Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2018–2019

21 501-02

Raad Algemene Zaken en Raad Buitenlandse
Zaken

Nr. 1928

BRIEF VAN DE MINISTER VAN BUITENLANDSE ZAKEN
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
De Minister van Buitenlandse Zaken
Hierbij bied ik u de geannoteerde agenda aan voor de Raad Buitenlandse
Zaken van 10 december 2018.
De Minister van Buitenlandse Zaken,
S.A. Blok

kst-21501-02-1928
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2018

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1928

1

GEANNOTEERDE AGENDA RAAD BUITENLANDSE ZAKEN VAN
10 DECEMBER 2018
Iran
Tijdens de Raad zullen de «E3» (het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en
Duitsland) en EDEO een update geven over de stand van zaken omtrent
het opzetten van een Special Purpose Vehicle (SPV) ter behoud van
legitieme handel met Iran zolang Iran zich houdt aan het nucleaire
akkoord, het Joint Comprehensive Plan of Action (JCPOA) (zie hiervoor
ook antwoorden op de vragen van de leden Amhaouch en Ronnes,
Kamerstuk 2018-477 van 31 oktober 2018). Nederland ondersteunt het
opzetten van een dergelijke faciliteit. Naast herbevestiging van de
Europese steun aan het JCPOA zal gesproken worden over de serieuze
zorgen ten aanzien van Iran over ongewenste inmenging, de rol van Iran
in de regio (zoals in Syrië en Jemen), het ballistische raketprogramma en
de mensenrechtensituatie.
Venezuela
Tijdens de Raad zal een voortzetting plaatsvinden van de bespreking in de
Raad van 15 oktober jl. over Venezuela. De Raad zal zich buigen over
welke mogelijkheden er zijn om het politieke proces te ondersteunen en
welke rol de EU hierin voor zichzelf ziet. Ook zal worden gesproken over
het blijven uitoefenen van druk op de Venezolaanse regering om
humanitaire hulp toe te laten. De positie van het kabinet is ongewijzigd nu
de politieke en economische crisis in Venezuela voortduurt. Het kabinet is
van mening dat er door onderhandelingen een politieke oplossing moet
komen voor de aanhoudende crisis in het land en zal zijn zorg uitspreken
over de mensenrechtensituatie in het land.
Westelijke Balkan
Tijdens de Raad zullen ontwikkelingen op de Westelijke Balkan worden
besproken, ook in relatie tot de Westelijke Balkan strategie van de
Commissie. In Bosnië-Herzegovina is op 21 november een nieuw
presidium aangetreden na recente algemene verkiezingen. In Macedonië
vindt de parlementaire behandeling plaats van de Prespa-overeenkomst
met Griekenland. Daarnaast is de relatie tussen Kosovo en Servië
recentelijk onder druk komen te staan doordat beide partijen elkaar
beschuldigen van tegenwerking. Er is daarmee sprake van zowel positief
als zorgelijk momentum in de regio.
Het Kabinet is van mening dat effectief bestuur, het vermijden van
etnische en revisionistische retoriek, vreedzame geschillenbeslechting en
voortgaande hervormingen belangrijke randvoorwaarden zijn voor
stabiliteit op de gehele Balkan. Voor Bosnië-Herzegovina betekent dit dat
een effectieve regering zo spoedig mogelijk dient aan te treden en dat een
oplossing wordt gevonden voor de aanpassing van de Kieswet. Vertrouwenwekkende maatregelen kunnen de dialoog tussen Servië en Kosovo
positief beïnvloeden. Voor de bredere regio geldt dat etnische scheidslijnen in woord en daad moeten worden overbrugd, in overeenstemming
met Europese normen en waarden. Het Nederlandse beleid ten aanzien
van EU-toetreding van de Westelijke Balkanlanden blijft daarbij strikt en
fair.
EU-AU (Afrikaanse Unie) samenwerking
De Raad zal spreken over het versterken van de relatie van de EU met
Afrikaanse landen en de Afrikaanse Unie. Daarbij zal naar verwachting

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1928

2

bijzondere aandacht zijn voor het door de Europese Commissie voorgestelde Afrikaans-Europees strategische partnerschap voor duurzame
investeringen en banen. Commissievoorzitter Juncker stelde tijdens zijn
Staat van de Unie op 12 september jl. dat er een radicale verschuiving
nodig is naar «een logica die toegespitst is op het economisch potentieel
van Afrika en de inzet van de private sector». In de daaropvolgende
Mededeling van de Commissie (COM(2018) 643)1 worden tien actiepunten
voorgesteld ter bevordering van duurzame economische groei in Afrika in
de komende vijf jaar. Een appreciatie van de Mededeling ging uw Kamer
door middel van een BNC-fiche toe op 25 oktober jl. (Kamerstuk 22 112,
nr. 2712).
Tijdens de Raad zullen lidstaten spreken over de uitwerking van de
plannen en de initiatieven die de Commissie in gang heeft gezet. Hiermee
wordt ook beoogd verschillende reeds lopende initiatieven en trajecten
beter op elkaar af te stemmen. Nederland is positief over een versterkt
EU-Afrika partnerschap, met bijzondere aandacht voor private investeringen in Afrika en het aldaar creëren van banen, mede met het oog op
het aanpakken van de grondoorzaken van irreguliere migratie. Het
EU-Afrika partnerschap moet gebaseerd zijn op zowel de Europese als de
Afrikaanse belangen en de snelgroeiende groep Afrikaanse jongeren
perspectief bieden op een toekomst met werk, onderwijs, gelijke kansen
en veiligheid.
Tijdens de Raad zal Nederland het belang van een geïntegreerde
benadering benadrukken. Naast de versterkte aandacht voor investeringen en banen moet er blijvend ingezet worden op goed bestuur,
mensenrechten en een gunstig investeringsklimaat in Afrikaanse landen.
Ook zal er bijzondere aandacht nodig zijn voor landen die te maken
hebben met conflict en fragiliteit, o.a. via de inzet van het GBVB-instrumentarium. Daarnaast zal Nederland ook aandacht vragen voor migratie,
incl terugkeerbeleid. Daarbij is het belangrijk dat er wordt voortgebouwd
op bestaande afspraken, waaronder de opvolging van de AU-EU top van
november 2017 in Abidjan.
Current Affairs – Mensenrechtensanctieregime
Aangezien de Raad Buitenlandse Zaken op Mensenrechtendag plaatsvindt, heeft Nederland gevraagd om een terugkoppeling te kunnen geven
over het seminar van 20 november jl. over het EU Global Human Rights
Sanctions Regime, als onderdeel van de uitvoering van de motie Omtzigt
c.s. over de Magnitskywet (Kamerstuk 22 112, nr. 2529). Uw Kamer gaat
daarover separaat een brief toe. Het kabinet beoogt om tijdens de Raad
opnieuw aandacht te vragen voor het Nederlands initiatief met het oog op
een verder traject in Brussel.
Appreciatie mededeling EU-India strategie
Op 20 november brachten de Hoge Vertegenwoordiger en de Commissie
de Gezamenlijke Mededeling «Elements for an EU Strategy on India» uit.
De Raad zal hierover naar verwachting conclusies aannemen, waarmee de
nieuwe EU-India Strategie een feit zal zijn. Hieronder volgt de kabinetsappreciatie van de Mededeling.
India is een belangrijke strategische partner voor Nederland en voor de
EU. India is de grootste democratie ter wereld en zal tegen 2030 de
grootste bevolking van de wereld hebben. Ongeveer de helft van alle
1

https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/
?qid=1537433689163&uri=CELEX%3A52018DC0643

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1928

3

Indiërs is onder de 25 jaar en mede daardoor zal India over 10–15 jaar de
derde economie van de wereld zijn. De EU en India delen belangrijke
waarden inzake democratie, vrijhandel, rechtsstaat en respect voor de
mensenrechten. De EU-India strategie zal richting geven aan de
verbreding en de versteviging van de strategische relatie tussen de EU en
India. In de mededeling worden concrete vormen van samenwerking
opgesomd, om welvaart te bevorderen door duurzame ontwikkeling,
nauwer samen te werken op mondiale uitdagingen als migratie, handel en
investeringen te stimuleren, te investeren in talent en innovatie en
veiligheid en stabiliteit te bevorderen door effectief en op regels
gebaseerd multilateralisme.
Een intensievere relatie met de EU kan India bovendien helpen bij het
adresseren van de grote uitdagingen waar het land voor staat, zoals
voedselzekerheid, energiezekerheid, infrastructuurontwikkeling, verstedelijking, watermanagement, onderwijs, gezondheidszorg en de ingrijpende
gevolgen van klimaatverandering. Het kabinet onderschrijft de noodzaak
de samenwerking met India verder uit te diepen en verwelkomt daarom
deze mededeling. Een meer strategische EU-India relatie is goed voor
Nederland, goed voor de EU en goed voor India. Ook het Nederlandse
bedrijfsleven zal kunnen profiteren van nauwere banden tussen de EU en
India.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2018–2019, 21 501-02, nr. 1928

4