Tweede Kamer der Staten-Generaal

2

Vergaderjaar 2011–2012

26 956

Beleidsnota Rampenbestrijding

Nr. 124

BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN
WERKGELEGENHEID
Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal
Den Haag, 23 april 2012
Inleiding
Bijgaand zend ik u mede namens de staatssecretaris van Infrastructuur en
Milieu de informatie waarom onder meer door de heer Holtackers (CDA) is
gevraagd.
Naar aanleiding van een krantenartikel in het Algemeen Dagblad van
31 maart over de onderhoudstoestand in de (petro)chemische industrie,
vraagt de heer Holtackers (CDA) naar de posities en de verantwoordelijkheden van de meest betrokken overheden en het algemene beeld van de
onderhoudstoestand in de (petro)chemische industrie. Aanvullend vraagt
de heer Jansen (SP) naar het onderzoek waarnaar in het AD artikel wordt
verwezen en vraagt de heer Leegte (VVD) of de Inspectie SZW en de
DCMR als bevoegd gezag met dezelfde mond spreken. Tenslotte vraagt
mevrouw van Veldhoven (D66) hoe Deltalinqs betrokken kan worden bij
mogelijke oplossingen.
1. Posities en verantwoordelijkheden van de meest betrokken
overheden
In de jaren 80 is de zogenaamde EU Seveso richtlijn van kracht geworden.
Deze richtlijn legt Lidstaten regels op ter voorkoming van grote
ongevallen met gevaarlijke stoffen. De richtlijn is in Nederland geïmplementeerd met een gezamenlijk besluit van de ministeries van I&M, SZW
en V&J: Het Besluit Risico’s Zware Ongevallen (BRZO). In Nederland
vallen ongeveer 430 bedrijven, deels uit de (petro)chemische industrie,
onder deze richtlijn.
De staatssecretaris van SZW is verantwoordelijk voor de beleidsontwikkeling en regelgeving op het gebied van de arbeidsveiligheid. De Inspectie
SZW draagt zorg voor het toezicht en de handhaving.

kst-26956-124
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2012

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 124

1

De minister van V&J is verantwoordelijk voor beleid en regelgeving rond
de rampenbestrijding. Uitvoering, handhaving en toezicht op dit beleid is
gedelegeerd aan de Veiligheidsregio’s.
De staatssecretaris van I&M is, naast coördinerend bewindspersoon voor
de uitvoering van het BRZO, primair verantwoordelijk voor de beleidsontwikkeling Externe Veiligheid en het omgevingsrecht. Het bevoegde gezag
(gemeenten en provincies) in het kader van de Wet Algemene Bepalingen
Omgevingsrecht (WABO) is belast met het toezicht en de handhaving van
het BRZO voor wat betreft de externe veiligheid.
Geconcludeerd kan worden dat het BRZO toezicht gefragmenteerd is. Aan
rijkszijde vindt er momenteel overleg plaats met de meest betrokken
collega’s over de ordening van het BRZO toezicht.
2. Algemeen beeld van de onderhoudstoestand in de (petro)chemische industrie
Het toezicht op de uitvoering van het BRZO richt zich met name op het
goed functioneren van het Veiligheidsbeheerssysteem (VBS) in bedrijven.
Onderhoudsmanagement is een standaard onderdeel van het VBS. Bij het
BRZO toezicht wordt onderzocht of het onderhoudsmanagement op de
juiste manier in het VBS is verankerd en wordt uitgevoerd. Tekortkomingen worden gehandhaafd.
In de 3-jaarlijkse incidentenrapportage van de Arbeidsinspectie (thans
Inspectie SZW) uit 2011 wordt ingegaan op de uitgevoerde analyse van de
77 onderzochte incidenten in bedrijven die vrijwel allemaal vallen onder
het BRZO. Ook hierin is geconcludeerd dat een goed onderhoudsmanagement van groot belang is. Het betreffende rapport is U eerder
toegezonden (vergaderjaar 2011–2012, 25 883 nr. 199). De achterliggende
data bij deze rapportage laten zien dat bij ongeveer 40% van de geanalyseerde ongevallen onvoldoende onderhoud, met inbegrip van testen en
inspectie door het bedrijf, een rol heeft gespeeld bij het ongeval.
Door de Inspectie SZW wordt sedert 2009 bij de inspectie een aparte
onderhoud en onderhoudsmanagement module gehanteerd. Uit
inspectie-informatie over de jaren 2009–2010 blijkt dat bij één op de drie
inspecties overtredingen worden geconstateerd op het onderhoudsmanagementsysteem en bij één op de vijf inspecties op het juist en veilig
uitvoeren van het onderhoud zelf.
3. Het artikel in het Algemeen Dagblad van 31-03-2012
In het artikel worden een woordvoerder van SZW, (oud-)werknemers van
onderhoudsbedrijven, FNV en Deltalinqs geciteerd. Daarnaast wordt
verwezen naar een onderzoek dat Mainnovation, adviesbureau van
onderhoudsbedrijven, door TNS/NIPO in 2010 heeft laten uitvoeren naar
het machinepark van een aantal grote bedrijven. Dit onderzoek richtte zich
echter niet op de staat van het onderhoud in de BRZO-bedrijven.
De betrokken toezichthouders, onder andere de Inspectie SZW en DCMR,
inspecteren gezamenlijk de BRZO-bedrijven. De inspecties maar ook de
contacten met de media door de toezichthouders worden onderling
afgestemd. Ik herken mij niet in de stelling van de heer Leegte als zouden
de diensten niet met één mond spreken. De inhoud van het artikel laat ik
dan ook voor rekening van het Algemeen Dagblad. Inspectie SZW en
DCMR inspecteren ieder vanuit hun eigen invalshoek: Arbeidsveiligheid
van werknemers dan wel milieu- en externe veiligheid.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 124

2

4. Activiteiten van toezichthouders en industrie
Door de Inspectie SZW, Veiligheidsregio en het WABO bevoegd gezag is
een inspectieproject «onderhoudstops» gestart waarbij gezamenlijk wordt
geïnspecteerd op het veilig en juist uitvoeren van onderhoud en de goede
werking van het onderhoudsmanagementsysteem tijdens een geplande
bedrijfstop. Bedrijven die in deze hun zaken niet op orde hebben worden
met strikt toezicht en handhaving tot actie gedwongen. Dit project is
gestart op 1 oktober 2010 en loopt door tot eind 2012.
Mede naar aanleiding van de inspecties bij Odfjell is door de Inspectie
SZW besloten tot een specifiek project gericht op het inspectie- en
onderhoudsregime van bedrijven met tankopslag van gevaarlijke stoffen.
De voorbereiding van dit project is gestart. Daarnaast is de Inspectie
Leefomgeving en Transport als tweedelijns toezichthouder een project
gestart gericht op de verbetering van veiligheidsmaatregelen bij bedrijven
met grote tankopslagen. Er zal in beide projecten worden samengewerkt
met de relevante toezichthouders en worden afgestemd met het bedrijfsleven.
Door VNO-NCW is in september 2011 het actieplan «Veiligheid Voorop»
gepubliceerd. In dit actieplan worden tien acties aangekondigd die tot
doel hebben de veiligheid bij bedrijven die met gevaarlijke stoffen werken,
te verbeteren. In de kern gaat het hierbij om acties die een solide
veiligheidscultuur tot stand brengen waarin leiderschap, veiligheidsbeheerssysteem en samenwerking tussen de bedrijven centraal staan. Een
goed veiligheidsbeheerssysteem dient ook aspecten voor het goed
managen van onderhoud te bevatten. Het actieplan bevat een tijdpad van
november 2011 tot 2015 met daarin een aantal mijlpalen. Deltalinqs geeft
aan dat zij met hun veiligheidsprogramma Deltalinqs «University»
inspelen op dit actieplan en waar mogelijk ondersteunen. Deltalinqs
benadrukt daarbij het belang om te bouwen aan een solide veiligheidscultuur in de regio. In dit initiatief neemt het bedrijfsleven zijn verantwoordelijkheid. Ik juich dit toe en zal de ontwikkeling met belangstelling blijven
volgen.
Ik neem de berichtgeving over de onderhoudstoestand bij tankopslagen
serieus. Ik heb er echter vertrouwen in dat, tezamen met de door de
rijksoverheid in gang gezette «no regret» maatregelen (vergaderjaar
2010–2011, 26 956 nr. 108), de hierboven beschreven acties van de
toezichthouders en het bedrijfsleven zelf op dit moment voldoende zijn
om indien noodzakelijk de onderhoudstoestand bij tankopslagen te
verbeteren.
De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid,
P. de Krom

Tweede Kamer, vergaderjaar 2011–2012, 26 956, nr. 124

3