeer in
Nederland. 2021 vergeleken
met 2020, Utrecht: ProRail
2022.

Pagina 3 van 4

6

Bijlage 5 bij Kamerbrief - Plan
van aanpak derde spoor

Bevat Derde spoor. Plan van
aanpak 80-weekse, Utrecht:
ProRail 2022.

Bijlage 6 bij Kamerbrief –
Aanbieding Oplossen knelpunt
Maasvlakte

Bevat de aanbiedingsbrief van
Oplossen knelpunt Maasvlakte,
Utrecht: ProRail 2022.

8

Bijlage 7 bij Kamerbrief Oplossen knelpunt Maasvlakte

Bevat Oplossen knelpunt
Maasvlakte, Utrecht: ProRail
2022.

9

Bijlage 8 bij Kamerbrief Onderzoek aandeel stille
goederenwagens

Bevat Panteia, Onderzoek
aandeel stille goederenwagens.
Basisjaar 2018 en prognose
2025, 2030, 2040, Zoetermeer:
Panteia 2019

10

Bijlage 9 bij Kamerbrief Werkprogramma 2022-2024
Europese spoorwegen

Bevat Work Programme 20222024, Brussel: Europe’s Rail
2022.

7

Onze referentie
IENW/BSK-2022/239251
Opgesteld door
Bestuurskern
Directie Openbaar Vervoer en
Spoor
Veiligheid en Goederen
Aan
V.L.W.A. Heijnen
Bijlage(n)
10

Leeswijzer bij onderliggende beslisnota’s
Datum

Naam beslisnota

Toelichting

14 september
2022

Besluitvorming generieke
investeringsruimte
Mobiliteitsfonds (IENW BSK2022 204135)

Niet openbaar. Bevat onder
andere het door de minister van
Infrastructuur en Waterstaat
genomen reserveringsbesluit
voor de financiering van de
eerste fase van de 740 meter
treinlengte à € 90 miljoen.

Pagina 4 van 4