Tweede Kamer der Staten-Generaal

Vergaderjaar 2013–2014

2

Aanhangsel van de Handelingen

Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de
regering gegeven antwoorden

82
Vragen van het lid Dik-Faber (ChristenUnie) aan de staatssecretaris van
Infrastructuur en Milieu over mogelijke monopolievorming bij de nationale
databank OV in relatie tot de recente DDoS-aanvallen (ingezonden 27 augustus
2013).
Antwoord van staatssecretaris Mansveld (Infrastructuur en Milieu) (ontvangen
25 september 2013)
Vraag 1
Kent u de berichten «Markt krijgt drie maanden voor start loket ov-data»,
«Beide NDOV-loketten naar volgende ronde» en «9292 doelwit van DDoSaanvallen»?1 2 3
Antwoord 1
Ja.
Vraag 2, 5, 6, 7, 8, 9 en 10
Klopt het dat op dit moment formeel geen van de twee getoetste marktpartijen een Nationale Data Openbaar Vervoer-(NDOV) loket is? Herinnert u zich
de door u toegezegde deadline om op 1 januari 2013 een loket te kunnen
tonen?4 Waarom is deze deadline inmiddels met bijna negen maanden
overschreden?
In hoeverre is het wenselijk dat de eigenaar van dit distributie centrum
«9292SSC», Reisinformatiegroep B.V., naast NDOV-loket (9292opendata.org),
ook «service provider» is (9292.nl), en daarmee een directe concurrent is van
zowel het andere NDOV-loket als van de service providers van beide loketten?
Is deze bundeling van verschillende rollen getoetst door de Autoriteit
Consument en Markt (ACM)?

1

DDoS = distributed denial of service. OV-Magazine, 6 september 2012,
http://www.ovmagazine.nl/nieuws/markt-krijgt-drie-maanden-voor-start-loket-ovdata
2
OV-Magazine, 22 maart 2013, http://www.ovmagazine.nl/nieuws/beide-ndovloketten-naarvolgende-ronde
3
Treinreiziger.NL, 22 augustus 2013, http://www.treinreiziger.nl/actueel/binnenland/
9292_doelwit_van_ddos-aanvallen-145541
4
Tweede Kamer, vergaderjaar 2012–2013, Aanhangsel 317, 22 oktober 2012, Antwoorden Kamervragen Wiegman-Van Meppelen Scheppink en Kamerstuk 31 305, nr. 200, Brief minister Infrastructuur en Milieu 10 april 2012

ah-tk-20132014-82
ISSN 0921 - 7398
’s-Gravenhage 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

1

Klopt het dat Reisinformatiegroep B.V. op dit moment naast het invullen van
de rol van «service provider» aan consumenten ook conversiediensten tussen
internationale en nationale standaarden voor de vervoerders RET en HTM
verzorgt om vervolgens aan de NDOV-loketten te leveren?5 Hoe garandeert u
hier de gelijke behandeling en gelijkwaardige informatiepositie van het
andere loket en de overige aangesloten «service providers» bij de loketten,
als 9292SSC claimt namens vervoerders op te treden? Deelt u de mening dat
zij vanuit die communicatiepositie altijd in staat is om eerder strategische
beslissingen te nemen en te beïnvloeden op zowel distributie- als presentatieniveau?
Kunt u aangeven hoe u akkoord kunt gaan met centrale aanlevering voor
NDOV als dit de Nederlandse reisinformatie afhankelijk maakt van het wel en
wee binnen één organisatie, die voor deze taak in 2010 nog 17,2 miljoen euro
nodig dacht te hebben en het advies aan u was om dit openbaar aan te
besteden?6
Is het waar dat dit distributiecentrum weigert om reisinformatie één op één
en per vervoerder onafhankelijk door te leveren naar de NDOV-loketten maar
de gegevens bundelt tot één nieuw product, wat vertragend werkt?
Deelt u de mening dat Reisinformatiegroep B.V. alleen een NDOV loket kan
voeren als hij zich committeert aan alle criteria van het publicatiedocument?7
Klopt het dat dit op dit moment niet het geval is?
Kunt u aangeven waarom het criterium van een maximum van 1.000 euro
aan verstrekkingskosten per jaar, dat door u is bepaald8, niet terug is te
vinden in de door 9292opendata.org gehanteerde datalicentievoorwaarden,
maar dat hier alleen wordt gesproken over een maximum bedrag dat door
overheden en vervoerders wordt vastgesteld?9 Wat is de reden dat de
vervoerders volgens de datalicentievoorwaarden van 9292 iets te zeggen
hebben over de tarieven van het NDOV-loket?
Antwoord 2, 5, 6, 7, 8, 9 en 10
In mijn brief over de voortgang van NDOV heb gemeld dat een belangrijke
informatieketen is gerealiseerd. Dit is juist vanwege het feit dat 9292OV en
OpenGeo een loket voor doorgifte van OV-gegevens uitvoeren.
De beide loketten hebben zich in september gemeld. Ze zijn getoetst aan de
door de overheden opgestelde criteria in de eerste helft van 2013. Beide
loketten waren eind maart op het moment van toetsing operationeel.
Afnemers kunnen dus sinds die tijd data halen bij beide loketten. De toetsing
vond plaats na de publicatie van «kaders voor een loket voor brongegevens
reisinformatie openbaar vervoer» 31 augustus 2012
De onderzoekers geven aan dat beide partijen op het moment van toetsen
voldoen aan alle criteria. De toets was bedoeld om vast te kunnen stellen of
marktpartijen bereid en in staat zijn om de functie van NDOV-loket te
vervullen. Dat is gezien het resultaat van de toets het geval. Met de komst
van de loketten is de laatste schakel ingevuld en is er een belangrijke stap
gezet in de zogenaamde reisinformatieketen. Hierdoor zijn vervoerders, app
bouwers en service providers beter in staat om actuele reisinformatiediensten
aan te bieden aan de reizigers zodat deze een bewuste keuze kunnen maken.
Het streven is dat er per 1 januari 2014 een duurzame vorm van samenwerking tussen de partijen wordt ingericht. Dit gekozen model wordt na één jaar
geëvalueerd.
Vraag 3
Bent u er van op de hoogte dat de vervoerders niet twee datastromen naar
twee loketten sturen, maar dat de ene NDOV-organisatie als bron van de
andere fungeert?10 Is het vervoerdersoverleg, waar ook uw ministerie aan
deelnam, akkoord gegaan met deze manier van aanleveren?
5

http://9292.nl/archief/archief-2012-en-ouder/9292-vertaalt-actuele-reisinformatie
Audit Business Case NDOV (bijlage bij Kamerstuk 23 645, nr. 374)
https://zoek.officielebekendmakingen.nl/blg-69857.pdf
7
Kaders voor een loket voor brongegevens reisinformatie openbaar vervoer
8
Criterium 15 en artikel 5 uit de voorbeeldlicentie in «Kaders voor een loket voor brongegevens
reisinformatie openbaar vervoer»
9
9292 open OV datalicentievoorwaarden, artikel 4.1, http://9292opendata.org/sla, en
http://9292opendata.org/slafile/17/SLA%20KV6%20v1.1.pdf
10
Verslag vervoerdersoverleg SKVV 2 juli 2013
6

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

2

Antwoord 3
Conform de bepalingen in het Besluit Personenvervoer 2000 zijn vervoerders
verplicht data te leveren. In NDOV-verband is afgesproken dat zij de gegevens
conform Bijlage 1 van het Publicatiedocument11 aan alle NDOV-loketten
leveren.
In het overleg van overheden en vervoerders is afgesproken dat vervoerders
zelf bepalen op welke wijze zij de gegevens aanleveren, zolang de gegevens
maar geleverd worden en dat dit onder dezelfde condities gebeurd voor een
ieder die deze gegevens wenst. Een aantal vervoerders (Arriva, Veolia, RET en
HTM) heeft daarvoor afspraken gemaakt met 9292SSC (shared service center)
om hen te ontzorgen bij het leveren van deze data.
Vraag 4
Deelt u de mening dat als dit distributiecentrum uitvalt, bijvoorbeeld door een
DDoS-aanval, zoals die afgelopen week langere tijd plaatsvond, alle afnemers
van beide loketten geen data meer ontvangen en de aansturing van
dynamische reisinformatie panelen op straat uitvalt, waarvan de reiziger altijd
de dupe is?
Antwoord 4
Voorop staat dat de reizigers kunnen beschikken over goede reisinformatie.
Daarom spreken de overheden hun vervoerder erop aan als data niet worden
geleverd aan een loket. Het is vervolgens zaak dat vervoerders dit snel
oplossen.
Vraag 11
Klopt het dat het loket spoordata nog niet is gerealiseerd? Klopt het dat
9292SSC tijdens de bespreking over dit loket heeft aangegeven dat zij ook als
«shared service center» reisinformatie aan derden gaat leveren wanneer zij
formeel door u niet tot NDOV wordt verklaard?12 Hoe typeert u deze
houding? Deelt u de mening dat spoorvervoerders gewoon op de kortst
mogelijke termijn de spoordata aan beide NDOV-loketten moeten gaan
aanleveren onder dezelfde voorwaarden, zodat een gelijk speelveld ontstaat?
Antwoord 11
De NDOV-loketten leveren alle OV-gegevens voor reisinformatie. Er is geen
apart loket voorzien voor «spoordata».
Overheden hebben afspraken met vervoerders over de levering van data en
spreken zonodig hun vervoerders op de uitvoering van deze afspraken aan.
De spoorvervoerders moeten net als alle andere vervoerders hun data
leveren conform de gegevens in Bijlage 1 in het Publicatiedocument van
31 augustus 2013.
Vraag 12
Klopt het dat u de Waddeneilanden buiten de scope van NDOV wilt houden,
maar deze informatie wel door de vervoerders aan 9292 beschikbaar wordt
gesteld? Zijn er meer openbaar vervoerdiensten die niet binnen de kaders
van NDOV vallen? Hoe verhoudt dit zich tot artikel 10 van het Besluit
Personenvervoer 2000?
Antwoord 12
Ik wil de Waddeneilanden niet buiten de scope van NDOV houden. Bijlage 1
van het Publicatiedocument van 31 augustus 2012 is leidend. Bij de start zijn
om praktische redenen niet alle vervoerders opgenomen zoals de veerdiensten. Het is wel de intentie dat Bijlage 1 op termijn wordt aangevuld met de
veerdiensten.
Vraag 13 en 14
Klopt het dat op dit moment ook OV-chipkaarttariefinformatie in het
TransLinkSystems-formaat SDOA/EOD exclusief door alle vervoerders
beschikbaar wordt gesteld voor de website 9292.nl, maar de volledige

11
12

Kaders voor een loket voor brongegevens reisinformatie openbaar vervoer
Verslag ND-OV implementatie overleg, 17 juli 2013

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

3

tariefinformatie (inclusief kortingsproducten) niet beschikbaar is en komt voor
de afnemers van de loketten?13 Kunt u aangeven wat hiervan de reden is?
Deelt u de mening dat in het kader van transparante OV-chipkaarttarieven en
abonnementen naar de reiziger alle ruwe informatie rond deze tarieven zo
spoedig mogelijk beschikbaar moet worden gemaakt voor de NDOV loketten,
zodat er nieuwe en van vervoerders onafhankelijke diensten ontstaan zoals
ovchipkaartabonnement.nl? Heeft u de vervoerders hierover al aangesproken?
Welke mogelijkheden heeft u om dit bij de vervoerders af te dwingen
conform het besluit personenvervoer 2000, artikel 10 lid 1 sub e? Kunt u
garanderen dat deze informatie binnen een maand openbaar beschikbaar is
voor alle dienstverleners die daar om hebben verzocht?
Antwoord 13 en 14
De OV-chipkaartdata zijn eigendom van de vervoerders. Zij kunnen bepalen of
zij deze beschikbaar stellen, in welke vorm en aan wie.
In het kader van NDOV zijn alleen afspraken gemaakt over het beschikbaar
stellen van het tarief reizen op saldo. Mijn ambitie is dat er in de toekomst
meer informatie over tarieven beschikbaar gesteld gaat worden. Dit is echter
een traject dat de overheden samen met de vervoerders doorlopen. De
hiervoor te ontwikkelen standaarden worden gezamenlijk opgesteld.
Vraag 15
Klopt het dat GOVI (Grenzeloze Openbaar Vervoer Informatie) als de grootste
leverancier van reisinformatie op DRIS-panelen14 bij de haltes sinds kort haar
gegevens niet meer direct aangeleverd krijgt van vervoerders, maar
gedwongen is om data af te nemen van 9292SSC?
Antwoord 15
GOVI ontving tot voor kort gegevens rechtstreeks van vervoerders en krijgt
nu de gegevens van een aantal vervoerders (Arriva, Veolia, RET en HTM) via
9292SSC. 9292SSC vervult voor deze vervoerders de rol van «shared service
center».
Het staat vervoerders vrij om de data zelf te leveren of om een partij te kiezen
die ze ondersteunt bij de levering van data, zolang de data maar aan alle
loketten geleverd worden onder dezelfde condities.
De verantwoordelijkheid voor het leveren van data en het voldoen aan de
kwaliteitseisen zoals gesteld in de concessie-eisen blijft liggen bij de
vervoerder.
Vraag 16
Bent u er mee bekend dat GOVI, op een klein deel van één vervoerder na, alle
geplande en actuele data van alle vervoerders in Nederland kreeg? Klopt het
dat GOVI tevens als kanshebber naar voren kwam in de «Audit Business
Case» NDOV? Waarom heeft u niet gekozen voor uitbreiding van de
functiebeschrijving van GOVI als loket van ruwe stad/streekinformatie?
Antwoord 16
GOVI krijgt van alle vervoerders actuele data, maar nog niet van alle regio’s.
De audit ging over juridische, technische en financiële aspecten van de door
vervoerders aangeboden businesscase. De Businesscase bleek niet haalbaar.
De overheden zien bij voorkeur dat het loket in de markt ontstaat. Zij hebben
de markt de kans geboden om te laten zien of ze voldoen aan de door de
overheden opgestelde criteria. Bij GOVI gaat het om een overheidsloket.
Vraag 17
Bent u bereid om in de Hoofdrailnetconcessie vast te leggen dat Europese
standaarden voor de uitwisseling van dienstregelingen en tariefinformatie
(NeTEx) worden gebruikt, zoals ook uw doelstelling is voor de uitwisseling
van reisinformatie over bus, tram en metro?

13
14

Verslag bijeenkomst PPT standaard implementatie
Dynamisch Reizigers Informatie Systeem

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

4

Antwoord 17
Er wordt gestreefd om zoveel mogelijk gebruik te maken van standaarden. In
de nieuwe Hoofdrailnetconcessie wordt gedacht aan een verwijzing om
gegevens voor reisinformatie te leveren conform Bijlage 1 van het Publicatiedocument.
Vraag 18
Wanneer zullen de data van het NDOV loket geschikt zijn om MIPOVrapportages15 van te maken zodat er werkelijk open data in het OV ontstaan
en er niet alleen reisinformatieapplicaties kunnen worden gemaakt op basis
van deze data, maar ook analyse-instrumenten over bijvoorbeeld vertragingen en uitval in het OV?
Antwoord 18
NDOV gegevens zijn bestemd voor reisinformatie en niet voor managementinformatie. Managementinformatie is een zaak tussen concessieverlener en
concessiehouder. Dit valt daarmee buiten de scope van NDOV.

15

Model Informatieprofiel Openbaar Vervoer

Tweede Kamer, vergaderjaar 2013–2014, Aanhangsel

5