Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2020–2021

35 570 A

Vaststelling van de begrotingsstaat van het
Infrastructuurfonds voor het jaar 2021

Nr. 88

BRIEF VAN DE MINISTER VAN INFRASTRUCTUUR EN
WATERSTAAT
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 30 juni 2021
In juli 2017 heb ik uw kamer geïnformeerd over de staat van de grote
strategische bruggen in het hoofdwegennet (Kamerstuk 34 550 XII, nr. 81).
De Haringvlietbrug, die dateert uit 1964, is één van deze bruggen. De
conclusie destijds was dat er voor de Haringvlietbrug een nadere
beoordeling op de constructieve veiligheid (herberekening) nodig was en
er binnen 15 jaar maatregelen nodig zouden zijn om de brug veilig te
kunnen blijven gebruiken. De herberekening van het beweegbare deel van
de brug (de klep) is aansluitend uitgevoerd. Hieruit bleek dat de klep
binnen 5 jaar vervangen diende te worden.
In 2018 heb ik daarom de renovatie van de Haringvlietbrug opgenomen in
het programma Vervanging en Renovatie Hoofdwegen en Rijkwaterstaat
opdracht gegeven om de renovatie van de brug voor te bereiden. Volgens
de huidige planning wordt de klep van de Haringvlietbrug medio 2023
vervangen en voorzien van nieuwe systemen voor de bediening,
besturing en bewaking van de brug. De renovatie van het vaste deel van
de brug volgt later.
In de MIRT voortgangsbrief van 9 juni (Kamerstuk 35 570 A, nr. 62) heb ik
u geïnformeerd dat de klep van de brug het einde van zijn levensduur
heeft bereikt en dat deze volgens de berekeningen vanaf begin 2023 niet
meer veilig bediend kan worden. Op basis van de berekeningen zal de
brug vanaf 1 januari 2023 tot aan vervanging van de klep gestremd
moeten worden voor de hoge scheepvaart en zullen schepen hoger dan
13 meter om moeten varen via het Spui, de Oude Maas en de Dordtse Kil.
De Haringvlietbrug gaat echter sneller achteruit in kwaliteit dan uit de
berekeningen werd verwacht. Uit de inspecties van Rijkswaterstaat is
gebleken dat de klemmen waarmee het rijdek aan de klep is bevestigd
lostrillen door het verkeer dat over de brug rijdt. Vanaf 19 mei 2021 is de

kst-35570-A-88
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2021

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 88

1

Haringvlietbrug daarom nu al tijdelijk gestremd voor de hoge scheepvaart. Deze stremming blijft voorlopig gehandhaafd. In eerste instantie
leken er geen gevolgen te zijn voor het wegverkeer, maar op basis van
wekelijkse inspecties zien we die nu toch. De klemmen trillen steeds
sneller los en hierdoor raken ook rijplaten los van de klep. Dit levert
– zonder aanvullende maatregelen – een potentieel gevaar op voor zowel
de scheepvaart als het wegverkeer. Ik stel daarom een gebruiksbeperking
in voor het wegverkeer om een veilig gebruik van de brug te garanderen.
Ik heb besloten de maximum snelheid op de brug terug te brengen van
100 km/u naar 50 km/u en het verkeer rond de brug over één rijstrook te
laten rijden. Dit levert weliswaar hinder op voor de weggebruiker, maar is
noodzakelijk om de brug tot aan renovatie in 2023 veilig te kunnen blijven
gebruiken.
Toelichting gebruiksbeperking
Het rijdek van de brug bestaat uit aluminium platen die met klemmen aan
de klep van de brug zijn bevestigd. Het gaat om 210 platen en
700 klemmen. De klemmen trillen los door het verkeer dat over de brug
rijdt. De sterkte van de trillingen wordt bepaald door de hoeveelheid
verkeer, het gewicht van het (vracht)verkeer en de snelheid waarmee het
verkeer over de brug rijdt. Er zijn eind 2020 nieuwe klemmen ontworpen
en aangebracht die beter bestand zouden moeten zijn tegen de trillingen,
maar uit de inspecties blijkt nu dat deze klemmen niet het gewenste
resultaat leveren.
Momenteel wordt de brug beschikbaar gehouden voor het wegverkeer
door wekelijks te inspecteren en de losgetrilde klemmen aan te draaien.
Zonder aanvullende maatregelen wordt de kans steeds groter dat er een
klem of plaat loskomt van de brug. Dit levert een groot veiligheidsrisico
op voor het (vaar)wegverkeer. Daarom voer ik een snelheidsverlaging in
op de brug om een veilig gebruik van de brug te borgen.
De trillingen in de klep van de brug zullen verminderen door het verlagen
van de maximum snelheid voor al het verkeer op de brug. Ik kies voor een
verlaging van de maximum snelheid naar 50 km/u, omdat dit significant
lager is dan de huidige maximum snelheid voor vrachtwagens en het
vrachtverkeer een grote bijdrage levert aan de trillingen. Uiteraard zal
monitoring nodig blijven om het effect van deze maatregel beter te
kunnen bepalen. Wanneer de maatregel effectief blijkt, kan de brug
mogelijk ook voor de scheepvaart weer frequenter bediend worden.1
Wanneer de maatregel onvoldoende effectief blijkt, kan een meer
ingrijpende maatregel nodig zijn.
Voor invoering van de maatregel verwacht ik twee tot drie weken aan
voorbereidingstijd nodig te hebben. Deze periode is nodig om de
verkeers- en mobiliteitsmaatregelen uit te werken en af te stemmen met
de gebruikers en brancheorganisaties. Ook de organisatie van de
handhaving vergt voorbereiding.
Daarnaast zal er een bijeenkomst worden georganiseerd voor gemeenten,
brancheorganisaties en andere betrokkenen om de gehele aanpak rond de
Haringvlietbrug te bespreken. In de tussentijd blijf ik de brug intensief
monitoren.

1

Momenteel wordt de Haringvlietbrug één maal per week bediend, direct na inspectie van de
brug op vrijdag.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 88

2

Handhaving
Handhaving van de maximum snelheid is van belang voor de effectiviteit
van de maatregel. Een snelheid van 50 km/u past niet bij het wegbeeld
van een autosnelweg en weggebruikers zullen zich niet aan deze snelheid
houden als deze alleen met bebording wordt aangegeven. Het Korps
Landelijke Politie Diensten (KLPD) heeft aangegeven te willen handhaven
op de verlaagde maximum snelheid als de inrichting de weg hierop wordt
aangepast. Hier geef ik invulling aan door het verkeer van de Haringvlietbrug terug te brengen van twee naar één rijstrook per rijrichting. Dit
heeft gevolgen voor de doorstroming op de A29.
Verkeershinder
Rijkswaterstaat heeft berekend wat de gevolgen zijn van het afsluiten van
één rijstrook op de Haringvlietbrug voor het wegverkeer. De berekeningen
laten zien dat er forse files in de spitsuren zullen ontstaan op de A29 en op
de A16 (uitwijkroute). Deze files ontstaan bij de Haringvlietbrug maar
kunnen terugslaan op de A29 in de richting Rotterdam en ZuidwestBrabant. De verkeershinder kan enigszins worden beperkt door de inzet
van mobiliteitsmaatregelen. Hiermee krijgt een deel van het verkeer een
alternatief geboden of de mogelijkheid buiten de spits te reizen. De extra
reistijd rond de Haringvlietbrug kan met deze maatregelen uitkomen op
ongeveer 30 minuten, tijdens een avondspits op een werkdag.
Andere onderzochte opties
Rijkwaterstaat heeft een aantal andere opties onderzocht om de bevestiging van de klemmen te verbeteren of om op andere wijze de levensduur
van de brug te verlengen. Er is onder andere gekeken naar vervanging
van het aluminium rijdek door een houten rijdek en naar de aanleg van
een tijdelijke vaste brug. Hieruit is geen kansrijke aanpak naar voren
gekomen die op korte termijn realiseerbaar is. Dit laatste is relevant
omdat het om een acuut probleem gaat en de brug naar verwachting over
twee jaar voorzien is van een nieuwe klep. De kosten van deze alternatieve
maatregelen zijn bovendien fors hoger.
Financiële consequenties
De totale kosten om de Haringvlietbrug door een snelheidsverlaging veilig
te kunnen blijven gebruiken tot aan vervanging van de klep bedragen naar
de huidige schatting € 5 miljoen. De kosten bestaan uit monitoring en
aandraaien van de klemmen, het plaatsen van pontons en het preventief
vervangen van bouten en het treffen en monitoren van de verkeersmaatregelen. Dit is exclusief de kosten van het mobiliteitspakket om de
verkeershinder te beperken. Deze kostenpost moet nog nader bepaald
worden.
Vervanging van de klep van de brug
De voorbereiding van de vervanging van de klep van de Haringvlietbrug is
in volle gang. In juni 2021 is, als voorbereiding op de aanbesteding,
gestart met het uitwisselen van informatie met de marktpartijen en medio
2023 vindt de vervanging van de klep en de vernieuwing van de systemen
plaats. Ik onderzoek in overleg met de markt de mogelijkheden om deze
aanpak te versnellen, maar veel ruimte hiervoor zie ik op dit moment niet.
De Haringvlietbrug zal tijdens de vervanging van de klep meerdere weken
gestremd zijn voor het wegverkeer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 88

3

De komende tijd stel ik alles in het werk om een veilig gebruik van de
Haringvlietbrug te garanderen totdat de renovatie gereed is.
De Minister van Infrastructuur en Waterstaat,
C. van Nieuwenhuizen Wijbenga

Tweede Kamer, vergaderjaar 2020–2021, 35 570 A, nr. 88

4